Umuhigo w'Umunaziri Kubara 6:1-21 1 Uwiteka abwira Mose ati “Ubwo Uwiteka abwira Mose ati 2 Bwira Abisirayeli uti: 'Umugabo cyangwa umugore, niyemera isezerano ry'umunaziri, kugira ngo yegurire Uwiteka,' 3 Azirinda divayi n'ibindi binyobwa bisindisha, ntazanywe divayi ya divayi cyangwa divayi ya divayi ya divayi, ntazanywe divayi ya ... 4 Mu minsi yose y'ubunaziri bwe, ntazarye ikintu cyose cyakozwe ku giti cy'imizabibu, kuva ku mbuto kugeza ku gishishwa. 5 Mu minsi yose y'indahiro ye yo kwiyegurira Imana, icyuma cyogosha ntikizamugere ku mutwe, kugeza igihe azaba yiyeguriye Uhoraho, azaba ari uwera, kandi azareke umusatsi we ukure. 6 Iminsi yose azaba yariyeguriye Uhoraho ntazegere intumbi. 7 Ntazagire icyo yiyanduzaho kubera se cyangwa nyina, umuvandimwe we cyangwa mushiki we, igihe bazaba bapfuye, kuko ikimenyetso cy'uko Imana ye iri ku mutwe we. 8 Iminsi yose azamara ari umwere, azaba ari uwera kuri Uwiteka. 9 Umuntu napfa mu buryo butunguranye iruhande rwe, maze agahumanya umutwe we wo kwiyegurira Imana, aziyogoshesha ku munsi wo kwisukura kwe, ku munsi wa karindwi awuyogoshe. 10 Ku munsi wa munani, azazane intungura ebyiri cyangwa inuma ebyiri, azishyikirize umutambyi ku muryango w'ihema ry'ibonaniro. 11 Umutambyi azatamba kimwe ho igitambo cyo guhongerera ibyaha, ikindi ho igitambo cyoswa, maze amuhongerere icyaha yakoreye uwapfuye, kandi uwo munsi azamweze umutwe we. 12 Kandi azatura Uwiteka iminsi yo kwiyegurira Imana kwe, azane umwana w'intama w'umwaka umwe ho igitambo cyo gukuraho urubanza, ariko iminsi yabanje izaba idafite agaciro kuko kwiyegurira Imana kwe kwanduye. 13 Iri ni ryo tegeko ry'Umunaziri, iminsi ye yo kwiyegurira Imana irangiye: azajyanwa ku muryango w'ihema ry'ibonaniro. 14 Azatura Uhoraho igitambo cye: umwana w'intama w'umwaka umwe udafite inenge, ho igitambo gitwikwa, n'umwana w'intama w'umwaka umwe udafite inenge, ho igitambo gitambirwa ibyaha, n'isekurume y'intama y'intama idafite inenge, ho igitambo cy'amahoro. 15 N'igitebo cy'imigati idasembuye, udutsima tw'ifu nziza ivanze n'amavuta, n'udutsima tw'imigati idasembuye twasizwe amavuta, hamwe n'amaturo y'ifu n'amaturo y'ibyokunywa. 16 Umutambyi azabiture imbere y'Uwiteka, atambe igitambo cye cyo guhongerera ibyaha n'igitambo cye cyoswa. 17 Kandi azatura isekurume y'intama ho igitambo cy'umusangiro cy'Uhoraho, hamwe n'igitebo cy'imigati idasembuye; umuherezabitambo azatura n'ituro rye ry'ifu n'ituro rye ry'ibyokunywa.
1
Umuhigo w'Umunaziri
18 Umunaziri azogoshera umutwe w'ubunaziri bwe ku muryango w'ihema ry'ibonaniro, maze afate umusatsi w'umutwe w'ubunaziri bwe awushyire mu muriro uri munsi y'igitambo cy'amahoro. 19 Umutambyi azafate urutugu rw'isekurume rutetse, n'agatsima kamwe kadasembuye mu gitebo, n'umugati umwe udasembuye, abishyire ku biganza by'Umunaziri, amaze kwiyogoshesha umusatsi we wo kwiyegurira Imana. 20 Umutambyi azabizunguze bibe ituro rizunguzwa imbere y'Uwiteka: ni ibyera ku umutambyi, hamwe n'inkoro n'urushyi rw'ukuboko bizunguzwa, hanyuma Umunaziri anywe divayi. 21 Iri ni ryo tegeko ry'Umunaziri wahize umuhigo, n'ituro rye rigenewe Uwiteka ryo kwiyegurira Imana, ugeretse ku byo ukuboko kwe kuzaha: nk'uko umuhigo yahize ungana, ni ko azabigenza akurikije itegeko ry'ubwiyeguriye Imana.
Samusoni Abacamanza 13 1 Abisirayeli bongera gukora ibibi imbere y'Uwiteka, Uwiteka abaha mu maboko y'Abafilisitiya imyaka mirongo ine. 2 Hari umugabo wo muri Sora wo mu muryango wa Dani witwaga Manowa, umugore we yari ingumba ntabyara. 3 Marayika w'Uwiteka abonekera uwo mugore aramubwira ati “Dore uri ingumba ntabwo ubyara, ariko uzasama inda ubyare umuhungu.” 4 Noneho rero, ndakwinginze, wirinde kunywa divayi cyangwa inzoga zisindisha, kandi ntukarye ikintu cyose cyanduye. 5 Kuko ugiye gusama, uzabyara umuhungu, kandi urwembe ntiruzamugera ku mutwe, kuko uwo mwana azaba Umunaziri w'Imana kuva akivuka, kandi ni we uzatangira gukiza Abisirayeli amaboko y'Abafilisitiya. 6 Uwo mugore araza abwira umugabo we ati “Umuntu w’Imana yaje aho ndi, asa n’umumarayika w’Imana, ateye ubwoba cyane, ariko sinamubajije aho aturuka, kandi ntanambwiye izina rye.” 7 Ariko arambwira ati 'Dore ugiye gusama, ubyare umuhungu, none ntukanywe divayi cyangwa inzoga, kandi ntukarye ikintu cyose gihumanye, kuko uwo mwana azaba Umunaziri w'Imana kuva akiva mu nda kugeza ku munsi azapfiraho.' 8 Maze Manowa yinginga Uwiteka ati “Mwami wanjye, uwo muntu w’Imana watumye agaruke iwacu, atwigishe icyo tugomba gukorera umwana uzavuka.” 9 Imana yumvira ijwi rya Manowa, maze marayika w'Imana agaruka kuri uwo mugore yicaye mu murima, ariko umugabo we Manowa ntiyari kumwe na we. 10 Umugore yihuta yiruka ajya kubwira umugabo we ati “Dore wa mugabo wansanze ejobundi.” 11 Manowa arahaguruka akurikira umugore we, agera kuri wa mugabo aramubaza ati “Uri wa mugabo wavuganye n’uyu mugore?” Na we aramusubiza ati “Ndi we.” 12 Manowa aravuga ati “Noneho amagambo yawe niyaba ari ukuri, umwana tuzamutwara dute, kandi tuzamutwara dute?” 13 Marayika w'Uwiteka abwira Manowa ati “Ibyo nabwiye uwo mugore byose abyitondere.” 14 Ntakarye ikintu cyose kiva ku muzabibu, ntakanywe divayi cyangwa inzoga zisindisha, ntakarye ikintu cyose gihumanye. Ibyo namutegetse byose abikurikize. 15 Manowa abwira marayika w'Uwiteka ati “Ndakwinginze, reka tugutegurire kugeza aho tuzaba twaguteguriye umwana w'ihene.” 16 Marayika w'Uwiteka abwira Manowa ati “Nubwo untegereza, sinzarya ku mugati wawe, kandi niba ushaka gutura igitambo cyoswa, uzagitambire Uwiteka.” Manowa ntiyari azi ko ari marayika w'Uwiteka. 17 Manowa abaza marayika w'Uwiteka ati “Witwa nde, kugira ngo ibyo wavuze nibiba, tuzaguhe icyubahiro?” 18 Marayika w'Uwiteka aramubwira ati “Kuki umbaza izina ryanjye, kandi ari ibanga?” 2
Umuhigo w'Umunaziri
19 Manowa afata umwana w'ihene n'ituro ry'ifu, abitambira Uwiteka ku rutare, marayika akora ibitangaza, Manowa n'umugore we babireba. 20 Igihe umuriro w'umuriro wazamukaga uva ku gicaniro werekeza mu ijuru, marayika w'Uwiteka azamuka mu muriro wo ku gicaniro, Manowa n'umugore we babibonye, bikubita hasi bubamye. 21 Ariko marayika w'Uwiteka ntiyongera kubonekera Manowa n'umugore we, Manowa amenya ko ari marayika w'Uwiteka. 22 Manowa abwira umugore we ati “Tuzapfa nta kabuza kuko twabonye Imana.” 23 Umugore we aramubwira ati “Iyaba Uwiteka yakundaga kutwica, ntabwo yari kwakira igitambo cyoswa n'ituro ry'ifu mu maboko yacu, kandi ntabwo yari kutwereka ibyo byose, kandi ntabwo yari kutubwira ibintu nk'ibyo kugeza ubu.” 24 Uwo mugore abyara umuhungu amwita Samusoni. Uwo mwana arakura, Uwiteka amuha umugisha. 25 Umwuka w'Uwiteka yatangiye kumukoresha rimwe na rimwe mu nkambi ya Dani hagati ya Sora na Eshitawoli. Abacamanza 14 1 Samusoni aramanuka ajya i Timuna, abona umukobwa wo mu Bafilisitiyakazi. 2 Arazamuka ajya kubwira se na nyina ati “Nabonye umugore wo mu bakobwa b’Abafilisitiya i Timuna, none nimumbwire uwo mugore.” 3 Se na nyina baramubaza bati “Mbese nta mugore n'umwe mu bakobwa ba bene wanyu cyangwa mu bwoko bwanjye bwose, ku buryo wajya gushaka umugore mu Bafilisitiya batakebwe?” Samusoni abwira se ati “Nshakira uwo mugore kuko anyishimira cyane.” 4 Ariko se na nyina ntibari bazi ko byaturutse ku Uwiteka, kuko yashakaga impamvu yo kubarwanya, kuko icyo gihe Abafilisitiya ari bo bategekaga Abisirayeli. 5 Nuko Samusoni aramanuka ajya i Timuna, ari kumwe na se na nyina. Bageze mu mirima y'imizabibu y'i Timuna, intare y'ingore iramutontomera. 6 Umwuka w'Uwiteka amuzaho cyane, aramutanyagura nk'utanyagura umwana w'ihene, kandi nta kintu yari afite mu ntoki, ariko ntiyabwira se cyangwa nyina ibyo yakoze. 7 Aramanuka ajya kuvugana n'uwo mugore, maze Samusoni aramushima cyane. 8 Nyuma y'igihe runaka agaruka kumuzana, arahindukira ngo arebe intumbi y'intare, maze abona ivurugu ry'inzuki n'ubuki mu ntumbi y'intare. 9 Arabufata mu ntoki ze, akomeza kurya, agera kwa se na nyina arabaha, bararya, ariko ntiyababwira ko yakuye ubuki mu ntumbi y'intare. 10 Se aramanuka asanga uwo mukobwa, maze Samusoni ategura ibirori byo kurya kuko abasore ari bo babigenzaga. 11 Bamubonye, bamuzanira abagenzi mirongo itatu bo kubana na we. 12 Samusoni arababwira ati “Noneho reka mbasigurire igisākuzo, nimushobora kugisobanura mu minsi irindwi y’ibirori, mukakimenya, nzabaha imyenda mirongo itatu n’imyenda mirongo itatu yo gusimburana. 13 Ariko niba mutabasha kumbwira, muzampe imyenda mirongo itatu n'imyenda mirongo itatu yo gusimburana.” Baramubwira bati “Sobanura igisākuzo cyawe kugira ngo tucyumve.” 14 Arababwira ati “Mu murya havamo inyama, no mu bafite imbaraga havamo ibiryoshye.” Ariko ntibashoboye gusobanura icyo gishushanyo mu minsi itatu. 15 Ku munsi wa karindwi babwira muka Samusoni bati “Shuka umugabo wawe adusobanurire icyo gisākuzo, tutagutwika wowe n'inzu ya so. Mwaduhamagaye ngo tugutware?” 16 Umugore wa Samusoni aramuririra, aramubwira ati “Urankunda gusa, ntunkunda: waciye umugani ku bana b’ubwoko bwanjye, ariko ntuwumbwire.” Aramubwira ati “Dore sinawubwiye data na mama, none se ndawubwire wowe?” 17 Amuririra iminsi irindwi mu birori byabo, maze ku munsi wa karindwi arabimubwira, kuko yari amurembeje cyane, maze abwira bene wabo icyo gishushanyo.
3
Umuhigo w'Umunaziri
18 Ku munsi wa karindwi izuba ritararenga, abagabo bo mu mujyi baramubwira bati: “Ni iki kirusha ubuki uburyohe, kandi ni iki kirusha intare imbaraga?” Arabasubiza ati: “Iyo mutakoresha inka yanjye, ntimuri kuba mwaramenye igisākuzo cyanjye.” 19 Umwuka w'Uwiteka amuzaho cyane, amanuka i Ashikeloni yica abantu mirongo itatu muri bo, ajyana iminyago yabo, abasobanuriraga icyo gishushanyo abaha imyenda yo gusimbuza. Ararakara cyane, ajya kwa se. 20 Ariko umugore wa Samusoni bamushyingira mugenzi we, wari incuti ye. Abacamanza 15 1 Hanyuma y'igihe gito, mu gihe cy'isarura ry'ingano, Samusoni ajya gusura umugore we amuzaniye umwana w'ihene, aramubwira ati “Ngiye kwinjirira umugore wanjye mu cyumba.” Ariko se yanga ko yinjira. 2 Se aramubwira ati “Nibwiraga ko wamwanze cyane, ni cyo cyatumye muha mugenzi wawe. Mbese murumuna we ntamuruta ubwiza? Mujyane mu cyimbo cye.” 3 Samusoni arababwira ati “Noneho nzaba mfite icyaha kurusha Abafilisitiya nubwo nabagirira nabi.” 4 Nuko Samusoni aragenda afata ingunzu magana atatu, afata ibishishwa by'umuriro, abihinduranya imirizo, ashyira ibishishwa hagati y'imirizo ibiri. 5 Amaze gutwika ibishashi, arabirekura mu mirima y'ingano y'Abafilisiti, atwika ingano n'ingano zikiri mu mirima, hamwe n'imizabibu n'imizeti. 6 Abafilisitiya barabazanya bati “Ni nde wakoze ibi?” Baramusubiza bati “Ni Samusoni, umukwe w’Umutimna, kuko yatwaye umugore we akamuha mugenzi we.” Abafilisitiya barazamuka, batwika uwo mugore na se. 7 Samusoni arababwira ati “Nubwo mwabikoze, nzabahōra, hanyuma nzareka.” 8 Arabica cyane, amanuka ajya gutura mu mpinga y'urutare rwa Etamu. 9 Abafilisiti barazamuka, bashinga ibirindiro mu Buyuda, bakwira i Lehi. 10 Abayuda barababaza bati “Kuki mwatuzaniye?” Baramusubiza bati “Twazamutse ngo tumubohe Samusoni, tumugirire nk'uko yatugiriye.” 11 Nuko abagabo ibihumbi bitatu bo mu Buyuda bajya ku rutare rwa Etamu, babwira Samusoni bati: “Mbese ntuzi ko Abafilisitiya badutegeka? Ni iki wadukoreye?” Arabasubiza ati: “Nk’uko bankoreye, nanjye nabakoreye.” 12 Baramubwira bati “Twaje kukuboha kugira ngo tugushyire mu maboko y’Abafilisitiya.” Samusoni arababwira ati “Nimundahire ko mutanyica ubwanyu.” 13 Baramubwira bati “Oya, ariko turakuboha rwose, tugushyire mu maboko yabo, ariko nta kabuza ntitukwica.” Bamubohesha imigozi ibiri mishya, baramukura mu rutare. 14 Ageze i Lehi, Abafilisitiya baramusanganira bavuza induru, maze umwuka w'Uwiteka umuzaho cyane, imigozi yari ku maboko ye ihinduka nk'imigwegwe y'ubudodo yatwitswe n'umuriro, imigozi ye iracika ku maboko ye. 15 Abonye igufwa rishya ry'umusaya w'indogobe, arambura ukuboko ararifata, aricisha abantu igihumbi. 16 Samusoni aravuga ati “Urwasaya rw’indogobe niruvanze n’ibirundo, nkoresheje urwasaya rw’indogobe nishe abantu igihumbi.” 17 Amaze kuvuga atyo, ajugunya urwasaya rwari mu kuboko kwe maze aho hantu ahita Ramatilehi. 18 Agira inyota cyane, atakambira Uhoraho, agira ati “Wahaye umugaragu wawe ubu buroko bukomeye, none se nzapfa n’inyota, ngapfa n’abatakebwe?” 19 Ariko Imana yasatuye ahantu hari ikidendezi mu rwasaya, amazi arasohoka, amaze kunywa umwuka we uragaruka, arakira, ni cyo cyatumye ahita Enhakkore, iri muri Lehi kugeza na n'ubu. 20 Yamaze imyaka makumyabiri ari umucamanza wa Isirayeli mu gihe cy'Abafilisitiya. Abacamanza 16 1 Samusoni ajya i Gaza abonayo umugore w'indaya, yinjira iwe.
4
Umuhigo w'Umunaziri
2 Abanyagaza bamenyeshwa ko Samusoni yaje hano. Barahamugota, baramutega ijoro ryose mu irembo ry'umujyi, baraceceka ijoro ryose, bavuga bati: “Mu gitondo nicya, tuzamwica.” 3 Samusoni araryama kugeza mu gicuku, abyuka mu gicuku, afata inzugi z'irembo ry'umujyi n'inkingi zombi, azikuraho n'igihindizo, abishyira ku bitugu bye, abijyana mu mpinga y'umusozi uri imbere ya Heburoni. 4 Hanyuma y'ibyo, yakunze umugore wo mu kibaya cya Soreki witwaga Delila. 5 Abatware b'Abafilisitiya baramwegera baramubwira bati “Mushukashuke urebe aho imbaraga ze zikomeye zituruka, n'uburyo twamutsinda kugira ngo tumubohe tumubabaze, kandi tuzaguha buri wese ibice igihumbi n'ijana by'ifeza.” 6 Delila abwira Samusoni ati “Ndakwinginze umbwire aho imbaraga zawe nyinshi ziva, n’icyo wabohwa kugira ngo ukomeretse.” 7 Samusoni aramubwira ati “Niba bampambisha imigozi irindwi mibisi itarakama, nzacika intege, mbe nk'undi muntu.” 8 Hanyuma abatware b'Abafilisitiya bamuzanira imigozi irindwi mibisi itari yarumye, aramuboha. 9 Hari abantu bari bamuteze bari mu cyumba cye, maze umugore aramubwira ati “Samsoni, Abafilisitiya baragufashe.” Nuko Samusoni acagagura imigozi nk'uko umugozi w'ubudodo ucika iyo ugeze ku muriro, bityo imbaraga ze ntizamenyekana. 10 Delila abwira Samusoni ati “Dore waranshutse umbwira ibinyoma, ndakwinginze umbwire icyo wabohwa.” 11 Aramubwira ati “Nibamboha imigozi mishya itigeze ikoreshwa, nzacika intege, mbe nk'undi muntu.” 12 Delila afata imigozi mishya, aramuboha, aramubwira ati “Samsoni, Abafilisitiya baragufashe.” Hari n'abari bamuteze bari mu cyumba cyo mu nzu, maze arayicagagura nk'umugozi. 13 Delila abwira Samusoni ati “Kugeza ubu waranshutse umbwira ibinyoma, umbwire icyo wakwizirikaho.” Aramubwira ati “Niba uboshye imisatsi irindwi y’umutwe wanjye n’umugozi.” 14 Arawuhambira n'urushundura, aramubwira ati “Abafilisitiya baragufashe, Samusoni.” Nuko Samusoni akanguka mu bitotsi bye, avanaho urushundura n'umugozi w'urushundura. 15 Umugore aramubwira ati “Ushobora kuvuga ute ngo 'Ndagukunda', kandi umutima wawe utanyitayeho? Wambeshyeye incuro eshatu zose, kandi ntumbwiye aho imbaraga zawe nyinshi ziri.” 16 Nuko ubwo yamubabazaga buri munsi n'amagambo ye, akamuhata, umutima we urababara cyane kugeza ubwo apfuye; 17 Nuko amubwira umutima we wose, aramubwira ati “Nta bwoya bwigeze buntera ku mutwe, kuko nabaye Umunaziri w’Imana kuva mu nda ya mama. Niyogoshwa, imbaraga zanjye zizashiraho, ncika intege, nmere nk’abandi bantu bose.” 18 Delila abonye ko yamumenyesheje ibyo yari afite byose, atuma ku batware b'Abafilisitiya, arababwira ati “Nimuze ubu ngubu, kuko yanyeretse ibyo yari afite byose.” Nuko abatware b'Abafilisitiya baramusanga, bamuzanira amafaranga. 19 Amusinziriza ku mavi ye, ahamagara umugabo, amwogosha imisatsi irindwi yo ku mutwe, atangira kumubabaza, imbaraga ze zimuvamo. 20 Umugore aramubwira ati “Abafilisitiya baraguteye, Samusoni.” Arakanguka mu bitotsi aravuga ati “Ngiye gusohoka nk'uko nahoze mbere, nivune.” Ariko ntiyari azi ko Uwiteka yamuvuyeho. 21 Abafilisitiya baramufata, bamukuramo amaso, bamanukana i Gaza bamubohesha iminyururu y'umuringa, bamushyira mu nzu y'imbohe. 22 Nyamara umusatsi wo ku mutwe we wongera kumera amaze kogoshwa. 23 Hanyuma abatware b'Abafilisitiya baraterana kugira ngo batambire Dagoni imana yabo igitambo gikomeye, kandi bishimane, kuko bavuze bati “Imana yacu yatugabije Samusoni umwanzi wacu.” 24 Abantu bamubonye bashima Imana yabo, kuko bavugaga bati “Imana yacu yatugabije umwanzi wacu n'umurimbuzi w'igihugu cyacu, wishe benshi muri twe.” 25 Nuko imitima yabo imaze kwishima, baravuga bati “Nimuhamagare Samusoni, aze aduseke.” Bahamagara Samusoni mu nzu y’imbohe, maze arabaseka, bamushyira hagati y’inkingi.
5
Umuhigo w'Umunaziri
26 Samusoni abwira umuhungu wari umufata ukuboko ati “Ndeka nkore ku nkingi inzu ihagazeho, nzishingikirizeho.” 27 Inzu yari yuzuye abagabo n'abagore, n'abatware b'Abafilisitiya bose bari bahari, kandi hejuru y'igisenge hari abagabo n'abagore bagera ku bihumbi bitatu barebaga Samusoni arimo gusetsa. 28 Samusoni atakambira Uhoraho ati: “Nyagasani Mana, ndakwinginze unyibuke, umpe imbaraga, ndakwinginze, ubu ngubu gusa, Mana yanjye, kugira ngo nihorere Abafilisiti icyarimwe kubera amaso yanjye yombi.” 29 Samusoni afata inkingi ebyiri zo hagati zari zishinzeho inzu, ayishyiraho ukuboko kwe kw'iburyo, imwe n'ukuboko kwe kw'ibumoso, indi n'ukuboko kwe kw'ibumoso. 30 Samusoni aravuga ati “Reka mpfe n'Abafilisitiya.” Arapfukama n'imbaraga ze zose, inzu igwa ku batware n'abantu bose bari bayirimo, bityo abapfuye yishe ubwo yapfaga bari benshi kurusha abo yishe mu buzima bwe bwose. 31 Nuko bene se n'abo mu rugo rwa se bose baramanuka baramujyana, baramujyana baramuhamba hagati ya Sora na Eshitawoli, mu mva ya se Manowa, maze aba umucamanza w'Abisirayeli imyaka makumyabiri.
Samweli 1 Samweli 1 1 Hariho umugabo wo muri Ramatayimu-Sofimu wo mu misozi miremire ya Efurayimu witwaga Elikana mwene Yerohamu, mwene Elihu, mwene Tohu, mwene Sufu, Umwefurayimu. 2 Yari afite abagore babiri, umwe yitwaga Hana undi yitwaga Penina, ariko Penina yari afite abana, ariko Hana nta mwana yari afite. 3 Buri mwaka uwo mugabo yavaga mu mujyi we akajya i Shilo gusenga Uhoraho Nyiringabo no kumutambira ibitambo, kandi abahungu babiri ba Eli, Hofuni na Finehasi, bari abatambyi b'Uwiteka. 4 Igihe cyo gutanga igitambo kigeze, Elikana aha umugore we Penina n'abahungu be bose n'abakobwa be imigabane. 5 Ariko Hana yamuhaye umugabane ukwiye kuko yakundaga Hana, ariko Uwiteka yari yaramubujije kubyara. 6 Umubisha we na we aramubabaza cyane kugira ngo amubabaze, kuko Uwiteka yari yamuzibye inda. 7 Uko byamugendekeraga uko umwaka utashye, iyo Hana yajyaga mu Ngoro y'Uhoraho, Penina yaramurakazaga, bigatuma Hana arira ntarye. 8 Elukana umugabo we aramubaza ati “Hana, urira iki? Kuki utarya? Ni iki gitumye ubabara? Sinkurutira abahungu icumi?” 9 Hana arahaguruka bamaze kurya no kunywa i Shilo, Eli umutambyi yicaye ku ntebe yegereye inkingi y'urusengero rw'Uwiteka. 10 Hana yari afite agahinda kenshi, asenga Uwiteka ararira cyane. 11 Arahira ati “Uwiteka Nyiringabo, niba koko witegereje umubabaro w’umuja wawe, ukanyibuka, ntukibagirwe umuja wawe, ukamuha umwana w’umuhungu, nzamuha Uwiteka iminsi yose y’ubuzima bwe, kandi nta ruhushya ruzamugera ku mutwe.” 12 Igihe akomeza gusenga imbere y'Uhoraho, Eli yitegerezaga umunwa we. 13 Hana yavugiraga mu mutima we, iminwa ye yonyine ikanyeganyega, ariko ijwi rye ntiryumvikane, ni cyo cyatumye Eli yibwira ko yasinze. 14 Eli aramubwira ati “Uzasinzira kugeza ryari? Ikureho divayi yawe.” 15 Hana aramusubiza ati “Oya databuja, ndi umugore ufite agahinda, sinanyoye divayi cyangwa inzoga, ahubwo nasutse umutima wanjye imbere y’Uwiteka.” 16 Ntukavuge ko umuja wawe ari umukobwa w'ikigoryi, kuko kugeza ubu navuze mbitewe n'ubwinshi bw'amaganya yanjye n'agahinda kanjye. 17 Eli aramusubiza ati “Genda amahoro, Imana ya Isirayeli iguhe ibyo wayisabye.” 6
Umuhigo w'Umunaziri
18 Hana aramubwira ati “Umuja wawe naguhe umugisha.” Uwo mugore aragenda ararya, amaso ye ntiyongera kubabara. 19 Bazinduka kare mu gitondo, barasenga Uwiteka, basubira iwabo i Rama, Elikana aryamana n'umugore we Hana, Uwiteka aramwibuka. 20 Igihe kirageze, Hana amaze gusama, abyara umuhungu, amwita Samweli, kuko yavugaga ati “Ni uko namusabye Uwiteka.” 21 Uwo mugabo Elikana n'urugo rwe rwose bazamuka bajya gutura Uhoraho igitambo cya buri mwaka n'umuhigo we. 22 Ariko Hana ntiyazamuka, kuko yabwiye umugabo we ati “Sinzazamuka kugeza igihe umwana azubatse, hanyuma nzamujyana imbere y’Uwiteka, agumeyo iteka ryose.” 23 Umugabo we Elikana aramubwira ati “Kora uko ubyifuza, tegereza kugeza igihe uzaba umaze kumucutsa, ariko Uwiteka nakomeze ijambo rye.” Nuko uwo mugore araguma aho, yonsa umwana we kugeza igihe yamucukije. 24 Amaze kumucutsa, aramujyana hamwe n'ibimasa bitatu, na efa imwe y'ifu, n'uruhago rw'umuvure w'inzoga, aramujyana mu Ngoro y'Uhoraho i Shilo. Uwo mwana yari akiri muto. 25 Babaga ikimasa, bazanira Eli umwana. 26 Hana aramubwira ati “Nyagasani, ndahiye ubugingo bwawe, databuja, ndi umugore wari uhagaze iruhande rwawe hano nsenga Uwiteka.” 27 Nasabye uyu mwana, kandi Uwiteka yampaye icyo namusabye. 28 Ni cyo gituma nanjye namugurije Uwiteka, iminsi yose akiriho azaba ari uwahawe Uwiteka.” Nuko aramya Uwiteka aho ngaho.
Yohani Umubatiza Luka 1 1 Kubera ko benshi bafashe ingamba zo gutegura neza ibyo twemera muri twe, 2 Nk'uko baduhaye, abari babibonye kuva mu ntangiriro, bakaba n'abagaragu b'Ijambo ry'Imana; 3 Nanjye, kuko nari maze gusobanukirwa neza ibintu byose kuva ku ntangiriro, nasanze ari byiza kukwandikira uko bikurikirana, Tewofilo mwiza cyane. 4 Kugira ngo umenye ukuri kw'ibyo wigishijwe. 5 Ku ngoma ya Herode, umwami wa Yudaya, hariho umutambyi witwaga Zakariya wo mu itsinda rya Abiya, umugore we akaba uwo mu bakobwa ba Aroni, akitwa Elizabeti. 6 Bombi bari intungane imbere y'Imana, bakurikiza amategeko n'amabwiriza yose ya Nyagasani nta buryarya. 7 Ariko nta mwana bari bafite, kuko Elizabeti yari ingumba, kandi bombi bari bageze mu zabukuru. 8 Nuko ubwo yakoraga umurimo w'ubutambyi imbere y'Imana mu cyiciro cye, 9 Nk'uko byari bisanzwe bigenda ku murimo w'ubutambyi, ubwo yinjiraga mu Ngoro ya Nyagasani, yagenewe gutwika imibavu. 10 Abantu bose bari hanze basenga mu gihe cyo gutwika imibavu. 11 Nuko marayika w'Umwami Imana aramubonekera ahagaze iburyo bw'igicaniro cy'imibavu. 12 Zakariya amubonye aratangara cyane, ubwoba buramutaha. 13 Ariko marayika aramubwira ati “Witinya Zekariya, kuko gusenga kwawe kwumviswe, kandi umugore wawe Elizabeti azakubyarira umwana w'umuhungu, kandi uzamuta izina rya Yohana.” 14 Kandi uzagira ibyishimo n'ibyishimo, kandi benshi bazishimira ivuka rye. 15 Kuko azaba mukuru mu maso y'Uwiteka, ntazanywa vino cyangwa inzoga, kandi azuzura Umwuka Wera kuva akiri mu nda ya nyina. 16 Kandi benshi mu Bisirayeli azabagarura kuri Nyagasani Imana yabo. 17 Kandi azagenda imbere ye mu mwuka n'imbaraga nk'ibya Eliya, kugira ngo ahindure imitima ya ba se ku bana be, n'abatumvira abahindukire ubwenge bw'abakiranutsi, kandi ategurire Uwiteka abantu bamuteguriye. 7
Umuhigo w'Umunaziri
18 Zakariya abaza marayika ati “Ibyo nzabibwirwa n’iki, ko ndi umusaza n’umugore wanjye ugeze mu zabukuru?” 19 Marayika aramusubiza ati “Ndi Gaburiyeli uhagarara imbere y’Imana, kandi natumwe kuvugana nawe no kukubwira ubutumwa bwiza.” 20 Kandi dore uzaba ikiragi ntuzashobora kuvuga kugeza umunsi ibyo bizabaho, kuko utemera amagambo yanjye azasohora mu gihe cyayo. 21 Abantu bari bategereje Zakariya, batangazwa no kuba atinze mu rusengero. 22 Asohotse ntiyabasha kuvugana na bo, maze bamenya ko yabonekewe mu rusengero, kuko yabahamagaraga, aguma ari ikiragi. 23 Nuko iminsi yo gukorera Imana ye irangiye, arataha iwe. 24 Nyuma y'iyo minsi, umugore we Elizabeti arasama, amara amezi atanu yihisha. 25 Nguko uko Nyagasani yankoreye mu minsi yanyitegereje, kugira ngo akureho igitutsi cyanjye mu bantu. 26 Mu kwezi kwa gatandatu, marayika Gaburiyeli atumwa n'Imana mu mudugudu wo muri Galilaya witwa Nazareti, 27 Ku mukobwa w'isugi wari warasabwe n'umugabo witwaga Yozefu wo mu muryango wa Dawidi, kandi uwo mukobwa yitwaga Mariya. 28 Marayika yinjira iwe aramubwira ati “Ndakuramutsa, wowe wagiriwe ubuntu bwinshi, Uwiteka ari kumwe nawe. Urahirwa mu bagore bose.” 29 Abonye Yezu, arumirwa cyane n'amagambo ye, yibaza icyo iyo ndamutso igomba kuba. 30 Marayika aramubwira ati “Witinya Mariya, kuko wagiriwe ubuntu n'Imana.” 31 Kandi dore uzasama inda, uzabyara umuhungu, uzamwite izina rya Yesu. 32 Azaba mukuru, azitwa Umwana w'Isumbabyose, kandi Umwami Imana izamuha intebe y'ubwami ya sekuruza Dawidi. 33 Azategeka inzu ya Yakobo iteka ryose, kandi ubwami bwe ntibuzagira iherezo.” 34 Nuko Mariya abwira marayika ati “Ibyo bizashoboka bite, kandi nta mugabo nzi?” 35 Marayika aramusubiza ati “Umwuka Wera azakuzaho, kandi imbaraga z’Isumbabyose zizagutwikira, ni cyo gituma n’Uwera uzavuka azitwa Umwana w’Imana.” 36 Dore, Elizabeti mwene wanyu na we yasamye inda y'umuhungu mu zabukuru, kandi uku ni ukwezi kwa gatandatu ari kumwe na we, witwaga ingumba. 37 Kuko nta kidashoboka ku Mana. 38 Mariya aravuga ati “Dore ndi umuja w’Umwami wacu, bibeho nk’uko ubivuze.” Marayika aramusiga. 39 Muri iyo minsi, Mariya arahaguruka, ajya mu misozi miremire yihuta, mu mugi wa Yuda; 40 Yinjiye mu nzu ya Zakariya aramutsa Elizabeti. 41 Elisabeti yumvise indamutso ya Mariya, umwana ahita asimbuka mu nda ye, maze Elisabeti yuzura Mwuka Muziranenge. 42 Arangurura ijwi rirenga ati “Urahirwa mu bagore, kandi umwana wo mu nda yawe arahirwa.” 43 None se ibi byambayeho bite, kugira ngo nyina w'Umwami wanjye angenderere? 44 Kuko, ehe, ijwi ry'indamutso yawe rikimara kunyumva, umwana ahita asimbagurika mu nda yanjye kubera ibyishimo. 45 Kandi hahirwa wizeye, kuko ibyo yabwiwe n'Uwiteka bizasohora.” 46 Mariya aravuga ati: “Umutima wanjye urasingiza Nyagasani, 47 Kandi umutima wanjye wishimiye Imana Umukiza wanjye. 48 Kuko yitaye ku bukene bw'umuja we, kuko uhereye ubu abantu bose bazanyita umuhirwe. 49 Kuko Uwushobora vyose yankoreye ibikomeye, kandi izina ryiwe ni ryeranda. 50 Kandi imbabazi ze zihora ku bamwubaha, uko ibihe bihaye ibindi. 51 Yagaragaje imbaraga n'ukuboko kwe, atatanya abibone mu migambi yabo. 52 Yakuye abategetsi ku ntebe zabo, ashyira hejuru abaciye bugufi. 53 Yahaje abashonje ibintu byiza, naho abakire abasezerera ubusa.
8
Umuhigo w'Umunaziri
54 Yafashije Isirayeli umugaragu we, kugira ngo yibuke imbabazi ze; 55 Nk'uko yabibwiye ba sogokuruza bacu, Aburahamu n'urubyaro rwe iteka ryose. 56 Mariya amarayo amezi nk'atatu, asubira iwe. 57 Igihe cyo kubyara kwa Elizabeti kigeze, abyara umuhungu. 58 Abaturanyi be na bene wabo bumvise ko Nyagasani yamugiriye impuhwe nyinshi, bishimana na we. 59 Ku munsi wa munani, baza gukeba umwana, bamwita Zakariya, izina rya se. 60 Nyina aramusubiza ati “Oya, ahubwo azitwa Yohana.” 61 Baramubwira bati: “Nta n'umwe mu muryango wawe witwa iryo zina.” 62 Bacira se ibimenyetso, bamubaza uko ashaka ko amwita. 63 Asaba ameza yo kwandikiraho, yandikaho ati “Izina rye ni Yohana.” Bose baratangara. 64 Ako kanya umunwa we urakinguka, ururimi rwe ruragobodoka, aravuga, ashima Imana. 65 Ubwoba butera abaturanyi babo bose, maze ibyo byose bikwirakwira mu misozi yose ya Yudeya. 66 Ababyumvise bose babishyira mu mitima yabo bati “Uyu mwana azaba iki?” Kandi ukuboko kwa Nyagasani kwari kumwe na we. 67 Se Zakariya yuzuzwa Umwuka Wera, arahanura ati: 68 Nihasingizwe Nyagasani Imana ya Isiraheli, kuko yasuye ubwoko bwe, akabacungura. 69 Yaduhagurukirije ihembe ry'agakiza mu nzu ya Dawidi umugaragu we. 70 Nk'uko yabivuze binyuze mu kanwa k'abahanuzi be batagatifu, kuva kera kose. 71 Kugira ngo dukizwe abanzi bacu, kandi tuvane mu maboko y'abatwanga bose; 72 Kugira ngo agirire imbabazi ba sogokuruza bacu, kandi yibuke isezerano rye ryera; 73 Indahiro yarahiye sogokuruza Aburahamu, 74 Iduhe kugira ngo, tumaze gukizwa amaboko y'abanzi bacu, tuyikorere nta bwoba, 75 Mu butungane no gukiranuka imbere ye, iminsi yose y'ubuzima bwacu. 76 Nawe mwana wanjye, uzitwa umuhanuzi w'Isumbabyose, kuko uzabanziriza Umwami kugira ngo umutegurire inzira ze. 77 Kugira ngo abantu be bamenye agakiza, bababarirwe ibyaha byabo. 78 Kubera impuhwe z'Imana yacu, ubwo izuba riva mu ijuru ryatugendereraga, 79 Kugira ngo amurikire abatuye mu mwijima no mu gicucu cy'urupfu, no kuyobora ibirenge byacu mu nzira y'amahoro. 80 Uwo mwana arakura, arakomera mu mwuka, aguma mu butayu kugeza umunsi yimurikiwe Abisirayeli.
9