Skip to main content

Kinyarwanda - The Book of 2nd Chronicles

Page 1

2 Ngoma UMUTWE WA 1 1 Salomo mwene Dawidi akomera mu bwami bwe, kandi Uwiteka Imana ye yari kumwe na we, amukuza cyane. 2 Salomo abwira Isirayeli yose, abatware ibihumbi n'ibihumbi, n'abacamanza, na guverineri wese wo muri Isiraheli yose, umutware wa ba sekuruza. 3 Salomo rero n'itorero ryose hamwe na we, bajya ahantu hirengeye i Gibeyoni; kuko hariho ihema ry'itorero ry'Imana, Mose umugaragu w'Uwiteka yari yarakoze mu butayu. 4 Ariko isanduku y'Imana yazamuye Dawidi avuye i Kirjatjearimu, aho Dawidi yari yarayiteguye, kuko yari yarashinze ihema i Yeruzalemu. 5 Byongeye kandi, Bezaleli mwene Uri mwene Huri yari yarakoze igicaniro cy'umuringa, ashyira imbere y'ihema ry'Uhoraho, maze Salomo n'itorero barabishakisha. 6 Salomo arazamuka ajya ku gicaniro cy'umuringa imbere y'Uwiteka wari ku ihema ry'ibonaniro, maze agitambira ibitambo igihumbi. 7 Muri iryo joro, Imana abonekera Salomo, iramubwira iti: Baza icyo nzaguha. 8 Salomo abwira Imana ati: "Wagiriye imbabazi Data wa data Dawidi, kandi wangize ingoma mu cyimbo cye." 9 Noneho Mwami Mana, reka ibyo wasezeranije data data Dawidi, kuko wangize umwami w'abantu bameze nk'umukungugu w'isi ari benshi. 10 Mpa ubwenge n'ubumenyi, kugira ngo nsohoke ninjire imbere y'aba bantu, kuko ari nde ushobora gucira urubanza ubwoko bwawe, bukomeye cyane? 11 Imana ibwira Salomo iti: "Ibyo byari mu mutima wawe, kandi ntiwasabye ubutunzi, ubutunzi, icyubahiro, cyangwa ubuzima bw'abanzi bawe, ndetse ukaba utarasaba kuramba; ariko wibajije ubwenge n'ubumenyi, kugira ngo ucire ubwoko bwanjye, uwo nakugize umwami: 12 Ubwenge n'ubumenyi biraguhabwa; Nzaguha ubutunzi, ubutunzi n'icyubahiro, nk'uko nta n'umwe mu bami wigeze agira mbere yawe, nta n'umwe uzabaho nyuma yawe. 13 Salomo avuye mu rugendo rwe yerekeza i Gibeyoni i Yeruzalemu, kuva mu ihema ry'itorero, ategeka Isiraheli. 14 Salomo akoranya amagare n'abagendera ku mafarashi, kandi yari afite amagare igihumbi na magana ane, n'abagendera ku mafarasi ibihumbi cumi na bibiri, abashyira mu migi y'amagare, hamwe n'umwami i Yeruzalemu. 15 Umwami akora ifeza n'izahabu i Yeruzalemu byinshi cyane nk'amabuye, n'ibiti by'amasederi abigira nk'ibiti by'imyerezi biri mu kibaya kugira ngo bibe byinshi. 16 Salomo akura amafarasi muri Egiputa, n'udodo two mu budodo. Abacuruzi b'umwami bahawe umugozi w'igitare ku giciro. 17 Bazana mu gihugu cya Egiputa igare rya shekeli magana atandatu z'ifeza, n'ifarashi ku ijana na mirongo itanu. Nuko basohora amafarasi ku bami bose b'Abaheti, no ku bami ba Siriya, bakoresheje inzira zabo.

UMUTWE WA 2 1 Salomo yiyemeza kubaka inzu y'Uwiteka n'inzu y'ubwami bwe. 2 Salomo abwira abantu ibihumbi mirongo itandatu n'ibihumbi icumi kwikorera imitwaro, ibihumbi mirongo ine na bine byo gutema umusozi, n'ibihumbi bitatu na magana atandatu kugira ngo babigenzure. 3 Salomo yohereza Huramu umwami wa Tiro, aramubwira ati: “Nkuko wakoranye na data Dawidi, ukamwoherereza imyerezi yo kumwubakira inzu yo kubamo, ndetse nanjye unkore. 4 Dore, nubatse inzu mu izina ry'Uwiteka Imana yanjye, kugira ngo nyegure, kandi ntwikire imbere ye imibavu iryoshye, n'umugati uhoraho, n'amaturo yatwikwa mu gitondo na nimugoroba, ku masabato, no ku kwezi gushya, no mu minsi mikuru y'Uhoraho Imana yacu. Iri ni itegeko iteka ryose kuri Isiraheli. 5 Kandi inzu nubaka irakomeye, kuko Imana yacu isumba imana zose. 6 Ariko ni nde ushobora kumwubakira inzu, abonye ijuru n'ijuru byo mu ijuru bidashobora kumubamo? Ndi nde none ko namwubakira inzu, usibye gutwika ibitambo imbere ye? 7 Noneho unyoherereze umuntu ufite amayeri yo gukora muri zahabu, mu ifeza, mu muringa, mu cyuma, mu mwenda w'umuhengeri, umutuku, umutuku, n'ubururu, kandi ushobora ubuhanga bwo gushyingura hamwe n'abanyamayeri bari kumwe nanjye i Yuda no muri Yeruzalemu, data Dawidi yatanze. 8 Ohereza kandi muri Libani, ibiti by'amasederi, ibiti by'ibiti, n'ibiti bya algumu, kuko nzi ko abagaragu bawe bashobora gutema ibiti muri Libani; Dore abagaragu banjye bazabana n'abagaragu bawe, 9 Ndetse no kuntegurira ibiti byinshi, kuko inzu ngiye kubaka izaba nziza cyane. 10 Kandi dore, nzaha abagaragu bawe, abatekamutwe batema ibiti, ibihumbi makumyabiri by'ingano zakubiswe, n'ibihumbi makumyabiri bya sayiri, n'ubwiherero ibihumbi makumyabiri bya divayi, n'amavuta ibihumbi makumyabiri. 11 Huramu umwami wa Tiro asubiza mu nyandiko, yoherereza Salomo, kuko Uhoraho yakunze ubwoko bwe, yakugize umwami kuri bo. 12 Huram yavuze ati: “Hahirwa Uwiteka Imana ya Isiraheli, yaremye ijuru n'isi, yahaye Dawidi umwami umuhungu w'umunyabwenge, yarangwaga n'ubushishozi n'ubwenge, byubaka inzu y'Uwiteka n'inzu y'ubwami bwe. 13 Noneho nohereje umuntu w'umunyamayeri, wuzuye ubwenge, wa Huram data, 14 Umuhungu w'umugore w'abakobwa ba Dan, na se yari umugabo wa Tiro, wari umuhanga mu gukora zahabu, no mu ifeza, mu muringa, mu cyuma, mu mabuye, no mu biti, mu mwenda w'umuhengeri, mu bururu, no mu mwenda utukura; no guterura uburyo ubwo ari bwo bwose bwo gushushanya, no kumenya ibikoresho byose azahabwa, hamwe n'abantu bawe b'amayeri, hamwe n'abanyamayeri ba databuja Dawidi so. 15 Noneho rero ingano, na sayiri, amavuta na divayi, databuja yavuze, yohereze ku bagaragu be: 16 Kandi tuzakata inkwi muri Libani, nk'uko ubikeneye, kandi tuzakuzanira iwanyu hejuru y'inyanja i Yopa; Uzayijyana i Yeruzalemu.


2 Ngoma

17 Salomo abara abanyamahanga bose bari mu gihugu cya Isiraheli, nyuma yo kubara se Dawidi yabariyemo. basanga ibihumbi ijana na mirongo itanu n'ibihumbi bitatu na magana atandatu. 18 Ashiraho ibihumbi mirongo itandatu n'ibihumbi icumi muri bo kugira ngo bitware imitwaro, ibihumbi mirongo ine na bine kugira ngo babe inkozi z'umusozi, n'abagenzuzi ibihumbi bitatu na magana atandatu kugira ngo bashire abantu umurimo. UMUTWE WA 3 1 Salomo atangira kubaka inzu y'Uwiteka i Yeruzalemu ku musozi wa Moriah, aho Uhoraho yabonekeye se Dawidi, aho Dawidi yari yateguye mu mbuga ya Ornan Yebusi. 2 Atangira kubaka ku munsi wa kabiri w'ukwezi kwa kabiri, mu mwaka wa kane w'ingoma ye. 3 Noneho ibyo ni byo Salomo yahawe amabwiriza yo kubaka inzu y'Imana. Uburebure n'imikono nyuma yo gupima bwa mbere bwari uburebure bwa mirongo itandatu, n'ubugari bw'imikono makumyabiri. 4 Ibaraza ryari imbere y'inzu, uburebure bwaryo ryagereranyaga n'ubugari bw'inzu, uburebure bwa metero makumyabiri, n'uburebure bukaba ijana na makumyabiri. 5 Kandi inzu nini ayitekesha igiti cy'umuriro, ayitwikirizaho zahabu nziza, ayishyiraho ibiti by'imikindo n'iminyururu. 6 Kandi ashariza inzu amabuye y'agaciro kugira ngo abe mwiza, kandi zahabu yari zahabu ya Paruwimu. 7 Yuzuza inzu, imirishyo, inkingi, n'inkuta zayo, n'inzugi zayo, zahabu; n'abakerubi bashushanyije ku rukuta. 8 Akora inzu yera cyane, uburebure bwayo bugera ku bugari bw'inzu, uburebure bwa metero makumyabiri, n'ubugari bwabwo bugera kuri makumyabiri. 9 Uburemere bw'imisumari bwari shekeli mirongo itanu za zahabu. Yuzuza ibyumba byo hejuru zahabu. 10 Kandi mu nzu yera cyane, akora abakerubi babiri b'ibishusho, abambika zahabu. 11 Amababa y'abakerubi yari afite uburebure bwa metero makumyabiri: ibaba rimwe ry'umukerubi umwe ryari rifite uburebure bwa metero eshanu, rigera ku rukuta rw'inzu: irindi bara na ryo rifite uburebure bwa metero eshanu, rigera ku ibaba ry'undi mukerubi. 12 Ibaba rimwe ry'undi mukerubi rifite uburebure bwa metero eshanu, rigera ku rukuta rw'inzu, irindi bara na ryo rifite uburebure bwa metero eshanu, rihuza ibaba ry'undi mukerubi. 13 Amababa y'abo bakerubi arambura amaboko makumyabiri, bahagarara ku birenge byabo, mu maso habo imbere. 14 Akora umwenda ukingiriza ubururu, umutuku, umutuku, umutuku, n'igitare cyiza, abikorera abakerubi. 15 Akora imbere y'urugo inkingi ebyiri z'uburebure bwa mirongo itatu n'eshanu, kandi umutwe wari hejuru ya buri umwe wari ufite uburebure butanu. 16 Akora iminyururu, nk'uko byari bisanzwe, ayishyira ku mitwe y'inkingi; maze akora amakomamanga ijana, ayashyira ku ngoyi. 17 Azamura inkingi imbere y'urusengero, umwe iburyo, undi ibumoso; ahamagara izina ryayo iburyo Jachin, n'izina ryayo ibumoso bwa Bowazi.

UMUTWE WA 4 1 Yongeyeho igicaniro cy'umuringa, uburebure bwa metero makumyabiri n'ubugari bwacyo, n'ubugari bw'imikono makumyabiri n'uburebure bwacyo. 2 Yongeye gukora inyanja yashongeshejwe ifite uburebure bw'imikono icumi kuva ku mpande kugeza ku ndunduro, kuzenguruka kuri kompas, n'uburebure bwa metero eshanu; n'umurongo w'imikono mirongo itatu yazengurutse impande zose. 3 Kandi munsi yacyo hari ibimasa byagereranyaga: icumi mu kibanza, kizengurutse inyanja. Imirongo ibiri y'inka yataye, igihe yaterwaga. 4 Yahagaze ku bimasa cumi na bibiri, bitatu byerekeza mu majyaruguru, bitatu bireba iburengerazuba, bitatu bireba mu majyepfo, bitatu bireba iburasirazuba: inyanja ibashyira hejuru yabo, ibice byabo byose bibabuza imbere. 5 Kandi umubyimba wacyo wari ubugari bw'intoki, kandi impande zacyo zimeze nk'igikorwa cy'igikombe, gifite indabyo za lili; kandi yakiriye kandi ifite ubwogero ibihumbi bitatu. 6 Yakoze kandi imikono icumi, ashyira batanu ku kuboko kw'iburyo, batanu ibumoso, kugira ngo abameshe: nk'ibitambo batambira igitambo cyoswa barabamesa; ariko inyanja yari iy'abapadiri boga. 7 Akora amatara icumi ya zahabu akurikije uko yari ameze, ayashyira mu rusengero, atanu iburyo, atanu ibumoso. 8 Akora kandi ameza icumi, ayashyira mu rusengero, atanu iburyo, atanu ibumoso. Akora ibibindi ijana bya zahabu. 9 Byongeye kandi, yubatse urukiko rw'abatambyi, n'urukiko runini, n'inzugi z'urukiko, yomekaho inzugi z'umuringa. 10 Ashyira inyanja iburyo bw'iburasirazuba, hakurya y'amajyepfo. 11 Huramu akora inkono, amasuka, n'ibiti. Huramu arangiza umurimo yagombaga gukorera umwami Salomo inzu y'Imana; 12 Kubitekerezaho, inkingi ebyiri, na pomeli, hamwe na capiteri zari hejuru yinkingi zombi, hamwe nindabyo ebyiri zo gupfuka pommeli ebyiri zumutwe wari hejuru yinkingi; 13 N'amakomamanga magana ane ku ndabyo zombi; imirongo ibiri yamakomamanga kuri buri ndabyo, kugirango utwikire pomel ebyiri zumutwe wari ku nkingi. 14 Yashizeho kandi ibirindiro, abamushiraho ibirindiro; 15 Inyanja imwe, n'ibimasa cumi na bibiri munsi yacyo. 16 Amasafuriya, amasuka, inyama, n'ibikoresho byabo byose, se Huramu yahaye umwami Salomo inzu y'Uwiteka y'umuringa ucanye. 17 Mu kibaya cya Yorodani, umwami abajugunya, mu butaka bw'ibumba hagati ya Sukoti na Zeredata. 18 Gutyo, Salomo akora ibyo bikoresho byose ku bwinshi, kuko uburemere bw'umuringa butabonetse. 19 Salomo akora ibikoresho byose byari mu nzu y'Imana, igicaniro cya zahabu na cyo, n'ameza yari yashizwemo umugati. 20 Byongeye kandi, buji n'amatara yabo, kugirango bitwike nyuma yuburyo bwa oracle, zahabu itunganijwe; 21 Indabyo, amatara n'amatara, bikozwe muri zahabu, na zahabu itunganye; 22 Abashinyaguzi, ibase, ibiyiko, n'amabati, bya zahabu itunganijwe, kandi kwinjira mu nzu, inzugi z'imbere


2 Ngoma

z'ahantu hera cyane, n'inzugi z'inzu y'urusengero, byari zahabu. UMUTWE WA 5 1 Gutyo imirimo yose Salomo yakoreye inzu y'Uwiteka yararangiye, Salomo azana ibintu byose se Dawidi yari yareguriye; na feza, na zahabu n'ibikoresho byose, abishyira mu butunzi bw'inzu y'Imana. 2 Salomo akoranya abakuru b'Abisirayeli, abatware b'imiryango yose, umutware w'abasekuruza b'Abisirayeli, bajya i Yeruzalemu, kugira ngo bakure isanduku y'isezerano ry'Uwiteka mu mujyi wa Dawidi ari wo Siyoni. 3 Ni cyo cyatumye Abayisraheli bose bateranira ku mwami mu munsi mukuru wa karindwi. 4 Abakuru b'Abisirayeli bose baraza; Abalewi bafata isanduku. 5 Bazamura isanduku, n'ihema ry'ibonaniro, hamwe n'ibikoresho byera byose byari mu ihema, abaherezabitambo n'Abalewi bazana. 6 Kandi umwami Salomo, n'itorero ryose rya Isiraheli bari bateraniye imbere ye mu bwato, batamba intama n'inka, bitashoboraga kubwirwa cyangwa kubarwa ari benshi. 7 Abatambyi bazana isanduku y'isezerano ry'Uwiteka mu mwanya we, mu cyumba cy'inzu, ahantu hera cyane, ndetse no munsi y'amababa y'abakerubi: 8 Abakerubi barambuye amababa hejuru y'isanduku, abakerubi bitwikira inkuge n'inkoni zacyo hejuru. 9 Bakuramo inkingi z'isanduku, kugira ngo impera z'imigozi zigaragara mu nkuge mbere ya cya cyemezo; ariko ntibabonetse hanze. Kandi niho kugeza na n'ubu. 10 Nta kindi kintu cyari mu nkuge uretse ameza abiri Mose yashyizemo i Horebu, igihe Uhoraho yagiranye isezerano n'abisiraheli, igihe bavaga mu Misiri. 11 Abaherezabitambo basohotse ahera, (kuko abatambyi bose bari bahari bejejwe, ntibategereza inzira: 12 Abalewi bari abaririmbyi, bose ni Asafu, i Hemani, i Yeduti, hamwe n'abahungu babo na barumuna babo, bambaye imyenda yera, bafite ibyuma bya cybali, zaburi n'inanga, bahagarara ku mpera y'iburasirazuba bw'urutambiro, hamwe n'abapadiri ijana na makumyabiri bavuza impanda :) 13 Byageze naho impanda n'abaririmbyi bameze kimwe, kugira ngo ijwi rimwe ryumvikane mu guhimbaza no gushimira Uhoraho; Bamaze gusakuza, bavuza impanda, inanga, n'ibicurangisho bya muzika, basingiza Uhoraho bavuga bati: “Ni mwiza; kuko imbabazi zayo zihoraho iteka ryose: icyo gihe inzu yuzuye igicu, n'inzu y'Uwiteka; 14 Kugira ngo abatambyi badashobora kwihagararaho ngo bakorere kubera igicu, kuko icyubahiro cy'Uwiteka cyari cyuzuye inzu y'Imana. UMUTWE WA 6 1 Salomo avuga ati: Uwiteka yavuze ko azatura mu mwijima w'icuraburindi. 2 Ariko nakubakiye inzu yo kubamo, n'ahantu ho gutura ubuziraherezo. 3 Umwami arahindukira, aha umugisha itorero ryose rya Isiraheli, maze itorero rya Isiraheli ryose rirahagarara.

4 Na we ati: “Hahirwa Uwiteka Imana ya Isiraheli, washohoje amaboko ye data Dawidi akoresheje umunwa we, ati: 5 Kuva umunsi nakuye ubwoko bwanjye mu gihugu cya Egiputa, nta mujyi nigeze mpitamo mu miryango yose ya Isiraheli ngo nubake inzu, kugira ngo izina ryanjye ribe. Ntabwo nahisemo umuntu uwo ari we wese ngo mbe umutware w'ubwoko bwanjye Isiraheli: 6 Ariko nahisemo Yeruzalemu, kugira ngo izina ryanjye rihabwe; kandi nahisemo Dawidi ngo atware ubwoko bwanjye bwa Isiraheli. 7 Dawe yari mu mutima wa Dawidi kubaka inzu y'izina ry'Uwiteka Imana ya Isiraheli. 8 Ariko Uwiteka abwira data Dawidi ati: “Nkuko umutima wawe wubatse inzu yanjye izina ryanjye, wakoze neza kuko byari mu mutima wawe: 9 Ntiwubake inzu; ariko umuhungu wawe uzasohoka mu rukenyerero, azubaka inzu ku bw'izina ryanjye. 10 Ni cyo cyatumye Uwiteka asohoza ijambo rye, kuko nahagurukiye mu cyumba cya data Dawidi, nkicara ku ntebe ya Isiraheli nk'uko Uwiteka yabisezeranije, kandi nubaka inzu ku bw'izina ry'Uwiteka Imana ya Isiraheli. 11 Kandi muri yo nashyizemo isanduku, isezerano ry'Uwiteka yagiranye n'Abisirayeli. 12 Ahagarara imbere y'urutambiro rw'Uwiteka imbere y'iteraniro ryose rya Isirayeli, arambura amaboko: 13 Kuko Salomo yari yarakoze igitereko cy'umuringa, gifite uburebure bwa metero eshanu, n'ubugari bw'imikono itanu, n'uburebure bwa metero eshatu, maze abishyira hagati mu gikari, maze arahagarara, apfukama, apfukama imbere y'iteraniro ryose rya Isiraheli, maze arambura amaboko yerekeza mu ijuru, 14 Undi ati: “Uwiteka Mana ya Isiraheli, nta Mana imeze nkawe mu ijuru cyangwa mu isi; Ukomeza isezerano, n'imbabazi nyinshi ku bagaragu bawe, bagenda imbere yawe n'umutima wabo wose: 15 Wakomeje kugumana n'umugaragu wawe Dawidi data ibyo wamusezeranije; kandi uvuge umunwa wawe, kandi wabisohoje ukoresheje ukuboko kwawe, nk'uko bimeze uyu munsi. 16 Noneho rero, Uwiteka Mana ya Isiraheli, gumana n'umugaragu wawe Dawidi data wamusezeranije, uvuga uti 'Ntuzabura umuntu imbere yanjye ngo yicare ku ntebe ya Isiraheli; kugira ngo abana bawe bitondere inzira zabo kugira ngo bagende mu mategeko yanjye, nk'uko wanyenze imbere yanjye. 17 Noneho rero, Uwiteka Mana ya Isiraheli, reka ijambo ryawe rigenzurwe, ibyo wabwiye umugaragu wawe Dawidi. 18 Ariko Imana izakorana cyane n'abantu ku isi? dore ijuru n'ijuru byo mu ijuru ntibishobora kukubamo; mbega ukuntu iyi nzu nubatse! 19 Wubahe rero isengesho ry'umugaragu wawe, no kwinginga kwe, Uwiteka Mana yanjye, kugira ngo wumve gutaka n'amasengesho umugaragu wawe agusengera: 20 Kugira ngo amaso yawe yugurure kuri iyi nzu amanywa n'ijoro, aho wavuze ko uzashyira izina ryawe aho; gutega amatwi isengesho umugaragu wawe asengera aha hantu. 21 Umva rero gutakambira umugaragu wawe, n'ubwoko bwawe bwa Isiraheli, bazakugeza aha hantu: umva aho utuye, ndetse no mu ijuru. kandi numvise, ubabarire.


2 Ngoma

22 Niba umuntu acumuye mugenzi we, akarahira ko azarahira, indahiro ikaza imbere y'urutambiro rwawe muri iyi nzu; 23 Noneho umva mwijuru, ukore, ucire imanza abagaragu bawe, usaba ababi, wishyura inzira ye ku mutwe we; no mu gutsindishiriza abakiranutsi, mu kumuha akurikije gukiranuka kwe. 24 Niba ubwoko bwawe bwa Isiraheli bwarushijeho kuba bubi imbere y'umwanzi, kuko bagucumuyeho. Azagaruka ature izina ryawe, asenge kandi asabe imbere yawe muri iyi nzu; 25 Noneho umva mwijuru, ubabarire ibyaha by'ubwoko bwawe bwa Isiraheli, ubisubize mu gihugu wabahaye na ba sekuruza. 26 Iyo ijuru ryugaye, nta mvura igwa, kuko bagucumuyeho; nyamara nibasengera aha hantu, bakatura izina ryawe, bakava mu byaha byabo, igihe uzabababaza; 27 Noneho umva uturutse mu ijuru, ubabarire ibyaha by'abagaragu bawe, n'ubwoko bwawe bwa Isiraheli, igihe wabigishije inzira nziza, aho bagomba kunyura; kandi wohereze imvura mu gihugu cyawe, ibyo wahaye ubwoko bwawe umurage. 28 Niba mu gihugu hari inzara, niba hari icyorezo, niba hari ibisasu, cyangwa ibibyimba, inzige, cyangwa inyenzi; Niba abanzi babo babagose mu migi y'igihugu cyabo; icyaricyo cyose kibabaza cyangwa uburwayi ubwo aribwo bwose: 29 Noneho ni irihe sengesho cyangwa isengesho iryo ari ryo ryose rizasabirwa umuntu uwo ari we wese, cyangwa ubwoko bwawe bwose bwa Isiraheli, igihe umuntu wese azamenya ububabare bwe n'agahinda ke, maze akarambura amaboko muri iyi nzu: 30 Noneho umva uturutse mu ijuru aho utuye, ubabarire, kandi uhe umuntu wese ukurikije inzira ze zose, umutima wawe uzi; (kuko uzi gusa imitima yabana babantu :) 31 Kugira ngo bagutinye, bagende mu nzira zawe, igihe cyose bazaba mu gihugu wahaye ba sogokuruza. 32 Byongeye kandi ku byerekeye umunyamahanga, utari uwo mu bwoko bwawe bwa Isiraheli, ahubwo waturutse mu gihugu cya kure ku bw'izina ryawe rikomeye, ukuboko kwawe gukomeye, n'ukuboko kwawe kurambuye; niba baza gusengera muri iyi nzu; 33 Noneho umva mwijuru, ndetse n'aho utuye, kandi ukore ibyo umunyamahanga aguhamagarira byose. Kugira ngo abantu bose bo ku isi bamenye izina ryawe, bagutinye nk'uko ubwoko bwawe bwa Isiraheli, kandi bamenye ko iyi nzu nubatse yitwa izina ryawe. 34 Niba ubwoko bwawe bugiye kurwanya abanzi babo inzira ubohereza, bakagusengera berekeza muri uyu mujyi wahisemo, n'inzu nubatse ku izina ryawe; 35 Noneho umva mwijuru amasengesho yabo no kwinginga kwabo, kandi ukomeze impamvu zabo. 36 Niba bagucumuyeho, (kuko nta muntu udacumura,) urabarakarira, ukabatabara imbere y'abanzi babo, bakabajyana mu bunyage mu gihugu cya kure cyangwa hafi yacyo; 37 Nyamara nibatekereza mu gihugu bajyanywe ho iminyago, bagahindukira bakagusengera mu gihugu cy’ubunyage, bakavuga bati: "Twaracumuye, twakoze ibibi, kandi dukora ibibi; 38 Nibagaruka iwanyu n'umutima wabo wose n'ubugingo bwabo bwose mu gihugu cy'ubunyage, aho babajyanye ho

iminyago, bagasengera igihugu cyabo wahaye ba sekuruza, n'umujyi wahisemo, n'inzu nubatse ku izina ryawe: 39 Noneho umva mwijuru, ndetse n'aho utuye, amasengesho yabo n'amasengesho yabo, kandi ukomeze impamvu zabo, kandi ubabarire ubwoko bwawe bwagucumuye. 40 Noneho Mana yanjye, reka ngusabe, amaso yawe akingure, n'amatwi yawe yumve amasengesho akorerwa aha hantu. 41 Noneho rero, Uwiteka Mana, haguruka, aho utuye, wowe n'isanduku y'imbaraga zawe: reka abatambyi bawe, Uwiteka Mana, bambare agakiza, kandi abera bawe bishimire ibyiza. 42 Uhoraho, Mana Mana, ntuhindukire mu maso h'abasizwe, wibuke imbabazi za Dawidi umugaragu wawe. UMUTWE WA 7 1 Salomoni arangije gusenga, umuriro umanuka uva mu ijuru, utwika ibitambo byoswa n'ibitambo; Icyubahiro cy'Uwiteka cyuzura inzu. 2 Abatambyi ntibashobora kwinjira mu nzu y'Uwiteka, kuko icyubahiro cy'Uwiteka cyari cyuzuye mu nzu y'Uwiteka. 3 Abayisraheli bose babonye uko umuriro wamanutse, n'icyubahiro cy'Uwiteka ku nzu, barunama bubamye hasi kuri kaburimbo, barasenga, basingiza Uhoraho bavuga bati: “Ni mwiza; kuko imbabazi zayo zihoraho iteka ryose. 4 Umwami n'abantu bose batamba ibitambo imbere y'Uwiteka. 5 Umwami Salomo atamba igitambo cy'inka ibihumbi makumyabiri na bibiri, n'intama ibihumbi ijana na makumyabiri. Umwami n'abantu bose batura inzu y'Imana. 6 Abaherezabitambo bategereza ku biro byabo: Abalewi na bo bafite ibikoresho byo gucuranga Uwiteka umwami Dawidi yari yarakoze kugira ngo asingize Uwiteka, kuko imbabazi zayo zihoraho iteka ryose, igihe Dawidi yashimye umurimo wabo. abatambyi bavuza impanda imbere yabo, Abisirayeli bose bahagarara. 7 Byongeye kandi, Salomo yejeje imbere mu gikari cyari imbere y'inzu y'Uwiteka, kuko ari ho yatangaga ibitambo byoswa, n'ibinure by'ibitambo by'amahoro, kubera ko igicaniro cy'umuringa Salomo yari atashoboye kwakira amaturo yatwitse, n'amaturo y'inyama n'ibinure. 8 Muri icyo gihe, Salomo yizihiza iminsi irindwi, kandi Abisirayeli bose bari kumwe na we, itorero rikomeye cyane, kuva i Hamati binjira mu ruzi rwa Egiputa. 9 Ku munsi wa munani bakora iteraniro rikomeye, kuko bakomeje gutambira igicaniro iminsi irindwi, n'iminsi mikuru iminsi irindwi. 10 Ku munsi wa gatatu na makumyabiri z'ukwezi kwa karindwi, yohereza abantu mu mahema yabo, banezerewe kandi banezerewe mu mutima kubera ibyiza Uwiteka yagiriye Dawidi, Salomo na Isiraheli ubwoko bwe. 11 Nguko uko Salomo arangije inzu y'Uwiteka n'inzu y'umwami. Ibintu byose byinjira mu mutima wa Salomo kugira ngo akore mu nzu y'Uwiteka no mu nzu ye, aratera imbere. 12 Nijoro Uwiteka abonekera Salomo, aramubwira ati: “Numvise amasengesho yawe, mpitamo aha hantu ho kuba inzu y'ibitambo.


2 Ngoma

13 Niba mfunze ijuru kugira ngo hatagira imvura, cyangwa niba nategetse inzige kurigata igihugu, cyangwa niba nateje icyorezo mu bwoko bwanjye; 14 Niba ubwoko bwanjye bwitiriwe izina ryanjye, bicisha bugufi, bagasenga, bakanshakira mu maso, bagahindukira bakava mu nzira zabo mbi. ni bwo nzumva mvuye mu ijuru, mbababarire ibyaha byabo, kandi nzakiza igihugu cyabo. 15 Noneho amaso yanjye azahumuka, n'amatwi yanjye yumvire isengesho rikorerwa aha hantu. 16 Ubu nahisemo iyi nzu kandi niyeza, kugira ngo izina ryanjye rihore iteka, kandi amaso yanjye n'umutima wanjye bizahoraho iteka. 17 Naho wewe, nimugenda imbere yanje, nk'uko So Dawidi yagendaga, kandi ugakurikiza ivyo nagutegetse byose, kandi uzubahirize amategeko yanje n'imanza zanje. 18 Ubwo ni bwo nzakomeza intebe y'ubwami bwawe, nk'uko nasezeranye na so so, nkavuga nti 'Ntuzabura umuntu uzaba umutware muri Isiraheli. 19 Ariko nimwirengagiza, mukareka amategeko yanjye n'amategeko yanjye nabashyize imbere, nkajya gukorera izindi mana, mukabasenga; 20 Noneho nzabakura mu mizi mu gihugu cyanjye nabahaye; kandi iyi nzu niyejeje izina ryanjye, nzajugunya mu maso yanjye, kandi nzayigira umugani n'ijambo mu mahanga yose. 21 Kandi iyi nzu iri hejuru, izatangaza abantu bose bayinyuramo; kugira ngo avuge ati: “Kubera iki Yehova yagiriye atyo iki gihugu no kuri iyi nzu? 22 Kandi bizasubizwa, kuko bataye Uwiteka Imana ya ba sekuruza, yabavanye mu gihugu cya Egiputa, bagakomeza izindi mana, barabasenga, barabakorera, ni cyo cyatumye abazanira ibibi byose. UMUTWE WA 8 1 Nyuma y'imyaka makumyabiri, Salomo yubatse inzu y'Uwiteka n'inzu ye, 2 Ko imigi Huramu yasubije Salomo, Salomo yarayubatse, atuma Abisirayeli bahatura. 3 Salomo ajya i Hamatizoba, aratsinda. 4 Yubaka Tadmori mu butayu, n'imigi yose y'ububiko yubaka i Hamati. 5 Kandi yubaka Bethoroni yo hejuru, na Bethoroni yo hepfo, imigi ikikijwe n'inkike, amarembo n'utubari; 6 Baali, n'imigi yose y'ububiko Salomo yari afite, imigi yose y'amagare, n'imigi y'abagendera ku mafarashi, n'ibyo Salomo yifuzaga kubaka i Yeruzalemu, muri Libani no mu gihugu cyose cy'ubutegetsi bwe. 7 Naho abantu bose bari basigaye mu Baheti, Abamori, Abaperesi, n'Abavivi, n'Abayebusi batari abo muri Isiraheli, 8 Ariko mu bana babo, abasigaye inyuma yabo mu gihugu, abo Abisiraheli batariye, Salomo yarakoze imisoro kugeza uyu munsi. 9 Ariko mu Bayisraheli, Salomo ntiyagize umugaragu w'umurimo we; ariko bari abantu b'intambara, n'umutware w'abatware be, abatware b'amagare ye n'abagendera ku mafarasi. 10 Abo ni bo batware b'ingabo z'umwami Salomo, ndetse magana abiri na mirongo itanu, bategekaga rubanda. 11 Salomo akura umukobwa wa Farawo mu mujyi wa Dawidi amujyana mu nzu yamwubakiye, kuko yavuze ati: “Umugore wanjye ntazatura mu nzu ya Dawidi umwami

wa Isiraheli, kuko aho hantu ari ahera, aho inkuge y'Uwiteka igeze.” 12 Salomo atambira Uhoraho ibitambo byoswa ku gicaniro cy'Uwiteka yari yarubatse imbere y'ibaraza, 13 Ndetse na nyuma y’igipimo runaka buri munsi, utamba ukurikije amategeko ya Mose, ku masabato, no ku kwezi gushya, no mu minsi mikuru, inshuro eshatu mu mwaka, ndetse no mu minsi mikuru idasembuye, no mu minsi mikuru y'ibyumweru, no mu minsi mikuru y'ihema. 14 Ashiraho, nk'uko se Dawidi yabitegetse, amasomo y'abaherezabitambo ku murimo wabo, n'Abalewi ku byo bashinzwe, kugira ngo bahimbaze kandi bakorere imbere y'abatambyi, nk'uko inshingano za buri munsi zasabwaga: abatwara ibicuruzwa na bo bakoresheje inzira zabo ku marembo yose, kuko Dawidi umuntu w'Imana yabitegetse. 15 Ntibava ku itegeko ry'umwami bajya ku batambyi n'Abalewi ku kibazo icyo ari cyo cyose, cyangwa ku butunzi. 16 Imirimo yose ya Salomo yari yiteguye kugeza ku munsi wo gushinga inzu y'Uwiteka, kugeza irangiye. Inzu y'Uwiteka rero yari itunganye. 17 Hanyuma Salomo ajya Eziongeberi, na Eloti, ku nkombe y'inyanja mu gihugu cya Edomu. 18 Huramu amutumaho amaboko y'abakozi be amato, n'abagaragu bari bazi inyanja; Bajyana n'abagaragu ba Salomo bajya i Ofiri, bajyana impano ya zahabu magana ane na mirongo itanu, babazanira umwami Salomo. UMUTWE WA 9 1 Umwamikazi wa Sheba yumvise ibyamamare bya Salomo, aje guhamya Salomo afite ibibazo bikomeye i Yeruzalemu, hamwe n'itsinda rinini cyane, n'ingamiya zambaye ibirungo byiza, na zahabu nyinshi, n'amabuye y'agaciro: ageze kuri Salomo, avugana na we mu bintu byose byari mu mutima we. 2 Salomo amubwira ibibazo bye byose, kandi nta kintu na kimwe cyihishe Salomo atamubwira. 3 Umwamikazi wa Sheba abonye ubwenge bwa Salomo n'inzu yari yarubatse, 4 Inyama zo ku meza ye, n'abagaragu be bicara, n'abakozi be, imyambaro yabo. abamutwara ibikombe, n'imyambarire yabo; azamuka mu nzu y'Uwiteka, nta mwuka wari ukiri muri we. 5 Abwira umwami ati: "Ni inkuru y'ukuri numvise mu gihugu cyanjye cy'ibikorwa byawe n'ubwenge bwawe: 6 Icyakora sinigeze nemera amagambo yabo, kugeza igihe nzazira, amaso yanjye akaba yarayabonye: kandi, igice cyanjye cy'ubukuru bw'ubwenge bwawe ntabwo cyambwiwe, kuko urenze icyamamare numvise. 7 Hahirwa abantu bawe, kandi abo bagaragu bawe barahwema guhora imbere yawe, bakumva ubwenge bwawe. 8 Hahirwa Uwiteka Imana yawe, yakwishimiye kugushyira ku ntebe ye y'ubwami, kuba umwami w'Uwiteka Imana yawe, kuko Imana yawe yakundaga Isiraheli, ikabashiraho iteka ryose, bityo ikakugira umwami kuri bo, kugira ngo ibacire urubanza n'ubutabera. 9 Aha umwami impano ijana na makumyabiri zahabu, n'ibirungo byinshi, n'amabuye y'agaciro, nta n'ibiryo byari bihari nk'uko umwamikazi wa Sheba yahaye umwami Salomo.


2 Ngoma

10 Abagaragu na Huramu, n'abakozi ba Salomo bazanaga zahabu i Ophiri, bazana ibiti bya algumu n'amabuye y'agaciro. 11 Umwami akora mu materasi y'ibiti bya algumu ku nzu y'Uwiteka no ku ngoro y'umwami, inanga na zaburi z'abaririmbyi, kandi nta n'umwe wari wigeze aboneka mu gihugu cya Yuda. 12 Umwami Salomo aha umwamikazi wa Sheba ibyo yifuzaga byose, ibyo yasabye byose, uretse ibyo yari yazanye ku mwami. Arahindukira, asubira mu gihugu cye, we n'abagaragu be. 13 Uburemere bwa zahabu bwaje kuri Salomo mu mwaka umwe bwari magana atandatu na mirongo itandatu n'impano esheshatu za zahabu; 14 Usibye ibyo abapapani n'abacuruzi bazanye. Abami bose ba Arabiya na ba guverineri b'icyo gihugu bazanaga Salomo zahabu na feza. 15 Umwami Salomo akora ibitero magana abiri bya zahabu yakubiswe: shekeli magana atandatu ya zahabu yakubiswe yagiye ku ntego imwe. 16 Inkinzo magana atatu zikozwe muri zahabu yakubiswe: shekeli magana atatu zahabu yagiye mu ngabo imwe. Umwami abashyira mu nzu y'ishyamba rya Libani. 17 Byongeye kandi, umwami akora intebe nini y'amahembe y'inzovu, ayomekaho zahabu nziza. 18 Kandi hari intambwe esheshatu zerekeza ku ntebe y'ubwami, zifite intebe y'ibirenge bya zahabu, zomekwa ku ntebe y'ubwami, kandi ziguma ku mpande zose z'icyicaro, n'intare ebyiri zihagaze ku ntebe: 19 Intare cumi na zibiri zihagarara ku ruhande rumwe no ku rundi ku ntambwe esheshatu. Ntabwo byari bimeze nkibyo byakozwe mubwami ubwo aribwo bwose. 20 Kandi inzabya zose zo kunywa z'umwami Salomo zari izahabu, kandi ibikoresho byose byo mu nzu y'ishyamba rya Libani byari izahabu nziza: nta na kimwe cyari ifeza; nta kintu na kimwe cyabazwe mu gihe cya Salomo. 21 Kuko amato y'umwami yajyaga i Tarishishi hamwe n'abakozi ba Huramu: buri myaka itatu, haza amato ya Tarishish azana zahabu, ifeza, amahembe y'inzovu, inguge, na pawusi. 22 Umwami Salomo atambutsa abami bose bo mu isi ubutunzi n'ubwenge. 23 Abami bose bo ku isi bashakaga imbere ya Salomo, kugira ngo bumve ubwenge bwe, Imana yashyize mu mutima we. 24 Bazana umuntu wese impano ye, ibikoresho bya feza, n'ibikoresho bya zahabu, imyambaro, ibikoresho, n'ibirungo, amafarasi n'inyumbu, igipimo ku mwaka. 25 Salomo yari afite ibirindiro ibihumbi bine by'amafarashi n'amagare, n'abagendera ku bihumbi cumi na bibiri; uwo yamuhaye mu mijyi y'amagare, hamwe n'umwami i Yeruzalemu. 26 Yategeka abami bose kuva ku ruzi kugeza mu gihugu cy'Abafilisitiya, no ku rubibe rwa Misiri. 27 Umwami akora ifeza i Yeruzalemu nk'amabuye, n'ibiti by'amasederi abigira nk'ibiti by'ibinyomoro biri mu bibaya byo hasi cyane. 28 Bazana Salomo amafarasi mu Misiri no mu bihugu byose. 29 Noneho ibindi bikorwa byose bya Salomo, icya mbere n'icya nyuma, ntibyanditswe mu gitabo cya Natani umuhanuzi, no mu buhanuzi bwa Ahiya Umushiloni, no

mu iyerekwa rya Iddo umubona urwanya Yerobowamu mwene Nebati? 30 Salomo ategeka i Yeruzalemu imyaka yose mirongo ine. 31 Salomo aryamana na ba sekuruza, ahambwa mu mujyi wa Dawidi, umuhungu we Rehobowamu amwima. UMUTWE WA 10 1 Rehobowamu ajya i Shekemu, kuko Shekemu Abisirayeli bose baje kumugira umwami. 2 Yerobowamu mwene Nebati, wari mu Misiri, aho yari yarahungiye imbere y'umwami Salomo, yumvise Yerobowamu avuye mu Misiri. 3 Baramutuma. Yerobowamu na Isiraheli bose baraza babwira Rehobowamu, baravuga bati: 4 So yatumye ingogo yacu ibabaza, none rero woroshe mu buryo runaka uburetwa bubi bwa so, n'ingogo ye iremereye yadushizeho, natwe tuzagukorera. 5 Arababwira ati “Nimuze muze aho ndi nyuma y'iminsi itatu. Abantu baragenda. 6 Umwami Rehobowamu agisha inama abasaza bari bahagaze imbere ya se Salomo akiriho, aramubaza ati 'Ni ubuhe nama wampaye gusubiza abo bantu? 7 Baramubwira bati: "Niba ugirira neza aba bantu, ukabashimisha, ukababwira amagambo meza, bazakubera abagaragu ubuziraherezo." 8 Ariko areka inama abasaza bamuhaye, agisha inama abasore barezwe na we bahagaze imbere ye. 9 Arababwira ati: "Ni ubuhe nama mutugira ngo dusubize abo bantu bambwiye bati:" Norohereze ingogo so yadushizeho? " 10 Abasore barezwe na we baramubwira bati: “Urasubize abantu bakuvugishije bati: So so yikoreye ingogo yacu, ariko utworoheye kuri twe; Uzababwire uti 'Urutoki rwanjye ruto ruzaba runini kuruta ikibuno cya data. 11 Mu gihe data yagushizeho ingogo iremereye, nzashyira byinshi ku ngogo yawe, data yaguhannye ibiboko, ariko nzabahana sikorupiyo. 12 Yerobowamu n'abantu bose baza i Rehobowamu ku munsi wa gatatu, nk'uko umwami yabisabye, baravuga bati: “Ngwino uze aho ndi ku munsi wa gatatu.” 13 Umwami arabasubiza hafi; umwami Rehobowamu areka inama z'abasaza, 14 Arabasubiza nyuma y'inama z'abasore, ati: "Data yaremereye ingogo yawe, ariko nzongeraho. Data yaguhannye ibiboko, ariko nzabahana sikorupiyo." 15 Umwami rero ntiyumva abantu, kuko icyaturutse ku Mana, kugira ngo Uwiteka asohoze ijambo rye, abibwira ukuboko kwa Ahiya Shiloniya kwa Yerobowamu mwene Nebati. 16 Abisirayeli bose babonye ko umwami atabatega amatwi, abantu basubiza umwami bati: “Ni uruhe ruhare dufite muri Dawidi? kandi nta murage dufite mu mwana wa Yese: umuntu wese ku mahema yawe, Isiraheli, none Dawidi, reba inzu yawe bwite. Abisirayeli bose bajya mu mahema yabo. 17 Ariko Abayisraheli babaga mu migi y'u Buyuda, Rehobowamu arabategeka. 18 Umwami Rehobowamu yohereza Hadoramu wari hejuru y'amakori; Abayisraheli bamutera amabuye, arapfa. Ariko umwami Rehobowamu yihutira kumujyana ku igare rye, kugira ngo ahungire i Yeruzalemu.


2 Ngoma

19 Abisirayeli bigomeka ku nzu ya Dawidi kugeza na n'ubu. UMUTWE WA 11 1 Rehobowamu ageze i Yeruzalemu, akoranya inzu ya Yuda na Benyamini abantu ibihumbi ijana na mirongo ine batoranijwe, ari bo barwanyi, kugira ngo barwanye Isiraheli, kugira ngo agarure ubwami i Rehobowamu. 2 Ariko ijambo ry'Uwiteka riza kuri Shemaya umuntu w'Imana, avuga ati: 3 Bwira Rehobowamu mwene Salomo, umwami w'u Buyuda, na Isiraheli yose yo mu Buyuda na Benyamini, uvuga uti: 4 Uku ni ko Yehova avuze ati: 'Ntuzazamuke, cyangwa ngo urwanye abavandimwe bawe: subiza umuntu wese iwe, kuko ibyo ari ibyanjye. Bumvira amagambo y'Uwiteka, bagaruka bava i Yerobowamu. 5 Rehobowamu atura i Yeruzalemu, yubaka imigi i Yuda. 6 Yubaka na Betelehemu, Etamu na Tekoya, 7 Betzur, Shoco, na Adullamu, 8 Gati, Maresha, na Sifa, 9 Adorayimu na Lakishi na Azeka, 10 Sora na Aijaloni, na Heburoni, bari mu Buyuda no muri Benyamini. 11 Akomeza ibirindiro bikomeye, abashyiramo abatware, abika ibiryo, n'amavuta na divayi. 12 Mu migi myinshi, ashyira ingabo, amacumu, ayakomera cyane, Yuda na Benyamini bamushyigikira. 13 Abaherezabitambo n'Abalewi bari muri Isiraheli yose baramwegera bava mu turere twose. 14 Kuko Abalewi bava mu nkengero zabo no mu byabo, bagera i Yuda na Yeruzalemu, kuko Yerobowamu n'abahungu be bari babirukanye ngo bakore Uhoraho imirimo y'umuherezabitambo: 15 Amuha abatambyi mu misozi miremire, na shitani, n'inyana yari yarakoze. 16 Nyuma yabo, mu miryango yose ya Isiraheli, bashira umutima wabo gushaka Uwiteka Imana ya Isiraheli, baza i Yeruzalemu, gutambira Uwiteka Imana ya ba sekuruza. 17 Bakomeza ubwami bwa Yuda, bakomeza Rehobowamu mwene Salomo imyaka itatu, bamara imyaka itatu bagenda mu nzira ya Dawidi na Salomo. 18 Rehobowamu amujyana na Mahalati umukobwa wa Yerimoti mwene Dawidi, na Abihayeli umukobwa wa Eliyabu mwene Yese; 19 Yamubyaye abana; Yeushi, na Samariya, na Zamu. 20 Nyuma ye, afata Maka umukobwa wa Abusalomu. yamubyaye Abiya, Atayi, na Ziza, na Shelomith. 21 Rehobowamu akunda Maaka umukobwa wa Abusalomu kuruta abagore be bose n'inshoreke ze: (kuko yatwaye abagore cumi n'umunani, n'inshoreke mirongo itandatu; yabyaye abahungu makumyabiri n'umunani, n'abakobwa mirongo itandatu.) 22 Rehobowamu agira Abiya mwene Maka umutware mukuru, aba umutware mu bavandimwe be, kuko yatekerezaga kumugira umwami. 23 Abigiranye ubushishozi, akwirakwiza abana be bose mu bihugu byose by'u Buyuda na Benyamini, mu migi yose ikikijwe, abaha intsinzi ku bwinshi. Kandi yifuzaga abagore benshi.

UMUTWE WA 12 1 Rehobowamu amaze gushinga ubwami, amaze gukomera, areka amategeko y'Uwiteka, n'Abisiraheli bose bari kumwe na we. 2 Umwaka wa gatanu w'umwami Rehobowamu, Shishaki umwami wa Egiputa, azamuka kurwanya Yeruzalemu, kuko barenze ku Uwiteka, 3 Hamwe n'amagare magana abiri na cumi na babiri, n'abagendera ku mafarasi ibihumbi mirongo itandatu. aba Lubimu, Abasukimu, n'Abanyetiyopiya. 4 Afata imigi ikikijwe n'u Buyuda, agera i Yeruzalemu. 5 Nuko umuhanuzi Shemaya aja i Rehobowamu, no ku batware b'u Buyuda bari bateraniye i Yeruzalemu kubera Shishaki, arababwira ati: 'Uwiteka avuga ati' Mwantaye, ni cyo cyatumye mbasiga mu maboko ya Shishaki. 6 Abatware ba Isiraheli n'umwami baricisha bugufi; Baravuga bati: “Uhoraho ni umukiranutsi. 7 Uhoraho abonye ko bicishije bugufi, ijambo ry'Uwiteka riza kuri Shemaya, rivuga riti: “Bicishije bugufi; Ntabwo rero nzabatsemba, ariko nzabaha gutabarwa; kandi uburakari bwanjye ntibuzasukwa i Yerusalemu ukuboko kwa Shishaki. 8 Nyamara bazaba abagaragu be; kugira ngo bamenye umurimo wanjye, n'umurimo w'ubwami bw'ibihugu. 9 Shishaki umwami wa Egiputa arahaguruka arwanya Yeruzalemu, atwara ubutunzi bw'inzu y'Uwiteka, n'ubutunzi bw'inzu y'umwami; yatwaye byose: atwara n'ingabo za zahabu Salomo yari yarakoze. 10 Aho kugira ngo umwami Rehobowamu akore ingabo z'umuringa, abishyikiriza umukuru w'ingabo zirinda umuryango w'umwami. 11 Umwami yinjiye mu nzu y'Uwiteka, umuzamu araza arazizana, yongera kubazana mu cyumba cy'abarinzi. 12 Amaze kwicisha bugufi, uburakari bw'Uwiteka bumuhindukirira, kugira ngo atamurimbura burundu, kandi no mu Buyuda ibintu byagenze neza. 13 Umwami Rehobowamu akomera i Yeruzalemu, araganza. Kuko Rehobowamu yari afite imyaka mirongo ine na mirongo ine igihe yatangiraga kuba ingoma, maze ategeka imyaka cumi n'irindwi i Yeruzalemu, umujyi Uhoraho yari yaratoranije mu miryango yose ya Isiraheli, kugira ngo ahashyire izina rye. Nyina yitwaga Naamah Umunyamoni. 14 Kandi akora ibibi, kuko atateguye umutima we gushaka Uwiteka. 15 Noneho ibikorwa bya Rehobowamu, uwambere n'uwa nyuma, ntibyanditswe mu gitabo cy'umuhanuzi Shemaya, na Iddo umubona ku byerekeye ibisekuruza? Habaho intambara hagati ya Rehobowamu na Yerobowamu ubudasiba. 16 Rehobowamu aryamana na ba sekuruza, ahambwa mu mujyi wa Dawidi, umuhungu we Abiya amwima. UMUTWE WA 13 1 Mu mwaka wa cumi n'umunani umwami Yerobowamu atangira Abiya gutegeka u Buyuda. 2 Yategetse imyaka itatu i Yeruzalemu. Nyina yitwaga kandi Mikaya umukobwa wa Uriyeli wa Gibeya. Habaho intambara hagati ya Abiya na Yerobowamu.


2 Ngoma

3 Abiya ategura urugamba hamwe n'ingabo z'intwari, ndetse n'abantu batoranijwe ibihumbi magana ane: Yerobowamu na we ategura urugamba rwo kumurwanya hamwe n'abantu batoranijwe ibihumbi magana inani, ari intwari z'intwari. 4 Abiya arahaguruka ku musozi wa Zemariyumu uri ku musozi wa Efurayimu, aramubwira ati “Unyumva, Yerobowamu n'Abisiraheli bose; 5 Ntimukwiye kumenya ko Uwiteka Imana ya Isiraheli yahaye Dawidi ubwami bwa Isiraheli iteka ryose, ndetse na we n'abahungu be ku masezerano y'umunyu? 6 Yerobowamu mwene Nebati, umugaragu wa Salomo mwene Dawidi arahaguruka, yigomeka kuri shebuja. 7 Bateranira aho ari abantu b'ubusa, abana ba Beliya, bakomeza kurwanya Rehobowamu mwene Salomo, igihe Rehobowamu yari akiri muto kandi afite umutima utuje, ariko ntiyashobora kubihanganira. 8 Noneho uratekereza kurwanya ubwami bw'Uwiteka mu maboko ya Dawidi. kandi muri rubanda nyamwinshi, kandi muri kumwe hari inyana za zahabu, Yerobowamu yakugize imana. 9 Ntimwirukanye abatambyi b'Uwiteka, abahungu ba Aroni n'Abalewi, mukabagira abatambyi mu buryo bw'amahanga y'ibindi bihugu? kugira ngo umuntu wese uza kwiyegurira ikimasa gito n'amasekurume y'intama arindwi, ashobora kuba umutambyi wabo utari imana. 10 Ariko kuri twe, Uwiteka ni Imana yacu, kandi ntitwamutereranye; Abaherezabitambo bakorera Uhoraho, ni abana ba Aroni, kandi Abalewi bategereje imirimo yabo: 11 Batwika Uwiteka buri gitondo na buri mugoroba batwika ibitambo n'imibavu iryoshye, umutsima wo kumeza nawo ubitondekanya ku meza meza; n'amatara ya zahabu n'amatara yacyo, kugira ngo atwike nimugoroba, kuko dukomeza inshingano z'Uwiteka Imana yacu; ariko mwaramutaye. 12 Dore, Imana ubwayo iri kumwe natwe ku mutware wacu, n'abatambyi bayo bavuza impanda bavuza induru. Yemwe bana ba Isiraheli, ntimurwanye Uwiteka Imana ya ba sogokuruza. kuko mutazatera imbere. 13 Ariko Yerobowamu atera igico inyuma yabo, ni ko bari imbere y'u Buyuda, kandi igico cyari kibari inyuma. 14 Yuda asubiza amaso inyuma, dore intambara yari imbere n'inyuma, batakambira Uhoraho, abatambyi bavuza impanda. 15 Abagabo b'Abayuda bavuza induru, maze abantu bo mu Buyuda bavuza induru, Imana ikubita Yerobowamu na Isiraheli yose imbere ya Abiya na Yuda. 16 Abayisraheli bahungira imbere y'u Buyuda, Imana ibashyira mu maboko yabo. 17 Abiya n'abantu be barabica babica cyane, nuko hapfa Abisirayeli ibihumbi magana atanu batoranijwe. 18 Nuko Abayisraheli bayoborwa muri icyo gihe, Abayuda baratsinda, kuko bishingikirizaga ku Mwami Imana ya ba sekuruza. 19 Abiya akurikira Yerobowamu, amwambura imigi, Beteli n'imigi yawo, na Yesani n'imigi yawo, Efurain n'imigi yawo. 20 Yerobowamu ntiyongera kugira imbaraga mu gihe cya Abiya, Uhoraho aramukubita, arapfa. 21 Abiya arakomera, arongora abagore cumi na bane, abyara abahungu makumyabiri na babiri, n'abakobwa cumi na batandatu.

22 Ibindi bikorwa byose bya Abiya, n'inzira ze, n'amagambo ye, byanditswe mu nkuru y'umuhanuzi Iddo. UMUTWE WA 14 1 Abiya aryamana na ba sekuruza, bamuhamba mu mujyi wa Dawidi, umuhungu we Asa amwima mu cyimbo cye. Mu gihe cye, igihugu cyari gituje imyaka icumi. 2 Asa akora icyiza n'icyiza imbere y'Uwiteka Imana ye: 3 Kuko yakuyeho ibicaniro by'imana zidasanzwe, n'ahantu hirengeye, asenya ayo mashusho, atema ibiti: 4 Ategeka u Buyuda gushaka Uwiteka Imana ya ba sekuruza, no gukurikiza amategeko n'itegeko. 5 Yakuye mu migi yose y'u Buyuda ahantu hirengeye n'amashusho, maze ubwami butuza imbere ye. 6 Yubaka imigi ikikijwe n'u Buyuda, kuko igihugu cyari kiruhutse, kandi nta ntambara yari afite muri iyo myaka. kuko Uhoraho yari yaramuhaye ikiruhuko. 7 Ni cyo cyatumye abwira Yuda ati: 'Twubake iyo migi, tuyubake inkike, iminara, amarembo n'utubari, mu gihe igihugu kituri imbere yacu. kuko twashakishije Uwiteka Imana yacu, twaramushakishije, kandi yaduhaye ikiruhuko impande zose. Barubaka rero baratera imbere. 8 Asa yari afite ingabo z'abantu bitwaje amacumu n'amacumu, bava mu Buyuda ibihumbi magana atatu; Muri Benyamini, ingabo zambaye ubusa zikurura imiheto, ibihumbi magana abiri na mirongo ine: abo bose bari intwari z'intwari. 9 Hasohoka kubarwanya Zera Umunyetiyopiya hamwe n'ingabo ibihumbi igihumbi n'amagare magana atatu; agera i Maresha. 10 Asa arasohoka amurwanya, bashira urugamba mu kibaya cya Zefata i Maresha. 11 Asa atakambira Uwiteka Imana ye, aramubwira ati “Uwiteka, nta kintu na kimwe ufite cyo gufasha, haba kuri benshi, cyangwa ku badafite imbaraga: nimutabare, Uwiteka Imana yacu; kuko turuhukiye, kandi mwizina ryawe tujya kurwanya rubanda nyamwinshi. Uhoraho, uri Imana yacu; ntihakagire umuntu ugutsinda. 12 Uhoraho akubita Abanyetiyopiya imbere ya Asa na Yuda; Abanyetiyopiya barahunga. 13 Asa n'abantu bari kumwe na we babakurikira kuri Gerari, Abanyetiyopiya barahirikwa, kugira ngo badashobora kwikiza. kuko barimbuwe imbere y'Uhoraho, no imbere y'ingabo ze. Batwara iminyago myinshi. 14 Bakubita imigi yose ikikije Gerari. kuko ubwoba bw'Uwiteka bwabagezeho, basahura imigi yose. kuko muri bo harimo iminyago myinshi. 15 Bakubita kandi amahema y'inka, batwara intama n'ingamiya nyinshi, basubira i Yeruzalemu. UMUTWE WA 15 1 Umwuka w'Imana agera kuri Azariya mwene Odedi: 2 Asohoka gusanganira Asa, aramubwira ati: “Unyumve, Asa, n'u Buyuda na Benyamini bose; Uhoraho ari kumwe nawe, mu gihe uzaba uri kumwe na we; nimushaka, azakubona; ariko nimutererana, azagutererana. 3 Isiraheli imaze igihe kinini idafite Imana y'ukuri, nta muherezabitambo wigisha, kandi nta mategeko. 4 Ariko igihe bari mu kaga, bahindukiriye Uwiteka Imana ya Isiraheli, bakamushakisha, arabasanga.


2 Ngoma

5 Muri ibyo bihe nta mahoro yasohokaga, cyangwa uwinjiye, ariko ababa mu bihugu byose bababajwe cyane. 6 Igihugu cyarimbuwe mu mahanga, no mu mujyi, kuko Imana yababajije ingorane zose. 7 Komera rero, ntukareke amaboko yawe, kuko umurimo wawe uzagororerwa. 8 Asa yumvise ayo magambo, n'ubuhanuzi bwa Odedi umuhanuzi, agira ubutwari, akuraho ibigirwamana biteye ishozi mu gihugu cyose cya Yuda na Benyamini, no mu migi yari yarakuye ku musozi wa Efurayimu, avugurura igicaniro cy'Uwiteka cyari imbere y'ibaraza ry'Uwiteka. 9 Akoranya Yuda na Benyamini bose hamwe n'abanyamahanga hamwe na bo muri Efurayimu na Manase na Simeyoni, kuko bamuguye muri Isiraheli ari benshi, babonye ko Uwiteka Imana ye iri kumwe na we. 10 Bakoranira i Yeruzalemu mu kwezi kwa gatatu, mu mwaka wa cumi na gatanu w'ingoma ya Asa. 11 Batambira Uhoraho icyarimwe, iminyago bari bazanye, ibimasa magana arindwi n'intama ibihumbi birindwi. 12 Bagirana isezerano ryo gushaka Uwiteka Imana ya ba sekuruza n'umutima wabo wose n'ubugingo bwabo bwose. 13 Kugira ngo umuntu wese udashaka Uwiteka Imana ya Isiraheli yicwe, yaba muto cyangwa mukuru, yaba umugabo cyangwa umugore. 14 Barahira Uhoraho n'ijwi rirenga, basakuza, bavuza impanda, n'ibigori. 15 Abayuda bose bishimira iyo ndahiro, kuko bari bararahiye n'umutima wabo wose, bakamushakisha babishaka. Abasanga muri bo, Uhoraho abaha ikiruhuko cyose. 16 Na none ku byerekeye Maaka nyina wa Asa umwami, amukura ku kuba umwamikazi, kuko yari yarakoze ikigirwamana mu ishyamba, Asa atema ikigirwamana cye, aragitera kashe, agitwika ku mugezi wa Kidoni. 17 Ariko ahantu hirengeye ntiwakuwe muri Isiraheli, nyamara umutima wa Asa wari utunganye mu minsi ye yose. 18 Yinjiza mu nzu y'Imana ibintu se yari yarayeguriye, kandi we ubwe yari yarabitanze, ifeza, zahabu, n'ibikoresho. 19 Ntihazongera kubaho intambara yo mu mwaka wa gatanu na mirongo itatu y'ingoma ya Asa. UMUTWE WA 16 1 Mu mwaka wa gatandatu na mirongo itatu y'ingoma y'ingoma ya Asa Baasha umwami wa Isiraheli, arahaguruka arwanya u Buyuda, yubaka Rama, kugira ngo atagira uwo asohoka ngo yinjire kwa Asa umwami w'u Buyuda. 2 Asa asohora ifeza n'izahabu mu bubiko bw'inzu y'Uwiteka no mu nzu y'umwami, yohereza Benhadadi umwami wa Siriya wari utuye i Damasiko, agira ati: 3 Hariho amasezerano hagati yanjye nawe, nk'uko byari bimeze hagati ya data na so: dore nagutumyeho ifeza n'izahabu; genda, usezerana amasezerano na Baasha umwami wa Isiraheli, kugira ngo anyigendere. 4 Benhadi yumvira umwami Asa, yohereza abatware b'ingabo ze kurwanya imigi ya Isiraheli. Bakubita Ijoni, Dan, na Abeliimimu, n'imigi yose y'ububiko ya Nafutali. 5 Baasha amaze kubyumva, ahagarika kubaka Rama, areka imirimo ye.

6 Asa umwami afata Yuda yose; Batwara amabuye ya Rama, n'ibiti byayo, Baasha yubakaga; yubaka na Geba na Mizipa. 7 Muri icyo gihe, Hanani umushishozi yegera Asa umwami w'u Buyuda, aramubwira ati: “Kubera ko wishingikirije ku mwami wa Siriya, kandi ukaba utiringiye Uwiteka Imana yawe, ni yo mpamvu ingabo z'umwami wa Siriya zatorotse mu kuboko kwawe. 8 Abanyetiyopiya na Lubimu ntibari abashyitsi benshi, bafite amagare menshi n'abagendera ku mafarashi? nyamara, kubera ko wiringiye Uwiteka, yabashyize mu kuboko kwawe. 9 Kuko amaso y'Uwiteka yiruka hirya no hino ku isi, kugira ngo yerekane imbaraga mu izina ry'umutima we wuzuye kuri we. Hano wakoze ubupfapfa: guhera ubu uzagira intambara. 10 Asa ararakara abibona, amushyira mu nzu y'imbohe; kuko yari afite umujinya mwinshi kubera iki kintu. Kandi Asa yahohoteye bamwe mubantu icyarimwe. 11 Dore ibikorwa bya Asa, icya mbere n'icya nyuma, dore ko byanditswe mu gitabo cy'abami b'u Buyuda na Isiraheli. 12 Asa mu mwaka wa mirongo itatu n'icyenda ku ngoma ye, ararwara mu birenge, kugeza igihe indwara ye yari ikabije, nyamara ntiyigeze yitabaza Uwiteka, ahubwo yashakaga abaganga. 13 Asa aryamana na ba sekuruza, apfa mu mwaka wa mirongo ine ku ngoma ye. 14 Bamushyingura mu mva ze bwite, yari yarikoreye mu mujyi wa Dawidi, bamushyira mu buriri bwuzuye impumuro nziza n'ubwoko butandukanye bw'ibirungo byateguwe n'ubuhanzi bw'abapadiri, maze bamutwika cyane. UMUTWE WA 17 1 Umuhungu we Yehoshafati yima ingoma mu cyimbo cye, akomeza gukomera kuri Isiraheli. 2 Ashyira ingabo mu migi yose yari ikikijwe n'u Buyuda, ashyira ibirindiro mu gihugu cy'u Buyuda no mu migi ya Efurayimu, se Asa yari yarafashe. 3 Uhoraho yari kumwe na Yehoshafati, kuko yagendeye mu nzira ya mbere ya se Dawidi, ariko ntiyashakisha Baali. 4 Ariko yishakiye Uwiteka Imana ya se, agendera mu mategeko ye, ntiyakurikiza ibyo Isiraheli yakoze. 5 Ni cyo cyatumye Uhoraho ashyira ubwami mu kuboko kwe; Abayuda bose bazanira Yehoshafati impano; kandi yari afite ubutunzi n'icyubahiro byinshi. 6 Umutima we wishyira hejuru mu nzira z'Uwiteka, yongera akura mu misozi miremire no mu biti bya Yuda. 7 Mu mwaka wa gatatu w'ingoma ye, yohereza abatware be, ndetse na Benhail, na Obadiya, na Zekariya, na Netanayeli, na Mikaya, kwigisha mu migi y'u Buyuda. 8 Abohereje hamwe n'Abalewi, na Shemaya, Netaniya, Zebadiya, Asahel, Shemiramoti, Yehonatani, Adoniya, Tobiya, na Tobadoniya, Abalewi. hamwe na bo Elishama na Yehoramu, abatambyi. 9 Bigisha mu Buyuda, bajyana na bo igitabo cy'amategeko y'Uhoraho, bazenguruka mu migi yose y'u Buyuda, bigisha abantu. 10 Ubwoba bw'Uwiteka bugwa ku bwami bwose bwo mu bihugu byari bikikije Yuda, ku buryo batigeze barwana na Yehoshafati.


2 Ngoma

11 Bamwe mu Bafilisitiya bazana Yehoshafati impano, n'ifeza yo gutanga imisoro; Abarabu bamuzanira imikumbi, impfizi z'intama ibihumbi birindwi na magana arindwi, n'ihene ibihumbi birindwi na magana arindwi. 12 Yehoshafati arakara cyane; Yubaka mu bigo bya Yuda, no mu mijyi y'ububiko. 13 Afite ubucuruzi bwinshi mu migi y'u Buyuda, kandi abantu b'intambara, intwari zikomeye, bari i Yeruzalemu. 14 Kandi iyo ni yo mibare yabo ukurikije inzu ya ba sekuruza: Muri Yuda, abatware ibihumbi; Adna umutware, hamwe na we bakomeye b'intwari ibihumbi magana atatu. 15 Kandi iruhande rwe hari Yehohanani umutware, hamwe na we ibihumbi magana ane na mirongo ine. 16 Ubukurikira, Amasiya mwene Zikuri, yitanze ku bushake Uwiteka. hamwe na we ibihumbi magana abiri by'intwari z'intwari. 17 Na Benyamini; Eliada umuntu w'intwari w'intwari, hamwe na we bitwaje intwaro bafite umuheto n'ingabo ibihumbi magana abiri. 18 Yehoza yari Yehozabadi, hamwe na we ibihumbi ijana na mirongo ine biteguye intambara. 19 Bategereje umwami, uretse abo umwami yashyize mu migi ikikijwe n'u Buyuda bwose. UMUTWE WA 18 1 Yehoshafati yari afite ubutunzi n'icyubahiro byinshi, yunga ubumwe na Ahabu. 2 Nyuma y'imyaka runaka, amanuka i Ahabu muri Samariya. Ahabu yica intama n'inka kuri we cyane, no ku bantu yari kumwe na we, amwemeza ko yajyana na Ramotilead. 3 Ahabu umwami wa Isiraheli abwira Yehoshafati umwami w'u Buyuda ati: "Uzajyana i Ramotilead?" Aramusubiza ati: "Ndi nkawe, ubwoko bwanjye nkubwoko bwawe; kandi tuzabana nawe mu ntambara. 4 Yehoshafati abwira umwami wa Isiraheli ati: Ndakwinginze, ubaze, nk'uko ijambo ry'Uwiteka ribivuga. 5 Ni cyo cyatumye umwami wa Isiraheli akoranyiriza hamwe abahanuzi abantu magana ane, arababwira ati 'Tuzajye i Ramotileadi ku rugamba, cyangwa nzirinda? Baramusubiza bati: “Zamuka; kuko Imana izayitanga mu kuboko k'umwami. 6 Ariko Yehoshafati aramubaza ati: “Hano nta muhanuzi w'Uwiteka uhari, kugira ngo tumubaze?” 7 Umwami wa Isiraheli abwira Yehoshafati ati: “Haracyariho umuntu umwe dushobora kubaza Uwiteka, ariko ndamwanga; kuko atigeze amhanurira ibyiza, ahubwo yahoraga ari mubi: ni na Mikaya mwene Imla. Yehoshafati ati: "Umwami ntabivuge." 8 Umwami wa Isirayeli ahamagara umwe mu batware be, aramubwira ati “Fata vuba Mikaya mwene Imla. 9 Umwami wa Isiraheli na Yehoshafati umwami w'u Buyuda bicara umwe muri bo ku ntebe ye y'ubwami, bambaye imyenda yabo, maze bicara mu cyuho cyinjira mu irembo rya Samariya. n'abahanuzi bose bahanuye imbere yabo. 10 Sedekiya mwene Chenaana amugira amahembe y'icyuma, aravuga ati: 'Uwiteka avuga ati: "Uzirukana Siriya kugeza igihe bizashirira."

11 Abahanuzi bose bahanura batyo, baravuga bati: “Uzamuke ujye i Ramotilead, ugire icyo ugeraho, kuko Uwiteka azabishyikiriza umwami. 12 Intumwa ijya guhamagara Mikaya iramubwira iti: “Dore amagambo y'abahanuzi atangariza umwami icyizere kimwe; reka ijambo ryawe rero, ndagusabye, ube nk'umwe muri bo, kandi uvuge neza. 13 Mikaya ati: "Nkuko Uwiteka abaho, nk'uko Imana yanjye ivuga, ibyo nzavuga." 14 Ageze ku mwami, umwami aramubwira ati: Mikaya, tuzajya i Ramotileadi ku rugamba, cyangwa nzirinda? Na we ati: “Muzamuke, mugire amajyambere, bazashyikirizwa ukuboko kwawe. 15 Umwami aramubwira ati: Ni kangahe nzakwemeza ko ntacyo uvuze uretse ukuri kuri njye mu izina ry'Uwiteka? 16 Na we ati: “Nabonye Abisirayeli bose batatanye ku misozi, nk'intama zitagira umwungeri, Uhoraho aravuga ati:“ Nta shobuja bafite; nibasubireyo rero umuntu wese asubire iwe amahoro. 17 Umwami wa Isiraheli abwira Yehoshafati ati: Sinakubwiye ko atazambwira ibyiza, ahubwo ko ari bibi? 18 Yongera kuvuga ati: 'Noneho umva ijambo ry'Uhoraho; Nabonye Uwiteka yicaye ku ntebe ye y'ubwami, ingabo zose zo mu ijuru zihagaze iburyo bwe n'ibumoso. 19 Uwiteka aramubaza ati “Ni nde uzoshya Ahabu umwami wa Isiraheli, kugira ngo azamuke agwe i Ramotileadi? Umwe yavuze avuga nyuma yubu buryo, undi avuga nyuma yuburyo. 20 Hanyuma haza umwuka, uhagarara imbere y'Uwiteka, uvuga nti 'nzamureshya. Uwiteka aramubaza ati “Bite? 21 Na we ati: "Nzasohoka, maze mbe umwuka wo kubeshya mu kanwa k'abahanuzi be bose." Uwiteka ati: "Uzamureshya, kandi uzatsinda. Sohoka, ubikore." 22 Noneho rero, dore Uwiteka yashyize umwuka wo kubeshya mu kanwa k'aba bahanuzi bawe, kandi Uhoraho yakubwiye nabi. 23 Hanyuma, Sedekiya mwene Chenaana aramwegera, akubita Mikaya ku itama, aramubaza ati: “Ni mu buhe buryo Umwuka w'Uwiteka yambwiye kugira ngo nkubwire? 24 Mikaya ati: "Dore uzabona uwo munsi, ubwo uzinjira mu cyumba cy'imbere kugira ngo wihishe. 25 Umwami wa Isiraheli aramubwira ati “fata Mikaya, umusubize kwa Amoni umutware w'umujyi, na Yowasi umuhungu w'umwami. 26 Kandi uvuge uti: 'Uku ni ko umwami avuga ati:' Shyira mugenzi wawe muri gereza, kandi umwigaburire umugati w'imibabaro n'amazi yo kubabara, kugeza igihe nzagarukira mu mahoro. 27 Mikaya ati: "Niba rwose ugarutse mu mahoro, ni ko Uwiteka atavuze." Na we ati: “Umva, yemwe bantu mwese. 28 Umwami wa Isiraheli na Yehoshafati umwami w'u Buyuda barazamuka bajya i Ramoti. 29 Umwami wa Isiraheli abwira Yehoshafati ati: "Nzihisha, nzajya ku rugamba." ariko wambare imyenda yawe. Umwami wa Isiraheli yiyoberanya; nuko bajya ku rugamba. 30 Umwami wa Siriya yari yategetse abatware b'amagare bari kumwe na we, arababwira ati 'Ntimurwane n'aboroheje cyangwa bakomeye, keretse umwami wa Isiraheli gusa. 31 Abatware b'amagare babonye Yehoshafati, baravuga bati: “Ni umwami wa Isiraheli. Ni cyo cyatumye bamugose ngo arwane, ariko Yehoshafati arataka, Uwiteka aramutabara; Imana ibasunikira kumuvaho.


2 Ngoma

32 Kuko abatware b'amagare babonye ko atari umwami wa Isiraheli, basubira inyuma bamukurikirana. 33 Umuntu umwe akuramo umuheto mu gikorwa, akubita umwami wa Isiraheli hagati y'imigozi y'ibikoresho, nuko abwira umuntu w'amagare ye ati: “Hindura ukuboko kwawe, kugira ngo unkure mu ngabo.” kuko nakomeretse. 34 Uwo munsi urugamba rwiyongera, ariko umwami wa Isiraheli aguma mu igare rye arwanya Abanyasiriya kugeza nimugoroba, kandi izuba rirenze arapfa. UMUTWE WA 19 1 Yehoshafati umwami w'u Buyuda asubira iwe amahoro i Yeruzalemu. 2 Yehu mwene Hanani umushishozi arasohoka ajya kumusanganira, abwira umwami Yehoshafati ati: "Ushobora gufasha abatubaha Imana, ugakunda abanga Uwiteka?" Ni cyo gituma uburakari bwawe buva imbere y'Uwiteka. 3 Nyamara hariho ibintu byiza biboneka muri wewe, kuko wakuye ibiti mu gihugu, ukaba wateguye umutima wawe gushaka Imana. 4 Yehoshafati atura i Yerusalemu, asubira mu bantu avuye i Berisheba ku musozi wa Efurayimu, abasubiza kwa Nyagasani Imana ya ba sekuruza. 5 Ashyira abacamanza mu gihugu cyose mu migi yose yari ikikijwe n'Ubuyuda, umujyi n'umujyi, 6 Abwira abacamanza ati: 'Witondere ibyo mukora, kuko mutacira abantu urubanza, ahubwo mwacira urubanza Uwiteka uri kumwe nawe mu rubanza. 7 Noneho rero, reka ubwoba bw'Uwiteka bube kuri wowe; witondere kandi ubikore, kuko nta gukiranirwa Uwiteka Imana yacu, cyangwa kubaha abantu, cyangwa gufata impano. 8 Byongeye kandi, i Yeruzalemu yashyizeho Abalewi, abatambyi, n'umutware wa ba sekuruza ba Isiraheli, kugira ngo bacire urubanza Uhoraho, n'amakimbirane, igihe basubiraga i Yeruzalemu. 9 Arabategeka ati: "Niko muzabikora mu gutinya Uwiteka, mu budahemuka, n'umutima utunganye." 10 Kandi ni iki kizotuma kuri benewanyu baba mu bisagara vyabo, hagati y'amaraso n'amaraso, hagati y'amategeko, amategeko, amategeko n'imanza, uzobaburira yuko batanyuranya n'Uwiteka, ni co gituma uburakari kuri wewe no kuri benewanyu. 11 Dore Amariya umutambyi mukuru arakurenze mu bibazo byose by'Uwiteka; na Zebadiya mwene Ishimayeli, umutware w'inzu y'u Buyuda, kubera ibintu byose by'umwami. Abalewi na bo bazakubera abatware. Kora ubutwari, kandi Uwiteka azabana n'abeza. UMUTWE WA 20 1 Nyuma y'ibyo, abana ba Mowabu n'Abamoni, hamwe n'abandi bari kumwe n'Abamoni, baza kurwanya Yehoshafati ku rugamba. 2 Hanyuma haza bamwe babwira Yehoshafati, bati: “Haje imbaga nyamwinshi ikurwanya uturutse hakurya y'inyanja hakurya ya Siriya; kandi, dore bari muri Hazazontamar, ariyo Engedi. 3 Yehoshafati aratinya, yiyemeza gushaka Uwiteka, atangaza igisibo mu Buyuda bwose.

4 Abayuda bateranira hamwe kugira ngo basabe Uwiteka, ndetse no mu migi yose y'u Buyuda baza gushaka Uwiteka. 5 Yehoshafati ahagarara mu iteraniro ry'u Buyuda na Yeruzalemu, mu nzu y'Uwiteka, imbere y'urukiko rushya, 6 Undi ati: "Uhoraho, Mana ya ba sogokuruza, nturi Imana mu ijuru?" kandi ntutegeka ubwami bwose bw'amahanga? kandi mu kuboko kwawe nta mbaraga n'imbaraga, ku buryo nta n'umwe ushobora kukurwanya? 7 Nturi Imana yacu, wirukanye abatuye iki gihugu imbere y'ubwoko bwawe bwa Isiraheli, ukayiha urubyaro rwa Aburahamu inshuti yawe ubuziraherezo? 8 Batura muri yo, bakwubakira ahera h'izina ryawe, baravuga bati: 9 Niba ibibi bitugwiririye, nk'inkota, urubanza, cyangwa icyorezo, cyangwa inzara, duhagaze imbere y'iyi nzu, kandi imbere yawe, (kuko izina ryawe riri muri iyi nzu,) tugutakambira mu mibabaro yacu, uzumva kandi utabare. 10 Noneho, dore abana ba Amoni na Mowabu n'umusozi wa Seyiri, uwo utemerera ko Isiraheli itera, igihe bavaga mu gihugu cya Egiputa, ariko barabahindukira, ntibabatsemba. 11 Dore, ndavuga, uko baduhembera, kuza kutwirukana mu mutungo wawe, ibyo waduhaye kuzungura. 12 Mana yacu, ntuzabacira urubanza? kuko nta mbaraga dufite zo kurwanya iri shyirahamwe rikomeye riza kuturwanya; ntanubwo tuzi icyo gukora: ariko amaso yacu arakureba. 13 Abayuda bose bahagarara imbere y'Uhoraho, hamwe n'abana babo, abagore babo n'abana babo. 14 Hanyuma kuri Jahaziyeli mwene Zekariya, mwene Benaya, mwene Yeeli, mwene Mataniya, Umulewi w'abahungu ba Asafu, haza Umwuka w'Uwiteka hagati y'itorero; 15 Na we ati: “Nimwumve, Yuda yose, mwebwe abatuye i Yeruzalemu, n'umwami Yehoshafati, ni ko Yehova akubwira ati: Ntutinye cyangwa ngo uhagarike umutima kubera iyo mbaga nyamwinshi. kuko intambara atari iyanyu, ahubwo ni iy'Imana. 16 Ejo nimumanuke mubarwanye, dore bazamutse ku rutare rwa Ziz; kandi uzabasanga ku mpera y'umugezi, imbere y'ubutayu bwa Yeruweli. 17 Ntimuzakenera kurwana muri iyi ntambara: nimwishyire mu gaciro, muhagarare, murebe agakiza k'Uwiteka hamwe nawe, Yuda na Yeruzalemu: ntimutinye kandi ntimutinye; Ejo nimujye kubarwanya, kuko Uwiteka azabana nawe. 18 Yehoshafati yubika umutwe yubitse amaso, Yuda n'abatuye i Yeruzalemu bose bagwa imbere y'Uhoraho, basenga Uhoraho. 19 Abalewi, mu bana ba Kohati, no mu Bana b'Abakoroti, bahaguruka basingiza Uwiteka Imana ya Isiraheli n'ijwi rirenga hejuru. 20 Bahaguruka kare mu gitondo, basohoka mu butayu bwa Tekoya, barasohoka, Yehoshafati arahagarara, aravuga ati 'Uhoraho, Uwa Yuda, mwa baturage ba Yeruzalemu. Izere Uwiteka Imana yawe, ni ko uzakomera. bizere abahanuzi be, niko muzatera imbere. 21 Amaze kugisha inama abantu, ashyiraho Uwiteka abaririmbyi, kandi ibyo nibisingize ubwiza bwera, igihe basohokaga imbere y'ingabo, bakavuga bati: “Nimushimire Uhoraho; kuko imbabazi zayo zihoraho iteka ryose.


2 Ngoma

22 Baca batangura kuririmba no guhimbaza, Uhoraho agaba igitero ku bana ba Amoni, Mowabu n'umusozi wa Seyiri bari baje kurwanya u Buyuda. barakubitwa. 23 Kuko Abamoni na Mowabu bahagurukiye kurwanya abatuye ku musozi wa Seyiri, kugira ngo babice kandi babatsemba, kandi abatuye i Seyiri barangije, buri wese afasha kurimbura undi. 24 Yuda ageze ku munara w'izamu mu butayu, yitegereza rubanda, basanga ari imirambo yaguye ku isi, nta n'umwe wacitse. 25 Yehoshafati n'abantu be baza kubambura iminyago yabo, basanga muri bo ubutunzi bwinshi hamwe n'imirambo, n'imitako y'agaciro, biyambura ubwabo, birenze ibyo batwara, kandi bari bamaze iminsi itatu bakusanya iminyago, byari byinshi cyane. 26 Ku munsi wa kane, bateranira mu kibaya cya Beracha; kuko ari ho bahiriye Uhoraho, ni cyo cyatumye izina ry'ahantu hitwa, Ikibaya cya Beracha, kugeza na n'ubu. 27 Hanyuma baragaruka, umuntu wese w'u Buyuda na Yeruzalemu, na Yehoshafati imbere yabo, kugira ngo basubire i Yerusalemu bishimye; kuko Uhoraho yari yarabatumye kwishimira abanzi babo. 28 Bageze i Yerusalemu bafite inanga, inanga n'inzamba mu nzu y'Uwiteka. 29 Gutinya Imana byari ku bwami bwose bwo muri ibyo bihugu, bumvise ko Uwiteka yarwanye n'abanzi ba Isiraheli. 30 Abami ba Yehoshafati baratuje, kuko Imana ye yamuhaye ikiruhuko cyose. 31 Yehoshafati ategeka u Buyuda: yari afite imyaka mirongo itatu n'itanu, atangiye kuganza, ategeka i Yeruzalemu imyaka makumyabiri n'itanu. Nyina yitwaga Azubah umukobwa wa Shilhi. 32 Agenda mu nzira ya se Asa, ntiyavaho, akora ibikwiriye Uhoraho. 33 Icyakora, ahantu hirengeye ntihakuweho, kuko abantu bari batarategurira imitima yabo Imana ya ba sekuruza. 34 Noneho ibindi bikorwa bya Yehoshafati, mbere na nyuma, dore ko byanditswe mu gitabo cya Yehu mwene Hanani, uvugwa mu gitabo cy'abami ba Isiraheli. 35 Nyuma y'ibyo, Yehoshafati umwami w'u Buyuda yifatanya na Ahaziya umwami wa Isiraheli, wakoze nabi cyane: 36 Yifatanije na we gukora amato yo kujya i Tarishishi, maze bakora ubwato muri Eziongeber. 37 Eliyezeri mwene Dodava wa Maresha yahanuye Yehoshafati, avuga ati: “Kubera ko wifatanije na Ahaziya, Uhoraho yamennye imirimo yawe. Amato yaravunitse, ku buryo atashoboye kujya i Tarshish. UMUTWE WA 21 1 Yehoshafati aryamana na ba sekuruza, ahambwa na ba sekuruza mu mujyi wa Dawidi. Umuhungu we Yehoramu yima ingoma mu cyimbo cye. 2 Yabyaye bene bene Yehoshafati, Azariya, Yehiyeli, na Zekariya, Azariya, Mikayeli na Shefatiya: abo bose bari abahungu ba Yehoshafati umwami wa Isiraheli. 3 Se wabo abaha impano zikomeye z'ifeza, n'izahabu, n'ibintu by'agaciro, hamwe n'imigi ikikijwe n'u Buyuda, ariko ubwami abuha Yehoramu. kuko yari imfura.

4 Yehoramu amaze guhaguruka akajya mu bwami bwa se, arakomera, yica bene se bose inkota, ndetse n'abashitsi b'abatware ba Isiraheli. 5 Yehoramu yari afite imyaka mirongo itatu n'ibiri igihe yatangiraga gutegeka, ategeka imyaka umunani i Yeruzalemu. 6 Agenda mu nzira y'abami ba Isiraheli, kimwe n'inzu ya Ahabu, kuko yabyaye umukobwa wa Ahabu, kandi akora ibibi mu maso ya Yehova. 7 Ariko Uwiteka ntiyarimbuye inzu ya Dawidi, kubera isezerano yagiranye na Dawidi, kandi nk'uko yasezeranije kumuha umucyo n'abahungu be ubuziraherezo. 8 Mu gihe cye, Abanyedomu bigometse ku butegetsi bwa Yuda, maze biba umwami. 9 Yehoramu asohokana n'abaganwa be, n'amagare ye yose. Na we arahaguruka nijoro, akubita Abanyedomu bamugose, n'abagaba b'amagare. 10 Aba Edomu bigomeka kuva mu maboko y'u Buyuda kugeza na n'ubu. Muri icyo gihe kandi Libna yigometse munsi y'ukuboko kwe; kuko yari yararetse Uwiteka Imana ya ba sekuruza. 11 Byongeye kandi, ashyira ahantu hirengeye mu misozi y'u Buyuda, atuma abatuye i Yeruzalemu basambana, ahatira u Buyuda. 12 Nuko umuhanuzi Eliya amwandikira, agira ati: 'Uwiteka Imana ya Dawidi sogokuruza avuga ati:' Ntiwagendeye mu nzira za so Yoshafati, cyangwa mu nzira ya Asa umwami w'u Buyuda, ' 13 Ariko wanyuze mu nzira y'abami ba Isiraheli, uhindura u Buyuda n'abatuye i Yeruzalemu gusambana, nk'ubusambanyi bwo mu nzu ya Ahabu, kandi wica abavandimwe bawe bo mu nzu ya so wari mwiza kuruta wowe ubwawe: 14 Dore icyorezo gikomeye Uwiteka azakubita ubwoko bwawe, abana bawe, abagore bawe n'ibintu byawe byose: 15 Uzagira uburwayi bukomeye bitewe n'indwara zo munda, kugeza igihe amara yawe aguye kubera uburwayi umunsi ku wundi. 16 Byongeye kandi, Uhoraho yahagurukiye kurwanya Yehoramu umwuka w'Abafilisitiya n'Abarabu bari hafi y'Abanyetiyopiya: 17 Barazamuka bajya mu Buyuda, barawufata, batwara ibintu byose byari mu nzu y'umwami, abahungu be, n'abagore be. ku buryo nta muhungu wigeze amusiga, usibye Yehoahazi, umuhererezi mu bahungu be. 18 Nyuma y'ibyo byose, Uhoraho amukubita mu nda n'indwara idakira. 19 Bidatinze, nyuma y'imyaka ibiri, amara ye aragwa kubera uburwayi bwe, nuko apfa azize indwara zikomeye. Abantu be ntibamutwika, nko gutwika ba se. 20 Afite imyaka mirongo itatu n'ibiri, igihe yatangiraga kuba ingoma, ategeka i Yeruzalemu imyaka umunani, aragenda atabishaka. Icyakora bamushyinguye mu mujyi wa Dawidi, ariko ntibashyingurwa mu mva z'abami. UMUTWE WA 22 1 Ababa i Yeruzalemu bagira Ahaziya umuhungu we w'umuhererezi mu cyimbo cye, kuko itsinda ry'abantu bazanaga n'Abarabu mu nkambi ryishe imfura zose. Ahaziya mwene Yehoramu umwami w'u Buyuda aba umwami.


2 Ngoma

2 Ahaziya yari afite imyaka mirongo ine n'ibiri, igihe yatangiraga gutegeka, ategeka umwaka umwe i Yeruzalemu. Nyina yitwaga kandi Ataliya umukobwa wa Omri. 3 Yanyuze mu nzira ya Ahabu, kuko nyina yari umujyanama we wo gukora ibibi. 4 Ni cyo cyatumye akora ibibi imbere y'Uwiteka nk'inzu ya Ahabu, kuko se bamugiriye inama nyuma y'urupfu rwa se kugeza arimbutse. 5 Agenda kandi akurikiza inama zabo, ajyana na Yehoramu mwene Ahabu umwami wa Isiraheli kugira ngo arwane na Hazaeli umwami wa Siriya i Ramothileadi, Abanyasiriya bakubita Yoramu. 6 Yagarutse gukira i Yezireyeli kubera ibikomere yari yarahawe i Rama, igihe yarwanaga na Hazaeli umwami wa Siriya. Azariya mwene Yehoramu umwami w'u Buyuda aramanuka kureba Yehoramu mwene Ahabu i Yezireyeli, kuko yari arwaye. 7 Kurimbuka kwa Ahaziya ni iby'Imana mu kuza i Yoramu, kuko agezeyo, asohokana na Yehoramu kurwanya Yehu mwene Nimshi, Uwiteka yari yarasize amavuta kugira ngo atemye inzu ya Ahabu. 8 Yeho amaze gucira urubanza inzu ya Ahabu, ahasanga ibikomangoma by'u Buyuda, n'abahungu b'abavandimwe ba Ahaziya, bakorera Ahaziya, arabica. 9 Arashaka Ahaziya, baramufata, (kuko yari yihishe i Samariya,) bamujyana i Yehu: bamwishe, baramuhamba: Kubera ko bavuze ko ari umuhungu wa Yehoshafati, washakaga Uhoraho n'umutima we wose. Inzu ya Ahaziya rero nta bubasha yari ifite bwo gukomeza ubwami. 10 Ataliya nyina wa Ahaziya abonye ko umuhungu we yapfuye, arahaguruka, atsemba imbuto zose z'umwami w'inzu ya Yuda. 11 Ariko Yehoshabeath, umukobwa w'umwami, afata Yowasi mwene Ahaziya, amwiba mu bahungu b'umwami bishwe, amushyira hamwe n'umuforomo we mu cyumba cyo kuryama. Yehoshabeath rero, umukobwa w'umwami Yehoramu, muka Yehoyada umutambyi, (kuko yari mushiki wa Ahaziya,) amuhisha Ataliya, kugira ngo atamwica. 12 Yamaranye na bo yihisha mu nzu y'Imana imyaka itandatu, Ataliya ategeka igihugu. UMUTWE WA 23 1 Mu mwaka wa karindwi, Yehoyada arakomera, ajyana abatware babarirwa mu magana, Azariya mwene Yerowamu, na Ishimayeli mwene Yehohanani, na Azariya mwene Obedi, na Maaseya mwene Adaya, na Elishafati mwene Zikiri. 2 Bazenguruka u Buyuda, bakoranya Abalewi mu migi yose y'u Buyuda, n'umutware w'abasekuruza ba Isiraheli, bagera i Yeruzalemu. 3 Itorero ryose rigirana amasezerano n'umwami mu nzu y'Imana. Arababwira ati: “Dore umuhungu w'umwami azategeka nk'uko Uwiteka yabivuze ku bahungu ba Dawidi. 4 Iki ni cyo kintu uzakora; Igice cya gatatu muri mwe mwinjira ku isabato, cy'abatambyi n'Abalewi, bazaba inzugi z'imiryango; 5 Igice cya gatatu kizabera mu rugo rw'umwami; Igice cya gatatu ku irembo ry'urufatiro, kandi abantu bose bazaba mu gikari cy'Uwiteka.

6 Ntihakagire umuntu winjira mu nzu y'Uwiteka, keretse abatambyi n'abakozi b'Abalewi. Bazinjira, kuko ari abera, ariko abantu bose bazakomeza kurinda Uwiteka. 7 Abalewi bazengurutsa umwami, umuntu wese ufite intwaro mu ntoki. Umuntu wese uzinjira mu nzu, azicwa, ariko mubane n'umwami igihe azaba yinjiye. 8 Abalewi n'Abayuda bose bakora ibyo bakurikije ibyo Yehoyada umutambyi yategetse byose, kandi bajyana abantu be bose binjiraga ku isabato, hamwe n'abasohoka ku isabato, kuko Yehoyada umutambyi yanze amasomo. 9 Byongeye kandi, umutambyi Yehoyada yashyikirije abatware b'amacumu amajana n'amajana, ingofero n'ingabo, byahoze ari iby'umwami Dawidi, byari mu nzu y'Imana. 10 Ashyira abantu bose, umuntu wese ufite intwaro mu ntoki, uhereye iburyo bw'urusengero ukageza ibumoso bw'urusengero, ku gicaniro n'urusengero, umwami akikiza. 11 Hanyuma basohora umuhungu w'umwami, bamwambika ikamba, bamuha ubuhamya, bamugira umwami. Yehoyada n'abahungu be bamusiga amavuta, baravuga bati: “Imana ikize umwami. 12 Ataliya yumvise urusaku rw'abantu biruka basingiza umwami, agera mu bantu mu nzu y'Uwiteka: 13 Yitegereje, abona umwami ahagarara ku nkingi ye yinjira, abatware n'inzamba bavuza umwami, maze abantu bose bo mu gihugu barishima, bavuza impanda, abaririmbyi bafite ibikoresho bya muzika, n'abigisha kuririmba ibisingizo. Ataliya akodesha imyenda ye, ati: Ubugambanyi, Ubugambanyi. 14 Yehoyada umutambyi asohora abatware babarirwa mu magana bari bashinze ingabo, arababwira ati: “Mumuvane mu ngo, kandi uwamukurikira wese yicwe inkota. Kuko umutambyi yavuze ati: Ntukamwice mu nzu y'Uwiteka. 15 Baramurambikaho ibiganza. ageze ku irembo ry'ifarashi n'inzu y'umwami, bamwicira aho. 16 Yehoyada asezerana hagati ye, n'abantu bose, n'umwami, kugira ngo babe ubwoko bw'Uwiteka. 17 Abantu bose bajya mu nzu ya Baali, barayimenagura, bamenagura ibicaniro bye n'amashusho ye, bica Matani umutambyi wa Baali imbere y'urutambiro. 18 Yehoyada ashyiraho imirimo y'inzu y'Uwiteka, abikesheje abatambyi, Abalewi, abo Dawidi yari yarayigabanije mu nzu y'Uwiteka, kugira ngo batange ibitambo byoswa by'Uhoraho, nk'uko byanditswe mu mategeko ya Mose, bishimye kandi baririmba nk'uko byari byashyizweho na Dawidi. 19 Ashyira abarinzi ku marembo y'inzu y'Uwiteka, kugira ngo hatagira uwuhumanya na kimwe. 20 Afata abatware babarirwa mu magana, abanyacyubahiro, abatware b'abaturage, n'abantu bose bo mu gihugu, amanura umwami mu nzu y'Uwiteka, binjira mu irembo rinini binjira mu nzu y'umwami, bashira umwami ku ntebe y'ubwami. 21 Abatuye igihugu bose barishima, umugi uratuza, nyuma yo kwica Ataliya inkota. UMUTWE WA 24 1 Yowasi yari afite imyaka irindwi igihe yatangiraga gutegeka, ategeka i Yeruzalemu imyaka mirongo ine. Nyina yitwaga kandi Zibiya w'i Beersheba. 2 Yowasi akora ibikwiriye imbere y'Uhoraho iminsi yose ya Yehoyada umutambyi.


2 Ngoma

3 Yehoyada amutwara abagore babiri; yabyaye abahungu n'abakobwa. 4 Nyuma y'ibyo, Yowasi atekereza gusana inzu y'Uwiteka. 5 Akoranya abatambyi n'Abalewi, arababwira ati: “Sohoka mu migi y'u Buyuda, mukoranyirize hamwe amafaranga yose yo gusana inzu y'Imana yawe uko umwaka utashye, mubone ko mwihutisha iki kibazo. Nubwo Abalewi batihutiye. 6 Umwami ahamagara Yehoyada umutware, aramubaza ati: "Kuki utasabye Abalewi kuzana i Yuda no muri Yeruzalemu icyegeranyo, nk'uko itegeko rya Mose umugaragu wa Yehova n'itorero rya Isiraheli, babaga ku ihema ry'ubuhamya?" 7 Kuko abahungu ba Ataliya, uwo mugore mubi, basenye inzu y'Imana; kandi ibintu byose byeguriwe inzu y'Uwiteka babiha Baali. 8 Bategetse umwami, bakora isanduku, bayishyira hanze y'umuryango w'Uwiteka. 9 Batangaza binyuze mu Buyuda na Yeruzalemu, kugira ngo bazane Uwiteka icyegeranyo Mose umugaragu w'Imana yashyize Isiraheli mu butayu. 10 Abatware bose n'abantu bose barishima, barazana, bajugunya mu gatuza, kugeza barangije. 11 Icyo gihe, isanduku yazanwe mu biro by'umwami n'Abalewi, babonye ko hari amafaranga menshi, umwanditsi w'umwami n'umutware w'umutambyi mukuru baraza, basiba igituza, baragitwara, bongera kujyana mu mwanya we. Nguko uko bakoraga umunsi ku wundi, bakusanya amafaranga menshi. 12 Umwami na Yehoyada barayiha, nk'uko imirimo yo mu nzu y'Uwiteka yabigenje, kandi ikoresha abubatsi n'ababaji kugira ngo basane inzu y'Uwiteka, kandi nk'ibyuma n'umuringa byo gusana inzu y'Uwiteka. 13 Nuko abakozi bakora, umurimo ubatunganywa, bashira inzu y'Imana mu gihugu cyayo, barayikomeza. 14 Bamaze kurangiza, amafaranga yose asigaye bayashyira imbere y'umwami na Yehoyada, babakorera ibikoresho by'inzu y'Uwiteka, ndetse n'ibikoresho byo gukorera, no kubitanga, ibiyiko, n'ibikoresho bya zahabu na feza. Batura ibitambo byoswa mu Ngoro y'Uhoraho iminsi yose ya Yehoyada. 15 Yehoyada arashaje, yuzura iminsi yose apfa; yari afite imyaka ijana na mirongo itatu igihe yapfaga. 16 Bamushyingura mu mujyi wa Dawidi mu bami, kuko yari yarakoze ibyiza muri Isiraheli, haba ku Mana no ku nzu ye. 17 Yehoyada amaze gupfa, abatware b'u Buyuda baza, bunamira umwami. Umwami arabatega amatwi. 18 Bava mu nzu y'Uwiteka Imana y'abasekuruza babo, bakorera ibiti n'ibigirwamana, maze uburakari bugera kuri Yuda na Yeruzalemu kubera icyaha cyabo. 19 Nyamara aboherereza abahanuzi, kugira ngo babagarure Uhoraho. barabashinja, ariko ntibumva. 20 Umwuka w'Imana agera kuri Zekariya mwene Yehoyada umutambyi wari uhagaze hejuru y'abantu, arababwira ati: “Uku ni ko Imana ivuga iti:“ Kuki murenga ku mategeko y'Uwiteka, kugira ngo mutabasha gutera imbere? kuko wataye Uwiteka, na we yagutereranye. 21 Bamugambanira, bamutera amabuye babitegetswe n'umwami mu rugo rw'Uwiteka.

22 Nguko uko Yowasi umwami ntiyibutse ineza Yehoyada se yamugiriye, ahubwo yishe umuhungu we. Amaze gupfa, avuga ati: “Uhoraho arareba, arabisaba. 23 Umwaka urangiye, ingabo za Siriya ziza kumurwanya, bagera i Yuda na Yeruzalemu, batsemba ibikomangoma byose by'abaturage mu bantu, maze bohereza iminyago yabo yose ku mwami w'i Damasiko. 24 Kuko ingabo z'Abasiriya zazanye n'itsinda rito ry'abantu, Uhoraho abaha ingabo nyinshi cyane mu kuboko kwabo, kuko bari bataye Uwiteka Imana ya ba sekuruza. Baca rero Yowasi. 25 Bamaze kumuvaho, (kuko bamusize mu ndwara zikomeye,) abagaragu be bamugambaniye kubera amaraso y'abahungu ba Yehoyada umutambyi, bakamwica ku buriri bwe, arapfa, bamushyingura mu mujyi wa Dawidi, ariko ntibamuhamba mu mva z'abami. 26 Abo ni bo bamugambaniye; Zabadi mwene Shimeyati w'Abamoni, na Yehozabadi mwene Shimriti Umunyamowabu. 27 Noneho ku byerekeye abahungu be, n'uburemere bw'imizigo yikorewe, no gusana inzu y'Imana, dore ko byanditswe mu gitabo cy'igitabo cy'abami. Umuhungu we Amaziya yima ingoma mu cyimbo cye. UMUTWE WA 25 1 Amaziya yari afite imyaka makumyabiri n'itanu igihe yatangiraga gutegeka, ategeka imyaka makumyabiri n'icyenda i Yeruzalemu. Nyina yitwaga Yehoadani w'i Yeruzalemu. 2 Kandi akora ibikwiriye imbere y'Uwiteka, ariko atari abikuye ku mutima. 3 Ubwami bumaze gushingwa, yica abagaragu be bishe umwami se. 4 Ariko ntiyica abana babo, ahubwo yishe nk'uko byanditswe mu gitabo cya Mose, aho Uwiteka yategetse ati: "Ba sogokuruza ntibazapfira abana, ndetse n'abana ntibazapfira ba se, ahubwo umuntu wese azapfira ibyaha bye. 5 Amaziya akoranya u Buyuda, abagira abatware barenga ibihumbi, n'abatware babarirwa mu magana, nk'uko amazu ya ba sekuruza yabigenje hose, mu Buyuda no muri Benyamini yose. Ababara kuva ku myaka makumyabiri no hejuru yayo, abasanga abantu ibihumbi magana atatu batoranijwe, bashoboye kujya ku rugamba, bashoboraga gukoresha amacumu n'ingabo. 6 Yahaye kandi abantu ibihumbi ijana b'intwari muri Isiraheli impano y'ifeza ijana. 7 Ariko haza umuntu w'Imana, amubwira ati: “Mwami, ingabo za Isiraheli ntizagendane nawe; kuko Uwiteka atari kumwe na Isiraheli, kugira ngo abane na Efurayimu bose. 8 Ariko niba ushaka kugenda, kora, komera ku rugamba: Imana izagutera kugwa imbere y'umwanzi, kuko Imana ifite imbaraga zo gutabara no kuyijugunya. 9 Amaziya abwira umuntu w'Imana, Ariko dukore iki ku mpano ijana nahaye ingabo za Isiraheli? Umuntu w'Imana aramusubiza ati: Uwiteka arashobora kuguha ibirenze ibi. 10 Amaziya arabatandukanya, ingabo zaje kumusanga zivuye muri Efurayimu, kugira ngo zongere gutaha, ni cyo cyatumye uburakari bwabo bugirira u Buyuda, basubira mu rugo bafite umujinya mwinshi.


2 Ngoma

11 Amaziya arakomera, ayobora ubwoko bwe, ajya mu kibaya cy'umunyu, akubita abana ba Seyiri ibihumbi icumi. 12 Abandi bihumbi icumi basigaye ari bazima, abana b'u Buyuda babajyana mu bunyage, babajyana mu rutare, babajugunya mu rutare, bose baravunika. 13 Ariko abasirikare b'ingabo Amaziya yohereje, kugira ngo batajyana na we ku rugamba, bagwa mu migi y'u Buyuda, kuva i Samariya kugeza i Bethoroni, babakubita ibihumbi bitatu muri bo, kandi basahura byinshi. 14 Amaziya avuye mu iyicwa rya Edomu, azana imana z'abana ba Seyiri, abashyiraho ngo bamubere imana, arunama imbere yabo, abatwika imibavu. 15 Ni cyo cyatumye uburakari bw'Uwiteka bugurumana kuri Amaziya, amwoherereza umuhanuzi aramubwira ati 'Kuki washakishije imana z'abantu, zidashobora gukura ubwoko bwabo mu kuboko kwawe? 16 Akimara kuvugana na we, umwami aramubwira ati: “Wakoze inama z'umwami?” ihangane; Kuki ugomba gukubitwa? Umuhanuzi arababuza, ati: Nzi ko Imana yiyemeje kukurimbura, kuko ibyo wabikoze, ariko ntiwumvire inama zanjye. 17 Amaziya umwami w'u Buyuda agira inama, yohereza Yowasi mwene Yehoahazi mwene Yehu umwami wa Isiraheli ati: “Ngwino tubonane mu maso.” 18 Yowasi umwami wa Isiraheli yoherereza Amaziya umwami w'u Buyuda, avuga ati: “Ifi yari muri Libani yohereje isederi yari muri Libani, iti: 'Uhe umukobwa wawe umuhungu wanjye, maze haca hakurya y'inyamaswa yo mu gasozi yari muri Libani, ikandagira igihuru. 19 Uragira uti 'Dore wakubise Abanyedomu; umutima wawe uraguterura ngo wirate: guma murugo; Kuki ugomba kwivanga mu bubabare bwawe, kugira ngo ugwe, ndetse wowe na Yuda hamwe nawe? 20 Ariko Amaziya ntiyabyumva; kuko byaturutse ku Mana, kugira ngo ibatange mu maboko y'abanzi babo, kuko bashakaga imana za Edomu. 21 Yowasi umwami wa Isiraheli arazamuka. nuko babonana mu maso, we na Amaziya umwami w'u Buyuda, i Betshemeshi, i Yuda. 22 Yuda yarushijeho kuba mubi imbere ya Isiraheli, bahungira abantu bose mu ihema rye. 23 Yowasi umwami wa Isiraheli ajyana Amaziya umwami w'u Buyuda, mwene Yowasi mwene Yehoahazi, i Betezhemu, amuzana i Yeruzalemu, asenya urukuta rwa Yeruzalemu kuva ku irembo rya Efurayimu kugera ku irembo ry'imfuruka. 24 Afata izahabu n'ifeza byose, n'ibikoresho byose byari mu nzu y'Imana hamwe na Obededomu, n'ubutunzi bw'inzu y'umwami, ingwate na bo, asubira i Samariya. 25 Amaziya mwene Yowasi umwami w'u Buyuda abaho nyuma y'urupfu rwa Yowasi mwene Yehovaz umwami wa Isiraheli imyaka cumi n'itanu. 26 Ibindi bikorwa bya Amaziya, icya mbere n'icya nyuma, dore ko bitanditswe mu gitabo cy'abami b'Abayuda na Isiraheli? 27 Amaziya amaze kureka gukurikira Uwiteka, bamugambanira i Yeruzalemu; nuko ahungira i Lakishi, ariko bohereza i Lakishi nyuma ye, bamwicira aho. 28 Bamujyana ku mafarashi, bamuhamba hamwe na ba sekuruza mu mujyi wa Yuda.

UMUTWE WA 26 1 Abayuda bose bajyana Uziya wari ufite imyaka cumi n'itandatu y'amavuko, bamugira umwami mu cyumba cya se Amaziya. 2 Yubaka Eloti, ayisubiza mu Buyuda, umwami aryamana na ba sekuruza. Uziya yari afite imyaka cumi n'itandatu y'amavuko, igihe yatangiraga gutegeka, ategeka i Yeruzalemu imyaka mirongo itanu n'ibiri. Nyina yitwaga kandi Yekoliya w'i Yeruzalemu. 4 Akora ibikwiriye imbere y'Uhoraho, nk'uko se Amaziya yabigenje. 5 Yashakishije Imana mu gihe cya Zekariya, wari usobanukiwe mu iyerekwa ry'Imana: kandi igihe cyose yashakaga Uwiteka, Imana yamutumye gutera imbere. 6 Arasohoka, arwanya Abafilisitiya, asenya urukuta rwa Gati, n'urukuta rwa Yabune, n'urukuta rwa Ashidodi, yubaka imigi hafi ya Ashidodi n'Abafilisitiya. 7 Imana imufasha kurwanya Abafilisitiya, n'Abarabu batuye i Gurbaali, n'Abamunimu. 8 Abamoni baha Uziya impano, izina rye rikwira hose no mu Misiri. kuko yakomezaga cyane. 9 Uziya yubaka iminara i Yerusalemu ku irembo ry'imfuruka, no ku irembo ry'ikibaya, no ku mpande z'urukuta, arakomeza. 10 Yubaka iminara mu butayu, acukura amariba menshi, kuko yari afite inka nyinshi, haba mu gihugu cyo hasi, no mu bibaya: aborozi, n'abambuzi b'imizabibu mu misozi no muri Karumeli, kuko yakundaga ubworozi. 11 Uziya yari afite ingabo nyinshi z'abarwanyi, bajya ku rugamba n'imigwi, bakurikije umubare wabo wavuzwe na Yeyeli umwanditsi n'umwami Maaseya, bayobowe na Hananiya, umwe mu batware b'umwami. 12 Umutware w'abasekuruza b'intwari bose bari ibihumbi bibiri na magana atandatu. 13 Kandi mu kuboko kwabo hari ingabo ibihumbi magana atatu n'ibihumbi birindwi na magana atanu, barwana n'imbaraga zikomeye, kugira ngo bafashe umwami kurwanya umwanzi. 14 Uziya abategurira ingabo zose, ingabo, amacumu, ingofero, ingofero, imiheto, n'imigozi yo gutera amabuye. 15 Akora muri Yeruzalemu moteri, yahimbwe n'abantu b'amayeri, kuba ku minara no ku nkike, kugira ngo arase imyambi n'amabuye manini. Izina rye rikwira mu mahanga; kuko yafashijwe bitangaje, kugeza akomeye. 16 Ariko amaze gukomera, umutima we urahinda umushyitsi, kuko yarenze ku Uwiteka Imana ye, maze yinjira mu rusengero rw'Uwiteka gutwika imibavu ku gicaniro cy'imibavu. 17 Umutambyi Azariya aramukurikira, ajyana na baherezabitambo bane b'Uhoraho, bari intwari: 18 Barwanya Uziya umwami, baramubwira bati: “Uziya, ntibikwiye ko utwika Uhoraho, ahubwo ni abatambyi abahungu ba Aroni bejejwe gutwika imibavu: sohoka ahera. kuko wacumuye; eka kandi ntibizoba ari icubahiro cawe Uwiteka Imana. 19 Uziya ararakara, afite intoki mu ntoki kugira ngo atwike imibavu, mu gihe yari arakariye abatambyi, ibibembe na byo byahagurukiye mu ruhanga rwe imbere y'abatambyi bo mu nzu y'Uwiteka, hafi y'urutambiro rw'imibavu.


2 Ngoma

20 Azariya umutambyi mukuru n'abatambyi bose baramureba, basanga yari ibibembe mu ruhanga, baramwirukana aho. yego, na we yihutiye gusohoka, kuko Uhoraho yari yamukubise. 21 Uziya umwami yari umubembe kugeza apfuye, atura mu nzu myinshi, abaye umubembe; kuko yakuwe mu nzu y'Uwiteka, umuhungu we Yotamu yari hejuru y'inzu y'umwami, acira abantu bo mu gihugu. 22 Ibindi bikorwa bya Uziya, mbere na nyuma, ni byo umuhanuzi Yesaya, mwene Amosi yanditse. 23 Uziya aryamana na ba sekuruza, bamuhamba hamwe na ba sekuruza mu murima wo gushyingura abami; kuko bavugaga bati: Ni umubembe, umuhungu we Yotamu amuganza mu cyimbo cye. UMUTWE WA 27 1 Yotamu yari afite imyaka makumyabiri n'itanu igihe yatangiraga gutegeka, ategeka imyaka cumi n'itandatu i Yeruzalemu. Nyina yitwaga Yerusha, umukobwa wa Zadoki. 2 Akora ibikwiriye imbere y'Uhoraho, nk'uko se Uziya yabigenje byose, ariko ntiyinjira mu rusengero rw'Uwiteka. Kandi abantu barangije ruswa. 3 Yubaka irembo rirerire ry'inzu y'Uwiteka, yubaka byinshi ku rukuta rwa Opeli. 4 Byongeye kandi yubaka imigi mu misozi ya Yuda, no mu mashyamba yubaka ibihome n'iminara. 5 Yarwanye n'umwami w'Abamoni, arabatsinda. Abana ba Amoni bamuha muri uwo mwaka impano ijana ya feza, n'ibihumbi icumi by'ingano, n'ibihumbi icumi bya sayiri. Abana ba Amoni baramwishura byinshi, haba mu mwaka wa kabiri, n'uwa gatatu. 6 Yotamu aba umunyambaraga, kuko yateguye inzira ziwe imbere y'Uwiteka Imana ye. 7 Ibindi bikorwa byose bya Yotamu, n'intambara ze zose n'inzira ze, dore ko byanditswe mu gitabo cy'abami ba Isiraheli n'u Buyuda. 8 Afite imyaka itanu na makumyabiri igihe yatangiraga gutegeka, ategeka imyaka cumi n'itandatu i Yeruzalemu. 9 Yotamu aryamana na ba sekuruza, bamushyingura mu mujyi wa Dawidi, umuhungu we Ahazi amwima mu cyimbo cye. UMUTWE WA 28 1 Ahazi yari afite imyaka makumyabiri igihe yatangiraga gutegeka, ategeka i Yeruzalemu imyaka cumi n'itandatu, ariko ntiyakora ibikwiriye imbere y'Uwiteka, nka se Dawidi: 2 Kuko yagendeye mu nzira z'abami ba Isiraheli, kandi akorera Baaliim amashusho ashongeshejwe. 3 Byongeye kandi atwika imibavu mu kibaya cya mwene Hinomu, atwika abana be mu muriro, nyuma y'amahano y'abanyamahanga Uhoraho yari yirukanye imbere y'Abisirayeli. 4 Yatamba ibitambo kandi atwika imibavu ahantu hirengeye, ku misozi, no munsi y'ibiti byose bitoshye. 5 Ni cyo cyatumye Uwiteka Imana ye imushyira mu maboko y'umwami wa Siriya; Baramukubita, batwara benshi muri bo babanyagwa, babajyana i Damasiko.

Yashyikirijwe kandi mu maboko y'umwami wa Isiraheli, amukubita cyane. 6 Kubanga Peka mwene Remaliya yishe i Buyuda ibihumbi ijana na makumyabiri kumunsi umwe, bose bari intwari; kuko bari baretse Uwiteka Imana ya ba sekuruza. 7 Zikiri, umunyambaraga wa Efurayimu, yica umuhungu w'umwami Maseya, na Azrikamu umutware w'urugo na Elkana wari iruhande rw'umwami. 8 Abayisraheli batwara imbohe muri benewabo ibihumbi magana abiri, abagore, abahungu n'abakobwa, kandi babambura iminyago myinshi, babizanira i Samariya. 9 Ariko umuhanuzi w'Uwiteka yari ahari, witwaga Odedi, asohoka imbere y'ingabo zageze i Samariya, arababwira ati “Dore, kuko Uwiteka Imana y'abasekuruza banyu yarakariye u Buyuda, yabashyize mu kuboko kwanyu, mubica mu burakari bugera mu ijuru. 10 Noneho urashaka kugumya munsi y'abana ba Yuda na Yeruzalemu kugira ngo ube imbata n'abaja, ariko ntihariho nawe, ndetse no muri wowe, ibyaha byakorewe Uwiteka Imana yawe? 11 Noneho unyumve, wongere utange imbohe, ibyo wafashe mpiri benewanyu, kuko uburakari bukaze bw'Uwiteka buri kuri wewe. 12 Hanyuma bamwe mu batware b'abana ba Efurayimu, Azariya mwene Yohani, Berekiya mwene Meshillemoti na Yehizkiya mwene Shallum na Amasa mwene Hadlai, bahagurukira kurwanya abavuye mu ntambara, 13 Arababwira ati: "Ntimuzazane hano imbohe, kuko mu gihe tumaze kugirira nabi Uwiteka, murashaka kongera byinshi mu byaha byacu no ku byaha byacu, kuko ibicumuro byacu ari byinshi, kandi uburakari bukaze kuri Isiraheli. 14 Abitwaje ibirwanisho rero basiga imbohe n'iminyago imbere y'ibikomangoma n'iteraniro ryose. 15 Abagabo bagaragajwe n'izina barahaguruka, bajyana imbohe, bambura iminyago bambara imyenda yose yari yambaye ubusa muri bo, barabambika ubusa, barabambika ubusa, babaha ibyo kurya no kunywa, babasiga amavuta, babatwara intege nke zabo zose ku ndogobe, babajyana i Yeriko, mu mujyi w'ibiti by'imikindo, basubira i Bavandimwe babo. 16 Muri icyo gihe, umwami Ahazi yohereza abami ba Ashuri ngo bamutabare. 17 Kuko Abanyedomu bari baje gukubita u Buyuda, batwara imbohe. 18 Abafilisitiya na bo binjira mu migi yo mu gihugu cyo hasi, no mu majyepfo y'u Buyuda, bajyana i Betshemeshi, na Ajaloni, na Gederoti, na Shocho n'imidugudu yawo, na Timina hamwe n'imidugudu yabyo, Gimzo n'imidugudu yaho, barahatura. 19 Kuko Uwiteka yamanuye u Buyuda kubera Ahazi umwami wa Isiraheli. kuko Yuda yambitse ubusa, kandi akarenganya Uhoraho. 20 Umwami wa Ashuri Tilgatipilneseri aramwegera, aramubabaza, ariko ntiyamukomeza. 21 Kuko Ahazi yakuye umugabane mu nzu y'Uwiteka, no mu nzu y'umwami, no ku batware, awuha umwami wa Ashuri, ariko ntiyamufasha. 22 Mu gihe cy'amakuba ye, yarenze ku Uwiteka, uwo ni we mwami Ahazi. 23 Kuko yatambiye imana z'i Damasiko zamukubise, maze aravuga ati: Kubera ko imana z'abami ba Siriya zibafasha,


2 Ngoma

bityo nzabatambira kugira ngo bamfashe. Ariko bari amatongo ye, na Isiraheli yose. 24 Ahazi akoranyiriza hamwe ibikoresho byo mu nzu y'Imana, atemagura ibikoresho by'inzu y'Imana, akinga imiryango y'Uwiteka, amugira ibicaniro mu mpande zose za Yeruzalemu. 25 Kandi mu migi myinshi y'u Buyuda yashyizeho ahantu hirengeye ho gutwika imibavu izindi mana, kandi arakarira Uhoraho Imana ya ba sekuruza. 26 Noneho ibikorwa bye byose n'inzira ze zose, mbere na nyuma, dore ko byanditswe mu gitabo cy'abami b'u Buyuda na Isiraheli. 27 Ahaz aryamana na ba sekuruza, bamushyingura mu mujyi, ndetse no muri Yeruzalemu, ariko ntibamujyana mu mva z'abami ba Isiraheli, umuhungu we Hezekiya amuganza mu cyimbo cye. UMUTWE WA 29 1 Hezekiya atangira gutegeka afite imyaka itanu na makumyabiri, ategeka imyaka icyenda na makumyabiri i Yeruzalemu. Nyina yitwaga Abiya, umukobwa wa Zekariya. 2 Akora ibikwiriye imbere y'Uhoraho, nk'uko se Dawidi yari yarakoze byose. 3 Mu mwaka wa mbere w'ingoma ye, mu kwezi kwa mbere, akingura imiryango y'Uwiteka, arabasana. 4 Azana abatambyi n'Abalewi, abakoranyiriza hamwe mu muhanda w'iburasirazuba, 5 Arababwira ati: 'Nimwumve, Abalewi, nimwezeze, kandi mweze inzu y'Uwiteka Imana ya ba sogokuruza, kandi mukure umwanda mu buturo bwera. 6 Kuko abakurambere bacu barenganye, bagakora ibibi mu maso y'Uwiteka Imana yacu, bakamutererana, bakanga mu maso h'Uwiteka, bakabatera umugongo. 7 Nanone bakinga imiryango y'ibaraza, bazimya amatara, ntibatwika imibavu cyangwa ngo batambire Imana ya Isiraheli ibitambo byoswa. 8 Ni cyo cyatumye uburakari bw'Uwiteka bugirira u Buyuda na Yeruzalemu, kandi yabakijije ibibazo, abatangara kandi bavuza induru, nk'uko mubibona n'amaso yawe. 9 Dore abakurambere bacu baguye mu nkota, abahungu bacu n'abakobwa bacu n'abagore bacu bari mu bunyage kubera ibyo. 10 Ubu ni mu mutima wanjye kugirana amasezerano n'Uwiteka Imana ya Isiraheli, kugira ngo uburakari bwe bukaze buduhindukire. 11 Bana banjye, ntimukabe uburangare, kuko Uwiteka yagutoye ngo uhagarare imbere ye, ngo umukorere, kugira ngo ukorere, kandi utwike imibavu. 12 Abalewi bahaguruka, Mahati mwene Amasai na Yoweli mwene Azariya, mu bahungu ba Kohati: n'abahungu ba Merari, Kish mwene Abdi, na Azariya mwene Yehaleli: n'Abagereki; Yowasi mwene Zima, na Edeni mwene Yowasi: 13 Mu bahungu ba Elizapani; Shimri, na Jeyeli: n'abahungu ba Asafu; Zekariya na Mataniya: 14 Mu bahungu ba Hemani; Yeheyeli na Shimei: n'abahungu ba Yeduti; Shemaya, na Uzziyeli.

15 Bakoranya abavandimwe babo, beza, baza, nk'uko itegeko ry'umwami babitegetse, nk'uko amagambo y'Uwiteka abivuga, kugira ngo basukure inzu y'Uwiteka. 16 Abatambyi binjira mu gice cy'imbere cy'inzu y'Uwiteka, kugira ngo bahanagure, basohora umwanda wose basanze mu rusengero rw'Uwiteka mu gikari cy'inzu y'Uwiteka. Abalewi barayifata, kugira ngo bayikore mu mahanga mu mugezi wa Kidron. 17 Batangira ku munsi wa mbere w'ukwezi kwa mbere kweza, ku munsi wa munani w'ukwezi bagera ku rubaraza rw'Uwiteka, nuko beza inzu y'Uwiteka mu minsi umunani; no kumunsi wa cumi na gatandatu wukwezi kwambere barangije. 18 Binjira kwa Hezekiya umwami, baravuga bati: “Twahanaguye inzu yose y'Uwiteka, n'urutambiro rw'ibitambo byoswa, hamwe n'ibikoresho byose, n'ameza y'imigati, n'ibikoresho byose. 19 Byongeye kandi, ibikoresho byose umwami Ahazi yari afite ku ngoma ye yabijugunye mu byaha bye, twabiteguye kandi byera, kandi dore biri imbere y'urutambiro rw'Uwiteka. 20 Hezekiya umwami arabyuka kare, akoranya abatware b'umugi, azamuka mu nzu y'Uwiteka. 21 Bazana ibimasa birindwi, impfizi z'intama zirindwi, n'intama zirindwi, n'ihene zirindwi, kugira ngo babe igitambo cy'ibyaha ku bwami, ahera, no mu Buyuda. Ategeka abatambyi bene Aroni kubatambira ku gicaniro cy'Uwiteka. 22 Bica ibimasa, abatambyi bakira ayo maraso, bayamijagira ku gicaniro. Muri ubwo buryo, igihe bicaga impfizi z'intama, baminjagira amaraso ku gicaniro: bica n'abana b'intama, bamena amaraso ku gicaniro. 23 Bazana ihene zo gutambira ibyaha imbere y'umwami n'itorero. nuko barambikaho ibiganza: 24 Abatambyi barabica, biyunga n'amaraso yabo ku gicaniro, kugira ngo bahongerere Abisirayeli bose, kuko umwami yategetse ko Abisiraheli bose batamba igitambo gitwikwa n'igitambo cy'ibyaha. 25 Ashyira Abalewi mu nzu y'Uwiteka akoresheje ibyuma bisakuza, inanga, inanga, nk'uko byanditswe na Dawidi, n'uwabibonye Gadi n'umuhanuzi Natani, kuko n'abahanuzi be babitegetse. 26 Abalewi bahagararana n'ibikoresho bya Dawidi, abatambyi bafite impanda. 27 Hezekiya ategeka gutanga igitambo gitwikwa ku gicaniro. Igitambo gitwikwa gitangiye, indirimbo y'Uwiteka yatangiranye n'inzamba, n'ibikoresho byashyizweho na Dawidi umwami wa Isiraheli. 28 Itorero ryose rirasenga, abaririmbyi bararirimba, bavuza impanda, ibyo byose birakomeza kugeza ituro ryoswa rirangiye. 29 Bamaze gutanga amaturo, umwami n'abari kumwe na we bose barunama, baramya. 30 Byongeye kandi, Hezekiya umwami n'ibikomangoma byategetse Abalewi guhimbaza Uwiteka bakoresheje amagambo ya Dawidi na Asafu wabibonye. Baririmba ibisingizo bishimye, barunama barunama. 31 Hezekiya aramusubiza ati: “Noneho mwiyeguriye Uwiteka, nimuzegere, mutange ibitambo n'ibisingizo mu nzu y'Uwiteka. Itorero rizana ibitambo no gushimira amaturo; kandi benshi nkabari kumitima yubusa yatanzwe.


2 Ngoma

32 Igitambo cyatwitswe n'itorero ryazanye, cyari ibimasa mirongo itandatu n'ibimasa icumi, impfizi z'intama ijana n'intama magana abiri: ibyo byose byari ibitambo bitwikwa Uhoraho. 33 Kandi ibintu byeguriwe Imana byari ibimasa magana atandatu n'intama ibihumbi bitatu. 34 Ariko abatambyi bari bake cyane, ku buryo batashoboraga gutwika amaturo yose yatwitswe: ni yo mpamvu abavandimwe babo Abalewi babafashaga, kugeza igihe umurimo urangiye, ndetse n'abandi batambyi bejeje, kuko Abalewi bari bafite imitima iboneye yo kwiyeza kuruta abatambyi. 35 Kandi ibitambo byoswa byari byinshi, hamwe n'ibinure by'ibitambo by'amahoro, n'amaturo y'ibinyobwa ku maturo yose yatwitse. Igikorwa c'inzu y'Uwiteka cyarateguwe. 36 Hezekiya arishima n'abantu bose, ko Imana yateguye abantu, kuko ibintu byakozwe mu buryo butunguranye. UMUTWE WA 30 1 Hezekiya yohereza muri Isiraheli yose no mu Buyuda, yandikira kandi Efurayimu na Manase, kugira ngo baze mu rugo rw'Uwiteka i Yeruzalemu, kugira ngo Pasika ibe Uwiteka Imana ya Isiraheli. 2 Kuko umwami yari yagiriye inama, ibikomangoma bye, n'itorero ryose ry'i Yeruzalemu, kugira ngo bizihize Pasika mu kwezi kwa kabiri. 3 Kuko batashoboye kugumana icyo gihe, kubera ko abatambyi batarijeje bihagije, nta nubwo abantu bari bateraniye i Yeruzalemu. 4 Icyo kintu gishimisha umwami n'itorero ryose. 5 Bashyiraho itegeko ryo gutangaza muri Isiraheli yose, kuva i Berisheba kugeza i Dan, kugira ngo baze kwizihiza Pasika Uwiteka Imana ya Isiraheli i Yeruzalemu, kuko batabikoze kuva kera nk'uko byari byanditswe. 6 Nguko uko inyandiko zajyanye n'amabaruwa y'umwami n'ibikomangoma bye muri Isiraheli yose no mu Buyuda, kandi nk'uko itegeko ry'umwami ryabitegetse, baravuga bati: “Yemwe bana ba Isiraheli, nimwisubireho Uwiteka Imana ya Aburahamu, Isaka na Isiraheli, na we azagaruka ku basigaye muri mwe, batorotse mu maboko y'abami ba Ashuri. 7 Ntimukabe nka ba sokuruza, kandi nka benewanyu, barenze ku Uwiteka Imana ya ba sekuruza, ari bo babatanze ngo babe umusaka nk'uko mubibona. 8 Ntimukinangire nk'uko ba sogokuruza banyu, ahubwo mwiyegurire Uwiteka, mwinjire mu cyumba cye cyejejeje iteka ryose, kandi mukorere Uwiteka Imana yanyu, kugira ngo uburakari bwe buguhindukire. 9 Kuko nimugarukira Uwiteka, abavandimwe banyu hamwe n'abana banyu bazagirira impuhwe ababayobora, kugira ngo bazagaruke muri iki gihugu, kuko Uwiteka Imana yawe ari inyembabazi n'imbabazi, kandi ntizaguhindukirira mu maso yawe, nimugaruka kuri we. 10 Izo nyandiko rero ziva mu mujyi ujya mu wundi zinyura mu gihugu cya Efurayimu na Manase kugeza i Zebuluni, ariko barabaseka, barabaseka. 11 Nyamara abatwara Asheri na Manase na Zebuluni baricisha bugufi, bagera i Yeruzalemu. 12 Muri Yuda, ukuboko kw'Imana kwari ukubaha umutima umwe wo gukurikiza amategeko y'umwami n'abatware, nk'uko ijambo ry'Uwiteka ribivuga.

13 Bateranira i Yeruzalemu abantu benshi kugira ngo bakore umunsi mukuru w'imigati idasembuye mu kwezi kwa kabiri, itorero rikomeye cyane. 14 Barahaguruka, bakuraho ibicaniro byari i Yeruzalemu, ibicaniro byose byo kubavamo imibavu barabikuraho, babijugunya mu mugezi wa Kidron. 15 Bica Pasika ku munsi wa cumi na kane w'ukwezi kwa kabiri, abatambyi n'Abalewi bararakara, baritagatifuza, binjiza ibitambo byoswa mu nzu y'Uwiteka. 16 Bahagarara mu mwanya wabo nk'uko bakurikije amategeko ya Mose, umuntu w'Imana, abatambyi bamijagiye amaraso, ayo bakuye mu kuboko kw'Abalewi. 17 Kuko mu itorero hari benshi batari bejejwe, ni cyo cyatumye Abalewi bashinzwe kuyobora iyicwa rya pasika kuri buri muntu wese udafite isuku, kugira ngo abeze Uwiteka. 18 Kubera ko abantu benshi, ndetse na benshi muri Efurayimu, na Manase, Isakari na Zebuluni, batigeze beza, nyamara barya pasika ukundi nk'uko byari byanditswe. Ariko Hezekiya arabasengera, arababwira ati “Uwiteka mwiza ababarira buri wese 19 Ibyo bitegura umutima we gushaka Imana, Uwiteka Imana ya ba sekuruza, nubwo adahumanye nk'uko kwezwa ahera. 20 Uhoraho yumvira Hezekiya, akiza abantu. 21 Bene Abisirayeli bari i Yeruzalemu, bizihiza iminsi mikuru y'imigati idasembuye iminsi irindwi, banezerewe cyane. Abalewi n'abaherezabitambo basingiza Uhoraho umunsi ku munsi, baririmbira Uhoraho ibicurangisho byinshi. 22 Hezekiya abwira Abalewi bose bigisha ubumenyi bwiza bw'Uwiteka, maze barya iminsi mikuru iminsi irindwi, batamba ibitambo by'amahoro, kandi batura Uhoraho Imana ya ba sekuruza. 23 Inteko yose ifata inama yo gukomeza indi minsi irindwi, bakomeza indi minsi irindwi bishimye. 24 Kuko Hezekiya umwami w'u Buyuda yahaye itorero ibimasa igihumbi n'intama ibihumbi birindwi; Abatware bahaye itorero ibimasa igihumbi n'intama ibihumbi icumi, kandi abatambyi benshi bejeje. 25 Itorero ryose rya Yuda, hamwe n'abatambyi n'Abalewi, n'itorero ryose ryavuye muri Isiraheli, ndetse n'abanyamahanga basohoka mu gihugu cya Isiraheli, n'abatuye i Buyuda, barishima. 26 I Yeruzalemu haba umunezero mwinshi, kuko kuva mu gihe cya Salomo mwene Dawidi umwami wa Isiraheli, nta na hamwe byari bimeze i Yeruzalemu. 27 Abaherezabitambo Abalewi bahaguruka, baha umugisha abantu, ijwi ryabo ryumvikana, amasengesho yabo agera aho yari atuye, ndetse no mu ijuru. UMUTWE WA 31 1 Ibyo byose birangiye, Abisiraheli bose bari bahari basohoka mu migi y'u Buyuda, bamenagura amashusho mo ibice, batema ibiti, bajugunya ahantu hirengeye n'ibicaniro mu Buyuda na Benyamini, muri Efurayimu na Manase, kugeza igihe babatsembye burundu. Abayisraheli bose baragaruka, umuntu wese atunga, mu migi yabo. 2 Hezekiya ashyiraho amasomo y'abaherezabitambo n'Abalewi nyuma y'amasomo yabo, umuntu wese akurikije umurimo we, abatambyi n'Abalewi ku bw'ibitambo byoswa


2 Ngoma

n'ibitambo by'amahoro, gukorera umurimo, gushimira no guhimbaza mu marembo y'amahema y'Uhoraho. 3 Yashyizeho kandi umugabane w'umwami ku bintu bye kugira ngo ature ibitambo byoswa, abimenye, ibitambo byoswa mu gitondo na nimugoroba, n'amaturo yatwikwa ku masabato, ukwezi gushya, n'iminsi mikuru, nk'uko byanditswe mu mategeko y'Uwiteka. 4 Kandi yategetse abantu batuye i Yeruzalemu gutanga umugabane w'abatambyi n'Abalewi, kugira ngo bashishikarizwe mu mategeko y'Uwiteka. 5 Amategeko akimara kugera mu mahanga, Abisirayeli bazana imbuto nyinshi z'ibigori, vino, amavuta, n'ubuki, no kongera umurima. kandi icya cumi cyibintu byose bazanye byinshi. 6 Na none ku Bisirayeli n'Abayuda batuye mu migi ya Yuda, bazana icya cumi cy'inka n'intama, n'icya cumi cy'ibintu byera byeguriwe Uwiteka Imana yabo, babishyira mu birundo. 7 Mu kwezi kwa gatatu batangira gushinga urufatiro, barangiza mu kwezi kwa karindwi. 8 Hezekiya n'abaganwa baraza babonye ibirundo, bahimbaza Uwiteka n'abantu be Isiraheli. 9 Hezekiya abaza abatambyi n'Abalewi ku byerekeye ibirundo. 10 Azariya umutambyi mukuru w'inzu ya Zadoki aramusubiza ati: “Kuva abantu batangira kuzana amaturo mu nzu y'Uwiteka, twari dufite ibyo kurya bihagije, kandi dusize byinshi, kuko Uhoraho yahaye umugisha ubwoko bwe; kandi igisigaye ni ububiko bunini. 11 Hezekiya ategeka gutegura ibyumba mu nzu y'Uwiteka; barabategura, 12 Azana amaturo, icyacumi n'ibintu byeguriwe Imana mu budahemuka, aho Cononiya Umulewi yari umutware, umuvandimwe we Shimei ni we wakurikiyeho. 13 Yeheyeli, Azaziya, Nahati, Asahel, Yerimoti, Yosabadi, Eliyeli, Isimakiya, Mahati na Benaya, bari abagenzuzi bayobowe na Kononiya na murumuna we Shimeyi, babitegetswe na Hezekiya umwami, na Azariya umutware w'inzu y'Imana. 14 Koreya mwene Imina Umulewi, umutware werekeza iburasirazuba, yari hejuru y'ibitambo by'Imana ku bushake, kugira ngo atange ibitambo by'Uwiteka, n'ibintu byera cyane. 15 Kandi iruhande rwe ni Edeni, Miniyini, na Yesuwa, na Shemaya, Amariya na Shekaniya, mu migi y'abatambyi, mu biro byabo, kugira ngo baha abavandimwe babo amasomo, ndetse n'abakuru n'abato: 16 Ibisekuru byabo by'igitsina gabo, kuva ku myaka itatu no hejuru, ndetse kugeza ku muntu wese winjira mu nzu y'Uwiteka, umugabane we wa buri munsi ku bw'umurimo wabo mu byo bashinzwe ukurikije amasomo yabo; 17 Haba ibisekuruza by'abatambyi n'inzu ya ba sekuruza, n'Abalewi kuva ku myaka makumyabiri n'abayirengeje, babashinja amasomo yabo; 18 Kandi mu bisekuru by'abana babo bose, abagore babo, abahungu babo, n'abakobwa babo, binyuze mu itorero ryose, kuko mu biro byabo biyejeje bera: 19 Nanone mu bahungu ba Aroni abatambyi, bari mu mirima yo mu nkengero z'umujyi wabo, mu migi myinshi, abagabo bagaragazaga amazina, kugira ngo bagabanye abagabo bose bo mu batambyi, ndetse n'ababonaga ibisekuruza byabo mu Balewi.

20 Ukwo ni ko Hezekiya yakoraga mu Buyuda bwose, kandi akora icyiza, icyiza n'ukuri imbere y'Uwiteka Imana ye. 21 Kandi mu mirimo yose yatangiriye mu murimo w'inzu y'Imana, mu mategeko, no mu mategeko, gushaka Imana ye, yabikoze n'umutima we wose, aratera imbere. UMUTWE WA 32 1 Ibyo bimaze gushingwa, Senakeribu umwami wa Ashuri araza, yinjira mu Buyuda, akambika imigi ikikijwe n'inkuta, atekereza kubitsindira wenyine. 2 Hezekiya abonye Senakeribu aje, kandi ko yari afite umugambi wo kurwanya Yeruzalemu, 3 Yagiriye inama abatware be n'abantu be bakomeye kugira ngo bahagarike amazi y'amasoko adafite umujyi, baramufasha. 4 Nuko abantu bateranira hamwe, bahagarika amasoko yose, n'umugezi unyura hagati mu gihugu, baravuga bati: “Kuki abami ba Ashuri baza, bakabona amazi menshi? 5 Yongera imbaraga, yubaka urukuta rwose rwasenyutse, aruzamura kugeza ku minara, no ku rundi rukuta rutari hanze, asana Millo mu mujyi wa Dawidi, akora imyambi n'ingabo nyinshi. 6 Ashyira abatware b'intambara ku bantu, abakoranyiriza hamwe mu muhanda w'irembo ry'umujyi, ababwira neza ati: 7 Komera kandi ushire amanga, ntutinye cyangwa ngo uhagarike umutima umwami wa Ashuri, cyangwa imbaga y'abantu bose bari kumwe na we, kuko turi kumwe natwe kuruta kuri we: 8 Hamwe na we ukuboko k'umubiri; ariko hamwe natwe Uwiteka Imana yacu idufasha, no kurwana intambara zacu. Abantu bashingira ku magambo ya Hezekiya umwami w'u Buyuda. 9 Nyuma y'ibyo, Senakeribu umwami wa Ashuri yohereza abagaragu be i Yeruzalemu, (ariko we ubwe yagose Lakishi n'imbaraga ze zose hamwe na we), abika Hezekiya umwami w'u Buyuda no mu Buyuda bose bari i Yeruzalemu, baravuga bati: 10 Uku ni ko Senakeribu umwami wa Ashuri avuga ati: “Wiringiye he ko uzaguma mu kigo cya Yeruzalemu? 11 Hezekiya ntagushuka ngo witange ngo uzicwe n'inzara n'inyota, uvuga uti 'Uwiteka Imana yacu izadukiza mu maboko y'umwami wa Ashuri? 12 Ese Hezekiya ntiyigeze akuraho ahantu hirengeye n'ibicaniro bye, ategeka u Buyuda na Yeruzalemu ati: 'Muzasengera imbere y'urutambiro rumwe, mutwere imibavu? 13 Ntimuzi ibyo njye na ba sogokuruza twakoreye abantu bose bo mu bindi bihugu? imana z'amahanga zo muri ibyo bihugu zari zishoboye gukiza ibihugu byabo mu kuboko kwanjye? 14 Ni nde wari mu mana zose zo muri ayo mahanga, sogokuruza yarimbuye burundu, washoboraga gukiza ubwoko bwe mu kuboko kwanjye, kugira ngo Imana yawe ibashe kugukiza mu maboko yanjye? 15 Noneho rero, reka Hezekiya ntagushuke, cyangwa ngo akwemeze muri ubwo buryo, cyangwa ngo umwizere, kuko nta mana yo mu gihugu cyangwa ubwami ubwo ari bwo bwose yashoboye gukura ubwoko bwayo mu kuboko


2 Ngoma

kwanjye, no mu maboko ya ba sogokuruza: Imana yawe izagukiza bangahe mu kuboko kwanjye? 16 Abagaragu be barwanya byinshi Uhoraho Imana, n'umugaragu we Hezekiya. 17 Yandika kandi amabaruwa yo gutuka Uwiteka Imana ya Isiraheli, no kumuvuga nabi, agira ati: 'Nkuko imana z'amahanga yo mu bindi bihugu zitakuye ubwoko bwazo mu kuboko kwanjye, ni ko Imana ya Hezekiya itazakura ubwoko bwayo mu kuboko kwanjye. 18 Hanyuma batakambira n'ijwi rirenga mu ijambo Abayahudi babwira abatuye i Yeruzalemu bari ku rukuta, kugira ngo babatera ubwoba kandi bababuze amahwemo. Kugira ngo bafate umugi. 19 Bavuga ku Mana y'i Yerusalemu, nk'uko bavugaga imana z'abantu bo ku isi, ibyo bikaba ari imirimo y'amaboko y'abantu. 20 Kubera iyo mpamvu, Hezekiya umwami, n'umuhanuzi Yesaya mwene Amosi, barasenga kandi batakambira ijuru. 21 Uwiteka yohereza umumarayika, utsemba intwari zose z'intwari, n'abayobozi n'abasirikare mu ngando y'umwami wa Ashuri. Yagarutse rero afite isoni mu gihugu cye. Ageze mu nzu y'imana ye, abavuye mu nda ye bamwicisha inkota. 22 Nguko uko Uhoraho yakijije Hezekiya n'abatuye i Yeruzalemu mu maboko ya Senakeribu umwami wa Ashuri, no mu kuboko kw'abandi bose, abayobora impande zose. 23 Benshi bazanira Uwiteka impano i Yeruzalemu, baha impano Hezekiya umwami w'u Buyuda, kugira ngo akurwe imbere y'amahanga yose kuva icyo gihe. 24 Muri iyo minsi, Hezekiya yari arwaye kugeza apfuye, asenga Uwiteka, aramuvugisha, amuha ikimenyetso. 25 Ariko Hezekiya ntiyongera guhindura inyungu yamugiriye; kuko umutima we wazamutse, ni cyo cyatumye arakarira, n'u Buyuda na Yeruzalemu. 26 Nubwo Hezekiya yicishije bugufi kubera ubwibone bw'umutima we, we n'abatuye i Yeruzalemu, ku buryo uburakari bw'Uwiteka butabageraho mu gihe cya Hezekiya. 27 Hezekiya yari afite ubutunzi n'icyubahiro birenze urugero, yigira ubutunzi bw'ifeza, n'izahabu, n'amabuye y'agaciro, ibirungo, inkinzo, n'imitako yose ishimishije; 28 Ububiko nabwo bwo kongera ibigori, vino, namavuta; kandi ihagarara kubwoko bwose bwinyamaswa, hamwe na cote kubushyo. 29 Byongeye kandi, amuha imigi, imitungo n'amashyo menshi, kuko Imana yamuhaye ibintu byinshi. 30 Hezekiya na we ahagarika umugezi wo hejuru wa Gihoni, awumanura mu burengerazuba bw'umujyi wa Dawidi. Hezekiya atera imbere mu mirimo ye yose. 31 Nyamara, mu bucuruzi bw'intumwa z'abatware b'i Babuloni, bamutumyeho kugira ngo abaze igitangaza cyakorewe mu gihugu, Imana yaramusize, kugira ngo amugerageze, kugira ngo amenye ibyari mu mutima we. 32 Noneho ibindi bikorwa byose bya Hezekiya, n'ibyiza bye, dore ko byanditswe mu iyerekwa ry'umuhanuzi Yesaya umuhungu wa Amosi, no mu gitabo cy'abami b'Abayuda na Isiraheli. 33 Hezekiya aryamana na ba sekuruza, bamushyingura mu mukuru w'imva za Dawidi. Yuda yose n'abatuye i Yeruzalemu bamwubaha. Umuhungu we Manase yima ingoma mu cyimbo cye.

UMUTWE WA 33 1 Manase yari afite imyaka cumi n'ibiri igihe yatangiraga gutegeka, ategeka imyaka mirongo itanu n'itanu i Yeruzalemu: 2 Ariko se ibibi byari mu maso ya Yehova, nk'amahano y'abanyamahanga, uwo Uhoraho yirukanye imbere y'Abisirayeli. 3 Kuko yongeye kubaka ahantu hirengeye se Hezekiya yari yarasenyeye, yongeraho ibicaniro bya Baali, akora imirima, asenga ingabo zose zo mu ijuru, arazikorera. 4 Yubaka kandi ibicaniro mu nzu y'Uwiteka, aho Uwiteka yari yaravuze ati 'I Yerusalemu nitwa izina ryanjye iteka ryose. 5 Yubakira ibicaniro ingabo zose zo mu ijuru mu ngoro ebyiri z'Uwiteka. 6 Atuma abana be banyura mu muriro mu kibaya cya mwene Hinomu: nanone yitegereza ibihe, akoresha uburozi, akoresha ubupfumu, akoresha umwuka umenyereye, hamwe n'abapfumu: Yakoze ibibi byinshi imbere y'Uwiteka, kugira ngo amurakaze. 7 Ashiraho igishusho kibajwe, ikigirwamana yari yarakoze, mu nzu y'Imana Imana yari yarabwiye Dawidi n'umuhungu we Salomo, Muri iyi nzu no i Yeruzalemu, nahisemo imbere y'imiryango yose ya Isiraheli, nzashyira izina ryanjye ubuziraherezo: 8 Sinzongera gukura ikirenge cya Isiraheli mu gihugu nashiriyeho ba sogokuruza. kugira ngo bazitondera gukora ibyo nabategetse byose, bakurikije amategeko yose, amategeko n'amabwiriza ya Mose. 9 Manase rero atuma u Buyuda n'abatuye i Yeruzalemu bayobya, kandi bakora ibibi kurusha abanyamahanga Uhoraho yari yarimbuye imbere y'Abisirayeli. 10 Uhoraho abwira Manase n'ubwoko bwe, ariko ntibabyumva. 11 Ni cyo cyatumye Uhoraho abazanira abatware b'ingabo z'umwami wa Ashuri, bajyana Manase mu mahwa, bamubohesha iminyururu, bamujyana i Babiloni. 12 Igihe yari mu mibabaro, yinginze Uwiteka Imana ye, yicisha bugufi cyane imbere y'Imana ya ba sekuruza, 13 Aramusenga, aramwinginga, yumva kwinginga kwe, yongera kumusubiza i Yeruzalemu mu bwami bwe. Manase amenya ko Uwiteka ari Imana. 14 Nyuma y'ibyo, yubaka urukuta rudafite umujyi wa Dawidi, mu burengerazuba bwa Gihoni, mu kibaya, ndetse no ku muryango winjira ku irembo ry'amafi, akikiza Ofeli, awuzamura mu burebure bunini cyane, ashyira abatware b'intambara mu migi yose yari ikikijwe n'Ubuyuda. 15 Akura imana zidasanzwe, n'ikigirwamana mu nzu y'Uwiteka, n'ibicaniro byose yari yarubatse ku musozi w'inzu y'Uwiteka na Yeruzalemu, abirukana mu mujyi. 16 Asana igicaniro cy'Uwiteka, atamba ibitambo by'amahoro n'amaturo ashimira, ategeka u Buyuda gukorera Uhoraho Imana ya Isiraheli. 17 Nyamara abantu batambira ibitambo ahantu hirengeye, ariko bagitambira Uwiteka Imana yabo yonyine. 18 Noneho ibindi bikorwa byose bya Manase, no gusenga Imana ye, n'amagambo y'abamubonye bamuvugiye mu izina ry'Uwiteka Imana ya Isiraheli, dore ko byanditswe mu gitabo cy'abami ba Isiraheli. 19 Isengesho rye kandi, nuburyo Imana yamwinginze, n'ibyaha bye byose, n'ubwinjiracyaha bwe, n'ahantu


2 Ngoma

yubatse ahantu hirengeye, ashyiraho ibiti n'amashusho, mbere yuko yicisha bugufi: dore byanditswe mu magambo y'abareba. 20 Manase aryamana na ba sekuruza, bamuhamba mu nzu ye, umuhungu we Amoni amwima mu cyimbo cye. 21 Amoni yari afite imyaka ibiri na makumyabiri igihe yatangiraga gutegeka, ategeka imyaka ibiri i Yeruzalemu. 22 Ariko akora ibibi imbere y'Uwiteka, nk'uko se Manase yabigenje, kuko Amoni yatambye ibishusho byose byakozwe na se Manase yari yarabikoze, arabikorera. 23 Ntiyicishe bugufi imbere y'Uhoraho, nk'uko Manase yari yicishije bugufi; ariko Amoni yarenze cyane. 24 Abagaragu be baramugambanira, bamwicira mu nzu ye. 25 Ariko abantu bo muri icyo gihugu bishe abantu bose bagambiriye umwami Amoni. Abatuye igihugu bamugira Yosiya umuhungu we umwami mu cyimbo cye. UMUTWE WA 34 1 Yosiya yari afite imyaka umunani igihe yatangiraga gutegeka, ategeka i Yerusalemu umwaka umwe na mirongo itatu. 2 Akora ibikwiriye imbere y'Uwiteka, agendera mu nzira ya se Dawidi, ariko ntiyanga iburyo cyangwa ibumoso. 3 Kuko mu mwaka wa munani w'ingoma ye, akiri muto, atangira gushaka Imana ya Dawidi se, maze mu mwaka wa cumi na kabiri atangira kweza u Buyuda na Yeruzalemu ahantu hirengeye, mu biti, no mu mashusho abajwe, n'amashusho ashongeshejwe. 4 Bamenagura ibicaniro bya Baali imbere ye. n'amashusho, yari hejuru yabo hejuru, arayatema; n'ibiti, n'ibishusho bibajwe, n'amashusho yashongeshejwe, aravunagura ibice, abikora umukungugu, abijugunya ku mva yabatambiye. 5 Atwika amagufwa y'abaherezabitambo ku gicaniro cyabo, ahanagura Yuda na Yeruzalemu. 6 Ukwo ni ko yabigenje mu migi ya Manase, Efurayimu na Simeyoni, gushika i Nafutali, hamwe n'imyenda yabo. 7 Amaze gusenya ibicaniro n'ibiti, akubita ibishusho bibajwe, abicamo ibigirwamana byose mu gihugu cya Isiraheli, asubira i Yeruzalemu. 8 Mu mwaka wa cumi n'umunani ku ngoma ye, amaze kweza igihugu n'inzu, yohereza Shafani mwene Azaliya, na Maaseya umuyobozi w'umujyi, na Yowasi mwene Yowasi wandika, kugira ngo basane inzu y'Uwiteka Imana ye. 9 Bageze kuri Hilkiya umutambyi mukuru, batanga amafaranga yazanywe mu nzu y'Imana, Abalewi bakingira inzugi bakusanyije ukuboko kwa Manase na Efurayimu, n'abasigaye bose ba Isiraheli, n'u Buyuda na Benyamini bose. basubira i Yeruzalemu. 10 Babishyira mu maboko y'abakozi bashinzwe kuyobora inzu y'Uwiteka, babiha abakozi bakoraga mu nzu y'Uwiteka, kugira ngo basane kandi bahindure inzu: 11 Ndetse abanyabukorikori n'abubatsi barabahaye, kugura amabuye abajwe, n'ibiti byo gushyingiranwa, no hasi amazu abami b'u Buyuda bari barashenye. 12 Abagabo bakora umurimo mu budahemuka, kandi abagenzuzi babo ni Jahati na Obadiya, Abalewi, bo mu bahungu ba Merari. na Zekariya na Meshullam, bo mu bahungu ba Kohati, kugira ngo babishyire imbere; nabandi mu Balewi, byose byashobokaga ubuhanga bwibikoresho bya muzika.

13 Nanone kandi, bari hejuru y'abikorera imitwaro, kandi bakaba abagenzuzi b'ibikorwa byose bakoraga mu buryo ubwo ari bwo bwose, kandi mu Balewi hari abanditsi, abatware, n'abazamu. 14 Basohora amafaranga bazanwa mu nzu y'Uwiteka, umutambyi Hilkiya abona igitabo cy'amategeko y'Uwiteka yahawe na Mose. 15 Hilkiya aramusubiza, abwira Shafani umwanditsi, nasanze igitabo cy'amategeko mu nzu y'Uwiteka. Hilkiya na we aha igitabo Shafani. 16 Shafani ajyana igitabo ku mwami, yongera kugarura umwami, avuga ati: “Ibyo bagenewe abagaragu bawe byose barabikora.” 17 Bakoranya amafaranga yabonetse mu nzu y'Uwiteka, bayashyira mu maboko y'abagenzuzi, no mu maboko y'abakozi. 18 Umwanditsi Shafani abwira umwami, ati: “Umutambyi Hilkiya yampaye igitabo. Shafani ayisomera imbere y'umwami. 19 Umwami amaze kumva amagambo y'amategeko, akodesha imyenda ye. 20 Umwami ategeka Hilkiya, na Ahikamu mwene Shafani, na Abdoni mwene Mika, n'umwanditsi Shafani, na Asaya umugaragu w'umwami baravuga bati: 21 Genda, umbaze Uwiteka, ndetse n'abasigaye muri Isiraheli no mu Buyuda, ku byerekeye amagambo y'igitabo dusanga, kuko uburakari bw'Uwiteka bwadusutseho, kuko ba sogokuruza bacu batubahirije ijambo ry'Uwiteka, kugira ngo bakore nyuma y'ibyanditswe muri iki gitabo. 22 Hilkiya n'abo umwami yari yarashyizeho, bajya kwa Hulda umuhanuzikazi, muka Shallumu mwene Tikvati, mwene Hasra, umuzamu w'imyenda; (ubu yabaga i Yerusalemu muri kaminuza :) baramuvugisha kugeza ubwo. 23 Arabishura ati: “Ukwo ni ko Yehova Imana ya Isirayeli avuga ati: Mubwire umuntu wantumye kuri jewe, 24 Uku ni ko Yehova avuze ati 'Dore nzoshira ibibi aha hantu no ku bahatuye, n'imivumo yose yanditse mu gitabo basomye imbere y'umwami w'u Buyuda: 25 Kubera ko bantaye, bakongeza imibavu ku zindi mana, kugira ngo barandakarire imirimo yabo yose; Ni yo mpamvu uburakari bwanjye buzasukwa aha hantu, kandi ntibuzazima. 26 Naho umwami w'u Buyuda wagutumye kubaza Uwiteka, ni ko uzamubwira uti 'Uwiteka Imana ya Isiraheli ivuga ityo ku magambo wumvise; 27 Kubera ko umutima wawe wari ufite ubwuzu, ukicisha bugufi imbere y'Imana, igihe wumvaga amagambo ye aha hantu, no ku bahatuye, ukicisha bugufi imbere yanjye, ukambura imyenda yawe, ukarira imbere yanjye; Ndetse numvise nawe, ni ko Uwiteka avuga. 28 Dore nzaguteranyiriza kwa ba sogokuruza, kandi uzateranira mu mva yawe amahoro, kandi amaso yawe ntazabona ibibi byose nzabageza aha hantu no ku baturage baho. Bongera kuzana umwami ijambo. 29 Umwami atuma, akoranya abakuru bose ba Yuda na Yeruzalemu. 30 Umwami azamuka mu nzu y'Uwiteka, n'abantu bose b'Abayuda, n'abatuye i Yeruzalemu, abatambyi, n'Abalewi, n'abantu bose, abakuru n'aboroheje, maze asoma mu matwi yabo amagambo yose y'igitabo cy'isezerano kiboneka mu nzu y'Uwiteka.


2 Ngoma

31 Umwami ahagarara mu cyimbo cye, asezerana imbere y'Uwiteka, gukurikiza Uwiteka, no gukurikiza amategeko ye, ubuhamya bwe, n'amategeko ye, n'umutima we wose n'ubugingo bwe bwose, kugira ngo bakore amagambo y'isezerano yanditse muri iki gitabo. 32 Atuma abari i Yeruzalemu na Benyamini bose bahagarara aho. Ababa i Yeruzalemu bakora isezerano ry'Imana, Imana ya ba sekuruza. 33 Yosiya akuraho amahano yose mu bihugu byose byari bifitanye isano n'Abisirayeli, atuma abari muri Isiraheli bose bakorera, ndetse bakorera Uhoraho Imana yabo. Mu minsi ye yose, ntibagiye gukurikira Uhoraho, Imana ya ba sekuruza. UMUTWE WA 35 1 Byongeye kandi, Yosiya yizihiza Pasika Uhoraho i Yeruzalemu, bica pasika ku munsi wa cumi na kane w'ukwezi kwa mbere. 2 Abashyira abatambyi mu nshingano zabo, abashishikariza gukorera inzu y'Uwiteka, 3 Abwira Abalewi bigisha Abisirayeli bose bera Uwiteka ati: Shyira inkuge yera mu nzu Salomo mwene Dawidi umwami wa Isiraheli yubatse; ntibizakubera umutwaro ku bitugu: ukorere Uwiteka Imana yawe n'abantu bayo Isiraheli, 4 Nimwitegure mu mazu ya ba sogokuruza, nimukurikire, nk'uko byanditswe na Dawidi umwami wa Isiraheli, nk'uko umuhungu we Salomo yanditse. 5 Kandi uhagarare ahantu hera ukurikije amacakubiri y'imiryango ya ba sogokuruza bawe, na nyuma yo kugabana imiryango y'Abalewi. 6 Nimwice rero Pasika, mwiyeze, mutegure abavandimwe banyu, kugira ngo bakore nk'uko ijambo ry'Uwiteka babigira mu kuboko kwa Mose. 7 Yosiya aha abantu, umukumbi, abana b'intama n'abana, byose babitambira ibitambo bya pasika, abari aho bose babarirwa mu bihumbi mirongo itatu n'ibihumbi bitatu. Ibyo byari iby'umwami. 8 Abatware be baha abantu babishaka, abatambyi n'Abalewi, Hilkiya na Zekariya na Yehiyeli, abategetsi b'ingoro y'Imana, baha abatambyi amaturo ya pasika amaturo magana abiri na magana atandatu, n'inka magana atatu. 9 Conaniah na bene Shemaya na Netaneyeli, abavandimwe be, Hashabiya, Yeeli na Yozabadi, umutware w'Abalewi, baha Abalewi kugira ngo batambire Pasika amatungo magufi atanu, n'inka magana atanu. 10 Nuko umurimo utegurwa, abatambyi bahagarara mu mwanya wabo, n'Abalewi mu nzira zabo, nk'uko itegeko ry'umwami ribiteganya. 11 Bica Pasika, abatambyi baminjagira amaraso mu biganza byabo, Abalewi barabahondagura. 12 Bakuraho amaturo yoswa, kugira ngo batange bakurikije amacakubiri y'imiryango y'abantu, kugira ngo batambire Uwiteka nk'uko byanditswe mu gitabo cya Mose. Ni ko byagenze n'inka. 13 Batwika pasika bakongeza umuriro bakurikije iryo tegeko, ariko andi maturo matagatifu bayasya mu nkono, mu nkono, no mu nkono, babigabana vuba mu bantu bose. 14 Hanyuma, bitegura ubwabo n'abatambyi, kuko abatambyi bene Aroni bari bahugiye mu gutamba ibitambo

byoswa n'ibinure kugeza nijoro; Ni cyo cyatumye Abalewi bitegura ubwabo, n'abaherezabitambo abahungu ba Aroni. 15 Abaririmvyi abahungu ba Asafu bari mu kibanza cabo, nk'uko amategeko ya Dawidi, na Asafu, na Hemani, na Yedutiyoni abibona. abatwara ibicuruzwa bategereza amarembo yose; ntibashobora kuva mu murimo wabo; kuko abavandimwe babo Abalewi babateguriye. 16 Nguko uko umurimo wose w'Uwiteka wateguwe uwo munsi, kugira ngo bakomeze Pasika, kandi batambire ibitambo byoswa ku gicaniro cy'Uwiteka, nk'uko umwami Yosiya yabitegetse. 17 Abayisraheli bari bahari bizihiza Pasika icyo gihe, n'umunsi mukuru w'imigati idasembuye iminsi irindwi. 18 Kandi nta Pasika imeze nk'iyabitswe muri Isiraheli kuva mu gihe cya Samweli umuhanuzi; eka mbere n'abami bose ba Isirayeli ntibizihiza Pasika nk'uko Yosiya yabigenje, abatambyi, n'Abalewi, n'u Buyuda n'Abisirayeli bose bari bahari, n'ababa i Yeruzalemu. 19 Mu mwaka wa cumi n'umunani w'ingoma ya Yosiya, iyi pasika yarizihijwe. 20 Nyuma y'ibyo, Yosiya amaze gutegura urusengero, Necho umwami wa Egiputa araza kurwanya Karikemishi na Efurate, nuko Yosiya arasohoka. 21 Ariko amwoherereza intumwa, aramubaza ati “Nkore iki, mwami w'u Buyuda? Uyu munsi ntabwo naje kukurwanya, ahubwo naje kurwanya urugo ndimo intambara, kuko Imana yantegetse kwihuta: ikurinde kwivanga n'Imana iri kumwe nanjye, kugira ngo itagusenya. 22 Nyamara Yosiya ntiyigeze amuhindukiza, ahubwo yiyoberanyije kugira ngo arwane na we, ariko ntiyumvira amagambo ya Neho avuye mu kanwa k'Imana, aje kurwana mu kibaya cya Megido. 23 Abarashi barasa umwami Yosiya; Umwami abwira abagaragu be ati: “Nkuraho; kuko ndakomeretse cyane. 24 Abagaragu be rero bamuvana muri iyo gare, bamushyira mu igare rya kabiri yari afite; Bamujyana i Yeruzalemu, arapfa, ashyingurwa muri imwe mu mva za ba sekuruza. Yuda na Yerusalemu bose baririra Yosiya. 25 Yeremiya aririra Yosiya, kandi abagabo bose baririmbaga n'abagore baririmbaga bavugaga Yosiya mu miborogo yabo kugeza na n'ubu, babashyira itegeko muri Isiraheli, dore ko byanditswe mu cyunamo. 26 Noneho ibindi bikorwa byose bya Yosiya, n'ibyiza bye, nk'uko byanditswe mu Mategeko y'Uwiteka, 27 Kandi ibikorwa bye, mbere na nyuma, dore ko byanditswe mu gitabo cy'abami ba Isiraheli n'u Buyuda. UMUTWE WA 36 1 Abari mu gihugu bafata Yehoahazi mwene Yosiya, bamugira umwami mu cyimbo cya se i Yeruzalemu. 2 Yehoahazi yari afite imyaka makumyabiri n'itatu igihe yatangiraga gutegeka, amara amezi atatu i Yeruzalemu. 3 Umwami wa Egiputa amushyira i Yeruzalemu, aciraho iteka igihugu mu mpano ijana z'ifeza n'impano ya zahabu. 4 Umwami wa Egiputa agira Eliyaki umuvandimwe we umwami w'u Buyuda na Yeruzalemu, amwita Yehoyakimu. Necho afata murumuna we Yehoahazi, amujyana mu Misiri. 5 Yehoyakimu yari afite imyaka makumyabiri n'itanu, atangiye kuganza, ategeka i Yeruzalemu imyaka cumi n'umwe, kandi akora ibibi imbere y'Uwiteka Imana ye.


2 Ngoma

6 Nebukadinezari umwami wa Babiloni aramurwanya, amubohesha iminyururu, kugira ngo amujyane i Babiloni. 7 Nebukadinezari na we ajyana Babuloni ibikoresho byo mu nzu y'Uwiteka, abishyira mu rusengero rwe i Babiloni. 8 Ibindi bikorwa bya Yehoyakimu, n'amahano ye yakoze n'ibiri muri we, dore ko byanditswe mu gitabo cy'abami b'Abisirayeli n'u Buyuda, umuhungu we Yehoyakini amutegeka mu cyimbo cye. 9 Yehoyakini yari afite imyaka umunani igihe yatangiraga gutegeka, ategeka amezi atatu n'iminsi icumi i Yeruzalemu, kandi akora ibibi imbere y'Uwiteka. 10 Umwaka urangiye, umwami Nebukadinezari yohereza, amuzana i Babiloni, hamwe n'ibikoresho byiza byo mu nzu y'Uwiteka, maze Sedekiya umuvandimwe we aba umwami wa Yuda na Yeruzalemu. 11 Zedekiya yari afite imyaka umwe na makumyabiri igihe yatangiraga gutegeka, ategeka i Yeruzalemu imyaka cumi n'umwe. 12 Akora ibibi imbere y'Uwiteka Imana ye, ntiyicisha bugufi imbere y'umuhanuzi Yeremiya avugira mu kanwa k'Uwiteka. 13 Kandi yigomeka ku mwami Nebukadinezari, wari warahiye Imana, ariko anangira ijosi, anangira umutima we ngo ahindukirira Uwiteka Imana ya Isiraheli. 14 Byongeye kandi, abatware bose b'abatambyi n'abantu, barenganye cyane nyuma y'amahano yose y'abanyamahanga; yanduza inzu y'Uwiteka yari yarayejeje i Yeruzalemu. 15 Uwiteka Imana ya ba sekuruza baboherereje intumwa zayo, bahaguruka mu bihe byiza, barabohereza. kuko yagiriye impuhwe ubwoko bwe, n'aho atuye: 16 Ariko basebya intumwa z'Imana, basuzugura amagambo ye, bagakoresha nabi abahanuzi be, kugeza igihe uburakari bw'Uwiteka bwahagurukiye ubwoko bwe, kugeza ubwo nta muti wabonetse. 17 Ni cyo cyatumye abazanira umwami w'Abakaludaya, yica abasore babo inkota mu nzu yabo ahera, kandi nta mpuhwe yagiriraga umusore cyangwa inkumi, umusaza, cyangwa uwunamye imyaka myinshi, abaha bose mu kuboko kwe. 18 Ibikoresho byose byo mu nzu y'Imana, binini n'ibito, n'ubutunzi bw'inzu y'Uwiteka, n'ubutunzi bw'umwami, n'ibikomangoma bye; Ibyo byose yabizanye i Babiloni. 19 Batwika inzu y'Imana, basenya urukuta rwa Yeruzalemu, batwika ingoro zayo zose n'umuriro, batwika ibikoresho byiza byose. 20 Abahunze inkota bamujyana i Babiloni; aho bamukoreraga n'abahungu be kugeza ku ngoma y'ubwami bw'Ubuperesi: 21 Kugira ngo asohoze ijambo ry'Uwiteka akoresheje umunwa wa Yeremiya, kugeza igihe igihugu cyizihizaga amasabato ye, igihe cyose yari aryamye ari umusaka, akomeza isabato, kugira ngo yuzuze imyaka mirongo itandatu n'imyaka icumi. 22 Mu mwaka wa mbere wa Kuro umwami w'u Buperesi, kugira ngo ijambo ry'Uwiteka rivugwa mu kanwa ka Yeremiya risohozwe, Uwiteka akangura umwuka wa Kuro umwami w'u Buperesi, kugira ngo atangaze mu bwami bwe bwose, maze abishyira mu nyandiko, agira ati: 23 Kuro umwami w'u Buperesi avuga ati: “Ubwami bwose bwo ku isi bwampaye Uwiteka Imana yo mu ijuru. kandi yantegetse kumwubakira inzu i Yeruzalemu, i Yuda. Ni

nde muri mwe mu bwoko bwe? Uwiteka Imana ye ibane na we, aramureka azamuke.


Turn static files into dynamic content formats.

Create a flipbook
Kinyarwanda - The Book of 2nd Chronicles by Filipino Tracts and Literature Society Inc. - Issuu