Skip to main content

Kinyarwanda - The Art of Ruling (Political Governance) for Nation-Building

Page 1


UbuhangabwoKuyobora-UbuyobozibwaPolitiki IbaruwayaAristeas

Umwamiyakiriyeigisubizocyemejwemazeabazauwakurikiyehoati'Niikihekintucy'ingenzi cyanegisabwakugirangoumuntuategeke?'Yaramushubijeati'Kwirindaruswanokwirindaruswa mugihekininicy'ubuzimabwe,kubahagukiranukakurutabyose,nokugiranainshutin'abantu nk'abo.KukoImananayoikundaubutabera!IbaruwayaAristeas8:12-13

Umwamiyasobanuyeamasezeranoyemazeabwiraundiati'Ishingirory'ubwaminiirihe?'Nawe aramusubizaati'Kwiyoboranezanokudatwarwan'ubutunzicyangwaicyubahirongougireibyifuzo bidafiteishingirocyangwabidakwiye,ubunibwoburyonyakuribwogutegekanibautekerejeneza kuriikikibazo.Kukoicyoukeneyerwoseariicyawe,kandiImanantigiraubukenekandintigira impuhweImitekererezeyaweibenk'iy'umuntu,ntukifuzebyinshiahubwokwifuzagusaibikenewe kugirangoutegeke!IbaruwayaAristeas8:15-16

Kumunsiwakurikiyeho,gahundank'iyoyarakurikijwe,mazeumwamiabonyeumwanyawokubaza abagaboibibazo,abazauwamberemubaribasigayemuibazwarikurikiraati“Niubuhebwoko bw’ubutegetsibwizakurushaubundi?”Arasubizaati“Kwitegekanokudatwarwan’ibyifuzoKuko abantubosebafiteimyumvireimwe.Birashobokakoabantubenshibakundakuryanokunywano kwinezeza,nahoabamibagakundagushakaubutakanokubaikirangirire.Arikonibyizakohabaho ubushishozimuribyose”IbaruwayaAristeas8:26-27

Umwamiyakiranyenezauwomugabomazeabazauwakurikiyehongoasubizeikibazo,nigute yakwirindaubuzimabworoshyen'ibyishimo?Mazeasubizaati:'Nibayahoragayibukakoariwe mutwarew'ubwamibukomeyen'umwamiw'imbaganyamwinshiy'abantu,kandikoubwengebwe butagombagaguhugiramubindibintu,ahubwo,yagakwiyeguhoraatekerezauburyoyatezaimbere imiberehomyizayabo.AgombakandigusengaImanakugirangontanshinganonaimwe yirengagijwe'IbaruwayaAristeas9:17-18

...'Umuntuyakwirindaatekwirata?'Arasubizaati'Nibaagumanauburinganirekandiakibukaburi gihekoariumuntuutegekaabantuKandiImanaigakurahoabibone,igashyirahejuruabicishabugufi n'abicishabugufi!'IbaruwayaAristeas9:45-46

Umwamiyavuzekouyumugabonaweyavuzeneza,mazeabazaundiati“Nindetugomba gushyirahongoabeabategetsi?”Arabasubizaati“Abobosebangaibibi,bakiganaimyitwarireyanyu, bakoraibitunganyekugirangobakomezekugiraizinaryizaKukoaribyoukora,Mwamiukomeye,” aravuga,“kandiniImanayaguhayeikambary’ubutungane.”IbaruwayaAristeas10:7-8

Umwamiyamazeumwanyaashimauyumugabo,hanyumaabazauwanyumamuriboseati:Niiki cyagezwehocyanemugutegekaubwami?Arasubizaati:'Niukoabaturagebagombaguhorababamu

mahoro,kandiubutaberabugashyirwamubikorwavubamugihecy'amakimbirane'Ibaruwaya Aristeas10:23-24

Pentateuch

Kukondamuzi,azategekaabanaben'abomurugorwebazakurikiraho,kandibazitonderainzira y'Uwiteka,bakurikizeubutaberan'amategeko,kugirangoUwitekaasohozeibyoyavuzekuri AburahamuItangiriro18:19

Kandiuzatoranyemubantuboseabagabob'abahangabubahaImana,abagabob'inyangamugayo bangakwifuza,ubashyirehejuruyabo,babeabatwareb'ibihumbi,n'abatwareb'amagana,n'abatware b'amakumiatanu,n'abatwareb'icumi.Bajyebaciraabantuimanzaibihebyose,kandiimanza zikomeyezosebazakuzanira,arikoizorohejezosebazazazica,bityobikorohere,kandibazakwikorera umutwaro.Kuva18:21-22

Ntugakoreinkuruz'ibinyoma,ntugashyireukubokokwawekumubingoubeumuhamyaw'ibinyoma Ntugakurikireimbagay'abantungoukoreibibi,kandintukavugemurubanzangouhindukireinyuma y'abantubenshingougorekeimanza,kandintugaheagaciroumukenemurubanzarwe Ntugahindukireurubanzarw'umukenemurubanzarwe.Irindeibinyoma,kandintukiceumuntu utarihourubanzan'umukiranutsi,kukontazatsindishirizaumuntumubi.Kuva23:1-3,6-7

Ntimugakoreibibimurubanza:ntimugaheumukeneicyubahiro,ahubwomuciremugenziwanyu urubanzamubutaberaNtimugaheabanyabyahamurubanza,mubipimo,muburemere,cyangwamu bipimo.Abalewi19:15,35

Mushakeabantub'abanyabwengekandibaziubwengekandibazwimumiryangoyanyu, mbashyirehoabayobozibanyu.Icyogihenategetseabacamanzabanyunti“Mujyemwumvaimanza z'abavandimwebanyu,muceimanzazitaberahagatiy'umuntuwesenamwenewabo, n'umunyamahangaurikumwenawe.Ntimugacekuruhanderw'abantu,ahubwomujyemwumva aborohejen'abakomeye,kandintimugatinyeabantukukogucaimanzaariiby'Imana.Kandiurubanza rugoyekurimwe,murunzanirenanjyendumva”GutegekakwaKabiri1:13,16-17

Nonerero,Israheli,tegaamatwiamategekon'amatekambigishije,kugirangomuyakurikize,kugira ngomubeho,mwinjiremugihuguUhorahoImanayabasokuruzayabahayeGutegekakwaKabiri 4:1

Aciraimanzaimfubyin'umupfakazi,kandiakundaumunyamahangaakamuhaibyokurya n'imyambaroGutegekakwaKabiri10:18

Uzishyirirehoabacamanzan'abatwaremumaremboyaweyoseUwitekaImanayaweiguha,mu miryangoyaweyose,kandibajyebaciraabantuimanzazitaberaNtukagorekeimanza,ntugafate abantukuruhande,kandintukakireimpanokukoimpanoihumaamasoy'abanyabwenge,ikagoreka amagamboy'umukiranutsi.GutegekakwaKabiri16:18-19

Kandiniyicarakuntebey'ubwamibwe,azandikakopiy'ayamategekomugitabo,ayakuyemubiri imberey'abatambyib'Abalewi,kandiazagumananayo,ayisomeiminsiyoseakiriho,kugirango yigegutinyaUwitekaImanaye,yitondereamagamboyosey'ayamategekon'ayamategeko, ayakurikize:kugirangoumutimaweutazamukahejuruyabenese,kandintavemumategeko,ngo

HahirwaishyangarifiteUwitekank'Imanayaryo,n'ubwokoyatoranijengobubegakondoyeZaburi33:12

ajyeiburyocyangwaibumoso,kugirangoarambeiminsiyemubwamibwe,wen'abanabe,hagati muBisirayeli.GutegekakwaKabiri17:18-20

Ntukagorekeurubanzarw'umunyamahangacyangwaimfubyi,kandintugatwareumwambaro w'umupfakazihoingwate.GutegekakwaKabiri24:17

Nibahabayehoimpakahagatiy'abantu,bakajyamurubanza,abacamanzabakabaciraurubanza, bazatsindishirizeumukiranutsi,kandibatsindisheumunyabyaha.GutegekakwaKabiri25:1

Aravumweumuntuweseugorekaurubanzarw'umunyamahanga,imfubyin'umupfakazi.Abantubose bazavugebati:AmenGutegekakwaKabiri27:19

Amateka

NyamaraUwitekayabahagurukijeabacamanza,babakizaamabokoy'ababanyagagaAbacamanza 2:16

UmutimawanjyeurikubatwarebaIsirayelibitanzekubushakebwabomubantuMuhimbaze Uwiteka.Abacamanza5:9

DawidiategekaIsirayeliyose,kandiDawidiyaciriyeabantubeboseimanzazitabera2Samweli 8:15

ImanayaIsirayeliyaravuzeiti,UrutarerwaIsirayelirwambwiyeruti:“Utegekaabantuagombakuba intungane,agategekamugutinyaImana.”Kandiazabank’umucyowomugitondoizubarirashe, ndetsen’igitondokitagiraibicu,nk’ibyatsibitobivamubutakabiturutsekumucyow’imvuranyuma y’imvura.”2Samweli23:3-4

Nonerero,UhorahoManayanjye,wimitseumugaraguwawemucyimbocyadataDawidi,kandindi umwanamuto,sinziukonjyacyangwangomenyegusohokanokwinjira.Kandiumugaraguwawe ndihagatiy’ubwokobwawewitoranyirije,ubwokobuninibudashoborakubarwacyangwakubarwa kuberaubwinshi.Nukorero,uheumugaraguwaweumutimaujijutsewoguciraabantubaweimanza, kugirangonsobanureicyizan’ikibi:kukoarindewashoboraguciraububwokobwawebunini? Uwitekaarashimaijamborye,kukoSalomoyasabyeikikintuImanairamubwiraiti“Kukowasabye ikikintu,ntusabyekurama,ntusabyeubutunzi,ntusabyen’ubugingobw’abanzibawe,ahubwo wasabyeubwengebwokumenyaimanzazitabera,dorenkozenk’ukowabivuze:dorenguhaye umutimaw’ubwengeujijutse,kuburyontawundiwamezenkawewabayehombereyawe,kandinta n’uzagukurikirahouzabahonkawe”1Abami3:7-12

Abisirayelibosebumviseurubanzaumwamiyaciye,batinyaumwamikukobabonyekoubwenge bw'Imanabwarimuriwebwogucaimanza1Abami3:28

Kandinugenderaimbereyanjyenk'ukosoDawidiyagendaga,ufiteumutimautunganye n'ubukiranutsi,ugakoraibyonagutegetsebyose,kandiukitonderaamategekoyanjyen'amateka yanjye,ubwonzakomezaintebey'ubwamibwawekuriIsirayeliitekaryose,nk'ukonasezeranijeso Dawidi,nti'Ntihazaburaumuntukuntebey'ubwamiyaIsirayeli'1Abami9:4-5

Hahirwaabagabobawe,hahirwaababagaragubawebahoraimbereyawe,bumvaubwengebwawe. UwitekaImanayaweihimbazwe,yakwishimiyeikakwimikakuntebey'ubwamibwaIsirayeli,kuko

HahirwaishyangarifiteUwitekank'Imanayaryo,n'ubwokoyatoranijengobubegakondoyeZaburi33:12

UwitekayakunzeIsirayeliitekaryose,nicyocyatumyeakwimikangoukurikizeamategeko n'ubutabera.1Abami10:8-9

UwomugaboYerobowamuyariumugabow'intwarikandiw'intwari,Salomoabonyekouwomusore ariumunyamwete,amugiraumutwarew'imirimoyosey'umuryangowaYozefu.1Abami11:28

NukoDawidiategekaIsirayeliyose,aciraabantubeboseimanzazitaberan'ubutabera.1Ngoma 18:14

Nibwouzahirwa,niwitonderagukurikizaamategekon'amatekaUwitekayategetseMoseku Bisirayeli,komerakandiubeintwari,ntutinyekandintugacikeintege1Ngoma22:13

Kandinzakomezaubwamibweitekaryose,niyiyemezagukomezagukurikizaamategekoyanjye n'amatekayanjyenk'ukobimezeuyumunsi1Ngoma28:7

SalomomweneDawidiakomeramubwamibwe,kandiUwitekaImanayeyarikumwenawe, iramukuzacyane.2Ngoma1:1

Nonehompaubwengen'ubumenyi,kugirangonjyeimberey'ababantu,kandinindewashobora guciraimanzaububwokobwawebunganabutya?”ImanaibwiraSalomoiti“Kukoibyobyarimu mutimawawe,ntusabyeubutunzi,ubutunzi,icyubahiro,cyangwaubugingobw'abanzibawe, cyangwangourambe,ahubwowasabyeubwengen'ubumenyi,kugirangoucireimanzaubwoko bwanjyenagushyiriyeho,ubwengen'ubumenyibiraguha,kandinzaguhaubutunzin'ubutunzi n'icyubahiro,nk'ibyoabandibamibatigezebagiramubakubanjirije,kandintawundiuzagukurikira uzagirank'ibyo.”2Ngoma1:10-12

SalomoniyiyemejekubakaIngoroy’izinary’Uhoraho,n’inzuy’ubwamibweHuramuyongerahoati: “UhorahoImanayaIsraheliaragasingizwa,wewaremyeijurun’isi,yahayeumwamiDawudi umwanaw’umunyabwenge,w’umuhangamuby’ubwengenomubwenge,kugirangoyubakire UhorahoIngoron’inzuy’ubwamibwe.”2Ngoma2:1,12

Nawerero,nugenderaimbereyanjyenk'ukosoDawidiyagendaga,ugakoraibyonagutegetsebyose, ukitonderaamategekoyanjyen'amatekayanjye,ubwonzakomerakuntebey'ubwamibwawenk'uko nasezeranyenasoDawidi,nkavuganti'NtihazaburaumuntuwogutegekaIsirayeli'2Ngoma7:1718

UwitekaImanayaweihimbazwe,yakwishimiyeikakwimikakuntebeyey'ubwami,kugirangoube umwamiw'UwitekaImanayawe,kukoImanayaweyakunzeAbisirayeliikabakomezaitekaryose,ni cyocyatumyeikugiraumwamiwabo,kugirangoubashishegucaimanzazitabera2Ngoma9:8

Mazeabwiraabacamanzaati“Mwirindeibyomukorakukomudaciraimanzaabantu,ahubwomucira imanzaUwitekaurikumwenamwemugihemucaimanza”Nonehorero,tinyaUwiteka,mwirinde kandimukoreibyokukoUwitekaImanayacuarintagukiranirwa,cyangwakurobanuraabantuku butoni,cyangwakwakaimpano”2Ngoma19:6-7

Nimurekeimirimoy'iyinzuy'Imanaihagarare,kandiumutwarew'Abayahudin'abakurub'Abayahudi nibobazubakaiyinzuy'ImanamumwanyawayoEzira6:7

HahirwaishyangarifiteUwitekank'Imanayaryo,n'ubwokoyatoranijengobubegakondoyeZaburi33:12

KukoEzirayariyariteguyegushakaamategekoy'UwitekanokuyakurikizanokwigishaAbisirayeli amategekon'amateka.Ezra7:10

KandiwoweEzira,nk'ukoubwengebw'Imanayaweburimumabokoyawebubivuga,shyiraho abacamanzan'abacamanzakugirangobacireimanzaabantubosebohakuryay'uruzi,abazi amategekoy'Imanayawebose,kandiwigisheabatayamenyaKandiumuntuweseutazakurikiza amategekoy'Imanayawen'amategekoy'umwami,acirweurubanzavuba,rwabaurwogupfa, cyangwaurwogucibwa,cyangwaurwokunyagwaibintu,cyangwaurwogufungwa.Ezira7:25-26

NahayeumuvandimwewanjyeHananinaHananiyaumutwarew'ibwamikuyoboraiYerusalemu, kukoyariumuntuw'indahemukakandiutinyaImanakurushaabandibenshiNehemiya7:2

KukoMoridekayiUmuyudayariuwakabirikuMwamiAhasuwerusi,akaban'umutwaremuBayuda, kandiyemerwan'abavandimwebebenshi,ashakiraubwokobweibyiza,kandiagategekaurubyaro rwerwoseamahoro.Esiteri10:3

Duhitemoubutabera,tumenyehagatiyacuicyiza.Yobu34:4

Zaburi

ArikoUwitekaahorahoitekaryose,yateguriyeintebeyeimanzazitabera,kandiazaciraisiimanza zitabera,azaciraamahangaimanzazitabera.Zaburi9:7-8

Akundagukiranukanogucaimanzazitabera,isiyuzuyeinezay'Uwiteka.Zaburi33:5

HahirwaishyangarifiteUwitekank'Imanayaryo,n'ubwokoyatoranijengobubegakondoyeZaburi 33:12

KukoUwitekaakundaubutabera,ntatereranaaberabe,bararindwaitekaryose,arikourubyaro rw'abanyabyaharuzacibwa.Akanwak'umukiranutsikavugaubwenge,n'ururimirwerukavuga imanzazitaberaZaburi37:28,30

Mana,tangaumwamiimanzazawe,n'umwanaw'umwamiatunganyeAzaciraubwokobwawe imanzazitabera,n'abakenebaweacireimanzazitaberaAzaciraimanzaabakenebomubantu, azakizaabanab'abakene,kandiazavunaguraumunyagitugu.Zaburi72:1-2,4

Murengereabakenen'impfubyi,murenganureabababayen'abatishoboye,murokoreumukene n'umukene,mubakizeamabokoy'abanyabyahaZaburi82:3-4

Ubutaberan'ubutaberanibyobyugariziby'intebeyawe,imbabazin'ukuribizakugenderaimbere. Zaburi89:14

Arikoubutaberabuzasubirakugukiranuka,kandiabafiteimitimaitunganyebosebazabikurikiza. Zaburi94:15

Ibicun'umwijimabiramukikije,gukiranukan'ubutaberanibyobigizeintebeyey'ubwamiZaburi 97:2

HahirwaishyangarifiteUwitekank'Imanayaryo,n'ubwokoyatoranijengobubegakondoyeZaburi33:12

Imbaragaz'umwamizikundaubutabera,niwoweukomezaubutabera,usohozaimanzazitaberano gukiranukamuriYakobo.Zaburi99:4

Uwitekaaciraabantuboseimanzazitabera,akabaciraimanzazitaberaZaburi103:6

Hahirwaabitonderaubutabera,n'abakoraibyogukiranukaigihecyoseZaburi106:3

Ibikorwaby'amabokoyeniukurin'ubutabera,amategekoyeyoseniayokwizerwa.Zaburi111:7

Nahisemoinziray'ukuri,nshyiraimbereamatekayawe.Unyigisheubwengen'ubumenyi,kuko nizeyeamategekoyaweNarahiyekandinzayakomeza,yukonzakurikizaamatekayaweakiranuka Nakozeubutaberan'ubutabera,ntumpeabandenganya.Zaburi119:30,66,106,121

HahirwaufiteImanayaYakobohoumutabaziwe,akiringiraUwitekaImanaye,niwewaremye ijurun'isin'inyanjan'ibiyirimobyose,niweukomezaukuriitekaryose,agaciraimanzaabarengana, agahaabashonjeibyokuryaUwitekaabohoraimbohe:Zaburi146:5-7

Imiganiy'UmwamiSalomo

ImiganiyaSalomomweneDawidi,umwamiwaIsirayeli:Kumenyaubwengen'inyigisho,no gusobanukirwaamagamboy'ubwenge,nokwigishwaubwenge,nogukiranuka,nogukiranuka,no gukiranuka,noguhaubwengeabaswa,noguhaumusoreubumenyin'ubushishozi.Imigani1:1-4

KukoUwitekaatangaubwenge,mukanwakehavamoubumenyin'ubushishozi.Ateganyiriza abakiranutsiubwengenyakuri,abagenderamubutunganenibongabo.Arindainziraz'ubutabera, kandiakarindainziraz'aberabeNibwouzasobanukirwagukiranukan'ubutabera,nogukiranuka, ndetsen'inzirazosenziza.Imigani2:6-9

GutinyaUwitekaniukwangaikibi,ubwibonen'ubwibone,inzirambin'akanwak'ubugoryinanga inaman'ubwengenyakuri.Ndiubwenge,mfiteimbaraga.Ninjyeutegekaabami,n'abatwarebacira imanzazitaberaNinjyeutegekaabatware,n'abanyacyubahiron'abacamanzabosebomuisiImigani 8:13-16

Ukubokok'umunyamwetekuzatwara,arikoumunyabuteazakoreshwaimirimoy'uburetwaImigani 12:24

Urubanzarw'Imanarurimukanwak'umwami,akanwakentigacumuramugucaimanza.Gukora ibibiniikizirakubami,kukointebey'ubwamiikomeramugukiranukaAbamibashimishwa n'iminwaikiranuka,kandibakundauvugaukuriImigani16:10,12-13

Utindakurakaraarutaintwari,kandiutegekaumutimawearutauwigaruriraumujyiImigani16:32

Umuntumubiafataimpanomukiganzacyekugirangoagorekeinziraz'ubutabera.Imigani17:23

Sibyizakwakiraabanyabyaha,noguciraumukiranutsiurubanza.Imigani18:5

Umwamiwicayekuntebey'ubutaberaasesaguraibibibyosen'amasoye.Imigani20:8

Umwamiw'umunyabwengeatatanyaababi,akabateshaibirengeImigani20:26

HahirwaishyangarifiteUwitekank'Imanayaryo,n'ubwokoyatoranijengobubegakondoyeZaburi33:12

Imbabazin'ukuribirindaumwami,kandiintebeyeishyigikiwen'imbabazi.Imigani20:28

GukoraubutaberanogucaimanzabishimishaUwitekakurutaibitamboUbujurabw'abanyabyaha buzabirimburakukobangagukurikizaubutabera.Imigani21:3,7

Gukoraubutaberaniibyishimokubakiranutsi,arikokurimbukakunkoziz'ibibinikokuzahinduka. Imigani21:15

Ibyonabyoniiby'abanyabwenge.Sibyizakurobanuraabantukubutonimurubanza.Ubwira umunyabyahaati'Uriumukiranutsi',abantubazamuvuma,amahangaazamwangaurunukaAriko abamucyahabazaryoherwa,kandiumugishamwizauzabageraho.Imigani24:23-25

Utigengaumutimawe,amezenk'umuduguduusenyutseutagirainkikeImigani25:28

Abantubabintibasobanukirwaubutabera,arikoabashakaUwitekabasobanukirwabyoseImigani 28:5

Nk'intareitontoman'idubuirimunzira,nikoumutegetsimubiutegekaabakeneamezeImigani 28:15

Iyointunganezigezekubutegetsiabantubarishima,arikoiyoabanyabyahabayoboyeabantubararira. Imigani29:2

Umwamiakomereshaigihuguimanzazitabera,arikouhabwaimponganoaragitsinda.Imigani29:4

Iyoumutwareyumviseibinyoma,abagaragubebosebabababiImigani29:12

Umwamiuciraabakeneimanzazitabera,intebeyeizakomeraitekaryoseImigani29:14

Benshibashakaigikundirocy'umutegetsi,arikourubanzarw'umuntuweseruturukakuUwiteka Imigani29:26

Ntibikwiriyeabami,Lemuweliwe,siiby'abamikunywadivayi,cyangwaibikomangomainzoga zisembuye:Kugirangobanywebibagirwaamategeko,kandibagorekeimanzaz'abagowebose. Imigani31:4-5

Bumburaakanwakaweuburaniraikiragi,uburanireabagenewekurimbukabose.Bumburaakanwa kaweuceimanzazitabera,uburanireabakenen'abatishoboyeImigani31:8-9

Kandinabonyemunsiy'izubaahantuhoguciraimanza,kohariubugome,n'ahogukiranukaariho harigukiranirwaNaravuzemumutimawanjyenti“Imanaizaciraimanzaabakiranutsi n'abanyabyaha,kukoharihoigihecyogukoraikintucyosenogukoraikintucyose.”Umubwiriza 3:16-17

Nubonaabakenebarenganywa,ubutaberan'ubutaberabihonyorwamuntara,ntutangazwen'ibyo, kukoūbarushaubwinshiabareba,kandiharihon'ababarutaUmubwiriza5:8

HahirwaishyangarifiteUwitekank'Imanayaryo,n'ubwokoyatoranijengobubegakondoyeZaburi33:12

Uwitonderaitegekontazamenyaikibi,kandiumutimaw'umunyabwengeumenyaigihen'urubanza Kukoikintucyosegifiteigihen'urubanza,nicyogitumaamakubay'umuntuamukomeza. Umubwiriza8:5-6

Abahanuzi

Mwigegukoraneza,mushakeimanzazitabera,murokoreabarengana,mucireimpfubyiurubanza, muburanireabapfakaziYesaya1:17

Kukoumwanayatuvukiye,twahaweumuhungu,kandiubutwarebuzabakubitugubye,kandiazitwa Umujyanamaw'igitangaza,Imanaikomeye,Datawatweseuhoraho,Umwamiw'amahoroKugwiza ubutegetsibwen'amahorontibizagiraiherezo,kuntebeyaDawidinokubwamibwe,kugirango bubukomeze,bubushyigikizeubutaberan'ubutaberakuvaubukugezaitekaryoseUmwete w'UwitekaNyiringaboniwouzabisohoza.Yesaya9:6-7

Bazabonaishyanoabashyirahoamategekoadatunganye,abandikaamagamboababaza,kugirango bahindureabakeneurubanza,kandibanyageabakenebomubwokobwanjyeuburenganzirabwabo, kugirangoabapfakazibabeiminyagoyabo,kandibanyageimpfubyi!Yesaya10:1-2

Kandiintebey'ubwamiizakomezwan'imbabazi,kandiazicarahomuby'ukurimuihemaryaDawidi, aciraimanza,ashakaimanzazitaberakandiyihutiragukiranukaYesaya16:5

Doreumwamiazategekamubutungane,n'abatwarebazategekamubutaberaYesaya32:1

Uwitekaaravugaati:“Mukomezeubutabera,mukoreibyogukiranukakukoagakizakanjyekarihafi, nogukiranukakwanjyekugiyeguhishurwa”Yesaya56:1

Kandiuzarahirauti'Uwitekaniweuhoraho,muby'ukurinomubutaberanomugukiranuka,'kandi amahangaazamwishimira,kandiazamwishimira.Yeremiya4:2

Arikouwiratayishimireibi,yukoansobanukiwekandiakamenyakondiUwitekankoraimbabazi n'ubutaberanogukiranukamuisi,kukoaribyonkunda,nikoUwitekaavuga.Yeremiya9:24

Yemweab'inzuyaDawidi,Uwitekaaravugaati:Nimucireimanzamugitondo,murokore uwanyazwemumabokoy'umurenganya,kugirangouburakaribwanjyebutazashirank'umuriro, bukagurumanakuburyontawushoborakubuzimyakuberaububibw'ibikorwabyanyuYeremiya 21:12

UkunikoUwitekaavugaati:“Nimukurikizeamategekon'ubutabera,mukizeumunyagomumaboko y'umurenganya,ntimukagirirenabiumunyamahanga,imfubyicyangwaumupfakazi,kandi ntimukameneamarasoy'intunganeahahantu”Yeremiya22:3

Doreiminsiiraje,nikoUwitekaavuga,ubwonzahaDawidiishamirikiranuka,kandiUmwami azategekakandiazatsinda,kandiazasohozaimanzazitaberan'ubutaberamuisiYeremiya23:5

Muriiyominsinomuriicyogihe,nzateraDawidiishamiryogukiranuka,kandiazasohozaimanza zitaberan'ubutaberamugihugu.Yeremiya33:15

HahirwaishyangarifiteUwitekank'Imanayaryo,n'ubwokoyatoranijengobubegakondoyeZaburi33:12

Utishyuzaabandiinyungu,kandintafateinyungu,agakurahoukubokokwekubyaha,agacaimanza zitaberahagatiy’umuntun’undi,agakurikizaamategekoyanjye,agakurikizaamategekoyanjye, agakurikizaamatekayanjye,akayakurikizamuby’ukuri,niumukiranutsi,azabahontakabuza,niko UmwamiUwitekaavugaEzekiyeli18:8-9

UkunikoUmwamiUwitekaavugaati:NimuhazemwabatwarebaIsirayelimwe:nimukureho urugomon'ubusahuzi,mukurikizeubutaberan'ubutabera,mukurehoinyaganokubantubanjye,niko UmwamiUwitekaavuga.Ezekiyeli45:9

Nonerero,mwami,inamazanjyezikuberenziza,uvanehoibyahabyaweukurikijeubutabera, n'ibyahabyaweugirireimpuhweabakene,nibaaribyobigufashakugumamumahoroNoneho jyeweNebukadinezarindasingiza,ndasingizakandindasingizaUmwamiwomuijuru,kuko ibikorwabyebyoseariukuri,n'inzirazezikabaariubutabera,kandiabagendamubwibone arashoborakubacishabugufiDaniyeli4:27,37

UmwamiDariyoyandikiraabantubose,amahangayosen'indimizosebatuyeisiyoseati:“Amahoro agwirekurimwe.”Nshyizehoitegeko,komubwamibwanjyebwoseabantubatinyaImanaya DaniyelikukoariyoMananzimakandiihorahoitekaryose,kandiubwamibwayontibuzigera burimbuka,kandiubwamibwayobuzahorahokugezakuiherezoNiyoikizaikarokora,igakora ibimenyetson'ibitangazamuijurunomuisi,niyoyarokoyeDaniyelimumbaragaz'intare.Daniyeli 6:25-27

NukorerohindukiriraImanayawe:komezaimbabazin'ubutabera,kandiukomezekwiringiraImana yaweHoseya12:6

Mwangeikibi,mukundeicyiza,mushyirehoubutaberamuirembo:wendaUwitekaImana NyiringaboizagiriranezaabasigayebaYozefuArikoubutaberabutembank'amazi,nogukiranuka nk'umugezimwinshi.Amosi5:15,24

UkunikoUwitekaNyiringaboavugaati:“Muceimanzazitabera,kandimugirireimbabazi n'impuhweburiwesekurimwenese:ntimugakandamizeumupfakazi,cyangwaimpfubyi,cyangwa umunyamahangacyangwaumukene,kandintihakagireuwomurimweutekerezakugiriranabi mwenesemumitimayanyu.”Zekariya7:9-10

Ibinibyomugombagukora:Buriweseavugeukurikurimugenziwe,aceimanzaz'ukurin'amahoro mumaremboyanyu,kandintihakagireuwomurimweutekerezaibibikumugenziwemumitimaye, kandintimugakundeindahiroz'ibinyomakukoibyobyosearibyonanga,nikoUwitekaavuga Zekariya8:16-17

Ivanjiri

ArikoYesuaravugaati“Nimurekeabanabatobansange,ntimubabuze,kukoubwamibwomuijuru ariubwabeneabo.”Matayo19:14

Nonesenindemugaraguw’indahemukakandiw’umunyabwenge,shebujayashinzeabomurugo rwengoabaheifunguromugihegikwiye?Ndababwiraukuri:azamuhakubaumugabaw’ibintubye byose.Matayo24:45,47

HahirwaishyangarifiteUwitekank'Imanayaryo,n'ubwokoyatoranijengobubegakondoyeZaburi33:12

Shebujaaramubwiraati“Wagizeneza,mugaragumwizakandiw’indahemuka,wabayeindahemuka kuribike,nzagushingaibintubyinshi,injiramubyishimobyashebuja.”Shebujaaramubwiraati “Wagizeneza,mugaragumwizakandiw’indahemuka,wagizenezakuribike,nzagushingaibintu byinshi,injiramubyishimobyashebuja”Matayo25:21,23

Yesuarabahamagaraarababwiraati“Muziyukoabavugwakoariabatwareb’amahangababategeka, n’abatwarebabobakabategeka.Arikomurimwentibizababityo,ahubwoushakakubamukurumuri mweazabaumugaraguwanyu,kandiushakakubauw’imberemurimweazabaumugaraguwabose. Kukon’Umwanaw’umuntuatazanywenogukorerwa,ahubwonogukoreraabandinogutanga ubugingobwengobubeincunguyabenshi.”Mariko10:42-45

Ntimugaceimanzamukurikijeukobigaragara,ahubwomuceimanzazitabera.Mbeseamategeko yacuaciraumuntuurubanzambereyukoamwumvangoamenyeicyoakora?Yohana7:24,51

Amabaruwa

Cyangwauhugura,agireumwetewoguhugura:utanga,abigiremubworoherane,utegeka,agire umwete,kandiugiriraimbabazi,agireibyishimoAbaroma12:8

Umuntuweseagandukireabategetsibakuru.KukontabubashabuhaributavakuMana:abategetsi barihobashyizwehon'ImanaNukorerourwanyaabategetsiabaarwanyaitegekory'Imana,kandi ababarwanyabaziyiciraurubanza.Kukoabategetsiatariiterabwobakumirimomyiza,ahubwoni iterabwobakumirimomibiNonesentuzatinyaabategetsi?Koraibyiza,uzabishimirwanabyokuko ariumukoziw'Imanakugirangougirireneza.Arikonukoraikibi,tinyakukoadatwarainkotaubusa, kukoariumukoziw'Imana,umuhoraukoraibibi,kugirangoarakarireukoraibibi.Abaroma13:1-4

Mugandukireamategekoyosey’abantukubw’Umwamiwacu:yabaumwami,nk’uwihariye, cyangwaabategetsi,nk’abatumwenaweguhanainkoziz’ibibinogushimagizaabakoraneza1 Petero2:13-14

Inyandikozitahumetswe

UwitekayabyukijeumutimawaKuroumwamiw’Abaperesi,mazeatangarizamubwamibwebwose, ndetseanandikaati:“Kuroumwamiw’Abaperesiaravuzeati:UwitekawaIsirayeli,Uwiteka Usumbabyose,yanyimitseumwamiw’isiyose,antegekakumwubakirainzuiYerusalemumu Buyuda”1Ezira2:2-4

KandiyategetsekoSisine,umutwarewaSiriyanaFoyinike,naSatrabuzane,nabagenzibabo, n'abaribashinzwekuyoboraSiriyanaFoyinike,bagombakwitondantibagireicyobakora,ahubwo bakemereraZorobabeli,umugaraguw'Uwiteka,akaban'umuyoboziwaYudaya,n'abakuru b'Abayahudi,kubakainzuy'Uwitekaahohantu1Esra6:27

KukoEsdrasyariafiteubuhangabuhanitsecyane,kuburyontanakimweyasizemumategeko n'amabwirizay'Uwiteka,ahubwoyigishagaAbisirayeliboseamategekon'amateka.1Esdras8:7

BityoamahangayoseazasingizaUhoraho,n'abantubebazasingizaImana,kandiUhorahoazakuza abantube,kandiabakundaNyagasaniImanamukurinomubutaberabazanezerwa,bagirire imbabaziabavandimwebacuTobiti14:7

HahirwaishyangarifiteUwitekank'Imanayaryo,n'ubwokoyatoranijengobubegakondoyeZaburi33:12

Nyumay’ibyonabayeumutwarew’amahangamenshi,ntegekaisiyose,ntabwonishyizehejurungo nishyirehejuru,ahubwonitwaraitekamubutaberanomubugwaneza,niyemejegutuzaabaturage banjyemubuzimabutuje,nogutumaubwamibwanjyebuhorabutuje,kandibugafungurainzira iganakunkombezakure,kugirangonongereamahoro,ayoabantubosebifuza.Ibyongeyehokuri Esiteri13:2

Nimwumverero,mwabamimwe,musobanukirwe,namwebacamanzabokumperaz'isi,nimutege amatwi,mwebweabategekaamahanga,mwishimireubwinshibw'amahangaKukoimbaragazanyu zatanzwen'Uwiteka,n'ubwamibuvakuIsumbabyose,buzabageragezaimirimoyanyu,bugasuzuma imigambiyanyuUbuhangabwaSalomo6:1-3

Nicyogitumaicyifuzocy'ubwengekizanaubwami.Nibareromwishimiraintebez'ubwamin'inkoni z'ubwami,mwabamib'amahangamwe,mwubaheubwenge,kugirangomuhoremutegekaiteka ryose.UbuhangabwaSalomo6:20-21

Nibaubutunziariubutunzibwokwifuzwamuriububuzima,niikikirushaubwengeubutunzi,nicyo gikorerabyose?Kandinibaubwengearibwobukora,nindemuribyoseumurushaubuhanga?Kandi nibaumuntuakundagukiranuka,imirimoyeniimicomyiza,kukoyigishakwirindanokwitonda, ubutaberan'imbaraga:ibyoniibintunk'ibyo,kukontakindikintunakimweabantubabashakugira mubuzimabwaboUbuhangabwaSalomo8:5-7

Urokoreurenganywan'umunyagitugu,kandintucikeintegeigiheuzabaucaimanza.1Petero4:9

Igikorwakizashimwakuberaukubokok'umunyabukorikori,kandiumutegetsiw'umunyabwenge w'abantuazashimirwaijamboryeSiraki9:17

Umucamanzaw’umunyabwengeazigishaabantube,kandiubutegetsibw’umuntuw’umunyabwenge buratunganywanezaUkoumucamanzaw’abantuarikoameze,n’abagaragubenikobameze;kandi umutegetsiw’umujyinimuntuki,nikon’abatuyemobosebameze.Umwamiw’umunyabwenge aricaabantube,arikoabatuyeumujyibazawuturwamon’ubwengebw’abafiteububasha10:1-3

GutinyaUwitekabibanzirizakubonaubutware,arikoubugomen'ubwibonenibyobibutakaza. Abantubakomeye,abacamanzan'abatware,bazahabwaicyubahiro,arikontan'umwemuribouruta uwubahaUwiteka.Siraki10:21,24

Kukomukugabanyaamahangay'isiyoseyashyizehoumutwarekumokoyose,arikoIsirayelini umugabanew'Uwiteka:Siraki17:17

AbatinyaUwitekabazagororerwa,kandibazacanaubutaberank'urumuri.16

Yamuhayeamategekoyen'ububashamumategekoy'imanza,kugirangoyigisheYakoboibyo yahamije,kandiamenyesheAbisirayeliamategekoye17Siraki45:17

Dawidikuberaimbabazizeyariafiteintebey'ubwamibuhoraho1Makabe2:57

NukorubandabaririmbaindirimbozaSimoni,kandiicyoyatekerezagakuzaniraubwokobwe, bamugiraumutwarewabon'umutambyimukuru,kukoyariyarakozeibyobyose,kandikubera ubutaberan'ukwizerayakomejekubwokobwe,kandikuberaibyoyashakagagushyirahejuru ubwokobwemuburyobwose1Makabe14:35

HahirwaishyangarifiteUwitekank'Imanayaryo,n'ubwokoyatoranijengobubegakondoyeZaburi33:12

Turn static files into dynamic content formats.

Create a flipbook
Kinyarwanda - The Art of Ruling (Political Governance) for Nation-Building by Filipino Tracts and Literature Society Inc. - Issuu