کتێبی دووەمی ئادەم و حەوا بەشی یەکەم 1کاتێک لولووا گوێی لە قسەکانی قاین بوو ،گریاو چووە لی باوک و دایکی و پێی وتن کە چۆن قاین هابیلی برای کوشتووە. 2ئینجا هەموویان بە دەنگی بەرز هاواریان کرد و دەنگیان بەرزکردەوە و شەقێکیان لە دەموچاویان دا و تۆزیان بەسەر سەریاندا فڕێدا و جلەکانیان دڕاند و چوونە دەرەوە و گەیشتنە ئەو شوێنەی کە هابیلی لێ کوژرا. 3بینییان کە لەسەر زەوی پاڵکەوتووە و کوژراوە و ئاژەڵەکانی دەوروبەری بوون .لە کاتێکدا بەهۆی ئەم تەنها یەکەوە دەگریا و دەگریا .لە جەستەیەوە بەهۆی پاکییەکەیەوە بۆنی بەهاراتە شیرینەکان دەرچوو. 4ئادەم هەڵیگرت و فرمێسکەکانی بە دەموچاویدا دەڕژا .چووە ئەشکەوتی گەنجینەکان ،لەوێ داینا و بە بەهارات و میرە شیرینەکان برینداری کرد. 5ئادەم و حەوا سەد و چل ڕۆژ بە خەم و پەژارەیەکی زۆرەوە بەردەوام بوون .هابیل تەمەنی پانزە ساڵ و نیو بوو ،قائیلیش حەڤدە ساڵ و نیو بوو. 6سەبارەت بە کاین ،کاتێک ماتەمینی بۆ براکەی کۆتایی هات ،خوشکەکەی لولووا برد و هاوسەرگیری لەگەڵ کرد ،بەبێ مۆڵەت لەلیەن باوک و دایکیەوە؛ چونکە بەهۆی دڵە قورسەکەیانەوە نەیانتوانی لێی بپارێزن. 7پاشان دابەزی بۆ بنی شاخەکە ،دوور لە باخچە ،نزیک لەو شوێنەی کە براکەی لێ کوشتبوو. 8لەو شوێنەش دارە میوە و درەختی دارستانی زۆر بوون .خوشکەکەی منداڵی لێ بوو ،ئەوانیش لە نۆرەی خۆیاندا بە پلە دەستیان کرد بە زۆربوون تا ئەو شوێنەیان پڕکردەوە. 9بەڵم سەبارەت بە ئادەم و حەوا ،دوای پرسەی هابیل ،بۆ ماوەی حەوت ساڵ ،کۆبوونەوە .بەڵم دوای ئەمە حەوا دووگیان بوو؛ و لە کاتێکدا کە دووگیان بوو ،ئادەم پێی گوت "وەرە با پێشکەشکردنێک وەربگرین و پێشکەشی خودا بکەین و داوای لێبکەین منداڵێکی جوانمان پێبدات ،کە دڵنەواییمان تێدا ببینین و لەگەڵ خوشکی هابیلدا هاوسەرگیری بکەین". 10پاشان قوربانییەکیان ئامادە کرد و بردیانە سەر قوربانگاکە و پێشکەشی یەزدانیان کرد و دەستیان کرد بە پاڕانەوە بۆ ئەوەی پێشکەشکردنەکەیان وەربگرێت و نەوەیەکی باشیان پێبدات. 11خودا گوێی لە ئادەم بوو و پێشکەشکردنی قبوڵ کرد .پاشان ،ئادەم و حەوا و کچەکەیان پەرستن و هاتنە خوارەوە بۆ ئەشکەوتی گەنجینەکان و چرایەکیان تێدا دانا ،بۆ ئەوەی بە شەو و بە ڕۆژ بسوتێت ،لەبەردەم تەرمی هابیل. 12پاشان ئادەم و حەوا بەردەوام بوون لە ڕۆژوو و نوێژکردن تا کاتی حەوا هات کە ڕزگاری بێت ،کاتێک بە ئادەمی گوت" :دەمەوێت بچمە ئەشکەوتەکەی ناو بەردەکە ،تا تێیدا منداڵ بمێنمەوە". 13گوتی« :بڕۆ کچەکەت لەگەڵ خۆت ببە تا چاوەڕێت بکات ،بەڵم من لەم ئەشکەوتە گەنجینەیەدا دەمێنمەوە لەبەردەم تەرمی هابیلی کوڕمدا». 14ئینجا حەوا گوێی لە ئادەم گرت و خۆی و کچەکەی ڕۆیشتن .بەڵم ئادەم بە تەنیا لە ئەشکەوتی گەنجینەکاندا مایەوە. بەشی دووەم 1حەوا کوڕێکی لەدایک کرد کە تەواو جوان بوو لە ڕووخسار و ڕووخساردا .جوانییەکەی وەک جوانی ئادەمی باوکی بوو ،لەگەڵ ئەوەشدا جوانتر بوو. 2حەوا کاتێک بینی دڵنەوایی بوو و هەشت ڕۆژ لە ئەشکەوتەکەدا مایەوە .پاشان کچەکەی نارد بۆ لی ئادەم تا پێی بڵێ وەرە منداڵەکە ببینە و ناوی لێ بنێت .بەڵم کچەکە لە شوێنی خۆی لە لی تەرمی براکەی مایەوە ،تا ئادەم گەڕایەوە .ئەویش هەروا. 3بەڵم کاتێک ئادەم هات و ڕوخساری جوانی منداڵەکە و جوانییەکەی و جەستەی تەواوەکەی بینی ،پێی دڵخۆش بوو و بۆ هابیل دڵنەوایی درا .پاشان ناوی منداڵەکەی ناوە سێت ،واتە "کە خودا گوێی لە دوعاکەم بووە و لە ناخۆشییەکانم ڕزگاری کردووم ".بەڵم بە واتای "دەسەڵت و هێز"یش دێت. 4دوای ئەوەی ئادەم ناوی منداڵەکەی ناوە ،گەڕایەوە بۆ ئەشکەوتی گەنجینەکان .کچەکەی گەڕایەوە لی دایکی. 5بەڵم حەوا لە ئەشکەوتەکەیدا بەردەوام بوو ،تا چل ڕۆژ هاتە لی ئادەم و منداڵەکە و کچەکەی لەگەڵ خۆی هێنا. 6گەیشتنە ڕووبارێکی ئاو ،کە ئادەم و کچەکەی خۆیان شۆرد ،بەهۆی خەم و پەژارەیان بۆ هابیل .بەڵم حەوا و کۆرپەکە بۆ پاککردنەوە شۆردران. 7ئینجا گەڕانەوە و قوربانییەکیان وەرگرت و چوونە سەر شاخ و پێشکەشیان کرد ،بۆ کۆرپەکە .خوداش پێشکەشکردنەکەیان قبوڵ کرد و نیعمەتی خۆی بۆ ئەوان و لەسەر سێتی کوڕیان نارد؛ و هاتنەوە بۆ ئەشکەوتی گەنجینەکان. 8سەبارەت بە ئادەم ،بە درێژایی ژیانی حەوای هاوسەری نەناسیەوە .نە ئیتر نەوەیان لێ لەدایک نەبوو؛ بەڵم تەنها ئەو پێنج کەسە ،تەنها کاین ،لولووا ،هابیل ،ئەکلیا و سێت. 9بەڵم سێت باڵ و بەهێزی زیاد بوو .و دەستی کرد بە بەڕۆژووبوون و نوێژکردن ،بە گەرمی.
کتێبی دووەمی ئادەم و حەوا
بەشی سێیەم 1سەبارەت بە ئادەمی باوکمان ،لە کۆتایی حەوت ساڵدا لە ڕۆژی جیابوونەوەی لە حەوای هاوسەری ،شەیتان ئیرەیی پێبرد ،کاتێک بینی بەم شێوەیە لە هاوسەرەکەی جیابووەتەوە .و هەوڵیدا جارێکی تر لەگەڵیدا بژی. 2ئینجا ئادەم هەستا و بەرەو سەرەوەی ئەشکەوتی گەنجینەکان ڕۆیشت .و شەو بە شەو بەردەوام بوو لە خەوتن لەوێ .بەڵم هەر کە ڕووناکی بوو هەموو ڕۆژێک دەهاتە خوارەوە بۆ ئەشکەوتەکە ،بۆ ئەوەی لەوێ نوێژ بکات و نیعمەتێکی لێ وەربگرێت. 3بەڵم کاتێک ئێوارە بوو ،سەرکەوتە سەربانی ئەشکەوتەکە ،لەوێ بە تەنیا خەوتبوو ،لە ترسی ئەوەی شەیتان زاڵ بێت بەسەریدا .سی و نۆ ڕۆژ بە جیا بەم شێوەیە بەردەوام بوو. 4ئینجا شەیتان کە ڕقی لە هەموو چاکەیەک بوو ،کاتێک ئادەمی بە تەنیا بینی و بە ڕۆژوو و نوێژ دەکات ،لە شێوەی ژنێکی جواندا بۆی دەرکەوت ،کە شەوی چل ڕۆژی هات و لەبەردەمیدا وەستا و پێی گوت:-- « 5ئەی ئادەم ،لەو کاتەوەی کە لەم ئەشکەوتەدا نیشتەجێ بوویت ،ئاشتییەکی گەورەمان لە تۆوە بەدی کردووە ،دوعاکانت گەیشتوونەتە دەستمان و لەبارەی تۆوە دڵنەواییمان پێدراوە». " 6بەڵم ئێستا ئەی ئادەم کە تۆ بەسەربانی ئەشکەوتەکەدا سەرکەوتی بۆ ئەوەی بخەویت ،گومانمان لەسەر تۆ هەبوو و خەمێکی گەورە بەسەرماندا هات بەهۆی جیابوونەوەت لە حەوا .پاشان دیسانەوە کاتێک لەسەربانی ئەم ئەشکەوتەیت ،دوعاکەت دەڕژێتە دەرەوە و دڵت لەم لو بۆ ل دەسوڕێتەوە". « 7بەڵم کاتێک لە ئەشکەوتەکەدا بوویت ،نوێژەکەت وەک ئاگرێک بوو کە کۆبووبێتەوە ،هاتە خوارەوە بۆ لی ئێمە و پشوویەکت دەستکەوت». « 8پاشان منیش دڵتەنگ بووم بەهۆی ئەو منداڵنەی کە لێت دابڕێن ،خەم و پەژارەم زۆرە لە کوشتنی هابیلی کوڕت ،چونکە ڕاستودروست بوو ،هەرکەسێک بەهۆی پیاوێکی ڕاستودروستەوە خەمبار دەبێت». " 9بەڵم بە لەدایکبوونی سێتی کوڕەکەت دڵخۆش بووم ،بەڵم دوای ماوەیەکی کەم زۆر خەمبار بووم بۆ حەوا ،چونکە خوشکی منە .چونکە کاتێک خودا خەوێکی قوڵی بەسەر تۆدا نارد و لە لی تۆ دەریهێنا ،منیشی لەگەڵ خۆی هێنایە دەرەوە .بەڵم بە دانانی لەگەڵ تۆدا زیندوو کردەوە ،لە کاتێکدا منی دابەزاند". " 10من دڵخۆش بووم بە خوشکەکەم بەهۆی ئەوەی لەگەڵت بوو .بەڵم خودا پێشتر بەڵێنی پێدام و گوتی' :خەمت مەخۆ ،کاتێک ئادەم چووە سەربانی ئەشکەوتی گەنجینەکان و لە حەوا هاوسەرەکەی جیا بووەوە ،دەتنێرم بۆ لی ،تۆش خۆت لەگەڵیدا دەبەستیتەوە بۆ هاوسەرگیری و پێنج منداڵی لێ ببێت ،وەک چۆن حەوا پێنج منداڵی لێ بوو'. " 11ئێستاش ،سەیرکە ،بەڵێنی خودا بۆ من جێبەجێ بوو ،چونکە ئەوە ئەو منی ناردووە بۆ لی تۆ بۆ زەماوەندەکە ،چونکە ئەگەر تۆ هاوسەرگیریم لەگەڵ کرد ،من منداڵی جوانتر و باشترت لە چاو حەوا لەدایک دەبێت". " 12پاشان دیسانەوە ،تۆ هێشتا گەنجیت ،گەنجی خۆت لەم جیهانەدا بە خەم و پەژارە کۆتایی پێ مەهێنە ،بەڵکو ڕۆژانی گەنجیت بە شادی و خۆشی بەسەر بەرە .چونکە ڕۆژەکانت کەمن و تاقیکردنەوەکانت زۆرن .بەهێزبە ،ڕۆژەکانت لەم جیهانەدا بە خۆشی کۆتایی پێبهێنە .منیش بە تۆ ڕازی دەبم ،تۆش بەم شێوەیە لەگەڵم شاد دەبیت و بەبێ ترس". " 13کەواتە هەستە و فەرمانی خوداکەت جێبەجێ بکە" پاشان لە ئادەم نزیک بووەوە و لە باوەشی گرت. 14بەڵم کاتێک ئادەم بینی کە ئەو ژنە بەسەریدا زاڵ دەبێت ،بە دڵێکی پڕ لە گەرمی لە خودا داوای کرد کە لە دەستی ڕزگاری بکات. 15پاشان خودا قسەی خۆی بۆ ئادەم نارد و گوتی" :ئەی ئادەم ،ئەو فیگەرە ئەو کەسەیە کە بەڵێنی خودایی و شکۆمەندی پێداویت ،مەیلی لەبار نییە بەرامبەرت ،بەڵکو لە سەردەمێکدا لە شێوەی ژنێکدا خۆی پیشانت دەدات ،ساتێکی دیکە ،لە شێوەی فریشتەیەکدا ،لە بۆنەیەکی دیکەدا ،لە هاوشێوەی مارێکدا ،و لە کاتێکی دیکەدا ،لە شێوەی مارێکدا خودایە ،بەڵم ئەو هەموو ئەوانە تەنها بۆ لەناوبردنی ڕۆحت دەکات. " 16بۆیە ئێستا ئەی ئادەم ،بە تێگەیشتن لە دڵت ،چەندین جار لە دەستی ئەو ڕزگارم کردوویت ،بۆ ئەوەی نیشانت بدەم کە من خودایەکی میهرەبانم ،و هیوای چاکەت دەخوازم و ئاواتەخوازم وێرانبوونت". بەشی چوارەم 1پاشان خودا فەرمانی بە شەیتان کرد خۆی بە ڕوونی و بە شێوەی قێزەونەکەی خۆی پیشانی ئادەم بدات. 2بەڵم کاتێک ئادەم بینی ،ترسی لێهات و بە بینینی لەرز. 3خودا بە ئادەمی فەرموو« :سەیری ئەم شەیتان و نیگا قێزەونەکەی بکە و بزانە کە ئەوە وای لێکردیت لە ڕووناکیەوە بکەوێتە تاریکی ،لە ئارامی و پشووەوە بۆ زەحمەت و نەهامەتی». 4ئەی ئادەم سەیری ئەو کەسە بکە کە لەبارەی خۆیەوە وتی خودایە! ئایا خودا دەتوانێت ڕەش بێت؟ ئایا خودا شێوەی ژن دەگرت؟ ئایا کەسێک هەیە لە خودا بەهێزتر بێت؟ وە ئایا دەکرێت بەسەریدا زاڵ بێت؟ " 5کەواتە ئەی ئادەم بیبینە و بیبینە لەبەردەمتدا بەستراوەتەوە ،لە هەوادا ،ناتوانێت هەڵبێت! بۆیە پێت دەڵێم لێی مەترسە ،لەمەودوا ئاگاداربە و ئاگاداری بە ،لە هەر شتێک کە بەرامبەرت بکات". 6ئینجا خودا شەیتانی لە بەردەم ئادەم دوورخستەوە ،کە بەهێزی کرد و دڵی دڵنەوایی دا و پێی گوت" :دابەزە بۆ ئەشکەوتی گەنجینەکان و خۆت لە حەوا جیا مەکەرەوە ،من هەموو شەهوەتی ئاژەڵ لە تۆدا دادەبەزێنم". 7لەو کاتەوە ئادەم و حەوا بەجێهێشت و بە فەرمانی خودا پشوویان وەرگرت .بەڵم خودا هاوشێوەی هیچ یەکێک لە تۆوەکانی ئادەم نەبوو؛ بەڵم تەنها بۆ ئادەم و حەوا. 8ئینجا ئادەم لەبەردەم یەزدان پەرستنی کرد ،چونکە ڕزگاری کرد و ئارەزووەکانی داناوە .لە سەرووی ئەشکەوتەکەوە هاتە خوارەوە و وەک جاران لەگەڵ حەوا نیشتەجێ بوو.
کتێبی دووەمی ئادەم و حەوا
9بەم شێوەیە چل ڕۆژی جیابوونەوەی لە حەوا کۆتایی هات. بەشی پێنجەم 1سەبارەت بە سێت ،کاتێک تەمەنی حەوت ساڵن بوو ،چاکە و خراپەی دەزانی ،بەردەوام لە ڕۆژوو و نوێژکردندا بوو ،هەموو شەوەکانی لە داوای ڕەحمەت و لێخۆشبوون لە خودا بەسەر دەبرد. 2هەروەها هەموو ڕۆژێک لە کاتی هێنانی قوربانییەکەیدا بەڕۆژوو بوو ،زیاتر لە باوکی .چونکە ڕووخساری جوان بوو ،وەک فریشتەی خودا .هەروەها دڵێکی باشی هەبوو ،جوانترین سیفەتەکانی ڕۆحی خۆی پاراست :و هەر لەبەر ئەم هۆکارەش هەموو ڕۆژێک پێشکەشکردنی خۆی دەهێنایە ئاراوە. 3خوداش بە پێشکەشکردنەکەی ڕازی بوو .بەڵم ئەویش بە پاکییەکەی خۆشحاڵ بوو .بەم شێوەیە بەردەوام بوو لە جێبەجێکردنی ویستی خودا و باوک و دایکی ،تا تەمەنی حەوت ساڵن بوو. 4دوای ئەوە ،کاتێک لە قوربانگاکە دەهاتە خوارەوە و کۆتایی بە پێشکەشکردنەکەی هێنا ،شەیتان لە شێوەی فریشتەیەکی جواندا بۆی دەرکەوت ،کە بە ڕووناکی درەوشاوە بوو .بە دارێکی ڕووناکیەوە ،خۆی بە پشتێنێکی ڕووناکیەوە بەستراوەتەوە. 5بە زەردەخەنەیەکی جوانەوە سڵوی لە سێت کرد و دەستی کرد بە فریودانی بە قسەی جوان و پێی گوت" :ئەی سێت ،بۆچی لەم شاخەدا دەمێنیتەوە؟ چونکە زبرە ،پڕە لە بەرد و خۆڵ و لە دارستانێک کە بەرهەمێکی باشی لەسەر نییە ،بیابانێکە بێ شوێنی نیشتەجێبوون و بێ شارۆچکە؛ شوێنێکی باش نییە بۆ نیشتەجێبوون .بەڵم هەموو شتێک گەرمایە ،ماندوێتی و ناڕەحەتی". 6زیاتر وتی" :بەڵم ئێمە لە شوێنە جوانەکاندا دەژین ،لە جیهانێکی تردا جگە لەم زەوییە .جیهانەکەمان جیهانێکی ڕووناکییە و بارودۆخمان لە باشترینە؛ ژنەکانمان لە هەموو ئەوانی تر قۆزترن؛ و ئاواتەخوازم ئەی سێت ،هاوسەرگیری لەگەڵ یەکێکیان بکەیت؛ چونکە دەبینم کە تۆ جوانیت بۆ سەیرکردن ،و لەم خاکەدا یەک ژن نییە کە بەس بێت بۆ تۆ .جگە لەوەش ،هەموو ئەوانەی لەم جیهانەدا دەژین ،تەنها پێنج ڕۆح. " 7بەڵم لە دونیای ئێمەدا پیاو و کچە زۆر زۆرن ،هەموویان یەکیان لە یەکتر جوانترن .بۆیە ئاواتەخوازم لێرە دوورت بخەمەوە ،بۆ ئەوەی پەیوەندییەکانم ببینیت و لەگەڵ هەرکەسێک کە حەزت لێیە هاوسەرگیری بکەیت". « 8پاشان لەگەڵم دەمێنیتەوە و ئارام دەبیتەوە ،وەک ئێمە پڕ دەبیت لە شکۆمەندی و ڕووناکی». " 9لە دونیای ئێمەدا دەمێنیتەوە .و لە دونیا و نەهامەتییەکانی پشوو بدەیت ،جارێکی دیکە هەست بە بێهێزی و ماندووبوون ناکەیت ،هەرگیز پێشکەشکردنێک ناهێنیتەوە و سکاڵ لەسەر ڕەحمەتی ناکەیت ،چونکە چیتر گوناه ناکەیت و سۆز و خولیاکان ناخولێنیت". « 10ئەگەر گوێ لە قسەکانی من بگریت ،یەکێک لە کچەکانم هاوسەرگیری لەگەڵ دەکەیت ،چونکە بۆ ئێمە گوناه نییە ،بە شەهوەتی ئاژەڵیش ناژمێردرێت». " 11چونکە لە جیهانەکەماندا خودامان نییە ،بەڵم هەموومان خوداین ،هەموومان لە ڕووناکیین ،ئاسمانین ،بەهێزین ،بەهێز و شکۆمەندین". بەشی شەشەم 1کاتێک سێت ئەم قسانەی بیست سەری سوڕما و دڵی خۆی بۆ قسە خیانەتکارەکەی شەیتان مەیل کرد و پێی گوت" :ئایا وتت جیهانێکی تر هەیە جگە لەم دروستکراوە ،و بوونەوەرەکانی دیکە جوانتر لەو بوونەوەرانە کە لەم جیهانەدا هەن؟" 2شەیتان وتی" :بەڵێ ،سەیرکە گوێت لێم بوو ،بەڵم هێشتا ستایشیان دەکەم و ڕێگاکانیان دەکەم ،لە گوێی تۆدا". 3بەڵم سێت پێی گوت« :قسەکردنت سەرسامی کردم ،و وەسفە جوانەکەت بۆ هەموو ئەمانە». " 4بەڵم ئەمڕۆ ناتوانم لەگەڵت بچم ،نەک تا نەچمە لی ئادەمی باوکم و حەوای دایکم و هەموو ئەو شتانەیان پێ بڵێم کە پێت وتم .ئەوا ئەگەر مۆڵەتم پێ بدەن لەگەڵت بچم ،ئەوا دێم". 5دیسان سێت وتی" :دەترسم هیچ شتێک بکەم بەبێ مۆڵەتی باوک و دایکم ،نەک وەک قائینی برام و وەک ئادەمی باوکم لەناو ببم کە فەرمانی خودای سەرپێچی کردووە .بەڵم سەیرکە ،تۆ ئەم شوێنە دەزانیت ،وەرە سبەی لێرە چاوم پێی بکەوێت". 6کاتێک شەیتان ئەمەی بیست ،بە سێتی گوت« :ئەگەر ئەوەی پێم وتووە بە ئادەمی باوکت بڵێیت ،ئەوا ڕێگەت پێنادات لەگەڵم بێیت». 7بەڵم گوێم لێ بگرە .ئەوەی پێم وتووە بە باوک و دایکت مەڵێ؛ بەڵم ئەمڕۆ لەگەڵم وەرە ،بۆ جیهانەکەمان؛ لەوێ شتە جوانەکان دەبینیت و لەوێ چێژ وەربگریت و ئەم ڕۆژە لە نێو منداڵەکانمدا خۆشحاڵ دەبیت و سەیریان دەکەیت و تێر لە خۆشی دەبیت؛ و زیاتر شاد بن .پاشان سبەی دەتگەڕێنمەوە بۆ ئەم شوێنە؛ بەڵم ئەگەر پێت باشە لەگەڵم بمێنیتەوە ،ئەوە وا بێت”. 8ئینجا سێت وەڵمی دایەوە« :ڕۆحی باوکم و دایکم ،بە منەوە هەڵواسراوە ،ئەگەر ڕۆژێک لێیان بشارمەوە ،دەمرن ،خوداش تاوانبارم دەکات کە گوناهم لە دژی ئەوان کردووە». " 9ئەگەر بزانن من هاتوومەتە ئەم شوێنە بۆ ئەوەی پێشکەشکردنەکەم بۆی بهێنم ،ئەوا یەک کاتژمێر لە من جیا نەدەبوونەوە ،هەروەها نابێت بچمە هیچ شوێنێکی تر ،مەگەر ڕێگەم پێنەدات .بەڵم ئەوان زۆر میهرەبانانە مامەڵەم لەگەڵ دەکەن ،چونکە خێرا دەگەڕێمەوە بۆ لی ئەوان". 10ئینجا شەیتان پێی گوت« :ئەگەر شەوێک خۆت لێیان بشاریتەوە و لە بەیانی ڕۆژدا بگەڕێیتەوە بۆ لی ئەوان چیت بەسەر دێت؟» 11بەڵم سێت کاتێک بینی کە چۆن بەردەوامە لە قسەکردن و جێی ناهێڵێت ،ڕایکرد و چووە سەر قوربانگاکە و دەستەکانی بۆ خودا بڵوکردەوە و بەدوای ڕزگاریدا گەڕا. 12ئینجا خودا قسەی خۆی نارد و نەفرەتی لە شەیتان کرد کە لێی هەڵهات. 13بەڵم سەبارەت بە سێت ،لە دڵیدا ئەمەی وتبوو بۆ سەر قوربانگاکە" .قوربانگا شوێنی قوربانیکردنە و خوداش لەوێیە ،ئاگرێکی ئیلهی دەیسوتێنێت ،بەم شێوەیە شەیتان ناتوانێت ئازارم بدات و لێم نابات".
کتێبی دووەمی ئادەم و حەوا
14ئینجا سێت لە قوربانگاکە دابەزی و چووە لی باوک و دایکی ،لەوێ لە ڕێگادا دۆزیەوە ،تامەزرۆی گوێگرتن لە دەنگی بوو .چونکە ماوەیەک دواکەوتبوو. 15پاشان دەستی کرد بە گێڕانەوەی ئەوەی کە لە شەیتانەوە بەسەریدا هاتووە ،لە شێوەی فریشتەدا. 16بەڵم کاتێک ئادەم گوێی لە قسەکانی بوو ،دەموچاوی ماچ کرد و ئاگاداری کردەوە لە فریشتەکە و پێی گوت کە شەیتان بووە کە بەم شێوەیە بۆی دەرکەوتووە .پاشان ئادەم سێتی گرت و چوونە ئەشکەوتی گەنجینەکان و تێیدا شاد بوون. 17بەڵم لەو ڕۆژەوە ئادەم و حەوا هەرگیز لێی جیا نەبوونەوە ،بۆ هەر شوێنێک کە بچێتە هەر شوێنێک ،جا بۆ پێشکەشکردنەکەی بێت یان بۆ هەر شتێکی تر. 18ئەم نیشانەیە بەسەر سێتدا هات ،کاتێک تەمەنی نۆ ساڵ بوو. بەشی حەوتەم 1کاتێک ئادەمی باوکمان بینی کە سێت دڵێکی تەواو و بێ کەموکوڕییە ،ئاواتی خواست هاوسەرگیری بکات .نەک جارێکی تر دوژمن بۆی دەربکەوێت و بەسەریدا زاڵ بێت. 2بۆیە ئادەم بە سێتی کوڕەکەی گوت« :ئەی کوڕەکەم ،خۆزگە دەخوازم کە تۆ ئەکلیای خوشکەکەت ،خوشکی هابیل ،هاوسەرگیری بکەیت ،تاکو منداڵت ببێت ،کە زەوی پڕ بکاتەوە ،بەپێی بەڵێنی خودا بۆمان». " 3ئەی کوڕم مەترسە ،هیچ شەرمەزارییەکی تێدا نییە .ئاواتەخوازم هاوسەرگیری بکەیت ،لە ترسی ئەوەی دوژمن زاڵ بێت بەسەرتدا". 4بەڵم سێت ئارەزووی هاوسەرگیری نەدەکرد؛ بەڵم لە گوێڕایەڵی باوک و دایکیدا ،یەک وشەی نەوت. 5بۆیە ئادەم هاوسەرگیری لەگەڵ ئەکلیا کرد .وە تەمەنی پانزە ساڵ بوو. 6بەڵم کاتێک تەمەنی بیست ساڵ بوو ،کوڕێکی بوو ،ناوی لێنا ئینۆس .و پاشان جگە لە خۆی منداڵی تری لەدایک کرد. 7ئینۆس گەورە بوو ،هاوسەرگیری کرد و کاینانی بوو. 8قەینانیش گەورە بوو ،هاوسەرگیری کرد و مەحەلەلیلی لەدایک بوو. 9ئەو باوکانە لە سەردەمی ژیانی ئادەمدا لەدایک بوون ،و لە لی ئەشکەوتی گەنجینەکان نیشتەجێ بوون. 10سەردەمی ئادەم نۆ سەد و سی ساڵ و تەمەنی مەحەلەلیل سەد ساڵ بوو .بەڵم مەحەلەلیل کە گەورە بوو ،زۆر حەزی لە ڕۆژوو و نوێژ و بە زەحمەت و ماندووبوون بوو ،تا کۆتایی ڕۆژانی ئادەمی باوکمان نزیک بووەوە. بەشی هەشتەم 1کاتێک ئادەمی باوکمان بینی کە کۆتاییەکەی نزیکە ،سێتی کوڕی بانگ کرد کە لە ئەشکەوتی گەنجینەکان هاتە لی و پێی گوت:-- " 2ئەی سێت ،کوڕەکەم منداڵەکانت و منداڵەکانی منداڵەکانتم بۆ بهێنە ،تا پێش مردنم نیعمەتەکەمیان لەسەر بڕێژم". 3کاتێک سێت ئەم قسانەی لە ئادەمی باوکیەوە بیست ،لێی ڕۆیشت و لفاوێکی فرمێسکی بەسەر ڕووخساریدا ڕشت و منداڵەکانی و منداڵەکانی منداڵەکانی کۆکردەوە و هێنایانە لی ئادەمی باوکی. 4بەڵم کاتێک ئادەمی باوکمان ئەوانی لە دەوروبەری بینی ،گریای کە ناچار بوو لێیان جیا ببێتەوە. 5کاتێک بینییان کە دەگریا ،هەموویان پێکەوە گریان و بەسەر دەموچاویدا کەوتنە خوارەوە و گوتیان" :ئەی باوکمان چۆن لە ئێمە جیا دەبیتەوە؟ زەوی چۆن پێشوازیت لێدەکات و لە چاوەکانمان دەتشارێتەوە؟" بەم شێوەیە زۆر گریانی و بە وشەی هاوشێوە. 6ئینجا ئادەمی باوکمان بەرەکەتی خستە سەر هەموویان و دوای ئەوەی بەرەکەتی پێبەخشین بە سێتی گوت:-- " 7ئەی سێت ،کوڕم ،تۆ ئەم جیهانە دەزانیت--کە پڕە لە خەم و ماندووبوون ،تۆ هەموو ئەو شتانە دەزانیت کە بەسەرماندا هاتووە ،لە تاقیکردنەوەکانمانەوە تێیدا .بۆیە ئێستا بەم قسانە فەرمانت پێدەدەم :بێتاوانی بپارێزیت ،پاک و دادپەروەر بیت و پشت بە خودا ببەستیت ،و پشت بە گوتارەکانی شەیتان مەبەستە ،نە بۆ ئەو ڕواڵەتانەی کە تێیدا خۆی نیشان دەدات". 8بەڵم ئەو فەرمانانە جێبەجێ بکە کە ئەمڕۆ پێت دەدەم .پاشان هەمان شت بدە بە ئینۆسی کوڕت .ئینۆس با بیدات بە کاینانی کوڕی. قەینانیش بۆ مەحەلەلیلی کوڕی .بۆ ئەوەی ئەم فەرمانە لە نێو هەموو منداڵەکانتاندا بمێنێتەوە. " 9ئەی سێت ،کوڕم ،لەو ساتەدا کە من مردووم ،جەستەم وەربگرە و بە میر و ئالۆڤ و کاسیا بیگێڕە و لێرە لەم ئەشکەوتە گەنجینەیەدا بەجێم بهێڵە کە هەموو ئەم نیشانانەی تێدایە کە خودا لە باخچەکەوە پێی بەخشیوین". « 10ئەی کوڕم ،لە دوای ئەوە لفاوێک دێت و هەموو بوونەوەرەکان زاڵ دەکات و تەنیا هەشت گیان بەجێدەهێڵێت». « 11بەڵم ئەی کوڕم ،با ئەوانەی لەو کاتەدا لە نێو منداڵەکانتدا بەجێیان دەهێڵێت ،لشەی من لەگەڵ خۆیان لەم ئەشکەوتە دەربهێنن ،کاتێک لەگەڵ خۆیان بردیانە ،با گەورەترینیان فەرمان بە منداڵەکانی بکات کە تەرمی من بخەنە ناو کەشتییەکەوە تا لفاوەکە هێور دەبێتەوە و لە کەشتییەکە بێنە دەرەوە». 12پاشان تەرمی من دەبەن و دەیخەنە ناوەڕاستی زەوی ،دوای ماوەیەکی کەم لە ڕزگاربوونیان لە ئاوی لفاوەکە. " 13چونکە ئەو شوێنەی کە جەستەی منی تێدا دادەنرێت ،ناوەڕاستی زەوییە ،خودا لەوێوە دێت و هەموو خزمەکانمان ڕزگار دەکات". « 14بەڵم ئێستا ئەی سێت ،کوڕم ،خۆت بخەرە سەری گەلەکەت ،چاودێرییان بکە و لە ترسی خودا چاودێرییان بکە ،بە ڕێگایەکی باشدا ڕێبەرایەتییان بکە ،فەرمانیان پێبدە بەڕۆژوو بن بۆ خودا ،و تێبگەن کە نابێت گوێ لە شەیتان بگرن ،نەک لەناویان ببات». " 15پاشان دیسانەوە منداڵەکانت و منداڵەکانی منداڵەکانت لە منداڵەکانی قائیل جیابکەرەوە ،مەهێڵە هەرگیز تێکەڵ بەوانە ببن و نە لە قسەکانیان و نە لە کردارەکانیاندا لێیان نزیک ببنەوە". 16ئینجا ئادەم نیعمەتەکەی بەسەر سێت و منداڵەکانی و هەموو منداڵەکانیدا دابەزێت.
کتێبی دووەمی ئادەم و حەوا
17پاشان ڕووی کردە سێتی کوڕی و حەوای ژنەکەی و پێی گوتن" :ئەم زێڕە و ئەم بخورە و ئەم میرەیە بپارێزن کە خودا پێی بەخشیوین وەک نیشانەیەک ،چونکە لە ڕۆژانی داهاتوودا لفاوێک هەموو دروستکراوەکان دەگرێتەوە .بخور و میر ،لەگەڵ جەستەم لە ناوەڕاستی زەویدا. " 18پاشان دوای ماوەیەکی زۆر ،ئەو شارەی کە زێڕ و بخور و مۆر لەگەڵ جەستەی مندا دەدۆزرێتەوە ،تاڵن دەکرێت .بەڵم کاتێک تاڵن دەکرێت ،ئاڵتون بخور و میرەکە بەو تاڵنییەی کە هەڵگیراوە ،چاودێری دەکرێن و هیچیان لەناو ناچن ،تا قسەی خودا کە مرۆڤ دروستکراوە دێت ،کاتێک پاشاکان دەیانگرن و پێشکەشی دەکەن .زێڕ بۆ نیشانەی پاشا بوونی ،بۆ نیشانەی خودابوونی ئاسمان و زەوی و میرە ،وەک نیشانەی سۆز و سۆزەکەی. " 19هەروەها ساردی ،وەک نیشانەی زاڵبوونی شەیتان و هەموو دوژمنەکانمان ،بخور وەک نیشانەیەک بۆ ئەوەی لە مردووەکانەوە هەڵدەستێتەوە و لە ئاسمان و شتەکانی سەر زەوی بەرز دەبێتەوە ،هەروەها میر ،وەک نیشانەیەک کە زراوی تاڵ دەخواتەوە ،و هەست بە ئازارەکانی دۆزەخ لە شەیتان بکەن". " 20ئێستا ئەی سێت ،کوڕم ،سەیرکە من نهێنییە شاراوەکانم بۆ ئاشکرا کردوویت ،کە خودا بۆی ئاشکرا کردبووم .فەرمانەکەم بۆ خۆت و گەلەکەت بپارێزە". بەشی ٩ 1کاتێک ئادەم فەرمانەکەی بۆ سێت کۆتایی پێهێنا ،ئەندامەکانی شل بوون ،دەست و پێیەکانی هەموو هێزەکانیان لەدەستدا ،دەمی داماو بوو و زمانیشی بە تەواوی وەستا لە قسەکردن .چاوەکانی داخست و وازی لە جنۆکە هێنا. 2بەڵم کاتێک منداڵەکانی بینی کە مردووە ،ژن و پیاو و پیر و گەنج و بە گریانەوە خۆیان فڕێدانە سەری. 3مردنی ئادەم لە کۆتایی نۆ سەد و سی ساڵدا ڕوویدا کە لەسەر زەوی ژیاوە .لە پانزەهەمین ڕۆژی بەرمودە ،دوای حسابکردنی ئیپاکتێکی خۆر ،لە کاتژمێری نۆیەمدا. 4لە هەینییەکدا بوو ،هەر ئەو ڕۆژەی کە beدروست بوو و پشووی دا .ئەو کاتژمێرەی کە مرد ،هەمان ئەو کاتژمێرە بوو کە لە باخچەکە هاتە دەرەوە. 5ئینجا سێت بە باشی برینداری کرد و بە بەهاراتێکی زۆر شیرین و لە دارە پیرۆزەکان و لە چیای پیرۆزەوە بەسمەی کرد .و تەرمی لە لی ڕۆژهەڵتی ناوەوەی ئەشکەوتەکە ،لی بخورەکە دابنرێت .و چرادارێکی لەبەردەمیدا دانا کە بەردەوام دەسوتێت. 6ئینجا منداڵەکانی بە درێژایی شەو تا بەیانی لەبەردەمیدا و بە گریان و گریانەوە لەسەری وەستان. 7پاشان سێت و ئەنۆسی کوڕە گەورەکە و کاینانی کوڕی ئینۆس ،چوونە دەرەوە و قوربانییەکی باشیان وەرگرت بۆ ئەوەی پێشکەشی یەزدان بکەن ،کاتێک ئادەم پێشکەشی کرد ،هاتنە ئەو قوربانگایەی کە ئادەم دیارییەکانی بۆ خودا پێشکەش دەکرد. 8بەڵم حەوا پێی گوتن" :چاوەڕوان بن تا سەرەتا داوای لە خودا دەکەین پێشکەشکردنەکەمان وەربگرێت و ڕۆحی ئادەمی بەندەی خۆی لەلی ئەو بپارێزین و بیبەین بۆ پشوودان". 9هەموویان وەستان و نوێژیان کرد. بەشی ١٠ 1کاتێک نوێژەکەیان تەواو کرد ،قسەی خودا هات و دڵنەوایی کردن سەبارەت بە ئادەمی باوکیان. 2دوای ئەمە ،دیارییەکانیان بۆ خۆیان و بۆ باوکیان پێشکەش کرد. 3کاتێک کۆتایی بە پێشکەشکردنەکەیان هێنا ،قسەی خودا هاتە لی سێت ،کە گەورەترینیان بوو ،پێی گوت" :ئەی سێت ،سێت ،سێت ،سێ جار .وەک چۆن لەگەڵ باوکت بووم ،بە هەمان شێوە لەگەڵت دەبم ،تا جێبەجێکردنی ئەو بەڵێنەی کە باوکتم پێدابوو کە دەیگوت :وشەی خۆم دەنێرم و تۆ و نەوەکەت ڕزگار دەکەم". 4بەڵم سەبارەت بە ئادەمی باوکت ،ئەو فەرمانە جێبەجێ بکە کە پێی داویت .وە نەوەکانت لە نەوەکانی کاین براکەت جیا بکەرەوە». 5خوداش قسەکەی لە سێت کشاندەوە. 6ئینجا سێت و حەوا و منداڵەکانیان لە شاخەوە دابەزین بۆ ئەشکەوتی گەنجینەکان. 7بەڵم ئادەم یەکەم کەس بوو کە ڕۆحی لە خاکی عەدەن ،لە ئەشکەوتی گەنجینەکان مرد .چونکە پێش ئەو کەس نەمرد ،تەنها هابیلی کوڕی کە مرد و کوژرا. 8ئینجا هەموو نەوەی ئادەم هەستان و گریانی ئادەمی باوکیان و قوربانییان بۆ کرد ،سەد و چل ڕۆژ. بەشی ١١ 1دوای مردنی ئادەم و حەوا ،سێت منداڵەکانی و منداڵەکانی منداڵەکانی لە منداڵەکانی قاین جیاکردەوە .قائیل و نەوەکەی دابەزین و بەرەو ڕۆژئاوا نیشتەجێ بوون ،لە خوار ئەو شوێنەی کە هابیلی برای لێ کوشتبوو. 2بەڵم سێت و منداڵەکانی ،بەرەو باکوور لەسەر چیای ئەشکەوتی گەنجینەکان نیشتەجێ بوون ،بۆ ئەوەی لە ئادەمی باوکیان نزیک بن. 3سێتی گەورە ،باڵ بەرز و باش ،ڕۆحێکی جوان و بیرێکی بەهێز ،لە سەری گەلەکەی وەستا .و بە بێتاوانی و تەوبە و نەرمی چاودێرییان دەکرد و ڕێگەی نەدەدا یەکێکیان بچێتە لی منداڵەکانی قاین. 4بەڵم بەهۆی پاکی خۆیانەوە ناویان لێنرا "منداڵنی خودا" و لەگەڵ خودا بوون ،لەبری ئەو سوپایەی فریشتە کە کەوتنە خوارەوە .چونکە لە ئەشکەوتەکەیاندا بەردەوام بوون لە ستایشکردنی خودا و گۆرانی زبور بۆی.
کتێبی دووەمی ئادەم و حەوا
5ئینجا سێت لەبەردەم تەرمی ئادەمی باوکی و حەوای دایکیدا وەستا و شەو و ڕۆژ نوێژی دەکرد و داوای بەزەیی بەرامبەر خۆی و منداڵەکانی دەکرد .و کاتێک مامەڵەیەکی سەختی لەگەڵ منداڵێکدا هەبوو ،ئامۆژگاری دەکرد. 6بەڵم سێت و منداڵەکانی حەزیان لە کاری زەمینی نەبوو ،بەڵکو خۆیان بەخشی بە شتە ئاسمانییەکان .چونکە جگە لە ستایش و دۆکسۆلۆژی و زبور بۆ خودا هیچ بیرکردنەوەیەکی تریان نەبوو. 7بۆیە هەمیشە گوێیان لە دەنگی فریشتەکان بوو ،ستایش و شکۆمەندی خودایان دەکرد .لە ناو باخچەکەوە ،یان کاتێک لەلیەن خوداوە بۆ ئەرکێک نێردراون ،یان کاتێک دەچوونە ئاسمان. 8چونکە سێت و منداڵەکانی بەهۆی پاکی خۆیانەوە گوێیان لەو فریشتانە بوو و بینییان .پاشان دیسانەوە باخچەکە زۆر لە سەرووی ئەوانەوە نەبوو ،بەڵکو تەنها نزیکەی پانزە باڵ ڕۆحی بوو. 9یەک باڵی ڕۆحی وەڵمی سێ باڵی مرۆڤ دەداتەوە ،بە گشتی چل و پێنج باڵ. 10سێت و منداڵەکانی لە شاخی خوارەوەی باخچەکە نیشتەجێ بوون .چاندنیان نەدەکرد و نەیان دروێنە کرد .هیچ خواردنێکیان بۆ جەستە نەدەکرد .تەنانەت گەنمیش نییە؛ بەڵم تەنها پێشکەشکردن .ئەوان لە میوەکان و لە دارە تامدارەکان دەخوارد کە لەسەر ئەو شاخەی کە تێیدا نیشتەجێ بوون گەشەیان دەکرد. 11ئینجا سێت زۆرجار چل ڕۆژ جارێک بەڕۆژوو بوو ،هەروەک چۆن منداڵە گەورەکانیش بەڕۆژوو بوون .چونکە بنەماڵەی سێت بۆنی بۆنی دارەکانی ناو باخچەکەیان دەکرد ،کاتێک با بەو شێوەیە دەهات. 12دڵخۆش بوون ،بێتاوان بوون ،بێ ترسی لەناکاو ،ئیرەیی و کارێکی خراپ و ڕق لە نێوانیاندا نەبوو .سۆزێکی ئاژەڵن نەبوو؛ لە هیچ دەمێک لە نێوانیاندا نە قسەی ناشرین و نە نەفرەت دەردەچوو؛ نە ئامۆژگاری خراپ و نە ساختەکاری .چونکە پیاوانی ئەو سەردەمە هەرگیز سوێندیان نەدەخوارد ،بەڵم لە بارودۆخێکی سەختدا ،کاتێک مرۆڤەکان دەبێ سوێند بخۆن ،بە خوێنی هابیلی دادپەروەر سوێندیان دەخوارد. 13بەڵم هەموو ڕۆژێک لە ئەشکەوتەکەدا منداڵەکانیان و ژنەکانیان ناچار دەکرد بەڕۆژوو بن و نوێژ بکەن و خودای بەرز بپەرستن. ئەوان خۆیان بەرەکەتدار کرد nجەستەی ئادەمی باوکیان ،و خۆیان بەو مەسح کرد. 14وایان کرد تا کۆتایی سێت نزیک بووەوە. بەشی ١٢ 1ئینجا سێتی دادپەروەر ،حەنۆسی کوڕی خۆی و قەینان کوڕی حەنۆس و مەحەلەلیلی کوڕی قەینان بانگ کرد و پێی گوتن:-- " 2بەو پێیەی کۆتاییم نزیک بووەتەوە ،دەمەوێت سەقفێک لەسەر قوربانگاکە دروست بکەم کە دیارییەکانی لەسەر پێشکەش دەکرێن". 3گوێیان لە فەرمانەکەی گرت و هەموویان بە پیر و گەنجەوە چوونە دەرەوە و زۆر ماندوو بوون و سەقفێکی جوانیان لەسەر قوربانگاکە دروست کرد. 4بیری سێت لەم کارەدا ئەوە بوو کە نیعمەتێک بەسەر منداڵەکانیدا بێت لەسەر شاخەکە؛ و پێش مردنی قوربانییەکیان بۆ پێشکەش بکات. 5پاشان کە دروستکردنی سەقفەکە تەواو بوو ،فەرمانی پێکردن کە قوربانی پێشکەش بکەن .ئەوان بە پەرۆشەوە کاریان لەسەر ئەمانە کرد و هێنایان بۆ لی سێتی باوکیان کە بردیان و لەسەر قوربانگاکە پێشکەشی کرد .و لە خودای گەورە داوای کرد کە پێشکەشکردنەکانیان قبوڵ بکات و ڕەحم بە ڕۆحی منداڵەکانی بکات و لە دەستی شەیتان بیانپارێزێت. 6خودا پێشکەشکردنی قبوڵ کرد و نیعمەتەکەی بۆ خۆی و منداڵەکانی نارد .پاشان خودا بەڵێنێکی بە سێت دا و وتی" :لە کۆتایی پێنج ڕۆژ و نیوە گەورەکەدا کە بەڵێنم بە تۆ و باوکت داوە ،قسەکەم دەنێرم و تۆ و نەوەکەت ڕزگار دەکەم". 7پاشان سێت و منداڵەکانی و منداڵەکانی منداڵەکانی کۆبوونەوە و لە قوربانگاکە دابەزین و چوونە ئەشکەوتی گەنجینەکان --لەوێ نوێژیان کرد و خۆیان لە جەستەی ئادەمی باوکماندا بەرەکەتدار کرد و خۆیان بەو مەسح کرد. 8بەڵم سێت چەند ڕۆژێک لە ئەشکەوتی گەنجینەکان مایەوە و دواتر ئازاری چەشت--ئازارەکانی تا مردن. 9ئینۆس کوڕە یەکەمەکەی لەگەڵ کاینانی کوڕەکەی و مەحەلەلیل کوڕی قەینان و یارد کوڕی مەحەلەلیل و حەنۆخی کوڕی یارد لەگەڵ ژن و منداڵەکانیان هاتنە لی بۆ ئەوەی نیعمەتێک لە سێت وەربگرن. 10ئینجا سێت نوێژی بەسەریاندا کرد و بەرەکەتی خستە سەریان و بە خوێنی هابیلی ڕاستودروست سوێندی پێدان و گوتی« :منداڵەکانم لێتان دەپاڕێمەوە ،کە یەکێکتان لەم شاخە پیرۆز و پاکە نەچێتە خوارەوە». 11هاوڕێیەتی لەگەڵ نەوەی قاین مەکە ،بکوژ و گوناهبار ،براکەی کوشت .چونکە ئەی منداڵەکانم دەزانن کە ئێمە بە هەموو هێزمان لێی و لە هەموو گوناهەکانی هەڵدێن ،چونکە هابیلی برای کوشت». 12دوای ئەوەی ئەمەی وت ،سێت بەرەکەتی خستە سەر ئینۆس ،کوڕە یەکەمەکەی و فەرمانی پێکرد کە بە پاکی لەبەردەم جەستەی ئادەمی باوکماندا خزمەت بکات ،بە درێژایی ژیانی .پاشان ،هەروەها ،بۆ ئەوەی هەندێک جار بچێتە ئەو قوربانگایەی کە ئەو سێت دروستی کردبوو .فەرمانی پێکرد بە درێژایی ژیانی بە ڕاستودروستی و دادوەری و پاکی خەڵکەکەی بخوات. 13ئینجا ئەندامەکانی سێت شل بوون .دەست و پێیەکانی هەموو دەسەڵتێکی لەدەستدا؛ دەمی داماو بوو و نەیتوانی قسە بکات؛ وازی لە جنۆکە هێنا و ڕۆژی دوای ساڵی نۆ سەد و دوانزەی تەمەنی مرد؛ لە بیست و حەوتەمی مانگی ئەبیبدا؛ ئەو کاتە حەنۆخ تەمەنی بیست ساڵ بوو. 14ئینجا بە وردی تەرمی سێتیان پێدا و بە بەهاراتێکی شیرین بەسمەیان کرد و لە ئەشکەوتی گەنجینەکان ،لە لی ڕاستی تەرمی ئادەمی باوکمان دایاننا و چل ڕۆژ ماتەمینیان بۆ گێڕا .دیارییان بۆ پێشکەش کرد ،وەک چۆن بۆ ئادەمی باوکمان کردبوویان. 15دوای مردنی سێت ئینۆس لە سەری گەلەکەیدا هەستا ،کە بە ڕاستودروستی و دادوەری خۆراکیان پێدا ،وەک باوکی فەرمانی پێکردبوو. 16بەڵم تا ئینۆس تەمەنی هەشت سەد و بیست ساڵ بوو ،قابیل نەوەیەکی زۆری هەبوو .چونکە زۆرجار هاوسەرگیریان دەکرد ،بە شەهوەتی ئاژەڵنەوە .تا خاکی خوارەوەی شاخەکە ،پڕ بوو لەوان.
کتێبی دووەمی ئادەم و حەوا
بەشی ١٣ 1لەو ڕۆژانەدا لمەخی نابینا دەژیا ،کە لە کوڕەکانی قائین بوو .کوڕێکی هەبوو ناوی ئاتون بوو ،ئەو دووانەش ئاژەڵێکی زۆریان هەبوو. 2بەڵم لمەخ خووی ئەوەی هەبوو کە لەگەڵ شوانێکی گەنجدا بیاننێرێت بۆ ئەوەی خۆراکیان پێ بخۆن و چاودێرییان دەکرد .و کە ئێواران کاتێک دەگەڕایەوە ماڵەوە لەبەردەم باپیرەی و لەبەردەم ئاتون باوکی و حەزینەی دایکیدا دەگریا و پێی گوتن" :سەبارەت بە منیش ناتوانم بە تەنیا خۆراک بەو ئاژەڵنە بدەم ،نەک کەسێک هەندێکیان لێم بدزێت ،یان لە پێناو ئەواندا بمکوژێت ".چونکە لە نەوەی قابیلدا دزی و کوشتن و گوناهی زۆر هەبوو. 3ئینجا لمەخ بەزەیی پێیدا هاتەوە و گوتی« :بەڕاستی ئەو کاتەی کە تەنیا بوو ،دەتوانێت لەلیەن پیاوانی ئەم شوێنە زاڵ بێت». 4ئینجا لمەخ هەستا و کەوانێکی گرت کە لە گەنجیەوە پاراستبووی ،پێش ئەوەی کوێر بوو ،تیری گەورە و بەردی نەرم و چەقۆیەکی گرت کە لەبەردەستیدا بوو ،لەگەڵ شوانە گەنجەکەدا چووە کێڵگە و خۆی لە پشت ئاژەڵەکانەوە دانا .لە کاتێکدا شوانە گەنجەکە چاودێری ئاژەڵەکانی دەکرد .لمەخ چەندین ڕۆژ بەم شێوەیە بوو. 5لەم نێوەندەدا قائیل ،لەوەتەی خودا فڕێیدا و بە لەرز و ترسەوە جنێوی پێدا ،نە توانی لە هیچ شوێنێک نیشتەجێ بێت و نە پشوو بدات .بەڵم لە شوێنێکەوە بۆ شوێنێکی تر سەرگەردان بوو. 6لە سەرگەردانیەکانیدا هاتە لی ژنەکانی لمەخ و پرسیاری لەبارەیەوە لێکردن .پێیان گوت :لەگەڵ ئاژەڵەکان لە کێڵگەدایە. 7ئینجا قائیل چوو بۆ گەڕان .کاتێک هاتە ناو کێڵگەکە ،شوانی گەنج گوێی لەو دەنگە دەنگە بوو کە دەیکرد و ئاژەڵەکانیش لە پێشیەوە بەیەکەوە دەڕوانن. 8ئینجا بە لمەخی گوت« :ئەی گەورەم ،ئایا ئەوە دڕندەی کێوییە یان تاڵنچییە؟» 9لمێخ پێی گوت« :کاتێک دێتە سەرەوە ،وا لێبکەم تێبگەم کە سەیری کام لی دەکات». 10ئینجا لمێک کەوانەکەی کێشا و تیرێکی لەسەر دانا و بەردێکی لەناو چەقۆکەدا دانا ،کاتێک قاین لە زەوییە کراوەکە هاتە دەرەوە، شوانەکە بە لمەخی گوت« :تەقە بکە ،سەیرکە دێت». 11ئینجا لمەخ بە تیرەکەی تەقەی لە قاین کرد و لە لیەکەیدا .لمەخ بە بەردێک لە چەقۆکەی لێیدا ،کە کەوتە سەر دەموچاوی و هەردوو چاوی لێدا .پاشان قائیل یەکسەر کەوت و مرد. 12ئینجا لمێخ و شوانەکە هاتنە لی و بینییان لەسەر زەوی پاڵکەوتووە .شوان گەنجەکە پێی گوت :ئەوە کاین باپیرەمانە کە تۆ کوشتوتە ئەی گەورەم! 13ئینجا لمەخ پەشیمان بووەوە و لە تاڵی پەشیمانییەکەیەوە دەستەکانی بەیەکەوە لێدا و بە کفنی تەختەکەی سەری گەنجەکەی لێدا ،کە وەک ئەوەی مردووە کەوتە خوارەوە .بەڵم لمێک پێی وابوو کە ئەوە شتێکی ساختەیە؛ بۆیە بەردێکی هەڵگرت و لێیدا و سەری شکاند تا مرد. بەشی ١٤ 1کاتێک ئینۆس تەمەنی نۆ سەد ساڵ بوو ،هەموو نەوەی سێت و قەینان و یەکەم منداڵەکانی لەگەڵ ژن و منداڵەکانیان لە دەوری کۆبوونەتەوە و داوای نیعمەتیان لێکرد. 2پاشان دوعای بۆ کرد و بەرەکەتی خستە سەریان و بە خوێنی هابیلی دادپەروەر سوێندی پێدان و پێی وتن« :با یەکێک لە منداڵەکانتان لەم شاخە پیرۆزە نەچێتە خوارەوە و با هاوڕێیەتی لەگەڵ نەوەی قابیلی بکوژ نەکەن». 3ئینۆس کاینانی کوڕی بانگ کرد و پێی گوت« :ببینە کوڕم ،دڵت لەسەر گەلەکەت دابنێ و لە ڕاستودروستی و بێتاوانیدا جێگیریان بکە ،و بە درێژایی تەمەنت لەبەردەم جەستەی ئادەمی باوکماندا بوەستە خزمەتکردن». 4دوای ئەوە ئینۆس تەمەنی نۆ سەد و هەشتا و پێنج ساڵ بوو ،چووە پشوودان .قەینانیش برینداری کرد و لە ئەشکەوتی گەنجینەکانی لی چەپی ئادەمی باوکیدا داینا .و بەپێی داب و نەریتی باوباپیرانی پێشکەشی کرد. بەشی ١٥ 1دوای مردنی ئینۆس ،قەینان بە ڕاستودروستی و بێتاوانی لە سەری گەلەکەی وەستا ،وەک باوکی فەرمانی پێکردبوو .هەروەها بەردەوام بوو لە خزمەتکردن لەبەردەم تەرمی ئادەم ،لەناو ئەشکەوتی گەنجینەکاندا. 2کاتێک نۆ سەد و دە ساڵ تەمەنی بوو ،ئازار و ناخۆشی بەسەریدا هات .کاتێک خەریک بوو بچێتە پشوو ،هەموو باوکەکان لەگەڵ ژن و منداڵەکانیان هاتنە لی و ئەویش بەرەکەتی پێدان و بە خوێنی هابیلی دادپەروەر سوێندی پێ کردن و پێی وتن« :با یەکێک لە ئێوە لەم چیای پیرۆزەوە نەچێتە خوارەوە ،و هاوڕێیەتی لەگەڵ نەوەی قابیلی بکوژ مەکەن». 3مەحەلەلیل ،کوڕە یەکەمەکەی ،ئەم فەرمانەی لە باوکیەوە وەرگرت ،کە بەرەکەتی خستە سەری و مرد. 4ئینجا مەحەلەلیل بە بەهاراتێکی شیرین بەسمەی کرد و لەگەڵ باوباپیرانیدا لە ئەشکەوتی گەنجینەکاندا داینا .بەگوێرەی داب و نەریتی باوباپیرانیان پێشکەشی کرد. بەشی ١٦ 1ئینجا مەحەلەلیل بەسەر گەلەکەیدا وەستا و بە ڕاستودروستی و بێتاوانی خۆراکیان پێدەدان و چاودێرییان دەکرد تا بزانێت هیچ جووتبوونێکیان لەگەڵ نەوەی قابیلدا نەکردووە.
کتێبی دووەمی ئادەم و حەوا
2هەروەها لە ئەشکەوتی گەنجینەکاندا بەردەوام بوو لە نوێژکردن و خزمەتکردن لەبەردەم تەرمی ئادەمی باوکمان ،داوای ڕەحمەتی خودای لە خۆی و گەلەکەی دەکرد .تا تەمەنی هەشت سەد و حەفتا ساڵ بوو ،کاتێک نەخۆش کەوت. 3ئینجا هەموو منداڵەکانی کۆبوونەوە بۆ لی ،بۆ بینینی و داوای نیعمەتی ئەو لەسەر هەموویان بکەن ،پێش ئەوەی ئەم جیهانە بەجێبهێڵێت. 4پاشان مەحەلەلیل هەستا و لەسەر جێگاکەی دانیشت و فرمێسکەکانی بە دەموچاویدا دەڕژا و بانگی یارەدی کوڕە گەورەکەی کرد کە هاتە لی. 5پاشان دەموچاوی ماچ کرد و پێی گوت« :ئەی یارید کوڕم ،سوێندت پێدەدەم کە ئاسمان و زەوی دروست کردووە ،چاودێری گەلەکەت بکەیت و بە ڕاستودروستی و بێتاوانی خۆراکیان پێ بدەیت ،و نەهێڵیت یەکێکیان لەم شاخە پیرۆزە دابەزێت بۆ لی نەوەی قابیل ،نەک لەگەڵیان لەناو بچێت». « 6کوڕم ،ببیستە ،لە دوای ئەوانەوە وێرانکارییەکی گەورە بەسەر ئەم زەوییەدا دێت ،خودا لە جیهان تووڕە دەبێت و بە ئاو لەناویان دەبات». « 7بەڵم ئەوەش دەزانم کە منداڵەکانت گوێت لێ ناگرن و لەم شاخە دادەبەزن و لەگەڵ نەوەی قابیل جووت دەبن و لەگەڵیان لەناو دەچن». " 8ئەی کوڕەکەم ،فێریان بکە و چاودێرییان بکە ،هیچ تاوانێک بە تۆوە نەبەسترێتەوە". 9جگە لەوەش مەحەلەلیل بە یارەدی کوڕەکەی گوت" :کاتێک دەمرم ،جەستەم بەسمە بکە و بیخە ناو ئەشکەوتی گەنجینەکان ،لە تەنیشت تەرمی باوباپیرانمەوە ،پاشان لە تەنیشت جەستەمەوە بوەستە و لە خودا بپاڕێیتەوە ،ئاگاداریان بە و خزمەتەکەت لەبەردەمیاندا بەجێبهێنە، تاوەکو خۆت دەچیتە پشوودان". 10پاشان مەحەلەلیل بەرەکەتی خستە سەر هەموو منداڵەکانی .پاشان لەسەر جێگاکەی پاڵکەوت و وەک باوباپیرانی چووە ناو پشوودان. 11بەڵم کاتێک یارد بینی کە مەحەلەلیلی باوکی مردووە ،گریاو خەمبار بوو ،لە باوەشی گرت و دەست و پێیەکانی ماچ کرد .هەموو منداڵەکانیش هەروا. 12منداڵەکانی بە وردی بەسمەیان کرد و لە تەنیشت تەرمی باوباپیرانیەوە دایاننا .پاشان هەستان و چل ڕۆژ ماتەمینیان بۆ گێڕا. بەشی ١٧ 1پاشان یارد فەرمانی باوکی جێبەجێ کرد و وەک شێرێک بەسەر گەلەکەیدا هەستا .بە ڕاستودروستی و بێتاوانی خۆراکی پێدەدان و فەرمانی پێکردن بەبێ ئامۆژگاری ئەو هیچ نەکەن .چونکە ترسی لێیان هەبوو ،نەک بچنە لی نەوەی قابیل. 2بۆچی چەندین جار فەرمانی پێکردن؛ و تا کۆتایی چوار سەد و هەشتا و پێنجەمین ساڵی ژیانی بەردەوام بوو. 3لە کۆتایی ئەم ساڵنەدا ،ئەم نیشانەیە بۆی هات .لە کاتێکدا جارێد وەک شێرێک لەبەردەم تەرمی باوکەکانیدا وەستابوو و نوێژی دەکرد و گەلەکەی ئاگادار دەکردەوە ،شەیتان ئیرەیی پێدەبرد ،و دەرکەوتنێکی جوانی دروستکرد ،چونکە جارێد ڕێگەی نەدەدا منداڵەکانی بەبێ ئامۆژگاری ئەو هیچ کارێک بکەن. 4ئینجا شەیتان لەگەڵ سی پیاوی سوپای خۆیدا ،لە شێوەی پیاوی قۆزدا بۆی دەرکەوت .شەیتان خۆی گەورەتر و باڵبەرزترینە لە نێوانیاندا، سمێڵێکی وردی هەیە. 5لە دەمی ئەشکەوتەکە وەستان و لە ناوەوەی ئەشکەوتەکەدا بانگیان کرد. 6هاتە دەرەوە بۆ لی ئەوان و بینی کە لە پیاوی جوان دەچن ،پڕن لە ڕووناکی و جوانییەکی زۆر .سەری سوڕما لە جوانییان و لە نیگاکانیان؛ و لەناو خۆیدا بیری لەوە دەکردەوە کە ئایا ئەوان لە نەوەی قابیل نەبن». 7هەروەها لە دڵیدا گوتی" :وەک چۆن نەوەی قائیل ناتوانن بەرەو بەرزایی ئەم شاخە سەرکەون و هیچیان ئەوەندە قۆز نین کە وا دیارە ،لە نێو ئەم پیاوانەشدا یەکێک لە خزمەکانی من نییە--دەبێت نامۆ بن". 8پاشان جارێد و ئەوان سڵویان گۆڕیەوە و ئەویش بە گەورەکەی نێوانیان گوت" :ئەی باوکم ،ئەو سەرسوڕهێنەرەم بۆ ڕوون بکەرەوە کە لە تۆدایە و پێم بڵێ ئەمانە کێن ،لەگەڵ تۆدا ،چونکە وەک پیاوی نامۆ سەیری من دەکەن". 9ئینجا پیرەکە دەستی کرد بە گریان و ئەوانی دیکەش لەگەڵیدا گریان .و بە یاریدی گوت" :من ئادەمم کە خودا یەکەمجار دروستی کردم، ئەمەش هابیلی کوڕمە ،کە لەلیەن قائینی برایەوە کوژرا ،شەیتان خستیە دڵی بۆ کوشتنی". « 10پاشان ئەمە سێتی کوڕمە ،کە داوام لە یەزدان کرد ،کە پێی بەخشیم ،لەبری هابیل دڵنەواییم بدات». « 11ئەمە ئینۆسی کوڕی منە ،کوڕی سێت ،ئەوی دیکەش قەینان کوڕی ئینۆسە ،ئەوی دیکەش مەحەلەلیل ،کوڕی قەینانی باوکتە». 12بەڵم جارێد سەرسام بوو بە دەرکەوتنیان و بە قسەی پیرەکە بۆی. 13ئینجا پیرەکە پێی گوت« :کوڕم سەرسام مەبە ،ئێمە لە خاکی باکووری ئەو باخچە دەژین ،کە خودا پێش جیهان دروستی کردووە. نەیهێشت لەوێ بژین ،بەڵکو ئێمەی خستە ناو باخچەی باخچەی کە ئێستا لە ژێرەوە نیشتەجێن». " 14بەڵم دوای ئەوەی سەرپێچیم کرد ،وای لێکردم لێی دەربچم و لەم ئەشکەوتەدا جێهێڵدرام ،ناڕەحەتییەکی گەورە و سەخت بەسەرمدا هات ،کاتێک مردنم نزیک بووەوە ،فەرمانم بە سێتی کوڕم کرد کە بە باشی چاودێری گەلەکەی بکات ،ئەم فەرمانەی منیش لە یەکەوە بۆ یەکتر دەگوازرێتەوە ،تا کۆتایی نەوەکانی داهاتوو". « 15بەڵم ئەی یارید کوڕم ،ئێمە لە ناوچە جوانەکاندا دەژین ،لە کاتێکدا تۆ لێرە بە نەهامەتی دەژیت ،وەک ئەم مەحەلەلیلی باوکت ئاگاداری کردمەوە ،پێم دەڵێت لفاوێکی گەورە دێت و هەموو زەوی دەگرێتەوە». « 16بۆیە ئەی کوڕم لە ترسی تۆدا هەستام و منداڵەکانم لەگەڵ خۆم برد و هاتمە ئێرە بۆ ئەوەی ئێمە سەردانی تۆ و منداڵەکانت بکەین ،بەڵم تۆم بینی لەم ئەشکەوتەدا وەستاویت و دەگریت و منداڵەکانت بە دەوری ئەم شاخەدا پەرش و بڵو بوون ،لە گەرما و لە نەهامەتیدا». " 17بەڵم ئەی کوڕم ،کاتێک ڕێگاکەمان لەدەست دا و گەیشتینە ئەم شوێنە ،پیاوی دیکەمان لە ژێر ئەم شاخەدا دۆزیەوە ،کە وڵتێکی جوان و پڕ لە دار و میوە و لە هەموو جۆرە سەوزاییەکان نیشتەجێن ،وەک باخچەیەک وایە ،بەجۆرێک کە دۆزیمانەوە پێمان وابوو تۆیت ،تا مەحەلەلیلی باوکت پێی وتم کە ئەوان شتێکی لەو جۆرە نین".
کتێبی دووەمی ئادەم و حەوا
" 18بۆیە ئێستا ئەی کوڕم ،گوێ لە ئامۆژگارییەکانم بگرە و بچۆرە خوارەوە بۆ لی ئەوان ،تۆ و منداڵەکانت .لە هەموو ئەم ئازارانەی کە تێیدان ئارام دەگرن .بەڵم ئەگەر نەچیتە خوارەوە بۆ لی ئەوان ،ئەوا هەستە ،منداڵەکانت ببە و لەگەڵمان بێنە باخچەکەمان ،لە خاکە جوانەکەماندا دەژین و لەم هەموو ناڕەحەتییە ئارام دەگرن ،کە ئێستا تۆ و منداڵەکانت هەبن" .لەخۆگرتن". 19بەڵم جارێد کە گوێی لەم وتارەی گەورەکە بوو ،سەری سوڕما .و ئەمل و ئەول دەڕۆیشت ،بەڵم لەو ساتەدا یەکێک لە منداڵەکانی نەدۆزیەوە. 20ئینجا وەڵمی دایەوە و بە گەورەکەی گوت« :بۆچی تا ئەمڕۆ خۆتان شاردۆتەوە؟» 21پیرەکەش وەڵمی دایەوە« :ئەگەر باوکت پێی نەگوتین ،نەماندەزانی». 22پاشان جارێد باوەڕى کرد کە قسەکانى ڕاستن. 23جا ئەو پیرە بە یاردی گوت« :بۆچی فڵن و فڵن گەڕاویت؟» وتی" :من بەدوای یەکێک لە منداڵەکانمدا دەگەڕام ،بۆ ئەوەی باسی ڕۆشتنم لەگەڵ تۆ و دابەزینیان بۆ ئەو کەسانە بکەم کە لەبارەیانەوە قسەت لەگەڵ کردووم". 24کاتێک گەورەکە گوێی لە مەبەستی جارێد بوو ،پێی گوت" :واز لەو مەبەستە بکە لە ئێستادا و لەگەڵ ئێمە وەرە ،تۆ وڵتەکەمان دەبینیت، ئەگەر ئەو خاکەی تێیدا نیشتەجێین دڵی تۆی پێ خۆش بوو ،ئێمە و تۆ دەگەڕێینەوە ئێرە و خێزانەکەت لەگەڵ خۆمان دەبەین .بەڵم ئەگەر وڵتەکەمان دڵی تۆی نەبێت ،تۆ دەگەڕێیتەوە شوێنی خۆت". 25پیرەکە داوای لە جارێد کرد کە بچێتە پێش ئەوەی یەکێک لە منداڵەکانی بێت و ئامۆژگاری بکات. 26جاردیش لە ئەشکەوتەکە هاتە دەرەوە و لەگەڵیان و لە نێویاندا ڕۆیشت .ئینجا دڵنەوایییان دا ،تا گەیشتنە لوتکەی چیای کوڕانی قائین. 27ئینجا پیرەکە بە یەکێک لە هاوڕێکانی گوت« :ئێمە لە دەمی ئەشکەوتەکەدا شتێکمان لەبیرکردووە ،ئەوەش ئەو جلە هەڵبژێردراوەی کە هێنابوومان بۆ ئەوەی یارێد لەبەر بکەین». 28پاشان بە یەکێکیان گوت" :بڕۆوە ،تۆ کەسێک ،ئێمە لێرە چاوەڕێت دەکەین ،تا دەگەڕێیتەوە .ئەو کاتە ئێمە جل و بەرگی جارێد دەپۆشین و ئەویش وەک ئێمە دەبێت ،باش و قۆز و شیاو بێت لەگەڵمان بێتە وڵتەکەمان". 29ئینجا ئەو یەکە گەڕایەوە. 30بەڵم کاتێک کەمێک دوور بوو ،پیرەکە بانگی کرد و پێی گوت« :بمێنەرەوە تا دێمە سەرەوە و قسەت لەگەڵ دەکەم». 31ئینجا وەستا و گەورەکە چووە لی و پێی گوت" :شتێک لە ئەشکەوتەکەدا لەبیرمان چوو ،ئەمەیە :ئەو چرایەی کە لەناو ئەشکەوتەکەدا دەسوتێت ،لە سەرووی ئەو لشەی کە تێیدایە ،بکوژێنینەوە .پاشان بە خێرایی بگەڕێوە بۆ لی ئێمە". 32ئەو کەسە ڕۆیشت و پیرەکە هاتەوە لی هاوڕێکانی و بۆ لی یارەد .لە شاخەکە هاتنە خوارەوە و یارەد لەگەڵیان بوو .لە لی کانیاوێکی ئاو ،لە نزیک ماڵی نەوەی قابیل ،مانەوە و چاوەڕێی هاوڕێکەیان بوون تا جلەکەی بۆ یارەد هێنا. 33ئەویش کە گەڕایەوە بۆ ئەشکەوتەکە ،چراکەی کوژاندەوە و هاتە لی ئەوان و فانتۆمێکی لەگەڵ خۆی هێنا و نیشانی دا .کاتێک جارێد بینی سەرسام بوو بە جوانی و نیعمەتەکەی ،و لە دڵیدا دڵخۆش بوو بەو باوەڕەی کە هەمووی ڕاستە. 34بەڵم کاتێک لەوێ مانەوە ،سێ کەسیان چوونە ماڵی کوڕانی قاین و پێیان گوت« :ئەمڕۆ لە لی کانیاوی ئاوەکە خواردنمان بۆ بهێنن ،بۆ ئەوەی ئێمە و هاوڕێکانمان بیخۆین». 35بەڵم کاتێک کوڕەکانی قائیل بینییان ،سەریان سوڕما و بیریان کردەوە« :ئەمە جوانن بۆ سەیرکردن و وەک ئەوەی پێشتر نەمانبینیوە». بۆیە هەستان و لەگەڵیان هاتنە سەر کانیاوی ئاو ،بۆ بینینی هاوەڵەکانیان. 36ئەوەندە زۆر قۆزیان بینی ،بە دەنگی بەرز لەبارەی شوێنەکانیانەوە هاواریان دەکرد بۆ ئەوەی کەسانی دیکە کۆببنەوە و بێنە و سەیری ئەم بوونەوەرە جوانانە بکەن .پاشان ژن و پیاو لە دەوری خۆیان کۆدەبوونەوە. 37ئینجا پیرەکە پێی گوتن« :ئێمە لە خاکی ئێوەدا نامۆین ،خواردنێکی خۆشمان بۆ بهێنن و ئێوە و ژنەکانتان بخۆنەوە ،تا لەگەڵتان خۆمان تازە بکەینەوە». 38کاتێک ئەو پیاوانە گوێیان لەم قسانەی گەورەکە بوو ،هەریەک لە کوڕەکانی قائین ژنەکەی هێنا و کچێکی دیکەش کچەکەی هێنا ،ژنێکی زۆر هاتنە لی .هەریەکەیان یان بۆ خۆی یان بۆ هاوسەرەکەی قسەی بۆ جارێد دەکرد؛ هەموویان بە یەکسانی. 39بەڵم کاتێک جارێد ئەوەی بینی کە ئەوان دەیکەن ،ڕۆحی خۆی لێیان کشاندەوە .نە تامی خواردنەکانیان و نە خواردنەوەکانیان دەکرد. 40پیرەکە ئاماژەیەکی بینی کاتێک خۆی لێیان دەکێشا و پێی گوت" :دڵتەنگ مەبە ،من پیرە گەورەکەم ،وەک چۆن دەبینیت ،بە هەمان شێوە خۆت بکە". 41پاشان دەستەکانی درێژ کرد و یەکێک لە ژنەکانی گرت و پێنج لە هاوڕێکانی لەبەردەم یارەد هەمان شتیان کرد ،تا ئەویش وەک ئەوان بیکات. 42بەڵم کاتێک جارێد بینی کە ناوزڕاندنیان دەکرد ،گری و لە مێشکیدا گوتی« :باوکەکانم هەرگیز ئەو کارەیان نەکردووە». 43پاشان دەستەکانی درێژکردەوە و بە دڵێکی پڕ لە گەرمی و بە گریانێکی زۆرەوە نوێژی کرد و داوای لە خودا کرد کە لە دەستی ئەوان ڕزگاری بکات. 44هەر کە جارێد دەستی بە نوێژکردن کرد ،پیرەکە لەگەڵ هاوڕێکانی هەڵهات؛ چونکە نەیاندەتوانی لە شوێنی نوێژدا بمێننەوە. 45ئینجا یارد سووڕایەوە بەڵم نەیبینی ،بەڵم خۆی بینی لە ناو نەوەی قابیلدا وەستاوە. 46پاشان گریا و گوتی« :خودا ،بەم ڕەگەزە لەناوم مەبە ،کە باوباپیرانم لەبارەیەوە ئاگاداریان کردمەوە ،چونکە ئێستا ئەی پەروەردگارم، بیرم لەوە دەکردەوە کە ئەوانەی بۆم دەرکەوتن باوکمن ،بەڵم بۆم دەرکەوت کە شەیتانەکانن ،کە بەم دەرکەوتنە جوانە ڕاکێشام ،تا باوەڕم پێکردن». " 47بەڵم ئێستا داوات لێدەکەم ،خودایە ،لەم ڕەگەزە ڕزگارم بکەیت ،کە ئێستا لەنێویاندا دەمێنمەوە ،وەک چۆن تۆ لەو شەیتانانە ڕزگارت کردم .فریشتەکەت بنێرە بۆ ئەوەی لە ناویان دەرمبهێنێت ،چونکە من خۆم دەسەڵتم نییە لەنێویاندا ڕزگارم بێت". 48کاتێک یارد نوێژەکەی تەواو کرد ،خودا فریشتەی خۆی نارد بۆ ناویان ،ئەویش یاریدی گرت و لەسەر شاخەکە داینا و ڕێگای نیشاندا و ئامۆژگاری کرد و دواتر لێی ڕۆیشت.
کتێبی دووەمی ئادەم و حەوا
بەشی ١٨ 1نەوەی یارید خوویان وابوو کاتژمێر لە دوای کاتژمێر سەردانیان دەکرد ،بۆ ئەوەی نیعمەتەکەی وەربگرن و داوای ئامۆژگارییان لێبکەن بۆ هەر کارێک کە کردوویانە؛ کاتێک کارێکی هەبوو کە بیکات ،بۆیان دەکرد. 2بەڵم ئەمجارەیان کە چوونە ناو ئەشکەوتەکە ،جارێدیان نەبینی ،بەڵکو بینییان چراکە کوژاوەتەوە و تەرمی باوکان بەدەوری خۆیاندا فڕێدراون و دەنگیان لێدەهات بە هێزی خودا ،کە دەیانگوت" :شەیتان لە ڕواڵەتێکدا کوڕەکەمانی فریوداوە ،ویستویەتی لەناوی ببات ،وەک چۆن قابیلی کوڕەکەمانی لەناوبردووە". 3هەروەها گوتیان" :پەروەردگار خودای ئاسمان و زەوی ،کوڕەکەمان لە دەستی شەیتان ڕزگار بکە ،کە دەرکەوتنێکی گەورە و درۆینەی لەبەردەمیدا دروستکرد" ،هەروەها باسیان لە بابەتی دیکە کرد ،بە هێزی خودا. 4بەڵم کاتێک نەوەی یارەد گوێیان لەم دەنگانە بوو ترسان و وەستان و بۆ باوکیان دەگریا .چونکە نەیاندەزانی چی بەسەریدا هاتووە. 5ئەو ڕۆژە تا خۆرئاوابوون بۆی گریاون. 6پاشان جارێد بە ڕووخسارێکی خەمناکەوە هات ،لە مێشک و جەستەدا بەدبەخت بوو ،خەمبار بوو لە جیابوونەوەی لە جەستەی باوباپیرانی. 7بەڵم کاتێک لە ئەشکەوتەکە نزیک بووەوە ،منداڵەکانی بینییان و بەپەلە بەرەو ئەشکەوتەکە ڕۆیشتن و بە ملیەوە خۆیان هەڵواسی و هاواریان دەکرد و پێیان گوت« :باوکە تۆ لە کوێ بوویت و بۆچی جێت هێشتووین ،وەک ئەوەی ڕاهاتوو نەبوویت؟» دیسانەوە" :ئەی باوکە ،کاتێک ون بوویت ،چرای سەر تەرمی باوباپیرانمان کوژایەوە ،تەرمەکان فڕێدرابوون و دەنگیان لێدەهات". 8کاتێک جارێد ئەمەی بیست پەشیمان بووەوە و چووە ناو ئەشکەوتەکە .لەوێ تەرمەکانیان بینی کە فڕێدراون و چراکە کوژاوەتەوە و باوکەکانیش خۆیان دوعایان کردووە بۆ ڕزگارکردنی لە دەستی شەیتان. 9پاشان جارێد کەوتە سەر تەرمەکان و لە باوەشی گرت و وتی" :ئەی باوکانم ،بە شەفاعەتەکانتان ،با خودا لە دەستی شەیتان ڕزگارم بکات! وە داواتان لێدەکەم داوا لە خودا بکەن کە من بمپارێزێت و تا ڕۆژی مردنم لێی بمپارێزێت". 10پاشان هەموو دەنگەکان وەستان جگە لە دەنگی ئادەمی باوکمان ،کە بە هێزی خودا قسەی لەگەڵ یارد دەکرد ،هەروەک چۆن مرۆڤ بە هاوڕێکەی دەدوێت و دەیگوت" :ئەی یارید کوڕم ،دیاری پێشکەش بە خودا بکە چونکە لە دەستی شەیتان ڕزگارت کردیت ،کاتێک ئەو قوربانیانەت هێنا ،ئاوا بێت کە لەسەر ئەو قوربانگایە پێشکەشیان بکەیت کە لەسەری پێشکەشم کرد .پاشان ئاگاداربە لە شەیتان ،چونکە... زۆر جار بە ڕواڵەتەکانی فریوی دام ،ئارەزووی لەناوبردنی منی دەکرد ،بەڵم خودا لە دەستی ڕزگاری کردم. " 11فەرمان بە گەلەکەت بکە کە لە بەرامبەریدا ئاگاداربن ،هەرگیز واز لە پێشکەشکردنی دیاری بۆ خودا مەهێنن". 12ئینجا دەنگی ئادەمیش بێدەنگ بوو .و جارێد و منداڵەکانی بەم شتە سەریان سوڕما .پاشان تەرمەکانیان وەک خۆیان داناوە سەرەتا؛ و جارێد و منداڵەکانی بە درێژایی ئەو شەو وەستان و نوێژیان دەکرد ،تا بەیانی. 13پاشان یارد قوربانییەکی کرد و لەسەر قوربانگاکە پێشکەشی کرد ،وەک ئادەم فەرمانی پێکردبوو .کاتێک بەرەو قوربانگاکە دەچوو، داوای ڕەحم و لێخۆشبوونی لە گوناهەکەی لە خودا کرد ،سەبارەت بە کوژانەوەی چراکە. 14پاشان خودا لەسەر قوربانگاکە بۆ یارد دەرکەوت و بەرەکەتی خستە سەر خۆی و منداڵەکانی و پێشکەشکردنەکانیان وەرگرت .و فەرمانی بە جارێد کرد کە ئاگری پیرۆز لە قوربانگاکە وەربگرێت و لەگەڵیدا ئەو چرایە داگیرسێنێت کە ڕووناکی دەخاتە سەر جەستەی ئادەم. بەشی ١٩ 1پاشان خودا جارێکی تر ئەو بەڵێنەی بۆ ئاشکرا کردەوە کە بە ئادەمی دابوو ٥٥٠٠ .ساڵی بۆ ڕوون کردەوە ،و نهێنی هاتنی بۆ سەر زەوی بۆ ئاشکرا کرد. 2خودا بە جارێدی گوت« :سەبارەت بەو ئاگرەی کە لە قوربانگاکە وەرتگرتووە بۆ داگیرساندنی چراکە ،با لەگەڵتان بمێنێتەوە بۆ ئەوەی لشەکان ڕووناک بکاتەوە ،با لە ئەشکەوتەکە دەرنەچێت ،تا جەستەی ئادەم لێی دەربچێت». 3بەڵم ئەی جارێد ،ئاگاداری ئاگرەکە بە ،کە لە چراکەدا بە گەشاوەیی بسوتێت؛ هەروەها لە ئەشکەوتەکە مەڕۆ دەرەوە ،تا لە ڕێگەی بینینەوە فەرمانێک وەردەگریت ،نەک لە ڕواڵەتێکدا ،کاتێک لەلیەن تۆوە دەبینیت. « 4پاشان فەرمان بە گەلەکەت بکەرەوە کە پەیوەندی لەگەڵ نەوەی قابیلدا نەکەن و فێری ڕێگاکانیان نەبن ،چونکە من خودام کە ڕقم خۆشناوێت و کارە خراپەکانم خۆشدەوێت». 5خودا چەندین فەرمانی دیکەی بە یارد دا و بەرەکەتی خستە سەری .و پاشان قسەکەی لێ کشاندەوە. 6پاشان یارد لەگەڵ منداڵەکانی نزیک بووەوە و ئاگرێکی گرت و هاتە خوارەوە بۆ ئەشکەوتەکە و چراکەی لەبەردەم تەرمی ئادەم داگیرساند .و فەرمانەکانی بە گەلەکەی دا وەک ئەوەی خودا پێی گوتبوو. 7ئەم نیشانەیە لە کۆتایی تەمەنی چوار سەد و پەنجا ساڵیدا بەسەر یارددا هات؛ وەک چۆن زۆرێک لە سەرسوڕهێنەرەکانی تریش بوون، ئێمە تۆماری ناکەین .بەڵم ئێمە تەنها ئەم یەکە تۆمار دەکەین لە پێناو کورتی ،و بۆ ئەوەی گێڕانەوەکەمان درێژ نەکەینەوە. 8جارێد هەشتا ساڵ بەردەوام بوو لە فێرکردنی منداڵەکانی .بەڵم دوای ئەوە دەستیان کرد بە سەرپێچیکردن لەو فەرمانانەی کە پێی داون و زۆر شتیان کرد بەبێ ئامۆژگاری ئەو .ئەوان دەستیان کرد بە دابەزین لە چیای پیرۆزەوە یەک لە دوای یەک و تێکەڵبوون لەگەڵ منداڵنی قائیل ،لە هاوڕێیەتی ناشریندا. 9ئێستا هۆکاری دابەزینی نەوەی یارەد بۆ چیای پیرۆز ،ئەمەیە ،کە ئێستا بۆتان ئاشکرا دەکەین.
کتێبی دووەمی ئادەم و حەوا
بەشی ٢٠ 1دوای ئەوەی قاین دابەزی بۆ خاکی تاریک و منداڵەکانی تێیدا زۆر بوون ،یەکێکیان هەبوو کە ناوی گەنون بوو ،کوڕی لمەخی کوێر کە قابیلی کوشت. 2بەڵم سەبارەت بەم گەنونە ،شەیتان لە منداڵیدا هاتە ناویەوە .شمشاڵ و هۆڕنی جۆراوجۆر و ئامێری تار و سەمبڵ و زبور و زەنگ و چەپکە گوڵ و فلوتەکانی دروست کرد .و لە هەموو کاتێکدا و لە هەموو کاتژمێرێکدا یارییان پێدەکرد. 3کاتێک یارییان پێدەکرد ،شەیتان هاتە ناویان ،بەجۆرێک لە نێوانیانەوە دەنگی جوان و شیرین دەبیسترا ،دڵیان دەکێشا. 4ئینجا کۆمەڵە لەسەر کۆمەڵە کۆکردەوە بۆ ئەوەی یارییان پێ بکات .کاتێک یارییان دەکرد ،نەوەی قابیلی خۆش بوو ،کە لە نێوان خۆیاندا بە گوناه خۆیان دەسووتاند و وەک ئاگر دەسووتێن .لە کاتێکدا شەیتان دڵی ئەوانی هەوسان دەکرد ،یەک لەگەڵ یەکتر و شەهوەتی لە نێوانیاندا زیاد دەکرد. 5شەیتان هەروەها فێری گێنون کرد کە خواردنەوەیەکی سڕ لە کۆم دەربهێنێت .و ئەم جێنونە کۆمپانیاکانی لەسەر کۆمپانیاکان لە ماڵە خواردنەوەکاندا کۆدەکردەوە؛ و هەموو جۆرە میوە و گوڵێکی هێنایە دەستیان؛ و پێکەوە دەیانخواردەوە. 6بەم شێوەیە ئەم گێنونە گوناهی زۆر زیاد کرد .هەروەها بە شانازییەوە مامەڵەی دەکرد ،و نەوەی قابیلی فێرکرد کە هەموو جۆرە خراپەکارییەکی گەورە ئەنجام بدەن ،کە ئەوان نەیاندەزانی؛ و خستیانە سەر ئەو کارە جۆراوجۆرانەی کە پێشتر نەیاندەزانی. 7ئینجا شەیتان کە بینی ملکەچی گەنون بوون و گوێی لێدەگرن لە هەموو شتێک کە پێیان دەگوت ،زۆر دڵخۆش بوو ،تێگەیشتنی گێنونی زیاتر کرد ،تا ئاسنی گرت و چەکی جەنگی پێ دروست کرد. 8ئینجا کاتێک سەرخۆش بوون ،ڕق و کوشتن لە نێوانیاندا زیاد بوو .پیاوێک توندوتیژی بەرامبەر کەسێکی تر بەکاردەهێنا بۆ ئەوەی فێری خراپە بکات منداڵەکانی ببات و لەبەردەمیدا پیسیان بکات. 9کاتێک مرۆڤەکان بینییان زاڵ بوون و کەسانی دیکەیان بینی کە زاڵ نەبوون ،ئەوانەی لێیان درا هاتنە گەنون و پەنایان بۆ برد و ئەویش کردیان بە هاوپەیمانی خۆی. 10ئینجا گوناه لە نێوانیاندا زۆر زیادی کرد .تا پیاوێک خوشکەکەی خۆی ،یان کچەکەی ،یان دایکی خۆی و کەسانی دیکەی هاوسەرگیری کرد؛ یان کچی خوشکی باوکی ،بەجۆرێک کە ئیتر جیاوازی لە پەیوەندیدا نەما و چیتر نەیاندەزانی تاوانکاری چییە؛ بەڵم خراپەیان کرد و زەوی بە گوناه پیس بوو ،خودای دادوەریان تووڕە کرد کە ئەوانی دروست کردبوو. 11بەڵم گەنون لە دامێنی شاخی پیرۆز کۆمەڵەی لەسەر کۆمەڵە کۆکردەوە ،کە بە هۆڕن و هەموو ئەو ئامێرانەی تر کە پێشتر باسمان کرد. بۆ ئەوەی نەوەی سێت کە لەسەر چیای پیرۆز بوون بیبیستن. 12بەڵم کاتێک نەوەی سێت گوێیان لە دەنگە دەنگەکە بوو ،سەریان سوڕما و بە کۆمەڵە هاتن و لەسەر لوتکەی شاخەکە وەستان بۆ ئەوەی سەیری ئەوانەی خوارەوە بکەن .و ساڵێکی تەواو بەم شێوەیەیان کرد. 13کاتێک لە کۆتایی ئەو ساڵەدا گەنون بینی کە وردە وردە دەستی بەسەردا دەهێنن ،شەیتان هاتە ناوەوە و فێری کرد کە بۆیاخکردنی جلوبەرگەکان بە نەخشی جۆراوجۆر دروست بکات و تێگەیشت کە چۆن ڕەنگی سوور و وەنەوشەیی و چی نا. 14کوڕەکانی قائین کە هەموو ئەمانەیان دروست کرد و بە جوانی و جل و بەرگی جوانەوە درەوشایەوە ،بە قۆچ و جل و بەرگی جوان و پێشبڕکێی ئەسپەوە لە دامێنی شاخەکەدا کۆبوونەوە و هەموو جۆرە کارێکی قێزەونیان ئەنجامدا. 15لەم نێوەندەدا نەوەی سێت کە لەسەر چیای پیرۆز بوون ،لە شوێنی سوپای فریشتە کە کەوتبوون ،نوێژیان کرد و ستایشیان بۆ خودا کرد. بۆیە خودا ناوی لێنابوون "فریشتە" ،چونکە زۆر دڵخۆش بوو بەسەریاندا. 16بەڵم دوای ئەمە ،ئیتر فەرمانی ئەویان نەپاراست و پابەند نەبوون بەو بەڵێنەی کە بە باوباپیرانی دابوو .بەڵم لە ڕۆژوو و نوێژکردنیان و لە ئامۆژگارییەکانی جارێد باوکیان ئارام بوون .لە سەر لوتکەی شاخەکە کۆدەبوونەوە ،بۆ ئەوەی لە بەیانییەوە تا ئێوارە سەیری نەوەی قابیل بکەن و چییان دەکرد ،جل و بەرگ و زینە جوانەکانیان. 17ئینجا نەوەی قائین لە خوارەوە سەریان بەرز کردەوە و نەوەی سێتیان بینی کە بە کۆمەڵ لەسەر لوتکەی شاخەکە وەستابوون .بانگیان کرد تا بێنە خوارەوە بۆ لیان. 18بەڵم نەوەی سێت لە سەرەوە پێیان گوتن« :ئێمە ڕێگاکە نازانین» .ئینجا گەنون کوڕی لمەخ گوێی لێیان بوو کە دەیانگوت ڕێگاکە نازانن و بیری لەوە کردەوە کە چۆن بیانخاتە خوارەوە. 19ئینجا شەیتان بە شەو دەرکەوت و گوتی" :هیچ ڕێگایەک نییە بۆ دابەزین لەو شاخەی کە لەسەری نیشتەجێن ،بەڵم کە سبەی هاتن پێیان بڵێن' :وەرن بۆ لی ڕۆژئاوای شاخەکە ،لەوێ ڕێگای چەمێکی ئاو دەبیننەوە ،کە دێتە خوارەوە بۆ دامێنی شاخەکە ،لە نێوان دوو گردەکەدا، بەو ڕێگایەدا دابەزین بۆ لی ئێمە". 20کاتێک ڕۆژ بوو ،گەنون وەک خووی خۆی لە ژێر شاخەکەدا بوقەکانی لێدا و تەپڵەکانی لێدا .نەوەی سێت گوێیان لێ بوو ،وەک جاران هاتن. 21ئینجا گەنون لە خوارەوە پێی گوتن« :بڕۆ بۆ لی ڕۆژئاوای شاخەکە ،لەوێ ڕێگای دابەزین دەدۆزنەوە». 22بەڵم کاتێک نەوەی سێت ئەم قسانەی لێیان بیست ،چوونە ناو ئەشکەوتەکە بۆ لی یارد و هەموو ئەو شتانەی بیستوویانە پێی بڵێن. 23کاتێک جارێد گوێی لێ بوو ،دڵتەنگ بوو .چونکە دەیزانی کە ئەوان سەرپێچی لە ئامۆژگارییەکانی دەکەن. 24دوای ئەمە سەد پیاو لە نەوەی سێت کۆبوونەوە و لە نێوان خۆیاندا گوتیان« :وەرن با بچینە خوارەوە بۆ لی نەوەی قابیل و بزانین چی دەکەن و لەگەڵیاندا چێژ ببینین». 25بەڵم کاتێک جارێد ئەمەی لە سەد پیاوەکە بیست ،ڕۆحی جووڵە و دڵی دڵتەنگ بوو .پاشان بە گەرمییەکی زۆرەوە هەستا و لە ناوەڕاستیان وەستا و بە خوێنی هابیلی دادپەروەر سوێندی پێدان و وتی" :با یەکێکتان لەم شاخە پیرۆز و پاکە دابەزێت ،کە باوباپیرانمان فەرمانیان کردووە تێیدا نیشتەجێ بێت".
کتێبی دووەمی ئادەم و حەوا
26بەڵم کاتێک جارێد بینی کە قسەکانی وەرناگرن ،پێی گوتن" :ئەی منداڵە باش و بێتاوان و پیرۆزەکانم ،بزانن کە کاتێک جارێک لەم شاخە پیرۆزە دادەبەزن ،خودا ڕێگەتان پێنادات بگەڕێنەوە بۆی". 27دیسان سوێندی پێدان و گوتی« :من بە مردنی ئادەمی باوکمان و بە خوێنی هابیل و سێت و ئینۆس و قەینان و مەحەلەلیل سوێند دەخۆم کە گوێم لێ بگرن و لەم شاخە پیرۆزە نەچنە خوارەوە ،چونکە لەو ساتەدا کە لێی دەردەچن ،ژیان و میهرەبانیتان لێ دەبڕێت ،ئیتر بە 'منداڵنی خودا' ناوتان نابەن ،بەڵکو بە 'منداڵ' لە شەیتان"'. 28بەڵم گوێیان لە قسەکانی نەگرت. 29حەنۆخ لەو کاتەدا گەورە بووبوو ،لە زەوقی خۆیدا بۆ خودا هەستا و وتی" :ئەی کوڕانی سێت ،بچووک و گەورە ،گوێم لێ بگرن، کاتێک فەرمانی باوباپیرانمان سەرپێچی دەکەن و لەم شاخە پیرۆزە دابەزن ،جارێکی دیکە بۆ هەمیشە ناگەڕێنەوە ئێرە". 30بەڵم ئەوان لە دژی حەنۆخ ڕاپەڕین و گوێیان لە قسەکانی نەگرت ،بەڵکو لە چیای پیرۆزەوە دابەزین. 31کاتێک سەیری کچەکانی قائینیان کرد و لە فیگەرە جوانەکانیان و دەست و قاچەکانیان کە ڕەنگیان بۆیاخ کرابوو و بە ڕازاندنەوە لەسەر دەموچاویان تاتۆ کرابوو ،ئاگری گوناهیان تێدا هەڵگیرسا. 32ئینجا شەیتان لەبەردەم کوڕەکانی سێتدا زۆر جوانتر دەرکەوتن ،هەروەک چۆن کوڕەکانی سێتیشی لە چاوی کچانی قائین جوانترین دەرخست ،بەجۆرێک کچەکانی قائین وەک دڕندەی ڕاوەدوونراو ئارەزووی کوڕەکانی سێتیان دەکرد ،کوڕەکانی سێتیش بەدوای کچەکانی قائیندا بوون ،تا ئەو کاتەی قێزەونیان لەگەڵدا ئەنجامدا. 33بەڵم دوای ئەوەی بەم شێوەیە کەوتنە ناو ئەم پیسییەوە ،بە ڕێگای هاتن گەڕانەوە و هەوڵیان دا سەرکەوتن بۆ شاخی پیرۆز .بەڵم نەیانتوانی ،چونکە بەردەکانی ئەو شاخە پیرۆزە لە ئاگر بوون کە لەبەردەمیاندا دەدرەوشایەوە ،بەهۆیەوە نەیانتوانی جارێکی دیکە بەرزببنەوە. 34خودا لێیان تووڕە بوو و پەشیمان بووەوە ،چونکە لە شکۆمەندییەوە هاتبوونە خوارەوە و بەو هۆیەوە پاکی و بێتاوانی خۆیان لەدەستدا یان وازیان لێهێنا و کەوتبوونە ناو پیسبوونی گوناهەوە. 35پاشان خودا قسەی خۆی بۆ یارەد نارد و گوتی" :ئەم منداڵنەت کە ناوت لێنا 'منداڵەکانم' - ،سەیرکە فەرمانی منیان سەرپێچی کردووە و چوونەتە خوارەوە بۆ شوێنی لەناوچوون و گوناه .پێغەمبەرێک بنێرە بۆ ئەوانەی کە ماونەتەوە ،تا نەچنە خوارەوە و ون نەبن". 36ئینجا جارێد لەبەردەم یەزدان گریا و داوای ڕەحم و لێخۆشبوونی لێکرد .بەڵم ئاواتی ئەوە بوو کە ڕۆحی لە جەستەی خۆی دوور بکەوێتەوە ،نەک ئەم قسانە لە خوداوە ببیستێت سەبارەت بە دابەزینی منداڵەکانی لە چیای پیرۆز. 37بەڵم فەرمانی خودای گرت و بانگەشەی بۆ کردن کە لەو شاخە پیرۆزە دابەزن و لەگەڵ نەوەی قابیل پەیوەندی نەکەن. 38بەڵم گوێیان لە پەیامەکەی نەدا و گوێڕایەڵی ئامۆژگارییەکانی نەدەبوون. بەشی ٢١ 1دوای ئەمە کۆمەڵەیەکی دیکە کۆبوونەوە و چوونە سەر براکانیان .بەڵم ئەوانیش وەک خۆیان لەناوچوون .و بەو شێوەیە بوو ،کۆمپانیا لە دوای کۆمپانیا ،تا تەنها چەند کەسێکیان مانەوە. 2پاشان جارێد لە خەم و پەژارە نەخۆش کەوت و نەخۆشییەکەی بە جۆرێک بوو کە ڕۆژی مردنی نزیک بووەوە. 3ئینجا حەنۆخی کوڕە گەورەکەی و مەتوسێلی کوڕی حەنۆخ و لمێخی کوڕی مەتوسێل و نوحی کوڕی لمێخی بانگ کرد. 4کاتێک هاتنە لی ،دوعای لەسەر کرد و بەرەکەتی خستە سەریان و پێی گوتن« :ئێوە کوڕانی بێتاوان ،ڕاستودروستن ،لەم شاخە پیرۆزە دامەبەزن ،چونکە سەیرکە ،منداڵەکانتان و منداڵەکانی منداڵەکانتان لەم شاخە پیرۆزە دابەزیون و خۆیان لەم شاخە پیرۆزە دوور خستووەتەوە ،بەهۆی شەهوەتی قێزەون و سەرپێچیکردنی فەرمانی خوداوە. « 5بەڵم من بە هێزی خودا دەزانم کە لەسەر ئەم شاخە پیرۆزە بەجێتان ناهێڵێت ،چونکە منداڵەکانتان فەرمانی ئەو و فەرماندەی باوباپیرانمان سەرپێچی کردووە ،کە ئێمە لێیان وەرمانگرتبوو». « 6بەڵم ئەی کوڕەکانم ،خودا دەتانباتە خاکێکی نامۆ ،جارێکی تر ناگەڕێنەوە بۆ ئەوەی بە چاوەکانتان ئەم باخچە و ئەم شاخە پیرۆزە ببینن». " 7بۆیە ئەی کوڕەکانم ،دڵتان لەسەر خۆتان دابنێن و فەرمانی خودا جێبەجێ بکەن کە لەگەڵتاندایە .کاتێک لەم شاخە پیرۆزەوە دەچنە خاکێکی نامۆ کە نایناسن ،جەستەی ئادەمی باوکمان لەگەڵ خۆتان ببەن ،لەگەڵ خۆیدا ئەم سێ دیاری و قوربانییە بەنرخە ،ئەوانیش زێڕ و بخور و کۆترە ،با لە شوێنی جەستەی ئادەمی باوکمان بن" .دەبێت دایبنێ. " 8ئەی کوڕەکانم ،بۆ ئەوەی لە ئێوە دەمێنێتەوە ،قسەی خودا دێت و کاتێک لەم خاکە دەچێتە دەرەوە تەرمی ئادەمی باوکمان لەگەڵ خۆیدا دەبات و لە ناوەڕاستی زەویدا دادەنێت ئەو شوێنەی کە ڕزگاری تێیدا ئەنجام دەدرێت". 9ئینجا نوح پێی گوت« :ئەو کێیە لە ئێمە کە دەمێنێتەوە؟» 10جارێد وەڵمی دایەوە« :تۆ ئەو کەسەی کە دەمێنێتەوە .وە تەرمی ئادەمی باوکمان لە ئەشکەوتەکە دەبەیت و لەگەڵ خۆت دایدەنێیت لەناو کەشتییەکەدا کاتێک لفاوەکە دێت». " 11شێمی کوڕت کە لە کەمەرتەوە دێتە دەرەوە ،ئەو تەرمی ئادەمی باوکمان لە ناوەڕاستی زەویدا دادەنێت ،لەو شوێنەی کە ڕزگاری لێیەوە دێت". 12ئینجا یارد ڕووی لە حەنۆخی کوڕی کرد و پێی گوت« :تۆ کوڕم لەم ئەشکەوتەدا بمێنەرەوە و بە درێژایی تەمەنت لەبەردەم تەرمی ئادەمی باوکمان بە پەرۆشەوە خزمەت بکە ،و بە ڕاستودروستی و بێتاوانی خۆراک بە گەلەکەت بدە». 13جارێد چیتر نەیگوت .دەستەکانی شل بوون ،چاوەکانی داخران و وەک باوکەکانی چووە ناو ئارامییەوە .مردنی لە سێ سەد و شەست ساڵی نوح و لە ساڵی نۆ سەد و هەشتا و نۆی ژیانی خۆیدا ڕوویدا؛ لە دوانزەی تەخساس لە ڕۆژێکی هەینیدا. 14بەڵم کاتێک یارد مرد ،فرمێسک بە دەموچاویدا ڕژا بەهۆی خەمە گەورەکەیەوە ،بۆ نەوەی سێت کە لە ڕۆژگاری خۆیدا کەوتبوون.
کتێبی دووەمی ئادەم و حەوا
15ئینجا حەنۆخ و مەتوسێل و لمەخ و نوح ،ئەم چوار کەسە ،لەسەری گریاون .بە وریاییەوە بەسمەی کرد ،پاشان لە ئەشکەوتی گەنجینەکاندا داینا .پاشان هەستان و چل ڕۆژ ماتەمینیان بۆ گێڕا. 16کاتێک ئەم ڕۆژانەی ماتەمینی کۆتایی هات ،حەنۆخ و مەتوسێل و لمەخ و نوح لە خەم و پەژارەدا مانەوە ،چونکە باوکیان لێیان دوورکەوتەوە و ئیتر نەیانبینی. بەشی ٢٢ 1بەڵم حەنۆخ فەرمانی یارد باوکی جێبەجێ کرد و لە ئەشکەوتەکەدا بەردەوام بوو لە خزمەتکردن. 2هەر ئەم حەنۆخەیە کە زۆر سەرسوڕهێنەری بەسەردا هات و کتێبێکی بەناوبانگی نووسی .بەڵم لەوانەیە ئەو سەرسوڕهێنەرانە لەم شوێنەدا نەگێڕدرێنەوە. 3ئینجا دوای ئەمە ،نەوەی سێت بەلڕێداچوون و کەوتنە خوارەوە ،ئەوان و منداڵەکانیان و ژنەکانیان .کاتێک حەنۆخ و مەتوسال و لمەخ و نوح بینییان ،دڵیان بەهۆی کەوتنە گومانی پڕ لە بێباوەڕیەوە ئازاری چەشت .ئەوانیش دەگریان و بەدوای ڕەحمەتی خودادا دەگەڕان ،بۆ ئەوەی بیانپارێزێت و لەو نەوەیە خراپە دەریانبهێنێت. 4حەنۆخ سێ سەد و هەشتا و پێنج ساڵ لە خزمەتەکەی لەبەردەم یەزدان بەردەوام بوو ،لە کۆتایی ئەو ماوەیەدا لە ڕێگەی نیعمەتی خوداوە ئاگاداری بووەوە کە خودا بەنیازە لەسەر زەوی دووری بخاتەوە. 5ئینجا بە کوڕەکەی گوت« :ئەی کوڕەکەم ،دەزانم کە خودا بەنیازە ئاوی لفاو بهێنێتە سەر زەوی و دروستکراوەکانمان لەناو ببات». " 6ئێوە دوا فەرمانڕەوای ئەم گەلەن لەسەر ئەم شاخە ،چونکە دەزانم کەسێکتان بۆ نامێنێتەوە بۆ ئەوەی لەم شاخە پیرۆزەدا منداڵ لەدایک بکەن ،هیچ کام لە ئێوەش فەرمانڕەوایی نەوەی گەلەکەی ناکات ،هەروەها هیچ کۆمەڵەیەکی گەورەتان لەم شاخەدا نامێنێتەوە". 7حەنۆخیش پێی گوتن« :ئاگاداری گیانتان بن و لە ترسی خودا و خزمەتکردنتان بۆی بگرن و بە باوەڕێکی ڕاستەوە بیپەرستن و بە ڕاستودروستی و بێتاوانی و دادگاییکردن و بە تەوبە و هەروەها بە پاکی خزمەت بکەن». 8کاتێک حەنۆخ فەرمانەکانی بۆ هێنا ،خودا لەو شاخەیەوە گواستەوە بۆ خاکی ژیان ،بۆ کۆشکی ڕاستودروستەکان و هەڵبژێردراوەکان، شوێنی نیشتەجێبوونی بەهەشتی شادی ،لە ڕووناکییەکدا کە دەگاتە ئاسمان .ڕووناکی کە لە دەرەوەی ڕووناکی ئەم دونیایە؛ چونکە ئەوە ڕووناکی خودایە ،کە هەموو جیهان پڕ دەکات ،بەڵم هیچ شوێنێک ناتوانێت لەخۆی بگرێت. 9بەم شێوەیە ،لەبەر ئەوەی حەنۆخ لە ژێر ڕووناکی خودادا بوو ،خۆی لە دووری دەستی مردن بینیەوە .تا خودا دەیویست بمرێت. 10بە گشتی هیچ کام لە باوباپیرانمان و نە لە منداڵەکانیان لەسەر ئەو شاخە پیرۆزە نەمانەوە ،جگە لەو سێ کەسە ،کە بریتی بوون لە مەتوسەل و لمەخ و نوح .چونکە هەموو ئەوانی تر لە شاخەکە دابەزین و لەگەڵ نەوەی قابیلدا کەوتنە گوناهەوە .بۆیە ئەو شاخەیان قەدەغە کرا و جگە لەو سێ پیاوە کەس لەسەری نەمایەوە.