Kazakh - The Book of Jubilees or Lesser Genesis

1ИсраилхалқыныңМысырданшыққанбірінші жылыныңүшіншіайында,айдыңоналтыншыкүні [2450AnnoMundi]ҚұдайМұсағабылайдеді:«Маған тауғашық,сондаМенсағанзаңменөсиетжазылғанекі тастақтайшаберемін,олардысеноларғаүйретуіңүшін жазыпқойдым».

2МұсаҚұдайтауынакөтерілді,алЖаратқанИенің даңқыСинайтауынакеліптоқтады,албұлтоныалты күнбойыкөлеңкелендірді

3ЖетіншікүніОлбұлттыңарасынанМұсаны шақырды,сондаЖаратқанИеніңдаңқытаудың басындажалындағанотсияқтыкөрінді

4МұсаТаудақырықкүн,қырықтүнболды,алҚұдай оғанзаңменкуәліктіңбарлықкүндерініңбөлінуінің алғашқыжәнекейінгітарихынүйретті 5Олбылайдеді:«Осытаудаайтатынәрбірсөзіме жүрегіңдібұрып,кітапқажазыпқой.Солайұрпақтары бүгінСинайтауындаӨзімменсендердіңараларыңда жасасқанкелісімдібұзып,жасағанбарлық зұлымдықтарыүшінМенолардықалайтастап кетпегенімдікөрсін»

6Осыныңбәріолардыңбасынатүскенде,оларМенің барлықшешімдеріменбарлықістеріндеоларданәділ екенімдітүсінедіжәнеМеніңоларменшыныменбірге болғанымдытүсінеді

7Менбүгінсағанжариялапотырғаносысөздердің бәрінөзіңежазыпал,өйткеніМенолардыатабабаларыЫбырайымға,ЫсқаққажәнеЖақыпқаант беріп:«Сеніңұрпағыңасүтпенбалағыпжатқанжерді беремін»депантбергенжергекіргізбесбұрын, олардыңбүлікшығаратынынжәнетоң мойынсұнбайтынынбілемін.

8Оларжеп-ішіп,тойып,өздерінешбірқиындықтан құтқараалмайтынбөтенқұдайларғабетбұрадыБұл куәліколарғақарсыкуәлікретіндеестіледі.Өйткені оларМеніңбарлықөсиеттерімді,тіптіоларға бұйырғандарымдыұмытып,басқаұлттардыңсоңынан еріп,олардыңласістеріне,ұяттарынаеріп, құдайларынақызмететеді,албұлароларүшінқылмыс, азап,қайғы-қасіретжәнетұзақболады 9Көпадамқұрып,тұтқынғатүсіп,жаудыңқолына түседі,себебіоларМеніңжарлықтарыммен өсиеттерімді,келісімімніңмерекелерін,демалыс күндерімді,олардыңортасындаӨзімеарнапкиелі еткенкиеліорнымды,жердіңортасындаӨзімеарнап киеліеткеншатырымменкиеліорнымдытастапкетті. Менолардысолжергеөзесімімдіқойып,солжерде тұруүшінкиеліеткенмін 10Оларөздерінебиіктеужерлерді,тоғайлардыжәне ойылғанмүсіндердіжасап,әрқайсысыөзмүсініне табынып,адасып,балаларынжын-перілергежәне жүректерініңадасушылықістерінеқұрбанетеді

11Меноларғақарсыкуәлікберуүшінкуәгерлер жіберемін,бірақолартыңдамайды,куәгерлердіде өлтіреді,заңдыіздейтіндердіқудалайды,жәнеолар

12Меноларданбетімдіжасырамын,олардытұтқындау,

күндерге,сенбікүндеріне,мерекелерге,мерейтойларға жәнеережелергеқұмарболады

14ОсыданкейіноларбасқаұлттардыңарасынанМаған баржүректерімен,баржан-тәндеріменжәнебаркүшқуаттарыменбетбұрадыМенолардыбарлықбасқа ұлттардыңарасынанжинаймынОларМенііздейді, сондаоларМенібаржүректерімен,баржан-тәндерімен іздегенде,Менітабады.

15Меноларғаәділдікпентыныштықсыйлаймын,бар жүрегімменжәнебаржан-тәнімменәділдікөскінін жұлыптастаймын,сондаоларқарғысемес,бата болады,алоларқұйрықемес,басболады

16Менолардыңортасындакиеліорнымды тұрғызамын,оларменбіргетұрамын,олардыңҚұдайы боламын,алоларшындықпенәділдікпенМенің халқымболады

17Менолардытастапкетпеймінжәнетастап

18СондаМұсажергежығылып,былайдепдұғаетті: «Уа,Құдайым,халқыңменмұраңдытастапкетпе,олар жүректерініңадасуындаадасып,жауларының,басқа халықтардыңқолынаберме.Әйтпесеолароларғабилік құрып,Сағанқарсыкүнәжасауынасебепболады»

19Уа,ЖаратқанИем,халқыңамейіріміңдітөк, олардыңбойындаәділрухжарат,олардыСенің алдыңдаайыптап,әділдіктіңбарлықжолдарынанаулақ ұстауүшіноларғабилікетпеСолайоларСенің алдыңдажойылыпкетеді.

20Бірақолар–СеніңхалқыңжәнеСеніңмұраң,Сен олардымысырлықтардыңқолынанӨзіңніңұлы күшіңменқұтқардың.Оларғатазажүрекпенкиелірух сыйла,жәнеоларендімәңгіліккедейінкүнәларына тұзаққатүспесін»

21ЖаратқанИеМұсағабылайдеді:«Менолардың қарсылықтарын,ойларынжәнеқыңырлықтарын білемін,жәнеоларөзкүнәларынжәнеатабабаларыныңкүнәларынмойындамайынша, бағынбайды»

22ОсыданкейіноларМағанбарлықадалдығымен,бар жүректеріменжәнежан-тәндеріменбетбұрады.Мен олардыңжүректерініңжәнеұрпақтарыныңжүрегінің сүндеттелуінсүндеттеймін,оларғакиелірухберемін жәнеолардытазартамын,солкүнненбастапмәңгілікке

23ОлардыңжандарыМағанжәнеМеніңбарлық

24ОлардыңбарлығытіріҚұдайдыңбалаларыдеп

бөліністерінде,заңда,куәлікте,апталармен мерейтойлардамәңгілікке,Ментөментүсіп,олармен мәңгілікбіргеболғанша,жазыпал

26Олқасындағыперіштегебылайдеді: «Жаратылыстыңбасынанбастап,Меніңкиеліорным олардыңарасындамәңгіліккесалынғанғадейінМұсаға жазыпқой»

27СондаЖаратқанИебарлығыныңкөзінекөрінеді, жәнебәріМеніңИсраилдіңҚұдайыжәнеЖақыптың барлықұрпақтарыныңӘкесіекенімдіжәнеСион тауындамәңгілікПатшаекенімдібіледіСионмен Иерусалимкиеліболады

28Исраиләскерініңалдындажүргенперіштезаңмен куәлікапталарыныңжылдарғабөлінукестелерін, мерейтойапталарыныңжекежылдарға, мерейтойлардыңбарлықсанынасәйкес[жеке жылдарғасәйкес],аспанменжержаңарғанкүннен бастап,олардыңбарлықжаратылысыаспанкүштеріне жәнежердіңбарлықжаратылысынасәйкес,Жаратқан ИеніңкиеліүйіИерусалимдеСионтауындасалынғанға дейінжәнебарлықжарықсәулелеріИсраилдіңбарлық таңдаулыларыүшінсауығу,бейбітшілікжәнебата үшінжаңартылғанғадейін,солкүнненбастапжердің барлықкүндерінедейіносылайболатындайетіпалды

2-ТАРАУ

1ЖаратқанИеніңсөзібойынша,қасындағыперіште Мұсағабылайдеді:«Жаратылыстыңтолықтарихын жаз:ҚұдайИеалтыкүндебарлықістерінжәне жаратқандарыныңбәрінқалайаяқтады,жетіншікүні демалыскүнінқалайсақтап,оныбарлықғасырлар бойықасиеттіетіпбелгіледіжәнеоныбарлықістерінің белгісіретіндебелгіледі».

2ӨйткеніОлбіріншікүніаспанды,жерді,судыжәне Оныңалдындақызметететінбарлықрухтарды жаратты:қатысушыперіштелерді,киелілік періштелерін,желрухыныңперіштелерін,бұлт рухының,қараңғылықтың,қардың,бұршақтыңжәне аязрухыныңперіштелерін,дауыстардың,күн күркіреуініңжәненайзағайрухтарыныңперіштелерін, суықпеныстықрухтарының,қыстың,көктемнің, күздіңжәнежаздыңрухтарыныңперіштелерінжәне аспанменжердегібарлықжаратылыстарының рухтарын(Ол)жаратты,оларкешкедейінтұңғиықтар менқараңғылықты,алтаңменкүндіздіжүрегінің білімімендайындады

3СондабізОныңістерінкөріп,Онымадақтап,барлық істеріүшінОныңалдындамадақайттық,өйткеніОл біріншікүніжетіұлыісжасады

4ЕкіншікүніОлсулардыңортасындааспанәлемін жаратты,солкүнісуларекігебөліндіолардың жартысыбүкілжербетіндегіаспанәлемініңортасында жоғарыкөтеріліп,жартысытөментүстіБұл(Құдай) екіншікүніжасағанжалғызтуындыболды 5ҮшіншікүніОлсулардыңбүкілжербетіненбір

7СолкүніОлоларүшінбарлықтеңіздерді,олардың

тұқымдарды,барлықөскіндерді,жемісберетін ағаштарды,орманағаштарын,ЕдемдегіЕдембағын жәнеолардыңтүрлерібойыншабарлықөсімдіктерді жаратты.

8Құдайосытөртұлытуындыныүшіншікүніжаратты Алтөртіншікүнікүнді,айдыжәнежұлдыздарды жаратып,олардыаспанғаорналастырды,бүкілжер бетінежарықтүсіріп,күнментүндібасқарып, жарықтықараңғылықтанбөлді.

9Құдайкүндіжербетіндегікүндер,сенбілер,айлар, мерекелер,жылдар,жылдарбойысенбілер, мерейтойларжәнежылдардыңбарлықмезгілдеріүшін үлкенбелгіетіпбелгіледі

10Олжарықтықараңғылықтанбөліп,жербетіндеөсіпөнетінбарлықнәрсегүлденсіндеп,молшылыққа бөледі

11ТөртіншікүніОлосыүштүрліжануардыжаратты

12Күнолардыңүстінде,жердегібарлықнәрселердің, жерденөсіпшыққанбарлықнәрселердің,жемісберетін ағаштардыңжәнебарлықжануарлардыңүстінде көтеріліп,гүлденді

13Олбесіншікүніосыүштүрдіжаратты,алалтыншы күніжербетіндегібарлықжануарларды,малдарды жәнежербетіндеқозғалатынбарлықжануарларды жаратты.

14ОсыныңбәріненкейінОладамды,еркекпенәйелді жаратып,оғанжербетіндегі,теңіздегі,ұшатынбарлық нәрсеге,аңдарменіріқарамалға,жербетінде қозғалатынбарлықнәрсегежәнебүкілжербетінебилік бердіОсыныңбәрінебилікберді

15АлалтыншыкүніОлосытөрттүрдіжаратты. Барлығыжиырмаекітүрболды

16Олалтыншыкүнібарлықжұмысынаяқтады аспанменжердегі,теңіздердегі,тұңғиықтардағы, жарықпенқараңғылықтағыжәнебарлықнәрседегі барлықнәрсе

17Олбізгеалтыкүнжұмысістеуімізкерек,алжетінші күнібарлықжұмыстанбастартуымызкерекдеген кереметбелгі,яғнидемалыскүнінберді.

18Жәнебарлыққатысушыперіштелержәнебарлық киеліперіштелер,осыекіүлкентоп-Олбізгекөктеде,

мәңгіліккеӨзімеарнадым;жәнеоларғадемалыскүнін үйретемін,сондаоларбарлықжұмыстандемалыскүнін сақтайды»

21ОсылайшаОлондажетіншікүнібізбенбірге демалыскүнінөткізуге,ішіп-жеугежәнебарлық нәрсеніжаратқандымадақтауға,барлықхалықтардан жоғарыерекшехалықтыӨзінебатаберіп,қасиетті еткендей,жәнеоларбізбенбіргедемалыскүнін өткізугебелгіжасады

22ОлөзініңбұйрықтарынбарлықкүндербойыӨзіне ұнайтынтәттіхошиісретіндекөтерді 23АдаматаданЖақыпқадейінадамзаттыңжиырмаекі басыболды,алжетіншікүнгедейінжиырмаекітүрлі жұмысжасалды;бұлбаталыжәнеқасиетті;албіріншісі дебаталыжәнеқасиетті;албұлоныменбіргекиелілік пенбатаүшінқызмететеді.

24Албұған(Жақыпқажәнеоныңұрпағына)жетінші күнідемалыскүнінқасиеттіетіп,батасынбергендей, оларәрқашаналғашқыкуәлікпензаңныңбатасынаие жәнеқасиеттіболуыкерекеді

25Оласпанменжердіжәнежаратқандарыныңбәрін алтыкүндежаратты,алҚұдайжетіншікүндібарлық істеріүшінқасиеттіетті;сондықтанОлсолкүнүшін: «Кімде-кімсолкүнібірдеңеістесе,өледі,алоны ластағанадамміндеттітүрдеөледі»,-депбұйырды.

26СондықтансенИсраилхалқынаосыкүндіқасиетті етіпсақтауды,ешқандайжұмысістемеудіжәнеоны ластамаудыбұйыр,себебіолбасқакүндерденде қасиетті

27Оныбұзғанадамміндеттітүрдеөледі,алонда бірдеңеістеседе,мәңгіліккеөледі.Исраилхалқыбұл күндіұрпақтан-ұрпаққаатапөтуіжәнежерінен тамырынанажырамауыүшін,өйткенібұлқасиетті жәнеқұттыкүн.

28Онысақтап,барлықжұмысынанбастартқанәрбір адамбізсияқтыбарлықкүндеріқасиеттіжәнебатағаие болады.

29Исраилхалқынаосыкүнніңзаңынжариялап,айт: оларсенбікүнінұстансынжәнежүректерінің адасуыменонытастамасын;жәнеондаешқандай орынсызжұмысістеуге,өзқалауларыбойыншаістеуге, ондажеугенемесеішугеештеңедайындамауға,су алуғанемесеқақпаларынаналтыншыкүніөздеріне дайындамағанжүктіалыпкіругенемесеалыпшығуға болмайды

30Солкүніоларүйденүйгеәкелмейдіжәнеалып кетпейді,өйткенібұлкүнкезкелгенмерейтойкүнінен гөріқасиеттіжәнебаталы;жербетіндеешкімгесенбі күнінсақтаутуралыайтылмасбұрын,бізаспандасенбі күнінсақтадық

31БарлықнәрсеніңЖаратушысыоғанбатасынберді, бірақбарлықхалықтарменұлттардыемес,текИсраил халқынғанасенбікүнінұстануғашақырды:тек соларғағанажербетіндеішіп-жеугежәнесенбікүнін ұстануғарұқсатберді

32БарлықнәрсеніңЖаратушысыосыкүндібарлық күндердендеартықбата,киелілікжәнедаңқүшін

33БұлзаңменкуәлікИсраилхалқынаұрпақтанұрпаққамәңгіліккезаңретіндеберілді.

түрлеріментүрлерінеқарайәкелдік:біріншікүні жануарларды;екіншікүнімалды;үшіншікүні құстарды;төртіншікүніжербетіндежүретіндердің барлығын;бесіншікүнісудажүретіндерді

2Адамолардыңбарлығынаөзаттарынқойды,жәнеол олардықалайатаса,солайаталды

3ОсыбескүндеАдамжербетіндегібарлықтіршілік иелерінеркек-ұрғашыетіпкөрді,бірақжалғызқалып, өзінекөмектесетінешкімтаппады

4СондаЖаратқанИебізге:«Адамныңжалғызболуы жақсыемес,оғанкөмекшітабайық»,–деді 5ҚұдайымызЖаратқанИеонытереңұйқығабатырды Олұйықтапкетті.Әйелдіңқабырғаларыныңарасынан бірқабырғасыналдыБұлқабырғаоның қабырғаларыныңарасынанәйелдіңбастауыболдыОл оныңорнынаетжасап,әйелдіжаратты.

6ОлАдамдыұйқысынаноятып,алтыншыкүніоянып, оныөзінеәкелдіСондаолонытанып:«Бұлендіменің сүйегімненшыққансүйек,етімненшыққанет;олменің әйелімдепаталады,өйткеніолкүйеуіненалынған»,–деді

7Сондықтанеркекпенәйелбірболады,сондықтан еркекәке-шешесінтастап,әйелінежабысады,сонда оларбіртұтасболады

8БіріншіаптадаАдамжаратылды,алқабырғасыоның әйеліболды;екіншіаптадаҚұдайоғаноныкөрсетті, сондықтанеркектіжетікүн,әйелдіекіретжетікүн бойыарамдаудыбұйырды.

9Адамжаратылғанжердеқырықкүнболғаннанкейін, бізоныЕдембағынаалыпкелдік,оныөңдеп,күтіп ұстады,алсексеніншікүніоныңәйелінәкелді,содан кейінолЕдембағынакірді

10Сондықтанкөктегітақтайшалардабосанатынәйелге қатыстыөсиетжазылған:«Егеролұлбалатапса, біріншіаптаныңбіріншіаптасынасәйкесжетікүн бойытазаемесболып,отызүшкүнқанынішіп,ұл балағаарналғанкүндергежеткеншеқасиеттіештеңеге қолтигізбеуіжәнекиеліорынғакірмеуікерек»

11Алқызбалағакелетінболсақ,олалғашқыекі аптадайекіаптабойытазаемескүйінде,алпысалты күнқанынішіптазаруыкерек,жәнебұлсексенкүн бойыжалғасады.

12Олсексенкүндіөткізгенненкейін,бізоныЕдем бағынаалыпкелдік,өйткеніолжербетіндегібарлық нәрседендекиелі,алоғанотырғызылғанәрбірағаш киелі.

13Сондықтанұлнемесеқызбалатуғанәйелгесол күндердегіережебойынша,ұлнемесеқызбалаға

14БұлИсраилхалқыүшінжазылғанзаңменкуәлік,

оныөңдеп,күтіп-баптадыБізоғанжұмысберіп, егіншіліккежарамдыныңбәріністеудітапсырдық.

16Олбақшаныөңдеді,жалаңашжүрді,оныбілмеді, ұялмады,бақшанықұстардан,аңдарданжәнеіріқара малданқорғады,жемісінжинапжеді,алқалғанынөзі менәйелінеқалдырды

17Олсолжердежетіжылдыаяқтағаннанкейін,дәл жетіжылөткенсоң,[сағат8],екіншіайдыңонжетінші күніжыланкеліп,әйелгежақындадыЖыланәйелге: «Құдайсағанбақтағыешбірағаштыңжемісінжемедеп бұйырдыма?»–деді

18Олоған:«Құдайбізгебақтағыбарлықағаштардың жемістерінен:«Жеңдер»,–деді,бірақбақшаның ортасындағыағаштыңжемістерінен:«Оданжемеңдер де,оғантиіспеңдерде,әйтпесеөлесіңдер»,–деді 19Жыланәйелге:«Сендерөлмейсіңдер,өйткеніҚұдай сендероданжегенкүнікөздеріңашылып,құдайлар сияқтыболып,жақсылықпенжамандықты білетіндеріңдібіледі»,–деді.

20Әйелағаштыңкөзгежағымды,әдеміекенін, жемісініңжеугежарамдыекенінкөріп,оныжепқойды 21Олұятжерінінжіржапырақтарыменжауып,оны Адамғаберді,олжедіСондакөзіашылып,жалаңаш екенінкөрді

22Олінжіржапырақтарыналып,олардыбіріктіріп тігіп,өзінеалжапқышжасап,ұяттыжерінжауып тастады

23Құдайжыландықарғап,оғанмәңгіліккеашуланды...

24Оләйелгеашуланды,себебіолжыланныңдаусына құлақасып,жедіОған:«Менсеніңқайғыңмен азабыңдыкөбейтемін.Қайғы-қасіретпенбалатабасың, күйеуіңеқайтаораласың,олсағанбилікетеді»,–деді 25АлАдамғабылайдеді:«Әйеліңніңсөзінеқұлақ асып,Менсағанжемедепбұйырғанағаштыңжемісін жегеніңүшінжерқарғысатсын!Олсағантікенектер меношағандардыөсіріпшығарады,сенжаратылған жеріңеқайтыпоралғанша,наныңдымаңдайтеріңді төгіпжейсің,өйткенісенжерсің,жергеқайта ораласың»

26Ололарғатеріденкиімдержасап,киіндіріп,оларды Едембағынаншығарды

27Адамбақтаншыққанкүнітаңертеңұятжерін жапқанкүнненбастапкүншыққанкездетәттіхошиіс ретінделадан,галбан,стактажәнехошиістізаттарды ұсынды

28Солкүнібарлықжануарлардың,іріқарамалдың, құстардың,жүретінжәнеқозғалатынбарлық жануарлардыңаузыжабылды,сондықтаноларсөйлей алмады,өйткеніолардыңбарлығыбірауыздан,бір тілденсөйлейтінеді

29ОлЕдембағынанЕдембағындағыбарлықтіршілік иелерінжіберді,сондабарлықтіршілікиелері түрлерінежәнетүрлерінеқарайөздеріүшін жаратылғанжерлергешашыраңқыболды

30АлОлтекАдамғағанабарлықжануарларменірі қарамалдыңұятынжабуғамүмкіндікберді 31Осығанбайланыстыкөктегітақтайшалардазаңның үкімінбілетіндердіңбарлығынақатыстыбылайдеп жазылған:оларұятжерлерінжабуыкерек,басқаұлт адамдарысияқтыөздерінашпауыкерек.

32ТөртіншіайдыңжаңаайындаАдамменоныңәйелі

тұрды

33АдамәйелініңатынХауадепқойды.

34Олардыңбіріншімерейтойғадейін[таңғы8-де] ұлдарыболғанжоқ,соданкейінолонымен жақындасты

35ЕндіолЕдембағындаалғаннұсқауыбойынша жердіөңдеді

4-ТАРАУ

1Екіншімерейтойдыңүшіншіаптасында[64-70]ол Қабылды,төртіншісінде[71-77]Әбілді,албесіншісінде [78-84]қызыАвандыдүниегеәкелді

2Үшіншімерейтойдыңбірінші(жылы)[99-105] кезіндеҚабылӘбілдіөлтірді,себебі(Құдай)Әбілдің құрбандығынқабылдады,алҚабылдыңқұрбандығын қабылдамады.

3Олоныдаладаөлтірді,алоныңқаныжерденкөкке дейінжылап,оныөлтіргенінешағымданды

4ЖаратқанИеҚабылдыӘбілдіөлтіргеніүшінсөгіске ұшыраттыОлағасыныңқаныүшіноныжербетінде қашқынетті,алоныжербетіндеқарғады

5Осығанбайланыстыаспантақталарындабылайдеп жазылған:«Көршісінопасыздықпенұрып-соғатын адамқарғысатсын!Көріп,естігендердіңбәрі: «Айтпақшы,көріп,айтпағанадамбасқаларсияқты қарғысатсын!»

6Міне,сондықтанбізҚұдайымызЖаратқанИенің алдынакелгенде,көктеде,жердеде,жарықтада, қараңғылықтада,барлықжердежасалғанбарлық күнәлардыжариялаймыз

7АдамменоныңәйеліӘбілдітөртаптабойыжоқтады [99-127],албесіншіаптаныңтөртіншіжылында[13013]оларқуандыАдамәйеліменқайтаданжақындасты, олоғанұлтуды,олоғанСетдегенатқойды,өйткеніол: «ҚұдайбізгежербетіндеӘбілдіңорнынаекіншіұрпақ берді,өйткеніҚабылоныөлтірді»,-деді

8Алтыншыаптада[134-40]олқызыАзураныдүниеге әкелді

9Қабыләпкесінәйелдіккеалды,олоғантөртінші мерейтойдыңсоңындаЕнохтытуды.[190-196AM] Бесіншімерейтойдыңбіріншіаптасыныңбірінші жылында[197AM]жербетіндеүйлерсалынды,Қабыл қаласалып,оғанұлыЕнохтыңатыменатқойды. 10АдамәйеліХауаменжақындасты,олтағытоғызұл туды.

11Бесіншімерейтойдыңбесіншіаптасында[225-31] СетқарындасыАзураныәйелдіккеалды,алтөртінші жылы(алтыншыаптаныңжылы)[235]олоғанЕносты туды.

12ОлжербетіндеЖаратқанИеніңатыншақыра бастады

13Үшіншіаптаныңжетіншімерейтойында[309-15AM]

жылыныңбіріншіаптасында[395AM]ұлтуыпберді, алолоғанМахалалелдегенатқойды. 15Оныншымерейтойдыңекіншіаптасында[449-55 AM]МахалалеләкесініңағасыныңқызыБаракиелдің қызыДинаныәйелдіккеалды.Олалтыншыжылдың үшіншіаптасында[461AM]оғанұлтуыпбердіОл оғанЯреддегенатқойды,өйткеніоныңкезінде ЖаратқанИеніңперіштелері,яғниКүзетшілер,жер бетіндеадамбалаларынанұсқауберужәнеәділдікпен әділдікорнатуүшінжергетүсті 16Онбіріншімерейтойда[512-18AM]Джаредөзіне әйелалды,оныңатыБаракаеді,оләкесініңағасының қызыРасужалдыңқызыеді,олосымерейтойдың төртіншіаптасында[522AM],алолоғанмерейтойдың төртіншіжылында,бесіншіаптадаұлтуды,олоған Енохдегенатқойды.

17Олжербетіндетуылғанадамдардыңішіндегі жазуды,білімменданалыққаүйренгеналғашқыадам болдыжәнеадамдаржылмезгілдерінөзайларының ретіменбілуіүшінаспанбелгілерінайларыныңретімен кітапқажазыпқойды

18Олкуәлікжазғаналғашқыадамболдыжәнежер бетіндегіұрпақтарарасындаадамұлдарынакуәлікетті, мерейтойлардыңапталарынбаяндап,оларға жылдардыңкүндерінбілдірді,айлардыреткекелтіріп, жылдардыңсенбікүндерінбізоғанбілдіргендейетіп баяндады

19Олтүсіндекөргенаянынданеболғанынжәнене болатынынкөрді,бұладамзатұрпақтарынақиямет күнінедейінболатыннәрсесияқты;олбәрінкөріп, түсінді,куәлігінжазып,куәліктібарлықадамзат балаларыменолардыңұрпақтарыүшінжербетіне орналастырды

20Онекіншімерейтойында,[582-88],жетінші аптасындаолөзінеәйелалды,оныңатыЭднаеді,ол әкесініңағасыныңқызыДанелдіңқызыеді,ал алтыншыжылыосыаптада[587AM]олоғанұлтуды, алолоғанМетушаладегенатқойды

21Олсондай-ақосыалтыжылдықмерейтойда Құдайдыңперіштелеріменбіргеболды,олароған жердегіжәнеаспандағыныңбәрін,күнніңбилігін көрсетті,жәнеолбәрінжазыпалды

22ОладамқыздарыменкүнәжасағанКүзетшілерге куәлікберді;өйткеніоларадамқыздарыменбірігіп, арамдалабастағанеді,алЕнохолардыңбарлығына қарсыкуәлікетті.

23Оладамбалаларыныңарасынаналынды,бізоны ұлылықпенқұрметпенЕдембағынаалыпкірдік,міне, солжердеоләлемніңайыпталуыменсотынжәнеадам балаларыныңбарлықзұлымдығынжазыпотыр 24ОсыүшінҚұдайбүкілЕдемжерінетопансужіберді; өйткеніолсолжердебелгіретіндеқойылды,олбарлық адамбалаларынақарсыкуәлікетуүшін,үкімкүніне дейінұрпақтардыңбарлықістерінайтуүшінқойылды 25Олтаудакиеліжердехошиістізаттарды,яғни ЖаратқанИегеұнайтынхошиістізаттардытүтетті 26ӨйткеніЖаратқанИеніңжербетіндетөрторныбар: Едембағы,Шығыстауы,жәнесенбүгінтұрғаносытау, Синайтауыжәнежердікиеліетуүшінжаңа

27Онтөртіншімерейтойда[652AM]Метушала

AM]әйелдіккеалып,ұлтуып,оғанЛамехдегенат қойды

28Онбесіншімерейтойда,үшіншіаптада,Ләмехөзіне әйелалдыОныңатыБетеноседі,олБарақилдіңқызы, әкесініңағасыныңқызыедіОсыаптадаолоғанұл тудыЛәмехоғанНұхдепатқойып:«БұлменіқайғықасіретімменбарлықеңбегімүшінжәнеЖаратқан Иеніңқарғысынаұшырағанжерімүшінжұбатады»,–деді

29Онтоғызыншымерейтойдыңсоңында,алтыншы жылдыңжетіншіаптасында[9:30]Адамқайтысболды, алоныңбарлықұлдарыоныөзіжаратқанжерге жерледі,жәнеолжергежерленгеналғашқыадам болды.

30Оғанжетпісжылжетіспеді,мыңжыласпан куәлігіндегібіркүнментең,сондықтанбілімағашы туралыбылайдепжазылған:«Оданжегенкүні өлесіңдер»Сондықтанолосыкүнніңжылдарын толықтайесептегенжоқ;өйткеніолсолкүніқайтыс болды.

31ОсымерейтойдыңсоңындасолжылыҚабылодан

өйткеніолӘбілдітаспенөлтірді,аләділсотоны таспенөлтірді

32Сондықтанаспантақтайшаларындабылайдеп жазылған:«Кімкөршісінсолқұралменөлтірсе,сол адамөлтіріледі;олонықалайжараласа,оғандасолай жазаланады».

33Жиырмабесіншімерейтойында[1205AM]Нұх өзінеәйелалды,оныңатыЭмзараеді,оләкесінің ағасыныңқызыРакеелдіңқызыеді,олбесіншіаптаның біріншіжылында[1207AM];алүшіншіжылындаол оғанШамды,бесіншіжылында[1209AM]Хамды,ал алтыншыаптаныңбіріншіжылында[1212AM]Япшіні туды

5-ТАРАУ

1Жербетіндеадамбаласыкөбейебастағанда,олардан қыздардүниегекелгенде,Құдайдыңперіштелері олардыосымерейтойдыңбіржылындакөрді,оларөте әдемікөрінді;олартаңдағандарыныңбарлығынанәйел алып,ұлдартуып,алыптарболды

2Жербетіндезаңсыздықкүшейіп,барлықтіршілік иелері,адамдар,малдар,аңдар,құстаржәнежер

5БірақНұхЖаратқанИеніңкөзалдындарақымтапты 6ЖербетінежібергенперіштелерінеОлқатты ашуланып,олардыбарлықбилігінентүбегейліжоюды бұйырдыжәнебізгеолардыжердіңтереңінебайлауды бұйырды,міне,оларолардыңортасындабайланып, бөлектұр

7ОлардыңұлдарынақарсыҚұдайданбұйрықшықты: олардықылышпенөлтіріп,аспаннанқуыпжіберукерек. 8Олбылайдеді:«МеніңРухымадамдамәңгілік қалмайды,өйткеніолардатән,алолардыңкүндеріжүз жиырмажылболады»

9Оләрқайсысыкөршісінөлтіруүшінолардыңарасына семсерінжіберді,сондаоларбір-бірінөлтіребастады, соншалықтысемсерденөліп,жербетіненжойылды

10Олардыңата-бабалары(олардыңжойылуына)куә болды,соданкейіноларжердіңтүбіндемәңгілікке байланды,үлкенайыптаукүнінедейін,яғниЖаратқан Иеніңалдындаөзжолдарыменістерінбұзғандардың барлығынаүкімшығарылғанғадейін.

11Олбәрінорындарынанқұртты,олардың ешқайсысынқалдырмады,барлықзұлымдықтарына қарайжазаламады.

12Олбарлықістерінежаңажәнеәділтабиғатберді, осылайшаолармәңгілікбойыкүнәжасамауыкерек, керісінше,әрқайсысыөзтүріндеәрқашанәділболуы керек

13Барлығыныңсотыкөктегітақтайшалардаәділдікпен белгіленіп,жазылған,тіптіөздерінебелгіленген жолдантайғандардыңбарлығыныңсотыда;егеролар солжолменжүрмесе,сотәрбіржаратылыспенәрбір түрүшінжазылған.

14Көктеде,жердеде,жарықтада,қараңғылықтада, шеолдада,тереңдіктеде,қараңғылықорнындада (сотталмайтын)ештеңежоқ;жәнеолардыңбарлық үкімдерібелгіленген,жазылғанжәнеойыпжазылған

15Олбарлығынақатыстыүлкендіұлылығынақарай, кішінікішілігінеқарай,аләрқайсысынөзжолына қарайбағалайды

16Олешкімніңжекебасынақарамайды,сыйлықтарды қабылдамайды,егерОләрқайсысынаүкімшығарамын десе:егербіреужербетіндегініңбәрінберсе, сыйлықтардыда,адамдыдақарамайды,оныңқолынан ештеңеніқабылдамайды,өйткеніОләділтөреші.

17Исраилұлдарытуралыбылайдепжазылған:Егер оларОғанәділдікпенбетбұрса,Ололардыңбарлық қылмыстарынкешіредіжәнебарлықкүнәларын кешіреді

18Олжылсайынкүнәларынанбастартқандардың барлығынамейірімділіктанытадыдепжазылғанжәне бұйырылған

19Топансуғадейінөзжолдарыменойларын бұзғандардыңбарлығынакелетінболсақ,текНұхтың ғанажанықабылданды;өйткеніоныңжаныұлдары үшінқабылданды,олардыҚұдайоныңарқасында топансуданқұтқарды;өйткеніоныңжүрегібарлық істеріндеәділболды,оғанқатыстыбұйрықетілгендей жәнеолөзінетағайындалғанныңешқайсысынантайған жоқ

20ЖаратқанИежербетіндегініңбәрін,адамдардыда, малдардыда,аңдардыда,аспанқұстарында,жер

айттыОлНұхқатопансуданқұтқаруүшінкеме

21НұхкеменібарлықжағынанҚұдайбұйырғандай

22Олалтыншыжылы,екіншіайдыңжаңаайында,он алтыншыайғадейінкірді;олжәнебізоғанәкелгеннің бәрікемегекірді,алЖаратқанИеоныонжетінші кештесырттанжауыптастады

23ЖаратқанИеаспанныңжетісуқақпасынжәне үлкентұңғиықтыңбұлақтарыныңаузынашты,жеті аузыбареді.

24Сутасқынықақпаларыаспаннанқырықкүн,қырық түнбойысужауабастады,алтұңғиықтыңбұлақтары дабүкіләлемсуғатолғаншасужіберді.

25Жербетіндегісукөбейді:субарлықбиіктаулардан онбесшынтақтанжоғарыкөтерілді,алкемежерден көтеріліп,субетіндеқозғалды.

26Жербетіндесубесай,жүзелукүнбойыкөпболды 27КемеАрараттауларыныңбіріЛубардыңбасына барыптоқтады.

28Төртіншіайда(жаңаайда)үлкентұңғиықтың көздеріжабылып,аспанқақпаларыжабылды;ал жетіншіайдыңжаңаайындажердіңтұңғиықтарының барлықаузыашылып,сутүбінеағылабастады

29Оныншыайдыңжаңаайындатаулардыңшыңдары көрінді,албіріншіайдыңжаңаайындажеркөрінді.

30Жетіншіжылдыңбесіншіаптасында[таңғы13:09] жербетіненсутартылып,екіншіайдыңонжетінші күніжерқұрғады.

31Жиырмажетіншікүніолкеменіашып,одан жануарларды,іріқарамалды,құстардыжәнебарлық қозғалатыннәрселердішығарды.

6-ТАРАУ

1Үшіншіайдыңжаңаайындаолкемеденшығып,сол таудақұрбандықүстелінтұрғызды

2Олжердітазартты,бірлақтыалып,оныңқанымен жербетіндегібарлықкүнәлардытазартты,өйткені Нұхпенбіргекемедеболғандарданбасқасыныңбәрі жойылғанеді.

3СосынолмайынқұрбандықүстелінеқойдыОлбір бұқаны,бірешкіні,бірқойды,бірлақты,біртұзды,бір тасбақаныжәнебіркөгершінніңтөліналып,құрбандық үстелінеөртелетінқұрбандықшалдыОғанмай араласқанқұрбандыққұйып,шарапсеуіп,барлығына ладансеуіп,ЖаратқанИегеұнайтынхошиісшығарды

балықтардыжәнежеугеарналғанбарлықнәрсені бердім;жасылшөптерсияқты,менсендергежеуге арналғанбарлықнәрсенібердім

7Бірақетті,оныңжанынқаныменбіргежемеңдер, өйткенібарлықтіршілікиелерініңжанықанда, сондықтансендерденқансұралмайдыМенәрбір адамныңқолынан,әрбірхайуанныңқолынанадамның қанынсұраймын.

8Кімадамқанынадамарқылытөксе,оныңқаны төгіледі,өйткеніҚұдайадамдыөзбейнесіндежаратты 9Алсендержербетіндекөбейіп,көбейіңдер

10Нұхпеноныңұлдарыешбіреттіңқанынжемеуге антберді,сондықтанолосыайдажербетіндегібарлық ұрпақтарүшінЖаратушыҚұдайалдындамәңгілік келісімжасады

11СондықтанОлсағаносыайдатаудаИсраил ұлдарыменантберіп,оларғақаншашуыңдыбұйырды ӨйткеніЖаратқанИеоларменмәңгіліккежасасқан келісімніңбарлықсөздерінорындайтынеді.

12Бұлкуәліксендертуралыжазылған,оныүнемі сақтауларыңкерекЖербетіндеөмірсүріпжатқан барлықкүндердежануарлардың,құстардыңнемесеірі қарамалдыңқанынжемеулеріңкерекЖербетінде өмірсүріпжатқанбарлықкүндердежануарлардың,ірі қарамалдыңнемесеқұстардыңқанынжейтінадамөзі де,оныңұрпағыдажерденжойылады 13Исраилхалқынақанжемеудібұйыр,сондаолардың есімдеріменұрпақтарыҚұдайымызЖаратқанИенің алдындамәңгіліксақталады

14Бұлзаңныңкүндерсанышектелмеген,өйткеніол мәңгілік.Олароныұрпақтан-ұрпаққасақтайды,сонда оларқұрбандықүстелініңалдындақанменсенүшін дұғаетеді;күнсайын,таңертеңжәнекешкеоларсен үшінЖаратқанИеніңалдындамәңгіліккешірім сұрайды,сондаоларонысақтайдыжәнетамырынан жойылмайды

15ОлНұхпеноныңұлдарынажербетіндеқайтадан топансуболмайтынытуралыбелгіберді

16Олмәңгіліккелісімніңбелгісіретіндесадағын бұлтқаорнатты,бұлжербетіндеқайтадантопансу болмай,оныжойыпжібермейдідегенмәңгілік келісімніңбелгісіболды

17Сондықтанаспантақтайшаларындажылынабіррет осыайдаапталармерекесінтойлау,келісімдіжыл сайынжаңартутуралыжазылған 18БұлмерекежаратылғанкүнненбастапНұхтың күнінедейінкөктетойландыжиырмаалтымерейтой жәнебесапта[1309-1659]:Нұхпеноныңұлдарыоны жетімерейтойжәнебіраптабойы,Нұхтыңқайтыс болғанкүнінедейінтойлады,алНұхтыңқайтысболған күніненбастапоныңұлдарыЫбырайымныңкүніне дейіноныменайналыспай,қанжеді.

19БірақЫбырайым,Ысқақ,Жақыпжәнеоның ұрпақтарыонысіздіңкүндеріңізгедейінсақтапкелді, алсіздіңкүндеріңіздеИсраилұлдарысізоныосытауда қайтадантойлағаншаұмытыпкетті

20Исраилхалқынаосымерекенібарлықұрпақтарына

екенінжаздым.Исраилхалқыоныестесақтап, ұрпақтан-ұрпаққаосыайда,жылсайынбіркүнде тойлауыүшінқұрбандықтарынтүсіндірдім 23Біріншіайдыңжаңаайында,төртіншіайдыңжаңа айында,жетіншіайдыңжаңаайындажәнеоныншы айдыңжаңаайындаескеалукүндеріжәнежылдың төртбөлігіндегімезгілдеркүндерібарБұлар мәңгіліккекуәлікретіндежазылып,бекітілген

24Нұхолардыөзінемәңгілікұрпаққамерекеретінде белгіледі,осылайшаолароғанескерткішболды

25Біріншіайдыңжаңаайындаоғанөзінекемежасау бұйырылды,солкүніжерқұрғап,ол(кемені)ашып, жердікөрді

26Төртіншіайдыңжаңаайындажерастындағы тұңғиықтыңаузыжабылды.Жетіншіайдыңжаңа айындажерастындағытұңғиықтардыңбарлықаузы ашылып,суоларғаағылабастады

27Оныншыайдыңжаңаайындатаулардыңшыңдары көрінді,Нұхқуанды

28Осысебептіололардымәңгілікестелікретінде өзінеарнапмерекелерретіндебелгіледі,жәнеолар осылайбелгіленді

29Оларолардыаспантақтайшаларынақойды, әрқайсысындаонүшаптаболды;біріненекіншісіне, біріншісіненекіншісіне,екіншісіненүшіншісіне, үшіншісінентөртіншісінедейінөзестеліктеріберіліп отырды.

30Өсиеттіңбарлықкүндеріекіелуаптадантұрады, және(бұлар)бүкілжылдытолықетедіОласпан тақтайшаларынаосылайойылыпжазылған.

31(Бұлөсиетті)біржылнемесежылданжылға елемеугеболмайды

32Исраилұлдарынаосыесептеубойыншажылдарды сақтаудыбұйырыңыз–үшжүзалпыстөрткүн,және (бұл)толықжылдықұрайды,жәнеолароның күндеріненжәнемерекелеріненуақытынөзгертпейді; өйткенібәріолардыңкуәлігінесәйкесолардаболады, жәнеоларешбіркүндіқалдырмайдыжәнеешбір мерекенібұзбайды.

33БірақегероларОныңбұйрығынасәйкесоларды елемей,орындамаса,ондаоларбарлықмезгілдерін бұзады,алжылдаросытәртіптенығыстырылады[және олармезгілдердібұзады,алжылдарығыстырылады] жәнеоларөзережелерінелемейді.

34Исраилдіңбарлықұлдарыжылдарбойыжүретін жолдыұмытып,табаалмайды,жаңаайларды, маусымдардыжәнедемалыскүндерінұмытып, жылдардыңбарлықретіменадасады.

35Өйткеніменбілемінжәнебұданбылайсаған айтамын,жәнебұлменіңөзойымемес;өйткенікітап

37Сондықтаноларғажылдаркеледі,олартәртіпті бұзып,жиіркеніштікүндікуәліккүні,ласкүндімереке күніетеді,барлықкүндерді,қасиеттікүнділаскүнмен, ласкүндіқасиеттікүнменшатастырады,өйткеніолар айлар,сенбілер,мерекелержәнемерейтойлартуралы қателеседі

38Сондықтанменсағаноларғакуәлікетуіңді бұйырамынжәнекуәлікетемін;өйткенісенқайтыс болғаннанкейінбалаларыңолардымазалайды, сондықтаноларжылдытекүшжүзалпыстөрткүнғана жасамайды,сондықтаноларжаңаайлармен маусымдар,сенбіжәнемерекелертуралықателеседі жәнеоларбарлыққандыжәнебарлықеттүрлерін жейді

7-ТАРАУ

1Біріншіжылдыңжетіншіаптасында[13:17],осы мерейтойдаНұхкеметоқтағантауғаАрарат тауларыныңбіріЛубардепаталатынжүзімбұталарын отырғызды,олартөртіншіжылы[13:20]жемісберді,ал ололардыңжемісінсақтап,биылжетіншіайдажинады.

2Олоданшарапжасап,ыдысқақұйып,бесіншіжылға дейін,[13:21]біріншіайдыңжаңаайыныңбірінші күнінедейінсақтады.

3Олосымерекекүнінқуанышпентойлап,өзімен ұлдарыүшінкүнәларыныңөтелуіүшінЖаратқанИеге арнапбіржасбұқаменбірқошқарды,жетіқойдыжәне бірлақтытүгелдейөртелетінқұрбандыққашалды

4Алдыменлақтыдайындап,қанынанөзіжасаған құрбандықүстеліндегіетке,сондай-ақөртелетін құрбандықшалатынқұрбандықүстеліне,сондай-ақ бұқа,қошқаржәнеқойдыңбарлықмайынажағып, олардыңетінқұрбандықүстелінеқойды.

5Ололардыңбарлыққұрбандықтарынмаймен араластырып,соғанқойдыСоданкейінқұрбандық үстеліндебұрынжаққанотқашарапсеуіп,құрбандық үстелінехошиісқойып,ҚұдайыЖаратқанИеге ұнамдыхошиісшығарды

6Олқуанып,өзіде,балаларыдаосышараптан қуанышпенішті

7Кешбатып,олшатырынакіріп,масболыпжатып ұйықтапкетті.Ұйықтапжатқандашатырындажалаңаш жатты

8ХамәкесіНұхтыңжалаңашжатқанынкөріп,сыртқа шығып,екібауырынаайтыпберді.

9СондаШемоныңкиіміналып,орнынантұрдыда, Япешекеуікиіміниықтарынасалып,артқақарайжүріп, әкелерініңұятынжауып,беттерінартқақаратты

10Нұхұйқысынаноянып,кішіұлыныңөзінене істегенінбіліп,ұлынқарғап:«Қанахандықарғысатсын! Олбауырларыныңқұлыболсын!»–деді.

11ОлШамғабатасынберіп,былайдеді:«Шамның ҚұдайыЖаратқанИегемадақ,Қанаханоныңқұлы болады»

12ҚұдайЯпшінікеңейтеді,ҚұдайШамныңүйінде тұрады,алҚанаханоныңқызметшісіболады.

13Хамәкесініңкішіұлынқарғағанынбіліп,оның ұлынқарғағанынанаразыболып,әкесінен,онымен біргеұлдарыКуш,Мысрайм,ПутжәнеҚанаханмен

14Олөзінеқаласалып,оныәйеліНеелатамауктың атыменатады.

15Япешоныкөріп,ағасынақызғанып,өзінеқала салып,оныәйеліАдананыңатыменатады.

16ШемәкесіНұхпенбіргетұрды.Оләкесінің жанындағытаудақаласалдыОлдаоғанәйелі Седекеттелебабтыңатыменатқойды

17Міне,бұлүшқалаЛубартауыныңжанында орналасқан;шығысындаСедекетелебабтауды,ал оңтүстігіндеНаелтамаукты,албатысында Адатандықтартұр

18Шамныңұлдары:Елам,АшшуржәнеАрпақшад (бұлұлтопансуданкейінекіжылданкейіндүниеге келді),сондай-ақЛудпенАрам

19Япештіңұлдары:Гомер,Магог,Мадай,Яван,Тубал, МешехжәнеТирас:бұларНұхтыңұлдары.

20Жиырмасегізіншімерейтойында[1324-1372]Нұх ұлдарынаөзібілетінбарлықережелерменөсиеттерді үйретебастады,сондай-ақұлдарынәділдіктісақтауға, денелерініңұяттарынжабуға,Жаратушысын мадақтауға,әке-шешесінқұрметтеуге,көршілерін сүюгежәнежандарыназғындықтан,ластықтанжәне барлықәділетсіздіктенқорғауғашақырды

21Өйткеніосыүшнәрседенжербетінетопансукелді, атапайтқанда,күзетшілерөздерініңзаңдарынақайшы келетіназғындықтан,адамқыздарыныңсоңынанеріп, қалағандарыныңбәрінеәйелалып,ластықтың бастамасыболды.

22ОларданНафидиматтыұлдартуылды,бірақ олардыңбәрібір-бірінеұқсамайтынеді,сондықтанбірбірінжепқойды.АлыптарНафилді,Нафилдер Эльжоны,Эльжоадамзатты,бірадамдыекіншісін өлтірді

23Әркімөзінзұлымдықжасауғажәнекөпқантөгуге сатты,алжербетізұлымдыққатолды

24Осыданкейінолараңдарменқұстарға,жербетінде жүретінбарлықжануарларғақарсыкүнәжасады.Жер бетіндекөпқантөгілді,адамдардыңбарлыққиялымен құмарлығыбосәурешілікпензұлымдықтыүнемі елестетті.

25ЖаратқанИеолардыңзұлымістеріүшінжәне жердіңортасындатөккенқандарыүшінбәрінжойып жіберді.

26«Біз,мен,сендер,ұлдарымжәнебізбенбіргекемеге кіргендердіңбәріқалдыМіне,менсендердіңістеріңді көріптұрмын:сендерәділдікпенжүрмейсіңдер. Өйткенісендержойылужолындажүребастадыңдар, бір-біріңненалшақтап,бір-біріңеқызғаныпжүрсіңдер, сондықтансендер,ұлдарым,әрқайсысың бауырларыңментатуемессіңдер 27Өйткеніменкөріптұрмын,жын-перілерсендерге жәнебалаларыңақарсыазғырабастады,ендімен сендерүшінқорқамын,меніңөлімімненкейінсендер жербетіндеадамдардыңқанынтөгесіңдер,сендерде

қараңғылығынаолардыңбәрізорлық-зомбылықпен жойылады.

30Жербетіндетөгілгенжануарларды,іріқарамалды немесешыбындардыөлтіргенкүндеріңіздіңбәрінде қанкөрінбеуікерек,жербетінетөгілгендіжасыру арқылыжандарыңызғажақсылықжасаңыздар

31Қанментамақтанатынадамсияқтыболмаңдар,бірақ сендердіңалдарыңдаешкімқанжемесіндепсақ болыңдарҚандыжауыптастаңдар,өйткенімаған сендергежәнебалаларыңа,барлықадамдарғакуәлік етубұйырылды

32Жербетіндетөгілгенқаныңыздыңқолынанешкім талапетпесіндеп,жаныңыздыетіменжеугежол бермеңіз

33Жертөгілгенқаннантазаболмайды,өйткені(тек) онытөккенніңқаныарқылығанажербарлық ұрпақтарыбойытазарады

34Аленді,балаларым,тыңдаңдар:бүкілжербетіне әділдікорнатып,менітопансуданқұтқарған Құдайымныңалдындадаңқтарыңкөтерілсін

35Міне,сендербарып,өздеріңеқалаларсалып,оларға жербетіндегібарлықөсімдіктерді,тіптіжемісберетін ағаштардыотырғызасыңдар 36Жегенніңбәрініңжемісіүшжылбойыжиналмайды, алтөртіншіжылыоныңжемісіқасиеттіболып саналады[жәнеоларалғашқыжемістердіұсынады], бұласпанменжердіжәнебарлықнәрсеніжаратқанЕң ЖоғарғыҚұдайдыңалдындақабылданады.Олар алғашқышараппенмайдыалғашқыжемістерретінде молмөлшердеЖаратқанИеніңқұрбандықүстелінде ұсынсын,олонықабылдайды,алқалғанынЖаратқан Иеніңүйініңқызметшілеріонықабылдайтын құрбандықүстелініңалдындажесін

37Бесіншіжылыоныәділдікпеншыншылдықпен босатыңыз,сондаәділболасыздар,алеккендеріңіздің бәрігүлдейді

38ӨйткеніәкеңніңәкесіЕнохұлыМетушалаға,ұлы МетушалаЛәмехкеосылайөсиететкен,алЛәмех мағанаталарыоғанөсиететкендердіңбәрінөсиет еткен.

39Ұлдарым,менсендергедеөсиетайтамын,Енох өзініңжетіншіұрпағындатірікезінде,өлгеншеұлына жәнеоныңұлдарынаөсиететіп,өсиетайтты.

8-ТАРАУ

1Жиырматоғызыншымерейтойдыңбіріншіаптасында, [1373AM],оныңбасындаАрпақшадөзінеәйелалды, оныңатыРасуеяеді,олЕламныңқызыСусанныңқызы едіОлоғанүшіншіжылы,[1375AM],ұлтуыпберді, алолоғанҚайнамдепатқойды

2Ұлыөсті,әкесіоғанжазудыүйретті,алолөзінеқала иемденетінжеріздеугекетті 3Олбұрынғыұрпақтартасқаойыпжазғанжазуды тауып,ондағыныоқып,оныкөшіріпжазып,күнә жасады;өйткеніондабақылаушылардыңаспанның барлықбелгілеріндекүнменайменжұлдыздардың белгілерінбақылауғаарналғаніліміболды 4ОлНұхқаашуланыпқалмасүшін,оныжазыпалды, бірақештеңеайтпады.

5Отызыншымерейтойда,[14:29],екіншіаптада, біріншіжылы,олөзінеәйелалды,оныңатыМелкаеді, олЯпештіңұлыМадайдыңқызыеді,алтөртіншіжылы [14:32]олұлтуып,оғанШеладепатқойды,өйткеніол: «Меншыныменжіберілдім»,-деді.

6[Олтуылғаннанкейінтөртіншіжылы]Шелахөсіп, өзінеүйлендіОныңатыМуақедіОләкесініңағасы Кеседтіңқызыеді.Олотызбіріншімерейтойда, бесіншіаптада,біріншіжылы[1499бзд]дүниеге келді

7Олбесіншіжылы[15:03]ұлтуып,оғанЕбердегенат қойдыОлөзінеәйелалды,оныңатыНебродтыңқызы Азурадеді.Олотызекіншімерейтойда,жетіншіаптада, үшіншіжылы[15:64]

8Алтыншыжылы[1567ж]олоғанұлтуды,олоған Пелекдегенатқойды,өйткеніолдүниегекелгенкезде оныңұлдарыжердібөлісебастады,сондықтанолоған Пелекдегенатқойды

9Оларонықұпиятүрдебөлісіп,Нұхқаайтты.

10Отызүшіншімерейтойдыңбасында[1569AM]олар жердіүшбөліккебөлді:Шем,ХамжәнеЯпеш, әрқайсысыныңмұрагерлігінеқарай,біріншіжылы, біріншіаптада,жіберілгенбіздіңбірімізоларменбірге болғанкезде

11Олұлдарыншақырды,оларбалаларыменбіргеоған жақындадыЖердіүшұлынатиесіліжеручаскелеріне бөлдіОларқолдарынсозып,әкесіНұхтыңқұшағынан жазбаныалды.

12ЖазбадаШамныңжеріретіндежердіңортасы бөлінді,олРафатаужотасыныңортасынан,Тина өзенініңсағасынанбастап,өзінежәнеұлдарына мәңгілікұрпақтарғамұраретіндеалуыкерекедіОның үлесібатысқақарайосыөзенніңортасынанөтіп, тұңғиықсуғажеткеншесозылыпжатыр.Бұлөзенсол жерденбастауалып,суынМиаттеңізінеқұяды,албұл өзенҰлытеңізгеқұядыСолтүстіктегініңбәріЯпештікі, алоңтүстіктегініңбәріШамдікі.

13ОлКарасоғадейінсозылады:бұлоңтүстікке қарайтынтілдіңқойнауында

14ОныңүлесіҰлытеңізбойыменсозылыпжатыр,ол оңтүстіккеқарайтынтілдіңбатысынажеткеншетүзу сызықбойыменсозылыпжатыр,өйткенібұлтеңіз Мысыртеңізініңтілідепаталады.

15Олосыжерденоңтүстіккеқарай,өзенжағасындағы Ұлытеңіздіңсағасынақарайбұрылып,батысқақарай Афрағадейінсозылып,Гихонөзенініңсуларына жеткенше,алГихонсуларыныңоңтүстігіндеосы өзенніңжағасынадейінсозылады. 16Олшығысқақарайсозылып,Едембағынадейін, оныңоңтүстігінеқарай,[оңтүстігінеқарай]жәнебүкіл

Мерейтойлар

«ШамныңҚұдайыЖаратқанИемадақталсын, ЖаратқанИеШамныңүйіндетұрсын»,–дегенеді.

19ОлЕдембағыныңкиеліжерлердіңеңқасиеттісі жәнеЖаратқанИеніңтұрағыекенін,Синайтауышөл даланыңорталығыжәнеСионтауыжердіңкіндігінің орталығыекенінбілді:бұлүшеуібір-бірінеқарамақарсыкиеліорынретіндежаратылған 20ОлЖаратқанИеніңсөзінаузынасалған құдайлардыңҚұдайынжәнемәңгілікЖаратқанИені мадақтады

21ОлШемменоныңұлдарынамәңгіліккеұрпақтанұрпаққабаталыүлеспенбатакелетінінбілді:бүкіл Едемжері,бүкілҚызылтеңізжері,бүкілшығыспен Үндістанжері,бүкілҚызылтеңізжәнеоныңтаулары, бүкілБашанжері,бүкілЛиванжері,бүкілКафтур аралдары,барлықСанирменАманатаулары, солтүстіктегіАссуртаулары,бүкілЭлам,Ассур,Бабыл, СусанменМаэдайжері,барлықАрараттауларыжәне солтүстіктегіАссуртауларыныңарғыжағындағы теңіздіңарғыжағындағыбарлықаймақ,баталыжәне кеңжер,жәнеондағыныңбәріөтежақсы 22АлекіншібөлікХамға,Гихонныңоңтүстігінен, оңтүстіккеқарай,бақшаныңоңжағынақарайсозылып, барлықоттауларынадейінсозылып,батысқақарай Ателтеңізінедейін,албатысқақарайжойылмағанның бәрітүсетінМауктеңізінежеткеншесозылыпжатыр

23СоданкейінолсолтүстіккеқарайГадир шекараларынадейінсозылып,теңізжағалауына,Ұлы теңізсуларынадейінжетеді,Гихонөзеніне жақындайдыда,ГихонөзенініңбойыменЕдем бағыныңоңжағынажетеді.

24Хамғаберілгенжеросыболды,олөзіжәнеұлдары үшінұрпақтан-ұрпаққамәңгіліккеиелікетугетиіседі

25АлЯпешүшінүшіншібөлікТинаөзенініңарғы жағындағысуларыныңсолтүстігіндеағыпжатыр,ол солтүстік-шығысқақарайГогтыңбүкілаймағынажәне оныңшығысындағыбүкілелгедейінсозылыпжатыр.

26Олсолтүстіккеқарайсолтүстіккеқарайсозылып, солтүстіктегіКелттауларынажәнеМауктеңізінедейін созылып,Гадирдіңшығысынақарайтеңізсулары аймағынадейінсозылады

27ОлФараныңбатысынажақындағаншасозылып, Аферагқақарайораладыда,шығысқақарайМиат теңізініңсуларынадейінсозылады

28Олсолтүстік-шығысбағыттаТинаөзенінің аймағынадейінсозылып,Рафатауынақарай суларыныңшекарасынажақындап,солтүстіккеқарай бұрылады.

29БұлжерЯпешпеноныңұлдарынамұраретінде бөлініпберілген,олөзіменұлдарыүшін,ұрпақтары үшінмәңгіліккеиелікетуітиіс;бесүлкенаралжәне солтүстіктегіүлкенжер.

30Бірақауарайысуық,Хамжеріыстық,алШамжері ыстықта,суықтаемес,суықпеныстықараласқан

9-ТАРАУ

1Хамөзұлдарынажербөліпберді,алғашқыжер шығыстағыКушқа,батыстағыМисраимге,батыстағы

2Шамдаөзұлдарынажербөліпберді,алғашқыжер

жеріжәнеФарнакжағалауындағыҚызылтеңізбен Тинаөзенінедейінгібарлықжер

3АлекіншібөлікАссурданшықты,бүкілАссур, НиневижәнеШинаржеріжәнеҮндістаншекарасына дейін,олөзенніңбойыменкөтеріліп,айналады 4ҮшіншібөлікАрпақшадқатиесіліболды:Евфраттың шығысындағы,Қызылтеңізгежақынорналасқан Халдейаймағыныңбарлықжері,Мысырғақарайтын теңізтілінежақыншөлдіңбарлықсулары,Евфраттың шекарасынадейінгіЛиван,СаниржәнеАманажерлері 5АлтөртіншібөлікАрамағатиді,яғниТигрмен

барлықжері,ХалдейлердіңсолтүстігіненАссур тауларыныңшекарасыменАраражерінедейін.

6БесіншібөлікЛудқа,яғниАссуртауларынажәне оларғатиесілібарлықжерлерге,Ұлытеңізгедейін жәнеоныңбауырыАссурдыңшығысынадейінжетті. 7Япештеөзмұралықжерінұлдарынабөліпберді 8Біріншіжерсолтүстікжағынаншығысқақарай Гомерге,алсолтүстіктенТинаөзенінедейінжетті; солтүстіктенМагогқа,солтүстіктіңбарлықішкі бөліктеріМиаттеңізінедейінжетті

9Мадайөзініңекіағасыныңбатысынанаралдарға жәнеаралдардыңжағалауларынадейінөзүлесіретінде келді

10АлтөртіншібөлікЯванғаәрбіраралжәнеЛуд шекарасынақарайтынаралдартиді

11АлТубалүшінтілдіңортасынанбесіншібөлік пайдаболды,олЛуджерініңшекарасынақарайекінші тілге,екіншітілдіңарғыжағына,үшіншітілгедейін жақындады

12АлтыншыбөлікМешехкетиді,үшіншітілден кейінгібүкілаймақГадирдіңшығысынадейін 13Тирасқажетіншібөлік,теңіздіңортасындағытөрт үлкенарал,Хамныңжерінедейінсозылыпжатты [жәнеКаматуриаралдарыжеребебойыншаАрпахшад ұлдарынамұраретіндебөлінді]

14ОсылайшаНұхтыңұлдарыәкелеріНұхтыңкөзінше ұлдарынабөлінді,алНұхолардыңбарлығынаантберіп, өзінетимегенжердітартыпалғысыкелгендердің барлығынақарғысайтты.

15Сондаолардыңбарлығы:«Осылайболсын,солай болсын!»–деді.Оларөздеріменұлдарыүшін мәңгілікке,қияметкүнінедейін,ҚұдайИеоларды семсерменжәнеотпенсоттайтынболадыОларжер бетінқылмысқа,ластыққа,азғындыққажәнекүнәға

10-ТАРАУ 1Осымерейтойдыңүшіншіаптасындаарамжындар

3ОлҚұдайыЖаратқанИеніңалдындадұғаетіп,былай деді:«Мағанмейірімкөрсеткенбарлықжандардың рухтарыныңҚұдайыСенменіжәнеменіңұлдарымды топансуданқұтқардың,меніөлімұлдарысияқты жойыпжібермедің.Өйткенімағандегенмейіріміңзор болды,жанымадегенмейіріміңзорболдыҰлдарыма мейіріміңтөгілсін,Зұлымрухтароларғабилікетпесін, әйтпесеоларжербетіненжойылыпкетпесін».

4Бірақмағанжәнеменіңұлдарымабатасынберегөр, сондабізкөбейіп,жердітолтырамыз

5Сенменіңзаманымдаосырухтардыңәкелері,Сенің Күзетшілеріңніңқалайәрекететкенінбілесің:алтірі жүргенбұлрухтарғакелетінболсақ,олардытүрмеге қамап,айыптауорнынабекіт,жәнеоларСенің қызметшіңніңұлдарына,меніңҚұдайым,зиян келтірмесін;өйткеніоларқатыгезжәнежоюүшін жаратылған

6Олартірілердіңрухтарынабилікетпесін,өйткеніСен ғанаоларғабилікетеаласың.Оларендімәңгілікке әділдердіңұлдарынабилікетпесін

7ҚұдайымызЖаратқанИебізгебәріміздібайлауды бұйырды.

8СондарухтардыңбасшысыМастемакеліп:«Ием, ЖаратушыИем,олардыңкейбіреулеріменіңалдымда қалсын,меніңдауысымдытыңдасынжәнемен айтқанныңбәріністесін;егеролардыңкейбіреулері мағанқалдырылмаса,менадамұлдарынаөзеркіммен билікетеалмаймын;өйткенібұларменіңүкімім алдындабүлінугежәнеадастыруғаарналған,өйткені адамұлдарыныңзұлымдығыөтезор»,-деді 9Олбылайдеді:«ОлардыңоннанбірбөлігіОның алдындақалсын,алтоғызбөлігіайыптауорнына түссін»

10АрамызданбіреугеОлНұхқабарлықдәрідәрмектерінүйретудібұйырды,өйткеніОлолардың әділдікжолыменжүрмейтінінжәнеәділдікжолында күреспейтінінбілді.

11БізОныңбарлықсөздерінесайәрекететтік:барлық зұлымзұлымдардыайыптауорнынабайлап,олардың оннанбірбөлігінжербетіндеШайтанныңалдында бағындыруүшінқалдырдық

12БізНұхқаолардыңауруларыныңбарлықдәрілерін, олардыңазғыруларын,жершөптеріменқалайемдеуге болатынынтүсіндірдік

13Нұхбарлықнәрсенікітапқажазыпқойды,өйткені Бізоғанбарлықдәрі-дәрмектердіүйреттік.Осылайша жындардыңНұхтыңұлдарыназиянкелтіруінежол берілмеді.

14ОлжазғандарыныңбәрінүлкенұлыШамғаберді, өйткеніолоныбарлықұлдарынанқаттыжақсыкөрді

15Нұхата-бабаларыныңқасынабарып,Арарат жеріндегіЛубартауындажерленді.

16Олөміріндетоғызжүзелужыл,онтоғызмерейтой жәнеекіаптабесжылөткізді[1659AM]

17ЖердегіөміріндеолЕнохтанбасқабарлық адамдарданжоғарыболды,өйткеніоләділдікпен мінсізболды.ӨйткеніЕнохтыңқызметіәлемнің ұрпақтарынакуәлікретіндетағайындалды,осылайша олқияметкүнінедейінұрпақтанұрпаққабарлық істердібаяндауыкерекеді.

ол:«Міне,адамдарШинаржеріндеөздерінеқаламен мұнарасалудыңзұлымниетімензұлымдықжасады»,–деді

19ОларАраратжеріненшығысқақарайШинарға көшті,өйткеніоныңзаманындаоларқаламен мұнаранысалып,«Жүріңдер,соларқылыкөкке көтерілейік»деді

20Оларқұрылыстыбастады,төртіншіаптадаолар отпенкірпішқұйды,алкірпіштертасорнынақызмет етті,алолардыбіріктіргенсазбалшықтеңізденжәне Шинаржеріндегісукөздеріненшыққанасфальтболды 21Оларонықырықүшжыл[1645-1688]бойысалды; оныңені203кірпіш,албиіктігі(кірпіштің)үштенбір бөлігіболды;оныңбиіктігі5433шынтақжәне2пальма бұтасы,ал(бірқабырғасыныңұзындығы)онүш баспалдақ(алқалғаныныңұзындығыотызбаспалдақ) болды

22ҚұдайымызЖаратқанИебізгебылайдеді:«Міне, оларбірхалық,жәнеолармұныістейбастады,енді оларданештеңетоқтатылмайдыЖүріңдер,төментүсіп, олардыңтіліншатастырайық,сондаоларбір-бірінің тілінтүсінбейді,қалаларменхалықтарғашашырап кетеді,жәнеолардақияметкүнінедейінбірмақсат болмайды».

23ЖаратқанИетөментүсті,бізоныменбіргеадам балаларысалғанқаламенмұнараныкөруүшінтөмен түстік.

24Ололардыңтіліншатастырды,сондықтаноларбірбірініңтілінтүсінбеді,соданкейінқаламенмұнара салудытоқтатты.

25СондықтанбүкілШинаржеріБабылдепаталады, өйткеніЖаратқанИесолжердеадамбаласының барлықтіліншатастырып,солжерденоларөз қалаларына,әрқайсысыөзтілінежәнеөзұлтынақарай бытырапкетті

26ЖаратқанИемұнарағақаттыжелжіберіп,оны жергеқұлаттыМіне,олШинаржеріндегіАссурмен Бабылдыңарасындаеді,сондықтанолароны «Аңырату»депатады.

27Біріншіжылдыңтөртіншіаптасында[1688ж],отыз төртіншімерейтойдыңбасындаоларШинаржерінен шашырапкетті.

28Хамменоныңұлдарыоңтүстіктегіжеріненөзүлесі ретіндеиемденіпалғанжерінебарды.

29ҚанаханЛиванжерініңМысырөзенінедейінгіөте жақсыекенінкөрді,бірақбатыстағы(яғнитеңізге дейінгі)мұралықжерінебармадыОлЛиванжерінде,

31Шамныңүйіндетұрма,өйткеніжеролардың жеребесібойыншаШамменоныңұлдарынатиді.

32Сенқарғысқаұшырадың,Нұхтыңбарлық ұлдарынандақарғысатқарасың,өйткенібізқасиетті төрешіменәкемізНұхтыңалдындаантберген қарғысқаұшыраймыз

33Бірақололардыңайтқанынақұлақаспай, ұлдарыменбіргеХаматтанМысырдыңкіреберісіне дейінгіЛиванжеріндеосыкүнгедейінтұрыпкелді

34СондықтансолжерҚанахандепаталады

35Япешпеноныңұлдарытеңізгеқарайбеталып,өз үлестерінетиесіліжердетұрдыМадайтеңізжерін көрді,бірақолоғанұнамады.ОлХам,Ашшуржәне әйелініңағасыАрпақшадтанүлессұрадыОлосы күнгедейінәйелініңағасыныңқасында,Мидия жеріндетұрды.

36Олөзініңжәнеұлдарыныңтұратынжерінәкелерінің МадайесіміменМидиядепатады

11-ТАРАУ

1Отызбесіншімерейтойдыңүшіншіаптасында, біріншіжылының[1681AM]Реуөзінеәйелалды,оның атыОраеді,олКеседтіңұлыУрдыңқызыедіОлоған ұлтуды,олоғаносыаптаныңжетіншіжылында,осы мерейтойдаСерохдегенатқойды[1687AM]

2Нұхтыңұлдарыбір-біріменсоғысабастады,тұтқынға алып,бір-бірінөлтіріп,жербетіндегіадамдардың қанынтөгіп,қанжеп,бекінісқалалар,қабырғалармен мұнараларсалдыЖекеадамдарөздерінұлттанжоғары қойып,патшалықтардыңнегізінқалап,халықхалыққа қарсы,ұлтхалыққақарсы,қалақалағақарсысоғыса бастадыБарлығызұлымдықжасап,қаруалып, ұлдарынасоғысүйретебастады.Оларқалалардыбасып алып,еркекжәнеәйелқұлдардысатабастады 3КеседұлыУрхалдейлердіңАрақаласынсалып,оған өзатыменжәнеәкесініңатыменатқойды.Олар өздерінебалқытылғанмүсіндержасап,әрқайсысы өздеріжасағанбалқытылғанмүсінгетабынды,ойылған мүсіндерменлассимулякраларжасайбастады,ал зұлымрухтаролардықылмыспенластықжасауға көмектесіп,азғырды

4ХанзадаМастемамұныңбәріністеугебаркүшін салдыжәнежербетіндеқантөгуүшінбарлық жамандықпенкүнә,барлыққылмысжасауға,бұзуға жәнежоюғаарналғанбасқарухтардыжіберді.

5СондықтанолСерохтыСерухдепатады,өйткені әркімкүнәменқұқықбұзушылыққабойалдырды.

6Олөсіп,әйелініңшешесініңәкесінежақын ХалдейлердіңУрқаласындатұрып,пұттарғатабынып, отызалтыншымерейтойында,бесіншіаптада,бірінші жылы[1744]әйелалды,оныңатыМелкаеді,ол әкесініңағасыныңқызыКабердіңқызыеді 7ОсыаптаныңбіріншіжылындаолоғанНахорды туыпбердіОлөсіп-өніп,ХалдейлердіңУрқаласында тұрдыӘкесіоғанаспанбелгілерібойынша Халдейлердізерттеудіжәнеболжаудыүйретті. 8Алотызжетіншімерейтойда,алтыншыаптаның біріншіжылында,[таңғысағат18:00]олөзінеәйел алды,оныңатыИяскаеді,олхалдейлікНестагтың

9ОлоғаносыаптаныңжетіншіжылындаТарахты

10ХанзадаМастемажердіқұртып,адамдардыңеңбегін

11СондықтанолоғанТарадегенатқойды,себебі қарғаларменқұстаролардыжоқшылыққаұшыратып, тұқымдарынжепқойды

12Құстардыңкесіріненжылдарбедеуболабастады, оларағаштардыңбарлықжемістерінжепқойды:олар өззаманындажербетіндегібарлықжемістердіңазғана бөлігінтекүлкенкүшжұмсауарқылығанақұтқара алды

13Осыотызтоғызыншымерейтойда,біріншіжылдың екіншіаптасында,[1870AM]Тарахөзінеүйленді, оныңатыЭднаеді,олЫбырамныңқызы,әкесінің әпкесініңқызыедіАлосыаптаныңжетіншіжылында [1876AM]олоғанұлтуыпберді,алолоғананасының әкесініңатыменЫбырамдепатқойды 14Өйткеніолқызыұлтумайтұрыпқайтысболғанеді 15Балажердегіқателіктердітүсінебастады,олардың

алдырды,аләкесіоғанжазудыүйретті,олекіапталық жастаеді,[1890AM]жәнеоләкесіменбіргепұттарға табынбауүшінөзінәкесіненбөлді 16ОлбарлықнәрсеніңЖаратушысыҚұдайға жалбарынабастады,Олоныадамбалаларының қателіктеріненқұтқарсынжәнеоныңүлесіластықпен зұлымдықтанкейінқателіккетүспесіндепдұғаетті 17Жергетұқымсебууақытыкелді.Олардыңбарлығы тұқымдарынқарғаларданқорғауүшінбіргешықты Ыбырамкетіпбаражатқандарменбіргежолғашықты, балаонтөртжасареді.

18ҚарғалартұқымдыжепқоюүшінкелдіЫбырам оларжергеқонбайтұрып,олардыңалдынанжүгіріп шықты.Оларжергеқонбайтұрып,тұқымдыжепқою үшінайқайлап:«Түспеңдер,келгенжерлеріңеқайтып оралыңдар»,–дедіОларкеріқайтыпкетті

19СолкүніОлқарғабұлттарынжетпісреткері қайтарды,алЫбырамтұрғанбүкілжердегібарлық қарғалардыңбіреуідесолжергеқоныстанбады

20Оныменбіргебүкілелбойыншажүргендердіңбәрі оныңайқайлағанын,барлыққарғалардыңкері бұрылғанынкөрді,оныңесімібүкілхалдейлержерінде танымалболды.

21Биылоғанегінегугениетбілдіргендердіңбәрікелді Олегінегууақытыаяқталғаншаоларменбіргежүрді. Оларжерлерінегіп,солжылыүйлерінежеткілікті астықәкеліп,жеп,тойыпалды

22Бесіншіаптаныңбіріншіжылында[1891AM] Ыбырамөгіздергеарналғанқұрал-саймандар

12-ТАРАУ

1Алтыншыаптада,жетіншіжылы,[1904]Ыбырам әкесіТарахқа:«Әке!»–деді. 2Ол:«Міне,мен,ұлым»,–деді «Сентабынатынпұттарданбізгеқандайкөмекжәне пайдабар, Алсенқайсысыныңалдындабасиесің?

3Өйткеніолардарухжоқ, Өйткеніоларақымақпішіндержәнежүректі адастырады

Оларғатабынбаңыз:

4КөктегіҚұдайғатабыныңдар, Жергежаңбырменшықжаудыратынкім?

Жербетіндегініңбәрінжасайды, ЖәнебарлықнәрсеніӨзсөзіменжаратты, АлбарлықтіршілікОныңалдындапайдаболады 5Негерухыжоқнәрселергетабынасыңдар?

Өйткеніолар(адамдардың)қолыныңжұмысы, Алсенолардыиығыңакөтересің, Олардансендергеешқандайкөмекжоқ, Бірақоларолардыжасағандарүшінүлкенұятқақалады, Жәнеоларғатабынатындарғажүректіадастыру: Оларғатабынбаңдар.

6Әкесіоған:«Мендебілемін,ұлым,бірақменіоларға қызмететугемәжбүреткенхалықпеннеістеймін?»–деді.

7Егерменоларғашындықтыайтсам,олармені өлтіреді,өйткеніолардыңжаныоларғатабынып, құрметтеугежабысыпқалған.

8«Ұлым,үндеме,оларсеніөлтірмесін»,–дедіолекі ағасына,алолароғанашуланып,үндемеді

9Алқырықыншымерейтойда,екіншіаптада,жетінші жылы,[1925AM]ЫбырамәкесініңқызыСарайесімді әйелалып,оныңәйеліболды

10ОныңағасыХаранүшіншіаптаныңүшінші жылында,[19:28]әйелалды,алолосыаптаның жетіншіжылында,[19:32]оғанұлтуыпберді,алол оғанЛутдегенатқойды.

11АғасыНахорөзінеәйелалды

12Ыбырамөмірініңалпысыншыжылында,яғни төртіншіаптаныңтөртіншіжылында,[1936AM] Ыбырамтүндетұрып,пұттарүйінөртепжіберді, үйдегініңбәрінөртепжіберді,ешкімбұлтуралы білмеді.

13Олартүндетұрып,құдайларыноттыңортасынан құтқаруғатырысты.

14Харанолардықұтқаруғаасықты,бірақотоны жалындатып,оттакүйіпкеттіОлХалдейлердіңУр қаласындаәкесіТарахтыңкөзіншеқайтысболдыОны ХалдейлердіңУрқаласындажерледі.

15ТарахұлдарыменбіргехалдейлердіңУрқаласынан ЛиванменҚанаханжерінекөшіп,Харанжерінде тұрдыЫбырамәкесіТарахпенбіргеХарандаекіапта тұрды

16Алалтыншыаптада,бесіншіжылы,[1951AM] Ыбырамжетіншіайдыңжаңаайындатүнібойы отырып,кештентаңғадейінжұлдыздардыбақылап, жылдыңжаңбырғабайланыстықандайболатынын

18ЕгерОлқаласа,таңертеңде,кешкедежаңбыр жаудырады; Алегерқаласа,онытоқтатады, БарлықнәрсеОныңқолында 19Солтүніолдұғаетіп,былайдеді: «МеніңҚұдайым,ЕңЖоғарғыҚұдай,меніңжалғыз ҚұдайымСенсің, МенСеніжәнеСеніңбилігіңдітаңдадым ЖәнеСенбарлықнәрсеніжараттың, Жәнесеніңқолыңнаншыққанбарлықнәрселер. 20Меніадамдардыңжүректеріндегіойларғабилік ететінзұлымрухтардыңқолынанқұтқар, ОларменіӨзіңненадастырмасын,Құдайым. Меніжәнеменіңұрпағымдымәңгіліккенығайтагөр Бізбұданбылайжәнемәңгіліккеадаспауымызүшін 21Олбылайдеді:«Меніңжүзімдііздеп,оларғақайтып оралуүшінхалдейлердіңУрқаласынақайтыпоралуым керекпе?Меносыжердеқалуымкерекпе?Құдайым, құлыңныңқолындатуражолдытабыстыет,олоны

22Олсөйлеп,дұғаетіпболғансоң,менарқылы ЖаратқанИеніңсөзіоғанжіберілді:«Өзеліңнен, туыстарыңнанжәнеәкеңніңүйіненшығып,Менсаған көрсететінжергебар,Менсеніұлыжәнесансыз халыққаайналдырамын» 23Менсеніжарылқаймын, Менсеніңатыңдыұлыетемін, Сондасенжербетіндебатағаиеболасың, ЖербетіндегібарлықотбасыларСенарқылыбата алады,

СағанбатасынбергендердіМенбаталаймын, Алсеніқарғағандардықарға

24Менсаған,ұлыңа,ұлыңныңұлынажәнебарлық ұрпағыңаҚұдайболамынҚорықпа,ендіжербетіндегі барлықұрпақтарғаМенсеніңҚұдайыңмын»

25СондаҚұдайИе:«Оныңаузынжәнеқұлақтарын ашыңдар,сондаолестіп,аузымен,ашылғантілмен сөйлейалады»,–деді;өйткеніол(Бабыл)құлаған күнненбастапбарлықадамзатұлдарыныңаузынан шыққанжоқ

26Меноныңаузын,құлақтарынжәнеернінашып, оныменжаратылыстыңтіліндееврейшесөйлей бастадым

27Олата-бабаларыныңкітаптарыналып,олардыеврей тіліндежазыпалды,соданберіолардызерттейбастады, алменоғантүсінбейтіннәрселерінбілдірдім,жәнеол олардыалтыжаңбырлыайдазерттеді 28Алтыншыаптаныңжетіншіжылында[1953AM]ол әкесіменсөйлесіп,оғанХараннанкетіп,Қанахан жерінебарып,оныкөріп,оғанқайтаоралатынынайтты 29ӘкесіТарахоған:«Аман-есенжүребер»,–деді МәңгілікҚұдайжолыңдытүзуетсін ЖаратқанИесеніменбіргеболып,барлық жамандықтанқорғасын, Сенікөргендердіңалдындасағанмейірім,мейірім жәнерақымсыйлайкөр,

Адамбаласыныңешқайсысысағанзиянкелтіругекүші жетпесін; Аман-есенжүріңіз

30Егеркөзалдарыңатұруғақолайлыжеркөрсеңдер, орныңдар,меніде,ағаңХаранныңұлыЛұттыдаөз ұлыңдайалыпкетіңдерЖаратқанИесағанжарболсын 31Аман-есеноралғаншаағаңНахорменіменбірге жүрсін,сондабізсеніменбіргебарамыз.

13-ТАРАУ

1ЫбырамХараннанкөшіп,әйеліСарайдыжәнеағасы ХаранныңұлыЛуттыалып,Қанаханжерінебарды.Ол Ассурғакеліп,Сихемгеқарайбеталып,биікемен ағашыныңжанындақоныстанды

2ОлХаматтыңкіреберісіненбиікеменгедейінгі жердіңөтежағымдыекенінкөрді

3ЖаратқанИеоған:«Менбұлжердісағанжәнесенің ұрпағыңаберемін»,–деді.

4Олсолжердеқұрбандықүстелінтұрғызып,өзіне көрінгенЖаратқанИегеарнапсолжердеөртелетін құрбандықшалды.

5Олсолжердентауғақарайжылжыдыбатыстағы Бетелге,шығыстағыАйғақарайжылжып,солжерде шатырынтікті.

6Олжердіңөтекеңжәнежақсыекенінкөрді,ондабәрі өсіптұрды:жүзім,інжір,анар,емен,илекс,теребинт, майлыағаштар,балқарағай,кипарис,құрмаағаштары жәнедаланыңбарлықағаштарыТаулардасубареді

7ОлөзінХалдейлердіңУрқаласынаналыпшығып, осыжергеәкелгенЖаратқанИенімадақтады.

8Біріншіжылы,жетіншіаптада,біріншіайдыңжаңа айында,сағат19:54-те,олосытаудақұрбандықүстелін тұрғызып,ЖаратқанИеніңатынатап:«Сен,мәңгілік Құдайым,меніңҚұдайымсың»,–депшақырды 9ОлЖаратқанИеменбіргеболып,өмірбойыоны тастапкетпеуіүшінқұрбандықүстеліндеоғанарнап өртелетінқұрбандықшалды

10Соданкейінолсолжерденкөшіп,оңтүстіккеқарай беталды.ОлХебронғакелді.СолкездеХебронқаласы салыныпбіттіОлсолжердеекіжылтұрдыСодан кейінолоңтүстіктегіБеалотқакөштіСолжердеаштық басталды.

11ЫбырамаптаныңүшіншіжылындаМысырғакөшіп, әйеліоныменбіргеажырасқанғадейінбесжыл Мысырдатұрды.

12СолкездеМысырдағыТанаисқаласыХеброннан жетіжылөткенсоңсалынғанболатын.

13ПерғауынЫбырамныңәйеліСарайдыұстапалғанда, ЖаратқанИеЫбырамныңәйеліСарайүшінперғауын меноныңүйішінқаттыжазалады

14Ыбырамқойлары,іріқаралары,есектері, жылқылары,түйелері,құлдарыменкүңдері,күмісімен алтыныкөпболғандықтан,өтедаңқтыедіАл ағасыныңұлыЛуттаөтебайеді 15ПерғауынЫбырамныңәйеліСарайдықайтарып беріп,оныМысыржеріненқуыпжіберді.Ол бастапқыдашатырынтіккенжерге,шығысындаАй,

атап:«Сен,еңжоғарғыҚұдай,мәңгілікменің Құдайымсың»,-деді.

17Осыаптаныңтөртіншіжылында[1964AM]Лут оныменқоштасып,Содомдатұрды,алСодом тұрғындарыөтекүнәһареді.

18Бауырыныңұлыныңоданажырасыпкеткеніне жүрегіқайғырды,өйткеніоныңбалаларыболмады 19Лұттұтқынғаалынғанжылы,осыаптаныңтөртінші жылында,Лұтоданбөлініпкеткенненкейін,Жаратқан ИеЫбырамғабылайдеді:«Тұрыпжатқанжеріңнен солтүстікпеноңтүстікке,батыспеншығысқакөзіңді тік

20Өйткенісенкөріптұрғанбүкілжердісағанжәне сеніңұрпағыңамәңгіліккеберемін,сеніңұрпағыңды теңізқұмындайкөпетемінАдамжерқұмын санағанымен,сеніңұрпағыңдысанаумүмкінемес.

21Тұрда,жердіңұзындығымененінаралап,бәрінкөр, өйткеніМенонысеніңұрпағыңаберемін»Ыбырам Хебронғабарып,солжердетұрды.

22ОсыжылыЕлампатшасыКедорлаомер,Шинар патшасыАмрафел,СелласарпатшасыАриохжәне халықтарпатшасыТергалкеліп,Ғоморапатшасын өлтірді,алСодомпатшасықашыпкетті,алкөпшілігі ТұздытеңіздіңжағасындағыСиддимаңғарында жарақаталыпқазатапты.

23ОларСодом,АдамменЗебоимді,сондай-ақ ЫбырамныңағасыныңұлыЛуттыдабарлықмалмүлкіменбіргетұтқындап,Данғабарды.

24Қашыпқұтылғанбіреукеліп,Ыбырамғаағасының ұлыныңтұтқынғаалынғанынжәне(Ыбырам)үй қызметшілерінқаруландырғанынайтты...

25Ыбырамменоныңұрпағынаалғашқыөнімнің оннанбірбөлігінЖаратқанИегеарнады,және ЖаратқанИеонымәңгіліккеӨзініңалдындақызмет ететіндіниқызметкерлергеберуді,оларонымәңгілікке иеленуінбұйырды

26Бұлзаңныңмерзімдеріжоқ,өйткеніОлұрпақтанұрпаққатұқымның,шараптың,майдың,іріқарамен қойдыңоннанбірбөлігінЖаратқанИегеберуді белгіледі.

27ОлоныдіниқызметкерлерінеӨзініңалдында қуанышпенжеп-ішулерінберді

28Содомпатшасыоғанкеліп,басиіп:«ИемізЫбырам, құтқарғанжандарыңдыбізгеберегөр,алолжасенікі болсын»,–деді.

29Ыбырамоғанбылайдеді:«МенЕңЖоғарғы Құдайғақолымдыкөтеріптұрмын,сен:«Мен Ыбырамдыбайыттым»депайтпауыңүшінсенің

қорғаушыңмын,сеніңсыйлығыңөтезорболады»,–деді.

2Олбылайдеді:«Ием,Ием,мағаннебересің?Мен баласызжүрмін,алкүңімніңұлыМасектіңұлы ДамасекЕлиезер.Олменіңмұрагерімболады,алсен мағанұрпақбермедің»

3Олоған:«Бұл(адам)сеніңмұрагеріңемес,өзішіңнен шыққанадамболады;олсеніңмұрагеріңболады»,–деді

4Олонысыртқаалыпшығып,оған:«Аспанғақарап, жұлдыздардысанайалсаң,сана»,–деді

5Оласпанғақарап,жұлдыздардыкөрдіде,оған: «Сеніңұрпағыңдасондайболады»,–деді.

6ОлЖаратқанИегесенді,жәнебұлоғанәділдік ретіндесаналды

7Олоғанбылайдеді:«МенсеніхалдейлердіңУр қаласынаналыпшыққан,қанахандықтардыңжерін мәңгіліккеиелікетуүшінбергенЖаратқанИемінМен сағанжәнесененкейінгіұрпағыңаҚұдайболамын».

8Ол:«Ием,Ием,менонымұраететінімдіқалай білемін?»–деді

9Олоған:«Мағанүшжасарсиыр,үшжасарешкі,үш жасарқой,тасбақажәнекөгершінал»,–деді 10Олосыныңбәрінайдыңортасындаалып,Хебронға жақынжердегіМамрееменініңбасынақоныстанды.

11Олсолжердеқұрбандықүстелінтұрғызып,олардың бәрінқұрбандыққашалды;олардыңқанынқұрбандық үстелінеқұйып,ортасынабөліп,бір-бірінеқарамақарсықойды;біраққұстардыбөлмеді

12Құстаркесектергеқонды,алЫбырамолардықуып жіберді,құстардыңоларғатиюінежолбермеді.

13Күнбатқанда,Ыбырамқаттықуанды,сондаоны қорқыныштықараңғылықбастыЫбырамға:«Сенің ұрпағыңөздерінетиесіліемеселдекелімсекболып, олардықұлдыққасалып,төртжүзжылбойы азаптайтынынбіл»,–деді

14ОларқұлдықтаболатынхалықтыдаМенсоттаймын, соданкейіноларсолжерденмолбайлықпеншығады

15Сената-бабаларыңныңқасынааман-есенбарып, жақсықартайғаншағындажерленесің.

16Бірақтөртіншіұрпақтаоларосындаоралады, өйткеніаморлықтардыңкүнәсіәлітолықемес 17Олұйқысынаноянып,күнбатыпбаражатқанда жалынпайдаболды,алпештүтіндеп,бөліктердің арасынанотжалыныөтті

18СолкүніЖаратқанИеЫбырамменкелісімжасап: «МенсеніңұрпағыңаМысырөзеніненбастапҰлы Евфратөзенінедейінгіосыжерді,кендіктерді, кенездіктерді,кадмондықтарды,перездіктерді, рефаимдіктерді,пақорлықтарды,хевтіктерді, аморлықтарды,қанахандықтарды,гиргаштықтарды жәнеебустіктердіберемін»,–деді. 19Күнөтті,Ыбыраметтіңбөліктерін,құстарды,жемісжидекжәнесусынқұрбандықтарынұсынды,алот олардыжалмады

20СолкүнібізНұхпеносыайдакелісім жасағанымыздай,Ыбырамменкелісімжасастық; Ыбырамөзіүшінмерекеменереженімәңгілікке жаңартты

21Ыбырамқуанып,мұныңбәрінәйеліСарайғаайтып берді;олбалалыболатынынасенді,бірақолбала

22СарайкүйеуіЫбырамға:«МысырлықкүңімАжарға бар,мүмкінменодансағанұрпақөсіріпалармын»,–деді

23ЫбырамәйеліСарайдыңсөзінеқұлақасып:«Иә, солайісте»,–деді.Сарайөзініңмысырлықкүңі АжардыкүйеуіЫбырамғаәйелдіккеберді

24Ыбырайымоғанжақындады,олжүктіболып,ұл тудыОсыаптаныңбесіншіжылында(1965) ЫбырайымоғанЫсмағұлдегенатқойдыБұл Ыбырайымныңсексеналтыншыжылыеді.

15-ТАРАУ

1Осымерейтойдыңтөртіншіаптасыныңбесінші жылында,[1979AM],үшіншіайдыңортасында, Ыбырамастықтыңалғашқыөнімінжинаумерекесін тойлады

2Олқұрбандықүстеліндеалғашқыжемістерденжаңа құрбандықтарды,яғниөнімніңалғашқыжемістерін, құрбандықүстеліндесиыр,ешкіжәнеқойдыЖаратқан Иегеарнапөртелетінқұрбандықретіндеұсынды; олардыңжеміс-жидекжәнесусындарынқұрбандық үстелінделаданменбіргеұсынды

3СондаЖаратқанИеЫбырамғакөрініп,былайдеді: «МенҚұдіреттіҚұдаймын;Меніңалдымдаөзіңді мақұлдап,мінсізбол

4Менсеніменкелісімжасаймын,сенісансыз көбейтемін.

5Ыбырамжергеқұлаптүсті,алҚұдайонымен сөйлесіп,былайдеді:

6«Міне,Меніңжарлығымсағанқатысты, Сенкөптегенұлттардыңәкесіболасың

7ЕндісеніңатыңЫбырамдепаталмайды,

Бірақсеніңатыңбұданбылай,тіптімәңгілікке, Ибраһимболады

ӨйткеніМенсенікөптегенхалықтардыңәкесіетіп тағайындадым.

8Менсеніөтеұлыетемін, Менсеніхалықтарғабөлемін, Сененпатшаларшығады.

9Менсеніңжәнесеніңұрпақтарыңныңарасындағы мәңгіліккелісімдіұрпақтан-ұрпаққаорнатамын ОсылайшаМенсеніңжәнесеніңұрпақтарыңның Құдайыболамын

10«Менсағанжәнесененкейінгіұрпақтарыңасен жатжерлікболыпкелгенжерді,Қанаханжерін мәңгіліккеиемденуүшінберемін,алМенолардың Құдайыболамын»

11СондаЖаратқанИеЫбырайымғабылайдеді:«Ал

келісіміммәңгілікережеретіндесендердіңтәндеріңде болады.

14Алсегізіншікүнісүндеттелмегенсүндеттелгенер адамхалқыныңарасынаналастатылсын,себебіол Меніңкелісімімдібұзды”.

15ҚұдайЫбырайымғабылайдеді:«ӘйеліңСарайенді Сарайемес,Сарадепаталсын»

16Меноғанбатасынберемін,сағаноданұл сыйлаймын,оғанбатасынберемін,сондаолхалыққа айналады,оданпатшалартарайды»

17СондаЫбырайымжергеқұлап,қуанып,іштей:«Жүз жастағыадамұлтуаалама,тоқсанжастағыСаратуа алама?»–деді.

18ЫбырайымҚұдайға:«О,ЫсмайылСеніңалдыңда тіріжүрсеғой!»–деді

19Құдайбылайдеді:«Иә,Сарадасағанұлтуады,сен оныңатынЫсқақдепқоясыңМеноныменжәнеодан кейінгіұрпақтарыменмәңгіліккелісімжасаймын

20АлЫсмайылғакелетінболсақ,Менсенің айтқаныңдыестідімМіне,Меноғанбатасынберемін, оныұлыетемінжәнеоныөтекөбейтемінОлонекі әміршінідүниегеәкеледі,Меноданұлыхалық жасаймын

21БірақМенкелісімімдікелесіжылы,осыкүндері СарасағантуыпберетінЫсқақпенжасаймын».

22Олоныменсөйлесудітоқтатты,сондаҚұдай Ыбырайымныңқасынанжоғарыкөтерілді

23ЫбырайымҚұдайдыңайтқанынорындап,ұлы Ысмағұлдыжәнеүйіндетуылғанжәнеақшасынасатып алғанбарлықеркектерді,үйіндегібарлықеркектерді алып,сүндеттеді.

24СолкүніЫбырайымсүндеттелді,оныңүйіндегі барлықерадамдар,үйдетуылғандаржәнебөтен адамдардыңбалаларынанақшағасатыпалғандардың бәріоныменбіргесүндеттелді

25Бұлзаңбарлықұрпақтарғамәңгіліккеарналған, күндердіңсүндеттелуіде,сегізкүнніңбіркүнінде алыптастаудаболмайды,өйткенібұлкөктегі тақтайшаларғажазылғанмәңгілікереже

26Сегізіншікүнісүндеттелмегенәрбіртуылғанбала ЖаратқанИеніңЫбырайымменжасасқанкелісімінің ұрпағыемес,жойылуғабаражатқанұрпақболып саналады;оныңЖаратқанИеніңұрпағыекенін көрсететінешқандайбелгіжоқ,бірақолжойылып,жер бетіненөлтіріліп,тамырыменжойылуғатиіс,өйткені олҚұдайымызЖаратқанИеніңкелісімінбұзды. 27Өйткенібарлықперіштелерменкиеліперіштелер жаратылғанкүнненбастапосылайжаратылған,алОл Исраилдікиеліперіштелерменкиеліперіштелердің алдындакиеліетті,оларОныменжәнеОныңкиелі періштелеріменбіргеболуыкерек 28Исраилхалқынаөсиетет,оларосыкелісімнің белгісінұрпақтан-ұрпаққамәңгілікережеретінде сақтасын,сондаоларжербетінентамырымен жойылмайды

29ӨйткенібұлбұйрықбүкілИсраилхалқыарасында

30Ысмайылменоныңұлдары,бауырларыжәнеЕсау үшінЖаратқанИеолардыӨзінежақындатпады,және олардыЫбырайымныңұрпағыболғандықтанемес,

31Олонықасиеттіеттіжәнеоныбарлықадам

билікберді

32БірақОлИсраилгеешқандайперіштенемесерух тағайындағанжоқ,өйткеніолардыңбилеушісітекОл ғана,жәнеОлолардықорғайдыжәнеперіштелерімен рухтарыныңқолынанжәнебарлықкүштерініңқолынан талапетеді,сондаОлолардықорғап,батасынбереді, оларОныкіболадыжәнеОлмәңгіліккесолардыкі болады

33ЕндіменсағанИсраилұлдарыныңбұлережені орындамайтынынжәнеосызаңныңбарлығынасәйкес ұлдарынсүндеттемейтінінхабарлаймын,өйткеніолар сүндеттелурәсіміндеұлдарыныңсүндеттелуіналып

16-ТАРАУ

1ТөртіншіайдыңжаңаайындабізМамрееменінің басындаЫбырайымғакөрініп,оныменсөйлестікжәне оғанәйеліСараданұлтуатынынхабарладық.

2СарабіздіңЫбырайымменосысөздерді айтқанымыздыестіп,оныесінентандырғанедіОл қорқып,сөздерінекүлгенінмойындамады.

3Бізоғанұлыныңатынайттық,өйткеніоныңесімі аспантақтайшаларындажазылған(яғни,Ысқақ), 4Бізоғанбелгіленгенуақыттақайтыпоралғанкезде, олұлжүктіболатынеді

5ОсыайдаЖаратқанИеСодом,Ғомора,Зебоимжәне Иорданныңбарлықаймағынаүкімшығарды.Оларды отпенкүкіртпенөртеп,осыкүнгедейінжойыпжіберді Міне,менсендергеолардыңбарлықістерін,яғни зұлымжәнекүнәһарекенін,өздерінластап,тәндерімен азғындыққабаратындарынжәнежербетінделасістер жасайтындарынайттым.

6Солсияқты,ҚұдайСодомтұрғындарыныңласістері бойыншажасағанжерлерін,Содомғақатыстыүкім шығарғандай,жазалайды

7БірақбізЛұттықұтқардық,өйткеніҚұдай

сондай-ақсоткүніжербетіндеадамныңұрпағын қалдырмау.

10ОсыайдаЫбырайымХеброннанкөшіп,Қадешпен ШурдыңарасындағыГерартауларынақоныстанды.

11Бесіншіайдыңортасындаолсолжерденкөшіп,Ант құдығынақоныстанды

12АлтыншыайдыңортасындаЖаратқанИеСараға барып,айтқанындайістеді,сондаолжүктіболды.

13ОлүшіншіайдаұлтудыЖаратқанИеЫбырайымға айтқанайдыңортасында,алғашқыөніммерекесінде, Ысқақдүниегекелді

14Ыбырайымұлынсегізіншікүнісүндеттеді:ол мәңгіліккебекітілгенкелісімбойыншасүндеттелген тұңғышұлболды

15Төртіншіаптаныңалтыншыжылындабіз Ыбырайымға,Антқұдығынакелдік,жәнебізоған көріндік[Сарағаоғанқайтыпоралуымызкерекекенін айтқанкезде,олұлбалалыболадыдепайтқанедік]

16Жетіншіайдақайтыпоралғанда,Сараныңжүкті екенінкөрдікБізоғанбатасынберіп,оғанқатысты жазылғанныңбәрінхабарладық:олтағыалтыұлтуып, өлгеншеолардыкөргеншеөлмейді;бірақоныңатымен ұрпағыЫсқақтантарайды 17Оныңұлдарыныңбәрібасқаұлтөкілдеріболып, басқаұлтөкілдеріменбіргеесептелетінін,алЫсқақтың ұлдарынанбіреукиеліұрпақболып,басқаұлт өкілдеріменбіргеесептелмейтінінайтты 18ӨйткеніолЕңЖоғарғыныңүлесіболуыкерекеді, алоныңбарлықұрпағыҚұдайдыңменшігінетүсуі керекеді,осылайшаолбарлықхалықтарданжоғары ЖаратқанИегетиесіліхалықболуыкерекеді,жәнеол патшалықпендіниқызметкерлержәнеқасиеттіхалық болуыкерекеді

19Бізжолғашығып,Сарағаайтқанымыздыңбәрін айтыпбердік,екеуідеқаттықуанды

20Олөзінқұтқарғанжәнеоныжеріндеқуантқан ЖаратқанИегеарнапқұрбандықүстелінтұрғызды.Ол осыайдажетікүнбойыАнтқұдығындасалған құрбандықүстелініңжанындақуанышмерекесін тойлады.

21Олосымерекедеөзіжәнеқызметшілеріүшін шатырларсалды,жәнежербетіндешатырлар мерекесінтойлағаналғашқыадамболды.

22Осыжетікүнбойыолкүнсайынқұрбандық үстелінеЖаратқанИегеарнапекіөгіз,екіқошқар,жеті қой,бірешкіәкеліп,күнәүшінқұрбандыққашалды. Осылайолөзінжәнеұрпағынкүнәдантазартты 23Алғысайтуқұрбандығыретіндежетіқошқар,жеті лақ,жетіқойжәнежетіешкі,сондай-ақолардың жеміс-жидекжәнесусынқұрбандықтарыншалып, олардыңбарлықмайынЖаратқанИегеарналғанхош иістіқұрбандықретіндетаңдапалынғанқұрбандық үстеліндеөртепжіберді

24Олтаңертеңжәнекешкехошиістізаттарды:ладан, галбан,стекла,нард,мирра,хошиістізаттармен костюмдіөртепжіберді;осыжетіеуінтеңмөлшерде араластырып,ұсақтап,тазакүйіндеқұрбандыққаберді. 25Олбұлмейрамдыжетікүнбойытойлап,өзіде, үйіндегілердебаржүрегімен,баржан-тәніменқуанды Оныменбіргеешкімде,сүндеттелмегендердеболған жоқ

26ОлоныөзұрпағындажаратқанЖаратушысына

жаратты;өйткеніОлОданмәңгілікұрпаққаәділдік өсімдігіжәнеоданкиеліұрпақөсетінінбілдіжәне түсінді,осылайшаолбәрінжаратқанҚұдайғаұқсайды. 27Олбатасынберіп,қуанды,жәнебұлмерекені ЖаратқанИеніңмерекесі,ЕңЖоғарғыҚұдайға ұнайтынқуанышдепатады.

28Бізоғанжәнеоданкейінгібарлықұрпақтарына мәңгіліккебатасынбердік,өйткеніолбұлмерекені көктегітақташалардағыкуәліккесәйкесөзуақытында тойлады

29СондықтанкөктегітақташалардаИсраилхалқына қатыстыбылайдепжазылған:жетіншіайдажетікүн бойышатырмерекесінқуанышпентойлаукерек,бұл ЖаратқанИегеұнамды,бұлолардыңұрпақтарынажыл сайынмәңгілікереже

30Бұғанешқандайкүншекқойылмайды,өйткені Исраилхалқыонытойлап,шатырлардатұрып, бастарынагүлшоқтарынқойып,жапырақтыбұтақтар менөзенненталдаржинауыкерекдепмәңгілікке бұйырылған.

31Ыбырайымпальмабұтақтарыменжақсы ағаштардыңжемістеріналып,күнсайынтаңертең құрбандықүстелінжетіретайналып,барлықнәрсе үшінҚұдайынақуанышпенмадақайтып,алғысайтты 17-ТАРАУ

1Бесіншіаптаныңбіріншіжылында,осымерейтойда, [1982AM]Ысқақемшектеншығарылды,алүшінші айда,ұлыЫсқақемшектеншығарылғанкүні, Ыбырайымүлкентойжасады

2МысырлықАжардыңұлыЫсмағұләкесі ЫбырайымныңалдындаөзорнындатұрдыЫбырайым ұлдарынкөріп,баласызөлмегеніүшінқуанып, Құдайдымадақтады.

3ОлЛұттанайырылғанкүніайтқансөздерінесіне алып,ЖаратқанИеніңоғанжердімұраетуүшінжер бетіндетұқымбергенінеқуандыжәнебарлықнәрсенің ЖаратушысыҚұдайдыбараузыменмадақтады

4СараЫсмайылдыңойнап,билегенін,ал Ыбырайымныңқаттықуанғанынкөріп,оғанқызғанып: «Мынакүңдіде,оныңұлындақуыпжібер,өйткенібұл күңніңұлыменіңұлымЫсқақпенбіргемұрагер болмайды»,–деді.

5Ыбырайымныңкүңіменұлыүшінбұлсөзоғанқатты әсеретті,өйткеніололардыөзіненқуыпжіберді.

6ҚұдайЫбырайымғабылайдеді:«Баламенкүңүшін сағанауыртимесін;Сараныңайтқандарыныңбәрін тыңдап,орында;өйткенісеніңатыңменұрпағың

10Анасыоныалып,зәйтүнағашыныңтүбіне лақтырыпжібердіде,садақатқандайқашықтықта, оныңқасынаотырғызды;өйткеніол:«Баламныңөлімін көрмей-аққояйын»,–деп,отырыпжылады.

11Құдайдыңперіштесі,қасиеттілердіңбірі,оған: «Негежылайсың,Ажар?Тұр,баланыалып,қолыңаал, өйткеніҚұдайсеніңдаусыңдыестіп,баланыкөрді»,–деді.

12Олкөзінашқанда,суқұдығынкөрдіде,барып, құтысынсуғатолтырып,баласынасубердіде,орнынан тұрып,Параншөлінеқарайбеталды

13Балаөсіп,садақшыболды,алҚұдайоныменбірге болды,аланасыоғанМысырқыздарыныңбірін әйелдіккеалды

14Әйеліоғанұлтуыпберді,алолоғанНебайотдеген атқойды,өйткеніол:«МенОғанжалбарынғанкезде ЖаратқанИемағанжақынболды»,–деді

15Жетіншіаптаныңбіріншіжылыныңжетінші аптасында,[2003AM],осымерейтойдыңбірінші айында,осыайдыңонекіншісінде,аспандаЫбырайым туралыдауыстарестілді,олОныңайтқандарының бәрінеадалболды,олЖаратқанИенісүйдіжәне барлыққиыншылықтардаадалболды 16СондаханзадаМастемакеліп,Құдайдыңалдына келіп:«Міне,ИбраһимұлыЫсқақтыжақсыкөреді жәнеоныбәрінендеартықкөреді;оғанқұрбандық үстеліндеоныөртепжіберудібұйыр,сондаолосы бұйрықтыорындайма,жоқпа,соныкөресің,жәнеСен онысынағанныңбәріндеоныңадалекенінбілесің»,–деді

17ЖаратқанИеЫбырайымныңбарлық қиындықтарындаадалболғанынбілді;өйткеніОлоны еліндежәнеаштықпенсынапкөрді,патшалардың байлығыменсынапкөрді,әйеліжұлыныптасталған кездежәнесүндеттеуарқылықайтадансынапкөрді; жәнеолардыжібергенкездеЫсмағұлменқызметшісі Ажарарқылыонысынапкөрді.

18Олонысынағанбарлықнәрседеадалболыпшықты, жанышыдамсызболмадыжәнеіс-әрекеттебаяуболған жоқ,өйткеніоладалжәнеЖаратқанИенісүйетінадам еді

18-ТАРАУ

1Құдайоған:«Ыбырайым,Ыбырайым!»–дедіСонда ол:«Міне,меносындамын»,–деді.

2Ол:«Сүйіктіұлыңды,яғниЫсқақтыалып,таулы жергебарда,Менсағанкөрсететінтаулардыңбірінде онықұрбандыққашал»,–деді

3Таңертеңертетұрып,есегінеерттеп,екіжігітінжәне ұлыЫсқақтыертіп,өртелетінқұрбандықтыңотынын жарып,үшіншікүнісолжергебарды.Олжерді алыстанкөрді

4Олсуқұдығынакеліп,жігіттеріне:«Сендересекпен біргеосындақалыңдар,менекеумізбаламенбірге барамыз,албізғибадатеткенненкейінсендерге қайтыпкелеміз»,–деді.

5Олөртелетінқұрбандыққаарналғанотындыалып, ұлыЫсқақтыңүстінеқойды,алқолынаотпен пышақтыалып,екеуібіргесолжергебарды.

6Ысқақәкесіне:«Әке»,–дедіОл:«Міне,мен,ұлым», –деді.Сондаол:«От,пышақжәнеотынғақараңдаршы; алөртелетінқұрбандыққақойқайда,әке?»–деді 7Ол:«Ұлым,Құдайқұрбандыққақойбереді»,–дедіде, Құдайтауыныңорнынажақындады.

8Олқұрбандықүстелінтұрғызып,отындықұрбандық үстелінеқойдыда,ұлынЫсқақтыбайлап,құрбандық үстеліндегіотынғақойдыда,пышақтыалуүшінқолын созып,ұлынЫсқақтыөлтірді

9Меноныңалдында,ханзадаМастеманыңалдында тұрдым,алҚұдай:«Оғанбалағақолтигізудіжәнеоған ештеңеістемеудібұйырмаңыз,өйткеніменоның Құдайданқорқатынынкөрсеттім»,–деді.

10Меноғанкөктендауыстап:«Ыбырайым, Ыбырайым!»–дедімОлқаттықорқып:«Міне,мен осындамын»,–деді.

11Меноған:«Балағақолтигізбе,оғанештеңеістеме ӨйткеніменсеніңЖаратқанИеденқорқатыныңды жәнетұңғышұлыңдымененаямағаныңдыкөрсеттім», –дедім

12ХанзадаМастемаұялды;Ыбырайымбасынкөтеріп қараса,мүйізіненбірқошқарілініпқалғанекен...

13Ыбырайымсолжерді«ЖаратқанИекөрді»деп атады,сондықтантаудағылар«ЖаратқанИекөрді» дегенді«Сионтауы»депатайды

14ЖаратқанИебіздіЖаратқанИеніңатынансөйлеуге шақырғандықтан,оныкөктенекіншіретесімімен атады

15Олбылайдеді:«Өзатымменантетемін,дейді ЖаратқанИеСеносыныістегеніңүшін,сүйікті ұлыңдыМененаямағаныңүшін,Менсағанбатасын беремін,ұрпақтарыңдыаспандағыжұлдыздардай,теңіз жағасындағықұмдайкөбейтемінҰрпағың жауларыныңқалаларынмұраетеді

16Сеніңұрпағыңарқылыжербетіндегібарлықұлттар батаалады,өйткенісенМеніңдаусымақұлақастың, жәнеМенсағанайтқанбарлықсөздерімдесеніңМаған адалекеніңдібәрінекөрсеттім:«Аман-есенжүр».

17Ыбырайымжігіттерінебарды,оларбіргетұрып, Бер-Шебағабарды,алЫбырайым[2010AM]Ант құдығыныңжанындатұрды.

18Олбұлмейрамдыжылсайынжетікүнбойы қуанышпентойлап,жетікүнбойыаман-есен оралғанынабайланыстыЖаратқанИеніңмерекесідеп атады

19СондықтанИсраилменоныңұрпақтарытуралы аспантақтайшаларындаосымерекеніжетікүнбойы мерекелікқуанышпенатапөтутуралыбұйрықберіліп, жазылды

19-ТАРАУ 1Біріншіаптаныңбіріншіжылында,қырықекінші

3Ыбырайымоныжоқтап,жерлеугекетті,бізоның рухышыдамдыма,аузынаншыққансөздеріне ашуланбағанба,сонытексердік;олбұғаншыдамды болыпшықтыжәнеалаңдамады.

4Өйткеніолшыдамдылықтанытып,Хетұлдарымен сөйлесіп,өлгенадамынжерлейтінорынберудіойлады 5ЖаратқанИеоныкөргендердіңбәрініңалдындаоған рақымынтөкті.ОлХетұлдарынанмейірімділікпен жалбарындыОлароғанМамреніңқарсысындағықос үңгірдің,яғниХебронныңжерінтөртжүзкүмістеңгеге берді

6Олародан:«Бізонысағантегінбереміз»,–деп жалынды,бірақолжердіңқұнын,яғниақшасынтолық бергендіктен,оныолардыңқолынантегіналуданбас тартты,алолекіретбасиіп,өлгенінқосүңгірге жерледі.

7Сараныңөмірсүргенкүндеріжүзжиырмажетіжыл, яғниекімерейтой,төртаптажәнебіржылболды:бұл Сараныңөмірсүргенжылдарыныңкүндері.

8БұлЫбырайымныңоныншысынағыболды,оладал жәнерухышыдамдыболыпшықты

9ОлжердеҚұдайдыңоғанжәнеоныңұрпақтарына жердіберетінінайтқанытуралыбірауызсөзайтқан жоқ,сондықтанолсолжердеөлгендерінжерлейтін орынсұрады,өйткеніоладалболыпшықтыжәне көктегітақтайшалардаҚұдайдыңдосыретінде жазылған

10ТөртіншіжылыолұлыЫсқаққаәйелалды,оның атыРебекка[2020AM][Ыбырайымныңағасы НахордыңұлыБетуелдіңқызы],Лабанныңқарындасы жәнеБетуелдіңқызыболды;алБетуелЫбырайымның ағасыНахордыңәйеліМелканыңұлыболды 11Ыбырайымөзінеүшіншіәйелалды,оныңаты Кетураеді,олүйқызметшілерініңқыздарыныңбіріеді, өйткеніАжарСараданбұрынқайтысболғанедіОл оғанекіаптаішіндеЗимрам,Жоқшан,Медан,Мадиян, ИшбақжәнеШуахесімдіалтыұлтуды.

12Алалтыншыаптада,екіншіжылы,РабиғаЫсқаққа ЖақыппенЕсауесімдіекіұлтуды

13Ал[2046AM]Жақыпжұмсақмінездіжәнетік мінездіадамеді,алЕсауқатал,далаадамыжәнетүкті еді,алЖақыпшатырлардатұратын

14Жасөспірімдерөсті,Жақыпжазудыүйренді,бірақ Есауүйренбеді,өйткеніолдалаадамыжәнеаңшыеді, соғысудыүйренді,алоныңбарлықістеріқатыгез болды.

15ЫбырайымЖақыпты,алЫсқақЕсауынжақсыкөрді 16ЫбырайымЕсауыныңістерінкөріп,оныңесімімен ұрпағыЖақыптантарайтынынбілді;олРебеканы шақырып,Жақыптуралыөсиетайтты,өйткеніол РебеканыңдаЖақыптыЕсаудангөрікөбірекжақсы көретінінбілді.

17Олоған:«Қызым,ұлымЖақыпқақамқорбол, өйткеніолжербетіндеменіңорныма,адамзат ұлдарыныңарасындабатаға,бүкілШамұрпағының даңқынаайналады»,–деді

18ӨйткеніменЖаратқанИеніңжербетіндегібарлық

19Міне,меніңұлымЫсқақЖақыптангөріЕсауды жақсыкөреді,бірақсеніңЖақыптышыныменжақсы көретініңдікөріптұрмын 20Оғандегенмейіріміңдіоданәріарттырагөр,Көзіңді оғантік,өйткеніолбізгежербетіндеендіжербетіндегі барлықұрпақтарғабатаболады

21Қолыңнықболсын,жүрегіңұлыңЖақыпқақуансын, Өйткеніменоныбарлықұлдарымнанартықжақсы көремінОлмәңгіліккежарылқалады,Оныңұрпағы бүкілжербетінтолтырады

22Егерадамжербетіндегіқұмдысанайалса,оның ұрпағыдасаналатынболады

23ЖаратқанИеніңмағанжәнеменіңұрпағымғаберген барлықбаталарымәңгілікЖақыппеноның ұрпақтарынатиесіліболады

24Оныңұрпағындаменіңатым,сондай-ақәкелерім Шам,Ноаб,Енох,Махалалел,Енос,СетжәнеАдамның есімдерімадақталсын

25Бұлараспанныңнегізінқалауға,жердінығайтуға, аспандағыбарлықшамдардыжаңартуғақызмететеді 26ОланасыРебекканыңкөзіншеЖақыптышақырып алып,онысүйіп,батасынберіпбылайдеді:

27«Жақып,жанымсүйетінсүйіктіұлым,Құдайсаған аспаннанбатасынберсін,Адамға,Енохқа,Нұхқажәне Шамғабергенбарлықбатасынберсін;маған айтқандарыныңбәрінжәнемағануәдееткендерінің бәрінаспанныңжербетіндегікүндерісияқты мәңгіліккесағанжәнесеніңұрпағыңаберсін.

28Мастемарухтарысағанда,ұрпағыңадабилікетпей, сенімәңгіліккеҚұдайыңЖаратқанИеденбұрмайды 29ҚұдайИесағанда,тұңғышұлыңада,халыққада мәңгілікӘкеболсын

30Аман-есенжүр,ұлым!деп,екеуіЫбырайымның қасынанбіргешығыпкетті.

31РабиғаЖақыптыбаржүрегімен,баржан-тәнімен Есаудангөріқаттыжақсыкөрді;алЫсқақЕсауды Жақыптангөріқаттыжақсыкөрді.

20-ТАРАУ

1Алқырықекіншімерейтойда,жетіншіаптаның біріншіжылында,ЫбырайымЫсмайылды[2052(2045?) AM]жәнеоныңонекіұлын,Ысқақтыжәнеоныңекі ұлын,сондай-ақКетураныңалтыұлынжәнеолардың ұлдарыншақырды

2ОлоларғаЖаратқанИеніңжолынұстануды,әділдік жасауды,көршілерінсүюдіжәнебарлықадамдар арасындаосылайәрекететуді,жербетіндеәділдікпен

3ОларұлдарынҚұдайдыңоларменжасағанкелісіміне

5Ололарғаалыптардыңжәнесодомдықтардыңсоты туралы,олардыңзұлымдықтарыүшінқалай сотталғанынжәнеазғындық,ластықжәнеазғындық арқылыөзараазғындықсалдарынанқалайөлгенін айтты.

6«Барлықазғындықпенластықтан,күнәніңбарлық ластануынансақболыңдар,әйтпесебіздіңатымызды қарғысқа,бүкілөмірлеріңдісыбырғаайналдырып, барлықұлдарыңдықылыштанқырып,Содомсияқты қарғысқаұшырамайсыңдар,алқалғандарыңГоморра ұлдарысияқтықарғысқаұшырамайсыңдар» 7Ұлдарым,сендерденөтінемін:көктегіҚұдайды сүйіңдер,Оныңбарлықөсиеттерінберікұстаныңдар, олардыңпұттарынаермеңдер,арамістерінеермеңдер

8Балқытылғаннемесеойылғанқұдайлардыөздеріңе жасамаңдар,өйткеніоларбоссөз,олардарухжоқ, өйткеніоларадамқолыныңжұмысы,оларға сенетіндердіңбәріештеңегесенбейді 9Оларғақызмететпеңдерде,табынбаңдарда,Ең ЖоғарғыҚұдайғақызмететіңдерде,Оғанүнемі табыныңдар:ӘрқашанОныңжүзіненүміткүтіңдер, Оныңалдындаәділдікпенәділдікістеңдер,сондаОл сендергеризаболып,мейірімінтөксін,Таңертеңмен кешкежаңбыржаудырсын,Жербетіндежасаған барлықістеріңдібатасынберсін,Нанменсуларыңды батасынберсін,Жатырыңныңжемісінжәнежеріңнің жемісін,Малдарыңменқойларыңныңтабындарын батасынберсін.

10Сендержербетіндебатаболасыңдар,жербетіндегі барлықұлттарсендердіаңсайды,ұлдарыңдыменің атымнанбаталайды,сондаолардаменіңсияқтыбата алады

11ОлЫсмағұлға,оныңұлдарынажәнеКетураның ұлдарынасыйлықтарберіп,олардыұлыЫсқақтан алыстатыпжіберді,албарлығынұлыЫсқаққаберді

12Ысмағұлменоныңұлдары,Кетураныңұлдарыжәне олардыңұлдарыбіргеПараннанБабылдыңкіреберісіне дейінгіжерді,шөлдалағақарама-қарсышығыстағы жердімекендеді

13Бұларбір-біріменараласыпкетті,сондықтан олардыңесімдеріарабтаржәнеисмаилдықтардеп аталды

21-ТАРАУ

1Осымерейтойдыңжетіншіаптасыныңалтыншы жылындаЫбырайымұлыЫсқақтышақырыпалып, оғанбылайдепөсиетайтты:«Менқартайдым,өлер күнімдібілмеймін,өмірімтоқ»

2Міне,менжүзжетпісбесжастамынжәнеөмірімнің барлықкүндеріндеЖаратқанИеніесіметүсіріп,Оның еркінорындауғажәнеОныңбарлықжолдарыментүзу жүругебаржүрегімменұмтылдым

3Жанымпұттардыжеккөрді,оларғақызмет еткендердіжеккөрдім,жүрегімменрухымдымені жаратқанныңеркінорындауғаарнадым 4ӨйткеніОл–тіріҚұдай,Олкиеліжәнеадал,Ол бәрінендеәділ,жәнеОладамдардыңжекебасында, сыйлықтарындақабылдамайды;өйткеніҚұдайәділ, жәнеОныңөсиеттерінбұзып,келісімін

5Алсен,ұлым,Оныңөсиеттерін,жарлықтарымен

7Егерсенқұрбандықшалып,бейбітшілік құрбандығынажарайтынқұрбандықшалсаң,оны сойып,қанынқұрбандықүстелінетөк.Құрбандықтың барлықмайынұнмен,майменараласқаннанменжәне сусынменбіргеқұрбандықүстелінеәкелОлардың барлығынбіргеөртелетінқұрбандықүстелінеәкел;бұл ЖаратқанИеніңалдындажағымдыхошиіс 8Алғысқұрбандығыныңмайынқұрбандықүстеліндегі отқа,ішмайына,ішқуысындағыбарлықмайға,екі бүйрегіне,белменбауырмайынадейіналыптаста 9ОсылардыңбәрінЖаратқанИегеұнамдыхошиіс ретінде,нанменжәнеастықтартуыменбіргеЖаратқан Иегеарналғанқұрбандықретіндеұсыныңдар 10Солкүніде,екіншікүнідеоныңетінжеңдер,екінші күнідежепболғаншакүнбатпасын,үшіншікүнге дейінештеңеқалмасын,өйткеніолқабылданбайды [өйткеніолқабылданбайды]жәнеоныендіжемеңдер,

менмұныата-бабаларымныңкітаптарында,Енохпен Нұхтыңсөздеріндеосылайжазылғанынтаптым. 11Барлыққұрбандықтарыңатұзсебіңдер,Жаратқан Иеніңалдындағыкелісімніңтұзытаусылмасын 12Құрбандыққашалынатынағаштарғакелетінболсақ, құрбандықүстелінемыналарданбасқаағаштардыда әкелмеңіз:кипарис,лавр,бадам,шырша,қарағай, балқарағай,шәует,інжір,зәйтүн,мирра,лавр,аспалат. 13Құрбандықшалатынорынныңастынасыртқытүрі тексерілгеносындайағаштүрлеріжатады,оларға жарылғаннемесеқараағашемес,қаттыжәнетаза, ақаусыз,мықтыжәнежаңаөскінқойылады;жәнеескі ағаштықоймаңыз,өйткеніоныңхошиісіжоғалып кеткен,өйткеніондабұрынғыдайхошиісжоқ.

14Құрбандықүстелінеосыағаштүрлеріненбасқаағаш қоймаңдар,өйткеніхошиісітарапкетеді,алхошиісі аспанғакөтерілмейді.

15Ұлым,барлықістеріңдіәділетуүшіносыөсиетті орында

16Әрқашанденеңізтазаболсын,құрбандықүстеліне жақындамасбұрынсуменжуыныңыз,құрбандық үстелінежақындамасбұрынқолыңызбен аяқтарыңыздыжуыңыз;құрбандықшалыпболғаннан кейін,қолыңызбенаяқтарыңыздықайтаданжуыңыз 17Бетіңдеде,киіміңдедеқанболмасын;сақбол,ұлым, қаннансақбол,өтесақбол;онышаңменжауыптаста 18Қандыжемеңдер,өйткеніол–жан;ешқандайқанды жемеңдер

21Ұлым,менкөріптұрмын,адамбаласыныңбарлық істерікүнәмензұлымдық,алолардыңбарлықістері лас,жиіркеніштіжәнелас,жәнеолардаәділдікжоқ

22Сақбол,олардыңжолдарыменжүріп, соқпақтарыменжүріп,ЕңЖоғарғыҚұдайдыңалдында өлімгеапаратынкүнәжасамаӘйтпесеОлсененбетін жасырып,сеніқылмыстарыңныңқолынақайтарып, сеніжерден,ұрпағыңдыаспанастынантамырымен құртадыАтыңда,ұрпағыңдабүкілжербетінен жойылады

23Олардыңбарлықістеріменбарлықласістеріненбас тартып,ЕңЖоғарғыҚұдайдыңбұйрығынорындаңдар, Оныңеркінорындаңдаржәнебарлықнәрседеәділ болыңдар

24Олсеніңбарлықістеріңебатасынбереді,жәнесенен бүкілжербетінде,жербетіндегібарлықұрпақтарда әділдікөскінінөсіреді,алменіңатымменсеніңатың аспанастындамәңгіліккеұмытылмайды 25Бар,ұлым,тыныштықпен.ЕңЖоғарғыҚұдай,менің ҚұдайымжәнесеніңҚұдайың,сағанӨзініңеркін орындауғакүшберсін,жәнеОлсеніңбарлық ұрпағыңдыжәнеұрпағыңдымәңгілікке,барлықәділ баталарменжарылқасын,сондасенбүкілжербетінде батаболасың

26Олқуанып,қасынаншығыпкетті.

22-ТАРАУ

1Ыбырайымқайтысболғанекіншіжылдыңқырық төртіншімерейтойыныңбіріншіаптасындаЫсқақпен ЫсмағұлАнтқұдығынанапталармерекесін,яғни егінніңалғашқыөнімдерініңмерекесінтойлауүшін әкелеріЫбырайымғакелді,алЫбырайымекіұлының келгенінеқаттықуанды.

2ЫсқақтыңБер-Шебадакөпмүлкіболды,сондықтан Ысқақтыңбарып,мүлкінкөріп,әкесінеқайтыпкететін әдетібареді.

3СолкүндеріЫсмағұләкесінкөругекелдіЕкеуібірге жиналдыЫсқақәкесініңХеброндағықұрбандық үстеліндеөртелетінқұрбандыққашалып,оныұсынды. 4ОлағасыЫсмағұлдыңалдындаалғысқұрбандығын шалып,қуаныштытойжасадыРебеккажаңадәнді дақылдарданжаңананпісіріп,ұлыЖақыпқаберді.Ол жердіңалғашқыөнімдеріненәкесіЫбырайымғажеп, өлмесбұрынбарлықнәрсеніңЖаратушысыҚұдайға мадақайтуыүшінолардыжеді.

5ЫсқақтаЖақыпарқылыЫбырайымғаішіп-жесін депеңжақсыалғысқұрбандығынжіберді.

6Олішіп-жеп,аспанменжердіжаратқан,жер бетіндегібарлыққұнарлынәрселердіжаратқанЕң ЖоғарғыҚұдайдымадақтадыОлолардыадам ұлдарынаберді,оларішіп-жеп,Жаратушысын мадақтады

7Енді,Құдайым,мағаносыкүндікөрсеткеніңүшін Сағаналғысайтамын:міне,менжүзотызбес жастамын,қартайып,өміргетолымын,барлық күндеріммағантыныштықсыйлады. 8Өмірімніңбарлықкүндеріненбастапмағанжәне балаларымабергенбарлықнәрседежаудыңсемсері меніжеңеалмады.

9Құдайым,Сеніңмейіріміңментыныштығың

10ОлЖақыптышақырыпалып,былайдеді:«Ұлым Жақып,барлықҚұдайсағанбатасынберсін,әділдік пенОныңалдындағыеркінорындауғакүшберсін,сені жәнесеніңұрпағыңдытаңдап,мәңгілікОныңеркіне саймұрагерлікхалқыболуғашақырсын» 11Алсен,ұлымЖақып,жақындап,менісүйОл жақындап,онысүйдіде:«ҰлымЖақыпқажәнеҚұдай Тағаланыңбарлықұлдарынамәңгілікбатаболсын! Құдайсағанәділдіктіңұрпағынберсін;ұлдарыңның кейбірінбүкілжербетіндекиеліетсін;ұлттарсаған қызмететсін,барлықұлттарсеніңұрпағыңдын алдындабасисін»,–деді 12Адамдардыңалдындамықтыбол,Сеттіңбарлық ұрпағынабилікжүргізСондасеніңжәнеұлдарыңның жолдарыақталады,оларқасиеттіхалықболады

13ҚұдайТағаламағанбатасынберген,Нұхпен Адамғабатасынбергенбарлықбаталарынсағанберсін; оларұрпақтан-ұрпаққамәңгіліккесеніңұрпағыңдын қасиеттібасындаболсын.

14Олсенібарлықәділетсіздікпенластықтан тазартсын,сондасенбілместікпенжасағанбарлық күнәларыңкешірілсін.Олсенінығайтып,батасын берсінБүкілжердімұраетсін

15Олсеніменкелісімінжаңартсын,сенОғанмәңгілік мұраболатынхалықболғайсың,Олсағанжәнесенің ұрпағыңажербетіндегібарлықкүндердешындықпен әділдіктіңҚұдайыболсын

16Алсен,ұлымЖақып,меніңсөздерімдіесіңдесақта, әкеңЫбырайымныңөсиеттерінорында:Өзге халықтарданбөлініп,оларменбіргетамақтанба, Олардыңістерінееліктеме,олардыңсерігіболма, өйткеніолардыңістерілас,алолардыңбарлық жолдарылас,жиіркеніштіжәнелас 17Оларөлілергеқұрбандықшалады,зұлымрухтарға табынады,қабірлердіңүстіндетамақтанады,ал олардыңбарлықістерібосәурешілік

18Олардыңтүсінетінжүректеріжоқ,көздеріістерін көрмейді,ағашқа:«СенменіңҚұдайымсың»,тасқа: «СенменіңИемсіңжәнесенменіңқұтқарушымсың»,депқателеседі.[Олардыңжүректеріжоқ.]

19Алсағанкелетінболсақ,ұлымЖақып,ҚұдайТағала сағанкөмектессін,КөктегіҚұдайсағанбатасынберсін, Олардыңласістеріненжәнебарлықкүнәларынан арылсын

20ҰлымЖақып,Қанаханқыздарыныңкезкелген ұрпағынанәйелалудансақбол,өйткеніоныңбарлық

(c)Өйткеніоларшеолғатүседі, (d)Оларайыпталатынжергебарады, Содомныңбалаларыжербетіненалыныптасталғандай, пұттарғатабынатындардыңбәрідежербетінен алыныптасталады.

23Қорықпа,ұлымЖақып,үрейленбе,уа, Ыбырайымныңұлы:ҚұдайТағаласеніапатқа ұшыраудансақтасын,адасушылықтыңбарлық жолдарынанқұтқарсын

24Менбұлүйдіөзесімімдіжербетіндеқалдыруүшін салдымОлсағанжәнесеніңұрпағыңамәңгілікке беріледіОлЫбырайымныңүйідепаталадыОлсаған жәнесеніңұрпағыңамәңгіліккеберіледі.Өйткенісен меніңүйімдісалып,Құдайалдындаесімімдімәңгілікке даңқтайсыңСеніңұрпағыңменесіміңжербетіндегі барлықұрпақтарғабелгіліболады.

25Олоғанбұйрықберудіжәнебатасынберуді тоқтатты

26Екеуібіртөсектежатты.Жақыпәкесініңәкесі Ыбырайымныңқұшағындаұйықтап,оныжетірет сүйдіЫбырайымоғандегенсүйіспеншілігімен жүрегінқуантты.

27Олоғанбаржүрегіменбатасынберіп:«ЕңЖоғарғы Құдай,барлықнәрсеніңҚұдайыжәнебарлықнәрсенің Жаратушысы,меніХалдейлердіңУрқаласынаналып шықты,мағаносыжердімәңгіліккемұраетуүшін берді,менкиеліұрпақорнаттым,мәңгіліккеЕң Жоғарғыбатасынберді»,–деді.

28ОлЖақыпқабатасынберіп,былайдеді:«Ұлым,мен оғанбаржүрегімменжәнесүйіспеншілігіммен қуанамын,Сеніңрақымыңменмейіріміңоғанжәне оныңұрпақтарынамәңгілікболсын

29Онытастапкетпе,мәңгіліккүндергедейінменсінбе Оғанжәнеоныңұрпағынакөзіңашылсын,онықорғап, батаңдыберіп,Өзмұраңүшінұлтретіндекиеліетегөр 30Оғанбұданбылаймәңгіліккедейінбарлық баталарыңдыбер,жәнежербетіндегібарлық ұрпақтарғаӨзқалауыңбойыншаоныменжәнеоның ұрпағыменкелісіміңдіжәнемейіріміңдіжаңарт

23-ТАРАУ

1ОлЖақыптыңекісаусағыноныңкөзінеқойып, құдайлардыңҚұдайынмадақтады,бетінжауып, аяқтарынсозып,мәңгілікұйқығакеттіде,атабабаларыныңқасынааттанды.

2Осыныңбәрінеқарамастан,Жақыпоныңкеудесінде жатты,сондықтанәкесініңәкесіЫбырайымныңқайтыс болғанынбілмеді

3Жақыпұйқысынаноянғанда,Ыбырайыммұздайсуық болып,«Әке,әке»деді;бірақешкімсөйлегенжоқ, сондықтанолөзініңөлгенінбілді.

4Олорнынантұрып,жүгіріпбарып,анасыРебеккаға айтты;алРебеккатүндеЫсқаққабарып,оғанайтып берді;оларбіргебарды,Жақыптаоларменбіргеболды, қолындашамболды,оларкіргенде,Ыбырайымныңөлі жатқанынкөрді.

5СондаЫсқақәкесініңбетінежығылып,жылап,оны сүйді

6Ыбырайымныңүйіндедауыстарестілді.Оныңұлы Ысмағұлорнынантұрып,әкесіЫбырайымғабарып,

жәнеКетураныңбарлықұлдарықырықкүнбойыоны жоқтапжыладыОсылайшаЫбырайымдыжоқтау күндеріаяқталды.

8Олүшмерейтойжәнетөртаптаөмірсүріп,жүз жетпісбесжылөмірсүрдіӨмірініңалғашқыкүндерін қартайып,күндергетолыөткізді

9Өйткеніата-бабаларыныңөміріонтоғызмерейтой болды;алтопансуданкейіноларонтоғызмерейтойға жетпей,мерейтойларыазайып,тезқартайып,көптеген қиындықтармензұлымөмірлеріненләззаталабастады, текЫбырайымнанбасқасығана.

10ӨйткеніЫбырайымЖаратқанИеніңалдында барлықістеріндемінсізболдыжәнеөмірініңбарлық күндеріндеәділдіккеризаболды;жәнезұлымдықтың кесіріненқартайып,өмірінетойғанкезде,олөмірінде төртмерейтойынаяқтамады

11Осыуақыттанбастапұлықияметкүнінедейінқайта

тұрыптезқартайады,алолардыңбілімі қартайғандықтанолардытастапкетеді,алолардың барлықбіліміжоғалады

12Солкүндері,егерадамбіржарымжылмерейтой жасаса,оларолтуралы:«Олұзақөмірсүрді,оның өмірініңкөпбөлігіқайғы-қасіретпеназапқатолы,ал тыныштықжоқ»,–дейді

13Өйткеніапатартынанапат,жараартынанжара,азап артынаназап,жаманхабарартынанжаманхабар,ауру артынанауру,жәнеосысияқтыбарлықжаманүкімдер, бір-біріменбіргеауруменқұлау,қар,аяз,мұз,қызба, суықтию,аштық,өлім,қылыш,тұтқындықжәне барлықапаттарменауырсынуларкеледі

14Осыныңбәріжербетіндекүнәжасайтынзұлым ұрпақтыңбасынатүседі:олардыңістері–ластық, азғындық,ластанужәнежиіркеніштіістер

15Сондаолар:«Ата-бабаларымыздыңөмірімың жылғадейінсозылдыжәнежақсыболды;бірақміне, егерадамкөпөмірсүрсе,біздіңөмірімізотызжиырма жыл,алегеролкүштіболса,отызжиырмажыл,және солзұлымұрпақтыңкүндеріндетыныштықжоқ»,дейді

16Солұрпақтаұлдарәкелеріменақсақалдарынкүнә менәділетсіздікте,ауыздарынаншыққансөздерімен жасағанүлкензұлымдықтарында,сондай-ақЖаратқан ИеніңоларменӨзіарасындажасағанкелісімін

құстаржәнетеңіздегібарлықбалықтар,адам баласыныңкесірінен.

19Оларзаңменкелісімүшінбір-бірімен,жас қарттармен,кәрілержастармен,кедейлербайлармен, қарапайымдарұлылармен,қайыршыәміршімен дауласады,өйткеніоларөсиеттерді,келісімдерді, мерекелерді,айларды,сенбікүндерін,мерейтойларды жәнебарлықүкімдердіұмытыпкетті.

20Оларсадақтармен,қылыштарменжәнесоғыспен олардыжолғақайтарады,бірақжербетіндебіріненсоң бірікөпқантөгілгеншеқайтыпоралмайды

21Қашыпкеткендерзұлымдықтарынанәділдікжолына қайтыпоралмайды,керісінше,олардыңбарлығыалдау менбайлыққабойалдырады,көршісініңбармүлкін тартыпалады,ұлыесімдіатайды,бірақшындықпенде, әділдікпендеемес,жәнеоларөздерініңластығымен жәнеластығыменкиеліжерділастайды 22ОсыұрпақтыңістерінеЖаратқанИеқатты жазалайды,Ололардықылышқа,сотқажәнетұтқынға, тонауғажәнежалмауғатапсырады 23Ололарғақарсыбасқаұлттардыңкүнәһарларын оятады,олармейірімменжанашырлықтанытпайды, ешкімді,кәрілердіде,жастардыда,ешкімдіде сыйламайды,өйткеніоларбарлықадамбалаларынан гөрізұлымжәнезұлымдықжасауғакүшті.Олар Исраилгеқарсызорлық-зомбылық,Жақыпқақарсы қылмысжасайды,жербетіндекөпқантөгіледі,ешкім жинамайдыжәнеешкімжерлемейді.

24Солкүндеріоларқаттыайқайлап,күнәкарлардың, басқаұлтөкілдерініңқолынанқұтқарылуүшіндұға етеді,бірақешкімқұтқарылмайды.

25Балалардыңбастарыақшылданып,шаштары ағарады,алүшапталықбалажүзжасарадамдай қартайыпкөрінеді,алолардыңденебітіміазаппен қысымнанжойылады

26Солкүндерібалаларзаңдардызерттейбастайды, өсиеттердііздейді,әділдікжолынақайтаоралады.

27Соладамдарарасындакүндеркөбейіп,көбейе бастайды,олардыңкүндерімыңжылғажақындайды Алкүндерсаны(бұрынғыдан)әлдеқайдакөпболды.

28Қартадамда,өзөмірінетоймайтынадамда болмайды,өйткенібәрібаламенжасөспірімдейболады 29Оларөмірініңбарлықкүндерінтыныштықпен қуаныштаөткізеді,Шайтанда,зұлымжойқында болмайды;өйткеніолардыңбарлықкүндерібатамен сауығукүндеріболады.

30СолкездеЖаратқанИеөзқызметшілерін сауықтырады,Олартұрып,зортыныштықтыкөреді, ЖауларынқуыпшығадыӘділдермұныкөріп,алғыс айтады,Мәңгілікқуанышқабөленеді,Жауларына қарсышығарылғанбарлықүкімдеріменқарғыстарын көреді.

31Сүйектеріжергетіреледі,рухтарықуанышқатолады, ОларсоттыжүзегеасыратынЖаратқанИеекенін, жүздеген,мыңдағанжәнеОнысүйетіндердіңбәріне мейірімкөрсететінінбіледі

32Мұса,сеносысөздердіжазыпал,өйткеніолар осылайжазылғанжәнемәңгілікұрпаққакуәлікретінде

1Ыбырайымқайтысболғаннанкейін,ЖаратқанИе

2Төртіншіаптаныңбіріншіжылында,[2080AM], Ыбырайымныңкезіндеболғаналғашқыаштықтан басқа,елдеаштықбасталды

3Жақыпжасымықсорпасынсорыпжатты,алЕсау даладанашкелдіОлағасыЖақыпқа:«Мағаносы қызылсорпаданберші»,–дедіЖақыпоған:«Маған тұңғыштыққұқығыңдысат,менсағаннанмен жасымықсорпасынандаберемін»,–деді

4Есауіштей:«Менөлемін,бұлтұңғыштық құқығымнанмағаннепайда?»–деді.

5ОлЖақыпқа:«Менсағанберемін»,–дедіЖақып: «Бүгінмағанантбер»,–депантберді

6ЖақыпағасыЕсауғқананментұздықберді,ол тойғаншажеді,алЕсауөзініңтұңғыштыққұқығын менсінбеді;сондықтанЖақыпоғантұңғыштыққұқығы үшінбергенқызылтұздыққабайланыстыоныңаты Едомдепаталды

7Жақыпүлкенболды,алЕсауабыройынанайырылды 8Елдіаштықжайлап,Ысқақосыаптаныңекінші жылындаМысырғабеталдыОлГерардағы філістірлердіңпатшасыӘбумәліккебарды 9СондаЖаратқанИеоғанкөрініп:«Мысырғабарма, Менсағанайтатынжердетұрып,осыжердетұр,Мен сеніменбіргеболып,сағанбатамдыберемін»,–деді 10ӨйткеніМенсағанжәнесеніңұрпағыңаосыжердің бәрінберемін,әкеңЫбырайымғабергенантымды орындаймын,ұрпағыңдыаспандағыжұлдыздардай көбейтемінжәнеосыжердіңбәрінұрпағыңаберемін. 11Сеніңұрпағыңарқылыжербетіндегібарлық халықтаржарылқалады,өйткеніәкеңМеніңдауысыма құлақасып,Меніңбұйрықтарымды,өсиеттерімді, заңдарымды,шешімдерімдіжәнекелісімімдісақтады; ендіМеніңдауысымақұлақасып,осыжердетұрыңдар 12ОлГелардаүшаптатұрды.

13Әбумәлікоғанжәнеоныңбарлықмүлкінеқатысты: «Оғаннемесеоныңкезкелгеннәрсесінетигенадам өледі»,–депбұйырды.

14Ысқақфілістірлердіңарасындакүшейіп,көпмалмүлкіне,іріқараменқойға,түйеменесектергежәне үлкенүйшаруашылығынаиеболды.

15Олфілістірлердіңжеріндеегінегіп,жүзесеөнім берді,алЫсқақөтебайболды,алфілістірлероған қызғанды

16Ыбырайымныңқызметшілеріоныңтірікезінде қазғанбарлыққұдықтардыолқайтысболғаннанкейін філістірлербітеп,топыраққатолтырғанеді. 17ӘбумәлікЫсқаққа:«Бізденкет,өйткенісенбізден

19Ысқақтыңқызметшілеріаңғарданқұдыққазып,тірі сутапты.ГерардыңмалшыларыЫсқақтың малшыларымендауласып:«Субіздікі»,–деді Ысқақтыңатын«Азғындық»депқойды,себебіолар бізгеазғындықжасағанеді.

20Оларекіншіқұдыққазды,оларсолүшіндеталасып, олоны«Дұшпандық»депатадыОлсолжердентұрып, тағыбірқұдыққазды,бірақоларталасқанжоқ,алол оны«Бөлме»депатадыЫсқақ:«ЕндіЖаратқанИе бізгекеңдікберді,бізжердікөбейттік»,–деді 21ОлсолжерденАнтқұдығынакөтеріліп,бірінші аптаныңбіріншіжылында,қырықтөртінші мерейтойдың[21:08]біріншіаптасындаболды.

22Солтүні,біріншіайдыңжаңаайында,ЖаратқанИе оғанаянберіп:«МенәкеңЫбырайымныңҚұдайымын Қорықпа,өйткеніМенсеніменбіргемін,сағанбатасын беремінжәнеқызметшімЫбырайымүшінұрпағыңды жердегіқұмдайкөбейтемін»,–деді

23ОлсолжердеәкесіЫбырайымсалғанқұрбандық үстелінтұрғыздыОлЖаратқанИеніңатынатап,әкесі ЫбырайымныңҚұдайынақұрбандықшалды

24Оларқұдыққазып,тірісутапты.

25Ысқақтыңқызметшілерітағыбірқұдыққазып,су таппадыОларбарып,Ысқаққасутаппағандарын айтты.Ысқақ:«Менбүгінфілістірлергеантбердім,бұл бізгехабарланды»,–деді

26Олсолжерді«Антқұдығы»депатады,өйткенісол жердеолӘбумәлікке,досыАхузатқажәнеәскерінің басшысыПихолғаантбергенеді

27СолкүніЫсқақоларғататуласуғаантбергенін түсінді.

28СолкүніЫсқақфілістірлердіқарғап:«Філістірлер барлықхалықтардыңарасынанқаһарменашутөгілген күнгедейінқарғысатсын!Құдайолардыкүнәһарбасқа ұлттардыңжәнекиттердіңқолындамазаққа,қарғысқа, ашуменашунысанасынаайналдырсын»,–деді

29Жауменкиттердіңқылышынанқашыпқұтылған әділхалықаспанастынанқиратылсын,өйткеніолар ұрпақтанұрпаққажербетіндегібалаларымның жауларыменжауларыболады.

30Оларданешкімқалмайды,Қияметкүніешкім құтқарылмайды;өйткеніфілістірлердіңбүкілұрпағы жойылып,тамырыменжойылып,жербетіненқуылып кетеді(сақталған),албұлкапторимдіктергежер бетіндеешқандайатта,ұрпақтақалмайды 31Өйткеніолкөккекөтерілседе,солжердентөмен түсіріледі,жердеөзіннығайтып,солжерденсүйреп шығарылады,халықтардыңарасынатығылсада,сол жердентамырыменжойылады;тіптішеолғатүсседе, оныңжазасықаттыболады,солжердедетыныштық болмайды

32Егеролтұтқынғатүссе,оныөлтіргісікелетіндердің қолыменжолдаөлтіреді,бүкілжербетіндеоныңаты да,ұрпағыдақалмайды,өйткеніолмәңгілікқарғысқа ұшырайды»

33Олтуралыкөктегітақтайшаларғаосылайжазылып, ойылыпжазылған,қияметкүніоғаносылайістеукерек,

1Осыаптаныңекіншіжылында,осымерейтойда РебеккаұлыЖақыптышақырыпалып,оғанбылайдеді:

Өйткеніолардыңбарлықістеріазғындықпен нәпсіқұмарлық,жәнеолардаәділдікжоқ,өйткені (олардыңістері)зұлым».

2Мен,ұлым,сеніқаттыжақсыкөремін,жүрегіммен сүйіспеншілігімкүнніңәрсағатындажәнетүннің кезекшіліксағатындасеніжарылқайды

3Аленді,ұлым,меніңсөзімеқұлақасып,анаңның еркінорында,осыжердіңқыздарынанемес,тек әкемніңүйіненжәнеәкемніңтуыстарынанәйелал Әкемніңүйіненәйелал,сондаЕңЖоғарғыҚұдай сағанбатасынбереді,алсеніңбалаларыңәділұрпақ жәнеқасиеттіұрпақболады 4СондаЖақыпанасыРебеккағабылайдеді:«Анашым, ментоғызапталықпын,бірақменешқандайәйелге тиіскенжоқпын,ешкімгеқұдатүскенжоқпын,тіпті Қанаханқыздарынанәйелалудыойлағандажоқпын» 5Анашым,әкемізЫбырайымныңайтқандарыесімде, олмағанҚанаханқыздарынанемес,әкемніңәулетінен жәнетуыстарымнанәйелалудыбұйырды 6МенбұрынағаңЛабанныңқыздарыдүниегекелгенін естігенмін,сондықтанолардыңарасынанәйелалуды жөнкөрдім

7Сондықтанменөмірімніңбарлықкүндеріндекүнә жасауданнемесебарлықжолдарымдаазғындыққа ұшырауданрухымменсақтандым,өйткеніәкем Ыбырайыммағаннәпсіқұмарлықпеназғындыққа қатыстыкөптегенөсиеттерберді

8Олмағанбұйырғанныңбәрінеқарамастан,жиырма екіжылбойыағамменіменжанжалдасып,мағанжиі: «Бауырым,екіәйелімніңбіреуінеәйелдіккеал»,–деді; бірақменоныңістегеніністеуденбастарттым

9Анашым,сеніңалдыңдаантетемін,өмірбойы Қанаханұрпағыныңқыздарынанәйелалмаймынжәне ағамсияқтызұлымдықжасамаймын

10Қорықпа,анашым,менсеніңеркіңді орындайтыныма,әділдікпенжүретінімежәнемәңгілік жолдарымдыбұзбайтынымасенімдібол

11Сондаолбетінкөккекөтеріп,қолдарының саусақтарынсозып,аузынашып,аспанменжерді жаратқанЕңЖоғарғыҚұдайдымадақтап,Оғаналғыс айтып,мадақтады.

12Олбылайдеді:«МағанЖақыптытазаұлжәнекиелі ұрпақетіпбергенҚұдайЖаратқанИемадақталсын, Оныңкиеліесімімәңгіліккемадақталсын;өйткеніол Сенікі,жәнеоныңұрпағымәңгілікжәнебарлық ұрпақтарбойыСенікіболады»

13Уа,ЖаратқанИем,оғанбатасынбер,аузымаәділдік батасынсал,сондаменоныбаталайын”

14Солкезде,әділдікрухыаузынатүскенде,олекі қолынЖақыптыңбасынақойып,былайдеді: 15ӘділдіктіңИесіжәнемәңгілікҚұдай,сен мадақталасың,Олсағанадамзаттыңбарлық

көпболып,ұлыболсын,Олардыңсанытеңізқұмынан дакөпболсын.

17ОлоларғаосышұрайлыжердіберсінОлоны Ыбырайымғажәнеоныңұрпақтарынамәңгілікке береміндепуәдееткендейжәнеоларонымәңгілік меншікретіндесақтасын

18Ұлым,өмірімдесеніңбалаларыңныңбақытты болуынтілеймін,алсеніңбарлықұрпағыңдықұтты жәнеқасиеттіетсін

19Анаңныңөміріндеоныңрухынқалайсергітсең,Сені босанғанананыңқұрсағыдасағаносылайбатасын береді,[Меніңсүйіспеншілігім]менкеудемсені мадақтайды,Аузымментілімсеніқаттымадақтайды.

20Жербетінетаралып,көбейіңдер,ұрпағыңыз мәңгілікаспанменжердіңқуанышындамінсізболсын; ұрпағыңызқуансын,ұлыбейбітшіліккүнітыныштық орнасын

21Сеніңатыңменұрпағыңмәңгіліккесақталсын,Ең ЖоғарғыҚұдайолардыңҚұдайыболсын,Әділдік Құдайыоларменбіргетұрсын,Оныңкиеліорны мәңгіліккесоларарқылысалынсын

22Сағанбатасынбергенадамжарылқасын,Саған жалғанқарғысайтқанбарлықжанқарғысатсын! 23Олонысүйіп,былайдеді:«ӘлемніңИесісені анаңныңжүрегіменмейірімісағанқуанып,батасын бергендейсүйсін!»Олбатасынберудітоқтатты

26-ТАРАУ

1ОсыаптаныңжетіншіжылындаЫсқақүлкенұлы Есаудышақырыпалып,былайдеді:«Ұлым,мен қартайдым,көзімнашаркөребастады,өлетінкүнімде белгісіз

2Ендіаңаулауқаруларыңды,қорамсағыңдыжәне садағыңдыалып,далағашығып,мені(бұғыатып) аулап,жанымқалағандәмдітағамдыпісіріп,маған әкел,жейін,өлералдындажанымсағанбатасынберсін.

3БірақРабиғаЫсқақтыңЕсауменсөйлесіптұрғанын естіді

4Есауертетұрып,аңаулап,әкесінеалыпкелуүшін далағашықты

5СондаРебеккаұлыЖақыптышақырыпалып,былай деді:«ӘкеңЫсқақтыңағаңЕсауменсөйлесіп:«Мені іздеп,дәмдітағампісіріп,мағанәкел»,–дегенін естідім

6«ӨлералдындаЖаратқанИеніңалдындажеп,саған батаберейін»Енді,ұлым,меніңайтқанымдытыңда: отарыңабарып,мағанекіжақсылақалыпкел,мен әкеңеұнататындәмдітағамдайындапберейінСен әкеңеалыпкел,олжеп,өлералдындаЖаратқанИенің алдындасағанбатаберсін,сондасенбатааласың» 7Жақыпанасына:«Анашым,әкемжейтінжәнеоған ұнайтынештеңеніжасырмаймынТеканашым,ол меніңдауысымдытанып,мағанқолтигізгісікеледідеп қорқамын»,–деді

8Меніңтерімтегіс,алағамЕсаутүктіекенінбілесің ғой.Меноныңкөзалдындақылмыскерболып көрінемін,олмағанбұйырмағаністіістеймін,алол мағанашуланады,менөзімебатаемес,қарғысәкелемін 9АнасыРебеккаоған:«Ұлым,қарғысыңмағантисін, текменіңсөзімеқұлақас»,–деді

10ЖақыпанасыРебекканыңайтқанынақұлақасып,

11РебеккаүлкенұлыЕсаудыңүйдегіжақсы жаңбырыналып,кішіұлыЖақыпқакиіндірдіде, лақтардыңтерісіноныңқолдарыменмойныныңашық жерлерінеорады

12ОлөзідайындағанетпеннандыұлыЖақыптың қолынаберді

13Жақыпәкесінекіріп:«Менсеніңұлыңмын АйтқаныңдыорындадымӘке,тұрда,отырып,мен жегендіже,мағанбатаңдыбер»,–деді

14Ысқақұлына:«Ұлым,қалайшасоншатезтаптың?» –деді

15Жақып:«СебебісеніңҚұдайыңмағанжолкөрсетті», –деді.

16Ысқақоған:«Ұлым,жақындашы,сенменіңұлым Есаусыңба,жоқпа,сипапкөрейін»,–деді

17ЖақыпәкесіЫсқақтыңқасынабарды.Ысқақты сипапкөріп:«Дауыс–Жақыптыңдаусы,алқолдары–Есаудікі»,–деді

18Бірақолонытанымады,себебібұлоныңқабылдау қабілетінжоюүшінкөктенкелгеннұсқауедіАл Ысқақтүсінбеді,өйткеніоныңқолдарыағасы Есаудікіндейтүктіеді,сондықтанолоғанбатасын берді

19Ол:«СенменіңұлымЕсаусыңба?»–депсұрады Ол:«Менсеніңұлыңмын»,–деді.Сондаол:«Ұлым, ұстағаныңдыжейін,жанымсағанбатасынберсін»,–деді

20Олоныжақындатты,олжеді,олшарапәкелді,ол ішті

21ӘкесіЫсқақоған:«Ұлым,жақындап,менісүйші»,–деді.

22Олжақындап,онысүйдіОлоныңкиімініңиісін сезіп,оғанбатасынберіп:«Міне,ұлымныңиісі ЖаратқанИебатасынбергенегістіктіңиісіндей»,–деді

23ЖаратқанИесағанаспанныңшықтарын,жердің шықтарын,моластықпензәйтүнмайынберсін. Халықтарсағанқызмететсін,халықтарсағанбасисін 24Бауырларыңныңқожайыныбол,анаңныңұлдары сағанбасисін.ЖаратқанИеніңмағанбатасынберген жәнеәкемЫбырайымғабатасынбергенбарлық баталарысағанжәнеұрпағыңамәңгіліккеберілсін Сеніқарғағанқарғысатсын,Сағанбатасынберген жарылқасын 25ЫсқақұлыЖақыпқабатасынберіпболғаннанкейін, ЖақыпәкесіЫсқақтыңқасынанкеткенбойда жасырыныпқалдыАлағасыЕсауаңаулапкелді 26Олдәмдітағампісіріп,әкесінеәкеліп:«Әке,тұрып, меніңбұғыетімненжеп,мағанбатаңыздыберіңіз»,–деді

27ӘкесіЫсқақодан:«Сенкімсің?»–депсұрадыОл

29ЕсауәкесіЫсқақтыңсөздерінестігенде,қатты айқайлапжібердіде:«Әке,мағандабатаңызды беріңізші»,–деді

30Олоған:«Ағаңайлакерлікпенкеліп,сенің батаныңнанайырды»,–деді.Сондаол:«Ендіменоның негеЖақыпдепаталғанынбілемінМіне,олменіекі ретбасыпозды:олменіңтұңғыштыққұқығымды тартыпалды,ендіменіңбатамдытартыпалды»,–деді. 31Сондаол:«Әке,мағанбатаңдықалдырғанжоқсың ба?»–дедіЫсқақЕсаудан:«Міне,менонысенің қожайыныңетіптағайындадым,барлықбауырларын оғанқызметшіетіпбердім,моластық,шарапжәне майменонынығайттым.Ендісағаннеістеймін, ұлым?»–депсұрады

32ЕсауәкесіЫсқаққа:«Әке,сеніңбірғанабатаңбар ма?Әке,мағандабатаңдыберші»,–деді.

33ЕсаудауысынкөтеріпжыладыЫсқақоғанбылай депжауапберді:«Міне,сеніңтұрағыңжердің шықынаналыс,аспанныңшықынаналысболады».

34Қылышыңменөмірсүресің,бауырыңақызмететесің Ұлыболғаныңда,мойныңнанмойынтұрықтыалып тастағанда,өлімгеапаратынтолықкүнәжасайсың,ал ұрпағыңдыаспанастынантамырыменқұртасың

35ЕсауәкесініңбатасынбергеніүшінЖақыпты қорқытаберді.Оліштей:«Әкемдіжоқтайтынкүндер жақындапқалды,сондаменағамЖақыптыөлтіремін», –деді

27-ТАРАУ

1ҮлкенұлыЕсаутуралытүсіндеРабиғағаайтылды, сондаРабиғакішіұлыЖақыптышақыртыпалды 2оған:«Міне,ағаңЕсаусененкекалып,сеніөлтіреді», –деді.

3Енді,ұлым,меніңсөзімеқұлақасып,Харандағыағам ЛабанғақашыпбарАғаңныңашуыбасылып,сенен ашуыналып,істегеністеріңдіұмытқанша,онымен бірнешекүнбіргеболСондаменсенісолжерденалып келуүшінадамжіберемін»

4Жақып:«Менқорықпаймын;егеролменіөлтіргісі келсе,меноныөлтіремін»,–деді

5Бірақолоған:«Біркүніекіұлымнандаайырылмайаққояйын»,–деді.

6Жақыпанасына:«Міне,әкемніңқартайып,көзі көрмейтінінбілесіңғойЕгерменонытастапкетсем, бұлоғанжамандықболады.Менонытастап,сенен кетемін,әкемашуланып,мағанқарғысайтадыМен бармаймын.Олменіжібергендеғанабарамын»,–деді. 7РебеккаЖақыпқа:«Менбарып,оныменсөйлесейін, олсеніжібереді»,–деді 8СондаРебеккаЫсқаққакіріп:«Есаудыңәйелдікке алғанекіхеттікқызыныңкесіріненөмірімненбезіп жүрмінЕгерЖақыпосындайжердіңқыздарынанәйел алса,менендінеүшінөмірсүремін?Өйткені Қанаханныңқыздарызұлым»,–деді 9ЫсқақЖақыптышақырыпалып,оғанбатасынберіп, былайдепескертті:«Қанаханқыздарының ешқайсысынанәйелалма 10Тұрда,Месопотамияға,анаңныңәкесіБетуелдің үйінебарда,солжерденанаңныңағасыЛабанның қыздарынанәйелал

12ЫсқақЖақыптыжіберді,олМесопотамияға, ЖақыптыңанасыРебекканыңағасы,сириялық БетуелдіңұлыЛабанғабарды

13ЖақыпМесопотамияғабаруүшінорнынан тұрғаннанкейін,Ребекканыңрухыұлыүшінқайғырып, жылады

14ЫсқақРебеккаға:«Қарындасым,ұлымЖақыпүшін жылама,өйткеніолтыныштықпенкетеді, тыныштықпеноралады»,–деді

15ҚұдайТағалаоныбарлықжамандықтансақтайды жәнеоныменбіргеболады,өйткеніОлоныөмірбойы тастапкетпейді

16Өйткеніменоныңқайдабарсада,барлықісінде табыстыболатынынбілемін,олбізгеаман-есен оралғаншажәнебізоныаман-есенкөргенше

17Қарындасым,олүшінқорықпа,өйткеніолтүзу жолда,олмінсізадам:оладалжәнеөлмейдіЖылама 18ЫсқақРабиғаныұлыЖақыпүшінжұбатып,оған батасынберді.

19ЖақыпАнтқұдығынанХаранғабеталып,екінші аптаныңбіріншіжылында,қырықтөртіншімерейтойда, осыаптаныңбіріншіайыныңжаңаайында,[21:15], таулардағыЛузға,яғниБетелгекелдіКешкеқарайсол жергекеліп,солтүніжолдыңбатысжағынабұрылып, күнбатыпкеткендіктен,солжердеұйықтады.

20Олсолжердіңтастарыныңбіріналып,ағаштың астынабасынақойдыда,жалғызжолжүріпбара жатып,ұйықтапқалды.

21СолтүніолтүскөрдіМіне,жердебаспалдақтұр, оныңжоғарғыжағыаспанғадейінжетіптұрМіне, ЖаратқанИеніңперіштелеріоныңүстінешығып,түсіп жатырекенМіне,ЖаратқанИеоныңүстіндетұрекен 22ОлЖақыпқабылайдеді:«МенәкеңЫбырайымның жәнеЫсқақтыңҚұдайымын,ЖаратқанИемін;сен ұйықтапжатқанжердісағанжәнесеніңұрпағыңа беремін»

23Сеніңұрпағыңжердіңшаңындайкөпболады,сен батысқа,шығысқа,солтүстіккежәнеоңтүстіккеқарай көбейесің,сендежәнесеніңұрпағыңдабарлық халықтардыңбатасынаиеболасың.

24Міне,Менсеніменбіргеболамын,қайдабарсаңда қорғаймын,сеніосыжергетыныштықпенқайтарамын, өйткеніайтқанымныңбәрінорындамайыншасені тастамаймын

25Жақыпұйқысынаноянып:«Шыныменде,бұлжер ЖаратқанИеніңүйі,меноныбілмеппін»,–деді.Ол

26Жақыптаңертеңертетұрып,басынақойғантасты

оралсам,ондаЖаратқанИеменіңҚұдайымболады,ал меносыжергебелгіретіндеорнатқанмынатас ЖаратқанИеніңүйіболады,алСенмағанбергеннің бәрініңоннанбірбөлігінСағанберемін,Құдайым»,–деді.

28-ТАРАУ

1Олсапарынжалғастырып,шығыстағыелге, РебекканыңағасыЛабанғакелдіЛабаноныменбірге болып,қызыРахилағабіраптақызмететті

2Үшіншіаптаныңбіріншіжылында[21:22]олоған: «Мағанәйелімдібер,менсағанжетіжылқызмет еттім»,-дедіЛабанЖақыпқа:«Менсағанәйеліңді беремін»,-деді

3Лабантойжасап,үлкенқызыЛияныЖақыпқа әйелдіккеберді,алкүңіЗилпаныоғанқызметшіетіп берді;бірақЖақыпоныРахиладепойлап,білмеді

4Олоғанжақындағанда,олЛияекен;ЖақыпЛабанға ашуланып,былайдеді:«Негемағанбұлайістедің?Мен сағанЛияүшінемес,Рахилаүшінқызмететтімбе? Негемағанжамандықжасадың?»

5Қызыңдыал,менкетейін,өйткенісенмаған жамандықжасадың»ӨйткеніЖақыпЛиядангөрі Рахиланыжақсыкөретін;өйткеніЛияныңкөзіәлсіз, бірақкелбетіөтеәдеміеді;алРахиланыңкөзіәдемі, келбетідеөтесымбаттыеді 6ЛабанЖақыпқа:«Біздіңелдеүлкенненбұрынкішісін беруондайемес»,–дедіБұлайістеудұрысемес, өйткенікөктегітақтайшалардабылайдепжазылған: ешкімкішіқызынүлкенненбұрынбермеуікерек;бірақ үлкеніалдымен,оданкейінкішісінбередіАлкім солайістесе,олароғанкөктекінәтағады,алмұны істейтінешкімәділемес,өйткенібұлісЖаратқан Иеніңалдындажаман

7Исраилхалқынабұлайістемеудібұйыр,үлкеніне бермейтұрыпкішісіналмасын,себебібұлөтежаман.

8ЛабанЖақыпқа:«Мынажетікүндіктойөтіпкетсе екен,менсағанРахиланыберемін,сенмағантағыжеті жылқызмететесің,алдыңғыаптадағыдайқойларымды бағыпжүресің»,–деді

9ЛияныңжетікүніөткенкүніЛабанРахиланы Жақыпқатағыжетіжылқызмететуүшінберді,ал ЗилпаныңқарындасыРахилаБилханыоғанқызметші етіпберді

10ОлРахилаүшінтағыжетіжылқызмететті,өйткені Лияоғантегінберілгенеді

11ЖаратқанИеЛияныңқұрсағынашты.Олжүкті болып,ЖақыпқаұлтудыОлоғанүшіншіаптаның біріншіжылыныңтоғызыншыайыныңонтөртінші күніРубендегенатқойды[21:22AM]

12БірақРахиланыңжатырыжабылғанеді,өйткені ЖаратқанИеЛияныңжеккөрініштіекенін,ал Рахиланыңоныжақсыкөретінінкөрді

13ЖақыпЛияғатағыдажақындадыЛияжүктіболып, ЖақыпқаекіншіұлтудыОлоныоныншыайдың жиырмабіріншісінде,яғниосыаптаныңүшінші жылындаШимондепатады[21:24AM]

15ЖақыптағыдаоғанжақындадыӘйеліжүктіболып,

16ОсыныңбәрінебайланыстыРахилаЛияға қызғанышпенқарады,өйткеніолқұрсақкөтереалмады. ОлЖақыпқа:«Мағанбалаларбер»,–дедіЖақып: «Менсеніңқұрсағыңнаншыққанжемісіңдібермедім бе?Менсенітастапкеттімбе?»–деді

17РахилаЛияныңЖақыпқаРубен,Шимон,Левижәне Яһудадегентөртұлтуыпбергенінкөргенде,оған: «МеніңкүңімБалхағабар,олжүктіболып,мағанұл туыпбереді»,–деді(СоданкейінолкүңіБалхаға әйелдіккеберді).

18Оләйелгежақындағанда,олжүктіболып,ұлтуды Олоғанүшіншіаптаныңалтыншыжылы,алтыншы айдыңтоғызыншыкүніДандегенатқойды.[21:27AM]

19ЖақыпБалхағаекіншіретжақындадыБалхажүкті болып,ЖақыпқатағыбірұлтудыРахилаоған

20Лияөзініңбедеуболып,босанбағанынкөргенде, Рахилағақызғанып,күңіЗилпаныЖақыпқаәйелдікке

үшіншіжылы,сегізіншіайдыңонекіншісіндеоғанҒад дегенатқойды[21:31AM]

21Оләйелгеқайтаданжақындады,әйелжүктіболып, оғанекіншіұлтуды.Лияоғантөртіншіаптаның бесіншіжылы,онбіріншіайдыңекіншісіндеАшер дегенатқойды[21:33AM]

22ЖақыпЛияғажақындады.Лияжүктіболып,ұл тудыТөртіншіаптаныңтөртіншіжылы,бесіншіайдың төртіншікүні,оныИсахардепатадыОлоны мейірбикегеберді.

23ЖақыпоғанқайтаданжақындадыӘйеліжүкті болып,екіұл,бірқызтудыТөртіншіаптаның алтыншыжылы,жетіншіайдыңжетіншікүніндеол ұлыныңатынЗабулон,алқызыныңатынДинадеп қойды[21:34AM]

24ЖаратқанИеРахилағарақымынтөгіп,оның құрсағынашып,олжүктіболып,ұлтудыОлосы төртіншіаптаныңалтыншыжылыныңтөртінші айыныңжаңатуғанкүнінде,оныңатынЖүсіпқойды. [21:34AM]

25ЖүсіпдүниегекелгенкүндеріЖақыпЛабанға: «Мағанәйелдерімменұлдарымдыбер,әкемЫсқаққа барып,өзімеүйсалыпберейінМенсеніңекіқызың үшінсағанқызмететкенжылдарымдыаяқтадым,енді әкемніңүйінебарамын»,–деді.

26ЛабанЖақыпқа:«Жалақыңүшінменіменбіргеқал, қойларымдықайтаданжайып,жалақыңдыал»,–деді

27Оларбір-біріменкелісіп,оғанжалақыретіндеқара, дақтарыменақтүстіқозыларменлақтарберугекелісті

14ЖақыпЛияғатағыдажақындадыЛияжүктіболып, оғанүшіншіұлтуды.Лияоғаносыаптаныңалтыншы жылыныңбіріншіайыныңжаңаайындаЛевидегенат қойды.[21:27AM]

29Жақыптыңмүлкіөтекөпболды,оныңсиырлары, қойлары,есектері,түйелері,қызметшілеріменкүңдері болды

30ЛабанменоныңұлдарыЖақыпқақызғанышпен қарады,Лабаноныңқойларынтартыпалды,алолоны жаманниетпенбақылапотырды

29-ТАРАУ

1РахилаЖүсіптібосанғаннанкейін,Лабанқойларын қырқуғакетті,өйткеніолароданүшкүндікжол жүретінжердееді

2ЖақыпЛабанныңқойларынқырқуғабаражатқанын көріп,ЛияменРахиланышақырыпалып,оларға Қанаханжерінеөзіменбіргебарудыжылылебізін білдірді.

3Өйткеніолтүсіндебәрінкөргенін,әкесініңүйіне қайтуыкерекдегенніңбәрінайтыпбердіОлар:«Қайда барсаңда,бізсеніменбіргебарамыз»,–деді.

4ЖақыпәкесіЫсқақтыңжәнеәкесіЫбырайымның Құдайынамадақайтып,орнынантұрып,әйелдерімен балаларынамініп,барлықмал-мүлкіналып,өзеннен өтіп,ҒалақатжерінекелдіЖақыпөзниетінЛабаннан жасырып,оғанайтпады

5Төртіншіаптаныңжетіншіжылында,біріншіайда, жиырмабіріншікүні,Жақып(бетін)Гилеадқабұрды [21:35AM]Лабанонықуыпжетіп,үшіншіайда,он үшіншікүні,ГилеадтауындаЖақыптықуыпжетті.

6БірақЖаратқанИеоныңЖақыпқазиянкелтіруіне жолбермеді,өйткеніолтүндетүсіндекөріндіЛабан Жақыппенсөйлесті.

7СолкүндердіңонбесіншісіндеЖақыпЛабанмен оныменбіргекелгендердіңбарлығынатойжасадыСол күніЖақыпЛабанға,алЛабандаЖақыпқаГилад тауынанекіншісінежаманниетпенөтпеугеантберді 8Олсолжердекуәгерлікүйіндіжасады,сондықтансол жердіңатыосыүйіндініңатымен«Куәүйіндісі»деп аталады

9БірақбұрыноларҒалақатжерінрефаимдердіңжері депатаған,өйткеніолрефаимдердіңжеріеді,ал рефаимдерсолжердедүниегекелген,бойыон,тоғыз, сегізжәнежетішынтақболғаналыптар 10ОлардыңмекеніАммонұлдарыныңжеріненХермон тауынадейінболды,алпатшалықтарының орталықтарыКарнаим,Аштарот,Едрей,Мисуржәне Беонболды.

11ЖаратқанИеолардызұлымістеріүшінжойып жіберді;өйткеніоларөтеқатыгезеді,алолардың орнынааморлықтарзұлымжәнекүнәһарболыптұрды, жәнебүгіндеолардыңбарлықкүнәларынтолық жасағанбірде-бірхалықжоқ,жәнеолардыңжер бетіндеөмірсүруұзақтығыжоқ.

12ЖақыпЛабандыжіберді,олшығыстағы Месопотамияғакетті,алЖақыпГилеаджерінеқайтып оралды

13Олтоғызыншыайда,онбіріншікүніЯбокөзенінен өтті.СолкүніағасыЕсауоғанкеліп,оныментатуласып, онытастап,Сейіржерінекетті,алЖақыпшатырларда тұрды

14Бесіншіаптаныңбіріншіжылында,осы

15ОләкесіЫсқаққабарлықмал-мүлкін,киім-кешегін, тамағын,етін,сусынын,сүтін,майын,ірімшігінжәне аңғардыңқұрмаларынжіберді

16АнасыРебеккағадажылынатөртрет,айлар аралығында,жержыртуменоруарасында,күзбен жаңбыр(маусым)аралығындажәнеқыспенкөктем аралығындаЫбырайыммұнарасынадейінбарукерек еді

17ӨйткеніЫсқақАнтқұдығынанқайтыпкеліп,әкесі Ыбырайымныңмұнарасынакөтеріліп,солжердеұлы Есауданбөлектұрды

18ЖақыпМесопотамияғабарғанкезде,Есау ЫсмағұлдыңқызыМахалаттыәйелдіккеалып,әкесі менәйелдерініңбарлықотарынжинап,Сейіртауына

басындажалғызқалдырды.

19ЫсқақАнтқұдығынаншығып,Хеброн тауларындағыәкесіЫбырайымныңмұнарасында тұрды.

20Жақыпәкесіменанасынажібергенбарлықзаттарын, олардыңқажеттіліктерініңбәрінсолжергежіберіп отырды,алоларЖақыптыбаржүректерімен,баржантәндеріменбаталады

30-ТАРАУ

1Алтыншыаптаныңбіріншіжылында[21:43]ол төртіншіайдатыныштықпенСихемніңшығысындағы Салемгекөтерілді

2ОларЖақыптыңқызыДинанысолжердіңбилеушісі, хевтікХамордыңұлыСихемніңүйінеалыпкетті. Сихемоныменжатып,онызорладыОлонекіжасар кішкентайқызеді

3Оләкесіменағаларынанқыздыөзінеәйелдікке беруінөтіндіЖақыппеноныңұлдарыСихем тұрғындарынаашуланды,өйткеніоларқарындастары Динанықорлап,оларғажаманниетпенсөйлеп,алдап, азғырды

4ШимонменЛеуікүтпегенжерденСихемгекеліп, Сихемніңбарлықтұрғындарынаүкімшығарды.Сол жердекездескендердіңбәрінөлтіріп,бірде-біреуінтірі қалдырмадыОларқарындастарыДинаныңабыройын түсіргендіктен,бәріназаптапөлтірді.

5ЕндіИсраилқызыныңқорлануықайталанбасын, өйткеніоларғакөктеүкімшығарылып,оларИсраилде масқараболғанбарлықШекемдіктердісемсермен өлтірсін

6ЖаратқанИеолардыЖақыпұлдарыныңқолына берді,оларолардықылышпенқырып,жазасынөтесін

8Исраилдежербетіндегіұрпақтардыңөмірбойынеке адалдығынбұзатынәйелменласнәрсеболмасын, өйткеніИсраилЖаратқанИеніңалдындакиелі, сондықтаноныарамдағанәрбірадамміндеттітүрде өледі:онытаспенатқылаукерек.

9ӨйткенікөктегітақтайшалардаИсраилдіңбарлық ұрпағытуралыбылайдепжазылған:оныластағанадам міндеттітүрдеөледі,таспенатылады.

10Бұлзаңныңмерзімдеріде,кешірімде,өтеудежоқ БіраққызынқорлағанадамбүкілИсраилдіңарасынан жойылады,себебіолөзұрпағынМолохқаберіп,оны арамдауғатырысқан

11Мұса,исраилдіктергебұйрықберіп,оларға қыздарынбасқаұлтөкілдерінебермеудіжәнебасқаұлт өкілдерініңқыздарынұлдарынаалмаудыбұйыр, өйткенібұлЖаратқанИеніңалдындажиіркенішті.

12СондықтанменсендергеШехемдіктердіңДинаға қарсыжасағанбарлықістерінжәнеЖақыптың ұлдарының:«Бізқызымыздысүндеттелмегенадамға бермейміз,өйткенібұлбізүшінмасқараболды»,–дегенсөздерінТауратзаңындажазыпқойдым 13БұлИсраилүшінде,тірілерүшінде,басқа ұлттардыңқыздарыналатындарүшіндемасқара, өйткенібұлИсраилүшінарамжәнежиіркенішті

14ЕгерИсраилдіңәйелібасқаұлтөкілдерінің қыздарынанболсанемесеқыздарыныңбірінбасқаұлт өкілдерініңбірінеберсе,олбұларамдықтанқұтыла алмайды.

15Өйткенііндетүстінеіндет,қарғысүстінеқарғыс болады,жәнеоғанәрбірүкім,індетжәнеқарғыскеледі: егеролосылайістесенемесеарамдықжасайтындардан, ЖаратқанИеніңкиеліорнынбылғайтындарданнемесе Оныңкиеліесімінқорлайтындарданкөзінжасырса, ондабүкілхалықосыадамныңбарлықарамдығымен қорлауыүшінсотталады 16Адамдарғаалалаушылықболмайды[жәнеоларға құрметкөрсетілмейді],жеміс-жидектерді, құрбандықтарды,өртелетінқұрбандықтардыжәне майлардықабылдамайды,сондай-ақхошиістіңхош иісінқабылдамайды,сондықтанонықабылдамайды. Исраилдегікиеліорындыарамдағанәрбірерадам немесеәйелосылайболады 17Сондықтанменсағанбылайдепбұйырдым: Исраилгемынакуәліктікөрсет:Шекемдіктердіңжәне олардыңұлдарыныңжағдайынкөр:оларЖақыптыңекі ұлыныңқолынаберіліп,азаптапөлтірілген,бұлоларға әділдікүшінесептелдіжәнеоларғаәділдікүшін жазылды.

18Левидіңұрпағыдіниқызметкежәнелеуіліктер болуғатаңдалды,оларбізсияқтыүнеміЖаратқан ИеніңалдындақызмететуіүшінжәнеЛевименоның ұлдарымәңгіліккебатаалуыүшін;өйткеніолИсраилге қарсышыққандардыңбарлығынанәділдікпенүкім шығаруғажәнекекалуғақұлшыныстыболды 19ОларкөктегітақтайшаларғаОныңигілігітуралы куәлікретіндебарлықҚұдайдыңалдындабатамен

достарретіндежазылсын»,–депайтудыбұйырдым 22Бірақегероларкүнәжасап,барлықжағынан арамдықістержасаса,көктегітақтайшаларғақарсылас ретіндежазылады,өміркітабынанжойылады, жойылатындардыңкітабынажәнежердентамырымен жойылатындарменбіргежазылады

23ЖақыптыңұлдарыСихемдіөлтіргенкүнікөкте олардыңпайдасынаәділдікпенадалдықтанытып, күнәһарларданкекалғанытуралыжазбажазылып,бата ретіндежазылды

24ОларқарындастарыДинаныСихемніңүйіненалып шығып,Сихемдегібарлықмал-мүлкін,қойларымен өгіздерін,есектерін,барбайлығыменотарларын тұтқындап,әкелеріЖақыпқаалыпкелді.

25Олқаланысемсерменқиратқаныүшінолардысөгіп тастады,себебіолсолжердетұратынқанахандықтар менперездіктерденқорықты.

26ШекемніңайналасындағыбарлыққалаларЖаратқан Иеніңқорқынышынабөленді,сондықтанолар Жақыптыңұлдарынқууғатұрмады,өйткеніоларды қорқынышбиледі

31-ТАРАУ

1АйдыңжаңаайындаЖақыпүйіндегібарлық адамдарғабылайдеді:«Тазарып,киімдеріңді ауыстырыңдарда,БетелгебарайықМенағамЕсаудан қашыпкеткенкүніОғанантбергенедім,өйткеніол меніменбіргеболдыжәнеменіосыжерге бейбітшілікпеналыпкелді,алараларыңдажүрген бөтенқұдайлардықуыпжіберіңдер»

2Оларбөтенқұдайларды,құлақтарындағыжәне мойындарындағынәрселерді,сондай-ақРахилаәкесі ЛабаннанұрлапалғанпұттардыЖақыпқатолығымен берді.Рахилаолардыөртеп,сындырып,жойып,Шехем жеріндегіеменағашыныңастынажасырды 3ОлжетіншіайдыңжаңаайындаБетелгекөтеріліп, ұйықтағанжерінеқұрбандықүстелінтұрғызып,сол жергебағанаорнаттыӘкесіЫсқаққажәнеанасы Рабиғағақұрбандыққабаруынхабарлады

4СондаЫсқақ:«ҰлымЖақыптыжіберші,өлер алдындаоныкөрейін»,–деді 5ЖақыпәкесіЫсқақпенанасыРабиғаға,яғниәкесі ЫбырайымныңүйінебардыОлекіұлыЛеуімен Яһуданыертіп,әкесіЫсқақпенанасыРабиғағакелді 6Ребеккамұнараданшығып,Жақыптысүйіп,

8ЖақыпәкесіЫсқақтыңжатқанбөлмесінекірді Ысқақтыңқолынанұстап,еңкейіп,онысүйді.Ысқақ ұлыЖақыптыңмойнынанқұшақтапжылады

9Ысқақтыңкөзіненқараңғылықжоғалыпкетті.Ол ЖақыптыңекіұлыЛеуіменЯһуданыкөріп:«Ұлым, бұлсеніңұлдарыңба?Өйткеніоларсағанұқсайды»,–деді

10Олоғанолардыңшынымендеөзұлдарыекенін айтты:«Сенолардыңшынымендеменіңұлдарым екенінкөрдің»

11Олароғанжақындағанда,олбұрылып,екеуінде құшақтапсүйді

12Сондапайғамбарлықрухыоныңаузынатүсіп,олоң қолынанЛевиді,солқолынанЯһуданыұстады

13ОлалдыменЛевигебұрылып,оныалдыменбатасын беребастадыда,оғанбылайдеді:«БарлықҚұдай, барлықғасырлардыңИесі,сағанжәнесенің балаларыңабарлықғасырлардабатасынберсін» 14ЖаратқанИесағанжәнесеніңұрпағыңаұлылықпен зордаңқберсін,жәнесеніжәнесеніңұрпағыңды барлықадамдарданӨзінежақындатып,Оныңкиелі үйіндеқасиеттіперіштелержәнеқасиеттілерретінде қызмететугемәжбүретсін(Тіпті)ұлдарыңныңұрпағы даңққа,ұлылыққажәнекиеліліккеиеболадыжәне олардыбарлықғасырларғаұлыетсін.

15ОларЖақыпұлдарыныңбарлықұрпақтарының төрешілері,әміршілеріжәнебасшыларыболады;Олар ЖаратқанИеніңсөзінәділдікпенайтады,Оныңбарлық үкімдерінәділдікпеншешедіОларМеніңжолдарымды Жақыпқа,МеніңжолдарымдыИсраилгежариялайды Сүйіктілердіңбарлықұрпақтарынбаталауүшін олардыңаузындаЖаратқанИеніңбатасыберіледі 16АнаңсеніңатыңдыЛевидепатады,жәнеолсенің атыңдыәділдепатады:сенЖаратқанИегеқосыласың жәнеЖақыптыңбарлықұлдарыныңжолдасыболасың; Оныңдастарқанысенікіболсын,сенжәнесенің ұлдарыңоданжейсіңдер;Дастарқаныңұрпақтанұрпаққатолыболсын,ризығыңмәңгілікболсын 17Сеніжеккөретіндердіңбәрісеніңалдыңда жығылсын,барлықжауларыңтамырыменжойылып, жойылсын;Сағанбатасынбергенгебатасынберсін, Сағанқарғысайтқанәрбірхалыққақарғысынжаусын! 18Яһудағабылайдеді:«ЖаратқанИесағанкүшпен қуатберсін,сеніжеккөретіндердіңбәрінтаптауға;сен жәнеұлдарыңныңбіріЖақыптыңұлдарыныңүстінен әміршіболасыңдар;сеніңатыңменұлдарыңныңаты бүкілжерменаймақтыаралап,таралсынСондабасқа ұлттарсеніңалдыңдақорқады,албарлықұлттар дірілдейді»

19Жақыптыңкөмегісендеболады,Исраилдің құтқарылуысендеболады

20Сенәділдігіңніңқұрметтітағынаотырғанда,сүйікті ұлдарыңныңбарлықұрпағыүшінүлкентыныштық орнайды;Сағанбатасынберетінадамбатасынберсін, алсеніжеккөріп,қинап,қарғайтындардыңбәрі тамырыменжойылып,жербетіненқарғысқа ұшырайды».

21Олбұрылып,онықайтадансүйіп,құшақтап,қатты қуанды,өйткеніолөзұлыЖақыптыңұлдарын шыныменкөргенеді.

22Олаяғыныңарасынантұрып,оғанжығылып,тағзым етті.Ололарғабатасынберіп,солтүніәкесіЫсқақтың

23ОлЖақыптыңекіұлын,біріноңжағына,екіншісін солжағынаұйықтатты,бұлоғанәділдікретінде саналды

24Жақыптүндеәкесінебәрінайтыпберді:Жаратқан Иеоғанқалайзормейірімкөрсеткенін,барлық жолдарындақалайжақсылыққажолашқанынжәне оныбарлықжамандықтанқалайқорғағанын

25ЫсқақәкесіЫбырайымныңҚұдайынамадақайтты, өйткеніОлқызметшісіЫсқақтыңұлдарынанмейірімі менәділдігінаямағанеді

26ТаңертеңЖақыпәкесіЫсқаққаЖаратқанИеге бергенантын,көргенаянын,құрбандықүстелін тұрғызғанын,антеткендейЖаратқанИеніңалдында құрбандықшалуғадайынекенінжәнеоныесекке мінгізугекелгенінайтыпберді.

27ЫсқақұлыЖақыпқа:«Менсеніменбіргебара алмаймын,өйткеніменқартайдым,жолғашыдай алмаймын.Ұлым,тыныштықпенжүр.Менбүгінжүз алпысбесжастамын;ендіжолжүреалмаймын Анаңды(есекке)мінгізіп,оныөзіңменбіргежібер»,–деді.

28Ұлым,сенменіңүшінкелгеніңдібілемінБүгінмені тірікөргеніңүшін,мендесенікөргенімүшінбақытты болғайсың,ұлым.

29Сенуәдеңдіорындап,табысқажетесің;уәдеңді кейінгеқалдырма;өйткенісенуәдеңүшінжауапқа тартыласың;ендіоныорындауғаасығың,сондабарлық нәрсеніжаратқан,сенуәдебергенҚұдайғаризаболады 30ОлРебеккаға:«ҰлыңЖақыппенбіргебар»,–деді РебеккаұлыЖақыппен,ДебораменбіргеБетелгекелді.

31ЖақыпәкесініңөзінежәнеекіұлыЛевимен Яһудағабергендұғасынесінеалып,қуанып,атабабаларыныңҚұдайыЫбырайымменЫсқақты мадақтады

32Олбылайдеді:«Ендіменөзімніңде,ұлдарымның даҚұдайалдындамәңгілікүмітімбарекенінбілемін», –деді;жәнебұлекеуінеқатыстыосылайжазылған; жәнеолармұныаспантақтайшаларындаЫсқақтың олардықалайбатасынбергенітуралымәңгіліккуәлік ретіндежазыпқалдырады

32-ТАРАУ

1СолтүніолБетелдеболды,алЛевитүсіндеолароны жәнеоныңұлдарынмәңгіліккеЕңЖоғарғыҚұдайдың

тоғызқой,жетіқозыжәнежиырмабірлақты құрбандықүстеліндеөртелетінқұрбандықретінде әкелдіБұларҚұдайғаұнамдыхошиіссыйлайды 5Бұлоныңжеміс-жидекжәнесусын құрбандықтарыменбіргеоннанбірбөлігінберугеант еткенінебайланыстықұрбандығыеді

6Отжалмапболғаннанкейін,олоттыңүстіндегіотқа хошиістізаттүтетті;алғысқұрбандығыретіндеекіөгіз, төртқошқар,төртқой,төртешкі,екібіржасарқой жәнеекілақшалды;олжетікүнбойыкүнсайын осылайістеді

7Ол,оныңбарлықұлдарыжәнеадамдарыжетікүн бойысолжердеқуанышпентамақтанып,оныбарлық қиыншылықтарынанқұтқарып,антбергенЖаратқан Иегебатаберіп,алғысайтты

8Олбарлықтазамалдыңоннанбірбөлігінберіп, өртелетінқұрбандықшалды,алараммалдыұлы Левигебермеді,алоғанбарлықадамдардыңжандарын берді.

9ЛеуіонағасыныңорнынаәкесіЖақыптыңалдында БетелдегідіниқызметтіатқардыОлсолжердедіни қызметкерболды,алЖақыпантберді.Осылайшаол оннанбірбөлігінқайтаданЖаратқанИегеарнап,оны қасиеттіетті,сондаолОғанкиеліболды

10Сондықтанаспантақтайшаларындаоннанбір бөлігінберутуралызаңретіндежазылған,олжыл сайынЖаратқанИеніңалдында,Оныңесімітұруүшін таңдалғанжердежеугетиіс,жәнебұлзаңныңмәңгілік күндеріжоқ

11Бұлжарлықжылсайынекіншіондықтыңоннанбір бөлігінтаңдалғанжердеЖаратқанИеніңалдындажеу арқылыорындалуыкерекжәнебиылданкелесіжылға дейіноданештеңеартылмауыкерекдепжазылған

12Өйткенітұқымжылбойыжиналғанғадейін,шарап жүзімжиналғанғадейін,алмаймаусымыаяқталғанға дейінжелебереді

13Алоданқалғанжәнеескіргенніңбәріласдеп саналсын,отқажағылсын,себебіоллас

14Оларонықасиеттіжердебіргежесін,оныңескіруіне жолбермесін.

15Сиырменқойдыңоннанбірбөлігініңбарлығы ЖаратқанИегекиеліболадыжәнеОныңдіни қызметкерлерінетиесіліболады,олароныжылсайын Оныңалдындажейді;өйткеніаспантақтайшаларына оннанбірбөлігітуралыосылайжазылғанжәнеойып жазылған.

16Келесітүні,осыайдыңжиырмаекіншікүні,Жақып солжердісалып,ауланықоршауменқоршап,оныөзі жәнекейінгіұрпақтарыүшінмәңгіліккеқасиеттіетуге белбуды

17ТүндеЖаратқанИеоғанкөрініп,батасынберіп: «СеніңатыңЖақыпемес,Исраилдепаталады»,–деді. 18Олоғантағыдабылайдеді:«Менаспанменжерді жаратқанЖаратқанИемін,сенікөбейтіп,сансыз көбейтемінСененпатшаларшығады,оларадам баласыныңаяғықайдатаптаса,солжергебилікетеді» 19Менсеніңұрпағыңааспанастындағыбүкілжерді беремін,оларбарлықхалықтардыөзқалаулары бойыншасоттайды,соданкейіноларбүкілжерді иеленіп,онымәңгіліккемұраетеді.

20Олоныменсөйлесіпболғаннанкейін,жоғары көтерілді.Жақыпкөккекөтерілгеншеқараптұрды. 21Олтүндеаяналып,көктенжетітақтайшаұстаған періштенікөрді.ОлолардыЖақыпқаберді.Жақып олардыоқып,ондажазылғанныңбәрінбілді.Олөзі менұлдарыныңбасынабарлықғасырлардатүсетінін білді

22Олоғантақтайшалардажазылғанныңбәрінкөрсетіп, былайдеді:«Бұлжердісалма,мәңгіліккиеліорынға айналдырма,мұндатұрма,өйткенібұлжерондайемес ӘкеңЫбырайымныңүйінебарып,әкеңқайтыс болғаншаәкеңЫсқақтыңқасындабол»

23ӨйткенісенМысырдатыныштықтаөлесің,осы жердеата-бабаларыңныңқабірінде,Ыбырайыммен Ысқақтыңқасындақұрметпенжерленесің

24Қорықпа,өйткенісенонықалайкөріп,оқысаң,бәрі солайболады;жәнесенбәрінқалайкөріп,қалай оқысаң,солайжазыпал

25Жақыпбылайдеді:«Ием,оқығаныммен көргенімніңбәрінқалайесіметүсіреаламын?»Олоған: «Менбәрінесіңетүсіремін»,–деді

26Олоныңқасынантұрып,ұйқысынаноянып,оқыған жәнекөргенбарлықсөздерінесінетүсірді,оқыған жәнекөргенбарлықсөздерінжазыпалды

27Олсолжердетағыбіркүндітойлап,бұрынғы күндерішалғанқұрбандықтарынасайсолжерде құрбандықшалып,оны«Қосымша»депатады,себебі бұлкүнқосылып,бұрынғыкүндерді«Мейрам»деп атады

28Осылайша,оныңболуыкерекекенікөрінді,және бұлкөктегітақтайшалардажазылған:сондықтаноған онытойлаужәнеоныжетікүнгеқосукеректігіаян етілді

29Олжылкүндерініңсанынасәйкесмерекекүндері арасындатіркелгендіктен,оған«Қосымша»дегенат қойылды

30ОсыайдыңжиырмаүшіншікүнітүндеДебора Ребекканыңкүтушісіқайтысболды,онықаланың төменгіжағындағыөзенжағасындағыеменніңастына жерледі.Олбұлжерді«Дебораөзені»,алеменді «Деборажоқтауыныңемені»депатады

31СоданкейінРебеккаәкесіЫсқақтыңүйінеқайтып оралды.Жақыпәкесініңқалауыншатамақдайындау үшіноғанқошқарлар,қойларменешкілержіберді

32Оланасыныңсоңынанжүріп,Кабратанжерінекеліп, солжердетұрды.

33Рахилатүндеұлтуып,оныбосанукезіндеазап шеккендіктен,«Меніңқайғы-қасіретімніңұлы»деп атадыБірақәкесіоғанБенжаминдегенатқойды,бұл мерейтойдыңалтыншыаптасыныңбіріншікүні, сегізіншіайдыңонбіріншікүніболды[21:43AM] 34Рахиласолжердеқайтысболып,Ефратажерінде,

2Рубенәкесініңкәнизагы,Рахиланыңқызметшісі Балханыңқұпияжердесуғашомылыпжатқанынкөріп, оғанғашықболды

3Олтүндетығылып,Билханыңүйінекіргенде,оны үйіндегітөсектежалғызұйықтапжатқанынкөрді.

4Оләйелменжатты,әйелоянып,Рубенніңтөсекте жатқанынкөрдіРубенкөрпесініңшетінашып,оны ұстапалып,айқайлапжібергенде,оныңРубенекенін білді

5Әйелоданұялып,қолынбосатыпжіберді,алол қашыпкетті

6Олбұлжағдайғақаттықайғырып,ешкімгеайтпады 7Жақыпқайтыпкеліп,оныіздегенде,олоған:«Мен сенүшінтазаемеспін,өйткеніменсеніңалдыңдалас болдымРубенменіластап,түндеменіменжатты,мен ұйықтапжаттым,олменіңетегімдіашып,менімен жатқаншаештеңебілмедім»,–деді 8Жақыпәкесініңетегінашып,Балхаментөсектес болғанРубенгеқаттыашуланды.

9Рубенонықорлағандықтан,Жақыпоғанқайта жақындамадыАләкесініңетегінашқанадамөте зұлым,өйткеніолЖаратқанИеніңалдында жиіркенішті

10Сондықтанкөктегітақтайшалардаерадамәкесінің әйеліменжатпауыжәнеәкесініңетегінашпауыкерек депжазылып,бұйырылған,өйткенібұларамдық:олар жербетіндеарамдықжасағандықтан,әкесініңәйелімен жатса,ерадамда,әйелдебіргеөледі.

11ҚұдайымызӨзініңменшігіретіндетаңдаған халықтаешқандайарамнәрсеболмайды

12Тағыдаекіншіретбылайдепжазылған:«Әкесінің әйеліменжатқанадамғақарғысатсын,өйткеніол әкесініңұятынашты»;жәнеЖаратқанИеніңбарлық қасиеттілері:«Олайболсын,солайболсын!»,-деді.

13Алсен,Мұса,Исраилұлдарынаосысөзді орындаудыбұйыр,өйткенібұлөлімжазасынаәкеп соғады;жәнебұллас,жәнемұныістегенадамды мәңгіліккеөтеумүмкінемес,олөлтіріліп,таспен атылып,Құдайымыздыңхалқыныңарасынан жойылсын.

14Исраилдеосылайістейтінешкімгежербетіндебір күндетіріқалуғарұқсатетілмейді,өйткеніол жиіркеніштіжәнелас.

15Олар:«Рубенәкесініңкәнизагымен жақындасқаннанкейінөмірсүріп,кешірілді»,–деп айтпасын.Рубенніңкүйеуіболғанынақарамастан, күйеуіЖақыпәлітіріеді

16Солуақытқадейінжарлық,үкімжәнезаң барлығынатолықтайашылғанжоқ,бірақсенің заманыңда(ол)мезгілдерменкүндерзаңыжәне мәңгілікұрпақтарғаарналғанмәңгілікзаңретінде ашылды.

17Бұлзаңбойыншакүндердіңаяқталуыжәне күнәларыныңөтелуіжоқ,керісінше,екеуідехалық арасынанжойылуыкерек:оларкүнәжасағанкүні өлтірілуікерек

18Мұса,сеноныИсраилхалқынажазыпқой,оларосы сөздердіорындасынжәнеөлімгеәкелетінкүнә жасамасын,өйткенібіздіңҚұдайымызЖаратқанИе–Төреші,Оладамдардысыйламайдыжәнесыйлықтарды қабылдамайды

19Оларғакелісімніңосысөздерінайт,сондаоларестіп,

20Олардыңжербетіндежасайтыназғындығынан үлкенкүнәжоқ;өйткеніИсраил–ҚұдайыЖаратқан

қызметкерлерменпатшалықхалықжәнеОныңменшігі; жәнемұндайластыққасиеттіхалықтыңарасында пайдаболмайды

21Алалтыншыаптаныңүшіншіжылында[21:45] ЖақыппеноныңбарлықұлдарыЫбырайымныңүйіне барып,әкесіЫсқақпенанасыРебекканыңқасына қоныстанды

22Жақыптыңұлдарыныңесімдерімыналар:тұңғышы Рубен,Шимон,Леуі,Яһуда,Исахар,Забулон,Лияның ұлдары;РахиланыңұлдарыЖүсіппенБениямин; БилханыңұлдарыДанменНафтали;Зилпаныңұлдары ҒадпенАшир;жәнеЖақыптыңжалғызқызыЛияның қызыДина

23Оларкеліп,ЫсқақпенРебеккағабасиіп,оларды көргенде,Жақыппеноныңбарлықұлдарынабатасын бердіЫсқақкенжеұлыЖақыптыңұлдарынкөріп, қаттықуанды.

34-ТАРАУ

1Осықырықтөртіншімерейтойдыңалтыншы жылында[21:48]Жақыпұлдарынқойларынжаюға,ал қызметшілеріноларменбіргеШехемжайылымдарына жіберді

2Аморлықтардыңжетіпатшасыоларғақарсы жиналып,олардыөлтіріп,ағаштардыңастынатығылып, малдарынолжаетуүшінжиналды

3Жақып,Леви,ЯһудажәнеЖүсіпәкелеріЫсқақтың қасындаүйдеболды,өйткеніоныңкөңіліқайғырып, онытастапкетеалмады;алБенджаминеңкішісіеді, сондықтанәкесіменбіргеқалды

4Тафупатшасы,Аресаныңпатшасы,Сераганпатшасы, Селопатшасы,Гааспатшасы,Бетхоронпатшасы, МаанисакирпатшасыжәнеосытаулардажәнеҚанахан жеріндегіормандардатұратындардыңбәрікелді.

5ОлармұныЖақыпқа:«Міне,аморлықтардың патшаларыұлдарыңдықоршапалып,малдарынтонап кетті»,–депхабарлады.

6Олүшұлымен,әкесініңбарлыққызметшілерімен жәнеөзқызметшілеріменбіргеүйінентұрып,алты мыңқылышкөтергенадамменоларғақарсыаттанды 7ОлолардыШехемжайылымдарындақырып,қашып кеткендерінқуып,қылыштыңжүзіменқырып,Ареса,

10Осыаптаныңжетіншіжылында[21:49]олЖүсіпті ағаларыныңжағдайынбілуүшінүйіненШехемжеріне жіберді,ололардыДотанжерінентапты

11Олароғанопасыздықжасап,оныөлтіруүшін қастандықойластырды,бірақойларынөзгертіп,оны ысмайылдықсаудагерлергесатыпжібердіОлароны МысырғаалыпкелдіСоданкейіноныперғауынның уәзірі,аспаздардыңбасшысы,Елеқаласыныңдіни қызметкеріПотифарғасатыпжіберді

12Жақыптыңұлдарыбірлақтысойып,Жүсіптіңжүнін қанғамалып,жетіншіайдыңоныншыкүніәкелері Жақыпқажіберді

13Олароныкешкеәкеліпбергендіктен,олтүнібойы қайғырдыОлқайтысболғанынақайғырып,қызуы көтеріліп:«Жүсіптібірзұлымаңжепқойды»,–деді Үйіндегібарлықадамдарсолкүніоныменбірге қайғырып,оныменбіргекүнібойықайғырды

14Ұлдарыменқызыоныжұбатуүшінорнынантұрды, бірақолұлыүшінжұбаныштапқысыкелмеді.

15СолкүніБилхаЖүсіптіңқайтысболғанынестіп, оныжоқтапқайтысболдыОлКафратефтетұрып жатқанеді,алЖүсіпқайтысболғаннанкейіноның қызыДинадақайтысболды

16БірайдыңішіндеИсраилдеүшретазатұтуболды ОларБилһаныРахиланыңқабірініңқарсысына,ал қызыДинаныдасолжергежерледі

17ОлЖүсіптібіржылбойыжоқтап,«Ұлымүшін қайғырып,қабіргетүсейін»деп,тоқтағанжоқ. 18СондықтанИсраилұлдарынажетіншіайдың оныншыкүні,яғниЖүсіпүшінжылағанхабарәкесі Жақыпқажеткенкүні,күнәларыүшінжылынабіррет, жетіншіайдыңоныншыкүніжаслақшалып,өздерін өтеубұйырылды,өйткеніоларәкесініңұлыЖүсіпке дегенсүйіспеншілігінренжіткенеді.

19Бұлкүнолардыңкүнәлары,барлықзаңсыздықтары менқателіктеріүшінқайғыруыүшінбелгіленді,сол күніоларжылынабірретөздерінтазартуүшін.

20Жүсіпқайтысболғаннанкейін,Жақыптыңұлдары өздерінеәйелалдыРубенніңәйелініңатыАда, ШимонныңәйелініңатыАдлбаа,олқанахандық,ал ЛевидіңәйелініңатыМелка,олАрамқыздарыныңбірі, Терахұлдарыныңұрпағы,алЯһуданыңәйелініңаты Бетасуел,олқанахандық,алИсахардыңәйелініңаты Хезака,алЗабулонныңәйелініңатыНиман,Данның әйелініңатыЕгла,алНафталимніңәйелініңаты МесопотамияданРасу,алҒадтыңәйелініңатыМака, алАширдіңәйелініңатыИона,алЖүсіптіңәйелінің атымысырлықАсенат,алБенжаминніңәйелініңаты Иясакаболды

21Шимонөкініп,Месопотамияданағаларынаекінші әйелалды

35-ТАРАУ

1Қырықбесіншімерейтойдыңбіріншіаптасының біріншіжылында[21:57AM]РебеккаұлыЖақыпты шақырыпалып,оғанәкесіменағасытуралыөмірбойы олардықұрметтеудібұйырды

2Жақыпбылайдеді:«Сенмағанбұйырғанныңбәрін орындаймын,өйткенібұлменүшінқұрметпенұлылық,

3Анашым,сендеменіңтуылғанкезімненбастап

бәрінбілесің,менәрқашанбарлығынажақсылық ойлаймын

4Әкемменағамдықұрметтеуүшінмағанбұйырған осыістіқалайістемеймін?

5Анашым,мендеқандайазғындықкөрдің,сондамен оданбастартамын,сондамағанмейірімтөгіледі, айтшымаған

6Әйелоған:«Ұлым,менсененөмірбойыешқандай азғындықкөргенжоқпын,текдұрысістердіғана көрдімБірақсағаншынымдыайтайын,ұлым:мен биылөлемін,бірақбиылөмірімдетіріқалмаймын; өйткеніментүсімдеөлімкүнінкөрдім,жүзелубес жылданартықөмірсүрмеймін;міне,менөмірсүретін барлықкүндерімдіаяқтадым»,-деді 7Жақыпанасыныңсөздерінекүлді,өйткеніанасыоған өлукерекдепайтқанболатынОлкүшінеиеболып, оныңқарсысындаотырды,бірақкүшіәлсірегенжоқ, өйткеніолкіріп-шығып,көрді,тістерімықтыболды, өмірбойыешқандайауруғашалдыққанемес 8Жақыпоған:«Анашым,егерменіңкүндерімсенің өміріңежақындап,күш-қуатымсеніңкүш-қуатың сияқтымендеболса,менбақыттымынСенөлмейсің, өйткенісенөліміңтуралыменіменбосәзілдесіп жатырсың»,–деді.

9ОлЫсқаққажақындап,былайдеді:«Сағанбір өтінішімбар:ЕсауғаЖақыпқазиянкелтірмеугежәне онықудаламауғаантбер;өйткенісеноныңойларының жаскезіненберібұзылғанынжәнеондаешқандай жақсылықжоқекенінбілесің;өйткеніолсенөлгеннен кейіноныөлтіргісікеледі».

10АғасыЖақыпХаранғакөшкенкүнненбастап бүгінгікүнгедейіноныңнеістегенінбілесің:олбізді баржүрегіментастапкетті,бізгеқалайжамандық жасады;олсеніңмалыңдытартыпалды,алсенің алдыңдабарлықмүлкіңдітартыпалды

11БізОданөзімізгетиесілінәрсенісұрапжалбарынған кезде,олбізгежаныашығанадамсияқтыістеді 12СенөзіңніңмінсізжәнеәділұлыңЖақыпқабатасын бергеніңүшінолсағанашулы.Өйткеніондажамандық жоқ,текжақсылықбарХараннанкелгенненбері бізденештеңенітартыпалғанжоқОлбізгеәрқашан бәрінөзуақытындабереді,бізоныңқолынанұстаған кездешынжүректенқуанады,олбізгебатасынбереді, Хараннанкелгенненберібізденешқашанайырылмады, үнемібізбенбіргеүйдеболып,біздіқұрметтейді

жойылады,өйткеніолЫбырайымныңҚұдайынтастап, әйелдерініңсоңынанеріп,олардыңарамістерімен адасуларынаерді,өзіде,балаларыда

15СенмағаноғанбауырыЖақыптыөлтірмейміндеп антберуімдібұйырдың;тіптіолантынорындамайды жәнежақсылыққанаемес,текжамандықжасайдыдеп антетседе

16БірақегеролбауырыЖақыптыөлтіргісікелсе,оған берілугеболады,жәнеолоныңқолынанқашыпқұтыла алмайды,[өйткеніолоныңқолынатүседі]

17Жақыптанқорықпа,өйткеніЖақыптың қамқоршысыұлы,күштіжәнеқұрметті,әріЕсаудың қамқоршысынандамақтаулы.

18Ребеккаадамжіберіп,Есаудышақыртты,олоған келді,алРебеккаоған:«Ұлым,сағанбірөтінішімбар, сеноныорындауғауәдебер»,–деді.

19Ол:«Мағанайтқаныңыздыңбәрінорындаймын, өтінішіңіздіқабылдамаймын»,–деді 20Олоған:«Менсененөтінемін,менөлгенкүнімені алыпкетіп,әкеңніңшешесіСараныңжанынажерле, сендерЖақыпекеуіңбір-біріңдісүйіңдер,бір-біріңе жамандықтілемей,текөзарасүйіспеншілікпенөмір сүріңдер,сондасендер,ұлдарым,өркендеп,жердің ортасындақұрметкебөленесіңдер,сендергеешқандай жауқуанбайды,сендерсендердісүйетіндердіңбәрінің көзалдындабатаменмейірімгебөленесіңдер»,–деді 21Олбылайдеді:«Айтқаныңыздыңбәрінорындаймын, сенқайтысболғанкүніәкемніңанасыСараныңжанына жерлеймін,өйткенісізоныңсүйектерініңсіздің сүйектеріңізгежақынболуынқалағанедіңіз» 22АлменіңбауырымЖақыптыбарлықадам баласынанартықжақсыкөремін;өйткеніменіңбүкіл жербетіндетекоданбасқабауырымжоқЕгерменоны сүйсем,бұлменүшінүлкенартықшылықемес;өйткені олменіңбауырым,бізсеніңденеңдебіргеегілдік,және бізсеніңқұрсағыңнанбіргешықтық,егермен бауырымдысүймесем,кімдісүйемін?

23МенсененЖақыпқаменжәнеменіңұлдарым туралыкеңесберуіңдіөтінемін,өйткеніоныңмаған жәнеменіңұлдарымапатшаболатынынбілемін, өйткеніәкемоғанбатасынбергенкүніоныжоғары, менітөменетіпқойды

24Менонысүйетінімежәнеөмірбойыоғанжамандық тілемейтініме,текжақсылықтілейтінімеантетемін

25ОлосыныңбәрітуралыантбердіӘйелЕсауының көзіншеЖақыптышақырыпалып,оғанайтқан сөздерінесайөсиетайтты

26Ол:«Менсеніңқалауыңдыорындаймын;маған сеніңіз,менде,ұлдарымдаЕсауғақарсыешқандай жамандықжасамайды,ментекмахаббаттағанабірінші боламын»,–деді

27Солтүніолұлдарыменбіргеішіп-жеді.Солтүніол үшжасқатолып,біраптабіржасқатолыпқайтыс болдыЕкіұлыЕсауменЖақыпоныәкелерінің шешесіСараныңжанындағықосүңгіргежерледі 36-ТАРАУ

1Осыаптаныңалтыншыжылында[21:62AM]Ысқақ екіұлыЕсауменЖақыптышақырыпалды.Олароған

3Ұлдарым,сендергемынаныөсиететемін:жербетінде әділдікпеншыншылдықтанытыңдар,сондаЖаратқан ИеніңЫбырайымменоныңұрпағынажасаймындеп айтқандарыныңбәрінсендергежүзегеасырады 4Ұлдарым,бауырларың,бір-біріңдіөзжанын сүйгендейсүйіңдер,әркімөзбауырынапайдаәкелетін нәрсенііздесін,жербетіндебіргеәрекететсін;және оларбір-бірінөзжандарындайсүйсін

5Алпұттармәселесінекелетінболсақ,менсендерге олардықабылдамауды,жеккөрудіжәнесүймеуді бұйырамынжәнеескертемін,өйткеніолароларға табынатындарменоларғатабынатындарүшіналдауға толы

6Ұлдарым,әкелеріңЫбырайымныңҚұдайыЖаратқан Иені,мендеОғанқалайтабынып,әділдікпен

сияқтыкөбейтсін,сендердіжербетіндемәңгілікке тамырыкесілмейтінәділдікөсімдігіретінде отырғызсын

7Ендіменсендергеүлкенантберемінөйткеніаспан менжердіжәнебарлықнәрсенібіргежаратқандаңқты, құрметті,ұлы,керемет,кереметжәнеқұдіреттіесіммен антберуденартықантжоқсендерОданқорқып, Оғантабынасыңдардепантберемін

8Әркімөзбауырынсүйіспеншілікпенжәнеәділдікпен сүюікерек,жәнеөмірбойыбауырынажамандық тілемеуікерек,сондасендербарлықістеріңдетабысқа жетіп,жойылмайсыңдар

9Егерсендердіңбіреулеріңбауырынақарсыжамандық ойластырса,біліңдер,бұданбылайбауырынақарсы жамандықойластырғанәркімоныңқолынатүседі, тірілерелінентамырыменжойылады,алоныңұрпағы аспанастынанжойылады

10Бірақтолқу,қарғыс,ашуменқаһаркүні,жалынды жалмапқоятынотпенСодомдыөртегендей,оның жерін,қаласынжәнебарлықмүлкінөртейдіОладам баласыныңтәрбиекітабынанөшіріліптасталады,өмір кітабынажазылмайды,жойылуғатағайындалғандар тізімінежазыладыжәнемәңгілікқарғысқакетеді Осылайшаолардыңайыпталуыәрқашан жеккөрушілікпен,қарғыспен,ашумен,азаппен,ашумен, індеттерменжәнеауруменжаңартылады 11Ұлдарым,бауырыназиянкелтіргісікелетінадамға келетінүкімгесәйкес,сендергеайтып,куәлікетемін. 12Солкүніолбарлықмүлкінекеуінебөліпбердіде, үлкенбөлігінтұңғышына,мұнарасыменоның айналасындағыныңбәріне,сондай-ақЫбырайымның Антқұдығындағыбарлықмүлкінеберді

13Ол:«Менбұлүлкенбөліктітұңғышынаберемін»,–

14Есау:«МенЖақыпқасатып,тұңғыштыққұқығымды

15СондаЫсқақбылайдеді:«Ұлдарым,сендербүгін жәнесеніңұрпақтарыңүшінбатасынтөксін!Сендер мағантыныштықсыйладыңдар,алменіңжүрегім тұңғыштыққұқығымүшінқайғырмайды,сендерсол үшінжамандықістейсіңдер».

16Құдайәділдікжасайтынадамдыжәнеоныңұрпағын мәңгіліккебатасынберсін

17Сосынололарғабұйрықберіп,батасынберді.Олар оныңалдындабіргеішіп-жедіОлолардыңарасында біройболғанынақуандыОлароныменбіргекетіп,сол күнідемалып,ұйықтады

18СолкүніЫсқақтөсегіндеқуаныпұйықтады; мәңгілікұйқығакетіп,жүзсексенжасындақайтыс болдыОлжиырмабесаптабесжылөмірсүрді;екі ұлыЕсауменЖақыпоныжерледі

19ЕсауЕдомжеріне,Сейіртауларынабарып,сол жердеқоныстанды

20ЖақыпәкесіЫбырайымныңжеріндегіХеброн тауларында,мұнарадатұрып,ЖаратқанИегебар жүрегіменжәнеОныңұрпақтарыныңкүндерін бөлгеніндейкөрінетінөсиеттерінесайқызмететті

21ӘйеліЛияқырықбесіншімерейтойдыңекінші аптасыныңтөртіншіжылында,[21:67]қайтысболды ОлоныәкесініңанасыСараныңқабірініңсол жағындағыанасыРебекканыңжанындағықосүңгірге жерледі

22ОныңбарлықұлдарыменұлдарыәйеліЛияны жоқтап,жұбатуғакелді.ӨйткеніолРахилақайтыс болғаннанкейінонықаттыжақсыкөргендіктен,Лия оныжоқтапжатқанеді

23Өйткеніолбарлықістеріндемінсізжәнеәділболды, Жақыптықұрметтеді,оныменбіргетұрғанбарлық күндеріолоныңаузынанауырсөзестімеді,өйткеніол жұмсақ,бейбіт,әділжәнеізгіеді.

24Олоныңөміріндежасағанбарлықістерінесінеалып, оғанқаттықайғырды,өйткеніолоныбаржүрегімен, баржан-тәніменсүйді.

37-ТАРАУ

1ЖақыппенЕсауәкесіЫсқаққайтысболғанкүні, [2162AM]ЕсауұлдарыЫсқақтыңүлкенініңүлесін кішіұлыЖақыпқабергенінестіп,қаттыашуланды.

2Оларәкелерімендауласып:«Негеәкеңүлкенінің үлесінЖақыпқаберіп,сененбастартты?Сенүлкенсің, алкішісіЖақыпсыңғой?»–деді.

3Ололарға:«МентұңғыштыққұқығымдыЖақыпқа біркесекжасымықүшінсаттым.Әкемменіаңаулауға, аулауғажәнеоғанжеугежәнемағанбатасынберуге жібергенкүніолайлакерлікпенкеліп,әкеметамақпен сусынәкелдіӘкемоғанбатасынберіп,меніқолына алды»,–деді.

4Ендіәкемізбіздіекеумізге:«Бізоныңағасынақарсы бір-бірімізгежамандықойламаймыз,әрқайсымызөз ағасыменсүйіспеншілікпентатулықтаболамызжәне өзжолымыздыбұзбаймыз»,–депантберді 5Олароған:«Бізсеніңоныменбітімгекелуіңді тыңдамаймыз,өйткенібіздіңкүшімізоныңкүшінен басым,албізоданкүштірекпіз;бізоғанқарсышығып, оныөлтіріп,ұлдарыменбіргежойыпжібереміз.Егер

сенбізбенбіргебармасаң,сағандазиянкелтіреміз»,–

6Ендібізгеқұлақсалыңыздар:Арама,Філістір,Моаб

адамдарымыздытаңдапалайық,оғанқарсышығып, оныменшайқасайық,олкүшейгенгедейіноныжер бетіненжойыпжіберейік

7Әкелеріоларға:«Бармаңдар,оныменсоғыспаңдар, әйтпесеоныңалдындақұлайсыңдар»,–деді

8Олароған:«Жаскезіңненбүгінгікүнгедейіносылай істепкележатқаның,мойныңдыоныңмойынтұрығына салыпжүргеніңдеосы»,–деді

9«Бізбұлсөздергеқұлақаспаймыз»,–дедіде,олар Арамға,Адурамғаәкелерініңдосынаадамжіберді, оларөздеріменбіргемыңсарбазды,таңдаулы жауынгерлердіжалдады.

10ОларғаМоабпенАммонұлдарынанжалданғанмың таңдаулыадам,Філістірденмыңтаңдаулыжауынгер, ЕдомменХорданмыңтаңдаулыжауынгержәне Қитмненмықтыжауынгерлеркелді

11Оларәкелеріне:«Оларменбіргебарып,оларды бастапжүр,әйтпесесеніөлтіреміз»,–деді.

12ОлұлдарыныңоныағасыЖақыпқақарсышығуға мәжбүрлепжатқанынкөргенде,ашуланып,ызаланды 13БірақкейінолағасыЖақыпқақарсыжүрегінде жасырынғанбарлықзұлымдықтыесінеалды;әкесімен анасынабергенантынесінеалмады,өйткеніолағасы Жақыпқаөмірбойызұлымдықойламаймындепант бергенеді

14Осыныңбәрінеқарамастан,Жақыполардыңөзіне қарсышайқасқакележатқанынбілмеді,сондықтан әйеліЛияүшінқайғырып,төртмыңсарбазбен таңдаулыжауынгерлерменмұнарағажақындағанша қайғырды.

15Хебронтұрғындарыоған:«Міне,ағаңсенімен шайқасуғакелдіОлтөртмыңсемсерменқаруланған, қалқанменқару-жарақпенқаруланған»,–дегенхабар жібердіӨйткеніоларЖақыптыЕсаудангөріжақсы көретінОлароғанбұлтуралыайтты,өйткеніЖақып Есаудангөріжомартжәнемейірімдіадамеді.

16БірақЖақыпмұнарағажақындағаншасенбеді 17Мұнараныңқақпаларынжауып,қабырғалардың үстіндетұрып,ағасыЕсауменсөйлесіп:«Қайтыс болғанәйелімүшінменіжұбатуүшінкелгеніңқандай керемет!Әкеңеде,анаңадаоларқайтысболар алдындабергенантыңосыма?Сенантыңдыбұздың, әкеңебергенантыңменүкімшығарылдың»,–деді 18СондаЕсауоғанбылайдепжауапберді:«Адам балаларыда,жердегіжануарлардамәңгіліккеант бергенәділдікантынбермейді;оларкүнсайынбірбірінеқарсыжамандықойластырып,әрқайсысыөз жауымендұшпанынқалайөлтірудіойластырады».

21Егерқасқырларқозылардыжемеунемесезорлықзомбылықжасамауүшіноларментатуласса,және жүректеріоларғажақсылыққабағытталғанболса,онда меніңжүрегімдесағандегентыныштықболады.

22Егерарыстанөгіздіңдосыболып,оныментатуласса, Егеролоныменбірмойынтұрыққабайланып,онымен біргежержыртса,Менсеніментатуласамын

23Қарғаразасияқтыақшылданғанкезде,Менсені сүйгенімдібіл,сеніментатуласамын,сентамырыңнан жұлыптасталасың,ұлдарыңтамырынанжұлып тасталады,сағантыныштықболмайды

24Жақыпоғанжүрегіменжәнежан-тәнімен зұлымдықпенқарайтынынжәненайзанытесіп өлтіретінжабайықабансияқтысекіріпкележатқанын, бірақоданшегінбейкележатқанынкөргенде, 25Соданкейінолөзініңжәнеқызметшілерініңбәріне оғанжәнеоныңсеріктерінешабуылжасаудыбұйырды

38-ТАРАУ

1ОсыданкейінЯһудаәкесіЖақыпқа:«Әке,садағыңды иіп,жебелеріңділақтырып,жаудыатып,жаудыөлтір; сендекүшболсын,өйткенібізағаңдыөлтірмейміз, өйткеніолсенсияқты,олсенсияқты,сондықтаноған осықұрметтікөрсетейік»,–деді.

2СондаЖақыпсадағыниіп,жебесінатып,ағасы Есаудыңоңкеудесінесоғып,оныөлтірді

3Олтағыдажебеатып,арамейлікАдоранныңсолжақ кеудесінетигіздіде,оныартқалақтырыпөлтірді

4СоданкейінЖақыптыңұлдарықызметшілерімен біргемұнараныңтөртжағынатоп-топболыпбөлініп, жолғашықты

5Яһудаалғашықты,оныменбіргеНафталименҒад, елуқызметшісімұнараныңоңтүстікжағындатұрды. Оларалдарынанкездескендердіңбәрінөлтірді,бірақ ешқайсысықашыпқұтылаалмады

6Леви,ДанжәнеАширелуадамменбіргемұнараның шығысжағынашығып,МоабпенАммонның жауынгерлерінжеңді

7Рубен,ИсахаржәнеЗабулонруларыелуадаммен біргемұнараныңсолтүстікжағынашығып, філістірлердіңжауынгерлерінөлтірді

8Шимон,БенияминжәнеРубенұлыЕнохмұнараның батысжағынаелуадамменбіргешығып,Едоммен хорлықтардыңтөртжүзмықтыжауынгерінөлтірді; алтыжүзадамқашыпкетті,алЕсауұлдарыныңтөртеуі оларменбіргеқашыпкетті,аләкелеріАдурамдағы төбедеқұлап,өлікүйіндежатты.

9ЖақыптыңұлдарыолардыСейіртауларынадейін қуыпжеттіЖақыпағасынАдурамдағытөбегежерледі, алолүйінеоралды

10ЖақыптыңұлдарыСейіртауларындаЕсауұлдарына қаттықысымкөрсетіп,мойындарынбүгіп,Жақып ұлдарыныңқызметшісінеайналды

11Оларәкелеріненоларментатуласудынемесе өлтірудісұрады

12Жақыпұлдарынататуласудытапсырды,олар татуласып,оларғақұлдықмойынтұрығынсалды, сондықтаноларЖақыпқажәнеоныңұлдарына әрқашансалықтөлепотырды.

13ОларЖақыпМысырғакөшкенкүнгедейіноған алым-салықтөлепотырды.

14АлЕдомұлдарыЖақыптыңонекіұлысалған құлдықтанбүгінгедейінқұтылғанжоқ.

15Исраилхалқынапатшалыққұрмайтұрып,Едом жеріндебилікқұрғанпатшалармыналар:

16БеорұлыБалақЕдомдабилікқұрды,оның қаласыныңатыДанабаеді.

17Балаққайтысболды,оныңорнынаБосерлік ЗараныңұлыЖобабпатшалыққұрды

18Жобабқайтысболды,оныңорнынаТеманжерінен шыққанАсампатшалыққұрды

19Асамқайтысболды,оныңорнынаМоабдаласында мадияндықтардыжеңгенБарадұлыАдатпатшалық құрды,оныңқаласыныңатыАвитеді

20Адатқайтысболып,оныңорнынаАмасақадан шыққанСалманпатшалыққұрды

21Салманқайтысболды,оныңорнынаөзен жағасындағыРааботтанкелгенСаулпатшалыққұрды.

22Саулқайтысболды,оныңорнынаАхборұлы Баелунанпатшалыққұрды

23АхбордыңұлыБаелунанқайтысболды,оның орнынаАдатпатшалыққұрды,алоныңәйелініңаты МетабедзаабтыңнемересіМатараттыңқызыМайтабит еді.

24БұларЕдомжеріндебилікқұрғанпатшалар

39-ТАРАУ

1Жақыпәкесініңкөшіп-қоныпжүргенжерінде, Қанаханжеріндетұрды.Жақыптыңұрпақтары мыналар

2ЖүсіптіМысырелінеалыпкелгенде,онжетіжаста еді.Перғауынныңбасаспазы,уәзіріПотифароны сатыпалды

3ОлЖүсіптібүкілүйініңбасшысыетіптағайындады ЖүсіптіңарқасындамысырлықтардыңүйінеЖаратқан Иеніңбатасытүсті,алЖаратқанИеоғанбарлықісінде батасынберді

4МысырлықбәрінЖүсіптіңқолынатапсырды,өйткені олЖаратқанИеніңоныменбіргеекенінжәне ЖаратқанИеніңоғанбарлықісіндебатасынбергенін көрді.

5ЖүсіптіңкелбетіөтеәдеміедіҚожайыныныңәйелі басынкөтеріп,Жүсіптікөріп,оғанғашықболып, өзіменжатуынөтінді.

6Бірақолжанынқимады,ЖаратқанИеніжәнеәкесі ЖақыптыңЫбырайымныңсөздеріненоқығансөздерін есінеалды:күйеуібарәйелмензинажасамаукерек;ол үшінкөктеЕңЖоғарғыҚұдайдыңалдындаөлім жазасыбелгіленді,алкүнәсімәңгіліккітаптарда

8Әйелоғанбіржылбойыжалынды,бірақолбас

9Бірақәйелонықұшақтап,үйдеұстап,өзіменжатуға

10Әйелоныңөзіменжатқысыкелмейтінінкөріп, қожайыныныңалдындаоғанжалажауып:«Сенсүйетін еврейқұлыңменізорлап,меніменжатқызғысыкелді Мендаусымдышығарғанкезде,олқашыпкеттіде,мен оныұстапалғанкездекиімінқолымдақалдырды,алол есіктібұзыпкірді»,–деді

11МысырлықЖүсіптіңкиімінжәнесынғанесікті көріп,әйелініңсөздерінестіп,оныпатшақамапқойған тұтқындартұратынтүрмегетастады

12Олтүрмедеболды;ЖаратқанИеЖүсіпкетүрме күзетшілерініңбастығыныңкөзалдындамейіріммен рақымсыйлады,өйткеніолЖаратқанИеніңонымен біргеекенінжәнеЖаратқанИеніңоныңбарлықісін сәттіететінінкөрді

13Олбарлықнәрсеніөзқолынатапсырды,алтүрме күзетшілерініңбастығыоныңқолындағыештеңені білмеді,өйткеніЖүсіпбәріністеді,алЖаратқанИе оныжетілдірді

14Олсолжердеекіжылтұрды.СолкүндеріМысыр патшасыперғауынекіуәзіріне,басшарапшыменбас наубайшығаашуланып,олардыбасаспазшының үйіндегіЖүсіптіңтүрмесінеқамады.

15ТүрмекүзетшілерініңбастығыЖүсіптіоларға қызмететугетағайындады,ололардыңалдында қызмететті.

16Басшарапшыменбаснаубайшыекеуідетүскөріп, оныЖүсіпкеайтыпберді

17Ололарғажорығандай,перғауынбасшарапшыны өзқызметінеқайтарды,алЖүсіполарғажорығандай, олөлтірген(бас)наубайшыныдаөзорнынақойды 18БірақбасшарапшыЖүсіптітүрмедеұмытыпкетті, бірақоғаннеболатынынайтқанболатынЖүсіптің қалайайтқанынперғауынғаайтудыұмытыпкетті, себебіолұмытыпкетті.

40-ТАРАУ

1Солкүндеріперғауынбіртүндебүкілелді ашаршылықжайлағанытуралыекітүскөрдіОл ұйқысынаноянып,Мысырдағыбарлықтүсжорушылар менсиқыршылардышақырып,екітүсініңмағынасын айтыпберді,бірақолароныайтыпбереалмады

2СондабасшарапшыЖүсіптіесінетүсіріп,патшағаол туралыайтыпберді,патшаонытүрмеденшығарып,екі түскөрді

3Олперғауынғаекітүсініңбірекенінайтып,оған былайдеді:«ЖетіжылбүкілМысыржерінде молшылықболады,соданкейінжетіжылдықаштық болады,бұлбүкілелдеболмағанаштық 4ЕндіперғауынбүкілМысырелінебақылаушылар тағайындасын,олармолшылықжылдарыбойыәр қаладаазық-түлікжинасын.Жетіжылдықаштыққа азық-түлікболады,жераштықтанжойылыпкетпейді, себебіолөтеқаттыболады

5ЖаратқанИеЖүсіпкеперғауынныңкөзалдында мейірімменрақымсыйлады,алперғауын қызметшілеріне:«Бізбұладамсияқтыданажәне ақылдыадамдытабаалмаймыз,өйткеніЖаратқан ИеніңРухыоныменбірге»,–деді

6Олоныбүкілпатшалығындаекіншісіетіп тағайындады,бүкілМысырғабилікбердіжәне перғауынныңекіншіарбасынамінгізді 7Оғанжүнненжасалғанкиімкигізіп,мойнынаалтын алқатағып,(жаршы)оныңалдында«Ел'Элуа 'Абирер»депжарсалып,қолынасақинатағып,бүкіл үйініңбасшысыетіптағайындадыда,оныдәріптеп: «Тектақтаотырғандағанасененүлкенболамын»,–деді

8ЖүсіпбүкілМысырелінбасқарды,перғауынның барлықәміршілері,оныңбарлыққызметшілеріжәне патшаныңістерінатқаратындардыңбәріоныжақсы көрді,өйткеніолмақтаншақтықпенменмендіктен арылып,ешкімдіалаламай,сыйлықтардықабылдамай, елдіңбарлықхалқынәділдікпенбилікетті 9ЖүсіптіңкесіріненМысыржеріперғауынның алдындатыныштықорнады,өйткеніЖаратқанИе оныменбіргеболдыжәнеоныбілетіндерменол туралыестігендердіңалдындаоғанбарлық ұрпақтарынамейірімменрақымсыйлады Перғауынныңпатшалығыжақсыұйымдастырылған, ондашайтанда,зұлымадамдаболғанжоқ.

10ПатшаЖүсіпкеСефантифандегенатқойып,оған Гелиополисдіниқызметкері,басаспазшыПотифардың қызынәйелдіккеберді.

11Жүсіпперғауынныңалдындатұрғанкүніотызжаста еді

12СолжылыЫсқаққайтысболды.Жүсіпекітүсінің жоруындаайтқандай,бүкілМысыржеріндежетіжыл молшылықболды,алМысыржерібірөлшембірліктен мыңсегізжүзөлшемөнімберді.

13Жүсіпәрқалағаастықжинап,астықтыңкөптігін санап,өлшейалмайтындайетіптойдырды

41-ТАРАУ

1Қырықбесіншімерейтойда,екіншіаптада(және) екіншіжылы,[2165AM]Яһудаөзініңтұңғышұлы ЕргеАрамқыздарынанТамаресімдіәйелалды

2Бірақолоныжеккөріп,оныменжақындаспады, себебіанасыҚанаханқыздарынанедіОланасының туыстарынанәйелалғысыкелді,бірақәкесіЯһудаоған рұқсатбермеді.

3ЯһуданыңтұңғышыЕрзұлымеді,сондықтан ЖаратқанИеоныөлтірді

4ЯһудаағасыОнанға:«Ағаңныңәйелінекіріп,оған күйеуініңағасыныңміндетінатқар,ағаңаұрпақ ұлағат»,–деді.

5Онантұқымныңөзінікіемес,текағасынікі болатынынбіліп,ағасыныңәйелініңүйінекіріп, тұқымдыжергетөктіОлЖаратқанИеніңкөзалдында зұлымболды,сондықтанОлоныөлтірді.

6ЯһудакелініТамарға:«ҰлымШелахөскенше әкеңніңүйіндежесірболыпқал,менсеніоған

8АлтыншыжылыЯһудақойларынқырқуғаТимнаға барды.[2169AM]ОларТамарға:«Қайынатаң қойларынқырқуғаТимнағабарады»,–деді 9Олжесірліккиіміншешіп,пердежауып,әдемікиініп, Тимнағаапаратынжолдыңбойындағықақпаның алдынаотырды

10Яһудажолжүріпбаражатып,оныжезөкшедеп ойлап,оған:«Менсағанкірейін»,–деді.Әйелоған: «Кір»,–дедіОлкіріпкетті

11Әйелоған:«Мағанжалақымдыбер»,–дедіОлоған: «Меніңқолымдасаусағымдағысақинадан,алқадан жәнеқолымдағытаяғымнанбасқаештеңежоқ»,–деді

12Әйелоған:«Мағанжалақымдыжібергенше,оларды мағанбер»,–дедіОлоған:«Менсағанбірлақ жіберемін»,–дедіОлолардыоғанбердіде,оған жақындады,олоданжүктіболды.

13Яһудақойларынакетті,алоләкесініңүйінекетті

14Яһудаөзініңқойшысы,адолламдық,арқылыбір лақтыжіберді,бірақолонытабаалмады.Олсол жердіңадамдарынан:«Мұндаболғанжезөкшеқайда?» –депсұрадыОлароған:«Біздіңарамыздажезөкше жоқ»,–депжауапберді.

15Олқайтыпкеліп,оғанәйелдітаппағанынайтты «Менсолжердіңадамдарынансұрадым,олармаған: «Мұндажезөкшежоқ»,–деді».

16Ол:«Ололардысақтасын,әйтпесебізмазаққа айналамыз»,–дедіҮшайөткенсоң,оныңжүктіекені белгіліболды.ОларЯһудаға:«КелініңТамар жезөкшеліктенжүктіболыпқалды»,–деді

17Яһудаәкесініңүйінебарып,әкесіменағаларына: «Оныалыпшығып,өртепжіберіңдер,өйткеніол Исраилдеарамістержасады»,–деді

18Олароныөртепжіберуүшіналыпшыққанда,ол қайынатасынасақина,алқажәнетаяқжіберіп:«Бұлар кімдікіекенінбіліңдер,өйткеніменоданжүкті болдым»,–деді

19Яһудамойындап:«Тамармененгөріәділірек»,–деді

20СондықтаноныөртепжібермесінСолсебептіол Шелағаберілмеді,олоғанқайтажақындамады.

21Осыданкейінолосыекіншіаптаныңжетінші жылындаПерес[2170AM]жәнеЗерахесімдіекіұл туды.

22Соданкейінжетіжылжемістіболды,Жүсіп перғауынғаосытуралыайтты

23Яһудаөзісініңзұлымекенінмойындады,өйткеніол келініментөсектесболғанеді,жәнемұныөзкөзінде жиіркеніштідепсанады,жәнеұлыныңетегінашып, күнәжасап,адасқанынмойындады,жәнекүнәсіүшін ЖаратқанИегежалбарынабастады 24Түсіндебізоғаншынжүректенжалбарынып, қайғырып,қайтажасамағаныүшінкешірілгенінайттық. 25Олкүнәсынанжәненадандығынанбастартқаны үшінкешірілді,өйткеніолбіздіңҚұдайымыздың алдындаүлкенкүнәжасады;жәнеосылайістейтін әрбірадам,енесініңқасындажатқанәрбірадам,оны отқаөртепжіберсін,өйткеніолардаластықпенластану бар,олардыотқаөртепжіберсін 26Исраилхалқынаолардыңарасындаешқандай арамдықболмасындепбұйыр,өйткенікелінімен

28Өйткеніолкөзініңқиығыменбарып,жазаіздеді, яғниЫбырайымныңүкімібойынша,олұлдарынаөсиет еткенеді,алЯһудаоныотқаөртепжіберугетырысты 42-ТАРАУ

1Қырықбесіншімерейтойдыңүшіншіаптасының біріншіжылында[2171AM]жердіаштықжайлап, жергежаңбыржаумады,өйткеніештеңежаумады 2Жерқұнарсызданды,бірақМысыржеріндеазықтүлікболды,өйткеніЖүсіпжетімолшылықжылында жердіңтұқымынжинап,сақтапқалды

3МысырлықтарЖүсіпкетамақберуүшінкелді.Ол біріншіжылғыастықсақталғанқоймалардыашып,оны солжердіңхалқынаалтынғасатты

4Қанаханжеріндеаштыққаттыушығыптұрды. ЖақыпМысырдаазық-түлікбарекенінестіп,онұлын Мысырданазық-түлікәкелугежіберді;бірақ Бенияминдіжібермеді,сондықтанЖақыптыңонұлы даМысырғабарғандарменбіргекелді

5Жүсіполардытаныды,бірақоларонытанымадыОл

емессіңдерме,жердіңжолдарынзерттеугекелмедіңдер ме?»–депсұрадыСоданкейінололардықамауға алды.

6Соданкейінололардықайтаданбосатып,Шимонды жалғызұстап,тоғызбауырынжіберді

7Ололардыңқаптарынастыққатолтырды, алтындарынқаптарынасалды,бірақоларбілмеді 8Оларәкесіменінісініңтіріекенінайтқандықтан, оларғакішіінілеріналыпкелудібұйырды.

9ОларМысырданшығып,Қанаханжерінекелдіде, әкелерінебасынанөткеноқиғалардыңбәрін,елдің билеушісініңоларғақалайдөрекісөйлеп,Бенияминді алыпкелгеншеШимондықалайұстапалғанынайтып берді

10Жақыпбылайдеді:«Менібалаларымнан айырдыңдар!Жүсіпте,Шимондажоқ,алсендер БенжаминдіалыпкететінболасыңдарСендердің зұлымдықтарыңмағантиді.

11Ол:«Ұлымауырыпқалмауыүшінсендерменбірге бармайды.Өйткеніолардыңанасыекіұлтуды,біреуі қайтысболды,алмынаусындаменентартып аласыңдарЕгеролжолдақызбакөтеріпалса,сендер меніңқартайғаншағымдықайғыменөлтірередіңдер»,

14Мысырхалқыаштықтыңалғашқыжылындасол арқылытамақтанды.

15БірақИсраилелдегіаштықтыңқаттыушығып, құтқарылмайтынынкөргенде,ұлдарына:«Қайтабарып, өлмесүшінбізгеазық-түліктауыпәкеліңдер»,–деді.

16Олар:«БізбармаймызЕгеркішіінімізбізбенбірге бармаса,бармаймыз»,–деді

17Исраилхалқыегеролоныөздеріменбірге жібермесе,аштықтанқырылыпқалатынынтүсінді

18Рубен:«Оныменіңқолымаберіңдер,егерменоны сағанқайтарыпәкелмесем,оныңжаныүшінменіңекі ұлымдыөлтіріңдер»,–деді

19Олоған:«Олсеніменбіргебармайды»,–деді. СондаЯһудажақындапкеліп:«Оныменіменбірге жібер,егерменонысағанқайтарыпәкелмесем,өмір бойысеніңалдыңдакінәліболыпөтейін»,–деді.

20Олоныосыаптаныңекіншіжылы,айдыңбірінші күні,сағат21:72-деоларменбіргеМысыржеріне жіберді.ОларбарғандардыңбарлығыменбіргеМысыр жерінекелдіҚолдарындасыйлықтар:стекта,бадам, теребинтжаңғақтарыжәнетазабалболды 21ОларЖүсіптіңалдынабарыптұрды.Жүсіпағасы Бенжаминдікөріп,онытанып:«Бұлсендердіңеңкіші інілеріңбе?»–депсұрадыОлар:«Олсол»,–деді Жүсіп:«Ұлым,ЖаратқанИесағанрақыметсін!»–деді.

22Олоныүйінежіберіп,Шимондышақырып,оларға арнаптойжасадыОларқолдарынанкелген сыйлықтарыноғанұсынды.

23Олароныңалдындатамақтанды,олбарлығынабір бөліктенберді,бірақБенияминніңүлесіолардыңкез келгеніненжетіесекөпболды.

24Оларішіп-жеп,орнынантұрып,есектерінің жанындақалды

25Жүсіполардыңарасындабейбітшіліктуралыойлар басымба,жоқпа,соныбілуүшінжоспарқұрдыда,үй басқарушысына:«Олардыңбарлыққаптарынтамаққа толтырып,ақшаларыныдыстарынасалыпбер.Ал меніңішетінкүмістостамдыкішісініңқапшығына салып,жібер»,–деді

43-ТАРАУ

1Жүсіпайтқандайістедіде,олардыңбарлыққаптарын азық-түліккетолтырып,ақшаларынқаптарынасалып, тостағандыБенжаминніңқапшығынасалды 2Таңертеңоларжолғашықты.Оларсолжерден кеткенненкейін,Жүсіпүйбасқарушысына:«Олардың соңынанқуып,жүгіріпбарып,ұстапалып: «Жақсылығымүшінмағанжамандықжасадыңдар; қожайынымішетінкүмістостағандыұрлапалдыңдар», –депайт»,–дедіКенжеінілерінмағанқайтарып,мен сототырысынабармасбұрынтезірекалыпкеліңдер. 3Ололардыңсоңынанжүгіріпбарып,осысөздерді айтты

4Олароған:«Құдайсақтасын,құлдарыңызбұлайістеп, қожайыныңыздыңүйіненкезкелгеныдыс-аяқтыжәне біріншіретқаптарымыздантапқанақшаныұрлап кетпесін,біз,құлдарыңыз,Қанаханжеріненалып келгенбіз»,–деді

5Ондақалайшаыдыс-аяқтыұрлаймыз?Міне,бізжәне

6Бірақололарға:«Жоқ,менкімдітапсам,сонығана қызметшіетемін,сондасендерүйлеріңеаман-есен ораласыңдар»,–деді

7Олыдыстардыңішіненүлкеніненбастапкішісіне дейінтінтіпжатқанда,олБенияминніңқапшығынан табылды

8Оларкиімдерінжыртып,есектерінежүкартып, қалағаоралып,Жүсіптіңүйінекелдіде,бәріоның алдындажергедейіниілді

9Жүсіполарға:«Сендержамандықістедіңдер»,–деді. Олар:«Бізнедеймізжәнеөзіміздіқалайқорғаймыз?»–дедіҚожайынымызқұлдарыныңкүнәсінашты;міне, бізқожайынымыздыңқұлдарымызжәнеесектерімізде. 10Жүсіполарға:«МендеЖаратқанИеденқорқамын; сендерүйлеріңебарыңдар,бауырларыңдымаған қызмететіңдер,өйткенісендержамандықістедіңдер. СендерадамныңөзтостағанынМенсияқтыжақсы

Біреуіжоғалыпкетті,табылмады,аланасынанжалғыз қалды,алқұлыңыздыңәкемізоныжақсыкөреді,оның өмірідеосыбаланыңөміріменбайланысты.

12Егербізқұлыңыз,әкеміз,қасыңызғабарсақ,бала бізбенбіргеболмаса,олөледі,сондабізәкемізді қайғыменөлтіреміз.

13Енді,құлыңыз,баланыңорнынақожайынымның құлыболыпқалуғарұқсатетіңіз,албаланыағаларымен біргежіберіңіз,өйткеніменсіздіңқұлыңыз,әкеміздің қолындаоғанкепілдікбердімЕгерменонықайтарып алмасам,құлыңызәкеміздіңкінәсінмәңгіліккееститін болады.

14Жүсіполардыңбір-біріментатуекенінкөріп,өзін ұстайалмай,өзініңЖүсіпекенінайтты

15Ололарменеврейтіліндесөйлесіп,мойнына құшақтапжылады

16Бірақоларонытанымай,жылайбастадыСондаол оларға:«Меніжоқтапжыламаңдар,тезірекәкемді мағанәкеліңдер;сондаменіңаузымсөйлептұрғанын, ағамБенжаминніңкөзікөріптұрғанынкөресіңдер»,–деді.

17Міне,аштықтыңекіншіжылы,әлібесжылбар,егін жиналмайды,ағаштаржемісбермейді,жер жыртылмайды 18Аштықтанөліпқалмауүшін,мал-мүлкіңізге қайғырмауүшінтезірекүйіштеріңізбенбіргетөмен

21Перғауынныңбұйрығыменололарғаарбалармен жолғақажеттіазық-түлікберді,сондай-ақтүрлі-түсті киімдерменкүмісәшекейлерберді

22Әкелерінекиім-кешек,күмісжәнеастықтиейтінон есекжіберіп,олардықайтарыпжіберді.

23Оларәкелерінебарып,Жүсіптіңтіріекенін,жер бетіндегібарлықхалықтарғаастықөлшепжатқанын жәнеоныңбүкілМысырелініңбилеушісіекенінайтты.

24Әкелерібұғансенбеді,өйткеніолесінентанып қалды;бірақЖүсіпжібергенарбалардыкөргенде,рухы қайтатіріліп:«Жүсіптіріболса,мағанжеткіліктіМен өлмесбұрынбарып,оныкөрейін»,–деді

44-ТАРАУ

1ИсраилүшіншіайдыңжаңаайындаүйіненХараннан шығып,АнтқұдығынақарайжолғашықтыОсыайдың жетіншікүніәкесіЫсқақтыңҚұдайынақұрбандық шалды.

2ЖақыпБетелдекөргентүсіесінетүсіп,Мысырға баруданқорықты

3ОлЖүсіпкехабаржіберіп,бармайтынынойлап жүргенде,солжердежетікүнболдыМүмкін,олқалуы керекпе,жоқпа,аянкөрер

4Олалғашқыөнімдердіңегінжинаумерекесінескі дәнментойлады,өйткенібүкілҚанаханжеріндебір уыстұқымболғанжоқ,өйткеніаштықбарлықмалмен іріқарамалменқұстарды,сондай-ақадамдардыда басыпалды

5ОналтыншыкүніЖаратқанИеоғанкөрініп:«Жақып, Жақып!»–деді.Ол:«Меносындамын»,–деді.Олоған: «Мената-бабаларыңныңҚұдайымын,Ыбырайыммен ЫсқақтыңҚұдайымынМысырғабаруданқорықпа, өйткеніМенсененсолжердеұлыхалықжасаймын.

Менсеніменбіргебарамын,сеніқайтаданалып шығамын,осыжергежерленесің,Жүсіпқолын көздеріңеқояды»,–деді.

6Қорықпа,Мысырғабар

7Сондаоныңұлдарыменнемерелеріорнынантұрып, әкелерімензаттарынарбаларғаотырғызды.

8ИсраилүшіншіайдыңоналтыншыкүніАнт құдығынантұрып,Мысырелінебеталды

9ИсраилЯһуданыГөшенжерінбарлауғаұлыЖүсіпке жіберді,өйткеніЖүсіпағаларынакеліп,солжерге қоныстанып,өзінежақынболуларынайтқанеді 10БұлжерМысыржеріндегіеңжақсыжередіжәне оғанбарлығыүшінде,малүшіндежақынеді 11ӘкелеріЖақыппенбіргеМысырғакөшкен Жақыптыңұлдарыныңесімдерімыналар

12ИсраилдіңтұңғышыРубен,оныңұлдарының есімдеріЕнох,Паллу,ХесронжәнеҚарми

13Шимонжәнеоныңұлдары;оныңұлдарыныңаттары: Жемуел,Ямин,Охад,Яхин,Зохаржәнежетісефаттық әйелдіңұлыШаул

14Леуіжәнеоныңұлдары;оныңұлдарыныңаттары: Герсон,ҚахатжәнеМерари-төрт

15Яһудажәнеоныңұлдары;ұлдарыныңаттары:Шела, ПересжәнеЗарах-төрт

16Исахаржәнеоныңұлдары;ұлдарыныңаттары:Тола, Фуа,ЯсубжәнебесеуШимрон.

17Забулонжәнеоныңұлдары;оныңұлдарының аттары:Серед,ЕлонжәнеЯхлел–төртеуі. 18Міне,ЖақыппеноныңЛеяданМесопотамияда туғанұлдары:алтыұл,алДинаесімдібірқарындасы, сондай-ақЛиядантуғанұлдардыңжәнеолардың әкелеріЖақыппенбіргеМысырғакөшкенұлдарының барлығыжиырматоғызжан,аләкесіЖақыполармен біргеболғанда,отызжанеді.

19Лияныңкүңі,ЖақыптыңәйеліЗилпаныңұлдары ЗилпаЖақыпқаҒадпенАшурдытуыпберді 20Ғадтыңұлдары:Зифион,Хагги,Шуни,Эзбон,Эри, АрелижәнеАроди-сегіз

21Аширдіңұлдары:Имна,Ишва,Ишуи,Берияхжәне Серах,олардыңалтықызыболды

22Лияныңбарлықжандарыонтөрт,алЛияның барлықжандарықырықтөртболды.

23ЖақыптыңәйеліРахиланыңұлдары:Жүсіппен Бениямин

24ӘкесіМысырғакелмесбұрын,ЖүсіпкеМысырда үшұлтуылды:Хелиополисдіниқызметкері ПотифардыңқызыАсенат,МанасаменЕфрем

25Бенияминніңұлдары:Бела,Бехер,Ашбел,Гера, Нааман,Ехи,Рош,Мупим,ХупимжәнеАрд-онбір 26Рахиланыңжандарыныңжалпысаныонтөртеді 27ЖақыптыңәйеліРахиланыңкүңіБалханың Жақыпқатуыпбергенұлдары:ДанменНафтали

28ОларменбіргеМысырғабарғанұлдарыныңесімдері мыналар:Данныңұлдары:Хушим,Самон,Асуди, ИжакажәнеСаломон–алтыұлы

29ОларМысырғакіргенжылықайтысболды,алДан Хушимғанақалды.

30Нафталидіңұлдарыныңесімдері:Яхзиел,Гуни, Йезер,ШалумжәнеИв

31АштықжылдарынанкейіндүниегекелгенИв Мысырдақайтысболды

32Рахиланыңжандарыныңжалпысаныжиырмаалты болды.

33ЖақыптыңМысырғабарғанжандарыныңбарлығы жетпісжанедіБұлароныңбалаларыжәне немерелерініңбалалары,барлығыжетпісжан,бірақ бесеуіЖүсіптенбұрынМысырдақайтысболып, балаларыболмады

34ҚанаханжеріндеЯһуданыңекіұлы,ЕрменОнан, қайтысболды,олардыңбалаларыболмадыИсраил ұлдарықазатапқандардыжерледі,оларжетпісбасқа ұлттыңқатарынақосылды.

45-ТАРАУ

1Исраилхалқықырықбесіншімерейтойдыңүшінші аптасыныңекіншіжылыныңтөртіншіайыныңжаңа айында,яғнитаңғы21:72-деМысыреліне,Гөшен жерінекірді

2ЖүсіпәкесіЖақыптықарсыалуүшінГөшенжеріне

4Тірікезімдежүзіңдікөргеніммағанжеткілікті;иә, Бетелдекөргенаянымшындық.ҚұдайымЖаратқан Иеммәңгілікмадақталсын,Оныңесімімадақталсын 5Жүсіппеноныңағаларыәкелерініңалдындананжеп, шарапішті.ЖақыпЖүсіптіңағаларыменбірге тамақтанып,оныңалдындаішіпотырғанынкөріп, қаттықуандыОлөзінсақтапқалғанжәнеоғанонекі ұлынсақтапқалғанбарлықнәрсеніңЖаратушысы Құдайдымадақтады

6ЖүсіпәкесіменбауырларынаГөшенменРамсес жеріндежәнеперғауынныңалдындабилікқұрған айналасындағыбарлықжердетұруқұқығынсыйға тартты.ИсраилменоныңұлдарыМысыржерініңең жақсыжеріГөшенжеріндетұрды,алИсраилМысырға келгендежүзотызжастаеді 7Жүсіпәкесіменбауырларынжәнеолардыңмүлкін жетіжылдықаштыққажететіндейнанменқамтамасыз етті

8АшаршылықтанМысыреліқаттызардапшекті, Жүсіпперғауынғаазық-түлікүшінбүкілМысыржерін сатыпалды,алолперғауынғахалықты,олардыңмалын жәнебарлықнәрсесіниемденді.

9АшаршылықжылдарыаяқталдыЖүсіпсегізінші жылыелхалқынатұқымменазық-түлікберді,өйткені өзенбүкілМысыржерінтасыпкеткенеді.

10Өйткеніжетіжылдықаштықкезіндеол(тасып) тасып,өзенжағасындағыбірнешежердіғанасуарған жоқ,біраққазіролтасып,мысырлықтаржерегіп,сол жылымоластықберді

11Бұлқырықбесіншімерейтойдыңтөртінші аптасыныңбіріншіжылы[2178AM]болды.

12Жүсіпегінніңбестенбірбөлігінпатшағаалып,төрт бөлігіноларғаазық-түлікпентұқымретіндеқалдырды ЖүсіпмұныМысыржеріндеосыкүнгедейінзаңға айналдырды

13ИсраилМысыржеріндеонжетіжылөмірсүрді, оныңөмірсүргенкүндеріүшмерейтой,жүзқырық жетіжылболды,жәнеолқырықбесіншімерейтойдың бесіншіаптасыныңтөртінші[2188AM]жылында қайтысболды.

14Исраилөлералдындаұлдарынабатасынберіп, Мысыржеріндебасынатүсетінбарлықнәрселерді айтыпберді;жәнеоларғасоңғыкүндерінеболатынын білдіріп,батасынберіп,Жүсіпкежердіңекібөлігін берді

15Олата-бабаларыныңқасынакөзжұмды.ОлҚанахан жеріндегіқосүңгірге,әкесіЫбырайымныңжанына, Хебронжеріндегіқосүңгіргеөзіүшінқазғанқабірге жерленді

16Олөзініңжәнеаталарыныңбарлықкітаптарынұлы Левигеберді,ололардысақтап,балаларыүшіносы күнгедейінжаңартыпотырсын.

46-ТАРАУ

1Жақыпқайтысболғаннанкейін,Исраилұлдары Мысыржеріндекөбейіп,үлкенұлтқаайналды,және олардыңжүректерібірболды,сондықтанағасы бауырынжақсыкөрді,жәнеәркімбауырынакөмектесті, жәнеолармолөсіп,өтекөбейді,онаптажыл,Жүсіптің

2ӘкесіЖақыптанкейінЖүсіптіңөмірсүргенбарлық

3Жүсіпжүзонжасындақайтысболды:онжетіжыл Қанаханжеріндеөмірсүрді,онжылқұлболды,үш жылтүрмедеотырды,сексенжылпатшаныңқол астындаболып,бүкілМысырелінбасқарды.

4Ол,оныңбарлықбауырларыжәнесолұрпақтыңбәрі қайтысболды

5ОлөлералдындаисраилдіктергеМысыржерінен шыққандасүйектерінөздеріменбіргеалыпжүруді бұйырды.

6ОлмысырлықтардыңонықайтаданҚанаханжеріне алыпкеліпжерлемейтінінбілгендіктен,сүйектеріне антберді.ҚанаханпатшасыМакамаронАссирия жеріндетұрғанкездеМысырпатшасыменаңғарда шайқасып,онысолжердеөлтіріп,мысырлықтарды Ермонқақпаларынадейінқуыпжетті.

7Бірақолкіреалмады,өйткеніМысырдыңпатшасы болғанжаңапатшаоданкүштірекеді,сондықтанол Қанаханжерінеоралды,алМысырқақпалары жабылды,ешкімшықпадыжәнеешкімМысырға кірмеді

8Жүсіпекіншіжылы,алтыншыаптада,қырық алтыншымерейтойындақайтысболдыОныМысыр

қайтысболды.

9Мысырпатшасықырықжетіншімерейтойда,екінші жылдыңекіншіаптасындаҚанаханпатшасымен соғысқааттанды.ИсраилұлдарыЖүсіптің сүйектеріненбасқаЖақыпұлдарыныңбарлық сүйектеріналыпшығып,олардытаудыңқосүңгіріндегі далағакөмді.

10ОлардыңкөпшілігіМысырғаоралды,бірақазғана бөлігіХебронтауларындақалды,аләкеңАмрам оларменбіргеқалды.

11ҚанаханпатшасыМысырпатшасынжеңіп,Мысыр қақпаларынжауыптастады

12ОлИсраилхалқынақарсызұлымжоспарқұрып, Мысырхалқынабылайдеді:«Міне,Исраилхалқы біздендекөбейіп,көбейіпкетті»

13Олартымкөбейіпкетпесбұрын,ақылменәрекет етейік,соғысбасталғанғадейінжәнеоларбізгеқарсы соғысқанғадейінолардықұлдыққасалайықӘйтпесе оларжауларымызғақосылып,олардыжерімізденқуып шығады,өйткеніолардыңжүректеріменжүздері Қанаханжерінебағытталған. 14Ололардықұлдыққасалуүшінүстінен жұмысшыларқойды;оларперғауынға,Питомғажәне Раамсескеарналғанбекінісқалаларсалды,сондай-ақ Мысырқалаларындағықұлағанбарлыққабырғалар менбекіністердіқайтатұрғызды

15Оларғақатыгездікпенқызмететті,алоларға неғұрлымкөпжамандықжасағансайын,соғұрлым көбейіп,көбейеберді

16МысырхалқыИсраилұлдарынажиіркенішпен қарады

47-ТАРАУ

1Жетіншіаптада,жетіншіжылы,қырықжетінші мерейтойдаәкеңҚанаханжеріненшықты,алсен төртіншіаптада,алтыншыжылы,қырықсегізінші мерейтойдадүниегекелдің;бұлИсраилұлдарының басынатүскенқиынкезеңеді

2СондаМысырпатшасыперғауыноларғатуған барлықербалаларынөзенгелақтырудыбұйырды.

3Оларсентуғанкүнгедейінжетіайбойыоларды тастапкетті

4Анаңсеніүшайбойыжасырды,оларолтуралы айттыОлсағанкемежасап,онышайырмен асфальтпенжауып,өзенжағасындағыжалауларға қойдыСеніжетікүнбойысондақалдырдыАнаң түндекеліп,сеніемізді,алкүндізәпкеңМәриямсені құстарданқорғады.

5СолкүндеріперғауынныңқызыТармутөзенге шомылуғакелдіОлсеніңжылағандауысыңдыестіп, қызметшілерінесеніалыпшығудыбұйырды.Оларсені оғаналыпкелді

6Олсенікемеденшығарып,сағанжаныашыды 7Әпкеңоған:«Барып,осынәрестеніемізіп,емізетін еврейәйелдерініңбіріншақырайынба?»–деді 8Олоған:«Бар»,–дедіОлбарып,анаңЙохебедті шақырды,олжалақысынберіп,сеніемізді.

9Кейінірек,сенесейгенде,оларсеніперғауынның қызынаалыпкелді,сеноныңұлыболдыңӘкеңАмрам сағанжазудыүйретті,алүшаптаданкейіноларсені патшасарайынаалыпкелді

10Патшасарайынаншығыпбаражатып,бір мысырлықтыңсеніңдосыңды,Исраилұлдарыныңбірін, ұрыпжатқанынкөргенше,сенсарайдаүшаптабойы жұмысістедің,сондасеноныөлтіріп,құмғажасырдың 11Екіншікүнісенекіисраилдікпентөбелесіп, зұлымдықжасапжатқанадамға:«Негебауырыңды ұрыпжатырсың?»–дедің

12Олашуланып,ашуланып:«Сенібізгекімбилеуші жәнетөрешіетіпқойды?Кешемысырлықты өлтіргендей,менідеөлтірмекшісіңбе?»–дедіСенбұл сөздерденқорқып,қашыпкеттің.

48-ТАРАУ

1Қырықтоғызыншымерейтойдыңүшіншіаптасының алтыншыжылындасенМадианжерінебесаптажәне біржылбойыкөшіпбарып,солжердетұрдың.Елуінші мерейтойдыңекіншіжылыныңекіншіаптасында Мысырғаоралдың.

2АлсенөзіңОныңСинайтауындасағаннеайтқанын жәнеМысырғақайтыпбаражатқандажолдаонымен кездескендеханзадаМастеманыңсағаннеістегісі келгенінбілесің.

3Олсеніңмысырлықтарданкекалуүшінжәнеоларды соттауүшінжіберілгеніңдікөргенде,сеніөлтіріп, мысырлықтардысеніңқолыңнанқұтқаруғабаркүшін салмадыма?

4Менсеніоныңқолынанқұтқардым,сенМысырда перғауынға,оныңбүкілүйіне,қызметшілерімен халқынақарсыбелгілерменкереметтержасадың 5ЖаратқанИеИсраилхалқыүшіноларданүлкенкек алып,олардықан,бақа,бит,итшыбындарыжәне

тұңғыштарыныңөліміменжәнебарлықпұттарынан ЖаратқанИекекалып,олардыотқаөртепжіберді 6Осыныңбәрінсенөзіңжариялауыңүшінжібердің, сенМысырпатшасыменоныңбарлыққызметшілері менхалқыныңалдындасөйлестің

7Бәрісеніңайтқаныңдайболды;Мысыржерінеон үлкенжәнеқорқыныштыжазажібердің,сондаСен Исраилүшінкекалдың.

8ЖаратқанИебәрінИсраилхалқыүшін,яғни Ыбырайымменжасасқанкелісімінесәйкес,күштеп құлдыққатүсіргендіктен,оларданкекалатынынайтты. 9АлханзадаМастемасағанқарсышығып,сені перғауынныңқолынатапсырудыкөздеді,алол мысырлықсиқыршыларғакөмектесті.

10Оларсеніңалдыңдатұрып,зұлымдықжасады,біз оларғаістеугерұқсатбердік,бірақолардыңқолымен емдеугежолбермедік.

11ЖаратқанИеолардықатерліжараларменжазалады, олартұраалмады,өйткенібізолардыжойыпжібердік, сондықтаноларешқандайкереметжасайалмады.

12Осыбелгілерменкереметтергеқарамастан,ханзада Мастемаұялмады,өйткеніолбатылданып, мысырлықтардымысырлықтардыңбарлықкүштерімен, арбаларымен,аттарыменжәнеМысырхалықтарының барлықәскерлеріменқудалауғашақырды

13МенмысырлықтарменИсраилдіңарасындатұрдым, бізИсраилдіоныңқолынанжәнехалқыныңқолынан құтқардық,алЖаратқанИеолардытеңіздіңортасынан құрғақжерсияқтыалыпөтті.

14ҚұдайымызЖаратқанИеИсраилдіңсоңынанқуып келгенбарлықхалықтардытеңіздіңортасына,Исраил ұлдарыныңастындағытұңғиыққалақтырды.Мысыр халқыөзенгебалаларынлақтырғандай,Ололардың1 000000-нанкекалды,алхалқыңныңбіремшектегі баласынөзенгелақтырғаныүшінмыңкүштіжәне жігерліерадамқырылды

15Онтөртінші,онбесінші,оналтыншы,онжетінші жәнеонсегізіншікүндеріханзадаМастемаИсраил ұлдарынайыптамауүшінбайланып,олардыңартына қамалды

16Алонтоғызыншыкүнібізолардымысырлықтарға көмектесужәнеИсраилхалқынқудалауүшінбосаттық 17Олжүректерінқасарыстырып,қыңыретті. ҚұдайымызЖаратқанИемысырлықтардыөлтіріп, теңізгелақтыруүшіносыайла-шарғыныойлаптапты

айдыңонтөртіншіжұлдызындаөзуақытында тойлаңдар,кешкедейінсойыңдар,алкүнбатқаннан бастапонбесіншікүнікешкетүндежеңдер

2Өйткеніосытүні–мерекеніңбасыменқуаныштың басы–сендерМысырдаПасхаасынжепжаттыңдар, солкездеМастеманыңбарлықкүштеріМысыр жеріндегібарлықтұңғыштарды,перғауынның тұңғышынанбастапдиірмендегітұтқындағы қызметшініңтұңғышынадейінжәнемалғадейін өлтіругежіберілгенеді

3ЖаратқанИеоларғабергенбелгімынау:біржасар қозыныңқанынкөргенәрбірүйгекіріп,сойыпкетпеуі керекеді,керісінше,үйдегілердіңбәріаманқалуы үшін,өйткеніқанныңбелгісіоныңмаңдайшаларында болды

4ЖаратқанИеніңқұдіреттікүштерібәрінЖаратқанИе бұйырғандайістедіОларбүкілИсраилхалқының жанынанөтті,бірақіндетолардыңарасынанмалдыда, адамдыда,иттідежойғанжоқ.

5Мысырдаіндетөтеқаттыболды,сондықтан Мысырдабірде-бірүйқайтысболғанжоқ,жылап, жоқтауестілгенжоқ.

6БүкілИсраилхалқыПасхақойыныңетінжеп,шарап ішіп,ата-бабаларыныңҚұдайыЖаратқанИені мадақтап,батаберіп,алғысайтыпжатты.Олар Мысырдыңқұлдығынанжәнезұлымқұлдықтан шығуғадайынболды

7Бұлкүндіөміріңніңбарлықкүндеріндеесіңдесақта, жылсайын,жылсайын,оныңкүнінде,барлықзаңына сәйкесатапөтОныкүнненкүнгенемесеайданайға кейінгеқалдырма.

8Өйткенібұлмәңгілікереже,жәнебарлықИсраил халқыүшінкөктегітақтайшаларғаойыпжазылған, олароныжылсайын,жылынабіррет,барлық ұрпақтарыбойыатапөтуікерек;жәнекүндерсаны шектелмеген,өйткенібұлмәңгіліккебелгіленген 9Алегерадамтазаболып,мерекекүніЖаратқанИеге ұнамдықұрбандықәкелуүшін,мейрамкүніЖаратқан Иеніңалдындаішіп-жеуүшінкелмесе,тазажәне жақынадамқұрбандықтанайырылады.Өйткеніол ЖаратқанИегеқұрбандықшалудыбелгіленген уақыттаұсынбағандықтан,кінәсінөзмойнынаалады 10Исраилхалқыкеліп,Құтқарылумейрамын белгіленгенкүні,біріншіайдыңонтөртіншікүні, кештерарасында,күнніңүшіншібөлігінентүннің үшіншібөлігінедейінтойласын,өйткенікүнніңекі бөлігіжарыққа,алүштенбірбөлігікешкеарналған 11ЖаратқанИесағанкешкіуақыттаосыны орындаудыбұйырды

12Оныкүнніңкезкелгенуақытында,теккешкежақын уақыттасоюғаболмайды,оныкешкіуақытта,түннің үштенбірбөлігінедейінжесін,алтүнніңүшінші бөлігіненбастапоныңбарлықетіненқалғанынотқа жағыпжіберсін

13Оларонысудапісірмейді,шикікүйіндежемейді, текоттақуырыпжейдіОныбасынішіменжәне

14СондықтанЖаратқанИеИсраилхалқына

мерекеЖаратқанИеніңалдындаестеқаларлықтай болсын.Құтқарылумейрамынөзуақытында тойлайтынжылыоларғаешқандайіндетжіберілмесін, яғниОныңбұйрығынасәйкесбарлықжағынан өлтірілмесін

16ОлароныЖаратқанИеніңкиеліүйінентысжерде, ЖаратқанИеніңкиеліүйініңалдындажесін,алИсраил қауымыныңбарлықхалқыоныбелгіленгенуақытта тойласын

17АлсолкүнікелгенәрбірадамоныҚұдайларыңның қасындағыкиеліүйде,жиырмажастанасқандарында, ЖаратқанИеніңалдындажесін,өйткеніолароны ЖаратқанИеніңкиеліүйіндежеуікерекдепжазылған жәнебұйырылған

18ИсраилхалқыиеленетінҚанаханжерінекеліп,өз

тойлап,оныЖаратқанИеніңалдындажылсайын сойсын

19АлүйөздерініңмұралықжеріндеЖаратқанИенің атынансалынғанкүндері,оларсолжергебарып,кешке, күнбатқанда,күнніңүштенбірбөлігіндеҚұтқарылу мейрамынсояды.

20Олароныңқанынқұрбандықүстелінің табалдырығынаәкеліп,майынқұрбандықүстеліндегі отқажағуыкерек,алетінЖаратқанИеніңатынанкиелі етілгенүйдіңауласындаотқақуырыпжеуікерек 21Оларөзқалаларында,тіптіЖаратқанИеніңкиелі шатырыныңалдынданемесеОныңесімітұрғанОның киеліүйініңалдындағанаҚұтқарылумейрамын тойлауыкерек,жәнеоларЖаратқанИеденадаспайды 22Мұса,сенИсраилхалқынаөзіңебұйырылғандай Құтқарылумейрамыныңережелерінсақтаудыбұйыр Оларғажылсайын,оныңкүндеріменашытқысызнан мерекесінжарияла:оларжетікүнбойыашытқысызнан жесін,онытойласын,сондай-ақсолжетікүнбойы ҚұдайыңныңқұрбандықүстеліндеЖаратқанИенің алдындакүнсайынқұрбандықшалсын.

23ӨйткенісендерМысырданшыққаннанкейінШур шөлінежеткеншеасығыстойладыңдар,өйткеніоны теңізжағасындааяқтадыңдар

50-ТАРАУ

1ОсызаңнанкейінменсағанЕлимменСинай

3Жерөзіндетұрғанкездедемалыскүндерінсақтайды, жәнеолармерейтойжылынбіледі.

4СондықтанМенсендергежылдықапталарды, жылдардыжәнемерейтойлардыбелгіледім:Адам атаныңкүндеріненбастапбүгінгікүнгедейін[24:10] қырықтоғызмерейтойжәнебіраптажәнеекіжылбар; жәнеЖаратқанИенің[24:50]өсиеттерінүйренуүшін оларҚанаханжерінеөтіп,батысқақарайИордан өзеніненөткенгедейінәліқырықжылбар(сөзбе-сөз «алыс»)

5Исраилазғындықтан,ластықтан,ластанудан,күнәдан жәнеқателіктердентазарып,бүкілжердесенімдіөмір сүргенше,мерейтойларөтіпкетеді.Ендішайтанда, зұлымдаболмайды,жермәңгіліккетазаболады

6Алсендергежазыпқойғансенбікүндерінеқатысты өсиеткежәнеоныңбарлықзаңдарынаназар аударыңдар

7Алтыкүнжұмысістеңдер,алжетіншікүн ҚұдайларыңЖаратқанИегеарналғандемалыскүні.

Солкүніөздеріңде,ұлдарыңда,құлдарыңда,күңдерің де,барлықмалдарыңда,қастарыңдажүрген келімсектердеешқандайжұмысістемеңдер.

8Солкүніжұмысістегенадамөледі:солкүні арамдаған,әйеліменжақындасқаннемесесолкүні бірдеңеістейміндепайтқанадамсатыпалунемесе сатуүшінсолжергесапаршегеді;алтыншыкүніөзі дайындамағансудыөзінетартқаннемесеоны шатырынаннемесеүйіненкөтеруүшінжүккөтерген адамөледі

9Сенбікүніалтыншыкүнідайындағандарыңыздан басқаешқандайжұмысістемеңдер:ішіп-жеп,демалып, демалыскүнінбарлықжұмыстанбастартып,сендерге мерекекүнінжәнеқасиеттікүндібергенҚұдайларың ЖаратқанИенімадақтауүшін.БұлкүнбүкілИсраил үшінмәңгіліколардыңкүндерініңбірі 10ӨйткеніЖаратқанИеніңИсраилгебергенқұрметі зор,оларосымерекекүніішіп-жеп,тойып,адам баласыныңеңбегінежататынбарлықеңбектен демалсын,текладантүтетуденжәнеЖаратқанИенің алдындабірнешекүнжәнедемалыскүндері құрбандықтарменқұрбандықтардыәкелуденбасқа 11ТекосыжұмыссенбікүндеріҚұдайларыңЖаратқан Иеніңкиеліүйіндеатқарылсын;оларИсраилхалқының күнәсінкүнсайынқұрбандықшалып,ЖаратқанИеге ұнамдыестелікретіндеұдайықұрбандықшалсынОл сағанбұйырылғандай,олардыкүнсайынқабылдасын. 12Сондай-ақүйденемесебасқажердежұмысістейтін, саяхатқашығатыннемесеегіншілікпенайналысатын, отжаққан,жануарғамінгеннемесетеңіздекемемен жүрген,бірнәрсеніұрыпөлтірген,жануардынемесе құстысойған,жануарды,құстынемесебалықты ұстағаннемеседемалыскүндеріоразаұстайтыннемесе соғысатынәрбірадам: 13Демалыскүніосыістердіңкезкелгеніністегенадам өледіИсраилхалқыжердіңДемалыскүндеріне қатыстыөсиеттерінесәйкесДемалыскүндерін сақтайды.Олмағанбергентақташалардажазылғандай, менсендергежылмезгілдерініңзаңдарынжәне күндерініңбөлінуінесәйкесжылмезгілдерінжазып беремін.Осыменкүндердібөлудіңесебіаяқталды.