
Iyonitegerejeijururyawe,umurimow'intokizawe,ukwezin'inyenyeriwabigeneye; Umuntuniikikoumwibuka,n'umwanaw'umuntukoumureba?Zaburi8:3-4
Pentateuch
Imanairavugaiti“Muisanzurery’ijuruhabehoibimuribitandukanyaumunsin’ijoro,kandibibe ibimenyetson’ibihen’iminsin’imyaka”Kandibibeibimurimuisanzurery’ijurubimurikireisi” Nukobibabityo.Imanairemaibimuribibiribinini:urumuriruninirugengaamanywan’urumuriruto rugengaijoro,ireman’inyenyeri.Imanaibishyiramuisanzurery’ijurubimurikireisi,kandibitegeke amanywan’ijoro,kandibitandukanyeumucyon’umwijimaImanaibonakoaribyizaNimugoroba buracya,umunsiwakane.Itangiriro1:14-19
Arongeraarotainzozi,azibwirabenese,aravugaati“Dorenongeyekurotainzozi,kandiizuba n'ukwezin'inyenyericumin'imwebinyunamira.”Itangiriro37:9
Kandintukarebeamasoyaweurebamuijuru,kandinubonaizuban'ukwezin'inyenyeri,ingabozose zomuijuru,ugateshwakubiramyanokubikorera,ibyoUwitekaImanayaweyagabanyirije amahangayoseyomunsiy'ijururyoseGutegekakwaKabiri4:19
Kandiyaragiyegukoreraizindimana,akaziramya,habaizuba,cyangwaukwezi,cyangwaindingabo yomuijuru,ibyontategetse;GutegekakwaKabiri17:3
Kandikuberaimbutoz'agacirozikomokakuzuba,n'ibintuby'agacirobikomokakukwezi,Gutegeka kwaKabiri33:14
Amateka
UbwoYosuwayabwiragaUwitekaumunsiUwitekayatangagaAbamorimumabokoy'Abisirayeli, aravugamumasoy'Abisirayeliati“Zuba,hagararahejuruy'iGibeyoni,naweKwezi,mukibayacya Ayaloni”Izubarihagarara,ukwezikurahagararakugezaubwoabantubihoreyeabanzibaboMbese ibintibyanditswemugitabocyaYashari?Nukoizubarihagararahagatimuijuru,ntiryihutira kurengaumunsiwoseYosuwa10:12-13
DawidiabwiraYonataniati“Eheejoniukwezigutaha,kandintazaburakwicaran'umwamikumeza, arikorekangendenihishekugasozikugezakumunsiwagatatunimugoroba”Yonataniabwira Dawidiati“Ejoniukwezigutaha,kandiuzaburakukointebeyaweizabairimoubusa.”NukoDawidi
SelenolojiyaBibiliya-UkweziKwiza
Iyonitegerejeijururyawe,umurimow'intokizawe,ukwezin'inyenyeriwabigeneye; Umuntuniikikoumwibuka,n'umwanaw'umuntukoumureba?Zaburi8:3-4
yihishamugasozi,mazeukwezigutahakugeze,umwamiamwicazakumezakugirangoarye.1 Samweli20:5,18,24
Aramubazaati“Urashakakumusangaikiuyumunsi?NtabwoariukwezigushyacyangwaIsabato.” Umugorearamusubizaati“Bizababyiza”2Abami4:23
Akurahoabatambyib’ibishushanyobisengwa,abamib’uBuyudabaribarashyizehongobatwikire imibavumunsengerozomumijyiy’uBuyudanomunkengerozaYerusalemu,ndetse n’abatwikiragaimibavuBayali,izuban’ukwezin’inyenyerin’ingabozosezomuijuru.2Abami23:5
NogutambaibitambobyosebyoswakuUwitekakumasabato,nomumbonekoz'ukwezi,noku minsimikuru,ukoumubarewabyowariuri,nk'ukoitegekoryabyoryariribitegetse,uhorahoimbere y'Uwiteka:1Ngoma23:31
Dore,nubakainzuy'izinary'UwitekaImanayanjye,kugirangonyiyegurire,nokoserezaimibavu imbereye,nokumitsimayokumurikwaubudasiba,nokubitambobyoswamugitondona nimugoroba,kumasabatonokuminsimikuruy'ukwezi,nokuminsimikuruy'UwitekaImanayacu. IriniitegekoridakukakuBisirayeli2Ngoma2:4
Ndetsen'ibisabwaburimunsi,batambagaamaturonk'ukoMoseyabitegetse,kumasabatonomu mbonekoz'ukwezi,nokuminsimikuru,gatatumumwaka,habakumunsimukuruw'imigati idasembuye,nokumunsimukuruw'ibyumweru,nokumunsimukuruw'amahema.2Ngoma8:13
Yashyizehoumugabanew’umwamimumutungowewogutambaibitambobyoswa,aribyogutamba ibitambobyoswabyamugitondonanimugoroba,n’amaturoyokumasabatonokuminsimikuruyo mumbonekoz’ukwezi,n’iminsimikurunk’ukobyanditswemumategekoy’Uwiteka.2Ngoma31:3
Hanyumabatambaibitambobikongorwan'umurirobyaburimunsi,habamumbonekoz'ukwezi,no muminsimikuruyoseyeguriweUhoraho,ndetsenomumuntuwesewatanzeamaturoy'ubushakeku bushakebweEzira3:5
Kubyerekeyeimigatiyokumurikwa,n'amaturoy'ifuahoraho,n'amaturoyoguturwaahoraho, n'amasabato,n'amezimashya,n'iminsimikuru,n'ibintubyera,n'amaturoyoguhongereraibyaha, kugirangobihongerereAbisirayeli,n'imirimoyoseyomunzuy'Imanayacu.Nehemiya10:33
Ubusizi
Rebaukweziarikontikurabagirana,ndetsen'inyenyerintizitunganyemumasoyayoYobu25:5
Iyonabonagaizubarirabagirana,cyangwaukwezikugendamumucyo;Yobu31:26
Iyonitegerejeijururyawe,umurimow'intokizawe,ukwezin'inyenyeriwashyizeho,umuntuniiki kugirangoumwibuke,n'umwanaw'umuntukugirangoumugendere?Zaburi8:3-4
Bazagutinyaigihecyoseizuban'ukwezibizahoraho,ukoibihebizagendabisimburana.Muminsiye, umukiranutsiazasagamba,kandiamahoromenshiazagwiraigihecyoseukwezikuzahorahoZaburi 72:5,7
Nimuvuzeimpandamukwezigushya,mugihecyagenwe,kumunsimukuruwacuZaburi81:3
SelenolojiyaBibiliya-UkweziKwiza
Iyonitegerejeijururyawe,umurimow'intokizawe,ukwezin'inyenyeriwabigeneye; Umuntuniikikoumwibuka,n'umwanaw'umuntukoumureba?Zaburi8:3-4
NarahiyeubutagatifubwanjyerimwekontazabeshyaDawudi.Urubyarorweruzahorahoitekaryose, n'intebeyey'ubwamiizahorahoimbereyanjyenk'izubaIzahorahoitekaryosenk'ukwezi,kandi nk'umuhamyawomuijuru.Sela.Zaburi89:35-37
Yashyizehoukwezikugirangokubereibiheby'umwaka,izubariziukorirengaZaburi104:19
Izubantirizagukubitakumanywa,cyangwaukwezinijoroZaburi121:6
Ukwezin'inyenyeribitegekenijoro,kukoimbabazizezihorahoitekaryose.Zaburi136:9
Nimumushime,zuban'ukwezi,nimumushime,inyenyeriz'umucyomwese.Zaburi148:3
UjyewibukaUmuremyiwawemuminsiy'ubutobwawe,iminsimibiitaraza,imyakaitaragera,ubwo uzabauvugauti“Simbishimira”,izuba,umucyo,ukwezi,inyenyeribitazibagirana,n'ibicu bitazagarukaimvuraimazekugwaUmubwiriza12:1-2
Nindeurebank'igitondo,mwizank'ukwezi,ukeyenk'izuba,kandiuteyeubwobank'ingabozitwaye amabendera?IndirimboyaSalomo6:10
Ubuhanuzi
Ntimuzongerekuzanaamaturoadafiteakamaro,imibavuniikizirakurinjye,ukwezikwambere n'amasabato,guhamagazaamateraniro,sinzabyihanganira,niukuberagukiranirwa,ndetse n'amateraniroyera.Imbonekoz'ukwezikwanyun'iminsimikuruyanyuyategetsweumutimawanjye ubyanga,birambereyeumutwaro,ndananiwekubyihanganiraYesaya1:13-14
UwomunsiUwitekaazakurahoubutwaribw'imitakoyaboirabagiranakubirengebyabo,n'udupira twabotw'imbere,n'amapineyaboy'uruzigank'ukwezi,Yesaya3:18
Kukoinyenyerizomuijurun'amatsindayabyobitazatangaurumurirwabyo,izubarizazimira rigasohoka,kandiukwezintikuzatangaurumurirwako.Yesaya13:10
Ubwoukwezikuzakorwan'isoni,n'izubarizakorwan'isoni,ubwoUwitekaNyiringaboazaba umwamikumusoziwaSiyonin'iYerusalemu,imberey'abakurubemucyubahiro.Yesaya24:23
Byongeyekandi,urumurirw'ukweziruzabank'urumurirw'izuba,n'urumurirw'izubaruzabaincuro ndwi,nk'urumurirw'iminsiirindwi,kumunsiUwitekaazapfukaibikomereby'ubwokobwe,akakiza ibikomerebyaboYesaya30:26
Izubantirizakuberaurumurikumanywa,kandiukwezintikuzakuberaurumuri,ahubwoUhoraho azabaakubereurumuriruhoraho,Imanayaweibeikuzoryawe.Izubaryawentirizarengaukundi, kandin'ukwezikwawentikuzagabanukaukundi,kukoUwitekaariweuzakuberaumucyouhoraho, kandiiminsiyokurirakwaweizabairangiyeYesaya60:19-20
“Kandibizagendaukoukwezigutashyekugezakukundi,nokuvakuisabatokugezakuyindi,abantu bosebazajyabazakunsenga,”nikoUwitekaavuga.Yesaya66:23
SelenolojiyaBibiliya-UkweziKwiza
Iyonitegerejeijururyawe,umurimow'intokizawe,ukwezin'inyenyeriwabigeneye; Umuntuniikikoumwibuka,n'umwanaw'umuntukoumureba?Zaburi8:3-4
Bazabisasaimberey'izuban'ukwezin'ingabozosezomuijuru,ibyobakunze,ibyobakoreye,ibyo bakurikiye,ibyobashakaga,ibyobasengaga,ibyobasengagantibizakusanywacyangwango bishyingurwe,ahubwobizabank'ivukubutaka.Yeremiya8:2
Uwiteka,weutangaizubangoribeurumurikumanywa,n'amategekoagengaukwezin'inyenyeringo bibeurumurinijoro,uhindurainyanjaimirabayayoirangurura,izinaryeniUwitekaNyiringabo. Yeremiya31:35
Kandiigihenzakuzimya,nzatwikiraijuru,inyenyerizaryozicurame,izubanzaritwikiraigicu,kandi ukwezintikuzatangaurumurirwakoEzekiyeli32:7
Kandiniweuzabaariumutwareutangaibitambobikongorwan'umuriro,n'amaturoy'ifu n'ay'ibyokunywa,muminsimikuru,nomumbonekoz'ukwezi,nomumasabato,muminsimikuru yosey'inzuyaIsirayeli:azateguraigitambocy'ibyaha,n'amaturoy'ifu,n'amaturoy'ukoabantu batabariwe,kugirangoatangeigitambocy'imponganokubw'inzuyaIsirayeliEzekiyeli45:17
NyagasaniUhorahoaravugaati:“Irembory’urugorw’imbererirebaiburasirazubarizafungwamu minsiitandatuy’akazi,arikokumunsiw’isabatorizakingurwa,kandikumunsiw’ukwezikuzabaho” N'abaturageb'igihugubazapfukamirakumuryangow'iriremboimberey'Uwitekakumasabatono mumbonekoz'ukweziKumunsiw'ukwezigutaha,hazaturwaikimasakidafiteinenge,abana b'intamabatandatun'impfiziy'intama,byosebitagirainenge.Ezekiyeli46:1,3,6
Kandinzahagarikaibyishimobyebyose,iminsimikuruye,ukwezikwekw'imboneko,n'amasabato ye,n'iminsimikuruyeyose.Hoseya2:11
Isiizatigitaimbereyabo,ijururizatigita,izuban'ukwezibizacuraumwijima,inyenyerizizahagarika kumurikakwazo.Izubarizahindukaumwijima,n'ukwezikuzahindukaamaraso,umunsiukomeye kandiuteyeubwobaw'UwitekautarazaYoweli2:10,31
Izuban'ukwezibizacuraumwijima,inyenyerinazozizakurahourumurirwazoYoweli3:15
Muravugamuti“Ukwezikuzashiraryarikugirangotugurisheingano,n’isabatokugirangodutange ingano,dutozeefa,dushyireshekelinini,kandiduhindureiminzaniy’uburiganya?”Amosi8:5
Izuban'ukwezibyahagazemurugorwabyo,bihagazekumucyow'imyambiyawe,noku kurabagiranakw'icumuryawerirabagiranaHabakuki3:11
IsezeranoRishya
Nyumay’amakubay’iyominsi,izubarizacuraumwijima,ukwezintikuzavamourumuri,inyenyeri zizagwazivamuijuru,n’imbaragazomuijuruzizahungabana.Matayo24:29
Arikomuriiyominsi,nyumay'uwomubabaro,izubarizijima,n'ukwezintikuzatangaurumurirwako Mariko13:24
Kandihazabahoibimenyetsokuzubanokukwezinokunyenyeri,kandikuisiamahangaazababara cyane,ashoberwe,inyanjan'imirababihorera.Luka21:25
SelenolojiyaBibiliya-UkweziKwiza
Iyonitegerejeijururyawe,umurimow'intokizawe,ukwezin'inyenyeriwabigeneye; Umuntuniikikoumwibuka,n'umwanaw'umuntukoumureba?Zaburi8:3-4
Izubarizahindukaumwijima,n'ukwezikuzahindukaamaraso,mberey'ukoumunsiw'Umwami ukomeyekandiw'icyubahirouzaIbyakozwen'Intumwa2:20
Harihoubwizabw'izuba,n'ubwizabw'ukwezi,n'ubwizabw'inyenyeri,kukoinyenyeriimwe itandukanyen'indimubwiza1Abakorinto15:41
Nukorerontihakagireubaciraurubanzakubyerekeyeibyokuryacyangwaibyokunywa,cyangwa kubyerekeyeiminsimikuru,cyangwakubyerekeyeukwezigushya,cyangwakubyerekeyeisabato Abakolosayi2:16
Nukombonaubwoyafunguyeikimenyetsocyagatandatu,mbonaumutingitoukomeyew’isi,izuba ryiraburank’umugunzuw’ubwoya,n’ukweziguhindukank’amaraso.Ibyahishuwe6:12
Marayikawakaneavuzaimpanda,igicecyagatatucy'izubakirakubitwa,igicecyagatatucy'ukwezi n'igicecyagatatucy'inyenyeribirakubitwa,bityoigicecyagatatucyabyocyijimye,amanywa ntabonekimwecyagatatucyayo,n'ijoronaryo.Ibyahishuwe8:12
Nukomuijuruhabonekaigitangazagikomeye:umugorewambayeizuba,ukwezimunsiy'ibirenge bye,nokumutweweafiteikambary'inyenyericumin'ebyiri.Ibyahishuwe12:1
Kandiuwomurwantukeneyeizubacyangwaukwezikugirangobiwumurikire,kukoubwiza bw'Imanaaribwobwawumurikiraga,kandiUmwanaw'Intamaniwemucyowawo.Ibyahishuwe 21:23
Inyandikozitahumetswe
Hanyumay’ibyo,hazabahoamaturoahoraho,n’ibitamboby’amasabato,n’iby’ukwezikwambere, n’iby’iminsimikuruyoseyera.1Ezayi5:52
Iyomunyituye,nzabahishaamasoyanjye,kukoiminsimikuruyanyu,ukwezikwanyukw'imboneko z'ukwezi,n'imihangoyanyuyogukebwa,nayiretse.2Ezayi1:31
ArikoIsumbabyosenaguhakubaho,nyumay'impandayagatatuuzabonakoizubarizagarukamu buryobutunguranyenijoro,n'ukwezikukagarukagatatukumanywa.2Ezayi5:4
Kumunsiwakanewategetsekoizubarirabagirana,ukwezikukamurikira,inyenyerizikagendaneza. 2Ezayi6:45
Yasibagaiminsiyosey'ubupfakazibwe,uretseisabato,ukwezigutaha,ukwezigutaha,iminsimikuru n'iminsimikuruby'inzuyaIsirayeliYudita8:6
Amagamboy'umuntuw'indahemukaahoranaubwenge,arikoumupfapfaahindukank'ukwezi. Umubwiriza27:11
Arikohariikindinatekerezaho,kukonuzuyenk'ukwezimugihecy'izubaUmubwiriza39:12
Yaremyeukwezikugirangogukoreremugihecyako,kugirangobibeikimenyetsocy'ibihe n'ikimenyetsocy'isiUkweziniikimenyetsocy'iminsimikuru,urumurirugabanukamugutungana kwarwo.Umubwiriza43:6-7
SelenolojiyaBibiliya-UkweziKwiza
Iyonitegerejeijururyawe,umurimow'intokizawe,ukwezin'inyenyeriwabigeneye; Umuntuniikikoumwibuka,n'umwanaw'umuntukoumureba?Zaburi8:3-4
Yariamezenk'inyenyeriyomurukererairimugicu,kandiyariamezenk'ukwezikuzuye. Umubwiriza50:6
Kukoizuba,ukwezin'inyenyeri,kukobibabyarakakandibitumwagukoraimirimoyabyo, biramwumviraIbaruwayaYeremiya1:60
Kandintibishoborakwerekanaibimenyetsomuijurumubanyamahanga,cyangwangobibengerane nk'izuba,cyangwangobimurikirenk'ukweziIbaruwayaYeremiya1:67
Mwazuban'ukwezimwe,nimuhimbazeUwiteka:nimumushimekandimumurateitekaryose IsengeshoryaAzariya1:40
Byongeyekandi,ndashakakoiminsimikuruyose,n'amasabato,n'ukwezigushya,n'iminsimikuru, n'iminsiitatumberey'umunsimukuru,n'iminsiitatunyumay'umunsimukuru,bizabaari ubudahangarwan'ubwisanzurekuBayahudibosebomubwamibwanjye1Abamakabe10:34
Henoki
Havutseubugoryibwinshi,bakoraubusambanyi,barayobywa,bahindukaabapfumumunzirazabo zoseSemjâzâyigishijeubupfumu,n'imizi,Armârôsyogukemuraubupfumu,Barâqîjâl,yigishije inyenyeri,Kôkabêlinyenyeri,Ezêqêêlubumenyibw'ibicu,Araqiêlibimenyetsoby'isi,Shamsiêl ibimenyetsoby'izuba,naSariêlinziray'ukweziKandiukoabantubarimbukaga,barataka,ijwiryabo rizamukamuijuru...Henoki8:2
Kandinabonyeibyumbaby'izuban'ukwezi,ahobivan'ahobigarukira,n'igarukaryabyoryiza, n'uburyokimwegisumbaikindi,n'inzirayabyonziza,n'uburyobitavamunzirayabyo,kandintacyo byongerakunzirayabyokandintacyobakuramo,kandibakomezakwizerana,nk'ukoindahiro bagiranyeirahira.Mberenambereizubarirasohokarinyuramunzirayaryonk'ukoitegeko ry'Umwamiw'Imyukaribivuga,kandiizinaryenirikomeyeitekaryose.Hanyumanabonyeinzira y'ukweziyihishekandiigaragara,kandiirangizainzirayayoahohantukumanywananijoro-imwe ihagazeimberey'indiimberey'Umwamiw'Imyuka.Kandibashimabasingizakandintibaruhuka; kukoaribobaruhukiramugushimakwaboKukoizubarihindukakenshirikabaumugishacyangwa umuvumo,Kandiinziray'ukweziniurumurikubakiranutsin'umwijimakubanyabyahamuizina ry'Uwiteka,Wewatandukanijeumucyon'umwijima,Atandukanyaimyukay'abantu,Akomeza imyukay'abakiranutsimuizinary'ubutunganebweKukontamarayikaubuzakandintambaraga zishoborakubabuza,kukoashyirahoumucamanzawabobose,Akabaciraimanzaboseimbereye. Henoki41:5-9
N'ibyumbaby'imiyaga,n'ukoimiyagaigabanijwe,n'ukoipimwa,n'ukoamaremboy'imiyagaabarwa, burikimwegikurikijeimbaragaz'umuyaga,n'imbaragaz'amataray'ukwezi,n'imbaragazikwiriye: n'ibyiciroby'inyenyeribikurikijeamazinayazo,n'ukoibicebyosebigabanijwe.Enoki60:12
Kandibinyuzemuriiyondahiroizuban'ukwezibirangizainzirayabyo,Kandintibizateshukaku mategekoyabyokuvaitekaryosekugezaitekaryose.Henoki69:20
Kandinabonyeamaremboatandatuahoizubarirasira,n'amaremboatandatuahoizubarirenga n'ukwezikurasirakandikukarengamuriayoamarembo,hamwen'inyenyerizikomeyen'abo ziyoboye:atandatumuburasirazuban'atandatumuburengerazuba,kandizosezikurikiranamuburyo buhuyeneza:ndetsen'amadirishyamenshiiburyon'ibumosobw'ayoamarembo.Ukoazamuka,niko
SelenolojiyaBibiliya-UkweziKwiza
Iyonitegerejeijururyawe,umurimow'intokizawe,ukwezin'inyenyeriwabigeneye; Umuntuniikikoumwibuka,n'umwanaw'umuntukoumureba?Zaburi8:3-4
amanukakandintagabanuka,kandintaruhuka,ahubwoagendakumanywananijoro,kandiurumuri rwerurutaurw'ukweziincurondwi;arikokubijyanyen'inganobyombibiranganaHenoki72:3,37 Enoki73
1Nyumay'iritegekonabonyeirinditegekorivugakurumuriruto,rwitwaUkwezi
2Kandiuruzigarwayorumezenk'uruzigarw'ijuru,kandiigareryayoritwarwan'umuyaga,kandi ihabwaurumurikurugeroruhamye
3Kandikuvakwayonokurengakwayobihindukaburikwezi:kandiiminsiyayoimezenk'iminsi y'izuba,kandiiyourumurirwayorungana,rugerakurikimwecyakarindwicy'urumurirw'izuba.
4NukoirahagurukaIgicecyayocyamberemuburasirazubakizasohokamugitondocyamirongo itatu:uwomunsiiragaragara,ikakuberaigicecyamberecy'ukwezikumunsiwamirongoitatu hamwen'izubamumuryangoahoizubarirasira.
5Igicekimwecyayokivamoigicecyakarindwi,kandiuruzigarwayorwoseniubusa,ntarumuri, usibyekimwecyakarindwicyayo,n'igicecyacuminakanecy'urumurirwayo.
6Kandiiyoibonyekimwecyakarindwicy'igicecy'urumurirwayo,urumurirwayorunganana kimwecyakarindwin'igicecyayo.
7Irarenganan'izuba,kandiiyoizubariva,ukwezikurasirananaryo,rigakiraigicekimwecy'urumuri, kandimuriiryojoromuntangiriroz'igitondocyaryomuntangiriroz'ukwezi,ukwezikurarengana n'izuba,kandintirigaragaramuriiryojorohamwen'ibicecuminabinen'igicekimwemuribyo.
8Kandiirabyukakuriuwomunsiifiteigicecyakarindwineza,ikavamoisubirainyumakuvaizuba riva,kandimuminsiyayoisigayeibairabagiranamubicecuminabitatubisigaye.
Enoki74
1Kandinabonyeindinzira,itegekorye,n'uburyoakurikizairyotegekoakoraimpinduramatwaraye yaburikwezi
2KandiaboboseUriyeli,umumarayikaweraakaban'umuyoboziwabobose,yanyeretsen'ahobari, mazenandikaahobarink'ukoyabinyerekaga,kandinandikaameziyabonk'ukoyariameze, n'ishushoy'amatarayabokugezaiminsicumin'itanuirangiye
3Mugicekimwecyakarindwiirasohozaurumurirwayorwosemuburasirazuba,kandimugice kimwecyakarindwiirangizaumwijimawayowosemuburengerazuba
4Kandimumeziamwen'amweihinduraimiterereyayo,kandimumeziamweigakomezainzira yayoyihariye.
5Mumeziabiriukwezikurengan'izuba:muriayomaremboabiriyohagati,uwagatatun'uwakane 6Aragendaiminsiirindwi,ahindukirirakandiagarukamumuryangoahoizubarirasira,maze akarangizaurumurirwerwose:mazeamanukakuzuba,muminsiumunaniyinjiramumuryangowa gatandatuahoizubarirasira
7Iyoizubarivuyekumuryangowakane,risohokaiminsiirindwi,kugezaigiherivakumuryangowa gatanu,rigasubiramuminsiirindwimumuryangowakane,rigakoraurumurirwaryorwose: rigasubirainyumaryinjiramumuryangowamberemuminsiumunani.
8Kandiyongerakugarukamuminsiirindwimumuryangowakaneahoizubarirasira.
9Ngukoukonabonyeahobaribahagazeuburyoukwezikwarasagan'izubaryarengagamuriiyo minsi.
10Kandiiyoimyakaitanuiteranyijwehamwe,izubarigiraiminsimirongoitatuirengaho,kandi iminsiyoseinganan’iyoumwemuriiyomyakaitanu,iyoyuzuye,niiminsi364.
11Kandiubwinshibw'izuban'inyenyeribunganan'iminsiitandatu:mumyaka5iminsi6buri mwakaigerakuminsi30:kandiukwezikumanukainyumay'izuban'inyenyerikugezakumubare w'iminsi30.
12Izuban'inyenyeribitangaimyakayosenezaneza,kuburyobitazateraimberecyangwango bitindekumwanyawabyon'umunsin'umwekugezaitekaryose,ahubwobirangizaimyakamu butaberabusesuyemuminsi364.
SelenolojiyaBibiliya-UkweziKwiza
Iyonitegerejeijururyawe,umurimow'intokizawe,ukwezin'inyenyeriwabigeneye; Umuntuniikikoumwibuka,n'umwanaw'umuntukoumureba?Zaburi8:3-4
13Mumyaka3hariiminsi1092,nahomumyaka5hariiminsi1820,kuburyomumyaka8hari iminsi2912
14Kukwezigusa,iminsiinganan'imyaka3kugezakuminsi1062,kandimumyaka5 iragabanukahoiminsi50:[niukuvugaigiteranyo(cya1770)hagombakongerwahoiminsi(1000na) 62]
15Kandimumyaka5harihoiminsi1770,kuburyokukweziiminsimumyaka8inganan'iminsi 2832
16[Kukomumyaka8asubirainyumakugezakuminsi80],iminsiyoseasubirainyumamumyaka8 ni80.
17Kandiumwakaurangizwanezahakurikijwesitasiyozaboz'isin'amasitasiyoy'izuba,aturukaku maremboanyuramo(izuba)rikavamorigashiraiminsi30.
Kukoibimenyetson'ibihen'imyakan'iminsimarayikaUriyeliyanyeretse,uwoUmwami w'icyubahiroyashyizehoitekaryosehejuruy'ibinyarumuribyosebyomuijuru,muijurunomuisi, kugirangobitegekekuisinokumanywan'ijoro,niukuvugaizuba,ukwezin'inyenyeri,n'ibiremwa byosebikoreraImanabizengurukamumagareyoseyomuijuru.Kubyerekeyeamarembocumi n'abiriyomuijuru,kumperaz'isi,ahoizuba,ukwezin'inyenyeribiva,n'imirimoyoseyomuijuru muburasirazubanomuburengerazubaHenoki75:3,6
Enoki78
1Amazinay'izubaniayaakurikira:Orjârêsyambere,naTomâsyakabiri.
2Ukwezigufiteamazinaane:izinaryambereniAsônjâ,iryakabiriniEblâ,iryagatatuniBenâsê, n'iryakaneniErâe
3Ibyonibyobinyarumuribibiribinini:uruzigarwabyorunganan'uruzigarw'ijuru,kandiingano y'uruzigarwabyobyombiirangana
4Muruzigarw'izubahariibicebirindwiby'urumuribyongerwahokurushaukwezi,kandimubipimo bihamyebyimurirwakugezaigiheigicecyakarindwicy'izubakirangiye.
5Bashyiramobakinjiramumaremboy'iburengerazuba,bazengurukamumajyaruguru,banyuramu maremboy'iburasirazubakubusobw'ijuru.
6Kandiiyoukwezikurashekimwecyacuminakanekigaragaramuijuru,urumuriruragaragara muriwe:kumunsiwacumin'ineararangizaurumurirwe
7Kandiibicecuminabitanuby'urumuribimurirwakuriwekugezakumunsiwacumin'itanu umucyoweurangiye,nk'ukoikimenyetsocy'umwakakibivuga,mazeagahindukaibicecumina bitanu,mazeukwezikukakurahiyongereyehoibicecuminabine.
8Kandimugihecyokugabanukak'ukwezi,kumunsiwamberehagabanukaibicecuminabine by'urumurirwayo,kugicecyakabirikugezakuricuminabitatuby'urumuri,kucyagatatukugeza kuricuminabibiri,kucyakanekugezakuricuminakimwe,kucyagatanukugezakuricumi,kucya gatandatukugezaicyenda,kucyakarindwikugezakumunani,kucyamunanikugezakurikarindwi, kucyacyendakugezakurigatandatu,kucyacumikugezakurigatanu,kucyacumikugezakuri cuminakimwekugezakurikane,kucyacuminakabirikugezakurigatatu,kucyacuminagatatu kugezakurikabiri,kucyacuminakanekugezakurikimwecyakabiricyakarindwi,kandiurumuri rwayorwoserusigayerurashiraburundukuitarikiyacuminagatanu.
9Kandimumeziamwen'amweukwezikugiraiminsimakumyabirin'icyendanarimwe makumyabirin'umunani.
10KandiUriyeliyanyeretseirinditegeko:iyourumurirwimuriwekukwezi,kandikurundiruhande rugahishurirwaizuba
11Mugihecyoseukwezigukuriramumucyowako,urimokukwimuraiyoumucyowewuzuyemu ijuruimberey'izubamuminsicumin'ine,kandiiyoumurikiwehose,umucyowawewuzuyemu ijuru.
12Kumunsiwambereyisweukwezigushya,kukouwomunsiurumurirwamurasiyeho.
SelenolojiyaBibiliya-UkweziKwiza
Iyonitegerejeijururyawe,umurimow'intokizawe,ukwezin'inyenyeriwabigeneye; Umuntuniikikoumwibuka,n'umwanaw'umuntukoumureba?Zaburi8:3-4
13Ibaukwezikuzuyekumunsiizubarirenzeiburengerazuba,kandiiburasirazubairavanijoro, ukwezikukamurikiraijororyosekugezaigiheizubarirasiyeimbereyayo,ukwezikukagaragara imbereyayo.
14Kuruhanderw'ahourumurirw'ukweziruturuka,nihorwongerakugabanukakugezaigihe urumurirwoseruzimiyen'iminsiyosey'ukweziirangiye,kandiuruzigarwarworukabaubusa,nta mucyouhari.
15Ameziatatuahoraariiminsimirongoitatu,nahomugihecyayoahoraariiminsimakumyabiri n'icyenda,ahoarangizaigihecyecyambere,nomumuryangowambereiminsiijananamirongo irindwin'irindwi.
16Kandimugihecyogusohokakwe,agaragaraameziatatuy'iminsimirongoitatuburiimwe,kandi ameziatatuy'amezimakumyabirin'icyendaburiimwe.
17Muijoroagaragarank'umuntuiminsimakumyabiriburigihe,kandikumanywaagaragara nk'ijuru,kandintakindikintukirimouretseurumurirwe
Kandiukwezikurabagiranamumuryangowagatandatu:kukomuriuyumuryangowagatandatu urumurirwaworurarangira,hanyumahagatangirakurangira:Kandikurangirakubamumuryangowa mberemugihecyawo,kugezakuminsiijananamirongoirindwin'irindwi:bibarwahakurikijwe ibyumweru,ibyumwerumakumyabirin'itanun'iminsiibiriIgwainyumay'izuban'urutonde rw'inyenyeriiminsiitanunezanezamugihekimwe,kandiiyoahahantuubonahamazekunyura.
Enoki79:3-5
Muriiyominsi,marayikaUriyeliarambwiraati:Dorenakweretsebyose,Henoki,kandi naguhishuriyebyosekouzabonairizuban'ukukwezi,n'abayobozib'inyenyerizomuijuru n'abazihindurabose,imirimoyabon'ibihebyabon'ahobagiye.Kandimuminsiy'abanyabyaha imyakaizagabanuka,kandiimbutozabozizatindakubutakabwabon'imirimayabo,Kandiibintu byosebirikuisibizahinduka,Kandintibizagaragaramugihecyabyo:Kandiimvuraizahagarikwa, Kandiijururizayibuza.Kandimuriibyobiheimbutoz'isizizasubirainyuma,Ntizizameramugihe cyazo,Kandiimbutoz'ibitizizahagarikwamugihecyazoKandiukwezikuzahinduragahundayako, Ntikuzagaragaramugihecyako.Henoki80:1-4
Kandiafiteububashakuijoron'amanywamuijurukugirangoatumeurumurirumurikiraabantuizuba,ukwezin'inyenyeri,n'imbaragazosezomuijuruzizengurukamumagareyazoazengurutse. Henoki82:8
Mazekujyahasimbonaijuru,n'izubarivaiburasirazuba,n'ukwezikurengaiburengerazuba, n'inyenyerinke,n'isiyose,n'ibindibyosenk'ukoyariyarabimenyekuvamuntangiriro,maze nsingizaUmwamiw'imanzandamusingizakukoyatumyeizubarivamumadirishyay'iburasirazuba, mazearazamukaarazamukahejuruy'ijuru,mazearagendaanyuramunzirayamweretseHenoki 83:11
Noneho,mumenyekoazabazaabamarayikaibikorwabyanyubyomuijuru,izuban'ukwezi n'inyenyerikubyerekeyeibyahabyanyukukokuisimuciraimanzaabakiranutsi.Henoki100:10
Aburamuyabonyeinyenyerin'ukweziimbereye,mazearavugaati“NiukuriiyiniyoMana yaremyeisiyosendetsen'abantu,kandidoreababagaragubayoniimanazimukikije:Aburamu yakoreyeukweziaragusengairyojororyoseMugitondoubwoumucyowabaga,izubarirasiraisi nk'ukobisanzwe,AburamuyabonyeibintubyoseUwitekaImanayaremyekuisi.Aburamuaribwira
SelenolojiyaBibiliya-UkweziKwiza
Iyonitegerejeijururyawe,umurimow'intokizawe,ukwezin'inyenyeriwabigeneye; Umuntuniikikoumwibuka,n'umwanaw'umuntukoumureba?Zaburi8:3-4
ati“Niukuriizisiimanazaremyeisin'abantubose,ahubwoniabagaragub'Imana,mazeAburamu agumamunzuyaNowamazeaziUwitekan'inziraze”,akoreraUwitekaiminsiyosey'ubuzimabwe, mazeabobasekurubosebibagirwaUwiteka,bakoreraizindimanaz'ibitin'amabuye,barazigomeka iminsiyaboyose.Yasher9:17-19
Hanyumay’ibyo,Yozefuyongerakurotainzozi,abibwiraseimbereyabenese,mazeYozefuabwira senabeneseati:“Dorenongeyekurotainzozi,doreizuban’ukwezin’inyenyericumin’imwe binyunamira”Yasher41:14
AmuramuyajyanyeumugoreweYokebedi,nyumay'imyakaitatuamwirukanye,mazearamusanga mazearasama.Ameziarindwiamazegusamaabyaraumuhungu,inzuyoseyuzuyeurumurirwinshi nk'urw'izuban'ukwezimugihebyamurikaga.Umugoreabonyekoumwanaarimwizakandikoari mwizamumaso,amuhishamucyumbacy'imberemunzuameziatatuMuriiyominsiAbanyamisiri bagambiriyekurimburaAbaheburayobosebariaho.Yasher68:3-6
Abisirayelibarabakurikira,bakomezakubakubitamunzira,bagendabarabakubita.Bamaze kubakubita,umunsiugendaurenganimugoroba,Yosuwaaravugamumasoy'abantuboseati“Zuba, hagararahejuruyaGibeyoni,naweukwezimukibayacyaAyaloni,kugezaigiheigihugukizaba cyihoreyekubanzibacyo.”UwitekayumviraijwiryaYosuwa,izubarihagararahagatimuijuru, rihagararaiminotamirongoitatun'itandatu,n'ukwezinakoguhagararantikwihutiyekurengaumunsi wose.Ntamunsink'uwowigezekubaho,mbereyawocyangwanyumayawo,Uwitekayumviraijwi ry'umuntu,kukoUwitekayarwaniyeAbisirayeli.Jasher88:62-65
Izuban'ukwezibyahagazemuijuru,kandiwahagazemuburakaribwaweurwanyaabadutoteza, ubategekaimanzazaweJasher89:8
Yubile
Kandibazibagirwaamategekoyanjyeyosen'amategekoyanjyeyosen'amatekayanjyeyose,kandi bazayobank'ukwezikw'imbonekoz'ukwezi,n'amasabato,n'iminsimikuru,n'iminsimikuruyayubile, n'amategeko.Hanyumabazangarukirabaturutsemumahangan'umutimawabowosen'ubugingo bwabobwosen'imbaragazabozose,kandinzabakoranyambavanemumahangayose,kandi bazanshaka,kugirangobazanshake,nibanshakashakan'umutimawabowosen'ubugingobwabo bwose.Yubile1:13-14
IbibikorwabinebikomeyeImanayaremyekumunsiwagatatu.Kumunsiwakaneyaremyeizuba n'ukwezin'inyenyeri,ibishyiramukirerecy'ijuru,kugirangobimurikireisiyose,bigengeamanywa n'ijoro,kandibitandukanyeurumurin'umwijimaYubile2:8
Nukokukwezikwakane,Adamun'umugorewebavamubusitanibwaEdeni,baturamugihugucya Eldamugihugubaremewemo.Yubile3:32
Nowayubatseinkugemuburyobwosenk'ukoyabimutegetse,mumwakawamakumyabirin'irindwi wayubiley'imyaka,mucyumwerucyagatanumumwakawagatanu(kukwezikwambere).Yinjiye mumwakawagatandatu,mukwezikwakabiri,kukwezikwakabiri,kugezakukwacumina gatandatu;yinjiranan'ibyotwamuzaniyebyose,munkuge,Uwitekaayikingahanzekumugorobawa cuminakarindwi.Yubile5:21-22
SelenolojiyaBibiliya-UkweziKwiza
Iyonitegerejeijururyawe,umurimow'intokizawe,ukwezin'inyenyeriwabigeneye; Umuntuniikikoumwibuka,n'umwanaw'umuntukoumureba?Zaburi8:3-4
Nukokukwezigushyamukwezikwakaneamasokoy'ikuzimuakomeyearafungwa,n'amarembo y'ijuruarafungwa;kandikukwezigushyamukwezikwakarindwiiminwayosey'ikuzimu irakingurwa,amaziatangirakumanukamunyengayohasi.Kandikukwezigushyamukwezikwa cumi,impingaz'imisozizaragaragaye,kandikukwezigushyamukwezikwambereisiiragaragara. Yubile5:28-29
Nukokukwezikwagatatu,avamubwato,yubakaigicanirokuriuwomusoziYubile6:1
Kandikukwezikwambere,nokukwezikwakane,nokukwezikwakarindwi,nokukwezikwa cumi,nihohazabahoiminsiyokwibuka,n'iminsiy'ibihemubicebineby'umwakaIbibyanditswe kandibyashyizwehonk'ubuhamyabuhoraho.Nowayabigeneyeiminsimikuruy'ibihebyose,bityo bimuberaurwibutso.Kandikukwezikwambere,nihoyasabwekwikoreraubwato,mazekuriuwo munsiisiyumuka,akinguraubwatoabonaisiKandikukwezikwakane,iminway'ikuzimuyo munsiyarafunzwe.Kandikukwezikwakarindwi,iminwayosey'ikuzimuyomuisiirakingurwa, amaziatangirakumanukamoKandikukwezikwacumi,impingaz'imisozizaragaragaye,Nowa arishima.Yubile6:23-27
KandiAbisirayelibosebazibagirwantibazabonainziray'imyaka,kandibazibagirwaukwezigushya, ibihe,n'amasabato,kandibazagendanabikubijyanyen'imyakayose.Kukonzikandikuvaubu nzabikubwira,kandisiibyonishakiye;kukoigitabocyanditsweimbereyanjye,kandikubisatebyo muijuruhashyizwehoigabanywary'iminsi,kugirangobatibagirwaiminsimikuruy'isezeranokandi bakagendabakurikijeiminsimikuruy'abanyamahanganyumayokwibeshyakwabononyumayo kutamenyakwaboKukohazabahoabazababitegerezaukwezi-uburyokubangamiraibihekandi kukazaumwakakuwundiiminsiicumimberecyane.Niyompamvuimyakaizabagerahoubwo bazahungabanyagahunda,kandibakagiraumunsiuteyeishoziumunsiwoguhamya,n'umunsi uhumanyeumunsimukuru,kandibazavangaiminsiyose,umunsiweran'uwanduye,n'umunsi uhumanyen'uw'uwera;kukobazangaukwezin'amasabaton'iminsimikurunayubile.Niyompamvu ntegekakandinhamyakoushoborakubahamiriza;Kukonyumay'urupfurwaweabanabawe bazababangamira,kuburyobatazakoraumwakank'iminsimaganaatatunamirongoitandatun'ine gusa,kandiniyompamvubazakoraamakosakubijyanyen'ukwezigushyan'ibihen'amasabato n'iminsimikuru,kandibazaryaamarasoy'ubwokobwosen'inyamaz'ubwokobwoseYubile6:34-38
Yabikoreyemodivayiayishyiramukibindi,ayibikakugezamumwakawagatanu,kugezakumunsi wambere,kukwezikwambere.Yubile7:2
Abonainyandikoyashushanyijekurutareabantubomubihebyakera,asomaibyaribiyirimo, arabyandikamazearacumurakuberayo,kukoyariirimoinyigishoz'Abarinzi,bakurikijeibyo bajyagabakorakugirangobaboneibimenyetsoby'izuban'ukwezin'inyenyerimubimenyetsobyose byomuijuru.Yubile8:3
Mucyumwerucyagatandatu,mumwakawagatanu,Aburamuyicayeijororyosekukwezikwa karindwikugirangoyitegerezeinyenyerikuvanimugorobakugezamugitondo,kugirangoarebe ukoumwakauzabaumezekubijyanyen'imvura,kandiyariwenyineyicayeyitegerezaIjambo rimuzamumutimaaravugaati:Ibimenyetsobyoseby'inyenyeri,n'ibimenyetsoby'ukwezin'izuba byosebirimumabokoy'Uwiteka.Kukimbishakisha?Yubile12:16-17
Nukomumwakawambere,mucyumwerucyakarindwi,kukwezikwambere,yubatseigicaniro kuriuyumusozi,mazeahamagaraizinary'Uwitekaati:“Manaihoraho,uriImanayanjye”Yubile 13:8
SelenolojiyaBibiliya-UkweziKwiza Iyonitegerejeijururyawe,umurimow'intokizawe,ukwezin'inyenyeriwabigeneye; Umuntuniikikoumwibuka,n'umwanaw'umuntukoumureba?Zaburi8:3-4
Nyumay'ibyo,mumwakawakanew'ikicyumweru,kukwezikwagatatu,ijambory'Uwitekariza kuriAburamumunzoziriti:“Witinya,Aburamu,ndiumurinziwawe,kandiingororanoyaweizaba nyinshicyane.”Yubile14:1
Nukomukwezikwakane,ubwotwabonekeragaAburahamukugiticy’umwelacyaMamure, tuganiranawe,tumubwirakoSaraumugoreweazamuhaumwanaw’umuhungu.Yubile16:1
Uwitekaaramubonekeramuriiryojoro,mukwezikwambere,aramubwiraati:NdiImanayaso Aburahamu,ntutinyekukondikumwenawe,nzaguhaumugisha,kandinzagwizaurubyarorwawe nk'umusenyiwokuisi,kubw'umugaraguwanjyeAburahamuYubile24:22
Yakoboavakuiribary'indahiroajyaiHaranikumwakawamberew'icyumwerucyakabirimuri yubileyamirongoinenakane,ageraiLuzikumisozimiremire,niukuvugaBeteli,kukwezikwa mberekw'ikicyumweru,mazeageraahonimugoroba,avamunzirayerekezaiburengerazuba bw'inziramuriiryojoro:aryamayokukoizubaryaririrenzeYubile27:19
YakoboyongerakuryamananaLeya,asamainda,abyaraumuhunguwagatatu,amwitaLevi,mu kwezikwamberemumwakawagatandatuw'ikicyumweruYubile28:14
UwitekaagiriranezaRasheli,amufungurirainda,arasama,abyaraumuhungu,amwitaYozefu,ku kwezikwakane,mumwakawagatandatumuriikicyumwerucyakane.Yubile28:24
Nukomukwezigushya,Yakoboabwiraabomurugorweboseati:“Nimwiyeze,muhindureimyenda yanyu,tujyeiBeteli,ahonamuhigiyeumuhigoumunsinahunzemwenedataEsawu,kukoyari kumwenanjye,akanjyanamuriikigihuguamahoro,kandimukurehoimanaz’amahangazirimuri mwe.”Baretseimanaz’amahangan’ibirimumatwiyabon’ibirimuijosiryabo,n’ibishushanyo RasheliyibyeLabaniseyabihayeYakobobyose.Arabitwikaarabimenagura,arabirimbura,abihisha munsiy’igiticy’umwelakirimugihugucyaShekemuAzamukaukwezikwakarindwiajyaiBeteli Yubakaigicaniroahoyariaryamye,ashingainkingiahohantu,mazeatumakuriseIsakangoazeaho ari,ajyeguturaigitambocye,nanyinaRebekaYubile31:1-3
YakoboaragendaajyaguturamumajyepfoyaMagadaladi,mazeajyakwaseIsaka,wen'umugore weLeya,mukwezikwacumiYubile33:1
IsirayeliavaiHaraniavaiwekukwezikwagatatu,agendamunziraiganakuiribary'indahiro, atambiraImanayaseIsakaigitambokumunsiwakarindwiw'ukukweziYubile44:1
AbisirayelibinjiramugihugucyaEgiputa,mugihugucyaGosheni,mukwezikwakane,mumwaka wakabiriw'icyumwerucyagatatucyayubileyamirongoinen'itanu.Yubile45:1
IbitabobyaBibiliyabyatakaye
Izuban'ukwezi,hamwen'amatsindayosen'inyenyeri,bigenderakunzirayabibageneye,ntana kimwekibivamo.1ClementyandikiyeAbakorinto9:7
Ntimuzongerekuzanaamaturoadafiteakamaro,imibavuniikizirakurinjye;ukwezikwanyu kw'imbonekon'amasabatoyanyu;guhamagaraamateranirosinshoborakubyihanganira,niukubera gukiranirwa,ndetsen'amateraniromaremare;ukwezikwanyukw'imbonekon'iminsimikuruyanyu yagenweumutimawanjyeubyanga.IbyoreroImanayabikuyeho,kugirangoitegekorishya
SelenolojiyaBibiliya-UkweziKwiza
Iyonitegerejeijururyawe,umurimow'intokizawe,ukwezin'inyenyeriwabigeneye; Umuntuniikikoumwibuka,n'umwanaw'umuntukoumureba?Zaburi8:3-4
ry'UmwamiwacuYesuKristo,ridafiteumutwaronk'uwo,riboneamaturoy'umwukay'abantu ubwaboIbaruwaRusangeyaBarnaba2:7-8
Kandiicyoavuganiiki,ati“Yaruhutsekumunsiwakarindwi:bivuzeibi;ubwoUmwanaweazaza, akarimburaigihecy’Umubi,agaciraimanzaabakiranirwa;kandiakazahinduraizuban’ukwezi n’inyenyeri;nibwoazaruhukamucyubahirokuriuwomunsiwakarindwi.”Hanyuma,arababwira ati:“Imbonekoz’ukwezikwanyunamwe:isabatosinzabashakuzihanganira”Mutekerezeicyo asobanura;isabato,nk’ukoabivuga,ubuntizemerwananjye,ahubwoniizonaremye;ubwo nzaruhukaibintubyosenzatangiraumunsiwamunani,niukuvugaintangiriroy’indisi.”Ibaruwa RusangeyaBarnaba13:6,9
NoneseUmukizawacuyagaragarijweisiate?Inyenyeriyamuritsemuijuruirengaizindinyenyeri zose,kandiurumurirwayontirwashoboragakuvugwa,kandiubushyabwayobwateyeubwoba abantu.Izindinyenyerizose,hamwen'izuban'ukwezi,nibyobyariindirimboy'iyinyenyeri;ariko yoherejeurumurirwayohejurucyaneyazoseIbaruwayaIgnatiuskuBanyefeso4:11
INKURUYAPILATOUMUTEGETSI,IbyerekeyeUmwamiwacuYesuKristo;yoherejwekwa
KayisariAwugusitoiRoma
Ubwoyabambwaga,isiyoseyariyuzuyeumwijima,izubaripfukiranwamugihecy'igicecy'umunsi, inyenyeriziragaragara,arikontarumurirwabonetse;ukwezikwatakajeurumuri,nk'ahokwaranzwe n'amaraso;mazeisiy'abapfuyeiramira;kuburyoahantuherah'urusengero,nk'ukobabyita, hatagaragayeAbayahudiubwaboigihebagwaga,ahubwobabonyeicyuhomuisi,n'inkubazigenda zisimburanaMuriubwobwoba,abapfuyebagaragaragabazuka,nk'ukoAbayahudiubwabo babihamyaga,bavugakoariAburahamu,Isaka,Yakobo,n'abakuramberecuminababiri,naMose, naYobu,bapfuyembere,nk'ukobabivuga,mumyakaibihumbibitatunamaganaatanuHaribenshi cyanenabonyebagaragaramumubiri,kandibaririraAbayahudi,kuberaigicumurocyabo,nokubera kurimbukakw'Abayahudin'amategekoyabo.
RaporoyaPontiyoPilato,GuverineriwaYudeya;yoherejwekwaTiberiyoKayisariiRoma.
Ubwoyabambwaga,umwijimawakwiraisiyose;izubaryariryihisherwose,ijururigaragara umwijimakumanywa,kuburyoinyenyerizagaragaraga,nubwozarizigifiteisuraidasobanutseneza, ndakekakowoweManautazikomuisiyosebacanyeamatarayabokuvakuisahayagatandatu kugezanimugorobaKandiukwezi,kwarikumezenk'amaraso,ntikwakagaijororyose,nubwokwari kukigerocy'izuba,kandiinyenyerinaOriyonibyaririyeAbayahudikuberaicyahabakoze.
IbitabobyaEdenibyibagiranye
Abobantubaramfashe,banjyanamuijururyakane,banyerekainzirazosezikurikirana,n'imirasire yosey'urumurirw'izuban'ukwezi.Napimyeinzirazabo,ndebaurumurirwabo,mbonakourumuri rw'izubarurutaurw'ukweziAmabangayaHenoki11:1-2
AmabangayaHenoki16
1Abobagabobanyeretseindinzira,ariyoy'ukwezi,amarembocumin'abirimanini,afiteikamba kuvaiburengerazubakugeraiburasirazuba,ahoukwezikwinjiriranogusohokamubihebisanzwe.
2Injirakuiremboryambereriganamuburengerazubabw'izuba,kumaremboyambereafiteiminsi mirongoitatun'umwenezaneza,kumaremboyakabiriafiteiminsimirongoitatun'umwenezaneza, kuyagatatuifiteiminsimirongoitatunezaneza,kuyakaneifiteiminsimirongoitatunezaneza,ku yagatanuifiteiminsimirongoitatun'umwenezaneza,kuyagatandatuifiteiminsimirongoitatu n'umwenezaneza,kuyakarindwiifiteiminsimirongoitatunezaneza,kuyamunaniifiteiminsi
SelenolojiyaBibiliya-UkweziKwiza
Iyonitegerejeijururyawe,umurimow'intokizawe,ukwezin'inyenyeriwabigeneye; Umuntuniikikoumwibuka,n'umwanaw'umuntukoumureba?Zaburi8:3-4
mirongoitatun'umwenezaneza,kuyacyendaifiteiminsimirongoitatun'umwenezaneza,kuya cumiifiteiminsimirongoitatunezaneza,kuyacuminarimweifiteiminsimirongoitatun'umwe nezaneza,kuyacuminakabiriifiteiminsimirongoitatun'umwenezaneza,kuyacuminakabiri ifiteiminsimakumyabirin'umunaninezaneza.
3Kandiinyuramumaremboy'iburengerazubamuburyon'umubarew'iburasirazuba,kandiirangiza iminsimaganaatatunamirongoitandatun'itanun'igicecy'umwakaw'izuba,mugiheumwaka w'ukweziufitemaganaatatunamirongoitanun'ine,kandihariiminsicumin'ibiriy'uruzigarw'izuba, aribyobiheby'ukweziby'umwakawose
4Bityo,uruzigaruninirurimoimyakamaganaatanunamirongoitatun'ibiri.
5Igihembwecy'umunsintigikoreshwamugihecy'imyakaitatu,icyakanekiyisohozaneza
6Nicyogitumabajyanwahanzey'ijurumugihecy'imyakaitatukandintibongerwakumubare w'iminsi,kukobahinduraigihecy'imyakabakajyamumeziabirimashyakugirangobarangize, bakajyamuyandiabirikugirangobagabanuke
7Kandiiyoamaremboy’iburengerazubaarangiye,agarukaakajyamuburasirazubakumatara, akagendaatyokumanywananijorohiryanohinomuruzigarwomuijuru,rurihasikurushauruziga rwose,rwihutakurushaumuyagawomuijuru,kandiimyukan’ibintun’abamarayikabiguruka;buri marayikaafiteamababaatandatu.
8Ifiteinziray'inshurondwimumyakacumin'icyenda
Hanyumaabobantubaranjyanabanshyiramuijururyagatandatu,mbonaamatsindaarindwi y'abamarayika,barabagiranacyanekandibafiteubwizabwinshi,kandimumasohaboharabagirana kurushaizuba,barabagirana,kandintatandukaniroririmumasohabo,cyangwamumyitwarireyabo, cyangwamumyambarireyabo;kandiababashyirahoamabwiriza,kandibigainziraz'inyenyeri, n'impindukaz'ukwezi,cyangwaizungurukary'izuba,n'ubutegetsibwizabw'isi.Amabangaya Henoki19:1
Kandiyambwiragaimirimoyoseyomuijuru,isin'inyanja,n'ibirimobyose,inzirazabyon'aho binyura,n'inkubaz'inkuba,izuban'ukwezi,inziran'impindukaz'inyenyeri,ibihe,imyaka,iminsi, n'amasaha,izamukary'umuyaga,umubarew'abamarayika,n'ishushoy'indirimbozabo,n'ibintubyose by'abantu,ururimirw'indirimbon'ubuzimabw'abantubose,amategeko,amabwiriza,n'indirimbo nziza,n'ibintubyosebikwiyekwigwaAmabangayaHenoki23:1
Kuruzigarwambererwohejurunashyizeinyenyeri,Kruno,naAphrodityakabiri,Arisyagatatu, Zeusyagatanu,Ermisyagatandatu,ukwezikwakarindwikugufi,mazendakwitainyenyerintoya. Kandihasinashyizeizubakugirangorimurikireamanywa,n'ukwezin'inyenyerikugirango bimurikirenijoroAmabangayaHenoki30:4-5
Ishimerero,mubyeyiw’umutimaukeye,ufiteibyiringirobyokwihanganakwawebihamyebirimu kubokokw’Imana.Ukwezintabwogukomeyecyanehagatiy’inyenyerizomuijurunkawe,umaze kumurikirainziray’abanabawebarindwibasan’inyenyeribaganakugukiranuka,uhagazemu cyubahiroimberey’Imana;kandiwicayemuijuruhamwenaboKukowabyayeumwanawa Aburahamu.4Makabe8:4-6
HanyumaFarawoyategetseibwamibekwambaraimyendayeyera,Farawoyambayenk'aboyicara kuntebeyey'ubwami,mazeabategekakuzanaHaiqâr.Nukoyinjirayicaraimbereye.Farawo aramubazaati“EweAbiqâm,ndindemezenkande?Kandiabakurubanjye,bamezenkande?” Abiqâmaramubwiraati“Ewedatabuja,urink'ukwezi,kandiabakurubawebamezenk'imibumbe n'inyenyeri”Farawoaramubwiraati“Genda,ejouzabehano”InkuruyaAhikar5:39-41,46
SelenolojiyaBibiliya-UkweziKwiza
Iyonitegerejeijururyawe,umurimow'intokizawe,ukwezin'inyenyeriwabigeneye; Umuntuniikikoumwibuka,n'umwanaw'umuntukoumureba?Zaburi8:3-4
Haiqâraramubwiraati:NyagasaniwanjyeniImanayomuijuru,kandiabanyacyubahirobayoni imirabyon'inkuba,kandiiyoashatseumuyagaurahuhaimvurairagwaKandiategekainkuba, iratangaurumuriikanagwa,kandiifataizuba,ntiritangaurumurirwaryo,n'ukwezin'inyenyeri,kandi ntibizenguruke.InkuruyaAhikar5:50-51
UwitekaahaumugishaLewi,naMalayikaw'Ikuzo,jyewe;imbaragaz'icyubahiro,Simeyoni;ijuru, Rubeni;isi,Isakari;inyanja,Zebuluni;imisozi,Yozefu;ihema,Benyamini;urumuri,Dani;Edeni, Nafutali;izuba,Gadi;ukwezi,AsheriIsezeranoryaYuda4:29
Nukorero,ntimugashakekwangizaibikorwabyanyubinyuzemukwifuzacyangwamumagambo y'ubusayokuyobyaimitimayanyu;kukonimucecekamumitimayanyuiboneye,muzamenya uburyobwogukomezaubushakebw'Imana,nogutaubushakebw'Umubi.Izuban'ukwezin'inyenyeri, ntimugahinduregahundayabyo;bityonamwentimugahindureamategekoy'Imanamuburyo butunguranyebw'imirimoyanyu.Abanyamahangabarayobye,barekaUwiteka,bahinduragahunda yabo,bumviraibitin'amabuye,imyukay'uburiganyaArikontimuzabamutyo,banabanjye, mumenyemukirere,muisi,nomunyanja,nomubyaremwebyose,Uwitekawaremyebyose,kugira ngomutamerankaSodoma,yahinduyegahundayakamere.Nikon'Abarinzinabobahinduye gahundayakamereyabo,aboUwitekayavumyekumwuzure,uwoyaremyeisiidafiteabayituyemo kandiitagiraimbuto.TestmanetyaNafutali1:23-27
Kukomumwakawanjyewamirongoine,nabonyeiyerekwakumusoziw'Imyelayo,mu burasirazubabwaYerusalemu,ahoizuban'ukwezibyaribihagaze.MazeIsaka,datawadata, aratubwiraati:“Nimuhungemubafate,buriweseakurikijeimbaragaze,kandiuzabafataazaba uw'izuban'ukwezi.”Twesetwirutsehamwe,Leviafataizuba,Yudaarushaabandigufataukwezi, bombibazamukananakoLeviamazekubank'izuba,umusoreumweamuhaamashamicumin'abiri y'imikindo,Yudayariafiteurumurink'ukwezi,munsiy'ibirengebyabohariimirasirecumin'ibiri. Abobombi,LevinaYuda,barirutsebarayafata.IsezeranoryaNafutali2:1-5