UMUTWE WA 1 1 Igitabo cy'amagambo ya Tobiti, mwene Tobiyeli, mwene Ananiel, mwene Adueli, mwene Gabaeli, wo mu rubyaro rwa Asaeli, wo mu muryango wa Nefutali; 2 Ni nde mu gihe c'umwanzi umwanzi w'umwami w'Abashuri yajyanywe bunyago i Tébe, iri iburyo bw'igisagara, citwa Nefitali neza muri Galilaya hejuru ya Aseri. 3 Jyewe Tobit, nagendeye iminsi yose y'ubuzima bwanjye mu nzira y'ukuri n'ubutabera, kandi nkorera benewacu imfashanyo nyinshi, ndetse n'igihugu cyanjye cyazanye i Nineve, mu gihugu cy'Abashuri. 4 Igihe nari mu gihugu cyanjye, mu gihugu cya Isiraheli nkiri muto, umuryango wose wa Nefutali data yaguye mu nzu ya Yeruzalemu, yatoranijwe mu miryango yose ya Isiraheli, kugira ngo imiryango yose itange igitambo. ngaho, aho urusengero rwo gutura Isumbabyose rwejejwe kandi rwubatswe imyaka yose. 5 Noneho imiryango yose yigometse hamwe n'inzu ya data Nefitali, batambira inyana Baali. 6 Ariko jyenyine nagiye kenshi i Yerusalemu mu minsi mikuru, nk'uko byari byarahawe Abisirayeli bose n'itegeko ridashira, nkagira imbuto za mbere n'icumi cyo kwiyongera, hamwe n'icya mbere; Bampa ku gicaniro abaherezabitambo abana ba Aroni. 7 Igice cya cumi cyambere cyo kwiyongera nahaye abahungu ba Aroni, bakoreraga i Yerusalemu: ikindi gice cya cumi naragurishije, ndagenda, nkimara buri mwaka i Yeruzalemu: 8 Uwa gatatu nabaha uwo bahuye, nk'uko nyina wa data Debora yari yarantegeka, kuko data nasigaye ari impfubyi. 9 Byongeye kandi, igihe nageraga mu kigero cy'umugabo, nashakanye na Anna wo mu muryango wanjye, kandi mubyara we nabyaye Tobiya. 10 Tumaze kujyanwa mu bunyage i Nineve, abavandimwe banjye bose n'abo mu muryango wanjye bariye ku mugati w'Abanyamahanga. 11 Ariko nirinze kurya; 12 Kuberako nibutse Imana n'umutima wanjye wose. 13 Kandi Usumbabyose yampaye ubuntu n'imbabazi imbere ya Enemessar, kugira ngo mbe umukiza we. 14 Ninjira mu Itangazamakuru, nsigara nizeye Gabaeli, umuvandimwe wa Gaburiya, i Rages umujyi wa Media impano icumi z'ifeza. 15 Enemessar amaze gupfa, Senakeribu umuhungu we yima ingoma ye; umutungo we wagize ibibazo, ko ntashobora kujya mubitangazamakuru. 16 Mu gihe cya Enemessari nahaye abavandimwe banjye imfashanyo nyinshi, mpa abashonje, 17 Imyenda yanjye nambaye ubusa, kandi nihagira umuntu wo mu bwoko bwanjye wapfuye, cyangwa nkubita inkike za Nineve, ndamuhamba. 18 Niba umwami Senakeribu yishe umuntu uwo ari we wese, ubwo yazaga, agahunga Yudaya, ndabashyingura mu ibanga; kuko uburakari bwe yishe benshi; ariko imirambo ntiyabonetse, igihe bashakaga umwami. 19 Igihe umwe mu Banyanineya yagiye kundega umwami, ko nabashyinguye, nkihisha; numvise ko nashakishijwe kwicwa, nivaho kubera ubwoba. 20 Hanyuma ibintu byanjye byose byambuwe ku gahato, nta kintu na kimwe cyansize, iruhande rw'umugore wanjye Anna n'umuhungu wanjye Tobiya. 21 Hashize iminsi itanu n'itanu, abahungu be babiri bamwica, bahungira mu misozi ya Ararati. Umuhungu we Sarikedoni yima ingoma mu cyimbo cye; Yashyizeho amateka ya se, no mu mirimo ye yose, Akiacharus mwene murumuna wanjye Anaeli.
22 Akiacharus ansaba, nsubira i Nineve. Akiacharus yari umutware w'ibikombe, akaba n'umurinzi w'ikimenyetso, igisonga, akaba n'umugenzuzi w'izo nkuru: Sarikedoni amushyira iruhande rwe, kandi yari umuhungu wa murumuna wanjye. UMUTWE WA 2 1 Noneho ngarutse mu rugo, maze umugore wanjye Anna aransubizwa, hamwe n'umuhungu wanjye Tobiya, mu munsi mukuru wa Pentekote, ariwo munsi mukuru wera w'ibyumweru birindwi, nateguye ifunguro ryiza, ndimo. Nicaye kurya. 2 Mbonye inyama nyinshi, mbwira umuhungu wanjye nti: Genda uzane umukene icyo ari cyo cyose uzabona muri benewacu batekereza Uwiteka; kandi, ndagutinze. 3 Ariko arongera araza, ati: Data, umwe mu ishyanga ryacu anizwe, yirukanwa ku isoko. 4 Hanyuma mbere yuko ndya inyama zose, naratangiye, ndamujyana mu cyumba kugeza izuba rirenze. 5 Hanyuma ndagaruka, niyuhagira, ndarya inyama zanjye ziremereye, 6 Twibuke ubwo buhanuzi bwa Amosi, nk'uko yabivuze, iminsi mikuru yawe izahinduka icyunamo, n'ibyishimo byawe byose bibe icyunamo. 7 Ni cyo cyatumye ndira, izuba rirenze, njya gukora imva, ndamushyingura. 8 Ariko abaturanyi banjye baransebya, baravuga bati: “Uyu muntu ntatinya kwicwa kubera iki kibazo: wahunze; kandi, dore, yongeye gushyingura abapfuye. 9 Muri iryo joro nyene, nagarutse mva mu mva, ndaryama ku rukuta rw'urugo rwanjye, nanduye kandi mu maso hanjye harakinguwe: 10 Sinari nzi ko mu rukuta hari ibishwi, amaso yanjye arakinguye, ibishwi bihindura amase y'amashyanyarazi mu maso yanjye, maze mu maso hanjye haraba umweru: njya kwa muganga, ariko ntibamfasha. Akiacharus yarantunze, kugeza ninjiye muri Elymais. 11 Umugore wanjye Anna akora imirimo y'abagore. 12 Amaze kubohereza mu rugo kwa ba nyir'ubwite, bamwishura umushahara, bamuha uretse umwana. 13 Igihe yari mu nzu yanjye, ntangira kurira, ndamubwira nti: Uyu mwana akomoka he? ntabwo yibwe? kubiha ba nyirabyo; kuko ntibyemewe kurya ikintu cyose cyibwe. 14 Ariko aransubiza ati: Byatanzwe ku mpano irenze umushahara. Nubwo ntamwemera, ariko namusabye kuyiha ba nyirayo: ndamukoza isoni. Ariko aransubiza ati: Imfashanyo zawe n'ibikorwa byawe byo gukiranuka biri he? dore, wowe n'ibikorwa byawe byose birazwi. UMUTWE WA 3 1 Hanyuma ndababara ndarira, mububabare bwanjye ndasenga, mvuga nti: 2 Uwiteka, uri intabera, kandi imirimo yawe yose n'inzira zawe zose ni imbabazi n'ukuri, kandi ucira imanza itabera kandi itabera ubuziraherezo. 3 Unyibuke, unyitegereze, ntunhane ibyaha byanjye n'ubujiji bwanjye, n'ibyaha bya ba sogokuruza bakoze ibyaha imbere yawe: 4 Kuko batumviye amategeko yawe, ni yo mpamvu wadukijije iminyago, imbohe, kugeza ku rupfu, n'umugani wo gutuka amahanga yose twatatanye. 5 Noneho imanza zanyu ni nyinshi kandi ni ukuri: nyitwara nkurikije ibyaha byanjye na ba sogokuruza ', kuko tutubahirije amategeko yawe, kandi ntitwagendeye mu kuri imbere yawe.
6 Noneho rero, nyitwara neza kuri wewe, kandi utegeke umwuka wanjye unkureho, kugira ngo ncike, mpinduke isi, kuko ari byiza ko mpfa aho kubaho, kuko numvise ibinyoma. Ibitutsi, kandi ufite umubabaro mwinshi: tegeka rero ko ubu nzakurwa muri aya makuba, nkajya ahantu h'iteka ryose, ntundeke mu maso hanjye. 7 Kuri uwo munsi, muri Ecbatane umujyi wa Media Sara umukobwa wa Raguel na we yatutswe n'abaja ba se; 8 Kuberako yari yarashakanye nabagabo barindwi, Asimodeyo umwuka mubi wishe, mbere yuko baryamana. Bavuze bati: "Ntimuzi ko mwunize abagabo banyu?" umaze kugira abagabo barindwi, kandi ntiwigeze witirirwa n'umwe muri bo. 9 Kubera iki wadukubise kubwabo? niba barapfuye, genda unyure inyuma yabo, ntituzigere tubona umuhungu cyangwa umukobwa. 10 Amaze kubyumva, arababara cyane, ku buryo yatekereje ko yanize; Na we ati: "Ndi umukobwa w'ikinege wa data, kandi ninkora ibi, bizaba ari igitutsi kuri we, kandi nzana ubusaza bwe mu mva. 11 Hanyuma asenga yerekeza mu idirishya, aravuga ati: “Urahirwa, Uwiteka Mana yanjye, kandi izina ryawe ryera n'icyubahiro rihiriwe kandi ryubahwa iteka ryose, ibikorwa byawe byose bigushime ubuziraherezo. 12 Noneho Mwami, mpanze amaso yanjye mu maso hanjye, 13 Vuga uti 'Nkura mu isi, kugira ngo ntazongera gutukwa. 14 Uwiteka, uzi ko ntanduye ibyaha byose hamwe n'abantu, 15 Kandi ko ntigeze nanduza izina ryanjye, cyangwa izina rya data, mu gihugu cy’ubunyage bwanjye: Ndi umukobwa w'ikinege wa data, nta mwana n'umwe wigeze amubera samuragwa, nta mwene wabo wa hafi, cyangwa umuhungu uwo ari we wese. muzima we, uwo nakwibera umugore: abagabo banjye barindwi barapfuye; kandi ni ukubera iki nkwiye kubaho? ariko niba bidashaka ko nza gupfa, tegeka ko hagira umuntu umbabarira, kandi impuhwe zanjye, kugira ngo ntazongera gutukwa. 16 Amasengesho yabo bombi yumvikanye imbere y'icyubahiro cy'Imana ikomeye. 17 Rafayeli yoherejwe kubakiza bombi, ni ukuvuga gukuraho umweru w'amaso ya Tobiti, no guha Sara umukobwa wa Raguel kugira ngo amubere umugore Tobiya mwene Tobiti; no guhambira Asmode umwuka mubi; kuko yari uwa Tobiya kuburenganzira bwo kuzungura. Igihe cyo kwiyitaho cyageze Tobit murugo, yinjira mu nzu ye, Sara umukobwa wa Raguel amanuka mu cyumba cye cyo hejuru. UMUTWE WA 4 1 Kuri uwo munsi, Tobit yibutse amafaranga yari yarahaye Gabael mu burakari bw'itangazamakuru, 2 Yibwira ubwe ati: "Nifuzaga gupfa; Kubera iki ntahamagaye umuhungu wanjye Tobiya ngo nshobore kumusobanurira amafaranga mbere yuko mpfa? 3 Amaze kumuhamagara, aramubaza ati 'Mwana wanjye, mpfuye, umpembe; kandi ntusuzugure nyoko, ahubwo umwubahe iminsi yose y'ubuzima bwawe, kandi ukore ibimushimisha, kandi ntubabare. 4 Mwana wanjye, wibuke ko yakubonye akaga gakomeye kuri wowe, igihe wari uri mu nda ye, kandi amaze gupfa, uzamuhambe mu mva imwe. 5 Mwana wanjye, uzirikane Uwiteka Imana yacu iminsi yawe yose, kandi ntureke ngo ibyo ushaka bigucumure, cyangwa ngo arenze ku mategeko ye: kora ubuzima bwawe bwose, kandi ntukurikire inzira zo gukiranirwa. 6 Kuko nimukora neza, ibikorwa byanyu bizagutsindira neza, no kubatuye bose.
7 Tanga imfashanyo y'ibintu byawe; kandi iyo utanze imfashanyo, ntukagire ishyari, kandi ntukure mu maso umukene uwo ari we wese, kandi mu maso h'Imana ntizaguhindukirira. 8 Niba ufite ubwinshi utange imfashanyo ukurikije: niba ufite bike, ntutinye gutanga ukurikije bike: 9 Kuko wishyiriyeho ubutunzi bwiza ku munsi ukenewe. 10 Kuberako iyo mfashanyo ikiza urupfu, kandi ikababazwa kutaza mu mwijima. 11 Kuberako imfashanyo nimpano nziza kubantu bose bayitanga imbere y Isumbabyose. 12 Witondere ubusambanyi bwose, mwana wanjye, kandi ahanini ushake umugore wo mu rubyaro rwa ba sogokuruza, kandi ntukagire umugore w'umugore udasanzwe ukomoka mu muryango wa so, kuko turi abana b'abahanuzi, Noe, Aburahamu. , Isaka, na Yakobo: mwibuke mwana wanjye, ko ba sogokuruza kuva mu ntangiriro, ndetse ko bose bashakanye n'abagore bo mu muryango wabo, kandi bagahabwa umugisha mu bana babo, kandi urubyaro rwabo ruzaragwa igihugu. 13 None rero, mwana wanjye, kunda benewanyu, kandi ntimusuzugure mu mutima wawe benewanyu, abahungu n'abakobwa bo mu bwoko bwanyu, mu kudafata umugore wabo, kuko ubwibone ari ugusenya n'amakuba menshi, kandi mu busambanyi burangirika. n'ubushake bukomeye: kuko ubusambanyi ni nyina w'inzara. 14 Ntihakagire umushahara w'umuntu uwo ari we wese wagukoreye ngo ugumane nawe, ahubwo umuhe mu kuboko, kuko nimukorera Imana, na we azakwishura: witondere mwana wanjye, mu byo ukora byose, kandi ube umunyabwenge mubiganiro byose. 15 Ntukagirire umuntu uwo wanga: ntunywe vino kugira ngo usinde, kandi ntukareke ubusinzi bujyana nawe mu rugendo rwawe. 16 Uhe ibyokurya byawe ushonje, n'imyambaro yawe abambaye ubusa; Ukurikije ubwinshi bwawe utange imfashanyo, kandi ntukagire ishyari, igihe utanze. 17 Suka umugati wawe mu gushyingura abakiranutsi, ariko ntugire icyo uha ababi. 18 Baza inama z'abanyabwenge bose, kandi ntusuzugure inama zose zifite akamaro. Uhezagire Uwiteka Imana yawe iteka ryose, kandi umwifuze ko inzira zawe ziyobora, inzira zawe n'inama zawe byose bigatera imbere, kuko amahanga yose atagira inama. ariko Uhoraho ubwe atanga ibintu byiza byose, kandi yicisha bugufi uwo ashaka, uko ashaka; Noneho rero, mwana wanjye, ibuka amategeko yanjye, kandi ntayakure mu bitekerezo byawe. 20 Noneho ndabasobanurira ibi ko nahaye impano icumi Gabaeli mwene Gaburiya kuri Rage mu Itangazamakuru. 21 Mwana wanjye, ntutinye ko dukennye, kuko ufite ubutunzi bwinshi, niba utinya Imana, ukava mu byaha byose, ugakora ibimushimisha. UMUTWE WA 5 1 Tobiya aramusubiza ati: Data, nzakora ibyo wampaye byose: 2 Ariko nabasha nte kwakira amafaranga, kuko ntamuzi? 3 Hanyuma amuha ibyandikishijwe intoki, aramubwira ati: "Shaka umuntu ushobora kujyana nawe, mugihe nkiriho, nzamuha umushahara: genda wakira amafaranga." 4 Ni yo mpamvu yagiye gushaka umuntu, asanga Rafayeli yari umumarayika. 5 Ariko ntiyabimenya; aramubwira ati: "Urashobora kujyana nanjye kurakara?" kandi uzi neza aho hantu? 6 Umumarayika abwira ati: "Nzajyana nawe, kandi nzi inzira neza, kuko nacumbitse kuri murumuna wacu Gabaeli."
7 Tobiya aramubwira ati: “Guma kuri njye, kugeza igihe nzabwira data.” 8 Aramubwira ati: "Genda ntugume." Arinjira, abwira se ati: Dore nabonye umwe uzajyana. Hanyuma arambwira ati: “Mumpamagare, kugira ngo menye ubwoko bwe, kandi niba ari umuntu wizerwa wo kujyana nawe. 9 Aramuhamagara, arinjira, bararamutsa. 10 Tobit aramubwira ati: Muvandimwe, nyereka ubwoko n'umuryango wawe. 11 Ni nde yabwiye ati: "Urashaka umuryango cyangwa umuryango, cyangwa umuntu wahawe akazi ngo ujyane n'umuhungu wawe?" Tobit aramubwira ati: "Ndabizi, muvandimwe, umuryango wawe n'izina ryawe." 12 Na we ati: Ndi Azariya, mwene Ananiya mukuru, n'abavandimwe bawe. 13 Tobit ati: “Urahawe ikaze, muvandimwe; Ntundakarire, kuko nasabye kumenya umuryango wawe n'umuryango wawe; kuko uri umuvandimwe wanjye, ufite inyangamugayo kandi nziza: kuko nzi Ananiya na Yonatasi, abahungu b'abo Basamariya bakomeye, ubwo twajyaga i Yerusalemu gusenga, tugatanga imfura, n'icumi cy'imbuto; kandi ntibashutswe n'ikosa rya benewacu: muvandimwe, uri igicuruzwa cyiza. 14 Ariko mbwira, nzaguha umushahara ki? Uzaba drachm kumunsi, nibintu nkenerwa nkumuhungu wanjye bwite? 15 Yego, kandi, nimugaruka amahoro, nzagira icyo nongera ku mushahara wawe. 16 Barishima cyane. Hanyuma abwira Tobiya, Witegure urugendo, Imana igutume urugendo rwiza. Umuhungu we amaze gutegura ibintu byose murugendo, ise ati: "Genda nuyu mugabo, kandi Imana ituye mwijuru, itezimbere urugendo rwawe, kandi marayika wImana akomeze kubana nawe. Barasohoka bombi, n'imbwa y'umusore. 17 Ariko nyina Ana ararira, abwira Tobiti, “Kuki wohereje umuhungu wacu? ntabwo ari inkoni y'intoki zacu, mu kwinjira no gusohoka imbere yacu? 18 Ntukabe umururumba ngo wongere amafaranga kumafaranga, ariko reka bibe nk'imyanda yubaha umwana wacu. 19 Kuberako ibyo Uwiteka yaduhaye kubana nabyo biraduhagije. 20 Tobit aramubwira ati: "Ntubyiteho, mushiki wanjye; Azagaruka afite umutekano, amaso yawe azamubona. 21 Kuberako umumarayika mwiza azakomeza kumubana, kandi urugendo rwe ruzatera imbere, kandi azagaruka amahoro. 22 Hanyuma ararira. UMUTWE WA 6 1 Bakomeje urugendo, bagera ku mugezi wa Tigiri, barara aho. 2 Umusore aramanutse kwiyuhagira, ifi isimbuka mu ruzi, iramurya. 3 Umumarayika aramubwira ati: Fata ifi. Umusore afata ayo mafi, ayakurura ku butaka. 4 Umumarayika abwira ati: Fungura amafi, fata umutima n'umwijima n'umwijima, ubishyire mu mutekano. 5 Umusore akora nk'uko marayika yamutegetse; Bamaze guteka amafi barayarya: noneho bombi baragenda, kugeza begereye Ecbatane. 6 Umusore abwira marayika, Muvandimwe Azariya, umutima n'umwijima n'ikigage cy'amafi bimaze iki? 7 Aramubwira ati: "Gukora ku mutima no ku mwijima, niba hari satani cyangwa umwuka mubi, hagomba kubaho umwotsi imbere y'umugabo cyangwa umugore, kandi ibirori ntibizongera kurakara.
8 Naho igifu, nibyiza gusiga umuntu ufite umweru mumaso ye, agakira. 9 Bageze hafi y'uburakari, 10 Umumarayika abwira umusore, Muvandimwe, uyu munsi turarana na Raguel, mubyara wawe; afite umukobwa umwe rukumbi, witwa Sara; Nzamuvugira, kugira ngo aguhe umugore. 11 Kuberako uburenganzira bwawe bugaragara, kuko uri umuvandimwe we gusa. 12 Umuja ni mwiza kandi w'umunyabwenge: none rero unyumve, nzavugana na se; kandi nitugaruka mu burakari tuzizihiza ubukwe: kuko nzi ko Raguel adashobora kumurongora nkurikije amategeko ya Mose, ariko azahamwa n'urupfu, kuko uburenganzira bwo kuzungura ahubwo bukureba kuri wewe kuruta ubwa bose. ikindi. 13 Umusore asubiza marayika, numvise umuvandimwe Azariya ko uyu muja yahawe abagabo barindwi, bose bapfira mu cyumba cy'ubukwe. 14 Ubu rero ndi umuhungu w'ikinege wa data, kandi mfite ubwoba, kugira ngo ntamusanga, nzapfa nk'abandi mbere, kuko umwuka mubi umukunda, utagira umubiri ubabaza, ahubwo uza ku baza. we; Ni yo mpamvu ntinya ko ntazapfa, nkazana ubuzima bwa data na mama kubera njye ku mva mfite umubabaro, kuko nta wundi muhungu bafite wo kubashyingura. 15 Umumarayika aramubwira ati: "Ntiwibuka amabwiriza so yaguhaye, ngo uzarongore umugore wo mu muryango wawe?" Ni cyo gitumye unyumve, muvandimwe wanjye; kuko azaguha umugore; kandi ntukabare impwemu mbi; kuko iri joro nyene azaguha ubukwe. 16 Nuzinjira mu cyumba cy'abashyingiranywe, uzafata ivu rya parufe, ubaryamireho umutima n'umwijima by'amafi, maze uhindure umwotsi. 17 Kandi satani azahumura, arahunga, kandi ntazongera ukundi ukundi, ariko nimugera aho ari, haguruka mwembi, musengere Imana igira imbabazi, izakugirira impuhwe, ikize. wowe: ntutinye, kuko yagushinzwe kuva mbere; uzamurinde, na we azajyana nawe. Byongeye kandi ndakeka ko azakubyarira abana. Tobiya amaze kumva ibyo bintu, aramukunda, kandi umutima we wifatanije na we. UMUTWE WA 7 1 Bageze i Ecbatane, bagera kwa Raguweli, Sara arabasanganira, bamaze kuramutsa, abajyana mu nzu. 2 Raguel abwira Edna umugore we ati: "Uyu musore ameze ate Tobit mubyara wanjye! 3 Raguel arababaza ati: “Bavandimwe, muva he? Barabwira bati: "Turi abo mu bana ba Nefutalimu, ari imbohe i Nineve. 4 Arababwira ati: "Uzi Tobit umuvandimwe wacu?" Bati: "Turamuzi." Hanyuma ati: "Afite ubuzima bwiza? 5 Baravuga bati: "Ni muzima, kandi afite ubuzima bwiza." Tobiya ati: "Ni data." 6 Raguel arasimbuka, aramusoma, ararira, 7 Amuha umugisha, aramubwira ati: "uri umwana w'inyangamugayo kandi mwiza. Ariko amaze kumva ko Tobit yari impumyi, arababara, ararira. 8 Muri ubwo buryo, Edna umugore we na Sara umukobwa we bararira. Byongeye kandi barabashimishije bishimye; Nyuma y'ibyo bica impfizi y'intama, bashira inyama ku meza. Hanyuma Tobiya abwira Raphael, umuvandimwe Azariya, vuga kuri ibyo wavugiye mu nzira, ureke ubwo bucuruzi bwoherezwe. 9 Abwira Raguweli icyo kibazo, Raguel abwira Tobiya, Urye unywe, wishimane:
10 Kubanga kyonsa okukoleka mukobwa wange: ebwo nga ndakikubidde. 11 Nashyingira umukobwa wanjye ku bagabo barindwi, bapfuye muri iryo joro baza aho ari. Ariko rero, nimwishimire. Ariko Tobiya ati, Ntacyo nzarya hano, kugeza igihe twemeranijwe kandi turahira undi. 12 Raguel ati: "Noneho umukureho uhereye ubu ukurikije uburyo, kuko uri mubyara we, kandi ni uwawe, kandi Imana y'impuhwe iguha intsinzi muri byose. 13 Hanyuma ahamagara umukobwa we Sara, agera kwa se, amufata ukuboko, amuha kuba umugore wa Tobiya, ati: “Dore, umufate ukurikiza amategeko ya Mose, hanyuma umujyane iwawe. se. Abaha umugisha; 14 Yita Edna umugore we, afata impapuro, yandika igikoresho cy'amasezerano, aragifunga. 15 Hanyuma batangira kurya. 16 Raguel amaze guhamagara umugore we Edna, aramubwira ati: Mushiki wanjye, tegura ikindi cyumba, uzaneyo. 17 Amaze gukora nk'uko yari yamutegetse, amujyana aho ngaho, ararira, amarira y'umukobwa we arira, aramubwira ati: 18 Humura, mukobwa wanjye; Uwiteka w'ijuru n'isi aguhe umunezero kubwiyi mibabaro yawe: humura, mukobwa wanjye.
19 Akomeza ibirori by'ubukwe iminsi cumi n'ine. 20 Kubera ko iminsi y'ubukwe irangira, Raguel yari yaramubwiye indahiro, ko atagomba kugenda kugeza iminsi cumi n'ine y'ubukwe irangiye; 21 Hanyuma afata kimwe cya kabiri cy'ibicuruzwa bye, ajyane amahoro kwa se; kandi dukwiye kugira ibisigaye mugihe njye n'umugore wanjye twapfuye. UMUTWE WA 9 1 Tobiya ahamagara Rafayeli, aramubwira ati: 2 Muvandimwe Azariya, fata nawe umugaragu n'ingamiya ebyiri, ujye kuri Rage of Media kwa Gabaeli, unzanire amafaranga, uzane mubukwe. 3 Kuko Raguel yarahiye ko ntazagenda. 4 Ariko data abara iminsi; kandi nimara igihe kirekire, azababara cyane. 5 Rafayeli arasohoka, acumbika kwa Gabaeli, amuha inyandiko y'intoki: azana imifuka yashyizweho ikimenyetso, arayimuha. 6 Bukeye bwaho, barasohoka bombi, baza mu bukwe, Tobiya aha umugisha umugore we. UMUTWE WA 10
UMUTWE WA 8 1 Bamaze kurya, bamuzanira Tobiya. 2 Agenda, yibuka amagambo ya Rafayeli, afata ivu rya parufe, ashyiramo umutima n'umwijima w'amafi, maze abamo umwotsi. 3 Impumuro iyo umwuka mubi uhumura, ahungira mu bice bya Misiri, marayika aramuboha. 4 Nyuma y'ibyo bombi bafunga hamwe, Tobiya arahaguruka ava ku buriri, ati: “Mushiki wanjye, haguruka, dusenge kugira ngo Imana itugirire impuhwe. 5 Hanyuma Tobiya atangira kuvuga ati: “Urahirwa, Mana ya ba sogokuruza, kandi izina ryawe ryera kandi rifite icyubahiro iteka ryose. ijuru riguhe umugisha, n'ibiremwa byawe byose. 6 Wasaze Adamu, ukamuha Eva umugore we ngo amufashe kandi agume: muri bo haje abantu: wavuze uti: "Ntabwo ari byiza ko umuntu aba wenyine; reka tumufashe imfashanyo nka we. 7 Noneho rero, Mwami, ntabwo mfata uyu mushiki wanjye ngo nifuze irari, ahubwo ni intungane: ni yo mpamvu mbabarira imbabazi kugira ngo dusaze hamwe. 8 Amubwira ati: “Amen. 9 Muri iryo joro rero barara. Raguel arahaguruka, aragenda akora imva, 10 Ndavuga nti: 'Ndatinya ko na we atapfuye. 11 Ariko Raguel yinjira mu nzu ye, 12 Abwira umugore we Edna. Ohereza umwe mu baja, hanyuma amurebe niba ari muzima: niba atari we, kugira ngo tumushyingure, kandi nta muntu ubizi. 13 Umuja akingura urugi, arinjira, asanga bombi basinziriye, 14 Arasohoka, ababwira ko ari muzima. 15 Raguel asingiza Imana, ati: "Mana, ukwiriye gushimwa no guhimbaza kwera kwose; reka rero abera bawe bagushime n'ibiremwa byawe byose; kandi abamarayika bawe bose n'abatowe bawe bagushime ubuziraherezo. 16 Uragushimwa, kuko wanshimishije; kandi ibyo ntabwo biza aho ndi nakekaga; ariko wadukoreye ukurikije imbabazi zawe nyinshi. 17 Uragushimwa kuko wagiriye imbabazi ebyiri zari abana bonyine b'abasekuruza babo: Uhoraho, ubagirire imbabazi, urangize ubuzima bwabo mu byishimo n'imbabazi. 18 Raguel ategeka abagaragu be kuzuza imva.
1 Noneho Tobit se yabaze buri munsi: iminsi y'urugendo rurangiye, ariko ntibaza, 2 Hanyuma Tobit ati: Barafunzwe? cyangwa Gabael yarapfuye, kandi nta muntu wamuha amafaranga? 3 Ni cyo cyatumye ababara cyane. 4 Umugore we aramubwira ati: "Umuhungu wanjye yarapfuye, kuko abonye igihe kirekire; atangira kumuboroga, ati: 5 None mwana wanjye, ntacyo nitayeho, kuko nakurekuye, umucyo w'amaso yanjye. 6 Tobit abwira ati: “Humura, ntubyiteho, kuko afite umutekano. 7 Ariko aramubwira ati 'ceceka, ntumbeshye; umuhungu wanjye yarapfuye. Yasohokaga buri munsi mu nzira banyuzemo, kandi nta kurya inyama ku manywa, kandi ntiyareka ijoro ryose ngo aboroge umuhungu we Tobiya, kugeza igihe iminsi cumi n'ine y'ubukwe irangiye, Raguel yari yararahiye ko agomba kumarayo. Tobiya abwira Raguel ati: Reka ngende, kuko data na mama batakibona ngo bambone. 8 Sebukwe aramubwira ati: “Gumana nanjye, nzohereza kwa so, bamubwire uko ibintu bigenda.” 9 Ariko Tobiya aravuga ati: Oya; ariko reka ngende kwa data. 10 Raguweli arahaguruka, amuha Sara umugore we, kimwe cya kabiri cy'ibicuruzwa bye, abagaragu be n'inka ze n'amafaranga: 11 Abaha umugisha, arabohereza ati: "Mana yo mu ijuru iguhe urugendo rwiza, bana banjye. 12 Abwira umukobwa we ati: “Wubahe so na nyirabukwe, ubu bakaba ari ababyeyi bawe, kugira ngo numve inkuru yawe. Aramusoma. Edna abwira Tobiya ati: "Nyagasani nyir'ijuru akugarure, muvandimwe nkunda, kandi umpe kugira ngo ndebe abana bawe b'umukobwa wanjye Sara mbere yuko mpfa, kugira ngo nishimire imbere y'Uwiteka: dore nguhaye umukobwa wanjye. ikizere kidasanzwe; ni he utakwinginga ikibi cye. UMUTWE WA 11 1 Nyuma y'ibyo, Tobiya aragenda, asingiza Imana ko yamuhaye urugendo rwiza, kandi aha umugisha Raguel na Edna umugore we, aragenda, kugeza igihe begereye Nineve.
2 Rafayeli abwira Tobiya, ati Urazi, muvandimwe, uko wasize so: 3 Twihute imbere y'umugore wawe, dutegure inzu. 4 Fata mu kuboko kwawe amafi. Baragenda rero, imbwa irabakurikira. 5 Ana aricara yitegereza inzira y'umuhungu we. 6 Amaze kuneka ko aje, abwira se ati “Dore umuhungu wawe araje, n'umugabo wajyanye. 7 Rafayeli ati: "Nzi Tobiya, ko so azakingura amaso." 8 Ni cyo cyatumye usiga amavuta amaso ye, hanyuma akayatoragura, azasiga, kandi umweru uzagwa, akakubona. 9 Ana ariruka, yikubita mu ijosi ry'umuhungu we, aramubwira ati: "Nkubonye, mwana wanjye, kuva ubu nishimiye gupfa." Bararira bombi. 10 Tobiti na we arasohoka yerekeza ku muryango, aratsitara, ariko umuhungu we yiruka aho ari, 11 Afata se, amukubita igifu mu maso ya ba se, ati: "Data, wizere." 12 Amaso ye atangira gushishoza, arabasiba; 13 Umweru wuzuye mu mfuruka y'amaso, abonye umuhungu we, amugwa mu ijosi. 14 Ararira, aravuga ati: “Urahirwa, Mana, kandi izina ryawe rirahirwa iteka ryose; kandi hahirwa abamarayika bawe bera bose: 15 Kuko wakubise, ukangirira impuhwe, kuko mbona umuhungu wanjye Tobiya. Umuhungu we yagiye kwishima, abwira se ibintu bikomeye byamubayeho mu Itangazamakuru. 16 Tobiti asohoka gusanganira umukazana we ku irembo rya Nineve, yishima kandi asingiza Imana, abamubonye agenda baratangara, kuko yari yamubonye. 17 Ariko Tobiya abashimira imbere yabo, kuko Imana yamugiriye imbabazi. Ageze hafi ya Sara umukazana we, amuha umugisha, ati: "Urahawe ikaze, mukobwa: Imana ihe umugisha, watuzaniye iwawe, kandi so na nyoko bahiriwe. Habaho umunezero muri barumuna be bose bari i Nineve. 18 Akiyakari na Nasbasi umuhungu wa murumuna we baraza: 19 Ubukwe bwa Tobiya bumara iminsi irindwi n'ibyishimo byinshi. UMUTWE WA 12 1 Hanyuma Tobiti ahamagara umuhungu we Tobiya, aramubwira ati “Mwana wanjye, reba ko uwo mugabo afite umushahara we wajyanye nawe, ugomba kumuha byinshi. 2 Tobiya aramubwira ati: Data, nta kibi kuri njye kumuha kimwe cya kabiri cy'ibyo nazanye: 3 Kuko yanzanye iwawe mu mutekano, akiza umugore wanjye, anzanira amafaranga, na we aragukiza. 4 Umusaza ati: "Ni we wabitewe." 5 Nuko ahamagara umumarayika, aramubwira ati: 'Fata kimwe cya kabiri cy'ibyo wazanye byose ugende ufite umutekano. 6 Hanyuma bombi barabatandukanya, arababwira ati: “Imana ihe umugisha, imusingize, imukuze, kandi imushimire ku byo yagukoreye imbere y'abazima bose. Nibyiza guhimbaza Imana, no gushyira hejuru izina ryayo, kandi mucyubahiro kwerekana imirimo y'Imana; ntutinye rero kumushimira. 7 Nibyiza guhisha ibanga ry'umwami, ariko ni icyubahiro guhishura imirimo y'Imana. Kora icyiza, kandi nta kibi kizagukoraho. 8 Amasengesho ni meza hamwe no kwiyiriza ubusa, gutanga no gukiranuka. Gitoya no gukiranuka biruta byinshi hamwe no gukiranirwa. Nibyiza gutanga imfashanyo kuruta gushyira zahabu:
9 Kuberako imfashanyo ikiza urupfu, kandi izahanagura ibyaha byose. Abakoresha imfashanyo no gukiranuka bazuzura ubuzima: 10 Ariko abakoze icyaha ni abanzi b'ubuzima bwabo. 11 Ni ukuri, nta kintu na kimwe nzakomeza kukuba hafi. Kuberako navuze nti, Byari byiza guhisha ibanga ry'umwami, ariko ko byari icyubahiro guhishura imirimo y'Imana. 12 Noneho rero, igihe wasengaga, na Sara umukazana wawe, nazanye kwibuka amasengesho yawe imbere y'Uwera, kandi igihe washyinguraga abapfuye, nanjye nari kumwe nawe. 13 Kandi igihe utatinze kubyuka, ukareka ifunguro ryawe, ngo ujye gupfukirana abapfuye, igikorwa cyawe nticyanyihishe, ariko nari kumwe nawe. 14 Noneho Imana yanyohereje kugukiza na Sara umukazana wawe. 15 Ndi Rafayeli, umwe mu bamarayika barindwi bera, batanga amasengesho y'abatagatifu, kandi bakinjira n'abasohoka imbere y'icyubahiro cya Nyirubutagatifu. 16 Bombi bahagarika umutima, bagwa mu maso, kuko batinyaga. 17 Ariko arababwira ati: 'Witinya, kuko bizagenda neza. Imana ishimwe rero. 18 Kuko ntagiriye neza, ahubwo naje ku bushake bw'Imana yacu. Ni yo mpamvu mumushimire ubuziraherezo. 19 Muri iyo minsi yose, nababonekeye; ariko sinigeze ndya cyangwa ngo nywe, ariko wabonye iyerekwa. 20 Noneho rero, shimira Imana, kuko njya aho untumye; ariko andika ibintu byose bikozwe mugitabo. 21 Babyutse, ntibongera kumubona. 22 Hanyuma batura imirimo ikomeye kandi itangaje y'Imana, n'ukuntu umumarayika w'Uwiteka yababonekeye. UMUTWE WA 13 1 Hanyuma Tobit yanditse isengesho ryo kwishima, aravuga ati: Imana ihimbazwe iteka ryose, kandi ubwami bwayo buhimbazwe. 2 Kuko akubita, akagira imbabazi: amanukana ikuzimu, akazura, nta n'umwe ushobora kwirinda ukuboko kwe. 3 Mwemere imbere y'abanyamahanga, yemwe bana ba Isiraheli, kuko yadutatanye muri bo. 4 Nimubwire ubukuru bwe, kandi mumushimire imbere y'abazima bose, kuko ari Umwami wacu, kandi ni Imana Data w'iteka ryose. 5 Azadukubita ibicumuro byacu, kandi azongera kugirira imbabazi, kandi azadukusanyiriza mu mahanga yose, abo yatatanyirije. 6 Nimuhindukirira n'umutima wawe wose, n'ubwenge bwawe bwose, kandi ukamugirira neza imbere ye, ni bwo azaguhindukirira, ntaguhishe mu maso he. Noneho reba icyo azagukorera, kandi umwature akanwa kawe kose, kandi uhimbaze Uwiteka Nyiringabo, kandi ushimire Umwami w'iteka. Mu gihugu cy'ubunyage bwanjye ndamushimira, kandi nkamenyesha ishyanga rye imbaraga n'icyubahiro. Yemwe banyabyaha, nimuhindukire mukore ubutabera imbere ye: ni nde ushobora kumenya niba azakwemera, akakugirira imbabazi? 7 Nzashimagiza Imana yanjye, kandi roho yanjye izashimagiza Umwami w'ijuru, kandi izishimira ubukuru bwayo. 8 Abantu bose bavuge, bose bamushime kubwo gukiranuka kwe. 9 Yerusalemu, umurwa wera, azagukubita imirimo y'abana bawe, kandi azongera kugirira imbabazi abahungu b'intungane. 10 Nimushimire Uwiteka, kuko ari mwiza, kandi musingize Umwami w'iteka, kugira ngo ihema rye ryubakwe muri mwe
n'ibyishimo, kandi akwishimire aho muri mwe abajyanywe bunyago, kandi bagukundire ubuziraherezo. ibyo birababaje. 11 Amahanga menshi azava mu izina rya Nyagasani Imana afite impano mu ntoki, ndetse n'impano ku Mwami w'ijuru; ibisekuruza byose bizagushima n'ibyishimo byinshi. 12 Abavumwe bose baravumwe, kandi hazahirwa abakunda iteka ryose. 13 Ishimire kandi wishimire abana b'intungane, kuko bazateranira hamwe, kandi bazaha umugisha Nyirubutabera. 14 Hahirwa abakunda, kuko bazishimira amahoro yawe, hahirwa abababajwe n'ibyago byawe byose; kuko bazakwishimira, nibabona icyubahiro cyawe cyose, kandi bazishima ubuziraherezo. 15 Ubugingo bwanjye buhe umugisha Imana Umwami ukomeye. 16 Kuko Yerusalemu izubakwa na safiro na zeru, n'amabuye y'agaciro: inkuta zawe, iminara yawe n'intambara zawe zahabu nziza. 17 Kandi imihanda ya Yeruzalemu izubakwa amabuye ya beryl, karubone n'amabuye ya Ophir. 18 Imihanda ye yose izavuga iti: Alleluya; Bazamusingiza, bavuga bati: “Imana ishimwe, iyisingiza ubuziraherezo. UMUTWE WA 14 1 Tobit rero yarangije gusingiza Imana. 2 Afite imyaka umunani na mirongo itanu ubwo yari amaze kutabona, akamugarura nyuma y'imyaka umunani, atanga imfashanyo, nuko yongera gutinya Uwiteka Imana, aramushima. 3 Amaze gusaza cyane ahamagara umuhungu we n'abahungu be, aramubwira ati: “Mwana wanjye, fata abana bawe; kuko, dore ndashaje, kandi niteguye kuva muri ubu buzima. 4 Jya mu bitangazamakuru mwana wanjye, kuko rwose nizera ibyo umuhanuzi Yonasi yavuze kuri Nineve, ko bizahirikwa; kandi ko mu gihe runaka amahoro agomba kuba mu Itangazamakuru; kandi ko abavandimwe bacu bazaryama batatanye ku isi bava muri kiriya gihugu cyiza: kandi Yerusalemu izaba umusaka, n'inzu y'Imana muri yo izatwikwa, kandi izasigara mu gihe runaka; 5 Kandi ko na none Imana izabagirira imbabazi, ikongera kubazana mu gihugu, aho bazubaka urusengero, ariko ntirumeze nk'urwa mbere, kugeza igihe cy'iyo myaka kizaba. hanyuma bazagaruka bava ahantu hose bajyanywe bunyago, bubake Yerusalemu icyubahiro, kandi inzu yImana izubakamo iteka ryose inyubako nziza, nkuko abahanuzi babivuze. 6 Amahanga yose azahindukira, atinye Uwiteka Imana by'ukuri, kandi ashyingure ibigirwamana byabo. 7 Amahanga yose rero azahimbaza Uwiteka, kandi ubwoko bwayo buzatura Imana, kandi Uhoraho azashyira ubwoko bwe hejuru. kandi abakunda Uwiteka Imana mu kuri no mu butabera bazishima, bagirira imbabazi abavandimwe bacu. 8 Noneho mwana wanjye, va i Nineve, kuko ibyo umuhanuzi Yonasi yavuze byanze bikunze bizasohora. 9 Ariko nimukurikize amategeko n'amabwiriza, mwigaragaze imbabazi n'intabera, kugira ngo bigende neza. 10 Kandi umpishe mu cyubahiro, nyoko ari kumwe nanjye; ariko guma guma kuri Nineve. Wibuke mwana wanjye, uko Amani yitwaye kuri Akiacharus wamureze, uko yavuye mu mucyo yamuzanye mu mwijima, n'uburyo yongeye kumuhemba: nyamara Akiacharus yarakijijwe, ariko undi agira ibihembo bye: kuko yamanutse mu mwijima. Manasses yatanze imfashanyo, arokoka imitego y'urupfu bari bamuteganyirije: ariko Aman agwa mu mutego ararimbuka. 11 Noneho rero, mwana wanjye, tekereza kubyo imfashanyo ikora, n'uburyo gukiranuka gutanga. Amaze kuvuga ibyo,
yaretse umuzimu mu buriri, afite imyaka ijana n'umunani na mirongo itanu; amushyingura mu cyubahiro. 12 Nyina amaze gupfa, amushyingura hamwe na se. Ariko Tobiya yajyanye n'umugore we n'abana i Ecbatane kwa Raguel sebukwe, 13 Aho yari ashaje mu cyubahiro, ashyingura se na nyirabukwe mu cyubahiro, kandi yarazwe ibintu byabo, na se Tobiti. 14 Yapfiriye i Ecbatane mu Itangazamakuru, afite imyaka ijana na irindwi na makumyabiri. 15 Ariko mbere yuko apfa yumvise iby'irimbuka rya Nineve, ryafashwe na Nabukodoni na Assuerus, kandi mbere y'urupfu rwe yishimira Nineve.