Kazakh - Book of Jasher or the Book of the Upright or the Book of the Just Man

1-ТАРАУ

1Құдайбылайдеді:«Бізөзбейнемізде,Өзімізгеұқсас адамдыжаратайық».Құдайадамдыөзбейнесінде жаратты.

2Құдайадамдыжерденжаратып,оныңмұрнына тіршіліктынысынүрледі,сондаадамсөйлейалатын тіріжанғаайналды.

3СондаЖаратқанИе:«Адамныңжалғызболғаны жақсыемес,Меноғанкөмекшіжасаймын»,–деді

4СондаЖаратқанИеАдамдытереңұйқығабатырды ОлұйықтапкеттіОныңқабырғаларыныңбіріналып, үстінеетжасап,оныпішіндеп,Адамғаәкелді.Адам ұйқысынаноянғанда,оныңалдындабірәйелтұрды

5Ол:«Бұлменіңсүйектерімненшыққансүйек,оләйел депаталады,өйткенібұладамнаналынған»,–деді. АдамоғанХауадегенатқойды,себебіолбарлық тіршілікиелерініңанасыболды

6Құдайолардыжаратқанкүнібатасынберіп,оларға АдамменХауадегенатқойдыҚұдайИеоларға: «Өсіп-өніп,көбейіңдер,жербетінтолтырыңдар»,–деді.

7ҚұдайИеАдамменоныңәйеліналып,олардыЕдем бағынаотырғызды,оныөңдеп,күтіп-баптауүшін;Ол оларғабылайдепбұйырды:«Бақтағыбарлықағаштан жейаласыңдар,бірақжақсылықпенжамандықты танытатынағаштанжемеңдер,өйткеніоданжегенкүні өлесіңдер».

8Құдайоларғабатасынберіп,бұйырғаннанкейін, оларданкетіпқалды,алАдамменоныңәйелі ЖаратқанИеніңбұйрығыбойыншабақтатұрды.

9Құдайоларменбіргежердежаратқанжыланоларға келіп,Құдайдыңбұйрығынбұзуғаитермеледі

10Жыланәйелдібілімағашыныңжемісінжеуге азғырып,көндірді,аләйелжыланныңдаусынақұлақ асып,Құдайсөзінбұзып,жақсылықпенжамандықты танытатынағаштанжеп,жеді,жеп,күйеуінедеберді, олдажеді

11АдамменоныңәйеліҚұдайдыңбұйрығынбұзды,ал Құдаймұныбілді,сондықтаноларғаашуланып, олардықарғады

12СолкүніҚұдайИеолардыЕдембағынанқуып шығарды,оларөздеріжаратылғанжердіөңдеді,сонда оларЕдембағыныңшығысынабарып,қоныстанды; АдамөзәйеліХауаменжақындасып,олекіұл,үшқыз туды.

13ОлтұңғышынаҚабылдегенатқойып:«Мен ЖаратқанИеденерадамтаптым»,–деді.Ал екіншісініңатынӘбілдепқойды,өйткеніол:«Біз жергебекеркелдік,бекержерденалынамыз»,–деді 14Балаларөсті,әкелеріоларғажерберді;Қабылжер жыртушы,алӘбілқойбағушыболды. 15БірнешежылданкейіноларЖаратқанИеге шамаменқұрбандықәкелдіҚабылжерденөсірілген жемістерден,алӘбілқойларыныңалғашқытөлдерінен майынанқұрбандықәкелдіҚұдайӘбілгежәнеоның

көктеноттүсіп,оныжалмады 16АлҚабылғажәнеоныңқұрбандығынаЖаратқанИе

алӘбілқойынбағыпжүрді;қойларҚабылжер жыртқанжерденөтті,бұлҚабылдықаттықайғыртты 18Қабылашуланып,інісіӘбілгежақындап:«Менің жерімекеліп,малыңдыжаюғаәкелетіндей,менімен сеніңарамызданебар?»–деді

19ӘбілағасыҚабылғабылайдепжауапберді:«Менің қойларымныңетінжеп,жүнінкиетіндейсенекеуміздің арамызданебар?»

20Енді,киінгенқойларымныңжүнінқырқып,жеген жемістеріменетіүшінмағанөтемақытөлеОсыны істегенненкейін,айтқаныңдай,менсеніңжеріңнен кетемін

21ҚабылағасыӘбілге:«Егерменсенібүгінөлтірсем, кімсеніңқаныңдымененталапетеді?»–деді.

22ӘбілҚабылғабылайдепжауапберді:«Біздіжер бетіндежаратқанҚұдайменіңісімүшінкекалады, егерменіөлтірсең,қанымдысененталапетеді,өйткені ЖаратқанИе–төреші,аладамнанзұлымдығынақарай, алзұлымадамнанжербетіндежасағанзұлымдығына қарайжазалайтынОл.»

23Енді,егерменіосындаөлтірсең,Құдайсеніңқұпия ойларыңдыбіледіжәнебүгінмағанжасаған жамандығыңүшінсеніжазалайды.

24ҚабылағасыӘбілдіңайтқансөздерінестігенде,бұл туралыайтқаныүшінағасыӘбілгеашуланды

25Қабыласығыстұрып,жержыртатынқұралының темірбөлігіналып,кенеттенағасынұрыпөлтірді ҚабылағасыӘбілдіңқанынжергетөкті,Әбілдіңқаны қойдыңалдындажергеағыпжатты.

26ОсыданкейінҚабылағасынөлтіргенінеөкініп, қаттықайғырып,жылады,бұлонықаттықынжылтты 27Қабылорнынантұрып,егіндіккешұңқырқазып, ағасыныңденесінсолжергеқойдыда,үстінетопырақ төкті

28ЖаратқанИеҚабылдыңағасынанеістегенінбілді. ЖаратқанИеҚабылғакөрініп:«Сеніменбіргеболған ағаңӘбілқайда?»–депсұрады

29Қабылдөрекіліктанытып:«Менбілмеймін,мен ағамныңкүзетшісімінбе?»–дедіСондаЖаратқанИе оған:«Сеннеістедің?»–дедіСеноныөлтірген жерденағаңныңқаныныңдауысыМағанайқайлап жатыр

30Өйткенісенбауырыңдыөлтірдің,меніңалдымда екіжүзділіктаныттың,жүрегіңдеменсенікөрмедім, барлықістеріңдібілмедімдепойладың

31Бірақсеносыныістедіңде,бауырыңдыбекер

34СолкездеҚабыләйеліменжақындасып,олжүкті болып,ұлтуды.ОлоғанЕнохдепатқойып:«Солкезде ЖаратқанИеоғанжербетіндетыныштықсыйлай бастады»,–деді.

35СолкездеҚабылдақаласалабастады.Олқаланы салып,қаланыұлыныңатыменЕнохдепатады,өйткені солкездеЖаратқанИеоғанжербетіндетыныштық бергенеді,алолбастапқыдағыдайқозғалып,адасып жүргенжоқ

36ИрадЕнохтантуылды,ИрадМехуяелді,алМехуяел Метушаелдідүниегеәкелді

2-ТАРАУ

1АдамжербетіндежүзотызыншыжылындаХауамен қайтаданнекегетұрды.Хауажүктіболып,оғанұқсас жәнебейнеліұлтудыОлоғанСетдепатқойып: «ҚұдаймағанӘбілдіңорнынабасқаұрпақберді, өйткеніҚабылоныөлтірді»,–деді.

2СетжүзбесжасқатолғандаұлтудыСетұлының атынЕносдепқойдыОл:«Солкездеадамұлдары көбейіп,Құдайғақарсышығып,күнәжасап,жандары менжүректерінқинады»,–деді

3ЕностыңзаманындадаадамұлдарыҚұдайғақарсы бүлікшығарып,күнәжасайберді,бұлЖаратқанИенің адамұлдарынадегенқаһарынкүшейтті

4Адамдарбарып,басқақұдайларғатабынып,өздерін жербетіндежаратқанЖаратқанИеніұмытыпкетті. Солкездеадамдармыспентемірден,ағашпентастан мүсіндержасап,оларғатабынып,қызмететті 5Әркімөзқұдайынжасап,оларғатабынды,аладам ұлдарыЕноспеноныңұлдарыныңөмірсүргенбарлық күндеріндеЖаратқанИеденбастартты;жәнеолардың жербетіндежасағаністеріменжиіркеніштіістеріүшін ЖаратқанИеніңқаһарылаулады

6ЖаратқанИеолардыГихонөзенініңсуларынан ағызып,жойыпжіберді,жердіңүштенбірбөлігінде жойыпжібердіОсығанқарамастан,адамұлдары зұлымжолдарынанқайтпады,қолдарыЖаратқанИенің көзалдындазұлымдықістеугеәлідесозылды.

7Солкүндеріжербетіндеегінегілмейтін,орақ орылмайтын,адамбаласынатамақтаболмайтын,ал аштықөтеқаттыболатын.

8Солкездежергесепкентұқымтікенекке,ошағанға жәнетікенеккеайналды;өйткеніАдамныңзаманынан бастапжергеқатыстыҚұдайдыңқарғысытуралы айтылған,олАдамныңЖаратқанИеніңалдындакүнә жасағаныүшінжергеқарғысайтқан.

9АдамдарҚұдайғақарсыбүлікшығарып,күнәжасап, жолдарынбұзабергенкезде,жербетідебұзыла бастады

10Еностоқсанжасқакелгенде,оданҚайнантуды.

11Қайнанөсіп,қырықжасқатолдыОлданаболып, барлықданалықтабілімменшеберліккеиеболдыОл барлықадамұлдарынабилікеттіжәнеадамдарды даналықпенбілімгежетеледі;өйткеніҚайнанөтедана адамедіжәнебарлықданалықтатүсініктіеді,және өзініңданалығыменрухтарменжындардыбасқарды; 12ҚайнанөзініңданалығыменҚұдайдыңжербетінде күнәжасағанадамұлдарынжойыпжіберетінінжәне

13СолкүндеріҚайнанболашақтаболатыноқиғаларды

14Қайнанбүкілжербетінебилікжүргізіп,кейбір адамдарҚұдайғақызмететугемәжбүретті

15Қайнанжетпісжасқакелгенде,үшұл,екіқызтуды. 16Қайнанныңұлдарыныңесімдері:тұңғышыныңаты Махлалел,екіншісініңатыЕнан,үшіншісініңаты Меред,алолардыңәпкелеріАдаменЗиллаеді;бұлар Қайнанныңбесұлы

17МетусаилдіңұлыЛамехҚайнанментуысболып,екі қызынәйелдіккеалдыАдажүктіболып,Ламехкеұл туды,олоныЖабалдепатады

18Олтағыдажүктіболып,ұлтудыда,оныңатын Жубалдепқойды;алоныңәпкесіЗилласолкезде бедеуболып,балаларыболмады

19СолкүндеріадамұлдарыҚұдайғақарсышығып, ОныңАдамғаөсіп-өніп,жербетіндекөбейуін бұйырғанөсиеттерінбұзабастады

20Алкейбірадамдарәйелдерінебедеуететінсусын ішкізді,осылайшаоларөздерініңсұлукелбетінсақтап, сұлулықтарынжоғалтпады

21Адамұлдарыәйелдерініңкейбірінсусынға шақырғанда,Зиллаоларменбіргесусынішті

22Балатауыпжүргенәйелдеркүйеулерініңкөз алдындажесірсияқтыжиіркеніштіболыпкөрінді, өйткеніолартекбедеуәйелдергеғанабауырбасып қалғанеді

23Күндерменжылдарөткенсоң,Зиллақартайған кезде,ЖаратқанИеоныңқұрсағынашты

24Әйелжүктіболып,ұлтудыОғанТұбалҚабыл дегенатқойып:«МеноныҚұдіреттіҚұдайданалдым», –деді

25Олтағыдажүктіболып,қызтуды«Менсолып қалғаннанкейінләззаталып,қуанышқабөлендім»,–деп,оғанНаамадегенатқойды

26Ламехқартайып,жасыұлғайып,көздерінашар көретінеді.ОныұлыТубалҚабылбастапкележатты. БіркүніЛамехегістіккебарды,оныңұлыТубалҚабыл оныменбіргеболдыОларегістіктежүргенде,Адам ұлыҚабылоларғақарайжақындады,өйткеніЛамех өтеқартайып,көпнәрсенікөреалмайтын,алұлы ТубалҚабылөтежаседі

27ТұбалҚабыләкесінесадағынтартудыбұйырды,ал жебелеріменалыстатұрғанҚабылдықағыпөлтірді, өйткеніололарғажануарболыпкөрінді.

28ЖебелерҚабылданалыстажүрседе,оныңденесіне кірді,олжергеқұлап,өлді

29ЖаратқанИеҚабылдыңзұлымдығыноныңағасы Әбілгежасағанзұлымдығынасай,ЖаратқанИенің айтқансөзінесәйкесқайтарды

30Қабылқайтысболғаннанкейін,ЛәмехпенТұбал

32Ламехтіңәйелдеріоныңнеістегенінестіп,оны өлтірмекболды.

33СолкүнненбастапЛамехтіңәйелдеріоныжеккөрді, себебіолҚабылменТубалҚабылдыөлтірді,ал Ламехтіңәйелдеріоданбөлініп,солкүндеріоғанқұлақ аспады.

34Ләмехәйелдерінекеліп,олардыбұлмәселе бойыншаөзінеқұлақасуғакөндірді

35ОләйелдеріАдаменЗиллағабылайдеді:«Менің дауысымдытыңдаңдар,Ламехтіңәйелдері,сөздеріме құлақсалыңдарСендерендіменіңжарақаттарыммен бірадамды,алжарақаттарымменбірбаланызорлықзомбылықжасамағаныүшінөлтіргенімдіелестетіп, айтыпотырсыңдарБірақменіңқартайғанымды, шашымныңағарғанын,көздерімніңжасымнанауырып тұрғанынжәнемұныбілмейістегенімдібіліңдер» 36Ләмехтіңәйелдеріоныңбұлсөзінеқұлақасып, әкелеріАдамныңкеңесіменоғанқайтаоралды,бірақ солкезденбастапоғанбалатумадыӨйткеніҚұдайдың солкүндеріадамұлдарынақарсықаһарыкүшейіп, зұлымістеріүшінтопансуменолардыжойып жіберетінінбілді

37ҚайнанұлыМахлалелалпысбесжасқатолғанда Иәреттуды,алИәреталпысекіжасқатолғандаЕнох туды

3-ТАРАУ

1ЕнохалпысбесжастаМетушалахтыдүниегеәкелді; ЕнохМетушалахтыдүниегеәкелгенненкейін Құдайменбіргежүрді,ЖаратқанИегеқызмететтіжәне адамдардыңзұлымжолдарынжеккөрді

2ЕнохтыңжаныЖаратқанИеніңнұсқауына,біліммен түсініккеоранғанеді;олақылменадамұлдарынан алшақтап,оларданкөпкүнбойыжасырыныпжүрді

3Олкөпжылдарөткенсоң,үйіндеЖаратқанИеге қызмететіп,Оныңалдындадұғаетіпжүргенде, ЖаратқанИеніңперіштесіоғанкөктендауыстап:«Мен мұндамын»,–деді.

4Олбылайдеді:«Тұр,үйіңненжәнежасырынып жүргенжеріңненшығып,адамбаласынакөрін,оларға ҚұдайжолыменжүружолдарынжәнеҚұдайжолына түсуүшіннеістеукеректігінүйрет»

5ЕнохЖаратқанИеніңсөзінесайорнынантұрып, үйінен,тұратынжеріненжәнежасырынғанбөлмесінен шығып,адамұлдарынабарып,оларғаЖаратқанИенің жолдарынүйреттіСолкездеадамұлдарынжинап, оларғаЖаратқанИеніңнұсқауыментаныстырды. 6Олмұныадамбаласытұратынбарлықжерлерде жариялаудыбұйырды:«ЖаратқанИеніңжолдарын жәнеигіістердібілгісікелетінадамқайда?»Енохқа келсін

7Сондабарлықадамұлдарыоныңқасынажиналды, өйткенімұнықалағандардыңбәріЕнохқабарды.Енох ЖаратқанИеніңсөзінесәйкесадамұлдарынабилікетті Оларкеліп,оғанбасиіп,сөзінтыңдады

8ҚұдайдыңРухыЕнохқақонып,олбарлық адамдарынаҚұдайдыңданалығыменжолдарын үйретті.Енохтыңөмірініңбарлықкүндеріндеадам баласыЖаратқанИегеқызмететтіжәнеоның

11Енохоларғаданалық,білімжәнеЖаратқанИенің жолдарынүйретті;жәнеолардыңарасындататулық орнатты,Енохтыңөмірсүргенкезіндебүкілжер бетіндетыныштықорнады

12Енохекіжүзқырықүшжылбойыадамзатқабилік еттіОлбүкілхалқынаәділдікпенәділдікорнатты, олардыЖаратқанИеніңжолыменбастапжүрді 13Енох,Метушалах,ЕлишажәнеЕлимелектіңүш ұлыныңшежіресі:МелкаменНахмаесімдіәпкелері Метушалахсексенжетіжылөмірсүріп,оданЛамех туды.

14Ләмехтіңөмірініңелуалтыншыжылында,Адам тоғызжүзотызжасындақайтысболдыЕкіұлы,Енох пенМетушалаоныҚұдайайтқанүңгіргепатшалардың жерлеурәсіміндегідейүлкенсән-салтанатпенжерледі 15СолжердебарлықадамұлдарыАдамүшінқатты қайғырып,жылады;сондықтанбұлбүгінгікүнгедейін адамұлдарыарасындадәстүргеайналды 16Адаматабілімағашыныңжемісінжегендіктенөлді; олжәнеоданкейінгіұрпақтары,ҚұдайИеайтқандай, 17Адамқайтысболғанжылы,Енохтыңбилікқұрған екіжүзқырықүшіншіжылы,солкездеЕнохадам ұлдарынанбөлініп,ЖаратқанИегеқызмететуүшін бастапқыдаөзінжасыруғабелбуды 18Енохсолайістеді,бірақолардантолықтай жасырынбады,үшкүнбойыадамұлдарынанаулақ болып,сосынбіркүнгеоларғабарды

19ОлөзбөлмесіндеболғанүшкүнбойыҚұдайы ЖаратқанИегедұғаетіп,Онымадақтады.Солкүніол қоластындағыларғакөрініп,ЖаратқанИенің жолдарынүйретті,алоларЖаратқанИетуралы сұрағандарыныңбәрінайтыпберді.

20Олкөптегенжылдарбойыосылайістеді,содан кейіналтыкүнбойыжасырынып,жетікүндебіррет халқынакөрінді;соданкейінайынабіррет,содан кейінжылынабіррет,барлықпатшалар,ханзадалар жәнеадамұлдарыоныіздеп,Енохтыңжүзінқайтадан көріп,сөзінестігісікелгенше;бірақолармұныістей алмады,өйткенібарлықадамұлдарыЕнохтанқатты қорықтыжәнеоныңжүзіндегіҚұдайғатән қорқыныштаноғанжақындауданқорықты;сондықтан ешкімоғанқарайалмады,өйткеніолжазаланып,өліп қалуымүмкіндепқорықты.

21Барлықпатшаларменәміршілерадамұлдарын жинап,Енохқакелудішешті,өйткеніоларЕнох олардыңарасынашыққанкездеоныменсөйлесеміздеп ойладыжәнеоларсолайістеді.

22БіркүніЕнохшығып,бәріжиналып,оғанкелді ЕнохоларғаЖаратқанИеніңсөздерінайтып,даналық

адамұлдарынабилікеткендей,Құдайұлдарынада билікетудітіледі.

24СолкездеЕнохмұныестігенде,жербетіндегі барлықтұрғындардыжинап,оларғаданалықпенбілім үйретіп,құдайлықнұсқауларберіп:«Менкөкке көтерілугемәжбүрболдым,сондықтанқайкүні баратынымдыбілмеймін»,–деді

25Ендіменсағанданалықпенбілімдіүйретемін,сенен кетпесбұрынжербетіндеқалайөмірсүрукеректігін үйретемін;жәнеолсолайістеді

26Ололарғаданалықпенбілімүйретті,тәлімберді, әшкереледі,жербетіндеорындауларыкерек жарлықтарменүкімдердіберді,олардыңарасында татулықорнатты,мәңгілікөмірдіүйреттіжәнеолармен біразуақытбіргетұрып,осыныңбәрінүйретті 27СолкездеадамұлдарыЕнохпенбіргеболды,Енох оларменсөйлесіптұрдыОларкөздерінкөтергенде, аспаннанүлкенаттыңбейнесітүсіп,ауадажүрді

28ОларкөргендерінЕнохқаайтыпберді,алЕнох оларға:«Бұлатменіңкесірімненжергетүсті;енді сендерденкететінжәнесендергекөрінбейтінуақыт келді»,–деді.

29Солкездеаттүсіп,Енохтыңалдындатұрды, Енохпенбіргеболғанбарлықадамұлдарыоныкөрді

30СондаЕнохтағыдабірдауыстыжариялауды бұйырды:«ҚұдайыЖаратқанИеніңжолдарынбілгісі келетінадамқайда?Олбізденалыныпкетпесбұрын, бүгінЕнохқакелсін».

31Солкүнібарлықадамұлдарыжиналып,Енохқа келді;солкүніжербетіндегібарлықпатшалар өздерініңәміршілеріменкеңесшілеріменбіргеонымен біргеболды;Енохадамұлдарынаданалықпенбілімді үйретіп,оларғақұдайлықтәлімберді;жәнеололарға өмірбойыЖаратқанИегеқызмететудіжәнеоның жолыменжүрудібұйырды,жәнеололардыңарасында татулықорнатаберді

32Осыданкейінолорнынантұрып,атқамініп,жолға шықты,албарлықадамұлдары,шамаменсегізжүз мыңадам,оныңсоңынанерді;олароныменбіргебір күндікжолжүрді.

33Екіншікүніололарға:«Шатырларыңақайтыңдар, негебарасыңдар?Мүмкінөліпқаларсыңдар»,–деді Олардыңкейбіреулеріонытастапкетті,алқалғандары оныменбіргеалтыкүндікжолжүрдіЕнохоларғакүн сайын:«Шатырларыңақайтыңдар,әйтпесеөлесіңдер», –депайтатын,бірақоларқайтыпоралғысыкелмеді, сондықтаноныменбіргекетті

34Алтыншыкүнікейбіреулерқалып,оғанжабысып: «Бізсеніменбіргебаратынжеріңебарамыз;тірі ЖаратқанИеніңалдындаантетемін,біздітекөлімғана ажыратады»,–деді

35Олароныменбіргебарудықаттыталапеткендіктен, ололарменсөйлесудітоқтатты;олароныңсоңынан еріп,қайтыпоралмады

36Патшаларқайтыпоралғанда,Енохпенбіргекеткен қалғанадамдардыңсанынбілуүшінхалықсанағын жүргізді;алжетіншікүніЕнохоттыаттармен

37СегізіншікүніЕнохпенбіргеболғанбарлық

жарып,көрейік.Мүмкін,Енохпенбіргеқалғанадамдар өліп,қазірқартастарыныңастындажүргеншығар»,–дедіОлароныіздеді,бірақтабаалмады,өйткеніол көккекөтерілгенеді

4-ТАРАУ

1Енохжербетіндеүшжүзалпысбесжылөмірсүрді 2Енохкөккекөтерілгенде,жербетіндегібарлық патшаларорнынантұрып,оныңұлыМетушаланыалып, оғанмайжағурәсімінжасап,әкесініңорнынапатша етіптағайындады

3МетушалаәкесіЕнохүйреткендей,Құдайдың алдындаәділболдыОлдаөмірбойыадамзатқа даналық,білімжәнеҚұдайданқорқудыүйретті,әрі дұрысжолданоңғада,солғадатаймады.

4БірақМетушаланыңсоңғыкүндеріндеадамұлдары ЖаратқанИеденбастартып,жердібүлдіріп,бір-бірін тонап,талан-таражғасалды,Құдайғақарсышығып, күнәғабатқан,өзжолдарынбұзған,Метушаланың даусынақұлақаспай,оғанқарсышықты

5ЖаратқанИеоларғақаттыашуланды,солкүндеріол тұқымдыжойыпжіберді,сондықтанжердеегінегуде, орудаболмады

6Оларөздерінеазықтабуүшінжерсепкенде,міне, өздеріекпегентікенектерменошағандарөсіпшықты 7Бірақадамұлдарыәлідезұлымжолдарынан қайтпады,Құдайдыңкөзалдындазұлымдықістеуге қолдарынсозды,сондықтаноларзұлымжолдарымен ЖаратқанИеніашуландырдыЖаратқанИеқатты ашуланып,адамдыжаратқанынаөкінді.

8Ололардыжойып,жоқетудіойладыжәнесолай істеді

9СолкүндеріМетушалаұлыЛәмехжүзалпысжасқа толғанда,АдамұлыСетқайтысболды

10Сетбарлығытоғызжүзонекіжылөмірсүріп, қайтысболды.

11Ләмехжүзсексенжастаболғанда,олөзініңағасы ЕнохтыңұлыЕлишааныңқызыАшмуаныүйлендіОл жүктіболды.

12Солкездеадамұлдарыжерегіп,аздағанөнімалды, бірақадамұлдарызұлымжолдарынанқайтпады,күнә жасап,Құдайғақарсышықты.

13Ламехтіңәйеліжүктіболып,жылтоғысындаұл туды.

14МетушалаоғанНұхдегенатқойып:«Оның заманындажербетітынышжәнешіріктентазаеді»,–дедіӘкесіЛамехоғанМенахимдегенатқойып:«Бұл біздіҚұдайдыңқарғысынаұшыратқанжердегі

17Әркімөзінеқұдайжасап,көршісінде,туысында тонап,жербетінбүлдіріп,зорлық-зомбылыққатолды. 18Олардыңбилеріменбилеушілеріадамдардың қыздарынабарып,өзқалауыбойыншаәйелдерін күйеулеріненкүштептартыпалды,алсолкездегіадам ұлдарыжербетіндегімалдардан,далааңдарынанжәне аспанқұстарынаналып,біртүрдегіжануарларды екіншісіменараластырудыүйретті,осылайша ЖаратқанИеніашуландырды;Құдайбүкілжербетінің бұзылғанынкөрді,өйткеніжербетіндегібарлық тіршілікиелері,барлықадамдарменжануарлар,өз жолдарынбұзғанеді

19ЖаратқанИебылайдеді:«Менжаратқанадамымды жербетінен,адамнанаспанқұстарынадейін,малмен даладағыаңдарменбіргежоямын,өйткеніМеноларды жаратқанымаөкінемін».

20ЖаратқанИеніңжолыменжүргендердіңбәрісол күндеріқайтысболды,өйткеніЖаратқанИеадамзатқа айтқанзұлымдықтыоларкөрмеуіүшіносылайістеді.

21НұхЖаратқанИеніңалдындарақымтапты, сондықтанЖаратқанИеоныжәнеоныңбалаларын бүкілжербетінеұрпаққалдыруүшінтаңдады.

5-ТАРАУ

1НұхтыңсексентөртіншіжылындаСетұлыЕнох тоғызжүзбесжастақайтысболды

2НұхтыңжүзжетпістоғызыншыжылындаЕносұлы ҚайнанқайтысболдыҚайнанныңбарлықкүндері тоғызжүзонжылболды

3Нұхтыңөмірсүргенекіжүзотызтөртіншіжылында ҚайнанұлыМахалелқайтысболдыМахалелсегізжүз тоқсанбесжылөмірсүріп,қайтысболды

4МахлалелұлыЯредсолкүндері,Нұхтыңүшжүз отызалтыншыжылындақайтысболды;Яредбарлығы тоғызжүзалпысекіжылөмірсүріп,қайтысболды

5ЖаратқанИегеергендердіңбәрісолкүндері, Құдайдыңжербетінежіберетінзұлымдығынкөрмей тұрып,қайтысболды

6Көпжылдарөткенненкейін,Нұхтыңтөртжүз сексеніншіжылында,ЖаратқанИегеергендердіңбәрі адамбаласыныңарасынанқайтысболып,тек Метушалағанақалғанкезде,ҚұдайНұхпен Метушалағабылайдеді:

7Адамзатқабылайдепжарсалыңдар:«ЖаратқанИе былайдейді:зұлымжолдарыңнанқайтып,істеріңді тастаңдар,сондаЖаратқанИесендергежасаймындеп айтқанзұлымдығынанқайтып,олорындалмайды».

8ӨйткеніЖаратқанИебылайдейді:«Міне,Мен сендергежүзжиырмажылмерзімберемін;егерсендер Мағанбетбұрып,жаманжолдарыңнанбастартсаңдар, ондаМенсендергеайтқанжамандықтанбастартамын, олболмайды»,-дейдіЖаратқанИе 9НұхпенМетушалакүнсайынадамұлдарына ЖаратқанИеніңбарлықсөздерінжеткізіп,үнеміайтып отырды 10Бірақадамұлдарыолардытыңдағысыкелмеді, сөздерінеқұлақаспады,сондықтанолартоң мойынсұнбады

11ЖаратқанИеоларғажүзжиырмажылмерзімберіп: «Егероларқайтыпоралса,Құдайжердіжойып жібермесүшінзұлымдықтанбастартады»,–деді 12СолкездеЛәмехұлыНұх:«Құдайжердіжойып жібередіғой,ендінегеменбалалыболамын?»–деп, әйелалып,балалыболуданбастартты

13Нұхөззаманындаәділ,мінсізадамболды,ал ЖаратқанИеоныжербетіндеөзұрпағынанұрпақ өсіруүшінтаңдады

14ЖаратқанИеНұхқабылайдеді:«Әйелалып,балалы бол,өйткеніМенсеніңосыұрпақтанменіңалдымда әділекеніңдікөрдім»

15Сенжербетіндеұрпақөсіріп,өзіңменбірге балаларыңдыөсіресің;Нұхбарып,әйелалды,ол ЕнохтыңқызыНааманытаңдады,олбесжүзсексен жастаеді.

16НұхНаамағаәйелдіккеалғанкездетөртжүзтоқсан сегізжастаеді

17Наамажүктіболып,ұлтуды.ОлоғанЯпешдегенат қойып:«Құдайменіжербетіндеөсірді»,–дедіОл тағыдажүктіболып,ұлтудыНаамаоғанШемдеген атқойып:«Құдайменіжердіңортасындаұрпақөсіру үшінқалдырды»,–деді

18НаамаШамдытуып,Нұхбесжүзекіжастаеді Балаларөсіп,МетушаламенНұхәкелеріүйреткеннің бәрінорындап,ЖаратқанИеніңжолыменжүрді 19НұхтыңәкесіЛәмехсолкүндеріқайтысболды, бірақоләкесініңжолыменжүрмеді,сондықтанНұхтың өмірінің195жылындақайтысболды

20Ләмехбарлығыжетіжүзжетпісжылөмірсүріп, қайтысболды.

21ЖаратқанИенібілетінбарлықадамұлдарысол жылыЖаратқанИеоларғаапатжібермесбұрын қайтысболды;өйткеніЖаратқанИеолардыңөлімін қалап,Құдайдыңолардыңбауырларыментуыстарына жіберетінапатынкөрмеді,өйткеніОлсолайістеуді бұйырды.

22СолкездеЖаратқанИеНұхпенМетушалағабылай деді:«Солкүндерісендергеайтқансөздерімніңбәрін адамұлдарынажариялаңдар,мүмкіноларзұлым жолдарынанқайтып,Меноларғаөкініп,зұлымдық жібермеймін»

23НұхпенМетушалаортағашығып,Құдайдыңолар туралыайтқандарыныңбәрінадамұлдарынаайтып берді

24Бірақадамұлдарытыңдамады,олардыңбарлық сөздерінеқұлақаспады

25ОсыданкейінЖаратқанИеНұхқабылайдеді: «Меніңалдымдабарлықтіршілікиелерініңақыры келді,өйткеніолардыңзұлымістеріболды,міне,Мен жердіжойыпжіберемін»

26Сосынөзіңегоферағашыналып,біржергебарып, үлкенсандықжасап,солжергеқой

27Оныосылайжаса:ұзындығыүшжүзшынтақ,ені елушынтақ,биіктігіотызшынтақ

28Сосынөзіңеесікжасап,оныңбүйіріненашық тұрсын,үстіненбіршынтақбиіктіккедейінаяқтап,ішісыртынашайырсеб

29Міне,Менжербетінетопансужіберемін,сонда барлықтіршілікиелеріжойылады,аспанастындағы жербетіндегініңбәріжойылады

30Сенжәнеүйішіңбарлықтіршілікиелеріненекіжұп, еркекжәнеұрғашыалып,кемегеәкеліп,жердентұқым шығарасыңдар

31Барлықжануарларжейтінбарлықазық-түліктіжина, өзіңеде,оларғадаазықболсын.

32Ұлдарыңаадамқыздарынанүшпәкқызтаңдапал, оларұлдарыңаәйелболсын

33НұхҚұдайбұйырғанжердетұрып,кемежасады. НұхҚұдайбұйырғандайістеді

34Нұхбесжүзтоқсанбесжасындакемежасай бастады,олЖаратқанИеніңбұйрығыменбесжылда кеменіжасады

35СоданкейінНұхЖаратқанИеніңНұхқа бұйырғанындай,МетушалаұлыЕлиәкімніңүшқызын ұлдарынаәйелдіккеалды

36СолкездеЕнохұлыМетушалақайтысболды,ол тоғызжүзалпысжастаеді

6-ТАРАУ

1Солкезде,Метушалақайтысболғаннанкейін, ЖаратқанИеНұхқабылайдеді:«Үйішіңменбірге кемегекірМіне,Менсағанжербетіндегібарлық жануарларды,далааңдарынжәнеаспанқұстарын жинаймын,солардыңбәрікеліп,кеменіқоршапалады». 2Сенбарып,кеменіңесіктерініңжанынаотыр,сонда барлықаңдар,аңдарменқұстаржиналып,сенің алдыңдатұрады.Олардыңішіненкеліп,сеніңалдыңда еңкейгендеріналып,ұлдарыңныңқолынатапсырасың, оларолардыкемегеапарады,алсеніңалдыңда тұрғандардыңбәрінтастапкетесің.

3ЖаратқанИемұныкелесікүніорындады,жануарлар, аңдарменқұстаркөптепкеліп,кеменіқоршапалды

4Нұхкеменіңесігінебарыпотырды.Алдындаотырған барлықжан-жануарлардыкемегекіргізіп,алдында тұрғандардыңбәрінжербетіндеқалдырды

5Соданкейінбірарыстанекібаласын,еркекжәне ұрғашыбаласыналыпкелдіҮшеуіНұхтыңалдында еңкейіптұрдыЕкібаласыарыстанғақарсытұрып,оны ұрып,қашырыпжіберді.Олкетіпқалды,олар орындарынаоралып,Нұхтыңалдындажергееңкейіп отырды

6Анаарыстанқашыпкетіп,арыстандардыңорнына тұрды

7Нұхмұныкөріп,қаттытаңқалдыда,орнынантұрып, екілақтыкемегекіргізді.

8Нұхкемегежербетіндегібарлықтіршілікиелерін кіргізді,сондықтанНұхкемегеәкелгендерденбасқа ешкімқалмады

9Нұхкемегеекі-екіденкірді,бірақҚұдайбұйырғандай, олтазажануарларментазақұстарданжетіжұпалып келді.

10Барлықжануарлар,аңдарменқұстарәлідесол жердеболды,оларкеменібарлықжерденқоршапалды, алжаңбыржетікүнненкейінғанажауды 11СолкүніЖаратқанИебүкілжердісілкіндірді,күн

12Бірақадамұлдарыәлідезұлымжолдарынан

бағыттамады

13Нұхтыңөмірініңалтыжүзіншіжылында,жеті күнненкейінжербетінтопансубасты.

14Түпсізтұңғиықтыңбарлықкөздеріағып,аспан терезелеріашылып,жербетінеқырықкүн,қырықтүн жаңбыржауды

15Нұх,оныңүйішіжәнеоныменбіргеболғанбарлық тіршілікиелерітопансуданқорқып,кемегекірді,ал ЖаратқанИеоныесігіненжауыптастады

16Жербетіндеқалғанбарлықадамбаласыжаңбырдан шаршады,себебісужербетінекүшейетүсті,ал жануарларменаңдарәлідекеменіқоршаптұрды 17Сондаадамзатұлдары,шамаменжетіжүзмыңеркек пенәйел,жиналып,Нұхтыңкемесінекелді.

18ОларНұхқа:«Кемегекіріп,сағанжетуүшінесікті ашшы,негеөлеміз?»–депайқайлады

19Нұхкемеденоларғақаттыдауыспенбылайдеп жауапберді:«СендербәріңЖаратқанИегеқарсы шығып,Оныңжоқекенінайтқанжоқсыңдарма?

СондықтанЖаратқанИесендердіжербетіненқұрту үшіносыапаттыжіберді

20Менсендергежүзжиырмажылбұрынайтқаннәрсе осыемеспееді,сендерЖаратқанИеніңдаусынақұлақ аспай,ендіжербетіндеөмірсүргілеріңкелеме?

21ОларНұхқа:«БізЖаратқанИегеқайтуғадайынбыз, текөлмей,тіріқалуымызүшінғанаесіктіашыңыз»,–деді

22Нұхоларғабылайдепжауапберді:«Міне,сендер жандарыңныңқайғысынкөріп,ЖаратқанИеге қайтқыларыңкеледі;ЖаратқанИесендерге белгіленгенмерзімретіндебергеносыжүзжиырма жылішінденегеқайтпадыңдар?»

23Бірақендісендеркеліп,жандарыңныңқайғысына боламағаносыныайтыпотырсыңдарЕндіЖаратқан Иесендердітыңдамайды,бүгіндесендергеқұлақ аспайды,сондықтансендерендітілектеріңеқол жеткізеалмайсыңдар

24Адамұлдарыжаңбырданкемегекіруүшін жақындады,өйткеніоларжаңбырғашыдайалмады

25СондаЖаратқанИекеменіңайналасындағыбарлық аңдарменжануарлардыжіберді.Аңдаролардыбасып алып,солжерденқуыпжібердіӘркімөзжолымен кетті,оларқайтаданжербетінебытырапкетті.

26Жаңбырәлідежергежауыптұрды,қырықкүн, қырықтүнжауыптұрды,сужербетінқаттықаптады; жердегіжәнесудағыбарлықтіршілікиелері,адамдар, жануарлар,аңдар,бауырыменжорғалаушыларнемесе

27Сужербетіндеқаттыкөтеріліп,сандықкөтерілді

30Кемедегібарлықтіршілікиелеріүрейленіп, арыстандарақырып,өгіздермөңіреп,қасқырларұлады. Кемедегіәрбіртіршілікиесіөзтіліндесөйлеп,жоқтау айтты,сондықтанолардыңдауыстарыалысқажетті. Нұхпеноныңұлдарықайғы-қасіреткебатып,жылап жіберді;оларөлімқақпасынажеткендерінеқатты қорықты

31НұхЖаратқанИегедұғаетіп,осығанбайланысты жалбарындыОл:«Уа,ЖаратқанИе,бізгекөмектесші, өйткенібіздіқоршапалғанбұлзұлымдықтыкөтеруге күшімізжетпейді,өйткенісутолқындарыбіздіқоршап алды,зұлымағындарбіздіқорқытты,өлімтұзақтары алдымыздакелді;бізгежауапбер,уа,ЖаратқанИе, бізгежауапбер,бізгежүзіңдінұрландыр,бізге мейірімдібол,біздіқұтқаржәнеқұтқар»,–деді

32ЖаратқанИеНұхтыңүнінеқұлақасып,оныесіне алды

33Жербетінежелсоғып,сутыйылып,кеметоқтады

34Түпсіздіктіңкөздеріменаспантерезелеріжабылып, аспаннанжауғанжаңбырбасылды

35Солкүндерісутартылып,кемеАрараттауларының басынатоқтады.

36Нұхкеменіңтерезелерінашты,алНұхсолкездеде ЖаратқанИегежалбарынып:«Уа,жерді,аспандыжәне ондағыныңбәрінжаратқанЖаратқанИеміз, жандарымыздыосықамауданжәнебіздіқамауғаалған түрмеденшығарагөр,өйткеніменкүрсінуден шаршадым»,–деді.

37ЖаратқанИеНұхтыңсөзінеқұлақасып,оған:«Бір жылөткенсоңғанажолғашығасың»,–деді

38Нұхкемедетұрғанынабіржылтолғанда,жер бетіндегісутартылып,Нұхкеменіңқақпағынашты

39Солкезде,екіншіайдыңжиырмажетіншікүні,жер құрғағанеді,бірақНұх,оныңұлдарыжәнеонымен біргеболғандарЖаратқанИеоларғабұйырғанша кемеденшыққанжоқ

40ЖаратқанИеоларғашығудыбұйырғанкүнкелді, сондаоларкемеденшықты

41Оларбарып,әрқайсысыөзжолына,өзмекеніне қайтты.НұхпеноныңұлдарыҚұдайайтқанжерде тұрып,өмірбойыЖаратқанИегеқызмететті ЖаратқанИеНұхпеноныңұлдарынкемеденшыққан кездебатасынберді.

42Ололарға:«Өсіп-өніп,бүкілжербетінтолтырыңдар, күшейіп,жербетіндемолөсіп-өніңдер,сонда көбейіңдер»,–деді.

7-ТАРАУ

1Нұхтыңұлдарыныңесімдері:Япш,ХамжәнеШам; топансуданкейіноларданбалалартуылды,өйткені олартопансуданбұрынәйелалғанеді.

2Япшініңұлдарымыналар:Гомер,Магог,Мадай, Яван,Тубал,МешехжәнеТирас,жетіұлы

3Гомердіңұлдары:Аскиназ,РефатжәнеТегарма

4МагогтыңұлдарыЕлиханафпенЛубаледі

5Мадайдыңұлдары:Ахон,Зило,ХазонижәнеЛут.

6Яванныңұлдары:Елиша,Таршиш,Киттимжәне Дудоним

7Тұбалдыңұлдары:Арипи,КеседжәнеТаари. 8Мешехтіңұлдары:Дедон,ЗаронжәнеШебашни

9Тирастыңұлдары:Бениб,Гера,ЛупирионжәнеГилак; бұларЯпештіңәулеттері,солкездеолардыңсаны шамаментөртжүзалпысадамболды

10Хамныңұлдары:Куш,Мицраим,ПұтжәнеҚанахан, төртұлы;Куштыңұлдары:Себа,Хавила,Сабта,Раама жәнеСатеха,алРааманыңұлдары:ШебажәнеДедан

11Мисраимніңұлдары:Луд,Аном,Патрос,Хаслот жәнеХаптор.

12Пұттыңұлдары:Гебул,Хадан,БенажәнеАдан

13Қанаханныңұлдары:Сидон,Хет,Амори,Гергаши, Хиви,Арки,Сени,Ароди,ЗимодижәнеХамоти

14БұларәулеттерібойыншаХамныңұлдары,солкезде олардыңсанышамаменжетіжүзотызадамболды.

15Шамныңұлдары:Елам,Ашур,Арпақшад,Луджәне Арам,бесұлы;алЕламныңұлдары:Шушан,Махул жәнеХармон.

16Ашардыңұлдары:МируспенМокил,ал Арпақшадтыңұлдары:Шелах,АнаржәнеАшкол 17Лудтыңұлдары:ПеторменБизаон,алАрамның ұлдары:Ұз,Хул,ГатержәнеМаш

18БұларәулеттерібойыншаШамныңұлдары;сол кездеолардыңсаныүшжүзгежуықеді.

19Шамныңұрпақтарымыналар:ШамнанАрпақшад, АрпақшадтанШелахтуылды,алШелахтанЕбер туылды.Еберденекіұлдүниегекелді,біреуініңаты Пелекеді,өйткеніоныңзаманындаадамдарбөлініп, соңғыкүндеріжербетібөлінді

20ЕкіншісініңатыЙоктанеді,яғнионыңзаманында адамұлдарыныңөміріазайып,азайыпбаражатқан 21Йоктанныңұлдарымыналар:Алмодад,Шелаф, Хазармобет,Ерах,Хадуром,Озел,Дикла,Обал, Әбимаил,Шеба,Опир,ХавилажәнеЖобаб;бұлардың бәріЙоктанныңұлдары

22ОныңағасыПелекЙенді,ЙенСеругты,Серуг Нахорды,НахорТарахты,алТарахотызсегізжаста ХаранменНахордыдүниегеәкелді

23НұхтыңұлыХамныңұлыКушқартайғаншағында әйелалып,ұлтудыОғанНұхтыңатынНымродқойып: «СолкездеадамбаласықайтаданҚұдайғақарсы шығып,күнәжасайбастады»,–деді.Балаөсіп,әкесі онықаттыжақсыкөрді,өйткеніолқартайғаншағында туғанеді

24ҚұдайАдамменоныңәйелібақтаншыққанкезде оларғатеріденжасалғанкиімдердіКушқаберді

25Адамменоныңәйеліқайтысболғаннанкейін, киімдерИаредұлыЕнохқаберілді,алЕнохҚұдайға көтерілгенде,ололардыұлыМетушалағаберді

26Метушалақайтысболғанда,Нұхолардыкемеге алыпкелді,оларкемеденшыққаншаоныменбірге болды

27Оларсыртқашыққанда,ХамәкесіНұхтың киімдерінұрлапалды,алололардыағаларынан

28ХамтұңғышұлыКуштыдүниегеәкелгенненкейін,

30Нымродкиімкигенкездекүшейетүсті,Құдайоған күшпенжігерберді,олжербетіндемықтыаңшы болды,иә,олдаладамықтыаңшыболды,жануарларды аулап,құрбандықүстелдерінтұрғызып,оларға ЖаратқанИеніңалдындақұрбандықшалды.

31Нымродөзіннығайтып,ағаларыныңарасынан шығып,айналасындағыбарлықжауларынақарсы ағаларыныңшайқастарынақатысты.

32ЖаратқанИебауырларыныңбарлықжауларын оныңқолынаберді,алҚұдайоғаншайқастардамезгілмезгілсәттілікберіп,жербетіндебилікқұрды

33Сондықтансолкүндерібірадамөзідайындаған жауынгерлердішайқасқаалыпшыққанда,оларға: «ҚұдайжербетіндегімықтыаңшыНымродқа істегендей,ағаларынақарсышайқастардажеңіске жетіп,олардыжауларыныңқолынанқұтқарды, сондықтанҚұдайбіздібүгіндеқұтқарып,күш-қуат берсін»,–дейтін

34Нымродқырықжасқатолғанда,оныңағайындары менЯпештіңбалаларыарасындасоғысболып,олар жауларыныңқолындақалды 35СолкездеНымродаттанып,Куштыңбарлық ұлдарынжәнеолардыңотбасыларын,шамаментөрт жүзалпысадамдыжинадыСондай-ақ,достарымен таныстарынансексенадамдыжалдап,оларға жалақыларынбердіОлоларменбіргешайқасқа аттандыЖолдаНымродөзіменбіргежүрген адамдардыңжүректеріннығайтты.

36Ололарға:«Қорықпаңдар,үрейленбеңдер,өйткені барлықжауларымызбіздіңқолымызғатүседі,сендер оларғақалағандарыңдыістейберіңдер»,–деді.

37Барғандардыңбарлығыбесжүзгежуықадамболды Оларжауларыменшайқасып,олардыжойып, бағындырды.Нымродолардыңорындарынатұрақты нөкерлерқойды

38Ололардыңкейбірбалаларынкепілдіккеалды, олардыңбарлығыНымродпеноныңбауырларының қызметшілеріболдыНымродпеноныменбіргеболған барлықадамдарүйлерінеқайтты

39Нымроджауларынжеңіп,шайқастанқуанышпен оралғанкезде,барлықағайындарыжәнеоныбұрыннан танитындароныпатшаетуүшінжиналып,басына патшалықтәжкигізді.

40Олпатшалардыңдәстүрібойынша,өз қарамағындағыларменхалыққа,ханзадаларға,билерге жәнебилеушілергебилікетті.

41ОлНахорұлыТарахтыәскерініңбасшысыетіп тағайындады,оныбарлықәміршілеріненжоғары қойып,құрметтеді

42Олайналасындағыбарлықжауларынжеңгеннен кейін,жүрегіқалағандайбилікқұрыпжатқанда, кеңесшілеріменбіргесарайынақаласалудыкеңесетті, оларсолайістеді

43Оларшығысқақарама-қарсыүлкенаңғартауып, оғанүлкенжәнекеңқаласалдыНымродөзісалған қаланыШинардепатады,өйткеніЖаратқанИе жауларынқаттышайқап,жойыпжібергенеді.

44НымродШинардатұрып,қауіпсізбилікқұрды, жауларыменшайқасып,олардыбағындырды,барлық шайқастарындатабысқажетті,патшалығыөтеұлы болды

45Барлықұлттарментілдероныңдаңқынестіп,оған

бағынды

46Бүкілжербетіндебіртілдесөйлеп,бірлікте сөйлейтіндерболды,бірақНымродЖаратқанИенің жолыменжүрмедіТопансуданкейінгікүндерден бастапсолкүндергедейінөзіненбұрынғыбарлық адамдардандазұлымболды

47Олағашпентастанқұдайларжасап,оларғатабынып, ЖаратқанИегеқарсышығып,барлық қарамағындағыларғажәнежербетіндегіадамдарға оныңзұлымжолдарынүйретті;алоныңұлыМардон әкесінендезұлымболды

48НымродұлыМардонныңістерітуралы естігендердіңбәріолтуралы:«Зұлымнанзұлымдық шығады»,–депайтатынСондықтанбүкілжербетінде «Зұлымнанзұлымдықшығады»дегенмақалтарады Бұлсөзадамдардыңсөзіндесолкезденбастапбүгінге дейінайтылыпкеледі

49НымродәскерініңәміршісіНахорұлыТарахсол кездепатшаменоныңқарамағындағылардыңалдында өтебеделдіболды,патшаменәміршілероныжақсы көріп,өтежоғарыкөтерді

50ТарахКорнебоныңқызыАмтелоесімдіәйелалды; солкүндеріТарахтыңәйеліжүктіболып,оғанұлтуды 51Тарахжетпісжастаболғанда,олтуғанұлына Ыбырамдегенатқойды,себебіпатшаонысолкезде тәрбиелеп,қасындағыбарлықәміршілеріненжоғары қойғанеді

8-ТАРАУ

1ЫбырамдүниегекелгентүніТарахтыңбарлық қызметшілері,Нымродтыңбарлықданышпандары жәнеоныңсиқыршыларыкеліп,Тарахтыңүйінде тамақтанып,ішіп-жеп,солтүніоныменбіргеқуанды. 2БарлықданышпандарменсиқыршыларТарахтың үйіненшыққанкезде,солтүніжұлдыздарғақарауүшін аспанғакөзтігісті.Оларшығыстанкеліп,аспанда жүгіріпжүргенбірүлкенжұлдыздыкөрдіОл аспанныңтөртжағынантөртжұлдыздыжұтыпқойды 3Патшаныңбарлықданышпандарыменоның сиқыршыларыбұлкөрініскетаңқалды,ал данышпандарбұлмәселенітүсініп,оның маңыздылығынбілді 4Оларбір-біріне:«БұлтекбүгінтүндеТарахтантуған баланыңөсіп-өніп,көбейіп,бүкілжердіиеленетінін,

сондабәрімізөлеміз;ендібарып,патшағакөргенімізді жәнеоныңмағынасынайтыпберейік,сондабізашық боламыз»,–дейді

8Оларсолайістедіде,бәріпатшаныңалдынабарып, жергедейінбасиіп:«Патшааманболсын,патшааман болсын!»–деді

9БізәскеріңніңәміршісіНахордыңұлыТарахтыңұл туылғанынестідік.Бізтүндеоныңүйінебарып,сол түніоныменбіргетамақтанып,ішіп-жеп,көңіл көтердік

10ҚызметшілеріңізТарахтыңүйіненшығып,өз үйлерімізгетүнеугекеткенде,бізаспанғакөзтіккенде, шығыстанкележатқанүлкенжұлдыздыкөрдік.Сол жұлдызүлкенжылдамдықпенұшып,аспанныңтөрт жағынантөртүлкенжұлдыздыжұтыпқойды 11Қызметшілеріңізбізкөргенкөрініскетаңқалып, қаттықорқыпкеттікБізбұлкөрініскеқатыстышешім қабылдап,даналығымыздыңарқасындаоныңдұрыс түсіндірмесінбілдік:бұлнәрсеТарахтантуғанбалаға қатыстыОлөсіп,көбейіп,күшейіп,жербетіндегі барлықпатшалардыөлтіріп,олардыңбарлықжерлерін өзіжәнеоныңұрпақтарымәңгіліккеиемденеді. 12Енді,мырзамызжәнепатшамыз,бізсізгеосыбала туралыкөргеніміздішынымендетаныстырдық 13Егерпатшаәкесінеосыбалаүшінбағаберудіжөн көрсе,олөсіп,елгетарамайтұрып,бізгеқарсы зұлымдығыкүшейіп,бізде,балаларымыздаоның зұлымдығынанқұрыпкетпейтұрып,оныөлтіреміз.

14Патшаолардыңсөздерінестіп,оғанұнадыОл ТарахтышақыртыпалдыТарахпатшаныңалдына келді.

15ПатшаТарахқа:«Мағанкешетүндесеніңұл туылғаныңтуралыайтылды,олдүниегекелгенде аспандаосылайкөріністапты»,–деді.

16Ендібаланымағанберіңіз,оныңзұлымдығыбізге қарсышықпайтұрып,оныөлтірейікМеноныңқұнына үйіңіздікүміспеналтынғатолтырып,сізгеберемін.

17Тарахпатшағабылайдепжауапберді:«Ием, патшам,менсеніңсөздеріңдіестідім,қызметшің патшасыныңқалағаныныңбәрінорындайды».

18Бірақпатшамырзам,менсізгекешетүндене болғанынайтыпберейін,патшаныңқызметшісіне қандайкеңесберетінінкөрейін,соданкейінпатшаның айтқанынажауапберемін;патша:«Айтыңыз»,–деді

19Терахпатшағабылайдеді:«МоредұлыАйонкеше түндемағанкеліп:

20Патшасағанбергенүлкенжәнеәдеміаттымаған бер,менсағаноныңқұнынакүміспеналтын,сабан менжемберемін;меноған:«Патшасеніңсөздерің туралыайтқанынкөргеншекүтетұр,патшанеайтса, соныістеймін»,–дедім

21Енді,патшамырзам,менсағаносыныбілдірдім, патшамқызметшісінеберетінкеңесінменорындаймын 22ПатшаТарахтыңсөздерінестігенде,ашуланып,оны ақымақдепсанады

23ПатшаТарахқабылайдепжауапберді:«Сен соншалықтыақымақ,наданнемесетүсінігіазадамсың ба?Өзіңніңәдеміжылқыңныңақшасынкүміспен

24Күміспеналтынғасоншалықтытапшысыңба,

25Патшасөзінтоқтатты,алТарахпатшағабылайдеп жауапберді:«Патшақызметшісінебылайдеді; 26Уа,патшам,сенмаған:«Ұлыңдыбер,бізоны өлтірейік,менсағаноныңқұнынакүміспеналтын беремін»,–депнеайттың?Ұлымқайтысболғаннан кейінкүміспеналтындынеістеймін?Меніңмұрагерім кімболады?Сондаменқайтысболғаннанкейінкүміс пеналтыноныбергенпатшамақайтарылады.

27ПатшаТарахтыңсөздерінжәнеоныңпатшатуралы айтқанастарлыәңгімесінестігенде,қаттықайғырып, бұлнәрсегеашуланып,іштейашуланды.

28Тарахпатшаныңөзінеашуланғанынкөріп,оған былайдепжауапберді:«Меніңбарлықмүлкім патшаныңқолында.Патшақызметшісіненеістегісі келсе,соныістесінИә,тіптіменіңұлымдапатшаның қолында,олда,оданүлкенекіағасыдаештеңеге айырбасталмайды».

29ПатшаТарахқа:«Жоқ,менсеніңкішіұлыңды белгілібірбағағасатыпаламын»,–деді

30СондаТарахпатшағабылайдепжауапберді: «Мырзам,патшам,қызметшіңіздіңсіздіңалдыңызда

қызметшісініңсөзінтыңдасын».Тарах:«Патшаммаған

қарастырып,патшамныңсөздерітуралыотбасыммен кеңесейін»,–дедіде,патшаныбұғанкелісугеқатты көнді

31ПатшаТарахтыңайтқанынтыңдап,оғанүшкүн уақытберді.Тарахпатшаныңқасынанкетіп,отбасына оралып,патшаныңбарлықсөздерінайтыпберді Халыққаттықорықты

32ҮшіншікүніпатшаТарахқа:«Ұлыңдымаған айтқанымдай,мағанақшағажіберЕгеролайістемесең, үйіңдегініңбәрінқырыптастаймын,тіптіитіңдіде қалдырмаймын»,–депхабаржіберді.

33Тарахпатшаданшұғылтүрдеталапетілгендіктен, асығысәрекететіп,солкүніқызметшісініңбірінен туғанбаланыалыпкетті.Тарахбаланыпатшағаалып келіп,оныңқұныналды

34БұлістеЖаратқанИеТарахпенбіргеболды,өйткені НымродЫбырамныңөлімінесебепкерболмады,ал патшабаланыТарахтаналып,баркүшіменбасын жергетигізді,өйткеніолбұлЫбырамдепойлады; жәнебұлсолкүнненбастаподанжасырылды,және патшаоныұмытыпкетті,өйткеніЫбырамныңөліміне жолбермеуҚұдайдыңеркіболды

35Тарахұлын,анасыменемізушісінжасырынтүрде алып,үңгіргежасырып,айсайыназық-түліктерін әкеліптұрды

36ЖаратқанИеүңгірдеЫбырамменбіргеболды,ол өсті,алЫбырамүңгірдеонжылболды,алпатшамен оныңәміршілері,балгерлеріменданышпандарыпатша

1СолкездеЫбырамныңүлкенағасыТарахтыңұлы Харанәйелалды.

2Хараноныалғанкездеотызтоғызжастаеді; Харанныңәйеліжүктіболып,ұлтуды,олоғанЛут дегенатқойды.

3Олтағыдажүктіболып,қызтуды,оғанМилкадеген атқойды;олтағыдажүктіболып,қызтуды,оған Сарайдегенатқойды.

4ХаранқырықекіжасындаСарайдыдүниегеәкелді, бұлЫбырамныңөмірініңоныншыжылындаеді;сол күндеріЫбырам,анасыжәнеемізушісіүңгірден шықты,өйткеніпатшаменоныңқоластындағылар Ыбырамныңісінұмытыпкеткенеді.

5ЫбырамүңгірденшыққаннанкейінНұхпеноның ұлыШамғабардыОлЖаратқанИеніңнұсқауымен жолдарынүйренуүшінсоларменбіргеболды. Ыбырамныңқайдаекенінешкімбілмеді,сондықтан ЫбырамНұхпеноныңұлыШамғаұзақуақытқызмет етті.

6ЫбырамНұхтыңүйіндеотызтоғызжылболды,ал ЫбырамүшжасынанбастапЖаратқанИенібілдіжәне қайтысболғанғадейінНұхпеноныңұлыШам үйреткендей,ЖаратқанИеніңжолыменжүрді;сол кездежербетіндегібарлықұлдарЖаратқанИегеқарсы қаттыкүнәғабатып,Оғанқарсышығып,басқа құдайларғақызмететті,жәнеолардыжербетінде жаратқанЖаратқанИеніұмытыпкетті;солкездежер бетіндегітұрғындарөздерінеағашпентастанжасалған құдайлардыжасады,оларсөйлейде,естиде,құтқара даалмады,аладамұлдарыоларғақызмететті,және оларолардыңқұдайларынаайналды.

7Патшаменоныңбарлыққызметшілері,сондай-ақ Тарахпеноныңбүкілүйішіағашпентастанжасалған құдайларғатабынғандардыңалғашқыларыболды.

8Терахтыңағашпентастанжасалғанонекіүлкен құдайыболды,оларжылсайынонекіайбойыәр құдайғақызмететті,алТерахәрайсайынқұдайларына астықпенсусынқұрбандықтарынәкелетін;Терахкүн сайыносылайістейтін

9СолұрпақтыңбәріЖаратқанИеніңалдындазұлым болды,сондықтаноларәрқайсысынөзқұдайыетті, бірақөздерінжаратқанЖаратқанИеденбастартты

10СолкездебүкілжербетіндеНұхпеноныңүйінен басқаЖаратқанИенібілетінбірде-бірадамболғанжоқ (өйткеніоларәрқайсысыөзҚұдайынақызмететті),ал оныңкеңесінеқұлақасқандардыңбәрісолкезде ЖаратқанИенібілетін

11СолкездеТарахұлыЫбырамНұхтыңүйіндеүлкен беделгеиеболды,жәнебұлтуралыешкімбілмеді,ал ЖаратқанИеоныменбіргеболды

12ЖаратқанИеЫбырамғатүсініктіжүрекберді, сондықтанолсолұрпақтыңбарлықістерініңбекер екенін,алолардыңбарлыққұдайларыныңбекерекенін жәнеешқандайпайдасыжоқекенінбілді

13Ыбырамжергенұрыншашыптұрғанкүндікөріп, өзіне:«Жергенұрыншашыптұрғанкүн–Құдай,мен Оғанқызметететінболамын»,–деді. 14Ыбырамсолкүнікүнгеқызмететіп,оғандұғаетті КештүскендеәдеттегідейкүнбатыпкеттіЫбырам ішінен:«БұлшынымендеҚұдайемеспе?»–деп

15Ыбыраміштей:«Көкпенжердікімжаратты?Жер

солтүстікке,оңтүстіккежәнешығысқакөтеріп,күннің

көрді

17Ыбырамалдындағыжұлдыздарменайдыкөріп: «Бұлшынымендебүкілжердіде,адамдыдажаратқан Құдай,міне,оныңқызметшілеріоныңайналасындағы құдайлар»,–дедіЫбырамсолтүнібойыайғатабынып, оғансиыныпдұғаетті

18Таңертеңкүншығып,әдеттегідейжергенұрын шашқанда,ЫбырамҚұдай-Тағаланыңжербетінде жаратқандарыныңбәрінкөрді

19СондаЫбырамөзіне:«Бұларжердіжәнебарлық адамзаттыжаратқанқұдайларемес,оларҚұдайдың қызметшілері»,–дедіЫбырамНұхтыңүйіндеқалып, ЖаратқанИеніжәнеоныңжолдарынбілдіОлөмір бойыЖаратқанИегеқызмететті,алсолұрпақтыңбәрі ЖаратқанИеніұмытып,ағашпентастанжасалған басқақұдайларғақызмететіп,өмірбойыбүлік шығарды.

20Нымродпатшақауіпсізбилікқұрды,бүкілжербеті оныңқоластындаболды,бүкілжербетіндегілербір тілдесөйлеп,бірліктесөйледі.

21Нымродтыңбарлықәміршілеріменоныңұлылары Пут,Мисраим,КушжәнеҚанаханотбасыларымен кеңесіп,бір-біріне:«Келіңдер,өзімізгеқаласалып, оныңішіндеберікмұнара,төбесікөккежететіндейетіп, бүкіләлемгебилікетуүшіндаңқымыздыарттырайық Жауларымыздыңзұлымдығыбізденарылып,оларға күштібилікетейік,соғыстарыныңкесіріненжербетіне шашырапкетпейміз»,–деді

22Олардыңбәріпатшаныңалдынабарып,осы сөздердіпатшағажеткізді,патшабұлістеолармен келісіп,солайістеді

23Барлықотбасыларшамаменалтыжүзмыңадамнан тұрып,қаламенмұнарасалуүшінкеңжеріздеп,бүкіл жердііздеді,бірақШинаржерініңшығысындаекі күндікжолжүретінжердегібірде-біраңғарғаұқсайтын ештеңетаппадыОларсолжергекөшіпбарып,сол жердетұрды

24Олараяқтаймыздепойлағанқаламенмұнараны салуүшінкірпішқұйып,отжағабастады

25Мұнарасалуоларүшінқылмысжәнекүнәболды, сондықтаноларонысалабастады.ОларкөктегіҚұдай ЖаратқанИегеқарсықұрылысжүргізіпжатқанда, жүректеріндеОғанқарсысоғысудыжәнекөкке көтерілудіойлады

26Осыадамдардыңбәріжәнебарлықәулеттеріүш бөліккебөлінді;біріншісі:«Бізкөккекөтеріліп,оған

Джашер

көтерілгенкездеерітіндіменкірпіштербіржыл өткеншежетпеді,соданкейіноларқұрылысшыларға қолсозып,оларғаерітіндіменкірпішберді;бұлкүн сайыносылайжасалды.

28Міне,бұларкүнібойыкөтеріліп,басқаларытүсіп жатты;егеркірпішқолдарынанқұлап,сынса,бәрі жылайтын,алегербіреуқұлапөлсе,олардың ешқайсысыоғанқарамайтын.

29ЖаратқанИеолардыңойларынбілді,сондықтан оларқұрылысжұмыстарынжүргізіпжатқанда,аспанға жебелерділақтырды,барлықжебелерқанғатолып, оларғатүстіОлардыкөргендебір-біріне:«Біз көктегілердіңбәрінөлтірдік»,–деді.

30Өйткенібұлолардыадастыружәнежербетіненжою үшінЖаратқанИеденболды

31Олармұнараменқаланысалып,көптегенкүндер менжылдарөткеншекүнсайыносылайістеді

32Құдайалдындатұрғанжетпісперіштеге,оғанжақын тұрғандарға:«Төментүсіп,олардыңтілдерін шатастырайық,бірде-бірадамкөршісініңтілін түсінбеуіүшін»,–дедіОлардасолайістеді 33Келесікүнненбастаполаркөршісініңтілінұмытып, біртілдесөйлейалмайтынболдыҚұрылысшы көршісініңқолынантапсырысбермегенәкнемесе тастыалғанда,құрылысшыонылақтырып,көршісіне лақтырыпжіберетін,соларқылыолөлетін

34Оларкөпкүнбойыосылайістеді,жәнеолардың көбіносылайөлтірді.

35ЖаратқанИесолжердегіүштоптыөлтіріп,оларды істеріменниеттерінеқарайжазалады;«Бізкөкке көтеріліп,құдайларымызғақызмететеміз»дегендер маймылдарменпілдергеұқсапкетті;ал«Бізаспанды жебелерменұрамыз»дегендердіЖаратқанИебір адамдыкөршісініңқолыменөлтірді;ал«Бізкөкке көтеріліп,оғанқарсышайқасамыз»дегендердіңүшінші тобынЖаратқанИежербетінешашыратыпжіберді

36Олардыңарасындақалғандарөздерінекелетін зұлымдықтыбіліп,түсінгенненкейін,ғимаратты тастапкеттіде,бүкілжербетінебытырапкетті

37Оларқаламенмұнаранысалудытоқтатты, сондықтанолсолжердіБабылдепатады,өйткені ЖаратқанИесолжердебүкілжербетініңтілін шатастырды;міне,олШинаржерініңшығысындаеді.

38Аладамұлдарысалғанмұнарағакелетінболсақ, жераузынашып,оныңүштенбірбөлігінжұтыпқойды, аспаннаноттүсіп,тағыүштенбірбөлігінөртепжіберді, алқалғанүштенбірбөлігібүгінгікүнгедейін сақталған,оласпандаболғанбөліктіңбірбөлігі,оның айналасыүшкүндікжолжүружолынқұрайды 39Солмұнарадаадамбаласыныңкөбіқайтысболды, сансызхалықеді

10-ТАРАУ

1Солкүндері,ТарахұлыЫбырамныңқырықсегізінші жылында,ЕберұлыПелекқайтысболдыПелектің барлықөміріекіжүзотызтоғызжылболды.

2ЖаратқанИемұнарадажасағанкүнәларыүшінадам ұлдарыншашыратыпжібергенкезде,оларкөптеген

3Барлықәулеттердіңәрқайсысыөзтіліне,жеріне

4Адамұлдарыөзәулеттерібойынша,барған

салды

5Олардыңкейбіреулерікейінненжойылыпкеткен

немесебалаларыныңаттарыменнемесеолардыңнақты оқиғаларыменатады

6НұхұлыЯпештіңұлдарыбарып,шашыраңқы жерлерінеқалаларсалдыОларбарлыққалаларынөз аттарыменатады.Япештіңұлдарыжербетінде көптегентоптарғажәнетілдергебөлінді

7ӘулеттерібойыншаЯпештіңұлдарымыналар:Гомер, Магог,Медай,Яван,Тубал,МешехжәнеТирас;бұлар өзұрпақтарыбойыншаЯпештіңұлдары

8ГомердіңұрпақтарықалаларынақарайФранц өзенініңжағасындағыСенаөзенініңжағасындағы Францжеріндетұратынфранктардантұрды 9Рефаттыңұлдары-Бартонияжерінде,Ледаөзенінің бойындатұратынбартонимдер.Ледаөзеніөзсуынұлы Гихонтеңізіне,яғнимұхитқаағызады 10Тугарманыңұрпақтарыонәулеттентұрады, олардыңесімдері:Бузар,Парзунак,Балгар,Эликанум, Рагбиб,Тарки,Бид,Зебук,ОнгалжәнеТилмаз; бұлардыңбәрісолтүстіккетаралып,өздерінеқалалар салды.

11Оларөзқалаларынөзаттарыменатады,оларосы күнгедейінХитламенИталакөзендерініңбойында тұрады.

12БірақАнголи,БалгаржәнеПарзунакәулеттері үлкенДубнееөзенініңбойындатұрады;жәнеолардың қалаларыныңатауларыдаөзатауларыменберілген.

13Яванұлдары-Макдонияжеріндетұратын явандықтар,алМедайареұлдары-Курсонжерінде тұратынорелумдықтар,алТубалұлдары-Пашия өзенініңбойындағыТусканажеріндетұратындар 14Мешехтіңұлдары-Шибашни,алТирастыңұлдары -Рушаш,КушнижәнеОнголис;бұлардыңбәрібарып, өздерінеқалаларсалды;бұлқалаларТраганөзеніне құятынКураөзенініңжағасындағыЖабустеңізінің жағасындаорналасқан.

15АлЕлишаныңұлдары-алманимдер,олардабарып, өздерінеқалаларсалды;бұлқалаларӘйүппен Шибатмотауларыныңарасындаорналасқан;олардың ішіндеӘйүппенШибатмотауларыныңқарсысында тұратынЛумбардихалқыболды,оларИталияжерін жаулапалып,осыкүнгедейінсолжердеқалды 16Киттимұлдары-Тибреуөзенініңбойындағы Канопияаңғарындатұратынромдықтар 17АлДудонимніңұлдарыБорднажеріндегіГихон теңізініңжағасындағықалалардатұрады

20Осылардыңбәрібарып,өздерінелайықтыжерлерді тауып,қалаларсалды.Оларқалаларынәкелерінің аттарыменКуш,Мицраим,ПұтжәнеҚанахандеп атады.

21Мисраимніңұрпақтары:луд,анам,лехабим, нафтухим,патрус,каслухимжәнекаптурим,барлығы жетіәулет

22БұлардыңбәріМысырдыңСихорөзенінің жағасындатұрып,өздерінеқалаларсалып,олардыөз аттарыменатады

23ПатроспенКаслохтыңұлдарыбір-біріменқыз алысып,оларданбесәулетболыппелиштілер, азатимдер,гераримдер,гитмилержәнеекронимдер тарады;олардаөздерінеқалаларсалып,қалаларын әкелерініңаттарыменатады

24Қанахандықтардаөздерінеқалаларсалып, қалаларынөзаттарыменатады,онбірқалажәне сансызбасқақалалар

25Хамруынантөртадамжазықтағыелгебарды, олардыңаттарымыналар:Содом,Ғомора,Адмажәне Зебойым

26Бұладамдаржазықтаөздерінетөртқаласалып, қалаларыныңаттарынөзесімдеріменатады

27Олар,олардыңбалаларыжәнеоларғатиесілібарлық адамдарсолқалалардатұрды.Оларөсіп-өніп,көбейіп, бейбітөмірсүрді

28Қанаханныңнемересі,Хивидіңнемересі,Хұрдың ұлыСейірПарантауыныңқарсысындағыаңғарға барып,солжердеқаласалдыОлжетіұлыменжәнеүй ішіменсолжердетұрдыОлсалғанқаланыөзатымен Сейірдепатады;бұлжербүгінгікүнгедейінСейір жері

29Бұлармұнараныңартындағыелдерінешашыраңқы орналасқанХамұлдарыныңтілдеріменқалалары бойыншатарағанәулеттері

30НұхұлыШамның,яғниЕбердіңбарлық ұрпақтарыныңәкесінің,кейбірұрпақтарыда шашыраңқыжерлерінебарып,қалаларсалып, қалаларынөзаттарыменатады

31Шамныңұлдары:Елам,Ашшур,Арпақшад,Луд жәнеАрамОларөздерінеқалаларсалып,барлық қалаларыныңаттарынөзаттарыменқойды

32СолкездеШамұлыАшурбалаларыменжәнеүй ішіменбіргеөтекөпадамменжолғашықтыОлар алыстағыбіржергебардыОларбарғанжеріндегіөте кеңаңғарғакезікті.Оларөздерінетөртқаласалып, олардыөзесімдеріменоқиғаларыменатады

33Ашурұлдарысалғанқалалардыңаттары:Ниневия, Ресен,КалахжәнеРехоботер;Ашурұлдарыосыкүнге дейінсолжердетұрады

34Арамұлдарыдабарып,өздерінеқаласалдыОлар қаланыүлкенағаларыныңатыменҰздепатап,сол жердетұрыпжатыр;бұлжербүгінгікүнгедейінҰз жері

35МұнарасалынғаннанкейінгіекіншіжылыАшур әулетіненшыққанБелаесімдібірадамНиневия жеріненотбасыменбіргеқайдатұрсада,солжерге көшіпбарып,Содомғақарама-қарсыжазықтағы қалалардыңқарсысынакеліп,солжердетұрды

36Соладамтұрып,солжердешағынқаласалып,оны

37Мұнараныңартынанжербетінешашыраңқы орналасқаннанкейінгіШамұлдарыныңтілімен қалаларыбойыншатаралғанәулеттерімыналар: 38Осыданкейінәрбірпатшалық,қалажәнеНұх ұрпақтарыныңәулеттеріөздерінекөптегенқалалар салды

39Оларөзқалаларындаөзбұйрықтарыменреттелу үшінүкіметтерорнатты;Нұхұрпақтарыныңбарлық әулеттерімәңгіліккесолайістеді

11-ТАРАУ

1КушұлыНымродәліШинаржеріндеболды.Олсол жергебилікқұрып,солжердетұрды,сондай-ақШинар жеріндеқалаларсалды

2Олсалғантөртқаланыңаттарымыналар,жәнеол оларғамұнарақұрылысындаболғаноқиғаларға байланыстыатберді

3БіріншісінБабылдепатады:«ЖаратқанИесолжерде бүкілжербетініңтіліншатастырды»,алекіншісінЕрех депатады,себебіҚұдайолардысолжердентаратты

4ҮшіншісінЕхеддепатады,солжердеүлкеншайқас болыпжатқанынайтты;алтөртіншісінҚалнадеп

жердеқазатауып,ЖаратқанИеніренжітіп,Оғанқарсы бүлікшығарып,күнәжасады

5НымродШинаржеріндеосықалалардысалғаннан кейін,солқалаларғаөзхалқыныңқалғанбөлігін, әміршілеріменпатшалығындақалғанбатырларын орналастырды

6НымродБабылдатұрып,солжердеқалғанқол астындағыларынабилігінқайтажалғастырдыжәне қауіпсізбилікқұрдыНымродтыңқоластындағылары менәміршілеріоғанАмрафелдегенатқойып, мұнарадаәміршілеріменадамдарыоныңқолынанқаза таптыдепайтты

7Осығанқарамастан,НымродЖаратқанИегеқайтып оралмады,олзұлымдықжасауынжалғастырып,адам ұлдарыназұлымдықүйретті;алоныңұлыМардон әкесінендежаманболып,әкесініңжиіркеніштіістерін көбейтеберді

8Оладамұлдарынкүнәғабатырды,сондықтан «Зұлымнанзұлымдықшығады»депайтылады.

9СолкездеХамұлдарыөздерісалғанқалалардатұрып жатқандықтан,олардыңәулеттеріарасындасоғыс болды

10ЕлампатшасыКедорлаомерХамұлдарының әулеттеріненкетіп,оларменшайқасып,оларды

14ЫбырамЖаратқанИенітанып,оныңжолымен жүріп,нұсқауларынорындады,алҚұдайыЖаратқан Иеоныменбіргеболды

15СолкездеәкесіТарахәлідеНымродпатшаның әскербасыеді,бірақоләлідебөтенқұдайларға табынатын

16Ыбырамәкесініңүйінекелгенде,олардың ғибадатханаларындатұрғанонекіқұдайдыкөрді. Ыбырамәкесініңүйіндегіосымүсіндердікөргенде ашуланды

17Ыбырамбылайдеді:«ТіріҚұдайдыңалдындаант етемін,бұлмүсіндерәкемніңүйіндеқалмайды;егер менүшкүнніңішіндеолардыңбарлығынсындырмасам, меніжаратқанЖаратқанИемағандасолайістейді»

18Ыбырамолардыңқасынанкетіп,ашуылаулады Ыбырамасығысбөлмеденәкесініңсыртқыауласына бардыОләкесінжәнебарлыққызметшілерінаулада отырғанынкөрдіЫбырамкеліп,оныңалдында отырды.

19Ыбырамәкесінен:«Әке,мағанаспанменжерді,жер бетіндегібарлықадамдарды,сеніде,менідежаратқан Құдайқайдаекенінайтшы»,–депсұрады.Тарахұлы Ыбырамға:«Міне,біздіжаратқандардыңбәріүйде бізбенбірге»,–депжауапберді

20Ыбырамәкесіне:«Мырзам,мағансоларды көрсетіңізші»,–дедіТарахЫбырамдыішкіауланың бөлмесінеалыпкірдіЫбырамқараса,бүкілбөлме ағашпентастанжасалғанқұдайларға,онекіүлкен жәнесансызбасқамүсіндергетолыекен

21Тарахұлынабылайдеді:«Міне,сенжербетінде көріптұрғанныңбәрінжаратқандар,меніде,сеніде, бүкіладамзаттыжаратқандаросылар

22Тарахқұдайларынатабынып,оларданбастартты,ал ұлыЫбырамоныменбіргекетті.

23Ыбырамоларданкеткенненкейінанасынабарып, оныңалдындаотырып,анасына:«Міне,әкеммаған аспанменжердіжәнебарлықадамбаласын жаратқандардыкөрсетті»,–деді

24Сондықтантезірекотарданбірлақтыалыпкелде, одандәмдіетпісір.Меноныәкемніңқұдайларына құрбандыққашалып,жейін,мүмкін,осылайшаолар меніқабылдар

25Анасысолайістедіде,лақтыалыпкеліп,дәмді тағампісіріп,ЫбырамғаәкелдіЫбырамдәмдітағамды анасынаналып,әкесініңқұдайларыныңалдынаәкелді де,оларғажеугежақындады;аләкесіТарахбұлтуралы білмеді

26Ыбырамолардыңарасындаотырғанкүніолардың дауысыда,естуқабілетіде,қимылыдажоқекенін, ешқайсысыныңқолынсозыптамақтанаалмайтынын көрді

27Ыбырамолардыкелекеетіп:«Мендайындаған дәмдіетоларғаұнамағаншығар,мүмкіноларүшінтым азболғаншығар,сондықтаноларжегісікелмеді; сондықтанертеңменнәтижесінкөруүшінбұданда жақсыжәнемолжаңадәмдіетдайындаймын»,–деді 28КелесікүніЫбыраманасынадәмдіеттуралыайтты, анасытұрып,отарданүшжақсылақтыалыпкелдіде, оларданұлыныңсүйіктідәмдіетіненпісіріп,ұлы Ыбырамғаберді;аләкесіТарахбұлтуралыбілмеді.

29Ыбыраманасынандәмдітағамдыалып,әкесінің құдайларыныңалдына,бөлмегеәкелдіде,тамақтансын

күнібойыолардыңалдындаотырып,бәлкім, тамақтанардепойлады.

30Ыбырамоларғақарады,олардыңдауысыда,есту қабілетідежоқеді,ешқайсысыетжеуүшінқолын созбады.

31СолкүнікешкесолүйдеЫбырамҚұдайдыңРухына бөленді

32Олдауыстапбылайдеді:«Әкемменжүректерібос әурешіліккебейім,ағашпентастанжасалған,жей алмайтын,иіссезбейтін,естиалмайтынжәнесөйлей алмайтын,аузысөйлемейтін,көзікөрмейтін,құлағы естімейтін,қолысезбейтін,аяғықозғалмайтыносы пұттарғатабынатыносызұлымұрпаққақайғы!Оларды жасағандаржәнеоларғасенетіндерсоларсияқты

33Осыныңбәрінкөргенде,Ыбырамәкесінеашуланып, қолынабалтаалып,құдайлардыңбөлмесінебарып, әкесініңбарлыққұдайларынталқандады 34Олмүсіндердісындырыпболғаннанкейін,балтаны олардыңалдындатұрғанұлықұдайдыңқолынаберді де,сыртқашықты;әкесіТарахесіктенбалтаның соғылғандыбысынестіп,үйгеқайтыпкелді;сондықтан Тарахбұлнеболғанынбілуүшінүйгекірді.

35Тарахмүсіндербөлмесіндегібалтаныңдыбысын естіп,мүсіндергеқарайжүгіріпкеттіде,сыртқашығып баражатқанЫбырамдыкездестірді.

36Тарахбөлмегекіргенде,барлықпұттардыңқұлап, сынғанын,еңүлкенініңқолындағыбалтаның сынбағанын,алұлыЫбырампісіргендәмдіеттіңәліде алдындатұрғанынкөрді

37Тарахмұныкөргендеқаттыашуланып,асығыс бөлмеденЫбырамғақарайжүрді.

38ОлұлыЫбырамдыүйдеотырғанкүйіндетауып алып,оған:«Меніңқұдайларыманеістедің?»–деді

39ЫбырамәкесіТарахқабылайдепжауапберді:«Жоқ, мырзам,менолардыңалдынадәмдітағамәкелдім Оларжейіндепжатқантағамменжақындағанкезде, ұлыадамқолынсозыпжемейтұрып,бәрібірден қолдарынсозыпжеді

40Дәулетолардыңөзалдындажасағаністерінкөріп, оларғақаттыашуланды.Олбарып,үйдегібалтаны алып,оларғақарайбеталып,бәрінсындырдыМіне, балтаәліқолында,көріптұрғаныңыздай 41ТарахұлыЫбырамғаашуланып,ашуланып:«Сенне әңгімеайтыптұрсың?Мағанөтірікайтыптұрсың»,–деді.

42Мағанайтқаныңныңбәріністейтіносықұдайларда рух,жаннемесекүшбарма?Оларағашпентасемеспе еді,менөзімжасамадымба?Сенолардыңқасындағы

44Ендісағанда,сағанбайланыстыадамдарүшінде мұндайістердіістеужақсыемес;сенағашпентасқа қызмететіп,осылайістейтіндейсоншалықтыақымақ, ақымақнемесеақылсызсыңба?

45Көкпенжердіжаратқанжәнесендердіжерде жаратқанҚұдайИеніұмытып,таспенағашқатабыну арқылыжандарыңаүлкензұлымдықәкелдіңдерме?

46Бұрыната-бабаларымызосыістекүнәжасаған,ал әлемніңҚұдайыЖаратқанИеоларғатопансужіберіп, бүкілжербетінжойыпжібергенжоқпаеді?

47Қалайшасендермұныістейберіп,естімейтін, сөйлейалмайтын,сендердіқысымнанқұтқара алмайтынағашпентастанжасалғанқұдайларғақызмет етеаласыңдар,осылайшасендергеӘлемнің Құдайыныңқаһарынтөгесіңдер?

48Сондықтанәкем,ендібұданбастарт,өзіңеде,үй ішіңедежамандықжасама

49Ыбырамәкесініңалдынанжүгіріпшығып,әкесінің еңүлкенпұтынанбалтаныалып,онысындырып, қашыпкетті

50ТарахЫбырамныңістегендерініңбәрінкөріп, үйіненасығысшығып,патшағабарды.ОлНымродтың алдынакеліп,оныңалдындатұрып,патшағатағзым еттіПатшаодан:«Сағаннекерек?»–депсұрады

51Олбылайдеді:«Мырзам,менітыңдауыңызды өтінемінЕлужылбұрынмағанбалатуылды,олменің құдайларымаосылайістедіжәнесолайдеді;енді, патшамырза,онышақыртып,заңбойыншасоттаңыз, сондабізоныңзұлымдығынанқұтыламыз»

52Патшаүшқызметшісінжіберді,оларбарып, Ыбырамдыпатшаныңалдынаалыпкелді.Солкүні Нымродпеноныңбарлықәміршілерімен қызметшілеріоныңалдында,алТарахтаолардың алдындаотырды.

53ПатшаЫбырамға:«Сенәкеңежәнеоның құдайларынанеістедің?»–депсұрадыЫбырам әкесінеайтқансөздеріндепатшаға:«Оларменбірге үйдеболғанүлкенқұдайоларғасенестігендіістеді»,–деді

54ПатшаЫбырамға:«Олардыңсөйлеуге,тамақтануға жәнесенайтқандайістеугебилігібармаеді?»–деп сұрадыЫбырампатшаға:«Егеролардабилікболмаса, негесеноларғақызмететіп,ақымақтықтарыңменадам ұлдарынадастырасың?»–депжауапберді

55Оларсеніқұтқарааладынемесесеноларғақызмет ететіндейкішкентайнемесеүлкеннәрсеістейалады депойлайсыңба?НегесенбүкіләлемніңҚұдайын, сеніжаратқанжәнеөлтіріп,тіріқалдыруоныңқолында екенінсезбейсің?

560Ақымақ,қарапайымжәненаданпатша,мәңгілікке қасіреткеұшырайсың

57Менсенқұлдарыңадұрысжолдыүйретесіңдеп ойладым,бірақсенмұныістемедің,керісінше,бүкіл жербетінөзкүнәларыңменжәнеСеніңжолыңмен жүргенхалқыңныңкүнәларыментолтырдың 58Сеносызұлымдықтыата-бабаларымыздыңсол

МәңгілікҚұдайоларғатопансужіберіп,олардыңбәрін жойып,бүкілжербетінқиратқанынбілмейсіңбе?Енді

59Ендіосыжаманісіңдіқойып,жаныңОныңқолында

сағанжақсыболады.

60Алегерзұлымжүрегіңменіңсөздерімеқұлақаспаса, сеніжаманжолдарыңнантастап,мәңгілікҚұдайға қызмететугемәжбүрлемесе,ондасен,халқыңжәне сеніменбайланыстыбарлықадамдар,сөздеріңдіестіп немесежаманжолдарыңменжүріп,соңғыкүндері ұяттанөлесің

61Ыбырампатшаменәміршілердіңалдындасөйлеп болғаннанкейін,аспанғақарап:«ЖаратқанИебарлық зұлымдардыкөріп,олардыжазалайды»,–деді

12-ТАРАУ

1ПатшаЫбырамныңсөздерінестігенде,онытүрмеге қамаудыбұйырды;Ыбырамонкүнтүрмедеотырды. 2Солкүндердіңсоңындапатшабарлықпатшаларды, әміршілерді,әртүрліпровинциялардыңәкімдерінжәне данышпандардыоныңалдынакелугебұйырды.Олар оныңалдындаотырды,алЫбырамәліқамаудаеді 3Патшаәміршілерменданышпандарғабылайдеді: «ТарахтыңұлыЫбырамныңәкесіненеістегенін естідіңдерме?Олоғаносылайістеді,меноныалдыма әкелудібұйырдым,олбылайдеді;оныңжүрегіоны алдамады,меніңалдымдақозғалмады,ендіолтүрмеде отыр»

4Сондықтанпатшанықорлаған,естігендеріңіздің бәрінайтып,істегенбұладамғақандайүкім шығарылатыныншешіңіздер

5Сондаолардыңбәріпатшағабылайдепжауапберді: «Патшаныбалағаттағанадамағашқаасылсын;бірақ айтқандарыныңбәріністеп,құдайларымызды менсінбегендіктен,олөртеліпөлтірілуікерек,өйткені бұлмәселедегізаңосындай».

6Егерпатшамұныістеугекеліссе,қызметшілеріне кірпішпешіңекүндіз-түніотжағудыбұйырсын,сонда бізбұладамдысоғантастаймыз.Патшасолайістедіде, қызметшілерінеКасдимдегіпатшапешіндеүшкүн,үш түнгеотдайындаудыбұйырды;алпатшаоларға Ыбырамдытүрмеденалыпшығып,өртеуүшіналып шығудыбұйырды

7Патшаныңбарлыққызметшілері,әміршілері, мырзалары,әкімдеріменбилеріжәнеелдіңбарлық тұрғындары,шамаментоғызжүзмыңадам,Ыбырамды көруүшінпештіңалдындатұрды.

8БарлықәйелдерменкішкентайларЫбырамғане болыпжатқанынкөруүшіншатырларменмұнараларға жиналды,олардыңбарлығыалыстантұрды;солкүні бұлкөріністікөругекелмегенбірде-бірадамқалмады.

11Патшаолардыңсөздерінестігенде,қаттыашуланып, Тарахтыөзініңалдынаәкелудібұйырды.

12Патша:«Сиқыршылардыңнеайтқанынестідіңбе? Ендімағаншындықтыайтшы,қалайістедің?Егер шындықтыайтсаң,ақталасың»,–деді.

13Патшаныңашуысоншалықтықаттышыққанын көргенТарахпатшаға:«Мырзамжәнепатшам,сіз шындықтыестідіңіз,данышпандардыңайтқаныдұрыс», –дедіПатша:«Сенқалайшаменіңбұйрықтарымды бұзып,өзіңтумағанбаланымағанберіп,оныңқұнын алуүшіносылайістедің?»–деді

14Тарахпатшағабылайдепжауапберді:«Солкезде менұлымадегеныстықсезімімоянды,сондықтан күңімніңұлыналып,патшағаалыпкелдім»

15Патша:«Сағанмұныкімайтты?»–депсұрады Айтшы,мененештеңежасырма,сондаөлмейсің.

16Тарахпатшаныңалдындақаттықорқып,патшаға: «МағанмұныайтқанменіңүлкенұлымХаранболды, алХарансолкездеЫбырамотызекіжастадүниеге келгенеді»,–деді

17БірақХаранәкесінеештеңекеңесбермеді,өйткені Тарахпатшаданжанынқұтқаруүшіносылайдеді, өйткеніолқаттықорықты;жәнепатшаТарахқа: «СағаносыныкеңесбергенұлыңХаранЫбыраммен біргеоттаөледі,өйткеніпатшаныңбұлістіістеудегі қалауынақарсышыққаныүшіноғанөлімжазасы кесілді»,-деді

18СолкездеХаранЫбырамныңжолыменжүруге бейімболды,бірақолмұныөзіндесақтады

19Хараніштей:«Міне,патшаЫбырамныңосыістері үшіноныұстапалды.ЕгерЫбырампатшаданбасым түссе,меноныңсоңынанеремін,алегерпатшабасым түссе,менпатшаныңсоңынанеремін»,–деді

20ТарахпатшағаұлыХарантуралыайтқаннанкейін, патшаХарандыЫбырамменбіргеұстапалуды бұйырды

21Оларекеуінде,ЫбырамменоныңағасыХаранды отқатастауғаалыпкелді;солкүніелдіңбарлық тұрғындары,патшаныңқызметшілеріменәміршілері, барлықәйелдерменбалаларсолжердетұрды.

22ПатшаныңқызметшілеріЫбырамменоныңағасын алып,үстіндегіішкиімдеріненбасқабарлықкиімдерін шешіптастады.

23Оларқолдарыменаяқтарынзығыржіптермен байлады,алпатшаныңқызметшілеріолардыкөтеріп, екеуіндепешкелақтырды.

24ЖаратқанИеЫбырамдыжақсыкөрді,оғанжаны ашыды.ЖаратқанИетөментүсіп,Ыбырамдыоттан құтқарды,бірақолкүйіпқалмады

25Бірақоныбайлағанбарлықжіптерөртеніпкетті,ал Ыбырамоттыңішіндеқалып,жүрді

26Хараноныотқатастағандаөлді,олкүлгеайналды, өйткеніоныңжүрегіЖаратқанИегетолықтайсенбеді; оныотқатастағандардыңүстінеотжалыныжайылып, оларкүйіпкетті,онекіадамқайтысболды 27Ыбырамүшкүн,үштүноттыңішіндежүрді Патшаныңбарлыққызметшілеріоныңоттыңішінде жүргенінкөріп,патшағакеліп:«БізЫбырамныңоттың ішіндежүргенінкөрдік,тіптіүстіндегікиімдеріде күйгенжоқ,оныбайлағанбауыдакүйіпкетті»,–деді.

28Патшаолардыңсөздерінестігенде,жүрегіәлсіреп,

Харанныңденесініңкүйіпжатқанынкөрді,патша қаттытаңқалды

29ПатшаЫбырамдыоттаншығарудыбұйырды; қызметшілеріонышығаруүшінжақындады,бірақот айналасындаболғандықтанжәнепештенжалыноларға қарайкөтеріліпжатқандықтан,оларонышығара алмады

30Патшаныңқызметшілеріқашыпкетті,алпатша оларға:«Тездетіп,Ыбырамдыоттаншығарыңдар, әйтпесеөлмейсіңдер»,–депсөгісайтты

31ПатшаныңқызметшілеріЫбырамдыалыпшығу үшінтағыдажақындады,жалынолардыңбеттерін күйдіріп,сегізеуіөліпқалды

32Патшақызметшілерініңөртеніпкетуденсақтанып, отқажақындайалмайтынынкөргенде,Ыбырамға:«Уа, көктегіҚұдайдыңқызметшісі,оттыңарасынаншығып, меніңалдымдакел»,–депайқайлады.Ыбырам патшаныңсөзінеқұлақасып,оттыңішіненшығып, патшаныңалдындатұрды

33Ыбырампатшаменоныңбарлыққызметшілері сыртқашыққанда,Ыбырамныңүстіндегіішкиімімен патшаныңалдынакележатқанынкөрді,өйткені

кеткенеді

34ПатшаЫбырамға:«Сеннегеотқакүйіпқалмадың?» –деді.

35Ыбырампатшағабылайдеді:«Менсенімартатын, барлықнәрсегекүшіжететінкөкпенжердіңҚұдайы менісентастағаноттанқұтқарды».

36ЫбырамныңағасыХаранөртеніп,күлгеайналды Олароныңденесініздеп,оныңөртеніпжатқанынкөрді 37ХарансексенекіжасындаКасдимдегіөрттеқайтыс болдыПатша,әміршілержәнеелтұрғындары Ыбырамныңоттанаманқалғанынкөріп,келіп, Ыбырамғабасиді.

38Ыбырамоларғабылайдеді:«Мағанбасимеңдер, сендердіжаратқанәлемніңҚұдайынабасиіңдер,Оған қызмететіңдер,Оныңжолыменжүріңдер,өйткенімені осыоттанқұтқарғанОл,барлықадамдардыңжанымен рухынжаратқанОл,анасыныңқұрсағындаадамды жаратқанОл,оныдүниегеәкелгенОл,жәнеОған сенетіндердібарлықауырсынуданқұтқаратынОл 39Патшаменәміршілердіңкөзінебұлөтекеремет көрінді:Ыбырамныңоттанқұтқарылып,Харанның өртеніпкетуі;патшаЫбырамғакөптегенсыйлықтар беріп,оғанпатшаүйіненекібасқызметшісінберді; біреуініңатыОни,екіншісініңатыЕлиезереді.

бойыҚұдайыЖаратқанИегеқызмететіп,өзжолымен жүріп,заңынұстанды.

43СолкүнненбастапЫбырамадамұлдарының жүректерінЖаратқанИегеқызмететугебұрды.

44СолкездеНахорменЫбырамағаларыХаранның қыздарынүйленді;НахордыңәйеліМилка,ал ЫбырамныңәйелініңатыСарайедіЫбырамныңәйелі Сарайбедеуеді,солкездеоныңбаласыболғанжоқ.

45Ыбырамоттаншыққаннанкейінекіжылөткенсоң, яғниөмірініңелуекіншіжылында,Нымродпатша БабылдатағындаотырдыПатшаұйықтапкетіп,түс көрдіТүсіндеоләскерлеріменжәнеәскерлеріменбірге патшапешініңқарсысындағыаңғардатұрекен.

46Олбасынкөтеріп,пештеншығыпкележатқан ЫбырамғаұқсайтынбіреудікөрдіОлпатшаның алдындажалаңашқылышыментұрды.Патшақорқып қашыпбаражатқанда,қылышыналып,патшағақарай жүгірдіПатшақашыпбаражатқанда,әлгіадам жұмыртқаныпатшаныңбасыналақтырыпжіберді, жұмыртқаүлкенөзенгеайналды 47Патшатүсіндебарлықәскерініңсолөзенгебатып, өліпқалғанынкөрді,алпатшаалдындакележатқанүш адамыменқашыпкеттіде,аманқалды 48Патшабұладамдарғақарады,оларпатшалардың киіміндейханшайымкиімдерінкиіп,патшалардың келбетіменсалтанатынаиеболды

49Оларжүгіріпбаражатқанда,өзенпатшаның алдындағыжұмыртқағаайналды,алжұмыртқаданжас құсшығып,патшаныңалдынакеліп,оныңбасына ұшыпкеліп,патшаныңкөзінжұлыпалды

50Патшабұлкөрініскеқаттықайғырып,ұйқысынан оянып,көңілітолқып,қаттыүрейленді

51Таңертеңпатшақорқыныштантөсегінентұрып, барлықданышпандарменсиқыршылардыалдына шақырды,алпатшаоларғатүсінайтыпберді

52ПатшаныңАнукиесімдіданақызметшісіпатшаға былайдепжауапберді:«БұлтекЫбырамменоның ұрпақтарыныңсоңғыкүндеріменіңИемменпатшама қарсышығатынзұлымдығынанбасқаештеңеемес

53Міне,Ыбырам,оныңұрпағыжәнеоныңүйішіндегі балаларыменіңпатшамменсоғысып,патшаның барлықәскерлеріменәскерлерінталқандайтынкүн келеді.

54Алөзіңсияқтыкөріп,қашыпқұтылғанүшадам туралыайтқаныңакелетінболсақ,бұлжербетіндегі патшалардантексеніңғанақашыпқұтылаалатыныңды білдіреді,оларсеніменбіргешайқастаболады

55Алсеналғашындажұмыртқағаайналғанөзенмен көзіңдіжұлыпалғанжасқұстуралыкөргеннәрсең,бұл текболашақтапатшаныөлтіретінЫбырамныңұрпағын білдіреді

56Міне,патшамныңтүсі,оныңжоруыосындай,түсі рас,қызметшіңіздіңайтқанжоруыдадұрыс 57Ендіпатшам,сенбілесіңғой,данышпандарың Ыбырамдүниегекелгендемұныкөргенінеелуекіжыл болды,егерпатшамЫбырамныңжердеөмірсүруіне рұқсатберсе,бұлменіңмырзамменпатшамазиян келтіреді,өйткеніЫбырамтіріболғанкездесенде, патшалығыңдаорнамайды,өйткенібұлоныңдүниеге келгенкезіндебелгіліболған;алпатшамонынеге

өлтірмейді,сондаоныңзұлымдығысененкейінірек

58НымродАнукидіңсөзінеқұлақасып,

өлімжазасынакесті

59СолкездепатшаныңЫбырамғабергенқызметшісі Елиезерпатшаныңқасындаболды,олАнукидің патшағанеайтқанынжәнепатшаныңЫбырамды өлтіруүшіннеайтқанынестіді

60СондаЕлиезерЫбырамға:«Жылдамтұрып, жаныңдысақтапқал,патшаныңқолынанөлме,өйткені олсентуралытүсіндебылайкөрді,Анукионыосылай жорыпберді,алАнукипатшағасентуралыосылай кеңесберді»,–деді

61ЫбырамЕлиезердіңсөзінеқұлақасты.Ыбырам асығысНұхпеноныңұлыШамныңүйінеқашыпкетті Солжердежасырынып,қауіпсізжертаптыПатшаның қызметшілеріоныіздеуүшінЫбырамныңүйінекелді, бірақтабаалмадыОларбүкілелдіақтарыпшықты, бірақолтабылмадыОларбарлықбағыттаіздеді,бірақ

62ПатшаныңқызметшілеріЫбырамдытабаалмаған соң,патшағақайтыпоралды,бірақпатшаның Ыбырамғадегенашуыбасылды,өйткеніолароны таппады,сондықтанпатшаЫбырамғақатыстыбұл мәселеніесінетүсірмеді

63ЫбырамНұхтыңүйіндебірайбойыжасырынып жүрді,патшабұлжағдайдыұмытыпкеткенше,бірақ Ыбырамәлідепатшаданқорықты;Тарахұлы ЫбырамдыНұхтыңүйіндежасырынкөругекелді,ал Тарахпатшаныңкөзалдындаөтеұлыболды

64Ыбырамәкесіне:«Патшаныңменіөлтіріп,зұлым кеңесшілерініңкеңесіменжербетіненатымдыжойып жіберудіойлапжүргенінбілмейсіңбе?»–деді

65Ендімұндакімдебар,бұлжерденебар?Тұрыңдар, біргеҚанаханжерінебарайық,сондабізоныңқолынан құтыламыз,әйтпесесоңғыкүндерісендеоның кесіріненқұрыпкетесің

66Нымродсағаносыншамақұрметтімахаббатпенемес, текөзініңпайдасыүшінберіпжатқанынбілмейсіңбе, естімедіңбе?

67Алегеролсағанбұдандакөпжақсылықжасаса, бұлардүниеніңбосәурешіліктеріғана,өйткенібайлық пенбайлыққаһарменашукүніпайдаәкелмейді 68Ендіменіңдаусымдытыңдаңдар,тұрып, Нымродтыңзиянынанқұтылып,Қанаханжеріне барайық;сеніжербетіндежаратқанЖаратқанИеге қызмететіңдер,сондасағанжақсыболады;және қудалапжүргенбарлықбоснәрселеріңдітастаңдар 69Ыбырамсөйлеудітоқтатты,бірақНұхпеноныңұлы ШамТарахқа:«Ыбырамныңсағанайтқансөзірас екен»,–депжауапберді 70ТарахұлыЫбырамныңсөзінеқұлақасып, Ыбырамныңайтқаныныңбәріністеді,өйткенібұл ЖаратқанИеніңқалауыменболды,патшаЫбырамды өлтірмеуіүшін. 13-ТАРАУ

Джашер

1ТарахұлыЫбырамды,немересіХаранныңұлы Лұтты,келініСарайды,ұлыЫбырамныңәйелінжәне үйішіндегілердіңбарлығыналып,Ур-Касдимнен Қанаханжерінебарды.Харанжерінекелгенде,олар солжердеқалды,өйткенібұлжержайылымғаөте жақсыжәнеоларменбіргежүргендерүшінкеңеді 2ХаранжерініңхалқыЫбырамныңҚұдайменадамдар алдындаізгіжәнеәділекенін,сондай-ақоныңҚұдайы ЖаратқанИеніңоныменбіргеекенінкөрдіХаран жерініңхалқыныңкейбіреулеріЫбырамғакеліп қосылды,ололарғаЖаратқанИеніңнұсқауымен жолдарынүйретті;албұладамдарЫбырамныңүйінде қалып,оғанеліктеді.

3Ыбырамүшжылсолжердеболды,үшжылданкейін ЖаратқанИеЫбырамғааянберіп,былайдеді:«Мен сеніУр-Касдимненалыпшыққанжәнебарлық жауларыңныңқолынанқұтқарғанЖаратқанИемін 4ЕндіегерсенМеніңдауысымақұлақасып, өсиеттерімді,жарлықтарымдыжәнезаңдарымды сақтасаң,ондаМенсеніңжауларыңдысеніңалдыңда құлатамын,ұрпағыңдыаспандағыжұлдыздардай көбейтемін,қолыңныңбарлықістерінебатамды жіберемін,сенештеңедентаршылықкөрмейсің 5Ендітұр,әйеліңдіжәнебарлықмүлкіңдіалып, Қанаханжерінебарып,солжердетұр,МенсағанҚұдай боламынжәнесағанбатасынберемінЫбырам орнынантұрып,әйелінжәнебарлықмүлкіналып, ЖаратқанИеніңайтқанындайҚанаханжерінекетті. ЫбырамХараннаншыққанкездеелужастаеді

6ЫбырамҚанаханжерінекеліп,қаланыңортасында тұрып,солжердегіҚанаханұлдарыныңарасында шатырынтікті

7ЫбырамҚанаханжерінекелгенде,ЖаратқанИеоған аянберіп,былайдеді:«Міне,Менсағанжәнесенің ұрпағыңамәңгіліккебергенжерімМенсенің ұрпағыңдыаспандағыжұлдыздардайкөбейтемін,көріп тұрғанбарлықжерлердіұрпағыңамұрағаберемін».

8ЫбырамҚұдайоғансөйлегенжердеқұрбандық үстелінтұрғызды,солжердеЫбырамЖаратқанИенің атынатапдұғаетті.

9Солкезде,ЫбырамҚанаханжеріндеүшжыл тұрғаннанкейін,Нұхқайтысболды,бұлЫбырамның елусегізіншіжылыеді;Нұхбарлығытоғызжүзелу жылөмірсүріп,қайтысболды

10Ыбырам,әйелі,оғанеріпкелгендержәнеоғанеріп келгендер,сондай-ақсолжердіңхалқынанкелгендер, Қанаханжеріндетұрды;алЫбырамныңағасыНахор, әкесіТарах,ХаранныңұлыЛутжәнеолардыңбарлық иелеріХарандатұрды

11ЫбырамныңҚанаханжеріндетұрғанбесінші жылындаСодомменҒоморахалқыжәнежазықтағы барлыққалаларЕлампатшасыКедорлаумердің билігінеқарсышықты,өйткеніжазықтағықалалардың барлықпатшаларыонекіжылбойыКедорлаумерге қызмететіп,оғанжылсайынсалықтөлепкелгенеді, бірақсолкүндеріонүшіншіжылыолароғанқарсы

14СолкүндеріНымроджазықтағықалалардыңбүлік шығарғанынкөргенде,менмендікпенашумен Кедорлаумерменсоғысуғакелді.Нымродбарлық әміршілеріменқарамағындағыларды,шамаменжеті жүзмыңадамдыжинап,Кедорлаумергеқарсышықты Кедорлаумероныменбесмыңадамменкездесуге шықтыОларЕламменШинарарасындағыБабыл аңғарындашайқасқадайындалды.

15Солпатшалардыңбарлығысолжердешайқасты, НымродпеноныңхалқыКедорламерхалқынанжеңілді Нымродтыңадамдарынаншамаменалтыжүзмыңадам қазатапты,алпатшаныңұлыМардонолардың арасындақазатапты

16Нымродқашып,ұятпенмасқараболып,өзеліне оралдыОлұзақуақытбойыКедорлаумерге бағыныштыболдыКедорлаумерөзелінеоралып, әскерініңәміршілерінайналасындағыпатшаларға,

оныңбұйрықтарынабағынды.

17ЫбырамныңҚанаханжеріндетұрғанонбесінші жылы,яғниЫбырамныңжетпісіншіжылында

осыжердімұрағаберуүшінУр-Касдимненалып шыққанЖаратқанИемін»,–деді

18Ендіменіңалдымдажүріп,мінсізболып, өсиеттерімдіорындаңдар,өйткеніМенсағанжәне сеніңұрпағыңаМисраимөзеніненұлыЕвфратөзеніне дейінгіосыжердімұрағаберемін.

19Сената-бабаларыңныңқасынабейбітшілікпен жақсылықтаораласың,алтөртіншіұрпақосыжерге оралып,онымәңгіліккемұраетеді;Ыбырамқұрбандық үстелінтұрғызып,өзінекөрінгенЖаратқанИеніңатын атап,құрбандықүстеліндеЖаратқанИегеқұрбандық шалды.

20СолкездеЫбырамәкесіменшешесінжәнеәкесінің үйішінкөруүшінХаранғақайтыпкеттіЫбырам әйеліменжәнебарлықүй-ішіменХаранғақайтыпкелді. ЫбырамХарандабесжылтұрды

21Харанхалқыныңкөбі,шамаменжетпісекіадам, Ыбырамныңсоңынанерді,алЫбырамоларға ЖаратқанИеніңтәлім-тәрбиесіменжолдарынүйретті, алололарғаЖаратқанИенітанудыүйретті.

22СолкүндеріЖаратқанИеХарандаЫбырамға көрініп,оғанбылайдеді:«Міне,Менсағанжиырма жылбұрынбылайдепайтқанмын:

23Өзеліңнен,туғанжеріңненжәнеәкеңніңүйінен

25Ыбыраморнынантұрып,әйеліСарайды,өзіне тиесілібарлықмал-мүлкін,үйіндетуылғанбарлық туыстарынжәнеХарандаөсіргенжандарыналып, Қанаханжерінебеталды.

26ЫбырамЖаратқанИеніңсөзінесәйкес,Қанахан жерінеқайтыпкеттіОғанағасыХаранныңұлыЛут еріпбардыЫбырамжетпісбесжастаеді,олХараннан Қанаханжерінеқайтыпоралуүшінкөшіпкетті.

27ОлЖаратқанИеніңЫбырамғаайтқансөзібойынша Қанаханжерінекеліп,шатырынтігіп,Мамре жазығындатұрдыОныменбіргеағасыныңұлыЛут жәнеоныңбарлықмүлкіболды

28ЖаратқанИеЫбырамғатағыдааянберіп:«Менбұл жердісеніңұрпағыңаберемін»,–дедіОлсолжерде өзінеаянбергенЖаратқанИегеарнапқұрбандық үстелінтұрғызды,олбүгінгікүнгедейінМамре жазығындатұр

14-ТАРАУ

1СолзамандаШинаржеріндебарлықданалықты меңгерген,келбетті,бірақкедейжәнекедейРикайон есімдібірданаадамөмірсүрдіОлөзінасырауға қиналатын

2ОлМысырға,МысырпатшасыАномныңұлы Освирискебарып,патшағаданалығынкөрсетудішешті; мүмкінолоныңалдындарақымтауып,онытәрбиелеп, оғанқамқорлықжасауымүмкін;жәнеРикайонсолай істеді

3РикайонМысырғакелгенде,Мысыртұрғындарынан патшатуралысұрады,алМысыртұрғындарыоған Мысырпатшасыныңдәстүрінайтыпберді,өйткенісол кездеМысырпатшасыныңдәстүрібойыншаолпатша сарайынаншығып,жылынабіркүнғанасыртқа шығатын,соданкейінпатшасарайынаоралып,сол жердеқалатын

4Патшашыққанкүніелгеүкімшығарды,ал шағымданғандардыңбәрісолкүніпатшаныңалдына келіп,өтінішінсұрады

5РикайонМысырдағыдәстүрдіжәнепатшаның алдынабараалмайтынынестігенде,қаттықайғырды жәнеқаттықайғырды

6КешкеРикайонсыртқашығып,қирағанүйді, бұрынғыМысырдағынаубайхананытауыпалдыда, солжердетүнібойыжаныашығандықтанжәне аштықтанқиналды,алұйқысықашты.

7Рикайонпатшапайдаболғанғадейінқаладанеістеу керектігінжәнесолжердеқалайөмірсүрукеректігін ойластырды

8Олтаңертеңтұрып,айналаныаралапжүрдіде, жолындакөкөністерментүрлітұқымдардысатып, тұрғындарғажеткізіпжүргендердікездестірді. 9Рикайонқаладатұруүшінсолайістегісікелді,бірақ олхалықтыңәдет-ғұрыптарыментанысемеседіжәне олардыңарасындағысоқырадамсияқтыеді 10Олбарып,өзінасырауүшінкөкөністерсатыпалды, алкөпшіліконыңайналасынажиналып,онымазақетті, көкөністерінтартыпалып,ештеңеқалдырмады 11Олқайғығабатып,солжерденкүрсініптұрдыда, кешетүнібойытұрғаннаубайханағабарып,екіншітүні

12Солтүніолаштықтанқалайқұтылуғаболатынын

13Олтаңертеңтұрып,тапқырлықтаныттыда, қолдарынасоғысқұралдарынкөтеріп,халықарасынан отызмықтыадамдыжалдап,олардыМысырқабірінің басынаапарып,солжергеқойды

14Ололарғабылайдепбұйырды:«Патшабылайдейді: «Күшжинап,батылболыңдар,екіжүзкүмістеңге беріліп,соданкейінжерленгеншеешкімдіосында жерлемеңдер;соладамдарсолжылбойыМысыр халқынаРикаённыңбұйрығыбойыншаістеді»

15СегізайішіндеРикайонменоныңадамдарыкүміс пеналтыннанкөпбайлықжинады,алРикайонкөп жылқыменбасқадажануарлардыалып,тағыда адамдаржалдап,оларғажылқыларберді,оларонымен біргеқалды

16Жылөткенсоң,патшақалағашыққанкезде, МысырдыңбарлықтұрғындарыРикайонменоның адамдарыныңжұмысытуралыоныменсөйлесуүшін жиналды

17Патшабелгіленгенкүнішығыпкетті,барлық

18Патшамәңгіжасасын.Қаладақызметшілеріңізгене істейсіз,соншакүміспеналтынберілмейінше,өлі

патшалардыңзаманынанбастап,тіптіАдаматаның заманынанбастапбүгінгікүнгедейінбүкілжербетінде осындайжағдайболдыма,өлілердітекбелгіленген бағаменжерлеугеболмайдыма?

19Бізпатшалардыңтірілерденжылсайынсалықалу әдетібарекенінбілеміз,бірақсенмұнығанаемес, өлгендердендекүнсайынсалықжинайсың.

20Енді,патша,бізендібұғаншыдайалмаймыз, өйткенібүкілқалаосыныңкесіріненқирады,алсен мұныбілмейсіңбе?

21Патшаолардыңайтқандарыныңбәрінестігенде, қаттыашуланды,бұліскеашуылаулады,өйткеніол бұлтуралыештеңебілмеді.

22Патша:«Меніңбұйрығымсызменіңжерімде осындайзұлымдықжасауғакімжәнеқайдабатылы барады?»–депсұрады.

23ОлароғанРикайонменоныңадамдарыныңбарлық істерінайтыпберді,патшаашуланып,Рикайонмен оныңадамдарыналдынаәкелудібұйырды.

24Рикайонмыңғажуықбаланы,ұл-қыздардыалып, жібекпенкестекиіндіріп,аттарғамінгізіп,өзадамдары арқылыпатшағажіберді,сондай-ақпатшағасыйлық

26ПатшаРикайонныңсөздеріменданалығын естігенде,Рикайононыңкөзалдындарақымтапты, патшаныңбарлыққызметшілеріменМысырдың барлықтұрғындарыоныңданалығыменкеремет сөздерініңарқасындаоғанмейірімділікпен мейірімділіктанытты,соданберіоларонықатты жақсыкөрді

27ПатшаРикайонғабылайдепжауапберді:«Енді сеніңатыңРикайонемес,перғауынболады,өйткені сенөлгендерденсалықжинадың;олоғанперғауындеп атқойды»

28ПатшаменоныңқарамағындағыларРикайонды даналығыүшінжақсыкөрдіжәнеоныпатшаныңқол астындағымінсізетуүшінМысырдыңбарлық тұрғындарыменкеңесті

29Мысырдыңбарлықтұрғындарыменданышпандары солайістеді,сондықтанбұлМысырдазаңғаайналды 30ОларРикайонперғауынынМысырпатшасы Освиристіңбасшылығыменмінсізетіптағайындады, алРикайонперғауынМысырғабилікжүргізіп,күн сайынбүкілқалағаәділдікорнатты,бірақОсвирис патшажылынабіркүні,олөзініңкелуінешыққанкезде, жерхалқынсоттайтын

31РикайонперғауынайлакерлікпенМысырбилігін басыпалып,Мысырдыңбарлықтұрғындарынансалық жинады

32МысырдыңбарлықтұрғындарыРикайон перғауынынқаттыжақсыкөрді,сондықтанолар өздерінежәнеолардыңұрпақтарынабилікететінәрбір патшаныперғауындепатаутуралыжарлықшығарды

33СондықтансолкезденбастапМысырдабилік құрғанбарлықпатшаларбүгінгікүнгедейінперғауын депаталды

15-ТАРАУ

1СолжылыҚанаханжеріндеқаттыаштықболды,ал жертұрғындарыаштықтыңкесіріненқалаалмады, себебіолөтеқаттыболды

2Ыбырамменоныңбарлықүй-іштеріаштықтан МысырғакөштіОларМисраимөзенінекелгенде, жолдыңшаршағанынандемалуүшінбіразуақытсол жердеқалды.

3ЫбырамменСарайМисраимөзенініңжағасында кележаттыЫбырамәйеліСарайдыңөтесұлуекенін көрді.

4ЫбырамәйеліСарайға:«Құдайсеніосындайәдемі жүзбенжаратқандықтан,мысырлықтарменіөлтіріп, сеніалыпкетедідепқорқамын,өйткенібұлжерлерде Құдайданқорқужоқ»,–деді

5Ондасенбылайде:«Сененсұрағандардыңбәріне меніңқарындасыммындепайт»,–депжауапбер. Сондамағанжақсылықтілеп,тіріқалып,өлімге ұшырамаседік

6ЫбырамаштықтанМысырғаөзіменбірге келгендердіңбарлығынада,жиеніЛутқада:«Егер мысырлықтарсененСарайтуралысұраса,ол Ыбырамныңқарындасыдепайт»,–депбұйырды 7Осыбұйрықтардыңбәрінеқарамастан,Ыбырам

беріңіздер,соданкейінқалағакіреаласыздар»,–деді Ыбырамменоныменбіргеболғандарсолайістеді. 9ЫбырамқасындағыадамдарыменбіргеМысырға келдіОларСарайжасырылғансандықтыәкелді, мысырлықтарсандықтыкөрді

10ПатшаныңқызметшілеріЫбырамғажақындап:«Бұл сандықтабізкөрмегеннебар?»–деді.Ендісандықтың ішінашып,ішіндегініңоннанбірбөлігінпатшағабер 11Ыбырам:«Менбұлсандықшаныашпаймын,бірақ сұрағаныңыздыңбәрінберемін»,–деді.Перғауынның қызметшілеріЫбырамға:«Бұл–асылтастардан жасалғансандық,бізгеоныңоннанбірбөлігінбер»,–депжауапберді.

12Ыбырам:«Қалағаныңныңбәрінберемін,бірақ сандықтыашпа»,–деді

13ПатшаныңқызметшілеріЫбырамдықысып, сандыққақолдарынсозып,оныкүшпенашыпқарады Сондасандықтыңішіндесұлуәйелтұрекен

14ПатшаныңқызметшілеріСарайдыкөргенде,оның сұлулығынатаңқалдыПерғауынныңбарлық

қызметшілеріжүгіріпбарып,көргендерініңбәрін перғауынғаайтып,патшағаСарайдымақтады Перғауыноныәкелудібұйырды,аләйелпатшаның алдынакелді

15ПерғауынСарайдыкөріп,оғанқаттыұнады Перғауыноныңсұлулығынатаңқалды.Патшаоған қаттықуанып,олтуралыхабаржеткізгендерге сыйлықтарберді

16Соданкейінәйелперғауынныңүйінеәкелінді. Ыбырамәйеліүшінқайғырып,ЖаратқанИегеоны перғауынныңқолынанқұтқаруынтіледі

17СолкездеСарайдадұғаетіпбылайдеді:«Уа,Құдай Ием,СенменіңиемЫбырамғаөзжеріненжәне әкесініңүйіненҚанаханжерінекетудібұйырдың,егер олсеніңбұйрықтарыңдыорындаса,оғанжақсылық жасаймындепуәдебердің;ендібізсенің бұйырғандарыңдыорындадық,жерімізбен отбасыларымыздытастап,бұрынтанымайтынбөтен жергежәнехалыққакеттік»

18Бізбұлжергеаштықтанқұтылуүшінкелдік,албұл зұлымоқиғаменіңбасыматүсті;енді,уа,ҚұдайИем, біздіқұтқарып,осықанаушыныңқолынанқұтқарагөр, мейіріміңүшінмағанжақсылықжаса 19ЖаратқанИеСарайдыңүнінеқұлақасып,оны

міндетіміз»,–дедіСолкездепатшаЫбырамғакүміс, алтынжәнеасылтастарды,малды,ерадамдармен күңдердіжібердіПатшаЫбырамдыәкелудібұйырды Олпатшасарайыныңауласындаотырды,алпатшасол түніЫбырамдықаттымадақтады.

23ПатшаСарайменсөйлесуүшінжақындап,оған қолынтигізбекболғанда,періштеонықаттыұрдыОл қаттықорқып,оғанқолтигізуденбастартты.

24ПатшаСарайғажақындағанда,періштеоныжерге ұрып,түнібойыосылайәрекететті,патшақатты қорқыпкетті

25СолтүніперіштеСарайүшінпатшаныңбарлық қызметшілеріменоныңбүкілүйішінқаттықинады. Солтүніперғауынныңүйіндегілерқаттыжоқтауайтты 26Перғауынөзінетүскенқиындықтыкөріп:«Мына әйелдіңкесіріненменіңдебасымнаносындайжағдай өтті»,–дедіде,оданалыстап,жағымдысөздерайтты 27ПатшаСарайға:«Сенмұндакімменкелгеніңтуралы айтыпберші»,–деді.Сарай:«Бұлменіңкүйеуім,мен сағаноныңменіңағамекенінайттым,себебісеноны зұлымдықпенөлтіріпқоясыңбадепқорықтым»,–деді 28ПатшаСарайданаулақжүрді,ЖаратқанИенің періштесініңжазаларыоданда,оныңүйіненде басылды;ПерғауынСарайдыңкесіріненжазаланғанын білді,сондықтанпатшабұғанқаттытаңқалды.

29ТаңертеңпатшаЫбырамдышақырыпалып:«Маған неістедің?Неге«олменіңқарындасым»дедің?Мен оныөзімеәйелдіккеалдым.Сондықтанмағанжәне меніңүйімеауыріндеткелді»,–деді

30Міне,әйелің,оныалда,жерімізденкет,әйтпесе бәрімізоныңкесіріненөлеміз.ПерғауынЫбырамға беруүшінтағыдаіріқарамал,ерадамдармен күңдерді,күміспеналтындыалды,аләйеліСарайды оғанқайтарыпберді.

31Патшаөзініңкәнизактарынантуғанбірқыздыалып, Сарайғақызметшіетіпберді

32Патшақызына:«Қызым,осыәйелдіңкесірінен басымызғатүскензұлымдықтыкөргенненкейін,менің үйімдеқожайынболғаннангөрі,осыкісініңүйінде қызметшіболғаныңжақсы»,–деді.

33Ыбыраморнынантұрып,өзіменқасындағылардың бәріМысырданшығыпкетті;перғауынөз адамдарыныңбірнешеуіноныменжәнеоныменбірге жүргендердіңбарлығыменбіргежүругебұйырды

34ЫбырамҚанаханжеріне,құрбандықүстелін тұрғызғанжеріне,алғашшатырынтіккенжеріне оралды

35ЫбырамныңағасыХаранныңұлыЛуттыңіріқарасы, ұсақмалдарыжәнешатырларыкөпболды,өйткені ЖаратқанИеЫбырамныңарқасындаоларға молшылықсыйлады

36Ыбырамсолжердетұрғанда,Лұттыңмалшылары ЫбырамныңмалшыларымендауласыпқалдыӨйткені олардыңжерітымкөпболғандықтан,малдарыкөп болғандықтан,жеролардысыйғызаалмады

37Ыбырамныңмалшыларымалдарынжаюғакеткенде, оларсолжердіңхалқыныңегістіктерінебармады,ал Лұттыңмалшыларыныңмалыбасқашабарды,өйткені оларғасолжердіңхалқыныңегістікжерлеріндежаюға рұқсатетілді.

38Елхалқыбұлоқиғаныкүнсайынкөріп,Ыбырамға

39СондаЫбырамЛұтқа:«Меніжертұрғындарына жеккөрініштіетіп,малшыңамалыңдыбасқалардың жайылымдарындабағудыбұйыратындайнеістеп жүрсің?Меніңосыжерде,Қанаханұлдарының арасында,келімсекекенімдібілмейсіңбе?Негемаған бұлайістейсің?»–деді

40ЫбырамосыүшінкүнсайынЛұтпенжанжалдасып жүрді,бірақЛұтЫбырамдытыңдағысыкелмедіОлда солайістейберді,алжертұрғындарыкеліп,Ыбырамға айтыпберді.

41ЫбырамЛұтқа:«Қашанғадейінжертұрғындарына кедергіболасың?Ендіарамыздаұрыс-керіс болмасыншы,өйткенібізтуыспыз»,–деді.

42Бірақмененбөлініп,малыңменжәнебарлық мүлкіңменбіргетұратынжертаңда,бірақөзіңде,үй ішіңдемененаулақжүр.

43Мененкетуденқорықпа,өйткеніегербіреусаған зиянкелтірсе,мағанхабарла,менодансеніңісіңүшін кекаламын,текмененалыста.

44ЫбырамосысөздердіңбәрінЛутқаайтқаннанкейін, Луторнынантұрып,Иорданжазығынакөзтастады

45Олбұлжердіңсуармалыекенін,адамдарғада,малға дажайылымболатынынкөрді

46ЛутЫбырамнансолжергекөшіп,шатырынтігіп, Содомдатұрды,оларбір-біріненбөлектұрды.

47ЫбырамХеброндағыМамрежазығындатұрып,сол жердешатырынтіктіЫбырамсолжердекөпжылдар тұрды.

16-ТАРАУ

1СолкездеЕлампатшасыКедорлаомеркөршілес барлықпатшаларға,солкездегіШинарпатшасы Нымродқа,ГоимпатшасыТидалғажәнеЕласар патшасыАриохқахабаржіберіп,оларменкелісім жасасып:«Мағанкеліп,мағанкөмектесіңдер,біз Содомныңбарлыққалаларыментұрғындарын талқандаймыз,өйткеніолармағанонүшжылбойы қарсышықты»,–деді

2Бұлтөртпатшасегізжүзмыңғажуықәскерімен барлықәскерлеріменбіргеөрлеп,жолғашықтыОлар солқалпындажүріп,жолдакездескендердіңбәрін өлтірді.

3СодомменҒомораныңбеспатшасы:Адмапатшасы Шинаб,ЗебойымпатшасыШемебер,Содомпатшасы Бера,ҒоморапатшасыБершажәнеСоарпатшасыБела олардықарсыалуғашықтыОлардыңбарлығыСиддим аңғарындабасқосты

4ОсытоғызпатшаСиддимаңғарындасоғысқашықты,

6ОларСодомменҒомораныңбарлыққалаларынтонап, ЫбырамныңағасыныңұлыЛұттыжәнеоныңмүлкін тартыпалып,Содомқалаларыныңбарлықмүлкін тартыпалып,кетіпқалды;Ыбырамныңшайқаста жүргенқызметшісіУникмұныкөріп,Ыбырамға патшалардыңСодомқалаларынанеістегенінжәне Лұттыңоларқолынатұтқынғатүскенінайтыпберді 7МұныестігенЫбыраморнынантұрып,қасындағы үшжүзонсегізадамменбіргесолтүніосы патшалардыңсоңынанқуып,олардыжеңдіОлардың бәріЫбырамменоныңадамдарыныңалдындақұлады Қашыпкеткентөртпатшаданбасқаешкімқалмады, оларәрқайсысыөзжолыменкетті.

8ЫбырамСодомныңбарлықмүлкін,сондай-ақЛұтты, оныңмүлкін,әйелдеріменбалаларынжәнеөзіне тиесілібарлықнәрсеніқайтарыпалды,сондықтанЛұт ештеңедентаршылықкөргенжоқ

9Олосыпатшалардыжеңіп,қайтыпоралғанда, адамдарыменбіргепатшаларсоғысқанСиддим аңғарынанөтті

10СодомпатшасыБеражәнеоныменбіргежүрген басқаадамдарықұлағанәктасшұңқырларынаншығып, Ыбырамменоныңадамдарынқарсыалды

11ИерусалимніңпатшасыАдониседек,яғниШем,өз адамдарыменбіргеЫбырамменоныңхалқынқарсы алуғананменшарапалып,Мелекаңғарындабірге тұрды

12АдониседекЫбырамғабатасынберді,алЫбырам оғанжауларынаналғанолжасынаноннанбірбөлігін берді,өйткеніАдониседекҚұдайалдындадіни қызметкерболды.

13СодомменҒомораныңбарлықпатшалары қызметшілеріменбіргеЫбырамғакеліп,тұтқынға алғанқызметшілерінқайтарыпберуінжәнебарлық мүліктіөзінеалуынөтінді

14ЫбырамСодомпатшаларынабылайдепжауап берді:«Көкпенжердіжаратқан,жанымдыбарлық қайғы-қасіреттенқұтқарған,бүгінменіжауларымнан құтқарып,қолымабергентіріЖаратқанИеніңалдында антетемін:ертеңсендер:«Ыбырамбіздің байлығымызданбайыпкетті»,–депмақтанбауларың үшінсендердіңештеңелеріңдіалмаймын

15ӨйткеніменсенімартатынҚұдайымЖаратқанИе маған:«Ештеңедентаршылықкөрмейсің,өйткеніМен сеніңқолыңнаншыққанбарлықістерүшінсаған батасынберемін»,–деген.

16Ендіміне,міне,бәрісағантиесілі,оныалдакет ЖаратқанИеніңтіріекеніменантетемін,менсенен бірде-біртіріжаннан,тіптіаяқкиімненнемесежіптен деештеңеалмаймынМеніменбіргешайқасқа аттанғандардыңтамағыменменіменбірге кеткендердің,Анардың,АшколдыңжәнеМамренің үлестеріненбасқа,оларда,олардыңадамдарыда, жүктікүзетуүшінқалғандардаолжаданөзүлестерін алады

17СодомпатшаларыЫбырамғаайтқаныныңбәрін беріп,қалағаныналуғамәжбүретті,бірақолбас тартты

18ОлСодомпатшаларыменқалғанадамдарынқуып жіберіп,оларғаЛұттуралыбұйрықберді,сондаоларөз жерлерінекетті

19АғасыныңұлыЛуттаөзмүлкіменбіргекетіпқалды

20СолкездеЖаратқанИеХеврондаЫбырамғатағыда

алдымдаөтезорМенсенікөбейтіп,батаберіп, ұрпағыңдыаспандағыжұлдыздардай,өлшеусізде, санаусыздаетіпкөбейткеншетастамаймын»

21Көзіңменкөріптұрғаносыжерлердіңбәрінсенің ұрпағыңамәңгіліккемұрағаберемін,текберікболда қорықпа,алдымдажүріп,мінсізбол

22Ыбырамжетпіссегізіншіжылында,солжылыПелек ұлыРеуқайтысболдыРеубарлығыекіжүзотызтоғыз жылөмірсүріп,қайтысболды

23ЫбырамныңәйеліХаранныңқызыСарайсолкезде бедеуеді,сондықтанЫбырамғаұлда,қыздатуа алмады

24Олбалакөтермегенінкөргенде,перғауынберген күңіАжардыалып,күйеуіЫбырайымғаәйелдікке берді

25АжарСарайүйреткендей,Сарайдыңбарлық жолдарынүйренді,сондықтанолоныңжақсы жолдарыменжүрудеешқандайкемшіліккеұшыраған жоқ.

26СарайЫбырамға:«Міне,меніңкүңімАжар,оған бар,олмағантізебүгіпбосансын,мендеоданбалалы боламын»,–деді.

27ЫбырамҚанаханжеріндеонжылтұрғаннанкейін, яғнионыңсексенбесіншіжылында,Сарайоған Ажардықосты.

28ЫбырамәйеліСарайдыңсөзінеқұлақасып,күңі АжардыертіпалдыЫбырамоғанжақындап,жүкті болды.

29Ажаржүктіболғанынкөргендеқаттықуанды,ал қожайыныоныменсінбедіОлішінен:«Құдайалдында менқожайынымСарайданартықпын,өйткені қожайынымқожайынымменбіргеболғанбарлық уақыттаолжүктіболғанжоқ,бірақЖаратқанИемаған қысқамерзімдежүктіболудыбұйырды»,–деді.

30СарайАжардыңЫбырамнанжүктіболғанын көргенде,оныңкүңінеқызғанып,ішінен:«Бұлоның мененжақсырақболуыкерекдегенненбасқаештеңе емес»,–деді

31СарайЫбырамға:«Меніңкінәмсеніңмойныңда болсын!СенЖаратқанИегебалаларүшіндұғаеткен кезде,негеЖаратқанИемағансеніңартыңнанұрпақ сыйласындепдұғаетпедің?»–деді.

32МенсеніңалдыңдаАжарменсөйлескенімде,ол жүктіболғандықтан,меніңсөздерімдіелемейді,сен оғанештеңеайтпайсыңМағаністегеніңүшін екеуміздіңарамыздаЖаратқанИеніңөзісоттасын.

33ЫбырамСарайға:«Міне,күңіңөзқолыңда,оған

35АжарсолқұдықтыңорнынБеер-Лахай-ройдеп атады,олҚадешпенБередшөлініңарасындағы.

36СолкездеАжарқожайыныныңүйінеоралды, күндерініңсоңындаАжарЫбырамғаұлтуыпберді, ЫбырамоғанЫсмағұлдегенатқойды;Ыбырамоны дүниегеәкелгенкездесексеналтыжастаеді

17-ТАРАУ

1Солкүндері,Ыбырамныңтоқсанбіріншіжылында, КиттимұлдарыТубалұлдарыменсоғысты,өйткені ЖаратқанИеадамұлдарынжербетінешашыратқаннан кейін,КиттимұлдарыКанопияжазығынабарып,сол жердеқалаларсалып,Тибреуөзенініңбойындатұрды

2ТубалдыңұлдарыТосканадатұрып,шекаралары Тибреуөзенінедейінжетті.Тубалдыңұлдары Тосканадақаласалып,оныәкелеріТубалдыңұлы СабинаныңатыменСабинадепатадыОларосыкүнге дейінсолжердетұрады.

3СолкездеКиттимұлдарыТубалұлдарыменсоғысып, ТубалұлдарыКиттимұлдарынанжеңілістапты,ал КиттимұлдарыТубалұлдарынанүшжүзжетпіс адамдыөлтірді

4СолкездеТубалұлдарыКиттимұлдарына:«Біздің арамыздақызалыспаңдар,ешкімқызынКиттим ұлдарыныңешқайсысынабермесін»,–депантберді

5СолкездеТубалдыңбарлыққыздарысұлуеді, өйткенісолкездебүкілжербетіндеТубалдың қыздарындайсұлуәйелдерболғанжоқ

6Әйелдердіңсұлулығынақуанатындардыңбәрі Тубалдыңқыздарынабарып,оларданәйелалатын.Сол кездеәйелдердіңсұлулығынақаттықуанғанпатшалар менханзадалар,адамұлдары,Тубалдыңқыздарынан әйелалатын.

7ТубалұлдарыКиттимұлдарынақыздарынәйелдікке бермеугеантбергенненкейінүшжылөткенсоң, КиттимұлдарыныңжиырмашақтысыТубалдың қыздарыналуғабарды,бірақоларештеңетаппады

8ӨйткеніТубалдыңұлдарыоларменқызалыспауға анттарынсақтап,анттарынбұзбады.

9ЕгінжинаукезіндеТубалдыңбалаларыегінжинау үшінегістіктерінекеттіКиттимніңжігіттеріжиналып, Сабинақаласынабарды.ӘрерадамТубалдың қыздарынанбір-бірқызалып,өзқалаларынакелді

10Тубалдыңұлдарымұныестіп,оларменсоғысуға аттанды,бірақтауоларданөтебиікболғандықтан, олардыжеңеалмадыОларжеңеалмайтынынкөргенде, өзжерлерінеқайтыпкетті.

11СолжылдыңтөңкерісіндеТубалдыңұлдарыжақын маңдағықалаларданонмыңғажуықадамдыжалдап, Киттимұлдарыменсоғысқааттанды 12ТубалұлдарыКиттимұлдарыменсоғысқашығып, олардыңжерлерінқиратып,оларғақысымжасадыБұл шайқастаТубалұлдарыКиттимұлдарынанбасымтүсті Киттимұлдарықаттықиналғанынкөріп,Тубал қыздарынантуғанбалаларынсалынғанқабырғаға

13Киттимұлдарыоларға:«Сендерөзұлдарыңмен қыздарыңменсоғысуғакелдіңдерме,албізсолкезден

14Тубалдыңұлдарымұныестігенде,Киттимнің ұлдарыменсоғысудытоқтатып,тарапкетті.

15Оларөзқалаларынаоралды,солкездеКиттим ұлдарыжиналып,теңізжағасындаекіқаласалды, біреуінПурту,екіншісінАризадепатады.

16ТарахұлыЫбырамсолкездетоқсантоғызжастаеді 17СолкездеЖаратқанИеоғанаянберіп,былайдеді: «Менсеніменкелісімжасаймын,ұрпағыңдыдасансыз көбейтемінМенсеніменкелісімжасаймын:әрбірер баласүндеттелсін,сенде,сеніңұрпақтарыңда» 18Сегізкүнболғанда,олсүндеттелсін,жәнебұл келісіммәңгіліккелісімретіндетәндеріңдесақталсын 19СондықтанендісеніңатыңЫбырамемес, Ыбырайым,аләйеліңСарайемес,Сараболады

20ӨйткеніМенекеуіңдідежарылқаймын,сенен кейінгіұрпақтарыңдыкөбейтемін,сондасендерден ұлыхалықтарайды,сендерденпатшаларшығады

18-ТАРАУ

1Ыбырайыморнынантұрып,Құдайбұйырғанның бәріністеді.Олүйіндегіерадамдардыжәнеақшасына сатыпалынғандардыалып,ЖаратқанИебұйырғандай

2Олсүндеттемегенешкімқалмады,алЫбырайыммен

3ҮшіншікүніЫбырайымшатырынаншығып,есік алдындаотырып,денесініңауырсынуынанләззаталды 4ЖаратқанИеоғанМамрежазығындакөрініп,үш қызметшіперіштесінжіберіп,оғанқонаққабарды.Ол шатырдыңесігіндеотырғанедіОлкөзінкөтеріп, алыстанүшадамныңкележатқанынкөрдіОлорнынан тұрып,олардықарсыалуғажүгірдіде,басиіп,үйіне кіргізді

5Ололарға:«Егерменсендердіңықыластарыңнан орынтапсам,кіріп,біркесекнанжеңдер»,–деді.Ол олардықысыпжіберді,оларкіріпкелді,ололарғасу берді,олараяқтарынжуды,алололардышатырдың кіреберісіндегіағаштыңтүбінеқойды.

6СондаЫбырайымжүгіріпбарып,біржас,жақсы бұзаудыалып,онытездетіпсойып,қызметшісі Елиезергепісіругеберді.

7Ыбырайымшатырғакіріп,Сараға:«Тездеүшөлшем жақсыұндайындап,қамырилеп,етсалынғанқазанның үстіненанпісір»,–деді.Олсолайістеді.

8Ыбырайымасығысолардыңалдынасарымай,сүт, сиыретінжәнеқойетінәкеліп,бұзауетіпісіп,олар жегеншежеугеберді

9Олартамақтаныпболғаннанкейін,біреуіоған:«Мен өмірсүргенкездесағанқайтыпораламын,сондаәйелің Сараұлтуады»,–деді.

10Соданкейіноларөздеріжіберілгенжерлергекетіп

12Олардыңжеріндешамаменжартыкүндікжаяу жүругеболатынөтекеңаңғарболды,ондасукөздері жәнесудыңайналасындакөптегеншөптерөсіптұрды 13СодомменҒомораныңбарлықтұрғындары әйелдерімен,балаларыменжәнебарлықүй-ішімен жылынатөртретсолжергебарып,дабылқағып,би билепқуанатын

14Қуанышкезіндебәріорындарынантұрып, көршілерініңәйелдерінжәнекөршілерініңпәк қыздарынұстап,оларменләззаталатынӘркімөзәйелі менқызынкөршісініңқолындакөріп,бірауызсөз айтпайтын

15Олартаңертеңненкешкедейіносылайістеді,содан кейінәрерадамөзүйіне,аләрәйелөзшатырына қайтты;оларжылынатөртретосылайістейтін 16Сондай-ақ,бейтанысадамолардыңқалаларына келіп,сатыпалғанзаттарынсолжергетастапкетуүшін әкелгенкезде,солқалалардыңхалқы,ерлер,әйелдер, балалар,жасжәнеқартадамдаржиналып,соладамға барып,оныңзаттарынкүштептартыпалатынЖер иесініңжерінеәкелгенбарлықзаттарытаусылғанша, әрқайсысынааз-азданберетін. 17Егертауариесіоларменұрысып,«Мағанне істедіңдер?»депсұраса,ондаоларбір-бірлепкеліп, әрқайсысыөзінетигеназғаназаттыкөрсетіп,оны мазақтап:«Менсенбергеназғаназаттығанаалдым»,–деп,қайғырып,жаныашығанкүйдеоларданкетіп қалатын.Бірақбәріорнынантұрып,оныңсоңынанеріп, онықаттышумендүрбелеңменқаладанқуып шығаратын

18Еламеліненкелгенбірадамесегінеотырып, жолменасығыскележаттыЕсегіндетүрлі-түсті жамылғысыбар,жамылғысыесегінеарқанмен байланғанеді.

19Кешкекүнбатыпбаражатқанда,олСодом көшесіменжүріпбаражатып,түнепқалуүшінсол жердеқалды,бірақешкімоныүйінекіргізбеді;сол кездеСодомдазұлым,бұзық,зұлымдықжасауғашебер бірадамөмірсүрді,оныңатыХедадеді

20Олбасынкөтеріп,қалакөшесіндегіжолаушыны көрдіде,оғанжақындап:«Қайданкележатырсың, қайдабаражатырсың?»–депсұрады 21Әлгіадамоған:«МенХеброннанЕламғабара жатырмын,солжергебарамынКүнбатыпбара жатқандаешкімменіүйінекіргізбедіМенденанмен су,сабанменжемболсада,ештеңедентаршылық көрмеймін»,–деді

22Хедадоғанбылайдепжауапберді:«Қажетнәрсенің бәрінменберемін,бірақкөшедетүнібойы отырмайсың»

23ХедадоныүйінеалыпкелдіОлесектіңүстіндегі арқанменжабылғанжамылғынышешіпалып,үйіне әкелдіЖолаушыХедадтыңүйіндетамақтанып,сусын ішіпжатқанда,есеккесабанменжембердіСолтүні Хедадсолжердеқоныпқалды 24Таңертеңжолаушысапарынжалғастыруүшінерте тұрды.БірақХедадоған:«Тоқта,бірүзімнанмен

біргеқалдыОлкісікетугетұрғанда,оларкүндізбірге

25Хедадоған:«Күнбатыпбарады,жүрегің

тұрыпкетугекөнді.Хедадоны:«Бірүзімнанжеп, көңіліңдікөтеріпалда,кет»,–депкөндірді.Олекінші күнідеоныменбіргетамақтандыСоданкейінәлгі адамсапарынжалғастыруүшінтұрды

26Хедадоған:«Күнбатыпбарады,жүрегіңдіжұбату үшінқасымдабол,таңертеңертетұрып,жөніңекет»,–деді

27Бірақолкісіқалғысыкелмей,орнынантұрып, есегінеер-тоқымбастыОлесегінеер-тоқымсалып жатқанда,Хедадтыңәйелікүйеуіне:«Міне,бұлкісіекі күнбойыбізбенбіргеболып,ішіп-жеп,ештеңебермеді Ендіештеңебермейкетіпқалама?»–дедіХедадоған: «Үндеме»,–деді.

28Әлгіадамесегінеер-тоқымтоқып,Хедадтанесекке байлауүшінарқанменшапанберуінөтінді

29Хедадоған:«Недейсің?»–депсұрады.Ол: «Мырзам,сенүйіңдежасырыпқойғантүрлі-түсті арқанменшапандымағанбересің»,–деді 30Хедадәлгіадамғабылайдепжауапберді: «Түсіңіздіңжоруымынау:көргенжіпөміріңіздіңжіп сияқтыұзаратынынбілдіреді,алжамылғыныңтүрлітүстіекенінкөргеніңізжүзімдігіңізболады,ондасіз барлықжемісағаштарынотырғызасыз» 31Жолаушыбылайдепжауапберді:«Жоқ,мырзам, менсізгеарқанментүрлі-түстітоқылғаншапанды бергенкездеояуедім,сізолардымағанкигізуүшін есектеналыптастадыңыз;алХедадбылайдепжауап берді:«Менсізгетүсіңіздіңжоруынайттым,олжақсы түс,оныңжоруымынау»

32Ендіадамбаласымағантүсжоруүшінтөрткүміс теңгеберсін,алсенентекүшкүмістеңгесұраймын.

33Хедадтыңсөздерінеашуланғанадамқаттыжылап, ХедадтыСодомныңтөресіСераққаалыпкелді

34ӘлгіадамөзісінсудьяСераққажеткізді,бірақ Хедад:«Олайемес,бірақісосылайболыптұр»,–деп жауапбердіАлсудьясаяхатшыға:«БұлХедадсаған шындықтыайтыптұр,өйткеніолқалалардатүстерді дәлжоруыментанымал»,–деді

35Әлгіадамсудьяныңсөзінеайқайлап:«Жоқ,мырзам, олайемес,өйткеніменоғанесегіндегіарқанмен шапандыүйінеқоюүшінбергенкүніболды»,–деді Екеуідесудьяныңалдындадауласып,бірі:«Мәселе осылайболды»,–деді,алекіншісібасқашаайтты.

36СондаХедадәлгіадамға:«Түсжоруүшінмаған төрткүмістеңгебер,менештеңегекеліспеймін,үйімде жегентөрттамағыңныңқұнынтөле»,–деді

37СондаәлгіадамХедадқа:«Сеніңүйіңдежегенім үшінсағантөлеймін,текүйіңдежасырғанарқанмен

38Хедадтөрешіалдындажауапберіп,әлгіадамға:

40Хедадтыңсөздерінестігенадамайқайлапжіберді, екеуісудьяныңалдындадауласыпқалды.Судья қызметшілерінебұйрықберді,оларолардыасығыс үйденқуыпжіберді.

41Содомтұрғындарымұныестігенде,оларсудьямен дауласыпкетіпқалдыОларжиналып,бейтанысадамға қарсыайқайлап,онықаладанасығысқуыпжіберді

42Әлгіадамесегініңүстіндежаныашығанкүйіжылап, жоқтауайтып,сапарынжалғастырды

43Олжолжүріпбаражатып,азғынСодомқаласында басынанөткенжағдайғажылады

19-ТАРАУ

1Содомқалаларыныңтөртқалағатөрттөрешісіболды, олардыңаттары:СодомқаласындағыСерак, ГоморрадағыШарқад,АдмадағыЗабнакжәне СебойимдегіМенон

2ЫбырайымныңқызметшісіЕлиезероларғабасқа есімдерқойды,олСерақтыШакраға,Шарқадты Шакрураға,ЗебнақтыКезобимге,алМенонды Матзлодингеайналдырды.

3СодомменГоморрахалқытөртсудьясыныңқалауы бойыншақалакөшелерінетөсектерорнатты,алегер біреусолжерлергекелсе,олароныұстапалып, төсектерініңбірінеалыпкеліп,күштепсолтөсекке жатқызатын

4Олжатқанда,үшадамбасында,үшадамаяғының жанындатұрып,төсегініңұзындығыменөлшедіЕгер адамтөсектенкішірекболса,алтыадамоныекі шетіненсозып,айқайлағанкезде,оларжауап бермейтін

5Алегеролтөсектенұзынболса,оларадамөлім қақпасынажеткеншетөсектіңекіжағынекіжағынан біріктіретін

6Егерололарғажалбарынаберсе,олароған:«Біздің жерімізгекелгенадамғаосылайжасалады»,–деп жауапберетінеді

7Содомқалаларыныңтұрғындарыныңістегендерінің бәрінестігенде,адамдарсолжергекелуденбастартты.

8Кедейадамолардыңжерінекелгенде,олароғанкүміс пеналтынберетін,бүкілқалағабірүзімнанбермеу туралыжарлықшығаратын.Егербейтанысадамсол жердебірнешекүнтұрып,аштықтанөліп,бірүзімнан табаалмаса,олқайтысболғанда,қаланыңбарлық халқыкеліп,оғанбергенкүміспеналтындарыналып кететін

9Оғанбергенкүміснемесеалтындытанитындароны қайтарыпалды,алолқайтысболғанда,киімдерін шешіпалып,оларүшінтөбелесетін,алкөршісін жеңгенадамолардытартыпалатын 10Соданкейінолароныалыпкетіп,шөлдаладағы бұталардыңастынакөметін;сондықтаноларөз жерлеріндеқайтысболғанкезкелгенадамғакүнсайын осылайістейтін

11УақытөтекелеСараЕлиезердіЛуттыкөріп,оның жағдайынсұрауүшінСодомғажіберді.

12ЕлиезерСодомғабарғанда,олбейтанысадаммен төбелесіпжатқанСодомдықбірадамдыкездестірді Содомдықадамкедейдіңбарлықкиіміншешіп,кетіп қалды

13СондабұлкедейСодомдықтыңөзінежасағанісіне болаЕлиезергежалбарынып,оғанмейірімтіледі.

14Олоған:«Сеніңжеріңекелгенкедейгенегебұлай істейсің?»–деді.

15СодомдықадамЕлиезерге:«Бұлсеніңбауырыңба, әлдебүгінСодомдықтарсенітөрешіетіптағайындады ма,сенбұладамтуралыайтыптұрсыңба?»–деп жауапберді.

16ЕлиезеркедейүшінСодомдықадаммендауласып қалдыЕлиезерСодомдықадамнанкедейдіңкиімін алуғажақындағанда,асығысжүгіріпбарып,Елиезердің маңдайынатаспенұрды

17Елиезердіңмаңдайынанқанкөпағыпжатты.Әлгі адамқандыкөргенде,Елиезердіұстапалып: «Маңдайыңдағыосысұмдыққандықұтқанымүшін мағанақысынберші,өйткенібіздіңжеріміздегідәстүр мензаңосындай»,–деді

18Елиезероған:«Сенменіжаралап,жалақыңды төлеуімдіталапеттің,алЕлиезерСодомдықадамның сөзінеқұлақаспады»,–деді

19СондаәлгіадамЕлиезердіұстапалып,соттауүшін СодомныңтөрешісіШакрағаапарды.

20Әлгіадамсудьяға:«Мырзам,бұладамосылайістеді Менонымаңдайынанқанаққантаспенұрдым,алол меніңжалақымдыбергісікелмейді»,–деді.

21СондасудьяЕлиезерге:«Бұладамсағаншындықты айтыптұр,оғанақысынбер,өйткенібіздіңжерімізде осындайдәстүрбар»,–деді.Елиезерсудьяның сөздерінестіп,тастыкөтеріп,судьяныұрды,тасоның маңдайынатиді,судьяныңмаңдайынанқанағыпкетті Елиезер:«Егерсендердіңжерлеріңдеосындайдәстүр болса,меносыадамғаберугетиістісоманыбер, өйткенібұлсеніңшешімің,сеноныөзіңшештің»,–деді.

22ЕлиезерСодомдықадамдытөрешігеқалдырды,ол кетіпқалды

23ЕлампатшаларыСодомпатшаларыменсоғысқаннан кейін,ЕлампатшаларыСодомныңбарлықмүлкін басыпалып,Лұттыда,оныңмүлкіндетұтқынғаалды БұлтуралыЫбырайымғахабарланғанда,олЕлам патшаларыменсоғысып,Лұттыңда,Содомныңда барлықмүлкінолардыңқолынанқайтарыпалды 24СолкездеЛұттыңәйеліоғанқызтуыпберді,ол қызғаПалтитдепатқойып:«Құдайоныжәнеоның бүкілүйішінЕлампатшаларынанқұтқарды»,–деді ЛұттыңқызыПалтитөсіп,Содомтұрғындарыныңбірі оныәйелдіккеалды

25Біркедейқалағатамақіздепкеліп,бірнешекүнсол жердетұрдыСодомныңбарлықхалқыбұладамғаөліп қалғаншабірүзімнанбермеудіәдеткеайналдырды, сондаоларсолайістеді

26ЛуттыңқызыПалтиткөшедеаштықтанөліпжатқан

бермеді,алолөлімаузындаеді

27Оныңжанысоладамғааяушылықбілдіріп,оны бірнешекүнбойыжасырынтүрденанменқамтамасыз етті,сондабұладамныңжанытірілді.

28Олсуалуғашыққанда,нандықұмырағасалып, кедейдіңүйінекелгенде,құмыраданнандыалып,оған жегізетін;олкөпкүносылайістейтін.

29СодомменҒомораныңбарлықтұрғындарыбұл адамныңсоншакүнбойыаштыққақалайшыдағанына таңғалды

30Оларбір-біріне:«Бұлтеконыңішіп-жейтініғана, өйткеніешкімсоншакүнаштыққашыдайалмайды немесебұладамсияқтыөмірсүреалмайды,тіптібетәлпетідеөзгермейді»,–дедіСоданкейінүшадам кедейдіңтұрғанжерінетығылып,оғанкімнанжегізіп бергенінбілуүшінтығылды

31СолкүніЛуттыңқызыПалтитсуалуғашықтыОл құмырағанансалып,кедейдіңүйінебарып,құмырадан нандыалып,кедейгеберді,олдажеді

32ҮшадамПалтиттіңкедейгенеістегенінкөріп,оған: «Ондасенонықолдадың,сондықтанолаштанөлген жоқ,түріөзгергенжоқжәнебасқаларсияқтыөлген жоқ»,–деді.

33Үшадамжасырынғанжеріненшығып,Палтитпен кедейдіңқолындағынандытартыпалды 34ОларПалтиттіалып,төрешілерініңалдынаәкеліп: «Олсолайістеді,кедейдінанменқамтамасызеткенол, сондықтанолосыуақытқадейінөлмеді;ендібізге заңымыздыбұзғаныүшінбұләйелгеқандайжаза тағайындалатынынайтыпберіңізші»,–деді

35СодомменҒоморатұрғындарыжиналып,қала көшесіндеотжағып,әйелдіалып,отқатастады,ол күлгеайналды

36Адмақаласындадабірәйелбареді,оғандасолай істелді.

37БіржолаушыАдмақаласынакеліп,таңертеңүйіне қайтудыойлап,түнібойысолжердеқонып,күнбатқан кездежасәйелдіңәкесініңүйініңесігініңалдында отырды;жасәйелоныңүйдіңесігіндеотырғанынкөрді 38Олодансусұрады,олодан:«Сенкімсің?»–деп сұрады.Олоған:«Менбүгінжолдакележаттым,күн батқанкездеосындажеттім,сондықтантүнібойы осындаболамын,алтаңертеңертетұрып,сапарымды жалғастырамын»,–деді.

39Жасәйелүйгекіріп,ерадамғаішіп-жеугенанмен суәкелді

40БұлісАдмахалқынамәлімболып,оларжиналып, жасқыздыосыісіүшінсоттауүшінбилердіңалдына әкелді

41Сондасудья:«Бұләйелбіздіңзаңымыздыбұзғаны үшінөлімжазасынакесілуікерек,сондықтаноған қатыстышешімосындай»,–деді

42Солқалалардыңхалқыжиналып,жасқыздыалып шығып,судьяныңшешімібойыншабасынанаяғына дейінбалжағып,онысолкездеұяларындажүрген аралардыңалдынақойдыАралароғанұшыпкеліп, шағыпалғандықтан,оныңбүкілденесіісіпкетті

43Жасәйелараларданқорқыпайқайлады,бірақешкім оғанназараудармадыда,аямадыда,оныңайқайы аспанғакөтерілді

44ЖаратқанИеСодомқалаларыныңосығанжәне олардыңбарлықістерінеашуландыӨйткеніоларда азық-түлікмолболды,тыныштықорнады,бірақ кедейлерменмұқтаждардыасырауғақарсыболды.Сол күндеріолардыңзұлымістеріменкүнәларыЖаратқан Иеніңалдындаүлкенболды

45СондаЖаратқанИеЫбырайымныңүйінекелгенекі

кейін,Ыбырайымныңшатырыныңесігінентұрып, кешкеСодомғажеттіЛутСодомқақпасындаотырған едіОлардыкөргенде,орнынантұрып,жергедейін иіліптағзыметті.

47Ололардықаттықысып,үйінекіргізіп,тамақберді, оларжеді,алолартүнібойыоныңүйіндеқоныпқалды 48ПеріштелерЛутқа:«Орныңнантұр,сенде,бүкіл халқыңдаосыжерденшығыпкет,әйтпесебұл қаланыңкүнәсісендердіқұртыпжібереді,өйткені ЖаратқанИебұлжердіқиратады»,–деді

49ПеріштелерЛұттың,оныңәйелінің,балаларының жәнеоғантиесілібарлықнәрселердіңқолынанұстап, онықалалардыңсыртынаалыпшықты

50ОларЛутқа:«Жаныңдысақтапқал»,–дедіОлжәне оныңбарлықмүлкіқашыпкетті.

51СондаЖаратқанИеСодомменҒоморағажәнеосы қалалардыңбарлығынакөктенкүкіртпенотжаудырды

52Олосықалаларды,барлықжазықты,қала

53Олартынақарағанкездетұзбағанасынаайналды,ол әлікүнгедейінсолжердетұр

54Солжердетұрғанөгіздеркүнсайынаяқтарының ұшынадейінтұздыжалап,таңертеңқайтаданөсіп шығатын,оларонытағыдажалап,бүгінгедейінжеп келеді

55Лұтпеноныменбіргеқалғанекіқызықашып, Адулламүңгірінебарып,біразуақытсолжердеқалды 56Ыбырайымтаңертеңертетұрып,Содомқалаларына неболғанынкөрді;олқалаларданпештіңтүтініндей көтеріліпжатқантүтіндікөрді

57Лұтпеноныңекіқызыүңгірдеқалып,әкелеріне шарапішкізіп,оныменбіргежатты.Өйткеніоларжер бетіндеолардантұқымөсіреалатынешкімжоқдеп айтты,өйткеніоларбүкілжержойылдыдепойлады 58Екеуідеәкелеріменбіргежатты.Оларжүктіболып, ұлдартудыТұңғышыұлынаМоабдегенатқойып: «Меноныәкемненқұрсақкөтердім;олосыкүнгедейін моабтықтардыңәкесі»,–деді.

59КішісідеұлынБенамидепатады;олбүгінгікүнге дейінАммонхалқыныңтүпатасы.

60ОсыданкейінЛутекіқызыменбіргесолжерден кетіп,Иорданныңарғыбетіндеекіқызыжәне ұлдарыменбіргетұрдыЛуттыңұлдарыөсіп,Қанахан жеріненәйелалып,балалыболып,өсіп-өнді.

20-ТАРАУ

1СолкездеЫбырайымМамрежазығынанкөшіп,

2Оларелгекіргенде,оләйеліСараға:«Сененсұраған кезкелгенадамғасенменіңқарындасымсыңдепайт, сондабізжертұрғындарыныңзұлымдығынан құтыламыз»,–деді.

3Ыбырайымфілістірлержеріндетұрғанкезде, філістірлерпатшасыӘбумәліктіңқызметшілері Сараныңөтесұлуекенінкөріп,олтуралысұрағанда, Ыбырайым:«Олменіңқарындасым»,–деді.

4ӘбумәліктіңқызметшілеріӘбумәліккебарып: «Қанаханжеріненбірадамосыжергеқоныстануға келді,оныңөтесұлуқарындасыбар»,–деді

5ӘбумәлікқызметшілерініңСаранымақтағансөздерін естіді.Әбумәлікқызметшілерінжіберіп,Сараны патшағаалыпкелді

6СараӘбумәліктіңүйінекелгенде,патшаСараның сұлуекенінкөріп,оғанқаттыұнады.

7Оләйелгежақындап:«Біздіңжергебіргекелген адамыңкім?»–депсұрадыСара:«Олменіңағам,біз Қанаханжеріненкеліп,қайдатұрсақта,сонда тұрамыз»,–деді

8ӘбумәлікСарағабылайдеді:«Міне,меніңжерім сеніңалдыңда,ағаңдыосыжердіңсағанұнайтынкез келгенжерінеорналастырОлсеніңағаңболғандықтан, оныжердіңбарлықадамдарынанжоғарыкөтерубіздің міндетіміз».

9ӘбумәлікЫбырайымдышақыртыпалды,сонда ЫбырайымӘбумәліккекелді

10ӘбумәлікЫбырайымға:«Міне,менсеніңәпкең Сараныңарқасындақалағаныңдайқұрметкебөленуіңді бұйырдым»,–деді

11Ыбырайымпатшаныңқасынаншығыпкетті, патшаныңсыйлығыдаоныңсоңынанерді

12Кешкіуақыттағыдай,адамдарұйықтауғажатпай тұрғанда,патшатағындаотырғанеді,онытереңұйқы бастыОлтағындажатып,таңғадейінұйықтады 13ОлтүсіндеЖаратқанИеніңперіштесіқолында жалаңашқылышұстапкеліп,Әбумәліктіңүстінде тұрып,онықылышпенөлтіргісікелдіПатшатүсінде қаттықорқып,періштеге:«Менсағанқарсықандай күнәжасадым,соншалықтысенменіқылышпен өлтірмекшісің?»–деді

14ПеріштеӘбумәліккебылайдепжауапберді:«Міне, сенкешетүндеүйіңеәкелгенәйелдіңкесіріненөліп жатырсың,өйткеніолсеніңүйіңекелген Ыбырайымныңәйелі,тұрмыстағыәйел;ендісол адамғаоныңәйелінқайтар,өйткеніолоныңәйелі;егер сенонықайтармасаң,сенде,сеніңбарлықтуыстарың даміндеттітүрдеөлетініңдібіл».

15Солтүніфілістірлержеріндеқаттыайқай-шуестілді Елдіңтұрғындарықолындажалаңашқылышұстаған адамныңбейнесінкөріп,елдіңтұрғындарынқылышпен қырыптастады,тіптіолардықырудыжалғастырды.

16СолтүніЖаратқанИеніңперіштесібүкілфілістір жерінқиратты,солтүніжәнекелесікүнітаңертең үлкендүрбелеңболды

17ӘбумәлікЫбырайымныңәйеліСараүшінбарлық

20Оләйелітуралы:«Олменіңқарындасым,өйткеніол жатжерлікжергеқоныстануғакелгендеосылайістейді», –деді.

21Перғауынбұләйелдіәйелдіккеалдыртты,ал ЖаратқанИеоғанауыріндеттержіберді,бірақол әйелдікүйеуінеқайтарды

22Енді,уа,патшапатша,кешетүндебүкілелгене болғанынбіліпқой.Өйткеніқаттыүрей,қаттықайғы менжоқтауболды,жәнебізмұныңсеналғанәйелдің кесіріненболғанынбілеміз

23Ендібұләйелдікүйеуінеқайтарыңдар,әйтпесе Мысырпатшасыперғауынменоныңқол астындағыларғатүскендейжағдайбізгеде,бізде өлмейміз.Әбумәлікасығысшақырып,Сараны шақыртты,олоныңалдынакелді,алИбраһим шақырды,олдаоныңалдынакелді

24Әбумәліколарға:«Сендернеүшінөздеріңдіаға-іні депайтып,осыәйелдіәйелдіккеалдым?»–деді 25Ыбырайым:«Әйелімніңкесіріненөліпқаламындеп ойладым»,–депжауапберді.Әбумәлікқой-қой,ірі қарамал,ерадамдарменкүңдердіжәнемыңкүміс теңгеніалып,Ыбырайымғаберді,алСараныоған қайтарыпберді.

26ӘбумәлікЫбырайымғабылайдеді:«Міне,бүкіл жерсеніңалдыңда,қайдабарсаңдасондатұрабер»

27ЫбырайымменоныңәйеліСарапатшаныңқасынан құрметпеншығып,Гераржеріндетұрды

28Філістірлержерініңбарлықтұрғындарымен патшаныңқызметшілеріәлідеауырыпжатты,өйткені періштеолардыСараүшінтүнібойыіндетке ұшыратты

29ӘбумәлікЫбырайымдышақырыпалып:«Құдай-ау, құлдарыңүшінҚұдайыңЖаратқанИегедұғаетші,Ол біздіңарамызданосыөлімдіжойсын»,–деді

30ЫбырайымӘбумәлікпеноныңқоластындағылары үшіндұғаетті,алЖаратқанИеЫбырайымның дұғасынестіп,Әбумәліктіжәнеоныңбарлыққол астындағыларынсауықтырды.

21-ТАРАУ

1ЫбырайымныңГерардағыфілістірлержерінде тұрғанынабіржылтөртайөткенсоң,ҚұдайСараға назараудардыЖаратқанИеоныесінеалдыОлжүкті болып,Ыбырайымғаұлтуды

2ЫбырайымСарадантуғанұлдыңатынЫсқақдеп қойды.

3ЫбырайымұлыЫсқақтысегізкүніндесүндеттеді,

Ысқақтыңемшектеншығарылғанкүніжасаған тойындаішіп-жеп,көңілкөтеругекелді.

6ЫбырайымныңәкесіТарахпеноныңағасыНахорда Хараннанкелді.Оларжәнеолардыңбарлықтуыстары Сараныңұлтуылғанынестігендеқаттықуанды.

7ОларЫбырайымғакеліп,Ысқақтыңемшектен шығарылғанкүніжасағантойындаішіп-жеді

8ТарахпенНахорЫбырайымменбіргеқуанып, філістірлержеріндеоныменбіргекөпуақыттұрды

9Солкезде,ЫбырайымныңұлыЫсқақтыңтуылған алғашқыжылында,РеуұлыСерухқайтысболды

10Серугекіжүзотызтоғызжылөмірсүріп,қайтыс болды.

11СолкездеЫбырайымұлыЫсмағұлержетіп,Сара ЫбырайымғаЫсқақтытуыпбергенде,олонтөртжаста еді.

12ҚұдайЫбырайымұлыЫсмағұлменбіргеболдыОл өсіп,садақатудыүйреніп,садақшыболды

13Ысқақбесжасқатолғанда,Ысмағұлменбірге шатырдыңесігіндеотырды 14ЫсмағұлЫсқаққакеліп,оныңқарсысынаотырды Олсадағыналып,жебенісуырыпалып,оғансалып, Ысқақтыөлтірмекболды

15СараЫсмағұлдыңұлыЫсқаққанеістегісікелгенін көріп,ұлыүшінқаттықайғырды.ОлЫбырайымды шақырыпалып:«Мынакүңдіде,оныңұлындақуып жібер,өйткеніоныңұлыменіңұлымменбіргемұрагер болмайды,өйткеніолбүгіноғаносылайістегісікелді», –деді

16ЫбырайымСараныңсөзінеқұлақасып,таңертең ертетұрып,онекінанменбірқұтысуалып,Ажарға бердіде,оныұлыменбіргежібердіАжарұлыменбірге шөлдалағакеттіОларПараншөліндешөлдала тұрғындарыменбіргетұрды,алЫсмағұлсадақшы болып,шөлдаладаұзақуақыттұрды 17СоданкейіноланасыменбіргеМысырелінекөшіп, солжердетұрды.АжарұлынаМысырданәйелалып берді,оныңатыМерибаеді

18Исмаилдыңәйеліжүктіболып,төртұлменекіқыз туды.Исмаил,анасы,әйеліжәнебалаларыменбірге шөлдалағақайтыпкетті

19Оларөздерітұратыншөлдаладашатырлартігіп, саяхаттап,айсайынжәнежылсайындемалыптұрды.

20ҚұдайЫсмайылғаәкесіЫбырайымүшінмал,ірі қаражәнешатырларберді,алЫсмайылдыңмалы көбейді.

21Ысмағұлшөлдалада,шатырлардаұзақуақыттұрып, саяхаттап,демалыпжүрді,бірақәкесініңжүзінкөрмеді.

22БіразуақыттанкейінЫбырайымәйеліСараға:«Мен ұлымЫсмағұлдыкөругебарамын,өйткеніменоны көптенберікөрмегендіктен,оныкөргімкеледі»,–деді

23Ыбырайымтүйелерініңбірінемініп,ұлы Ысмайылдыіздепшөлдалағажолтартты,өйткеніол өзініңбарлықмүлкіменшөлдаладашатырдатұрып жатқанынестіді

24Ыбырайымшөлдалағабарып,түскіуақытта Ысмайылдыңшатырынажеттіде,Ысмайылдансұрады. ОлЫсмайылдыңәйелінбалаларыменбіргешатырда отырғанынкөрді,алкүйеуіменанасыЫсмайыл оларменбіргежоқеді.

25ЫбырайымЫсмайылдыңәйелінен:«Ысмайыл

жатқанеді,өйткеніәйеліСарағатүйедентүспейміндеп антбергендіктен,жергетүскісікелмеді»,–деді. 26ЫбырайымЫсмағұлдыңәйеліне:«Қызым,маған ішетінсуберші,жолданшаршадым»,–деді 27ЫсмайылдыңәйеліЫбырайымға:«Біздесуда,нан дажоқ»,–депжауапбердіОлшатырдаотырып, Ыбырайымдыбайқамады,кімекенінсұрамадыда 28Бірақолшатырдабалаларынұрып-соғып,қарғыс айтыпжатты,күйеуіЫсмайылдыдақарғап,онысөгіп жатты.ЫбырайымЫсмайылдыңәйелініңбалаларына айтқансөздерінестіп,қаттыашуланып,наразыболды 29Ыбырайымәйелдішатырданшығуғашақырды,ал әйелкеліп,Ыбырайымныңқарсысынатұрды,өйткені Ыбырайымәлітүйегемініпкележатқанеді 30ЫбырайымЫсмайылдыңәйеліне:«Күйеуің Ысмайылүйінеоралғанда,оғанмынасөздердіайт: 31Філістіржеріненкелгенбірқарткісісенііздепкелді, оныңкелбетіменденебітіміосындайедіМенодан кімекенінсұрамадым,сенмұндаболмағандықтан,ол маған:«КүйеуіңЫсмағұлқайтыпкелгенде,мынаадам: «Үйгекелгенде,осындаорнатқаншатырдыңшегесін алыптастап,орнынабасқашегеқағыңыз»,–деді.

32Ыбырайымәйелгебергеннұсқауынайтыпбітіріп, түйегемініп,үйінеқарайбеталды

33СоданкейінЫсмағұланасыменбіргеқуғынсүргінненоралып,шатырғаоралды,аләйеліоғанмына сөздердіайтты:

34Філістіржеріненкелгенбірқарткісісенііздепкелді, оныңкелбетіменденебітіміосындайедіМенодан кімекенінсұрамадым,сенүйдежоқболғандықтан,ол маған:«Күйеуіңүйгекелгенде,қарткісібылайдейді депайт»,–деді«Мұндаорнатқаншатырыңның шегесіналыптастап,орнынабасқашегеқағ»

35Ысмайыләйелініңсөздерінестіп,оныңәкесіекенін, аләйелініңонысыйламайтынынбілді

36Ысмайыләкесініңәйелінеайтқансөздерінтүсініп, әкесініңсөзінеқұлақасты.Ысмайыләйелдітастап, кетіпқалды

37СоданкейінЫсмағұлҚанаханжерінебарып,басқа әйелалып,оныөзітұрғаншатырынаалыпкелді.

38ҮшжылданкейінЫбырайым:«Менұлым Ысмайылдыкөругеқайтабарамын,өйткеніоныкөптен берікөргенжоқпын»,–деді.

39Олтүйесінемініп,шөлдалағабеталдыда,түскі уақыттаЫсмайылдыңшатырынажетті.

40ОлЫсмайылдансұрады,әйелішатырданшығып: «Мырзам,олмұндажоқ,өйткеніолдалағааңаулауға жәнетүйелердібағуғакетті»,–дедіӘйел

42Олтамағынішіп,ЖаратқанИегемадақайтып, Ысмайылдыңәйеліне:«Ысмайылүйгекелгенде,оған мынасөздердіайт»,–деді

43Філістіржеріненкелгенбірқарткісікеліп,сенен сұрады,сенмұндажоқедің;меноғаннанменсу әкелдім,олжеп-ішті,көңілітынышталды

44Олмағанмынасөздердіайтты:«КүйеуіңЫсмағұл үйгекелгенде,оған:«Шатырыңныңшегесіөтемықты, онышатырданалыптастама»,–депайт»

45Ыбырайымәйелгебұйрықберіпбітіріп,філістірлер жеріндегіүйінекетті;Ысмағұлшатырынакелгенде, әйеліонықуанышпенжәнекөңілдікөңілменқарсы алуғашықты.

46Әйелоған:«Філістіржеріненбірқарткісікелді,ол сенісұрады,сенмұндажоқедің,сондықтанменнан менсуәкелдім,олжеп-ішті,көңілітынышталды»,–деді

47Олмағанмынасөздердіайтты:«КүйеуіңЫсмағұл үйгекелгенде,оған:«Шатырыңныңшегесіөтемықты, онышатырданалыптастама»,–депайт»

48Ысмайылоныңәкесіекенінжәнеәйелініңоны құрметтегенінбілді,сондықтанЖаратқанИе Ысмайылғабатасынберді

22-ТАРАУ

1СоданкейінЫсмағұлорнынантұрып,әйелін, балаларын,малынжәнебарлықмүлкіналып,сол жерденжолғашығып,філістірлержеріндегіәкесіне кетті

2ЫбырайымұлыЫсмағұлғаЫсмағұлдыңалғашқы әйеліменболғанкелісімшартын,оныңістегенісін айтыпберді

3Ысмағұлменоныңбалаларысолжерде Ыбырайымменбіргекөпуақыттұрды,алЫбырайым філістірлержеріндеұзақуақыттұрды 4Күндерұзарып,жиырмаалтыжылғажетті.Осыдан кейінЫбырайымқызметшілеріменжәнебарлық иелеріменбіргефілістірлержеріненалысқакөшіп, Хебронғажақындап,солжердетұрды.Ыбырайымның қызметшілерісуқұдықтарынқаздыЫбырайымжәне оныңбарлықиелерісудыңжанындатұрдыФілістірлер патшасыӘбумәліктіңқызметшілеріЫбырайымның қызметшілерініңжердіңшетіндесуқұдықтарынқазып алғанытуралыхабардыестіді 5Оларкеліп,Ыбырайымныңқызметшілерімен жанжалдасып,қазғанүлкенқұдықтытартыпалды 6ФілістірлердіңпатшасыӘбумәлікбұлжағдайды естіп,әскербасыПихолменжәнежиырмаадамымен біргеЫбырайымғакелдіӘбумәлікЫбырайымға қызметшілерітуралыайтыпберді,алЫбырайым қызметшілеріонытонапкеткенқұдықүшінӘбумәлікті сөгіскеұшыратты

7ӘбумәлікЫбырайымғабылайдеді:«Бүкілжерді жаратқантіріЖаратқанИеніңалдындаантетемін,мен құлдарымныңсіздіңқұлдарыңызғаістегенісіносы күнгедейінестімеппін».

8СондаЫбырайымжетіқойалып,Әбумәліккеберіп: «Мыналардыменіңқолымнаналшы,бұлменіңосы құдықтықазғанымныңдәлеліболсын»,–деді.

9ӘбумәлікЫбырайымғабергенжетіқойдыалып,оған

жердеантберді.

10ЕкеуіБеер-ШебадакелісімжасастыӘбумәлік әскербасыПихолменжәнебарлықадамдарыменбірге філістірлердіңжерінеоралды.Ыбырайымменоның барлықадамдарыБеер-Шебадатұрып,солжердеұзақ уақыттұрды

11ЫбырайымБеер-Шебадаүлкентоғайотырғызды, оғанжердіңтөртжағынақарағантөртқақпажасады,ал солжергежүзімдікотырғызды.Егержолаушы Ыбырайымғакелсе,олжолындағыкезкелгенқақпадан кіріп,солжердеқалып,ішіп-жеп,тойып,кетіпқалатын 12ӨйткеніЫбырайымныңүйікүнсайыноныңүйінде тамақтанып,сусынішугекелетін,қайтысболғанжәне қайтысболғанадамдардыңұлдарынаәрқашанашық болды.

13Ашболып,Ыбырайымныңүйінекелгенкезкелген адамғаЫбырайымішіп-жеп,тойыпжейтіннанберетін, алүйінежалаңашкелгенкезкелгенадамғақалаған

жаратқанЖаратқанИенітанытатын;Ыбырайымөмір бойыосылайістеді.

14Ыбырайым,оныңбалаларыжәнебарлықүй-ішімен біргеБеер-Шебадатұрды,алолшатырынХебронға дейінтікті.

15ЫбырайымныңағасыНахор,әкесіжәнеолардың барлықүй-іштеріХарандатұрды,себебіолар ЫбырайымменбіргеҚанаханжерінекелмеді.

16НахорданұлдардүниегекелдіОлардыХаранның қызы,ЫбырайымныңәйеліСараныңқарындасыМилка туыпберді.

17ОныңЫбырайымныңағасыНахорғатуыпберген Милканыңұлдарыныңесімдері:Ұз,Буз,Кемуел,Кесед, Хазо,Пилдаш,ТидлафжәнеБетуел.Бұлсегізұл.

18НахордыңРеумаесімдікәнизагыболдыОлНахорға Зебах,Гахаш,ТахашжәнеМаахаесімдітөртұлтуды 19Нахордыңқыздарынанбасқаонекіұлыдүниеге келді,жәнеолардыңХарандадабалаларыболды 20НахордыңтұңғышыҰздыңұлдары:Әби,Хереф, Ғадин,МелусжәнеолардыңәпкесіДебора.

21Буздыңұлдары:Берахел,Наамат,Шеважәне Мадону

22Кемуелдіңұлдары:АрамжәнеРехов.

23Кеседтіңұлдары:Анамлех,Мешай,БенонжәнеИфи; алХазоныңұлдары:Пилдаш,МехижәнеОпер.

24Пилдаштыңұлдары:Аруд,Хамум,Мереджәне Молох

25Тидлафтыңұлдары:Мушан,КушанжәнеМуци

26Бетуелдіңұлдары:Сехар,Лабанжәнеолардың қарындасыРебекка

27Міне,ХарандадүниегекелгенНахорұлдарының әулеттері;КемуелдіңұлыАрамменоныңағасыРехоб Хараннанкөшіп,Евфратөзенініңжағасындағыелдегі аңғардытапты.

28Оларсолжердеқаласалып,оныАрамұлы Петордыңатыменатады,олбүгінгікүнгедейінАрам Нахараимдепаталады.

29КеседтіңұлдарыдақоныстануғакеттіОларШинар жерініңқарсысындағыаңғарғабарып,солжердетұрды.

30Оларсолжердеөздерінеқаласалып,солқаланы әкелерініңатыменКеседдепатады,бұлжербүгінгі күнгедейінКаздимжері.Каздимдерсолжердетұрып, өсіп-өніп,өтекөбейді

31НахорменЫбырайымныңәкесіТарахқартайған шағындаПелилаесімдібасқаәйелалды.Әйеліжүкті болып,оғанұлтудыОлоғанСобадегенатқойды

32Собатуылғаннанкейін,Тарахжиырмабесжылөмір сүрді

33Тарахсолжылы,яғниЫбырайымұлыЫсқақтың туылғанынаотызбесжылболғанда,қайтысболды.

34Тарахекіжүзбесжылөмірсүріп,Харандажерленді

35ТарахұлыСобаотызжасқатолғандаАрам,Ахлис жәнеМерикесімдіұлдардыдүниегеәкелді.

36ТерахтыңнемересіСобаұлыАрамныңүшәйелі болды,оныңонекіұлыменүшқызыболды;Жаратқан ИеСобаұлыАрамғабайлықпенмүлік,малменұсақ малдыңкөптігінберді,аладамөтекөбейді

37СобаұлыАрам,оныңағасыжәнеоныңбүкілүйіші Хараннанкөшіп,өздерітұратынжергеқоныстанды, өйткеніолардыңжеріХарандатұруғатымкөп болғандықтан,оларағаларыНахордыңұлдарымен біргеХарандатоқтайалмады.

38СобаұлыАрамағайындарыменбіргебарып,шығыс елініңалысжеріненаңғартауып,солжерге қоныстанды.

39Оларсолжердеқаласалып,оныүлкенағаларының атыменАрамдепатады;олбүгінгікүнгедейінАрам Собадепаталады.

40СолкездеЫбырайымныңұлыЫсқақөсіпкеле жатқанедіӘкесіЫбырайымоғанЖаратқанИенітану үшінЖаратқанИеніңжолынүйретті,ЖаратқанИе оныменбіргеболды

41Ысқақотызжетіжасқакелгенде,ағасыЫсмағұл оныменбіргешатырдажүрді.

42ЫсмағұлЫсқаққаөзінмақтанышпенайтып: «ЖаратқанИеәкемебіздісүндеткеотырғызуды бұйырғанда,менонүшжастаедім.МенОныңәкеме айтқансөзінорындадым,жанымдыЖаратқанИеге арнадым,Оныңәкемебұйырғансөзінбұзбадым»,–деді.

43ЫсқақЫсмағұлғабылайдепжауапберді:«Негесен мағанЖаратқанИеніңбұйырғанын,өзденеңненалған азғантайетіңменмақтанасың?»

44ӘкемЫбырайымныңҚұдайы,тіріЖаратқанИенің алдындаантетемін,егерЖаратқанИеәкеме:«Ұлың Ысқақтыалып,мағанқұрбандықшал»,–десе,менбас тартпай,қуанакелісередім

45ЖаратқанИеЫсқақтыңЫсмағұлғаайтқансөзін естіді,бұлЖаратқанИегеұнады,сондықтанол Ыбырайымдыосымәселедесынапкөрудіойлады

46Құдайұлдарыкеліп,ЖаратқанИеніңалдынатұрды, алШайтандаҚұдайұлдарыменбіргеЖаратқанИенің алдынакелді

47ЖаратқанИеШайтанға:«Қайданкелдің?»–деп сұрадыШайтанЖаратқанИеге:«Жердіаралап,жер бетіндежүріп-тұруыңнан»,–депжауапберді

48СондаЖаратқанИеШайтанға:«Жербетіндегі барлықұлдартуралымағаннеайтасың?»–деді

ШайтанЖаратқанИеге:«Менжербетіндегібарлық

49Сеноларғасененталапеткеннәрсенібергенде,олар

алмайды

50АлғашындабалаларыболмағанТарахұлы Ыбырайымдыкөрдіңбе?Олсағанқызмететіп,барған жеріндесағанарнапқұрбандықүстелдерінтұрғызып, соларғақұрбандықшалып,жербетіндегібарлық адамдарғасеніңатыңдыүнеміжариялапотырды

51ЕндіоныңұлыЫсқақдүниегекелгендіктен,олсені тастапкетті,жердіңбарлықтұрғындарынаүлкентой жасады,алЖаратқанИеніұмытыпкетті

52Өйткеніолқаншамаістеседе,сағанқұрбандық шалғанжоқ:түгелдейөртелетінқұрбандықта,татулық құрбандығыда,ұлыемшектеншығарылғанкүнісойған малыныңешқайсысыда,бұқада,қозыда,ешкіде болғанжоқ

53Ұлытуылғаннанбастап,отызжетіжылбойы,ол сеніңалдыңдақұрбандықүстелінтұрғызбады,саған құрбандықшалмады,өйткеніолсеніңсұрағанын бергеніңдікөріп,сенітастапкетті

54СондаЖаратқанИеШайтанғабылайдеді:«Менің қызметшімЫбырайымғаосылайқарадыңба?Өйткені жербетіндеоғантеңкелетінешкімжоқМенің

жүретінмінсізжәнеәділадамжоқМеноған:«Ұлың Ысқақтыменіңалдымдаалыпкел»,–десем,олоны мененжасырмаседі.Егерменоғанқойларынаннемесе сиырларынанөртелетінқұрбандықәкелудіайтсам, одандабетер

55ШайтанЖаратқанИегебылайдепжауапберді: «ЕндіИбраһимгеайтқаныңдыайт,сондаолбүгінкүнә жасап,сөздеріңдіелемейтінінкөресің»

23-ТАРАУ

1СолкездеЖаратқанИеніңсөзіЫбырайымғакеліп, оған:«Ыбырайым!»–дедіОл:«Меносындамын»,–деді

2Олоған:«Ендіжалғызұлыңды,сүйетінұлың Ысқақтыалып,МорияжерінебарСағанкөрсетілетін таулардыңбіріндеонықұрбандыққашал,өйткенісол жердебұлттыжәнеЖаратқанИеніңдаңқынкөресің»,–деді

3Ыбырайымішінен:«ҰлымЫсқақтыанасыСарадан қалайбөліпалып,ЖаратқанИеніңалдында құрбандыққашалуүшіналыпкелемін?»–депойлады

6Сарабылайдеді:«Жақсыайттыңыз,мырзам, барыңызда,айтқаныңыздыістеңіз,бірақоныменен алыстатпаңыз,ондаұзақуақытқалмаңыз,өйткені меніңжанымоныңжанынабайланған».

7СондаЫбырайымСараға:«Қызым,Құдайымыз ЖаратқанИегедұғаетейік,Олбізгежақсылық жасасын»,–деді

8СараұлыЫсқақтыалып,түнібойыоныменбірге болдыОлонысүйіп,құшақтап,таңатқаншаоған нұсқауберді

9Олоған:«Ұлым,жанымсененқалайажырайалады?»

–дедіде,онысүйіп,құшақтап,Ыбырайымғаолтуралы нұсқауларберді.

10СараЫбырайымғабылайдеді:«Уа,мырзам, ұлыңызғақамқорлықжасап,оғанкөзтіксеңізекен, өйткеніменіңоданбасқаұлымда,қызымдажоқ».

11ОнытастапкетпеАшболса,нанбер,шөлдесе,су ішЖаяужүргізбе,күнгеотырдырма 12Оныжолдажалғызқалдырмаңыз,қалағанынанбас тартпаңыз,керісінше,олсізгенеайтса,соныістеңіз

13СаратүнібойыЫсқақүшінқаттыжылады,таң атқаншаоғаннұсқауберді.

14ТаңертеңСараүйіндегіӘбумәлікбергенкиімдердің ішіненөтеәдеміжәнеәдемікиімтаңдапалды

15ОлұлыЫсқаққакиімкигізіп,басынасәлдекигізді, сәлденіңүстінеасылтаспенқоршап,жолғақажетті азық-түлікбердіОларжолғашықтыЫсқақәкесі Ыбырайымменбіргежолғашықты.Қызметшілерінің кейбіріолардыжолданшығарыпсалуүшінеріпжүрді

16Сараоларменбіргешығып,олардышығарыпсалу үшінжолғашықты.Олароған:«Шатырыңақайт»,–деді

17СараұлыЫсқақтыңсөздерінестігендеқатты жылады,күйеуіЫбырайымдаоныменбіргежылады, ұлдарыдаоларменбіргеқаттыжылады;оларменбірге барғандардақаттыжылады

18СараұлыЫсқақтықұшақтап,құшағынаалып, оныменбіргежылайбердіСара:«Бүгінненкейінсені қайтакөрермеекенімдікімбіледі?»–деді

19Оларәлідебіргежылады.Ыбырайым,Сара,Ысқақ жәнежолдаоларменбіргежүргендердіңбәріолармен біргежыладыСоданкейінСараұлыныңқасынан бұрылып,қаттыжылады.Оныңбарлықерадамдары менкүңдеріоныменбіргешатырғаоралды

20ЫбырайымұлыЫсқақтыертіп,ЖаратқанИенің бұйрығыбойынша,онықұрбандыққашалуүшін алдынаалыпкелді

21Ыбырайымекіжасжігітін,АжардыңұлыЫсмағұл менқызметшісіЕлиезердіертіп,оларменбіргежолға шықтыЖолдакележатқанда,жігіттерөзарамына сөздердіайтты:

22СондаЫсмағұлЕлиезерге:«ЕндіәкемЫбырайым ЫсқақпенбіргеоныЖаратқанИегебұйырғандай,Оған арнапөртелетінқұрбандыққаалыпкелугебаражатыр», –деді

23Ендіолқайтыпкелгенде,өзінетиесілібардыңбәрін мағанмұрағабереді,өйткеніменоныңтұңғышымын. 24ЕлиезерЫсмайылғабылайдепжауапберді: «Ыбырайымсеніанаңменбіргетастапкеткеншығар,

25ЫбырайымұлыЫсқақтыертіпжолменкеле жатқанда,Шайтанкеліп,Ыбырайымғаөтеқарт, кішіпейілжәнеөкініштіадамбейнесіндекөріндіОл Ыбырайымғажақындап:«Сенбүгінжалғызұлыңа осылайістейтіндейақымақсыңба,әлденадансыңба?» –деді

26ӨйткеніҚұдайсағансоңғыкүндеріңде,қартайған шағыңдаұлберді,алсенбүгінбарып,оныөлтіресіңбе, өйткеніолешқандайзорлық-зомбылықжасамады, жәнесенжалғызұлыңныңжанынжербетіненқұртып жібересіңбе?

27МұныңЖаратқанИеденемесекенінбілмейсіңбе, түсінбейсіңбе?ӨйткеніЖаратқанИеадамғажер бетінде«Бар,балаңдысой»депайтаалмайды 28Ыбырайыммұныестіп,оныЖаратқанИенің жолынантайдыруғатырысқанШайтанныңсөзіекенін білді,бірақЫбырайымШайтанныңдаусынақұлақ аспады,сондықтанЫбырайымонысөгіп,кетіпқалды. 29Шайтанқайтыпкеліп,Ысқаққакелді;олЫсқаққа келбеттіжәнесүйкімдіжасжігіттіңбейнесіндекөрінді 30ОлЫсқаққажақындап:«Сенбүгінақымақәкеңнің сенібекергеқырғынғаапарыпжатқанынбілмейсіңбе, түсінбейсіңбе?»–деді

31Енді,ұлым,онытыңдамада,тыңдамада,өйткеніол ақымаққарт,сондықтансеніңасылжаныңменсұлу келбетіңжербетіненжоғалмасын

32Ысқақмұныестіп,Ыбырайымға:«Әке,мына адамныңнедегенінестідіңбе?Олсолайдеді»,–деді

33ЫбырайымұлыЫсқаққабылайдепжауапберді: «Одансақбол,оныңсөздерінтыңдама,оғанмәнберме, өйткеніол–Шайтан,бүгінбіздіҚұдайдың бұйрықтарынантайдыруғатырысады»

34ЫбырайымәлідеШайтандысөкті,алШайтан оларданкетіпқалды,олардыжеңеалмайтынынкөріп, оларданжасырынып,жолменолардыңалдынанөтіп кетті;жолдағыүлкенөзенгеайналды.Ыбырайым, Ысқақжәнеоныңекіжігітісолжергежетіп,үлкен жәнеқуаттыөзендікөрді

35Оларөзенгекіріп,оныменөтті,алсуалдымен олардыңаяқтарынажетті

36Оларөзенгетереңіреккірді,сумойындарынадейін жетті,жәнеолардыңбәрісуданқорықты;оларөзеннен өтіпбаражатқанда,Ыбырайымсолжердітанып, бұрынондасужоқекенінбілді.

37СондаЫбырайымұлыЫсқаққа:«Менбұлжерде өзенде,судаболмағанынбілемін,сондықтаносының бәрінбізгеістепжатқаншайтан,бүгінбіздіҚұдайдың бұйрықтарынантайдыруүшін»,–деді.

38Ыбырайымоғансөгісберіп:«Ей,Шайтан,Құдай

41ҮшіншікүніЫбырайымкөзтігіп,алыстанҚұдай айтқанжердікөрді.

42Сондаоғанжерденкөккедейінсозылыпжатқанот бағанасы,таудыңбасындадаңқбұлтыкөрінді,ал бұлттанЖаратқанИеніңдаңқыкөрінді.

43ЫбырайымЫсқаққа:«Ұлым,сенбізалыстанкөріп тұрғантауданменкөріптұрғандыкөріптұрсыңба?»–деді.

44Ысқақәкесінебылайдепжауапберді:«Менот бағанасыменбұлттыкөріптұрмын,албұлттыңүстінде ЖаратқанИеніңдаңқыкөрініптұр»

45ЫбырайымұлыЫсқақтыңЖаратқанИеніңалдында өртелетінқұрбандықретіндеқабылданғанынбілді.

46ЫбырайымЕлиезерменоныңұлыЫсмайылға: «Сендердеалыстағытауданкөріптұрғанымызды көріптұрсыңдарма?»–деді.

47Оларбылайдепжауапберді:«Бізжербетіндегі басқатауларғаұқсайтынештеңенікөріптұрған жоқпыз».ЫбырайымолардыңЖаратқанИеніңоларды ертіпбаруғарұқсатбермегенінбілдіЫбырайым оларға:«МенұлымЫсқақекеумізанатауғабарып, ЖаратқанИегетабынып,сендергеқайтыпоралғанша, есекпенбіргеосындақалыңдар»,–деді

48ЕлиезерменЫсмағұл,Ыбырайымныңбұйрығы бойынша,солжердеқалды.

49Ыбырайымөртелетінқұрбандыққаотыналып,оны ұлыЫсқаққаартты,сосынотпенпышақтыалып,екеуі десолжергебарды.

50Оларжолжүріпбаражатқанда,Ысқақәкесіне: «Міне,отынменағаштыкөріптұрмын,алЖаратқан Иеніңалдындаөртелетінқұрбандыққашалынатын қозықайда?»–деді

51СондаЫбырайымұлыЫсқаққабылайдепжауап берді:«ЖаратқанИесеніұлым,қозыныңорнына мінсізөртелетінқұрбандыққатаңдады»

52Ысқақәкесіне:«ЖаратқанИеніңсаған айтқандарыныңбәрінқуанышпенжәнекөңілділікпен орындаймын»,–деді

53ЫбырайымұлыЫсқаққатағыда:«Жүрегіңдебұл туралыдұрысемесойнемесекеңесбарма?Айтшы, ұлым,өтінемін,мұнымененжасырма»,–деді

54ЫсқақәкесіЫбырайымғабылайдепжауапберді: «Әке,тіріЖаратқанИежәнесеніңжаныңтірі! ЖүрегімдеОныңсағанайтқансөзіненоңғада,солғада ауытқытатынештеңежоқ»

55Бұғанаяқ-қолда,бұлшықеттеқозғалғанжоқ, жүрегімдебұлтуралыешқандайойда,жаманкеңесте жоқ.

56Бірақменбұлмәселедеқуанышпеншаттыққа толымынжәнебылайдеймін:«БүгінменіӨзінің алдындаөртелетінқұрбандыққатаңдағанЖаратқанИе мадақталсын».

57ЫбырайымЫсқақтыңсөздерінеқаттықуандыда, оларжолғашығып,ЖаратқанИеайтқанжерге жиналды

58Ыбырайымсолжергеқұрбандықүстелінтұрғызуға жақындады,алЫбырайымжылаптұрды,алЫсқақ

59Ыбырайымағаштыалып,өзісалғанқұрбандық

60ОлұлыЫсқақтыалып,оныбайлап,құрбандық

61СондаЫсқақәкесіне:«Менімықтапбайлап, құрбандықүстелінеқой,әйтпесебұрылып,қозғалып, пышақтыңденеметигенәсеріненарылып,өртелетін құрбандықтыарамдапқоямын»,–дедіЫбырайым солайістедіде.

62Ысқақәкесіне:«Әке,меніқұрбандыққашалып, өртепжібергенненкейін,күлімненқалғанынанам Сарағаапарып:«БұлЫсқақтыңхошиісі»,–депайт Біраққұдықтыңжанынданемесебиікжердеотырса, бұлтуралыайтпа,әйтпесеолменіңсоңымнанеріпөліп қалады»,–деді

63ЫбырайымЫсқақтыңсөздерінестіп,дауысын көтеріпжылады.ЫсқақтыңкөзжасыұлыЫсқақтың үстінетөгілдіЫсқақтыңқаттыжылағаныәкесіне: «Әке,тезірекҚұдайымызЖаратқанИеніңсаған бұйырғанындай,мағанерікбер»,–деді.

64ЫбырайымменЫсқақтыңжүректеріЖаратқан Иеніңбұйырғанынақуанды;бірақкөздерқатты жылады,алжүрекқуанды.

65ЫбырайымұлыЫсқақтыбайлап,отынныңүстіне құрбандықүстелінежатқыздыЫсқақәкесініңалдында құрбандықүстелінемойнынсозды.Ыбырайымқолын созып,ұлынЖаратқанИеніңалдындақұрбандыққа шалуүшінпышақтыалды

66СолкездемейірімділікперіштелеріЖаратқанИенің алдынакеліп,Ысқақтуралыбылайдеді:

670Құдайым,сенкөктеде,жердедежаратқанның бәрінемейірімдіжәнеқайырымдыПатшасың,жәнесен олардыңбарлығынқолдайсың;сондықтанқызметшің Ысқақтыңорнынатөлемменқұтқарылудыбер,ал бүгіндесеніңбұйрықтарыңдыорындапжүрген ЫбырайымменоныңұлыЫсқақтыаяп,оларғамейірім көрсет

68Уа,ЖаратқанИем,қызметшіңИбраһимұлы Ысқақтыңмалсияқтысойылуғабайланғанынкөрдіңбе? Ендіоларғааяушылықтанытагөр,уа,ЖаратқанИем 69СолкездеЖаратқанИеЫбырайымғакөрініп, көктеноған:«Балағақолыңдытигізбе,оғанештеңе істеме,өйткеніендісеніңҚұдайданқорқатыныңды жәнежалғызұлыңдымененаямайтыныңдыбілемін»,–деді

70Ыбырайымбасынкөтеріп,мүйіздерібұтаның арасынаілініпқалғанқошқардыкөрді;бұлҚұдайжер менкөктіжаратқанкүніжербетіндежаратқанқошқар еді.

71ӨйткеніЖаратқанИесолкүнненбастапЫсқақтың орнынаөртелетінқұрбандыққаосықошқарды дайындағанеді

72БұлқошқарЫбырайымғақарайкележатқанда, Шайтаноныұстапалып,мүйіздерінбұтағашырмап

74Ыбырайымқұрбандықүстелінеқошқардыңқанынан шашып:«Бұлменіңұлымныңқаны,бүгінбұл ЖаратқанИеніңалдындаменіңұлымныңқаныдеп есептелсін»,–деді.

75Осыжолықұрбандықүстелініңжанында Ыбырайымнеістеседе,ол:«Бұлменіңұлымның орнында,жәнебүгінолменіңұлымныңорнына ЖаратқанИеніңалдындақарастырылсын»,-деп айқайлайтынЫбырайымқұрбандықүстелінің жанындақызмететудіңбарлығынаяқтады,қызмет ЖаратқанИеніңалдындақабылдандыжәнеолЫсқақ сияқтысаналды;жәнеЖаратқанИесолкүні Ыбырайымменоныңұрпағынабатасынберді.

76ШайтанСарағабарды,олоғанөтекішіпейілжәне момынқартадамбейнесіндекөрінді,алЫбырайымәлі деЖаратқанИеніңалдындаөртелетінқұрбандық шалуменайналысыпжатқанеді

77Олоған:«Сенбүгінжалғызұлыңмен Ыбырайымныңнеістегенінбілмейсіңбе?ОлЫсқақты алып,құрбандықүстелінтұрғызып,өлтіріп,құрбандық үстелінеқұрбандыққашалдыЫсқақәкесініңалдында жылапжылады,бірақолоғанқарамады,оған аяушылықтанытпады 78Шайтаносысөздердіқайталап,оданкетіпқалды СараШайтанныңбарлықсөздерінестіп,оныұлымен біргеболғанжәнеосылардыайтыпбергенадам ұлдарыныңарасынаншыққанқартадамдепелестетті 79Сарадаусынкөтеріп,ұлыүшінқаттыжылады.Ол жергеқұлап,басынатопырақшашып:«Уа,ұлым, Ысқақ,ұлым,бүгінсеніңорныңдаөлгенімдеғой»,–деді.Олжылайбердіде:«Сенүшінқайғырамын,ұлым, ұлымЫсқақ,бүгінсеніңорныңдаөлгенімдеғой»,–деді

80Оләлідежылайбердіде:«Сеніөсіріп, тәрбиелегенімүшінқайғырамын;ендіменің қуанышымсенүшінқайғығаайналды,менсеніаңсап, тоқсанжасқадейінсенікөтергеншеҚұдайғажылап, дұғаеттім;ендісенбүгінпышақпеноттықұрбандыққа шалуүшінқызмететтің»,–деді

81Бірақменөзімдісеніменжұбатамын,ұлым,бұл Құдайыңныңсөзі,өйткенісенҚұдайыңныңбұйрығын орындадың;өйткеніәрбіртіршілікиесініңжаны қолындаболғанҚұдайымыздыңсөзінкімбұзаалады?

82Сенәділсің,уа,ҚұдайымызЖаратқанИеміз, өйткеніСеніңбарлықістеріңжақсыжәнеәділ;өйткені мендеСеніңбұйырғансөзіңеқуанамын,алкөзім қаттыжылағанкездежүрегімқуанады

83Сарабасынкүңдерініңбірініңкеудесінеқойды,ол тастайқозғалмайқалды

84Соданкейінолорнынантұрып,Хебронғажеткенше сұрастырыпжүрдіЖолдакездескенбарлық адамдардансұрастырыпкөрді,бірақешкімоғанұлына неболғанынайтаалмады

85ОлқызметшілеріменерадамдарыменКиреатАрбаға,яғниХебронғакелдіде,ұлытуралысұрады Солжердеқалып,қызметшілерініңбірнешеуін ЫбырайымЫсқақпенбіргеқайдакеткенініздеуге жібердіОлароныіздеуүшінШамменЭбердіңүйіне барды,бірақтабаалмадыОларбүкілжердііздеді, бірақолжоқболды.

86Міне,ШайтанСарағақарткісініңбейнесіндекелді

айттым,өйткеніЫбырайымұлынөлтіргенжоқ,олда өлгенжоқ»,–деді.Олбұлсөздіестігенде,ұлыүшін қаттықуанды,тіптіжанықуаныштаншығыпкетті;ол қайтысболып,өзхалқынақосылды

87Ыбырайымқызметінаяқтағаннанкейінұлы Ысқақтыертіп,жігіттерінеоралды.Оларбіргетұрып, Бер-Шебағабеталып,үйлерінеқайтты

88ЫбырайымСараныіздеді,бірақтабаалмадыОл туралысұрастырыпбілгенде,олароған:«Олсендерді іздепХебронғадейінбарды,өйткеніоғаносылай хабарланды»,–деді.

89ЫбырайымменЫсқақХебронғабарып,оның қайтысболғанынкөргенде,дауыстарынкөтеріп,қатты жылады.Ысқақанасыныңбетінеқұлап,жылап:«О, анашым,анашым,меніқалайтастапкеттің,қайда кеттің?О,қалай,меніқалайтастапкеттің?»–деді 90ЫбырайымменЫсқаққаттыжылады,барлық қызметшілеріСараүшіноларменбіргежылады,олар онықаттыжоқтап,қаттықайғырды

24-ТАРАУ

1Саражүзжиырмажетіжылөмірсүріп,қайтысболды; ЫбырайымәйеліСараныжерлеуүшінжерлеуорнын іздеуүшінқайтысболғанжерінентұрды;олсолжердің тұрғындарыХетұлдарынабарып,былайдеді: 2Менсеніңжеріңдекелімсекпінжәнекелімсекпін; мағанөзжеріңненжерлеуорнынбер,сондаменөлген адамымдыкөзалдымдажерлейаламын.

3ХетұлдарыЫбырайымға:«Міне,жерсеніңалдыңда, өлілеріңдібіздіңқабірлеріміздіңтаңдаулысына қойыңдар,өйткеніешкімсендердіөлілеріңді жерлеуденбастартпайды»,–деді

4Ыбырайымоларға:«Егерсендербұғанкеліссеңдер, барып,СохарұлыЭфронғажалынып,егістігінің шетіндегіМахпелаүңгірінмағанберуінөтініңдер,мен оныоданқалағанбағасынасатыпаламын»,–деді

5ЕфронХетұлдарыныңарасындатұрды.Оларбарып, онышақырдыОлЫбырайымныңалдынакелдіЕфрон Ыбырайымға:«Міне,құлыңнеталапетсе,соны орындаймын»,–деді.Ыбырайым:«Жоқ,менсенің үңгіріңменегістігіңдімәңгіліккежерлеуүшінсатып аламын»,–деді 6Ефронбылайдепжауапберді:«Міне,егістікпен үңгірсеніңалдыңда,қалағаныңныңбәрінбер» Ыбырайымбылайдеді:«Менонысеніңқолыңнан, қалаңныңқақпасынанкіретіндердіңқолынанжәне ұрпағыңдынқолынанмәңгіліккетектолыққұнына

10ЫбырайымхеттікЭфроннан,оныңұрпақтарынан, қаласынаншыққандарданжәнеолардыңұрпақтарынан сатыпалғанүңгірменегістікжерЫбырайымға,оның ұрпақтарынажәнеоданшыққандарғамәңгілікке жерлеуорныретіндесатыпалынады;олоғанмөр басып,куәгерлерменбіргекуәлікетті 11Алегістікжер,ондағыүңгіржәнесолжердіңбәрі Ыбырайымғажәнеоныңкейінгіұрпақтарына,яғниХет ұлдарына,берілді;олҚанаханжеріндегіХеброндағы Мамреніңалдындаорналасқан

12ОсыданкейінЫбырайымәйеліСаранысолжерге жерледіСолжерменоныңбарлықшекарасы Ыбырайымменоныңұрпақтарынажерлеуорны ретіндеберілді

13ЫбырайымСараныпатшалардыңжерлеу рәсіміндегідейсән-салтанатпенжерледі,олөтеәдемі жәнеәдемікиімдерменжерленді

14ОныңтабытындаШам,оныңұлдарыЭбермен Әбумәлік,сондай-ақАнар,АшколжәнеМамретұрды. Елдіңбарлықақсүйектеріоныңтабытыныңсоңынан ерді

15Саражүзжиырмажетіжылөмірсүріп,қайтыс болдыЫбырайымқаттықайғырып,жетікүнбойы жоқтаурәсімінөткізді

16ЕлдіңбарлықтұрғындарыСараүшінЫбырайым меноныңұлыЫсқақтыжұбатты

17Қайғырғанкүндераяқталғаннанкейін,Ыбырайым ұлыЫсқақтыжіберді.ОлЖаратқанИеніңжолдары меннұсқауларынүйренуүшінШамменЕбердіңүйіне бардыЫбырайымсолжердеүшжылтұрды

18СолкездеЫбырайымбарлыққызметшілерімен біргеорнынантұрып,Бер-Шебағақайтыпкетті ЫбырайымменоныңбарлыққызметшілеріБерШебадақалды.

19СолжылыфілістірлердіңпатшасыӘбумәлікқайтыс болды;олжүзтоқсанүшжастаеді;Ыбырайымөз халқыменбіргефілістірлердіңжерінебарды,олар бүкілүйшаруашылығыменоныңбарлық қызметшілерінжұбатты,соданкейінолүйінеқайтты

20Әбумәлікқайтысболғаннанкейін,Герархалқы оныңонекіжасарұлыБенмаликтіәкесініңорнына жерледі

21ОлароғанәкесініңатыменӘбумәлікдепатқойды, өйткеніГерардаосылайістейтінәдет-ғұрыптарыбар едіӘбумәлікәкесіӘбумәліктіңорнынапатшалық құрып,оныңтағынаотырды.

22ХаранұлыЛуттасолкүндері,Ысқақтыңотыз тоғызыншыжылындақайтысболды.Лутбарлығыжүз қырықжылөмірсүріп,қайтысболды

23Луттыңқыздарынантуғанұлдарымыналар: тұңғышыныңатыМоаб,алекіншісініңатыБенамиеді 24ЛуттыңекіұлыҚанаханжеріненәйелалып,оларға балалыболдыМоабтыңтөртұлы:Эд,Майон,Тарсус жәнеКанвилБұларбүгінгікүнгедейінМоаб ұлдарыныңәкелері

25Луттыңбарлықәулеттеріөсіп-өніп,молшылыққа кенелгендіктен,қайдабарса,солжергеқоныстанды. 26Оларбарып,өздерітұрғанжердеқалаларсалды, жәнесалғанқалаларыныңаттарынөзесімдерімен атады.

27ЫбырайымныңағасыТарахтыңұлыНахорсол

28Ыбырайымағасыныңқайтысболғанынестігенде қаттықайғырып,көпкүнбойыағасыүшінжоқтау айтты

29СондаЫбырайымүйінеқатыстыбұйрықберуүшін басқызметшісіЕлиезердішақырды,олкеліп,оның алдындатұрды

30Ыбырайымоған:«Міне,менқартайыпқалдым,өлер күнімбелгісіз,өйткеніжасымұлғайыпқалдыЕнді тұрып,ұлымаосыжерден,осыжерден,бізтұратын қанахандықтардыңқыздарынанәйелалма»,–деді

31Бірақменіңжеріме,туғанжерімебарда,ұлымаәйел ал.КөкпенжердіңҚұдайыЖаратқанИеменіәкемнің үйіненалыпшығып,осыжергеалыпкелдіОлмаған: «Менбұлжердісеніңұрпағыңамәңгіліккемұраға беремін»,–деді.Олсеніңалдыңдаперіштесінжіберіп, жолыңдыоңғарады,сондасенменіңотбасымнанжәне әкемніңүйіненұлымаәйелалыпбересің 32ҚызметшіқожайыныЫбырайымғабылайдепжауап берді:«Міне,менсеніңтуғанжеріңежәнеәкеңнің үйінебарамын,ұлыңасолжерденәйелалыпкелемін Бірақегерәйелменіңсоңымнанеріпосыжергекелуге келіспесе,менсеніңұлыңдытуғанжеріңеқайтарып алуымкерекпе?»

33Ыбырайымоған:«Ұлымдымұндақайтарыпәкелме, өйткеніменалдындажүргенЖаратқанИесенің алдыңдаперіштесінжіберіп,жолыңдыоңғарады»,–деді.

34ЕлиезерЫбырайымныңбұйрығынорындады, ЕлиезерқожайыныЫбырайымғаосымәселебойынша антберді;Елиезерорнынантұрып,қожайыныныңон түйесінжәнеқожайыныныңқызметшілеріненон адамдыалып,ЫбырайымменНахордыңқаласы Харанғабарып,ЫбырайымныңұлыЫсқаққаәйел алудытапсырды;оларкеткенде,ЫбырайымШеммен Ебердіңүйінеадамжіберді,оларсолжерденұлы Ысқақтыалыпкелді.

35Ысқақәкесініңүйіне,Беер-Шебағаоралды,ал ЕлиезерадамдарыменбіргеХаранғакеліп,қаладағы суаружерініңжанындатоқтады,алолтүйелерінсудың жағасынатізерлетіп,оларсолжердеқалды

36СондаЫбырайымныңқызметшісіЕлиезердұғаетіп: «Уа,қожайынымЫбырайымныңҚұдайы!Бүгінмаған тезірекжолкөрсетіп,қожайынымамейірімкөрсетіп, қожайынымныңұлынаоныңәулетіненәйелтаңдап берегөр»,–деді

37ЖаратқанИеқызметшісіЫбырайымүшін Елиезердіңүнінеқұлақасып,олЫбырайымныңағасы Нахордыңәйелі,МилканыңұлыБетуелдіңқызымен

38Елиезероларғаөзініңбарлықуайымдарын,оның

41Бетуел,Лабанжәнеоныңбалаларысолтүнітой жасады.Елиезерменоныңадамдарысолтүнісол жердетамақтанып,ішіп-жеп,көңілкөтерді

42Елиезертаңертеңтұрып,қасындағыадамдарымен біргеБетуелдіңбүкілүйішіншақырып:«Мені қожайынымажіберіңдер»,–дедіОларорнынантұрып, Ребекканыжәнеоныңемізушісі,Ұздыңқызы Дебораныжіберді.Олароғанкүміспеналтын, қызметшілерменкүңдердіберіп,батасынберді

43ОларЕлиезердіадамдарыменбіргежіберді; қызметшілерРебеканыалыпкетті,олҚанахан жеріндегіқожайынынақайтыпкетті

44ЫсқақРебеканыалды,олоныңәйеліболды,алол онышатырғакіргізді

45Ысқаққырықжастаболғанда,олағасыБетуелдің қызыРебеканыәйелдіккеалды.

25-ТАРАУ

1СолкездеЫбырайымқартайғаншағындатағыдабір әйелалдыОныңатыҚанаханжеріненшыққанКетура еді.

2ОлоғанЗимран,Жоқшан,Медан,Мадиян,Ишбақ жәнеШуахесімдіалтыұлтудыЗимранныңұлдары: Әбихен,МолихжәнеНарим.

3Жоқшанныңұлдары:ШебаменДедан,алМеданның ұлдары:Амида,Жоаб,Гочи,ЕлишажәнеНотах;ал Мадианныңұлдары:Ефа,Ефер,Ханох,Абидажәне Елдах

4Ишбақтыңұлдары:Макиро,БеёдуажәнеТатор

5Шуахтыңұлдары:Билдад,Мамдад,Мунанжәне Мебан;бұлареврейЫбырайымғатуғанқанахандық Кетураныңұлдарыныңәулеттері

6Ыбырайымбұлардыңбәрінжіберіп,сыйлықтарберді.

ОларұлыЫсқақтыңқасынанкетіп,қайдатұрсада, сондатұрды

7Олардыңбәрішығыстағытауғақарайжылжып, өздерінеалтықаласалып,осыкүнгедейінсоларда тұрыпжатыр

8БірақШебаменДеданның,яғниЖоқшанның ұрпақтары,өзбалаларыменбіргеөзқалаларында ағайындыларыменбіргетұрмадыОларбүгінгікүнге дейінелдімекендерменшөлдаладакөшіп,шатыртігіп жүрді

9ЫбырайымұлыМадиянныңұлдарыКушжерінің шығысынақарайбеталды.Оларшығыселіндеүлкен аңғартауып,солжердеқалып,қаласалып,солжерде тұрды.БұлқалабүгінгікүнгедейінМадиянжеріболып табылады

10Мадияндықтарбесұлыменжәнеоныңбарлық иелеріменбіргеөзісалғанқаладатұрды

11Мадиянұлдарыныңқалаларындағыесімдері:Ефа, Ефер,Ханох,АбидажәнеЕлдаах

12Ефаныңұлдары:Метак,Мешар,АвижәнеСануа,ал Ефердіңұлдары:Эфрон,Зур,АлирунжәнеМедин,ал Ханохтыңұлдары:Реуел,Рекем,Ази,Алешубжәне Алад.

13Абиданыңұлдары:Хур,Мелуд,Керури,Молхи;ал Элдааныңұлдары:Микер,Реба,МалкияжәнеГабол; бұлармадияндықтардыңруларыбойыншааттары; кейінненмадияндықруларМадиянжерінетарады

14СараныңкүңіАжардыңЫбырайымғатуыпберген ұлыЫсмайылдыңшежіресімынау.

15ЫсмағұлМысыреліненәйелалды,оныңатыРиба,

16РибахЫсмағұлғаНебайот,Кедар,Адбел,Мипсам жәнеолардыңқарындасыБосматтытуыпберді 17ЫсмағұләйеліРибанытастапкетті,олоданкетіп, Мысырғаәкесініңүйінеоралды.Олсолжердетұрды, өйткеніолЫсмағұлменоныңәкесіЫбырайымныңкөз алдындаөтежаманболды

18КейінненЫсмағұлҚанаханжеріненМалхутесімді әйелалып,оғанНишма,Дума,Маса,Хадад,Тема, Йетур,НапишжәнеКедманытуыпберді.

19БұларЫсмайылдыңұлдары,олардыңесімдері,өз ұлттарынақарайонекіәмірші;кейінЫсмайылдың әулеттерітарады,Ысмайылбалаларын,тапқанбарлық мүлкін,үйішіндегілердіңжанынжәнеөзінетиесілі барлықнәрселеріналып,өздерітұратынжерге қоныстанды.

20ОларПараншөлініңмаңынабарып,қоныстанды ОлардыңмекеніХавиладанбастап,Мысырдың шығысындағыШурғадейін,Ассирияғабараржолдаеді. 21Ысмағұлменоныңұлдарысолжердетұрып, олардыңбалаларыдүниегекелді,оларөсіп-өніп,мол өсті.

22ЫсмағұлдыңтұңғышыНебайоттыңұлдарының есімдері:Менд,Сенд,Майон;алКедардыңұлдары: Алион,Кезем,ХамаджәнеЕли.

23Адбеелдіңұлдары:ХамадпенЖабин;ал Мипсамныңұлдары:Обадия,ӘбдімәлікжәнеЕуш; бұларЫсмағұлдыңәйеліРибаныңұлдарынантараған әулет

24ЫсмағұлұлыМишманыңұлдары:Шамуа,Зәкәрион жәнеҒабит;алДуманыңұлдары:Кезед,Ели,Махмад жәнеАмед

25Масаныңұлдары:Мелон,МулажәнеЭбидадон;ал Хададтыңұлдары:Азур,МинзаржәнеЭбдемелек;ал Теманыңұлдары:Сейір,СадонжәнеЯкол

26Йетурдыңұлдары:Мерит,Яиш,АлиожәнеПахот; алНафиштіңұлдары:Әбдетамед,ӘбиясапжәнеМир; алКедманыңұлдары:Халип,ТахтижәнеОмир;бұлар әулеттерібойыншаЫсмайылдыңәйеліМалхуттың ұлдарыболды.

27БұларөзұрпақтарыбойыншаЫсмағұлдыңәулеттері, оларосыкүнгедейінөздерінеқалаларсалғанжерлерде тұрыпкеледі.

28ЫбырайымныңұлыЫсқақтыңәйеліБетуелдіңқызы Ребеккасолкездебедеуболып,балаларыболмады; ЫсқақтыңәкесіменбіргеҚанаханжеріндетұрды;ал ЖаратқанИеЫсқақтыңқасындаболды;Нұхтыңұлы ШамныңұлыАрпақшадсолкезде,Ысқақтыңқырық

3Ендітұрып,Құдайғадұғаетіңдер,сондаОлсенің дұғаңдыестидіжәнебіздіӨзініңмейірімділігіменесіне алады

4ЫсқақәйеліРебеккағабылайдепжауапберді: «ЫбырайымҚұдайданменіңұрпағынкөбейтуімді сұрапдұғаетті,ендібұлбедеулікбізгесененбастауы керек»

5Ребеккаоған:«Ендітұрып,дұғает,ЖаратқанИе сеніңдұғаңдыестіп,мағанбалаберсін»,–дедіЫсқақ әйелініңсөзінеқұлақастыЫсқақпеноныңәйелі орнынантұрып,дұғаетужәнеЖаратқанИенііздеу үшінМорияжерінебардыОларсолжергежеткенде, Ысқақорнынантұрып,әйелібедеуболғандықтан, ЖаратқанИегедұғаетті

6СондаЫсқақбылайдеді:«Уа,жерменкөктің Құдайы,жербетіндегімейірімділігіменмейіріміне бөленгенЖаратқанИе!Сенәкемдіәкесініңүйінен жәнетуғанжеріненалып,осыжергеәкелдіңОған: «Менсеніңұрпағыңажердіберемін»,–депуәдебердің. Сеноған:«Менсеніңұрпағыңдыаспандағыжұлдыздар ментеңізқұмындайкөбейтемін»,–депуәдебердің Ендіәкемеайтқансөздеріңорындалсын.

7ӨйткеніСенбіздіңҚұдайымызЖаратқанИемізсің, сенбізгеуәдееткендей,біздіңкөзімізбізгеадам ұрпағынберуүшінСағанбағытталған,өйткеніСен біздіңҚұдайымызЖаратқанИемізсің,біздіңкөзіміз текСағанбағытталған

8ЖаратқанИеЫбырайымұлыЫсқақтыңдұғасын естіп,оныңдұғасынқабылалды,әйеліРабиғажүкті болды

9Шамаменжетіайданкейінішіндегібалаларыбірбіріменкүресіп,оларданшаршағанынақаттықиналды Солжердегібарлықәйелдерден:«Сендердіңде бастарыңнаносындайжағдайөттіме?»–депсұрады.

Олароған:«Жоқ»,–депжауапберді 10Ололарға:«Жербетіндегіәйелдердіңішінденеге менжалғызбын?»–депсұрадыда,осығанбайланысты ЖаратқанИеденкөмексұрауүшінМорияжеріне бардыОлбұлмәселебойыншаолардансұрауүшін жәнеоларданбұлмәселебойыншаЖаратқанИеден көмексұрауларынсұрауүшінШемменоныңұлы Эбергебарды

11Сондай-ақолЫбырайымнанбасынатүскенбарлық жағдайтуралыЖаратқанИеденсұрапбілуінөтінді

12ОлардыңбәрібұлмәселебойыншаЖаратқанИеден сұрады,сондаолароғанЖаратқанИеніңсөзінжеткізіп: «Сеніңқұрсағыңдағыекібала,оларданекіхалықпайда болады,бірхалықекіншісіненкүштірекболады,ал үлкенікішісінеқызмететеді»,–деді 13Босанатынкүндеріаяқталғанда,тізерлепотырды ЖаратқанИеоғанайтқандай,оныңқұрсағындаегіздер барекенінкөрді.

14Тұңғышытүктікиімсияқтықып-қызылболып шықтыЕлдіңбарлықхалқыоғанЕсаудегенатқойып: «Бұлқұрсақтажатқанда-ақтолықжаралған»,–деді

15Кейіноныңағасыдүниегекелді,олқолымен Есаудыңөкшесіненұстады,сондықтаноғанЖақып дегенатқойды

16ЫбырайымныңұлыЫсқақолардыдүниегеәкелген кездеалпысжастаеді.

17Балаларонбесжасқатолып,адамдарқауымына

Иеніңнұсқауларынжәнеәкесіменшешесінің өсиеттерінүйреніп,мінсізжәнеданаадамеді.

18ЫсқақпеноныңүйішіндегіұлдарыҚұдай бұйырғандай,әкесіЫбырайымменбіргеҚанахан жеріндетұрды.

19ЫбырайымұлыЫсмағұлбалаларыменжәне олардыңбарлықмүлкіменбіргеХавилажерінеоралып, солжердетұрды

20Ыбырайымныңкәнизактарыныңбарлықбалалары шығыселінеқоныстанды,өйткеніЫбырайымоларды ұлынаналыстатып,сыйлықтарбергенеді,олардакетіп қалды

21ЫбырайымұлыЫсқаққабарбайлығынжәнебарлық қазынасынберді

22Олоғанбылайдепбұйырды:«СенЖаратқанИенің көктеде,жердедеҚұдайекенінжәнеОданбасқа ешкімжоқекенінбілмейсіңбе?

23Олменіәкемніңүйінен,туғанжерімненалып шығып,жербетіндегібарлықләззаттыберді;

сендім

24Олменіосыжергеәкеліп,Ур-Касдимненқұтқарып, мағанбылайдеді:«Менсеніңұрпағыңаосыжерлердің барлығынберемінЕгероларМеніңөсиеттерімді, жарлықтарымдыжәнешешімдерімдіорындаса,оларды мұраетедіМенсағанбұйырғанжәнеоларға бұйыратыннәрселердіайтамын»

25Енді,ұлым,меніңсөзімеқұлақасып,Құдайың ЖаратқанИеніңөсиеттерінорында,дұрысжолданоңға да,солғадабұрылма,сондаөзіңеде,балаларыңада мәңгілікжақсыболады.

26ЖаратқанИеніңкереметістерінжәнебізге көрсеткенмейірімділігінескетүсіріңдер,олбізді жауларымыздыңқолынанқұтқарды,алҚұдайымыз ЖаратқанИеолардыбіздіңқолымызғатүсірді;енді менсағанбұйырғанныңбәрінорындаңдар, Құдайларыңныңөсиеттеріненбастартпаңдаржәне Оданбасқаешкімгеқызмететпеңдер,сондасағанжәне сененкейінгіұрпақтарыңжақсыболады

27БалаларыңменұрпақтарыңаЖаратқанИенің нұсқауларыменөсиеттерінүйретіңдер,оларғамәңгілік жақсылықжасауүшінжүрулерікерекдұрысжолды үйретіңдер.

28Ысқақәкесінебылайдепжауапберді:«Мен Құдайымнебұйырса,соныорындаймын,Құдайым ЖаратқанИеніңбұйрықтарынантаймаймын,Оның мағанбұйырғандарыныңбәрінорындаймын; ЫбырайымұлыЫсқақтыжәнеоныңбалаларында батасынберді;ЫбырайымЖақыпқаЖаратқанИенің

30ҚанахантұрғындарыЫбырайымныңқайтыс болғанынестігенде,патшаларымен,әміршілерімен жәнебарлықадамдарыменбіргеоныжерлеугекелді 31Харанжерініңбарлықтұрғындары,Ыбырайым әулетінентарағанбарлықәулетөкілдері,барлық беделдіадамдар,төрелержәнеЫбырайымның кәнизактарынантарағанұлдарыЫбырайымныңқайтыс болғанынестіп,оныңмейірімділігінеризаболып,ұлы Ысқақтыжұбатып,оныхеттікЭфронменоның балаларынанжерлеуорныретіндесатыпалғанүңгірге жерледі

32Қанаханныңбарлықтұрғындарыжәне Ыбырайымдыбілетіндердіңбәрібіржылбойы Ыбырайымүшінжылады,ерлерменәйелдероны жоқтапқайғырды

33Барлықкішкентайбалаларменелтұрғындары Ыбырайымүшінжылады,өйткеніЫбырайымоларға жақсылықжасаған,Құдайменде,адамдармендеадал болған.

34ЫбырайымсияқтыҚұдайданқорқатынадампайда болғанжоқ,өйткеніолжаскезіненбастапҚұдайынан қорқып,ЖаратқанИегеқызмететіп,балакезінен қайтысболғанғадейінөмірбойыоныңбарлық жолдарыменжүрді

35ЖаратқанИеоныменбіргеболып,оныНымродпен оныңхалқыныңкеңесіненқұтқарды,алолЕламның төртпатшасыменсоғысып,олардыжеңді

36ОлжербетіндегібарлықбалалардыҚұдайғақызмет етугешақырды,оларғаЖаратқанИеніңжолдарын үйреттіжәнеолардыЖаратқанИенітануғамәжбүр етті.

37Олтоғайжасап,жүзімдікотырғыздыОлжерді аралапжүргендергеүйіндетойып,тамақпенсусын дайындапберетін.

38ҚұдайИемізЫбырайымүшінбүкілжербетін құтқарды

39ЫбырайымқайтысболғаннанкейінҚұдайоныңұлы ЫсқақпеноныңбалаларынабатасынбердіЖаратқан ИеЫсқақпенбіргеболды,өйткеніЫсқақәкесі Ыбырайымғабұйырғандай,ЖаратқанИеніңбарлық өсиеттерінорындады;оләкесібұйырғанжолданоңға да,солғадабұрылмады

27-ТАРАУ

1Солкезде,Ыбырайымқайтысболғаннанкейін,Есау жиіаңаулауүшіндалағашығыпжүрді 2БабылпатшасыНымрод,яғниАмрафел,даладааң аулауғажәнекүнніңсалқынкезіндесарбаздарымен біргесеруендеугежиібаратын

3НымродЕсауғадегенқызғанышсезіміоянғандықтан, оныкүнсайынбақылапжүрді.

4БіркүніЕсауаңаулауғадалағашыққанда,Нымродты екіадамыменшөлдаладажүргенжерінентапты

5Оныңбарлықбатырларыменхалқышөлдалада оныменбіргеболды,бірақолароданалыстап,аңаулау

қарайжүгіріпбарып,басыншауыптастады 8ЕсауНымродпенбіргежүргенекіадамменқатты шайқасты.Оларонышақырғанда,Есауоларға бұрылып,қылышыменшауыпөлтірді

9Нымродтышөлдалағатастапкеткенбарлық батырларыалыстанайқайестіп,солекіадамның дауысынтанып,себебінбілугежүгірдіСолкездеолар патшаларыменоныменбіргекелгенекіадамныңшөл даладаөліжатқанынкөрді

10ЕсауНымродтыңбатырларыныңалыстанкеле жатқанынкөргенде,қашыпқұтылды;ЕсауНымродтың әкесіНымродқамұраетіпқалдырғанжәнеНымрод бүкілелдібилепалғанбағалыкиімдеріналып,үйіне қашыпкетті.

11Есаукиімдеріналып,Нымродтыңадамдарынан қалағажүгіріпкірдіШайқастаншаршап,әлсіреп, әкесініңүйінеқайғыданөліпбаражатқанда,ағасы Жақыпқажақындап,оныңалдынаотырды

12ОлағасыЖақыпқа:«Міне,менбүгінөлемін,неге мағантұңғыштыққұқығыкерек?»–деді.Жақыпбұл мәселедеЕсауменақылменәрекететті,алЕсауөзінің тұңғыштыққұқығынЖақыпқасатты,өйткенібұл ЖаратқанИеніңқалауыменболды.

13Ыбырайымхеттіктердензиратжасауүшінсатып алғанМахпелатанабындағыүңгірдегіЕсаужерінде ЕсауЖақыпқасатты,алЖақыпмұныңбәрінағасы Есауданбелгіленгенбағаменсатыпалды

14Жақыпмұныңбәрінкітапқажазып,куәгерлермен біргекуәлікетіп,мөрбасыпшығарды,алкітап Жақыптыңқолындақалды 15КушұлыНымродқайтысболғанда,оныңадамдары оныкөтеріпалып,қаттықорқып,өзқаласынажерледі. Нымродекіжүзонбесжылөмірсүріп,қайтысболды 16Нымродтыңжерхалқынабилікеткенкүндеріжүз сексенбесжылболды;НымродЕсаудыңқылышынан ұятпенқорлықтанқазатапты,алЫбырайымның ұрпағытүсіндекөргендей,оныңөлімінесебепболды 17Нымродқайтысболғаннанкейін,оныңпатшалығы көптегенбөліктергебөлінді,жәнеНымродбилікеткен барлықбөліктержердіңтиістіпатшаларына қайтарылды,оларНымродқайтысболғаннанкейін олардықайтарыпалды,алНымродтыңүйіндегібарлық

3ЫсқақЖаратқанИеніңбұйрығыменорнынантұрып, Герарғабардыда,солжердебіржылтұрды.

4ЫсқақГерарғакелгенде,елхалқыоныңәйелі Ребеканыңкелбеттіекенінкөрді.Герархалқы Ысқақтанәйелітуралысұрағанда,ол:«Бұлменің қарындасым»,-дедіӨйткеніолоныәйелімдеп айтуданқорықты,өйткеніелхалқыоныәйеліүшін өлтіріптастаймадепқорықты.

5Әбумәліктіңәміршілеріпатшағабарып,әйелді мақтады,бірақололарғажауапбермеді,сөздерінеде құлақаспады

6БірақпатшаолардыңЫсқақтыңоныөзінің қарындасыдепатағанынестіді,сондықтанбұлтуралы іштейсақтады

7Ысқақүшайсолжердеболғаннанкейін,Әбумәлік терезеденқарап,ЫсқақтыңәйеліРабиғаменойнап жүргенінкөрді,өйткеніЫсқақпатшаныңүйінің сыртындатұратын,сондықтанЫсқақпатшаныңүйіне қарама-қарсыорналасқан.

8ПатшаЫсқаққа:«Әйеліңді«олменіңқарындасым» депайтып,бізгенеістедің?Халықтыңішіндегіең беделдіадамдардыңбіріоныменоңайжатып,сен біздіңкүнәміздімойнымызғасаларедіңғой»,–деді 9ЫсқақӘбумәлікке:«Әйелімніңкесіріненөліп қаламынбадепқорқып,олменіңқарындасымдедім», –деді

10СолкездеӘбумәлікбарлықәміршілеріменжоғары лауазымдыадамдарынабұйрықберіп,Ысқақпеноның әйеліРебекканыпатшаныңалдынаалыпкелді

11Патшаоларғапатшакиімдерінкигізіп,қала көшелеріменжүргізіп,бүкілелгежарсалып:«Міне, соладам,мынауоныңәйелі,кімосыадамғанемесе оныңәйелінетиіссе,өледі»,–депжарсалудыбұйырды Ысқақәйеліменбіргепатшасарайынақайтыпоралды. ЖаратқанИеЫсқақпенбіргеболды,олұлылығын жоғалтпадыжәнеештеңеденкемболғанжоқ

12ЖаратқанИеЫсқақтыӘбумәліктіңжәнеоның барлыққызметшілерініңкөзалдындаықыласқабөледі ӘбумәлікЫсқақтыжақсықабылдады,себебіӘбумәлік әкесіменЫбырайымныңарасындағыантпенкелісімді есіндесақтады

13ӘбумәлікЫсқаққа:«Міне,бүкілжерсеніңалдыңда тұр.Өзеліңеқайтыпоралғанша,қайжердетұрсаңда, сондаөмірсүр»,–дедіӘбумәлікЫсқаққаегістіктер менжүзімдіктердіжәнеГераржерініңеңжақсы жерлерінберді.Олараштықкүндеріөткеншежердің өнімінегіп,орып,жесіндепберді

14Ысқақсолжергеегінекті,солжылыжүзесеөнім алды,алЖаратқанИеоныжарылқады

15Соладамбайып,отарларыментабындары, қызметшілерікөпболды

16Аштықкүндеріаяқталғаннанкейін,ЖаратқанИе Ысқаққааянберіп:«Тұр,бұлжерденкетіп,өзеліңе, Қанаханелінеқайт»,–дедіЫсқақЖаратқанИенің бұйрығыменөзіменбарлықиелеріменбіргеҚанахан жеріндегіХебронғақайтыпоралды 17ОсыданкейінАрпақсатұлыШелахсолжылы, ЖақыппенЕсауөмірсүргенонсегізіншіжылы, қайтысболды;Шелахбарлығытөртжүзотызүшжыл өмірсүріп,қайтысболды.

18СолкездеЫсқақкішіұлыЖақыптыШаммен

үйінде,Қанаханжеріндетұрды.

19Есауқолынанкелгеніналыпкелуүшіндаладаүнемі аңаулапжүрді,Есаудакүнсайынсолайістейтін

20Есауайлакержәнеалдамшыадамеді,адамдардың жүрегінаулап,олардыалдайтынАлЕсаудаладабатыл адамеді,уақытөтекелеәдеттегідейаңаулауғашығып, Сейірдаласына,яғниЕдомғадейінжетті

21ОлСейіржеріндебіржылтөртайбойыдаладааң аулапжүрді.

22ЕсауСейіржеріндеқанахандықЕфердіңұлы БееридіңқызыЕхудиттікөрдіОлҚанаханұлыХет әулетіненшыққан.

23Есауоныәйелдіккеалып,оғанжақындады;олоны қырықжастаеді,олоныәкесініңтұрыпжатқанжері Хебронғаалыпкелдіде,солжердетұрды.

24Солкүндері,Ысқақтыңжүзоныншыжылында,яғни Жақыптыңелуіншіжылында,НұхтыңұлыШамқайтыс болды;Шамқайтысболғанкездеалтыжүзжастаеді. 25Шамқайтысболғаннанкейін,ЖақыпҚанахан жеріндегіХебронғаәкесінеоралды

26Жақыптыңөмірініңелуалтыншыжылында Хараннанадамдаркелді,алРабиғағаоныңағасы БетуелдіңұлыЛабантуралыайтылды

27Лабанныңәйелісолкездебедеуеді,балатумаған, барлықкүңдерідеоғанбалатумаған

28КейінненЖаратқанИеЛабанныңәйеліАдинаны есінеалды.Олжүктіболып,егізқыздартуды.Лабан қыздарыныңаттарынүлкенініңатынЛия,кішісінің атынРахиладепқойды

29Соладамдаркеліп,осыныРебеккағаайтыпберді. РебеккаЖаратқанИеніңоныңағасынабарып,балалы болғанынақаттықуанды

29-ТАРАУ

1ЫбырайымныңұлыЫсқаққартайып,жасыұлғайып, көздеріжұмылып,көреалмайқалды

2СолкездеЫсқақұлыЕсаудышақырыпалып:«Қаружарағыңды,қораңменсадағыңдыалда,далағабарып, мағанбұғыетінәкел,дәмдіетпісіріп,мағанәкел,жеп, өлералдындасағанбатаберейін,өйткеніменқартайып, шашымағарыпкетті»,–деді.

3Есаусолайістедіде,әдеттегідейқаруыналып, әкесініңайтқанынорындап,батаберуүшіндалаға шығып,бұғыаулауғашықты

4РабиғаЫсқақтыңЕсауменайтқанбарлықсөздерін естіп,ұлыЖақыптышақырыпалып:«Әкеңағаң Есауменосылайдеді,мендесолайестідім,енді

7ЫсқақЖақыптан:«Ұлым,сенкімсің?»–деп сұрағанда,ол:«МенсеніңтұңғышыңЕсаумын.Мен сеніңбұйырғаныңдыорындадымЕндітұрып,менің жегенімдіже,мағанайтқаныңдай,мағанбатаңдыбер», –деді.

8Ысқақорнынантұрып,жеп-іштіЖүрегі тынышталып,ЖақыпқабатасынбердіЖақыпәкесінің қасынанкетіпқалды.ЫсқақЖақыпқабатасынберіп, оләкесініңқасынанкеткенбойда,Есаудаладанаң аулапкелдіОлдәмдіетжасап,әкесінежегізіп,бата беруүшінәкелді

9ЫсқақЕсаудан:«Сенкелмесбұрынмағанбұғыетін әкеліп,оныкімбаталады?»–депсұрады.Есауағасы Жақыптыңосылайістегенінбіліп,ағасыЖақыпқа ашуланды

10Есау:«ОныңатыЖақыпемеспееді?Олменіекірет басыпозды,тұңғыштыққұқығымдытартыпалды,енді батамдыдатартыпалды»,–дедіЕсауқаттыжылады ЫсқақұлыЕсаудыңжылағандауысынестігенде, Есауға:«Ұлым,неістейін,ағаңайлакерлікпенкеліп, батасыналыпкеттіЕсауәкесініңбергенбатасыүшін ағасыЖақыптыжеккөріп,оғанқаттыашуланды. 11ЖақыпағасыЕсауданқаттықорқып,Шамұлы ЕбердіңүйінеқашыпкеттіАғасынанқорқып,сол жердежасырынды.ЖақыпХеброннанҚанахан жеріненшыққанкездеалпысүшжастаедіЖақып ағасыЕсауданқорқып,Ебердіңүйіндеонтөртжыл жасырыныпжүрді.ОлсолжердеЖаратқанИенің жолдарыменөсиеттерінүйренудіжалғастырды 12ЕсауЖақыптыңқашыпқұтылғанынжәне Жақыптыңайлакерлікпенбатаныалғанынкөргенде, қаттықайғырды,әкесіменшешесінеашуланды;олда тұрып,әйеліналып,әкесіменшешесіненСейіржеріне кетіп,солжердетұрды;ЕсаусолжердехеттікЕлонның қызыБосматесімдіхеттікқыздардыңбірінкөріп,оны біріншіәйелінеқосаәйелдіккеалды,алЕсауоғанАда дегенатқойып,батаныңсолкездеоданөткенінайтты.

13ЕсауСейіржеріндеалтыайтұрып,әкесіменанасын көрмедіСоданкейінЕсауәйелдеріналып,Қанахан жерінеоралды.ЕсауекіәйелінХеброндағыәкесінің үйінеорналастырды

14ЕсауыңәйелдеріЫсқақпенРебеканыөзістерімен ренжітіп,ашуландырды.ӨйткеніоларЖаратқанИенің жолыменжүрмей,әкелерініңүйреткенағашпентастан жасалғанқұдайларынатабындыОларәкелеріненде зұлымболды.

15Оларжүректерініңқалауларынаеріп,Бағалға құрбандықшалып,хошиістізаттартүтетті.Ысқақпен Рабиғаоларданшаршады

16Ребеккабылайдеді:«Хетқыздарыныңкесірінен өмірімненшаршадымЕгерЖақыпосыжердің қыздарысияқтыХетқыздарынанәйелалса,ондамаған өмірсүрудіңнеқажетібар?»

17СолкүндеріЕсаудыңәйеліАдажүктіболып,оған ұлтудыЕсаутуғанұлынЕлифаздепқойдыЕсауоны дүниегеәкелгенкездеалпысбесжастаеді

18Солкүндері,Жақыптыңалпыстөртіншіжылында,

21ЕсауЖақыптыңәкесіменанасынакележатқанын көргенде,Жақыптыңоғаннеістегенінесінетүсіріп, оғанқаттыашуланып,оныөлтірмекболды.

22ЫбырайымныңұлыЫсқаққартайып,жасыұлғайған кездеЕсау:«Әкемніңөлетінкүніжақындапқалды,ол өлгендеменағамЖақыптыөлтіремін»,–деді

23БұлтуралыРебеккағахабарландыОлтездетіп,ұлы Жақыптышақыртыпалдыда:«Тұрда,Харанға,ағам ЛабанғақашыпбарАғаңныңашуыбасылғанша,сонда біразуақыттұрабер,соданкейінқайтыпкелесің»,–деді.

24ЫсқақЖақыптышақырыпалып,оған:«Қанахан қыздарынанәйелалма,өйткеніатамызЫбырайым бізгеЖаратқанИеніңбұйрығыбойынша:«Менбұл жердісеніңұрпағыңаберемінЕгербалаларыңсенімен жасасқанкелісімімдісақтаса,мендесеніңбалаларың

25Ендіұлым,меніңайтқанымныңбәрінтыңдап,саған бұйырғанымныңбәрінжаса,Қанаханқыздарынанәйел алмаОрныңнантұрда,Харандағыанаңныңәкесі Бетуелдіңүйінебарда,солжерденанаңныңағасы Лабанныңқыздарынанәйелал.

26Сондықтанабайбол,ҚұдайыңЖаратқанИеңдіжәне сенбаратынжердегіОныңбарлықжолдарынұмытып кетпе,солжердіңхалқыменбайланысып,бос әурешіліктіңсоңынанеріп,ҚұдайыңЖаратқанИеңді тастапкетпе

27Бірақсенсолжергекелгенде,ЖаратқанИеге қызметет,Менсағанбұйырғанжәнеүйренгенжолдан оңғада,солғадабұрылма

28ҚұдіреттіҚұдайсағанжербетіндегіадамдардың алдындарақымынтөксін,солжерденөзіңқалаған әйелді,ЖаратқанИеніңжолындаадалжәнеізгіәйелді таңдайсың.

29ҚұдайсағанжәнесеніңұрпағыңаәкеңИбраһимнің батасынберсін,сеніөркендетіп,көбейтсін,баратын жеріңдекөпхалыққаайналсын,Құдайсеніосыжерге, әкеңніңтұратынжерінебалалармен,молбайлықпен, қуанышпенжәнеләззатпенқайтарсын 30ЫсқақЖақыпқаөсиетайтып,батасынберіп,оған көптегенсыйлықтар,күміспеналтынберіп,оны жіберді;Жақыпәкесіменанасыныңсөзінеқұлақасып, олардысүйіп,орнынантұрып,Падан-Арамғакетті; ЖақыпҚанаханжеріненБер-Шебаданшыққанкезде жетпісжетіжастаеді

33ЕлифазәкесініңайтқанынорындадыСолкезде Елифазонүшжастаеді.Елифазорнынантұрып, анасыныңонбауырынертіп,Жақыптыңсоңынанқуды 34ОлЖақыптыңсоңынанеріп,оныШехемқаласының қарсысындағыҚанаханжерініңшекарасындааңдып жүрді

35ЖақыпЕлифазбеноныңадамдарыныңөзінқуып кележатқанынкөрді.Жақыпнеболғанын білмегендіктен,неболғанынбілуүшінбаражатқан жеріндетоқтапқалдыЕлифазқылышынсуырып, адамдарыменбіргеЖақыпқақарайжүрдіЖақып оларға:«Сендердіңмұнданешаруаңбар,неге қылыштарыңменқуыпкелдіңдер?»–деді.

36ЕлифазЖақыпқажақындап,былайдеді:«Әкем мағаносылайбұйырды,ендіәкемніңбұйрықтарынан бастартпаймын.ЖақыпЕсауЕлифазғакүшқолдануды айтқанынкөргенде,жақындапкеліп,Елифазбеноның адамдарынажалбарынып:

37Міне,мендебардыңбәрі,әке-шешеммаған бергендер,сендерменіалып,кетіңдер,мені өлтірмеңдер,бұлсағанәділдікболыпсаналсын 38ЖаратқанИеЖақыпқаЕсауұлыЕлифазбеноның адамдарыныңықыласынтүсірді,оларЖақыптың сөзінеқұлақасып,оныөлтірмедіЕлифазбеноның адамдарыЖақыптыңбарлықмүлкін,оныңБерШебаданөзіменбіргеәкелгенкүмісіменалтынын алып,оғанештеңеқалдырмады

39Елифазбеноныңадамдарыонытастап,БеерШебадағыЕсауқаласынаоралдыОларЖақыпқа болғанжайттыңбәрінайтыпберді,алЖақыптан алғандарыныңбәріноғанберді.

40ЕсауұлыЕлифазбеноныменбіргекелген адамдарынаашуланды,себебіоларЖақыпты өлтірмегенеді.

41ОларЕсауғқабылайдепжауапберді:«Жақып бізденоныөлтірмеуіміздіөтінгендіктен,бізоған аяушылықтаныттық,бізоныңбарлықзаттарыналып, сізгеәкелдік;алЕсауЕлифазЖақыптаналғанбарлық күміспеналтындыалып,үйінеқойды»

42СолкездеЕсауЫсқақтыңЖақыпқабатасынберіп, оған:«Қанаханқыздарынанәйелалма»,–депөсиет еткенінжәнеҚанаханқыздарыныңЫсқақпенРабиғаға ұнамайтынынкөргенде,

43СоданкейінолағасыЫсмағұлдыңүйінебарып, үлкенәйелдеріненбасқа,Ысмағұлдыңқызы, НебайоттыңқарындасыМахлаттыәйелдіккеалды.

30-ТАРАУ

1ЖақыпХаранғақарайжолынжалғастырып,Мория тауынажеттіде,түнібойыЛузқаласыныңмаңында болды.СолтүніЖаратқанИеЖақыпқакөрініп:«Мен ЫбырайымныңжәнеәкеңЫсқақтыңҚұдайымын;сен жатқанжердісағанжәнесеніңұрпақтарыңаберемін», –деді

2Міне,Менсеніменбіргемінжәнеқайдабарсаңда сеніқорғаймын,ұрпағыңдыаспанжұлдыздарысияқты көбейтемін,барлықжауларыңдысеніңалдыңда құлатамын;оларсеніменсоғысқанда,сеніжеңе алмайды,менсеніосыжергеқуанышпен,балалармен

3Жақыпұйқысынаноянып,көргенаянынақатты

ұлдарыныңжерінекеттіде,Харанғаоралып,қойшы құдығыныңжанынаотырды

5СолжердеолХараннанмалдарынжаюғабаражатқан бірнешеадамдыкездестірді.Жақыполардансұрағанда, олар:«БізХараннанбыз»,–деді

6Ололарға:«СендерНахордыңұлыЛабанды танисыңдарма?»–депсұрағанда,олар:«Бізоны білеміз,оныңқызыРахилаәкесініңқойларынбағуға кележатыр»,–деді.

7Оләліоларменсөйлесіптұрғанда,Лабанныңқызы Рахилаәкесініңқойларынжаюғакелді,өйткеніол қойшыеді.

8ЖақыпанасыныңағасыЛабанныңқызыРахиланы көргенде,жүгіріпбарып,онысүйдіде,қаттыдауыстап жылады.

9ЖақыпРахилағаәкесініңәпкесіРебекканыңұлы екенінайттыРахилажүгіріпбарып,әкесінеайтып берді.ЖақыпЛабанныңүйінеәкелетінештеңесі болмағандықтанжылайберді

10ЛабанәпкесініңұлыЖақыптыңкелгенінестігенде, жүгіріпбарып,онысүйіп,құшақтап,үйгеалыпкірдіде, нанберді,олжеді

11ЖақыпЛабанғаағасыЕсауменұлыЕлифаздың жолданеістегенінайтыпберді.

12ЖақыпЛабанныңүйіндебірайтұрды,алЖақып Лабанныңүйіндетамақтанып,ішіп-жедіКейінЛабан Жақыптан:«Мағанқалайшатегінқызмететесің, жалақыңқаншаболатынынайтшы?»–депсұрады 13Лабанныңұлдарыжоқ,текқыздарығанаболды,ал басқаәйелдеріменкүңдерісолкездеәлібедеуеді;бұл ЛабанныңәйеліАдинаныңоғантуғанқыздарының есімдері;үлкенініңатыЛия,кішісініңатыРахилаеді; Лиянәзіккөздіеді,алРахилаәдеміжәнесүйкімдіеді, алЖақыпоныжақсыкөретін

14ЖақыпЛабанға:«МенсеніңкішіқызыңРахила үшінсағанжетіжылқызмететемін»,–деді.Лабан келісіп,ЖақыпЛабанғақызыРахилаүшінжетіжыл қызмететті

15ЖақыптыңХарандатұрғанекіншіжылы,яғни Жақыптыңжетпістоғызыншыжылында,солжылы ШамұлыЕберқайтысболды,олтөртжүзалпыстөрт жастаеді.

16ЖақыпЭбердіңқайтысболғанынестігендеқатты қайғырды,олоныкөпкүнжоқтап,жоқтады.

17ЖақыпХарандатұрғанүшіншіжылыЕсауәйелі ЫсмайылдыңқызыБосматоғанұлтуыпбердіЕсау оғанРагуелдегенатқойды

21БесіншіжылыЕсаудыңәйеліБегеридіңқызы ЕхудитҚанаханжеріндеқайтысболды.Оныңұлдары болмады,текқыздарығанаболды

22ОныңЕсауғатуыпбергенқыздарыныңесімдері мыналар:үлкенініңатыМарзит,кішісініңатыПуитеді.

23Ехудитқайтысболғаннанкейін,Есауәдеттегідей Сейіргебарып,аңауладыЕсауСейіржеріндеұзақ уақыттұрды.

24АлтыншыжылыЕсаубасқаәйелдерініңүстіне хевтікЗебеонныңқызыАхлибаманыәйелдіккеалып, оныҚанаханжерінеалыпкелді

25Ахлибамажүктіболып,ЕсауданЕуш,Ялаңжәне Қорахесімдіүшұлтуды.

26СолкүндеріҚанаханжеріндеЕсаудыңмалшылары менҚанаханжерініңтұрғындарыныңмалшылары арасындадау-дамайболды.ӨйткеніЕсаудыңмалымен дүние-мүлкітымкөпболғандықтан,олҚанахан жерінде,әкесініңүйіндетұраалмады,алмалыкөп болғандықтан,Қанаханжеріоныкөтереалмады.

27ЕсауҚанаханжерініңтұрғындарыменұрыс-керістің күшейіпбаражатқанынкөргенде,орнынантұрып, әйелдерін,ұлдарыменқыздарын,барлықмүлкін,малмүлкінжәнеҚанаханжеріндетапқанбарлықмүлкін алып,солжердіңтұрғындарынанСейіржерінекөшті ЕсауменоныңбарлықиелігіСейіржеріндетұрды.

28БірақЕсауанда-сандаҚанаханжерінеәкесімен анасынкөругебаратынЕсаухорлықтарғаүйленіп, қыздарынхорлықСейірдіңұлдарынаберетін.

29ОлүлкенқызыМарзиттіәйелініңағасыЗебеонның ұлыАнаға,алПуттыхорлықБилханныңұлыАзарға берді;Есаубалаларыменбіргетаудатұрып,өсіп-өніп, көбейді

31-ТАРАУ

1ЖетіншіжылыЖақыптыңЛабанғақызмететкен қызметіаяқталды.ЖақыпЛабанға:«Қызметету күндерімаяқталды,мағанәйелімдібер»,–дедіЛабан солайістедіЛабанменЖақыпсолжердіңбарлық адамдарынжинап,тойжасады.

2КешкеЛабанүйгекелді,соданкейінЖақып тойдағыларменбіргесолжергекелдіЛабанүйдегі барлықшамдардысөндірді.

3ЖақыпЛабанға:«Негебізгебұлайістейсің?»–деп сұрағанда,Лабан:«Біздіңбұлелдеістейтінәдетіміз осындай»,–депжауапберді.

4КейінЛабанқызыЛияныалып,Жақыпқаалыпкелді Олоғанжақындағанда,ЖақыпоныңЛияекенін білмеді

5ЛабанқызыЛиянықызметшісіЗилпанықызметші етіпберді

6ТойдағылардыңбәріЛабанныңЖақыпқанеістегенін білді,бірақбұлтуралыЖақыпқаайтпады

7СолтүнікөршілерініңбәріЖақыптыңүйінекеліп, ішіп-жеп,көңілкөтердіОларЛияныңалдындадабыл қағып,билеп,Жақыптыңалдында:«Хелеа,Хелеа!»–депжауапберді.

8Жақыполардыңсөздерінестіді,бірақмағынасын түсінбеді,бірақбұлелдеолардыңдәстүріосындай болуымүмкіндепойлады.

9КөршілерібұлсөздердітүндеЖақыпқаайтты,ал

10Таңертеңтаңатқанда,Жақыпәйелінебұрылып, оныңкеудесіндежатқанЛияныкөрді.Жақып:«Кеше түндекөршілерініңнедегенінбілдім,Хелея»,–деді Менмұныбілмеппін

11ЖақыпЛабандышақырыпалып:«Мағаннеістедің? МенсағанРахилаүшінқызмететтімғой,негемені алдап,Лиянымағанбердің?»–деді

12ЛабанЖақыпқабылайдепжауапберді:«Бізде үлкеніненбұрынкішісінберугеболмайды,сондықтан егероныңқарындасындаалғыңкелсе,оныөзіңеалып, мағантағыжетіжылқызметет

13Жақыпсолайістедіде,Рахиланыәйелдіккеалып, Лабанғатағыжетіжылқызмететті.ЖақыптаРахилаға жақындап,оныЛияданартықкөрдіЛабаноған қызметшісіБилһанықызметшіетіпберді

14ЖаратқанИеЛияныңжеккөрініштіекенінкөргенде, оныңқұрсағынаштыСолкүндеріолжүктіболып, Жақыпқатөртұлтуды

15Олардыңесімдері:РубенШимон,ЛевижәнеЯһуда, соданкейінолбосанудытоқтатты

16СолкездеРахилабедеуеді,оныңбаласыболмады РахилаәпкесіЛияғақызғанышпенқарады.Рахила Жақыпқабалатумағанынкөргенде,күңіБилханы әйелдіккеалып,ЖақыпқаДанменНафталиесімдіекі ұлтуды.

17Лиябосанудытоқтатқанынкөргенде,күңіЗилпаны даалып,ЖақыпқаәйелдіккебердіЖақыптаЗилпаға келді,олЖақыпқаҒадпенАшересімдіекіұлтуды. 18СолкүндеріЛиятағыдажүктіболып,Жақыпқаекі ұл,бірқызтудыОлардыңесімдері:Исахар,Забулон жәнеәпкелеріДина.

19СолкездеРахилаәлібедеуедіСолкездеРахила ЖаратқанИегедұғаетіп:«Уа,ҚұдайИем,меніесіңе алып,мағанназараударшы,өйткенікүйеуіммені тастапкетеді,өйткеніменоғанбалатумадым»,–деді 20Енді,уа,ҚұдайИем,меніңжалбарынуымдытыңда, қайғы-қасіретімдікөр,мағанкүңдердіңбірісияқты балаларбер,сондаменендіқорлығыматөзбеймін 21Құдайоныңдұғасынестіп,құрсағынаштыРахила жүктіболып,ұлтуды.Ол:«ЖаратқанИеменің абыройымдытүсірді»,–деп,оғанЖүсіпдегенат қойып:«ЖаратқанИемағантағыбірұлқоссын»,–деді ОлонытуыпбергендеЖақыптоқсанбіржастаеді. 22СолкездеЖақыптыңанасыРебеккаөзініңкүтушісі Дебораны,Ұздыңқызы,жәнеЫсқақтыңекі қызметшісінЖақыпқажіберді

23ОларХарандағыЖақыпқакеліп,оған:«Ребекка біздісағанәкеңніңүйіне,Қанаханжерінеқайтуыңды өтінді»,–деді.Жақыпанасыныңайтқанынтыңдады. 24СолкездеЖақыпЛабанғаРахилаүшінқызмет еткенқалғанжетіжылаяқталдыХарандатұрғанына

белгіле,меноныберемін,сосынменіменбіргебол»,–деді.

26Жақыпоған:«Мағанжалақыретіндемынаныбер: менбүгінбарлықотарларыңыздыаралап,қойлармен ешкілердіңарасындағыдақты,алажәнеқоңыр қозылардыалыпкетемінЕгерсенмағаносылай істесең,менқайтыпкеліп,отарларыңыздыбағып, бұрынғыдайкүтемін»,–деді.

27ЛабансолайістедіЛабанЖақыптың айтқандарыныңбәрінотарынаналып,оғанберді

28ЖақыпЛабанныңотарынанжинапалғанныңбәрін ұлдарыныңқолынаберді,алЖақыпЛабанныңқалған отарынжайыпжүрді.

29ЫсқақтыңЖақыпқажібергенқызметшілері ЖақыптыңәкесінеҚанаханжерінеоралмайтынын көргенде,онытастап,Қанаханжерінеқайтыпкетті.

30ДебораЖақыппенбіргеХарандақалды,ал ЫсқақтыңқызметшілеріменбіргеҚанаханжеріне қайтыпоралмады.ДебораЖақыптыңәйелдерімен балаларыменбіргеХарандатұрды

31ЖақыпЛабанғатағыалтыжылқызмететті,ал қойлартөлдегенкезде,ЖақыпЛабанменкеліскендей, олардыңарасынантемірліжәнеалақойлардыалып тастадыЖақыпЛабанныңүйіндеалтыжылбойы осылайістеді.Солкездеолкөбейіп,іріқарамал, күңдерменқызметшілер,түйелерменесектералды

32Жақыптыңекіжүзүйірмалыболды,оныңмалыірі, келбеттіжәнеөтеөнімдіболды,жәнеадамұлдарының барлықәулеттеріЖақыптыңмалынаналғысыкелді, өйткеніоларөтебайеді

33АдамдардыңкөбісіЖақыптыңотарынанмалалуға келді,алЖақыполарғақызметшінемесекүңретінде қой,есекнемесетүйеүшінқойберді,немесеЖақып оларданқалағанынберді.

34Жақыпадамбалаларыменосымәмілелерарқылы байлыққа,атақ-даңққажәнедүние-мүлккеиеболды,ал Лабанныңбалаларыоғаносыатаққақызғанды.

35УақытөтекелеолЛабанныңұлдарының:«Жақып әкеміздіңбарлықмүлкінтартыпалды,алоләкеміздің барлықдаңқынаиеболды»,–дегенсөздерінестіді.

36ЖақыпЛабанменоныңбалаларыныңжүзінеқарап, бұрынғыдайоғанқарамайтынынтүсінді

37АлтыжылөткенсоңЖаратқанИеЖақыпқакөрініп, оған:«Тұр,бұлжерденшығып,туғанжеріңеқайтып орал,Менсеніменбіргеболамын»,–деді

38СолкездеЖақыпорнынантұрып,балаларымен әйелдерінжәнебарлықмүлкінтүйелергемінгізіп,әкесі ЫсқаққаҚанаханжерінежолтартты.

39ЛабанЖақыптыңонытастапкеткенінбілмеді, себебісолкүніЛабанқойқырқыпжатқанеді

40Рахилаәкесініңмүсіндерінұрлапалып,өзіотырған түйеніңүстінежасырып,жолғашықты.

41Міне,мүсіндердіңәдетіосындай:тұңғышыналып, оныөлтіріп,басынаншашыналыптастап,тұзалып, басынатұзсеуіп,майжағып,соданкейінмыснемесе алтыннанжасалғанкішкентайтаблеткаалып,оған есімінжазып,тақтайшанытілініңастынақойып,басын тақтайшаменбіргеалып,үйгеқойып,алдындашамдар жағып,оғанбасиеді

42Олароғанбасигенде,ололардансұрағанбарлық

43Кейбіреулеролардыалтынменкүмістенадам бейнесіндежасайдыжәнеоларғабелгіліуақытта барады,алфигураларжұлдыздардыңәсерін қабылдайдыжәнеоларғаболашақтағыоқиғаларды айтады,жәнеРахилаәкесіненұрлапалғанбейнелер осылайболды

44Рахилаәкесінетиесіліосымүсіндердіұрлапалды, соларқылыЛабанЖақыптыңқайдакеткенінбілмеуі керекеді

45Лабанүйінекеліп,Жақыппеноныңүйішітуралы сұрады,бірақолтабылмадыЛабанЖақыптыңқайда кеткенінбілуүшінмүсіндерініздеді,бірақтабаалмады Басқамүсіндергебарды.Ололардансұрады,олароған Жақыптыңәкесініңүйіне,Қанаханжерінеқашып кеткенінайтты

46Лабанорнынантұрып,ағаларыменбарлық қызметшілеріналып,Жақыптыңсоңынанқуыпкетті ОлоныҒалақаттауындақуыпжетті

47ЛабанЖақыпқа:«Мағанқашып,алдап,қыздарым менбалаларымдысемсердентұтқынғаалыпкетуүшін неістедің?»–деді

48Сенмағанолардысүйіп,қуанышпенжібермедің, құдайларымдыұрлап,кетіпқалдың

49ЖақыпЛабанғабылайдепжауапберді: «Қыздарыңдыменентартыпаласыңбадепқорықтым. Ендіқұдайларыңдыкімнентапсаң,солөледі»

50Лабанмүсіндердііздеп,Жақыптыңбарлық шатырларыменжиһаздарынқарапшықты,бірақтаба алмады

51ЛабанЖақыпқа:«Бізкелісімжасаймыз,бұлменің жәнесеніңарамыздағыкуәлікболады.Егерсенменің қыздарымдыазаптасаңнемесеқыздарымнанбасқа әйелдералсаң,Құдайбұлістеменіңжәнесенің арамыздағыкуәлікболады»,–деді.

52Олартастардыалып,үйіндіжасадыЛабан:«Бұл үйіндіменіңекеуміздіңарамыздағыкуәлік»,–деді СондықтанолоныГилеаддепатады.

53ЖақыппенЛабантаудақұрбандықшалып,сол жердеүйіндініңбасындатамақтанып,түнібойытауда болды.Лабантаңертеңертетұрып,қыздарыменбірге жылап,олардысүйіп,үйінеқайтты

54ОласығысонжетіжасарұлыБеордыНахордың немересі,ҰздыңұлыӘбихорменбіргеонадаммен біргежіберді

55Оларасығысжүріп,Жақыптыңалдынанөтіп,Сейір елінебасқажолменкелді

56ОларЕсауғқакеліп,былайдеді:«Ағаңжәнетуысың, анаңныңағасыЛабан,Бетуелдіңұлы,былайдейді:

57АғаңЖақыптыңмағаннеістегенінестідіңбе?Ол мағанжалаңашжәнежалаңашкелгенеді,меноны

кеткенімдеменітастапкеттіде,жасырынтүрдеқашып кетті.

60Оләйелдеріменбалаларынтүйелергемінгізіп, меніңжерімнентапқанбарлықмал-мүлкіналыпкетті де,әкесіЫсқаққа,Қанаханжерінебаруүшінжүзін көтерді

61Олмағанқыздарымменолардыңбалаларынсүйуге рұқсатбермеді,қыздарымдысемсерментұтқынға түскендейалыпжүрді,тіптіқұдайларымдыұрлап, қашыпкетті

62ЕндіМеноныжәнеоғантиесілібарлықнәрсені Жабукөзенініңтауындақалдырдым;олештеңеден таршылықкөргенжоқ.

63Егероғанбарғыңкелсе,бар,онысолжерден табасың,оғанқалағаныңшаістейаласың;Лабанның хабаршыларыкеліп,Есауғқаосыныңбәрінайтыпберді.

64ЕсауЛабанныңхабаршыларыныңбарлықсөздерін естіп,ЖақыпқақаттыашуландыОлөзінің жеккөрушілігінесінетүсіріп,іштейашуланды.

65Есауасығысбалаларыменқызметшілерінжәнеүй ішіндегіалпысадамдыалып,хорлықСейірдіңүшжүз қырықұрпағынжинап,қылышпенжүздегентөртжүз адамдыжинап,Жақыптыөлтіруүшіноғанбарды

66Есаубұлсандыбірнешебөліккебөліп,алпысер адамды,балаларыменқызметшілерінжәнеүйішіндегі жандардыбірбасетіп,олардыүлкенұлыЕлифаздың қарауынаберді

67ҚалғанбастардыолхорлықСейірдіңалтыұлына тапсырдыжәнеәрқайсысынөзұрпақтарымен ұрпақтарыныңүстіненқаратты

68Осықостыңбәрібұрынғыдайтарапкетті.Есау олардыңарасынанЖақыпқақарайжүріп,оларды жылдамжетектепжүрді

69ЛабанныңелшілеріЕсауданкетіп,Қанаханжеріне кеттіОларЖақыппенЕсаудыңанасыРебекканың үйінекелді

70Олароған:«ҰлыңЕсауағасыЖақыпқақарсытөрт жүзадамменшықтыОныңкележатқанынестіп, оныменсоғысып,оныөлтіріп,бармүлкінтартыпалуға кетті»,–деді.

71РебеккаасығысЫсқақтыңқызметшілеріненжетпіс екіадамдыжолдаЖақыптықарсыалуғажіберді, өйткеніол:«Мүмкін,Есауоныменкездескендежолда соғысар»,–деді

72БұлхабаршыларЖақыптықарсыалуүшінжолға шықты.ОлароныменЯбукөзенініңарғыбетіндегі өзенніңбойындағыжолдакездестіЖақыполарды көргенде:«БұлқосмағанҚұдайданбұйырылған»,–дедіЖақыпсолжердіМахнайимдепатады

73Жақыпәкесініңбарлықхалқынбіліп,олардысүйіп, құшақтап,біргежүрдіЖақыполарданәкесімен шешесітуралысұрағанда,олар:«Олараман-есен»,–деді

74ХабаршыларЖақыпқабылайдеді:«Ананың Ребеккабіздісағанжіберіп:«Ұлым,ағаңЕсаухорлық Сейірұлдарыменбіргежолдасағанқарсышыққанын естідім»,–деді.

76Олсененістеріңтуралысұрағанда,оданештеңе

құтқарарсың,өйткеніонықұрметтеусеніңміндетің, өйткеніолсеніңүлкенағаң

77Жақыпанасыныңхабаршыларыныңайтқансөздерін естігенде,қаттыдауыстапжыладыда,анасының айтқанынорындады

32-ТАРАУ

1СолкездеЖақыпСейіржерінеағасыЕсауғқа хабаршыларжіберіп,оғанжалбарынусөздерінайтты 2Ололарғабылайдепбұйырды:«ҚожайынымЕсауғқа былайдепайтыңдар:СіздіңқызметшіңізЖақыпбылай дейді:«Қожайынымәкемніңмағанбергенбатасы мағанпайдалыболдыдепойламасын.

3МенЛабанменжиырмажылбіргеболдым,олмені алдап,жалақымдыонретөзгертті,бұлтуралы қожайынымаалдыналаайтылғанеді.

4Меноныңүйіндеоғанөтекөпқызмететтім,кейін Құдайменіңазабымды,еңбегімдіжәнеқолымның еңбегінкөрді,сондықтанолмағанӨзініңрақымын жәнеықыласынберді

5КейінненҚұдайдыңзормейіріміменмейірімділігінің арқасындаменөгіздер,есектержәнеіріқарамал, сондай-ақерадамдарменкүңдерсатыпалдым 6Ендіменөзеліме,Қанаханжеріндегіәке-шешемнің үйінебаражатырмын;қожайынымныңалдында ықыластабуүшін,олменіңөзімніңбайлығымды немесеәкемніңмағанбергенбатасымағанпайдаәкелді депойламасындеп,мұныңбәрінқожайыныма хабарлауүшінадамжібердім

7СолхабаршыларЕсауғқабарып,оныЕдомжерінің шекарасындаЖақыпқақарайбеталғанжерінентапты. ХорлықСейірұлдарынантөртжүзадамқолдарында қылыштарысуырылғанкүйіндетұрекен

8ЖақыптыңхабаршыларыЕсауғқаЖақыптыңЕсау туралыайтқанбарлықсөздерінжеткізді

9Есауоларғаменмендікпенжәнеменсінбейжауап беріп:«МенестідімжәнемағанЖақыптыңЛабанғане істегеніайтылдыЛабаноныөзүйіндежоғарыбағалап, қыздарынәйелдіккеберді,олұлдарменқыздарды дүниегеәкелді,Лабанныңүйіндеөзқаражатының арқасындабайлықпендәулеткекенелді»,–деді 10Олбайлығыныңмол,байлығыныңкөпекенін көргенде,Лабанныңүйіненбарлықмүлкіналыпқашып кеттіЛабанныңқыздарынәкесініңкөзіненжасырын түрдеқылышпентұтқынғаалынғандардайалыпкетті

75Сондықтан,ұлым,меніңдауысымдытыңдап,не істейтініңдікеңесіңменшеш,олсағанкелгенде,оған жалбарын,оғанасығыссөйлеме,оғанөзіңдебар нәрседенжәнеҚұдайсағанбергеннәрседенсыйлық бер.

14Ендінеістеукеректігінбіліп,ойлан,Құдайдансені оданқұтқаруынсұрапдұғает.

15ОлағасыныңЖақыптыңхабаршыларынаайтқан сөздерінестігенде,қаттықорқып,қайғығабатты.

16ЖақыпҚұдайыЖаратқанИегедұғаетіпбылайдеді: «Уа,ата-бабаларымЫбырайымменЫсқақтыңҚұдайы ЖаратқанИе,менәкемніңүйіненкеткенімдемаған: 17МенәкеңЫбырайымменЫсқақтыңҚұдайы ЖаратқанИемінМенсағаносыжердіжәнесенен кейінгіұрпағыңдыберемінСеніңұрпағыңдыаспан жұлдыздарындайкөбейтемінСенаспанныңтөрт жағынатараласыңСендежәнесеніңұрпағыңдажер бетіндегібарлықұлттарбатаалады.

18Сенөзуәдеңдіорындадың,жүрегімніңтүпкітілегін құлыңаорындадың,мағанбайлық,бала-шағажәнемал сыйладың;Сененсұрағанымныңбәрінбердің, сондықтанменештеңедентаршылықкөргенжоқпын 19Кейінсенмаған:«Ата-анаңныңқасына,туған жеріңеқайт,сондаменсағанәлідежақсылық жасаймын»,–дедің 20Ендіменкеліп,сенменіЛабаннанқұтқардың, сондықтанменЕсауымныңқолынатүсемін,олменіде, балаларымныңаналарындаөлтіреді

21Енді,уа,ҚұдайИем,меніағамЕсаудыңқолынанда құтқарагөр,өйткеніменоданқаттықорқамын.

22Алегермендеәділдікболмаса,оныЫбырайыммен әкемЫсқақүшіністе

23Өйткеніменбұлбайлықтымейірімділікпен мейірімділікарқылыалғанымдыбілемін;сондықтан бүгінменімейіріміңменқұтқарып,мағанжауап беруіңдіөтінемін.

24ЖақыпЖаратқанИегедұғаетуінтоқтатып,өзімен біргежүргенадамдарды,малдарыменіріқара малдарынекігебөлді.ЖартысынЫбырайымның қызметшісіЕлиезердіңұлыДамесеккебалаларымен біргелагерьге,алқалғанжартысынағасыЕлиезердің ұлыЕлианусқабалаларыменбіргелагерьгеберді.

25Ололарғабылайдепбұйырды:«Қошындарыңмен алысжүріңдер,бір-біріңетымжақындамаңдарЕгер Есаубірқосқакеліп,оныөлтірсе,алыстағыекіншіқос оданқұтылады»

26Жақыпсолтүнісолжердеқалып,түнібойы қызметшілерінеәскерменбалаларытуралынұсқаулар берді

27СолкүніЖаратқанИеЖақыптыңдұғасынестіп, оныағасыЕсауданқұтқарды.

28СондаЖаратқанИеаспанперіштелерініңүш періштесінжіберді,оларЕсауданбұрынбарып,оған келді

29ПеріштелерЕсауменоныңхалқынаекімыңадам болыпкөріндіОлартүрлісоғысқұралдарымен жабдықталғанаттарғамінгенеді.ОларЕсауменоның барлықадамдарыныңкөзалдындатөрттопқабөлініп, төрткөсемменбіргетұрды

30Біртопжолғашығып,оларЕсаудытөртжүз адамменағасыЖақыпқақарайкележатқанынкөрді БұлтопЕсауменоныңхалқынақарайжүгіріп,оларды қорқыттыЕсауаттанқұлаптүсті,албарлықадамдары қаттықорқып,солжердеоданалыстапкетті

31ОларЕсауданқашыпбаражатқанда,бүкілқос

32БізҚұдайдыңқызметшісіЖақыптыңқұлдарымыз ғой,кімбізгеқарсытұраалады?депсұрағанда,Есау оларға:Олайболса,меніңқожайыным,ағамЖақып сендердіңқожайындарыңМеноныжиырмажылбойы көрмедім,ендібүгіноныкөругекелдім.Мағаносылай қарайсыңдарма?

33Періштелероғанбылайдепжауапберді:«Тірі Құдайдыңатыменантетемін,егерсенайтыпотырған Жақыпсеніңбауырыңболмаса,бізсененжәне халқыңнанешкімдітіріқалдырмаседік,текЖақып үшінғанаоларғаештеңеістемейміз»

34БұлқосЕсауменоныңадамдарынаналыстап,бір шатқалдайалыстапкеткенде,екіншіқосоғанқарай түрліқару-жарақпенкелдіОлардабіріншіқосоларға істегендей,Есауменоныңадамдарынадасолайістеді 35Оларжолғашыққанда,үшіншітопоғанқарайкеле жаттыОлардыңбәріқорқыпкеттіЕсауаттанқұлап түстіБүкілқос:«БізшынымендеҚұдайдың қызметшісіЖақыптыңқызметшілеріміз,бізгекім қарсытұраалады?»–депайқайлады 36Есауоларғатағыдабылайдепжауапберді:Олай болса,Жақып,мырзам,сендердіңмырзаларыңменің бауырымМенжиырмажылбойыоныңжүзін көрмедім,бүгіноныңкележатқанынестімедімМен бүгінонықарсыалуғабардым,алсендермағаносылай қарайсыңдарма?

37Олароғанбылайдепжауапберді:«ТіріҚұдайдың атыменантетемін,сенайтқандай,ағаңЖақыпемеспе еді?Сененжәнеадамдарыңнанешкімдіқалдырмаседік БірақсенағаңдепайтыпотырғанЖақыптыңкесірінен бізсағанда,адамдарыңадаараласпаймыз».

38Үшіншітоптаоларданалыстапкетті,ол жігіттеріменбіргеЖақыпқақарайжолынжалғастырды, бірақтөртіншітопоғанқарайкелді.Олардабасқалар сияқтыоғанжәнеоныңжігіттерінедесолайістеді 39Есаутөртперіштеніңөзінежәнеадамдарына жасағанзұлымдығынкөргенде,ағасыЖақыптанқатты қорқып,оныменаман-есенкездесугешықты 40ЕсауЖақыпқадегенжеккөрушілігінжасырды, себебіолағасыЖақыпүшінөміріненқорықтыжәнеөзі тапқантөрттоптыЖақыптыңқызметшілерідеп ойлады

41Жақыпсолтүніқызметшілеріменбірге лагерьлеріндеболдыОлқызметшілеріменбірге

42ЖақыптыңағасыЕсауғқаберуүшінотарынан

Джашер

«Сендеркімніңкісіңдер,қайдабарасыңдар, алдарыңдағыныңбәрікімдікі?»депсұрағанда,оларға: «БізЖақыптыңқұлдарымыз,бізЕсаудыаман-есен қарсыалуғакелдік,міне,Жақыпартымызданкеле жатыр»,–депайтыңдар.

45Алдымыздатұрғаннәрсе–Жақыптыңағасы Есауғқажібергенсыйлығы

46Егероларсендерге:«Негеолағасыменкездесіп, жүзінкөругекешігіпкеледі?»–десе,сендероларға: «Олағасыменкездесугебіздіңартымызданқуана келеді,өйткеніол:«Меноғансыйлықпеноныриза етемін,соданкейінжүзінкөремін,мүмкінолмені қабылдар»,–депайттыңдар.

47Сонымен,барлықсыйлықтароныңқызметшілерінің қолынаөтіп,солкүніоныңалдындажүрдіСолтүніол Ябукөзенініңжағасындағылагерьлеріндетүнеді.Түн ортасындатұрып,әйелдеріменкүңдерінжәнебарлық мүлкіналып,солтүніЯбукөткеліненөтті

48Олөзенненөтіпбаражатқанда,Жақыпжалғыз қалдыБірадамоныкездестірдіОлсолтүнітаң атқаншаоныменкүрестіЖақыптыңжамбасыонымен күресіп,буынынаншығыпкетті.

49ТаңатаркездеәлгіадамЖақыптысолжерде қалдырып,оғанбатасынберіп,кетіпқалдыЖақыптаң атаркездеөзенненөтіп,санындатоқтапқалды.

50Олөзенненөткенде,күншығып,малдарымен балаларыныңмекенінекелді

51Олартүскедейінжолжүрді,жолжүргенде сыйлықтаралдарынанөтіпжатты

52Жақыпбасынкөтеріпқараса,алыстанЕсаукеле жатырекен.Олтөртжүздейадамменкележатырекен. Жақыпағасынанқаттықорықты

53Жақыпасығысбарып,балаларынәйелдерімен күңдерінебөліпберді,алқызыДинанысандыққа салып,қызметшілерініңқолынатабыстады

54Олағасынқарсыалуүшінбалаларыменәйелдерінің алдынанөтіп,жергедейіниіліптағзыметті,иә, ағасынажақындағаншажетіреттағзыметтіҚұдай ЖақыпқаЕсауменоныңадамдарыныңалдында мейірімменрақымсыйлады,өйткеніҚұдайЖақыптың дұғасынестіді

55ЖақыптыңқорқынышыменүрейіағасыЕсауда пайдаболды,өйткеніҚұдайперіштелерініңЕсаумен істегеністеріүшінЕсауЖақыптанқаттықорықты,ал ЕсауЖақыпқадегенашуынмейірімділікке айналдырды.

56ЕсауЖақыптыңөзінеқарайжүгіріпкележатқанын көргенде,оғанқарайжүгіріпбарып,онықұшақтап, мойнынанқұшақтадыЕкеуісүйісіп,жылады

57ҚұдайЕсауменбіргекелгенадамдардың жүректерінеЖақыпқадегенқорқынышпен мейірімділіксалды,олардаЖақыптысүйіп, құшақтады

58ЕсауұлыЕлифаздаЕсауұлдары,төртағасымен біргеЖақыппенбіргежылап,онысүйіп,құшақтады, өйткеніолардыңбәріЖақыптанқорқыпқалғанеді 59Есаубасынкөтеріп,Жақыптыңұлдарыменбірге әйелдердіңдесоңынанеріп,жолменЕсауғаиіліпкеле жатқанынкөрді

60ЕсауЖақыптан:«Бауырым,мыналаркімдер?Олар сеніңбалаларыңба,әлдеқызметшілеріңбе?»–деп

түндекездестіргенқостыңбәрінқайданалдың?»–деп сұрадыЖақып:«Құдайменіңқожайынымның ықыласынабөленуүшінқұлыңызғаосыныберді»,–деді.

62СыйлықЕсауықтыңалдынакелгенде,Жақыпоны көндіре:«Қожайынымаәкелгенсыйлығымдыалшы»,–дедіЕсау:«Меніңмақсатымне?Қолыңдағыныөзіңде сақта»,–деді

63Жақып:«Сеніңжүзіңдікөргенненбері,сенәліде тынышөмірсүруіңүшінмұныңбәрінберуімкерек»,–деді

64Есаусыйлықтыалуданбастартты,алЖақыпоған: «Мырзам,егерменсіздіңықыласыңызғаиеболсам, ондасыйлығымдықолымнаналыңызшыМенсіздің жүзіңіздікөргендейқұдайғаұқсаймын,себебісізмаған ризаболдыңыз»,–деді

65Есаусыйлықтыалды,алЖақыпоғанкүміс,алтын жәнебеделийберді,өйткеніолонықаттықалап, олардыалды

66Есаулагерьдегімалдыбөліп,жартысынөзіменбірге келгенадамдарғаберді,өйткеніоларжалданыпкелген едіАлқалғанжартысынбалаларыныңқолынаберді

67Олкүміс,алтынжәнебеделлийдіүлкенұлы Елифазғаберді.ЕсауЖақыпқа:«Бізсеніменбірге болайықСенменіңүйімекелгенше,бізсеніменбірге баяужүремізСолжердебіргетұрамыз»,–деді 68Жақыпағасынабылайдепжауапберді:«Мен қожайынымныңайтқаныністеймін,біраққожайыным балаларыныңжасекенін,алқойларыменіріқара малыныңжастөлдеріменбіргебаяужүретінінбіледі. Егеролартезжүрсе,бәріөліпқалареді,өйткенісен олардыңауыртпалығыменшаршағанынбілесің» 69Сондықтанмырзамқызметшісініңалдынанөтіп кетсін,менбалаларымменотарларымүшінақырын жүріп,мырзамныңүйіне,Сейіргежеткеншежүрейін 70ЕсауЖақыпқа:«Жолдасағанқамқорлықжасау үшін,шаршауыңменауыртпалығыңдыкөтеруүшін қасыңакелгенадамдардыңбірнешеуінжіберемін»,–деді.Ол:«Мырзам,егерменсеніңрақымыңдытапсам, некерек?»–депсұрады

71Міне,менсеніңайтқаныңдай,Сейіргекеліп,сонда біргетұрамын,сондахалқыңменбіргебар,өйткенімен сеніңсоңыңнанеремін

72ЖақыпЕсауменоныңадамдарыноданалыстату үшін,соданкейінЖақыпәкесініңүйіне,Қанахан жеріне,кетуіүшіносыныайтты

73ЕсауЖақыптыңсөзінеқұлақасып,төртжүз адамыменбіргеСейіргеқарайжолғашықты.Жақып

2Олсолжердегіегістікжердіңбірбөлігінсолжердің халқыХамордыңұрпақтарынанбесшекелгесатып алды

3Жақыпсолжердеөзінеүйсалып,шатырынтігіп, малынақораларжасады,сондықтансолжердіСуқот депатады

4ЖақыпСуқоттабіржылалтыайтұрды

5Солкездеелтұрғындарыныңкейбірәйелдеріқала қыздарыменбіргебилеп,көңілкөтеруүшінШехем қаласынабардыОларшыққанда,Жақыптыңәйелдері РахиламенЛиядаотбасыларыменқалақыздарының қуанышынкөругекелді

6ЖақыптыңқызыДинадаоларменбіргежүріп,қала қыздарынкөрдіОларсолжерде,қаланыңбарлық халқыолардыңқуанышынкөруүшінқастарында тұрғанкезде,қаланыңбарлықбеделдіадамдарыдасол жердеболды

7СолжердеелдіңбилеушісіХамордыңұлыШехемде олардыкөруүшінтұрды.

8ШекемЖақыптыңқызыДинаныңқалақыздарының алдындаанасыменбіргеотырғанынкөрдіҚызоған қаттыұнады.Солжердеолдостарыменхалқынан: «Бұлқаладатанымайтынәйелдердіңарасындаотырған кімніңқызы?»–депсұрады

9Олароған:«Бұлшынымендеосықаладабіраз уақыттанберітұрғаневрейЫсқақтыңұлыЖақыптың қызыЕлдіңқыздарықуануғашығыпбаражатқанын естігенде,көріптұрғаныңыздай,оланасыжәне қызметшілеріменбіргеолардыңарасынаотырды»,–деді

10ШекемЖақыптыңқызыДинаныкөріп,оғанқарап, көңіліДинағаауыпкетті

11ОлДинаныкүштепұстапалдыДинаСихемнің үйінекеліп,оныұстапалып,зорлық-зомбылықжасады. Динаонықаттыжақсыкөріп,өзүйінеорналастырды 12Оларкеліп,болғанжайттыЖақыпқаайтыпберді ЖақыпСихемніңқызыДинанызорлағанынестігенде, оныСихемніңүйіненалыпкелуүшінонекі қызметшісінжібердіОларДинанысолжерденалып кетуүшінСихемніңүйінекелді.

13Оларкелгенде,Шекемадамдарыменбіргешығып, олардыүйіненқуыпшықтыШекемолардыңДинаның алдынакелуінерұқсатбермеді.ШекемДинаның көзіншеонықұшақтап,сүйіпотырды

14Жақыптыңқызметшілеріқайтыпкеліп,оған:«Біз келгенде,оладамдарыменбіргебіздіқуыпжіберді,ал СихембіздіңкөзалдымыздаДинағаосылайістеді»,–деді.

15ЖақыпСихемніңқызынзорлағанынбілді,бірақ үндемедіҰлдарыдаладамалынжайыпжүрді,ал Жақыполарқайтыпкелгеншеүнсізқалды 16Ұлдарыүйгекелмесбұрын,Жақыпқызметшілерінің қыздарынанекіқызынСихемніңүйіндеДинағақарап, оныменбіргетұруғажібердіСихемүшдосынәкесі ПередтіңнемересіХиддекемніңұлыХаморғажіберіп: «Мағаносықыздыәйелдіккеалыпбер»,–деді 17ХевтікКиддекемніңұлыХаморұлыСихемніңүйіне келіп,оныңалдындаотырыпалдыХаморұлына: «Сехем:«Сеніңхалқыңныңқыздарыныңарасындаөз халқыңнанемес,еврейәйеліналатындайәйелжоқпа?»

18Шекемоған:«Мағантексонығанаалыпбер,

19ХаморосымәселетуралысөйлесуүшінЖақыпқа бардыОлЖақыпқакелмесбұрын,ұлыСихемнің үйіненшыққаннанкейін,ЖақыптыңұлдарыХамор ұлыСихемніңістегенінестігенбойдадаладанкеле жатты

20Ерадамдарқарындастарынақаттықайғырып, малдарынжинамайтұрып,ашуланыпүйлерінеқайтты 21Оларкеліп,әкелерініңалдынаотырып,оған ашуланып:«Бұладамменоныңүйішіөлімге ұшырайды,өйткенібүкілжербетініңҚұдайы ЖаратқанИеНұхпеноныңбалаларына:«Адам ешқашантонамасынжәнезинақорлықжасамасын!»–депбұйырдыМіне,ендіШекембіздің қарындасымыздытонап,зинақорлықжасады,алқала тұрғындарыныңешқайсысыоғанбірауызсөзайтқан жоқ»,–деді

22СенСихемнің,оныңәкесініңжәнебүкілқаланың істегеністеріүшінөлімжазасынакесілуікерекекенін білесіңжәнетүсінесің

23Оларәкелеріменосымәселетуралысөйлесіп тұрғанда,СихемніңәкесіХаморЖақыпқаұлының Динатуралыайтқансөздерінайтуүшінкелдіде, Жақыппеноныңұлдарыныңалдындаотырды 24Хамороларғабылайдеді:«ҰлымСихемніңжаны қыздарыңдыаңсайдыОныоғанәйелдіккеберіп,бізбен туысболып,қыздарыңдыбізгеберіңдерҚыздарыңды бізгеберіңдер,бізсендергеқыздарымыздыбереміз, сендербіздіңжеріміздебізбенбіргетұрып,бізжер бетіндебірхалықболамыз»

25Жерімізөтекең,сондықтансолжердетұрып,сауда жасап,жериеленіп,қалағандарыңыздыістеңіздер, ешкімсізгебірауызсөзайтпайды

26ХаморЖақыппеноныңұлдарыменсөйлесуді тоқтатты,сондаұлыСихемоныңсоңынанкеліп, олардыңалдындаотырды

27ШекемЖақыппеноныңұлдарынабылайдеді: «Қыздарыңдымағанберіңдер,меноғаннеайтсаңдар да,соныістеймін

28Мағанмолсый-тартусұраңдар,менберемін,маған неайтсаңдарда,соныістеймін,албұйрықтарыңа қарсышыққанадамөледі;мағантекқыздығана әйелдіккеберіңдер.

29ШимонменЛеуіХаморменоныңұлыСихемге алдап:«Бізгеайтқанныңбәрінорындаймыз»,–деді. 30Міне,қарындасымызсеніңүйіңде,бірақбізбұл туралыәкемізЫсқаққахабаржібергеншеоданаулақ жүр,өйткеніоныңкелісімінсізбізештеңеістей

31ӨйткеніолбіздіңатамызЫбырайымныңжолдарын біледі,жәнеолбізгенеайтсада,бізсендергеайтамыз,

32ШимонменЛеуібұлмәселенішешуүшінсылтау

33СимеонменЛеуідіңсөздерінестігенде,Симеонмен

34Оларкеткенненкейін,Жақыптыңұлдарыәкелеріне: «Міне,бізбұлзұлымдардыңда,олардыңқаласыныңда өлімгеұшырағанынбілеміз,себебіоларҚұдайдың Нұхқа,оныңұлдарынажәнеоларданкейінгі ұрпақтарынабергенбұйрығынбұзды»,–деді.

35Сондай-ақСихемқарындасымызДинағаосылай опасыздықжасады,өйткенімұндайсұмдықбіздің арамыздаешқашанжасалмайды.

36Ендінеістейтініңдібіліп,ойластырыпкөрОсы қаланыңбарлықтұрғындарынөлтіруүшіноларғане істеукеректігінақылдасып,шешімқабылда

37Шимоноларға:«Сендергебірдұрыскеңес:оларға біздіңсүндеттелуімізсияқтыбарлықеркектерді сүндеттеудіайтыңыздарЕгеролармұнықаламаса,біз қызымыздыоларданалып,кетеміз»,–деді

38Егеролармұныістеугекеліссежәнеістейтінболса, ондаоларауырсынудансуғабатыпкеткенде,бізоларға қылыштарымызбентынышжәнебейбітадамғашабуыл жасағандайшабуылжасаймызжәнеолардың арасындағыбарлықерадамдардыөлтіреміз 39Шимонныңкеңесіоларғаұнады,сондықтанШимон менЛеуіоларғаайтылғандайістеугебелбуды.

40КелесікүнітаңертеңСихемменоныңәкесіХамор ЖақыппеноныңұлдарынаДинатуралысөйлесужәне Жақыптыңұлдарыныңсөздеріненедепжауап беретінінтыңдауүшінқайтыпкелді

41Жақыптыңұлдарыоларғаалдап:«Бізсіздіңбарлық сөздеріңіздіәкемізЫсқаққаайттық,жәнесіздің сөздеріңізоғанұнады»,–деді

42Бірақолбізгебылайдеді:«ӘкесіЫбырайымбүкіл жербетініңИесіҚұдайданбылайдепбұйырды:оның ұрпағынанемес,қыздарыныңбіріналғысыкелетінкез келгенеркекбізсүндеттелгендейсүндеттелсін,содан кейінбізоғанқызымыздыәйелдіккебереаламыз».

43Ендіәкеміздіңбізгеайтқанбарлықжолдарын сендергебілдірдікӨйткенісенайтқандай,қызымызды сүндеттелмегенадамғабереалмаймыз,өйткенібұлбіз үшінұят

44Бірақегерсіздербізгеқұлақасып,бізсияқтыболып, барлықеркекұлдарыңыздысүндеттеугекеліссеңіздер, бізсізгеқызымыздыберуге,қыздарыңыздыдаөзімізге алуғакелісемізЕгерсіздербізгеқұлақассаңыздар,біз сияқтыболып,сүндеттелуімізкерекболса,біздесолай етеміз

45Егерсіздербізгеқұлақаспасаңыздар,барлық еркектердібізбұйырғандайсүндетке отырғызбасаңыздар,ондабізсізгекеліп,қызымызды сізденалыпкетеміз.

46ШекемменоныңәкесіХаморЖақыптың ұлдарыныңсөздерінестіп,бұлоларғақаттыұнады ШекемменоныңәкесіХаморЖақыптыңұлдарының тілектерінорындауғаасықты,өйткеніШекемДинаны қаттыжақсыкөріп,оғанжаныашыды

47ШекемменоныңәкесіХаморқалақақпасына асығысбарып,қаланыңбарлықадамдарынжинап, оларғаЖақыпұлдарыныңсөздерінайтты: 48БізЖақыптыңұлдарынакеліп,олардыңқыздары туралыәңгімелестік,албұладамдарбіздің қалауымыздыорындауғакеліседіМіне,біздіңжеріміз оларүшінөтекең,оларондатұрып,саудажасайды,

сүндеттелуікерек,албізолардыңсүндеттелутуралы нұсқауынорындағанкездеғанаолармалдарымен мүліктеріменбіргебіздіңарамыздатұрып,бізолармен бірхалықболамыз.

50ҚаланыңбарлықтұрғындарыСихемменоныңәкесі Хамордыңсөздерінестігенде,қаланыңбарлық тұрғындарыбұлұсыныстықолдап,сүндеттелуге мойынсұнды,өйткеніСихемменоныңәкесіХамор елдіңәміршілеріболғандықтан,олардыңарасында үлкенқұрметкеиеболды

51КелесікүніСихемменоныңәкесіХамортаңертең ертетұрып,қаланыңбарлықерадамдарынқаланың ортасынажинадыОларЖақыптыңұлдарыншақырды Оларсолкүніжәнекелесікүніөзүйлеріндегібарлық еркектердісүндеттеді.

52ОларСихемді,оныңәкесіХамордыжәнеСихемнің

1Сүндеттелгенеркектердіңсаныалтыжүзқырықбес еркекжәнеекіжүзқырықалтыбалаболды.

2БірақПередтіңұлы,ХамордыңәкесіХиддекемжәне оныңалтыағасыШехемменәкесіХамордыңсөздеріне құлақаспады,сүндеттелмеді.ӨйткеніЖақып ұлдарыныңұсынысыоларғажиіркеніштікөріндіҚала халқыныңоларғақұлақаспағанынақаттыашуланды

3Екіншікүнікешкеоларсүндеттелмегенсегіз кішкентайбаланытапты,өйткеніаналарыоларды СихемменоныңәкесіХаморданжәнеқала тұрғындарынанжасырыпқойғанеді.

4СихемменоныңәкесіХаморолардысүндеттеуүшін олардыңалдынаалыпкелугеадамжіберді,бірақ Киддекемменоныңалтыағасыоларғақылыштарымен шабуылжасап,өлтірмекболды

5ОларосыісүшінСихемдіжәнеоныңәкесіХаморды, сондай-ақДинаныдаөлтірмекболды.

6Олароларға:«Сендернеістедіңдер?Бұрын танымайтыневрейлердіңқыздарыналғыларыңкелетін, ата-бабаларыңсендергебұйырмағаністіістейтін қанахандықбауырларыңныңқыздарыныңарасында әйелдержоқпаеді?»–деді

10Шехем,оныңәкесіХаморжәнеқала тұрғындарыныңбәріеврейәйелініңкесіріненатабабаларыешқашанөсиететпеген,білмегеністерін істеді.СондасендерҚанаханжерініңтұрғындары, бауырларыңныңалдындақайдақашып,ұятсыздықты қайдажасырасыңдар?

11Сондықтанбізсеніңбұлістегеніңеқарсытұра алмаймыз,ата-бабаларымызбізгебұйырмағанбұл мойынтұрықтымойнымызғадасалуғаболмайды

12Міне,ертеңбізбарып,солжердетұратынбарлық ағайындарымызды,қанахандықағайындарды жинаймыз,сондасеніжәнесағансенетіндердіңбәрін өлтіреміз,сененде,олардандаешкімқалмайды.

13Хамор,оныңұлыШехемжәнеқаланыңбарлық халқыКиддекемменоныңағаларыныңсөздерін естігенде,қаттықорқып,істегеністерінеөкінді.

14СихемменоныңәкесіХаморәкелеріКиддекеммен оныңағаларынабылайдепжауапберді:«Бізгеайтқан барлықсөздеріңізшындық».

15Ендіата-бабаларымызбізгебұйырмағаністі еврейлердіңсүйіспеншілігіүшіністедікдеп ойламаңдарда,ойламаңдарда.

16Бірақбізолардыңқыздарыналуғақатыстыбіздің тілектеріміздіорындауниетіменқалауыемесекенін көргендіктен,текосышартпенғана,сондықтанбіз олардыңдауыстарынақұлақасып,сізкөргендейәрекет жасадық,оларданөзтілегіміздіалуүшін 17Оларданөтінішіміздіалғаннанкейін,бізоларға қайтыпкеліп,сізайтқандыорындаймыз

18Сондықтанбізсендерденденемізсауығып,қайтадан күшейгеншекүтіп,күтулеріңдіөтінеміз,соданкейін бізоларғақарсыбіргешығып,жүректеріңдежәне біздіңжүрегімізденеболса,соныістейміз

19ЖақыптыңқызыДинаКиддекемменоның ағаларыныңайтқансөздерініңбәрін,Хаморменоның ұлыСихемніңжәнеқалатұрғындарыныңоларғанедеп жауапбергенінестіді.

20ОласығысәкесініңСихемніңүйіндеоғанқарау үшінжібергенқызметшілерініңбірінәкесіЖақыппен ағаларынажіберіп:

21Киддекемменоныңағаларысендертуралыосылай кеңесберді,алХаморменСихемжәнеқалахалқы оларғаосылайжауапберді.

22Жақыпбұлсөздердіестігенде,қаттыашуланып, оларғаашуланды

23ШимонменЛеуіантберіп:«Бүкілжербетінің ҚұдайыЖаратқанИеніңалдындаантетемін,ертеңосы уақыттабүкілқаладабірде-біртіріжанқалмайды»,–деді

24Сүндеттелмегенжиырмажасжігітжасырынып қалғанедіБұлжасжігіттерШимонменЛеуігеқарсы шайқасты.ШимонменЛеуіолардыңонсегізінөлтірді, алекеуіоларданқашып,қаладағыәктасшұңқырларына қашыпкеттіШимонменЛеуіолардыіздеді,бірақтаба алмады

25ШимонменЛеуіқаланыаралапжүріп,қаланың барлықхалқынқылыштыңжүзіменқырып,ешкімді тіріқалдырмады

26Қаланыңортасындаүлкендүрбелеңбасталды,қала халқыныңайқайыаспанғакөтеріліп,барлықәйелдер

27ШимонменЛеуібүкілқаланықырыпсалды,қалада бірде-бірерадамдықалдырмады.

28ОларХаморменоныңұлыСихемдісемсердің жүзіменөлтірді,алДинаныСихемніңүйіненалып кетті.

29Жақыптыңұлдарыбарып,қайтыпоралдыда, өлтірілгендердітауып,қаладағыжәнеегістіктегі барлықмүлкінтонады.

30Оларолжаныалыпжатқанда,үшжүзадаморнынан тұрып,оларғатопырақшашып,таспенұрыптастады Шимоноларғабұрылып,бәрінқылышпенқырып тастадыШимонЛевидіңалдынабұрылып,қалағакірді 31Оларқойларыменөгіздерін,іріқараларын,қалған әйелдеріменбалаларындаалып,бәріналыпкетті Оларқақпаныашып,әкесіЖақыпқакүш-қуатпенкелді 32Жақыпқалағажасағанбарлықістерінжәнеолардан тартыпалынғанолжаныкөргенде,оларғақатты ашуландыЖақыполарға:«Мағаннеістедіңдер?Міне,

тыныштықтаптым,бірақолардыңешқайсысымаған араласқанжоқ»,–деді

33Ендісенменісолжердіңтұрғындарына, қанахандықтарменперездіктергежиіркеніштіеттің МеназғанаадаммынОлардыңбәрімағанқарсы жиналып,бауырларыменжасағанісіңдіестігендемені өлтіредіСолайетсем,менде,үйішімдежойылып

34ШимонменЛеуіжәнеолардыңбарлықағалары әкелеріЖақыпқабылайдепжауапберді:«Бізосы жердетұрамыз,алСихемқарындасымызғаосылай істейме?НегесенСихемніңістегендерінеүндемейсің? Олқарындасымызғакөшедегіжезөкшесияқтықарай ма?»

35СимеонменЛеуіСимехқаласынантұтқынғаалып, өлтірмегенәйелдердіңсанысексенбесболдыОлар еркекпенкездеспеді

36ОлардыңарасындаБунаесімдісұлу,келбеттіжас қызболдыШимононыәйелдіккеалдыТұтқынғаалып, өлтірмегенеркектердіңсанықырықжетіболды,ал қалғандарынөлтірді.

37СимеонменЛеуіСимехқаласынантұтқынғаалған барлықжасжігіттерменқыздарЖақыптыңұлдары МысыржеріненшыққанғадейінЖақыптыңұлдарына жәнеоларданкейінгібалаларынақұлболды

38ШимонменЛевиқаладаншыққаннанкейін,қалада жасырынып,қалахалқыныңарасындаөлмегенекіжас жігіторындарынантұрдыБұлжасжігіттерқалаға кіріп,оныаралапжүріп,қаланыңқаңырапбос қалғанын,еркексіз,текәйелдержылапжатқанынкөрді Жасжігіттерайқайлап:«Міне,еврейЖақыптың ұлдарыбүгіносықалағажасағанзұлымдығы,олар

41Яшубтыңелшілеріқайтыпкеліп,оған:«Бізқалаға келдік,олқирапқалды,ондаеркекжоқ;текжылап жатқанәйелдерғанабар;ондаотарда,іріқарадажоқ, өйткеніқаладағыныңбәрінЖақыптыңұлдарыалып кетті»,–деді.

42Яшуббұғантаңқалып:«Екіадамқалайша мұндайдыістейалады,соншаүлкенқаланықиратып, оларғақарсытұраалатынбірде-бірадамжоқ?»–деді.

43ӨйткенімұндайнәрсеНымродтыңзаманынанбері болғанемес,тіптіеңкөнезамандарданберідеболған емес;ТапнахпатшасыЯшубөзхалқына:«Батыл болыңдар,бізбарып,осыеврейлерменшайқасамыз, оларқалағанеістесе,оларғадасоныістейміз,қала халқыныңкегіналамыз»,–деді

44ТапнахпатшасыЯшуббұлмәселебойынша кеңесшілеріменкеңесті,алкеңесшілеріоған:«Сен жалғызеврейлердіжеңеалмайсың,өйткеніоларбүкіл қалағабұлжұмыстыістеугекүштіболуыкерек»,–деді

45Егеролардыңекеуібүкілқаланықиратып,ешкім оларғақарсышықпаса,егерсеноларғақарсышықсаң, олардыңбәрібізгеқарсыкөтеріліп,біздідежойып жібереді.

46Бірақегерсенайналамыздағыбарлықпатшаларға адамжіберіп,олардыңбасқосуынарұқсатетсең,онда бізоларменбіргебарып,Жақыптыңұлдарынақарсы соғысамыз;сондасенолардыжеңесің 47Яшубкеңесшілерініңсөздерінестіп,олардың сөздеріөзінеде,халқынадаұнады,сондықтанолсолай істеді;ТапнахпатшасыЯшубСихемменТапнахты қоршаптұрғанаморлықтардыңбарлықпатшаларына былайдепхабаржіберді:

48Меніменбіргебарып,мағанкөмектесіңдер,біз еврейЖақыптыжәнеоныңбарлықұлдарынөлтіріп, жербетіненжойыпжібереміз.ОлСихемқаласына осылайістеді,сендербұлтуралыбілмейсіңдерме?

49АморлықтардыңбарлықпатшаларыЖақып ұлдарыныңШехемқаласынажасағанзұлымдығын естіп,қаттытаңқалды

50Аморлықтардыңжетіпатшасыбарлықәскерлерімен, шамаменонмыңқылышпенжиналып,Жақыптың ұлдарынақарсысоғысуғакелді;Жақып аморлықтардыңпатшаларыныңұлдарынақарсы соғысуғажиналғанынестігенде,қаттықорқып,бұл онықаттықынжылтты

51ЖақыпШимонменЛеуигеашуланып:«Сендерне істедіңдер?Негемағанзиянкелтірдіңдер?Меніжәне меніңотбасымдыжоюүшінбарлықҚанаханұлдарын мағанқарсышығардыңдар?Менде,меніңотбасымда тынышедім,алсендермағаносылайістедіңдержәне өзістеріңменжертұрғындарынмағанқарсы қоздырдыңдар

52Яһудаәкесінебылайдепжауапберді:«Менің ағаларымШимонменЛеуіСихемніңбарлық тұрғындарынбекерөлтірдіме?Әрине,бұлСихемнің қарындасымыздыкемсітіп,ҚұдайымыздыңНұхпен оныңбалаларынабергенбұйрығынбұзғаныүшін болды.Сихемқарындасымыздыкүштептартыпалып, онымензинақорлықжасады 53Сихемосызұлымдықтыңбәрінжасады,біраққала

55Сихемқаласыменоныңхалқынолардыңқолына бергенҚұдайымыз,бізгеқарсыкележатқанбарлық қанахандықпатшалардыдабіздіңқолымызғабереді АғаларымСихемгенеістесе,бізоларғадасоны істейміз

56Ендіоларданқорықпаңыз,қорқыныштарыңызды тастаңыз,бірақҚұдайымызЖаратқанИегесеніңіз, бізгекөмектесуін,құтқаруынжәнежауларымызды қолымызғаберуінтілеңіз

57Яһудаәкесініңқызметшілерініңбіріне:«Барып, бізгеқарсыкележатқанпатшалардыңәскерлерімен қайдатұрғанынкөрші»,–депшақырды

58Қызметшіалысқақарап,Сихонтауыныңқарсысына көтеріліп,даладатұрғанпатшалардыңбарлық қостарынкөрдіде,Яһудағаоралып:«Міне,патшалар даладатұр,барлыққостарытеңізжағасындағықұмдай

59ЯһудаШимонменЛеуігежәнебарлық ағайындарынабылайдеді:«Қуаттанып,батыл болыңдар,өйткеніҚұдайымызЖаратқанИебізбен бірге,оларданқорықпаңдар»

60Әрқайсысыңызортағашығып,қаружарақтарыңызды,садақтарыңыздыжәне семсерлеріңіздікиіңіздер,сондабіз сүндеттелмегендергеқарсышайқасамыз;біздің ҚұдайымызЖаратқанИе,Олбіздіқұтқарады 61Оларорнынантұрып,әрқайсысы,үлкеніде,кішісі де,ЖақыптыңонбірұлыжәнеЖақыптыңбарлық қызметшілері,соғысқаруларынасыныпалды 62ХеврондаЫсқақтыңқасындаболғанбарлық қызметшілеріоларғатүрлісоғысқұралдарыменкелді. Жақыптыңұлдарыменолардыңқызметшілері,жүзон екіадам,осыпатшаларғақарайбеталды,Жақыпта оларменбіргебарды.

63ЖақыптыңұлдарыХебронға,яғниКиреат-Арбаға, әкелеріЫбырайымныңұлыЫсқаққабылайдепхабар жіберді:

64ҚұдайымызЖаратқанИегебізүшінжалбарынып, бізгеқарсыкележатқанқанахандықтардыңқолынан біздіқорғап,олардыбіздіңқолымызғатапсырагөр.

65ЫбырайымныңұлыЫсқақұлдарыүшінЖаратқан Иегедұғаетіп:«Уа,ҚұдайИем,сенәкеме:«Менсенің ұрпағыңдыаспанжұлдыздарындайкөбейтемін»деп уәдебергенедіңСенмағандауәдеберіп,Қанахан патшаларыбалаларымменсоғысуүшінжиналып

өйткенімұныңбәріністеуүшінкүшпенқұдіретсенің қолыңда.

69Жақыптыңұлдарыменолардыңқызметшілеріосы патшаларғақарайбеталды,оларҚұдайларыЖаратқан Иегесенді.Оларбаражатқанда,әкесіЖақыпта ЖаратқанИегедұғаетіп:«Уа,ҚұдайИем,құдіреттіде даңқтыҚұдай!Ежелгізаманнанбері,соданберіжәне мәңгіліккебилікетіпкележатқанҚұдай!

70Сенсоғыстардықоздырып,олардытоқтататынсың, сеніңқолыңдакөтеретінжәнетөмендететінкүшпен құдіретбар;О,меніңдұғамсеніңалдыңдақабыл болсын,сенмағанмейіріміңменбетбұрып,осы патшаларменолардыңхалқыныңжүректерін ұлдарымныңқорқынышыменбаурап,олардыжәне олардыңәскерлерінүрейлендіресің,жәнесаған сенетіндердіңбарлығынүлкенмейіріміңменқұтқара аласың,өйткенісенадамдардыбізгебағындырып, халықтардыбіздіңбилігімізгебағындырааласың

35-ТАРАУ

1Аморлықтардыңбарлықпатшаларыкеліп,Жақыптың ұлдарынанеістеукеректігітуралыкеңесшілерімен кеңесуүшіндалағашықтыОларәлідеолардан қорқып:«Міне,екеуібүкілСихемқаласынқырып тастады»,–депойлады

2ЖаратқанИеЫсқақпенЖақыптыңдұғаларынестіп, осыпатшалардыңкеңесшілерініңжүректерінқатты қорқынышпенүрейгетолтырды,оларбірауыздан былайдепайқайлады:

3Бүгінсенақымақсыңба,әлдееврейлермен шайқасатыныңдытүсінбейсіңбе?Негебүгінөз құрбандығыңақуанасың?

4Міне,олардыңекеуіқорықпай,үрейленбейСихем қаласынакеліп,қалатұрғындарыныңбарлығынқырып тастады,сондықтаноларғаешкімқарсытұраалмады, алсендеролардыңбәріменқалайшайқасасыңдар?

5СендеролардыңҚұдайыныңолардықаттыжақсы көретінінжәнеоларүшінежелгізаманнанбері жасалмағанқұдіреттіістержасағанынбілесіңдер,ал барлықхалықтардыңқұдайларыныңарасындаОның құдіреттіістерінетеңкелетінешкімжоқ 6Әрине,Ололардыңәкелері,еврейЫбырайымды, Нымродтыңжәнеоныбірнешеретөлтіргісікелген барлықхалқыныңқолынанқұтқарды 7ОлоныНымродпатшатастағаноттанқұтқарды,ал Құдайыоныоданқұтқарды

8Албасқакімсолайістейалады?Еламныңбес патшасынөлтіргеніанық,өйткеніоларсолкезде Содомдатұратынағасыныңұлынақолсұққанеді

9Олүйіндегіадалқызметшісінжәнебірнешеадамын ұстапалып,біртүндеЕлампатшаларынқуып,өлтірді де,ағасыныңұлынатартыпалғанбарлықмүлкін қайтарыпберді

10Әрине,сендеросыеврейлердіңҚұдайыоларға қаттыризаекенінбілесіңдер,олардаОғанқаттыриза, өйткеніоларОныңолардыбарлықжауларынан құтқарғанынбіледі

11Міне,Құдайынадегенсүйіспеншілігініңарқасында

арқылыбаласынадегенмейірімінбасады 13ОлардыңҚұдайыМысырпатшасыперғауынғажәне ГерарпатшасыӘбумәліккенеістегенінестімедіңбе? ОларЫбырайымныңәйеліналып,оны«олменің қарындасым»депатадыОлароныөлтіріп,әйелдікке алудыойлапқалмасындепойладыҚұдайоларғажәне олардыңхалқынаестігендеріңіздіңбәріністеді.

14Міне,бізЖақыптыңағасыЕсаутөртжүзадаммен оғанәкесініңбатасынтартыпалғанынесінетүсіріп, оныөлтірмекшіболғанынөзкөзімізбенкөрдік.

15ОлСирияданкелгенде,анасынбалаларыменбірге өлтіруүшінонықарсыалдыОныҚұдайынанбасқа кімқұтқараалды?Олоныбауырыныңжәне жауларыныңқолынанқұтқарды,жәнеололарды қайтаданқорғайтынысөзсіз

16СенестігензұлымдықтыСихемқаласынажасауға күшбергенҚұдайекенінкімбілмейді?

17ЕгеролардыңҚұдайысенбегенде,екіадамөз күшіменСихемсияқтыүлкенқаланықиратааларма еді?Олқалатұрғындарынөлтіруүшіносылайістеді 18Сондақалаңызданжиналып,олардыңбарлығымен шайқасуғашыққандардыжеңеаласызба,тіптімыңесе көпадамсізгекөмеккекелседе?

19Әрине,сендероларменсоғысуүшінемес,оларды таңдағанҚұдайыменсоғысуүшінкелгеніңдібілесіңдер жәнетүсінесіңдер,сондықтансендербүгінбәрің жойылуүшінкелдіңдер

20Сондықтанендіөздеріңетөніптұрғанжамандықтан аулақболыңдар,сондаоларменшайқасқа шықпағандарыңдұрысболады,өйткеніолардыңсаны аз,өйткеніолардыңҚұдайыоларменбірге.

21Аморлықтардыңпатшаларыкеңесшілерініңбарлық сөздерінестігенде,жүректеріүрейгетолып,Жақыптың ұлдарынанқорқып,оларғақарсысоғысқысыкелмеді. 22Оларкеңесшілерініңсөздерінеқұлақтүрді,олардың барлықсөздерінеқұлақасты,алкеңесшілердіңсөздері патшаларғақаттыұнады,оларсолайістеді.

23ПатшаларЖақыптыңұлдарынанбастартып, оларданбастартты,өйткеніолароларменсоғысуға батылыбармады,өйткеніоларданқаттықорқып, жүректеріелжірепкетті

24ӨйткенібұлоларғаЖаратқанИеденкелді,өйткені ОлқызметшілеріЫсқақпенЖақыптыңдұғаларын

жәнеұлдарыңдыазаптанқұтқарғанЖаратқанИеге арнапсолжердеқұрбандықүстелінсал»,–деді.

2Жақыпұлдарыменжәнебарлықменшігіменбірге тұрып,ЖаратқанИеніңсөзібойыншаБетелгекелді.

3ЖақыпБетелгекөшкендетоқсантоғызжастаеді. Жақып,оныңұлдарыжәнеоныменбіргежүрген барлықадамдарЛуздағыБетелдетұрдыСолжердеол өзінекөрінгенЖаратқанИегеарнапқұрбандықүстелін тұрғыздыЖақыппеноныңұлдарыБетелдеалтыай тұрды

4СолкездеЖақыппенбіргеболғанРебекканың емізушісі,ҰздыңқызыДеборақайтысболды;Жақып оныБетелдіңастындағыеменағашыныңастына жерледі

5СолкездеЖақыптыңанасыБетуелдіңқызыРебекка даХебронда,яғниКиреат-Арбада,қайтысболды.Ол ЫбырайымХетұлдарынансатыпалғанМахпела үңгірінежерленді

6Ребеккажүзотызүшжылөмірсүріп,қайтысболды. ЖақыпанасыРебекканыңқайтысболғанынестігенде, анасыүшінқаттыжылап,оныжәнееменағашының астындаемізетінДебораныжоқтап,солжердіАллонБахутдепатады

7СолкүндерісириялықЛабанқайтысболды,өйткені ҚұдайоныЖақыппенжасасқанкелісімдібұзғаныүшін жазалады

8Жақыпжүзжастаболғанда,ЖаратқанИеоған көрініп,батасынберіп,оныңатынИсраилдепқойды. СолкүндеріЖақыптыңәйеліРахилажүктіболды

9СолкездеЖақыппеноныңбарлықүй-іштері Бетелденәкесініңүйіне,Хебронға,баруүшінжолға шықты

10Оларжолдакележатқанда,Ефратағадейіназғана жолқалғанда,Рахилаұлтуып,қаттытолғақбасып, қайтысболды

11ЖақыпоныЕфратаға,яғниБетлехемге,баратын жолғақойып,қабірініңүстінеескерткішқойды,олосы күнгедейінсолжердетұр;Рахилақырықбесжылөмір сүріп,қайтысболды

12ЖақыпРахиладантуғанұлыныңатынБенджамин депқойды,себебіолоңжақтағыжердедүниегекелген

13Рахилақайтысболғаннанкейін,Жақыпөзінің шатырыноныңқызметшісіБилханыңшатырынатікті.

14РубенанасыЛияғақызғанышпенқарап,ашуланып, орнынантұрып,Билханыңшатырынакіріп,әкесінің төсегіналды.

15СолкездеРубенұлдарынантұңғыштыққұқығы, патшалықжәнедіниқызметкерлердіңқызметтері алыныптасталды,себебіоләкесініңтөсегінластады ТұңғыштыққұқығыЖүсіпке,патшалыққызмет Яһудаға,алдіниқызметкерлікЛеуігеберілді,себебі Рубенәкесініңтөсегінластады.

16ЖақыптыңПадан-Арамдатуғанұрпақтарымыналар: Жақыптыңонекіұлы

17Лияныңұлдары:тұңғышыРубен,оданкейінШимон, Леуі,Яһуда,Исахар,Забулунжәнеолардыңәпкесі Дина;алРахиланыңұлдары:ЖүсіппенБенджамин.

18ЛияныңкүңіЗилпаныңұлдары:ҒадпенАшир,ал РахиланыңкүңіБалханыңұлдары:ДанменНафталим; бұларЖақыптыңПадан-Арамдатуғанұлдары.

19Жақыпұлдарыменжәнебарлықиелеріменбірге

20АғасыЕсау,ұлдарыжәнеоғантиесілібарлық адамдарСейіржерінебарып,солжердеқоныстанды, Сейіржеріндеменшіктіжерлеріболды.Есауұлдары Сейіржеріндеөсіп-өніп,өтекөбейді

21ЕсауданҚанаханжеріндетуғанұрпақтарымыналар: Есауданбесұлтуылды

22АдаЕсаудантұңғышыЕлифазды,алоданРәгуелді, алАхлибамаоданЕуш,ЯламжәнеҚорахтытуыпберді. 23БұларЕсаудыңҚанаханжеріндетуғанұлдары; ЕсаудыңұлыЕлифаздыңұлдары:Теман,Омар,Сефо, Ғатам,КеназжәнеАмалекс,алРәгуелдіңұлдары: Нахат,Зерах,ШамажәнеМизза

24Еуштіңұлдары:Тимна,Алва,Жетет;алЯламның ұлдары:Ала,ПиноржәнеКеназ.

25Қорахтыңұлдары:Теман,Мибзар,Мағдиелжәне Ерам;бұларСейіржеріндегібилеушілерібойынша Есауұлдарыныңәулеттері.

26ХорлықСейірдіңұлдарыныңесімдері:Сейір жерініңтұрғындары:Лотан,Шобал,Зибеон,Ана, Дишан,ЕзержәнеДишон,олардыңжетіұлыбар.

27ЛотанныңұлдарыХори,Хеманжәнеолардың әпкелеріТимнаболдыТимнаЖақыппеноның ұлдарынакеліп,олароғанқұлақаспады.ОлЕсаудың ұлыЕлифаздыңкәнизагыболып,оғанАмалектітуды 28Шобалдыңұлдары:Алван,Манахат,Эбал,Шефо жәнеОнам,алЗибеонныңұлдары:АяхжәнеАна. ӘкесіЗибеонныңесектерінбағыпжүргенде,шөл даладайемдіктердітапқанАнаосыеді 29Әкесініңесектерінжемдепжүргенде,оларды жемдеуүшіншөлдалағаәртүрліуақыттаапаратын 30Біркүніололардытеңізжағалауындағышөл даланыңқарсысындағыбіржергеалыпкелді.Ол олардытамақтандырыпжатқанда,теңіздіңарғы жағынанқаттыдауылкөтеріліп,солжердежайылып жүргенесектердіңүстінетоқтады,сондаолардыңбәрі тоқтапқалды

31Соданкейінтеңіздіңарғыбетіндегішөлдаладан жүзжиырмағажуықүлкенжәнеқорқынышты хайуандаршығып,есектертұрғанжергекеліп,сол жердетұрды

32Солжануарлардыңортасынантөменқарайадам баласыныңпішінінде,алортасынанжоғарықарайаюға, алкейбіреулерініңқұйрықтарыиықтарыныңарасынан

36СейірұлыАнаныңұлдары:Дишонжәнеоның қарындасыАхлибама,Дишонныңұлдары:Хемдан, Ешбан,ИтранжәнеХеран,алЕзердіңұлдары:Білхан, ЗааванжәнеАқан,алДишонныңұлдары:Ұзжәне Аран.

37БұларСейіржеріндегірубасыларыбойыншахорлық Сейірдіңұрпақтары

38Есауменоныңұлдарысолжердіңтұрғыныхорлық СейірдіңжеріндетұрдыОлардыңжеріөсіп-өніп, көбейіп,көбейдіАлЖақып,оныңұлдарыжәне олардыңбарлықиелеріҚұдайолардыңәкесі Ыбырайымғабұйырғандай,Қанаханжеріндеәкелері Ысқақтыңқасындатұрды.

37-ТАРАУ

1Жақыптыңжүзбесіншіжылында,яғнионың балаларыменҚанаханжеріндетұрғантоғызыншы жылында,олПадан-Арамнанкелді.

2СолкүндеріЖақыпбалаларыменбіргеХеброннан көшіпкеттіОларжәнеолардыңбарлықүй-іштері Шехемқаласынақайтыпоралып,солжердетұрды. ӨйткеніЖақыптыңұлдарыСихемқаласынан малдарынажақсыжәнешөптіжайылымтауыпалды Шехемқаласықайтасалынғаннанкейін,ондаүшжүзге жуықерадамменәйелболды

3Жақып,оныңбалаларыжәнебарлықменшігіСимеон менЛеуіқаланыжаулапалғаннанбұрынПаданАрамнанкелгенСихемніңәкесіХамордансатыпалған егістікжеріндетұрды

4Шехемқаласынқоршапалғанқанахандықтармен аморлықтардыңбарлықпатшаларыЖақыпұлдарының Шехемгеқайтаоралып,солжердетұрғанынестіді

5Олар:«Жақыптыңеврейұлдарықалатұрғындарын жеңіп,қуыпшыққаннанкейінқайтаданқалағакеліп, сондатұраалама?Ендіқайтыпкеліп,қала тұрғындарынқуыпшығарама,әлдеөлтіреме?»–деді.

6Қанаханныңбарлықпатшаларықайтаданбасқосып, Жақыппеноныңұлдарыменсоғысуүшінбасқосты

7ТапнахпатшасыЯшупкөршілеспатшаларының барлығына:ГаашпатшасыЕланға,Шилопатшасы Ихуриге,ХазарпатшасыПаратонға,Сартонпатшасы Сусиге,Бет-ХоранпатшасыЛабанғажәнеОтнайма патшасыШабиргебылайдепхабаржіберді:

8Мағанкеліп,мағанкөмектесіңдерЕврейЖақыпты жәнеоныңұлдарын,сондай-ақоныңбарлықиелерін өлтірейікӨйткеніоларқайтаданСихемгекеліп,оны иемденіп,тұрғындарынбұрынғыдайқырыптастады.

9Осыпатшалардыңбәрібасқосып,барлық әскерлеріменкелді,теңізжағалауындағықұмдайкөп халықеді,олардыңбарлығыТапнахқақарама-қарсы тұрды.

10ТапнахпатшасыЯшупбарлықәскеріменоларға қарсыаттанып,қаласыртындағыТапнахқақарсы оларменбіргеқостіктіБарлықпатшаларЖақып ұлдарынақарсыжетітопболып,жетібөлімгебөлінді 11ОларЖақыппеноныңұлына:«Бізгекеліңдер,

асынып,жүзекіқызметшісіменбіргешайқасқа дайындалыпжатты

13Осыадамдардыңбәрі,Жақыптыңұлдары, қызметшілеріменбіргеосыпатшаларғабардыӘкелері ЖақыптасоларменбіргеболдыОлардыңбарлығы Сихемтөбесініңбасындатұрды

14ЖақыпұлдарыүшінЖаратқанИегедұғаетіп, қолынжайып:«Уа,Құдайым,СенҚұдіреттіҚұдайсың, Сенбіздіңәкемізсің,біздіжараттың,албізСенің қолыңныңтуындысымызБүгіноларменшайқасып, олардықолынанқұтқаруүшінкележатқан жауларыныңқолынанӨзіңніңмейіріміңмен ұлдарымдықұтқарагөр,өйткеніСеніңқолыңда азшылықтыкөпшіліктенқұтқаруүшінкүшпенқұдірет бар»,–деді

15Меніңұлдарыма,қызметшілеріңе,жауларымен шайқасуға,олардыжеңугежәнежауларынолардың алдындақұлатуғакүшпенбатылдықберҰлдарыммен қызметшілерімніңҚанаханұлдарыныңқолынанқаза табуынажолберме.

16Егерұлдарымменолардыңқызметшілерініңөмірін алудықаласаң,олардыбүгінаморлықпатшалардың қолынанқазатаппауүшінқызметшілеріңніңқолы арқылыүлкенмейіріміңменқабылда

17ЖақыпЖаратқанИегедұғаетуінтоқтатқанда,жер дірілдеп,күнқараңғыланды.Барлықпатшаларқатты қорқып,қаттыүрейленді

18ЖаратқанИеЖақыптыңдұғасынестіді,және ЖаратқанИебарлықпатшаларменолардың әскерлерініңжүректерінЖақыпұлдарыныңүрейімен таңданысыменбаурапалды

19ӨйткеніЖаратқанИеоларғаЖақыпұлдарының арбаларыныңдауысын,күштіаттардыңдауысынжәне оларғаеріпкележатқанүлкенәскердіңдауысын естіртті.

20БұлпатшаларЖақыптыңұлдарынанқаттықорқып, өзорындарындатұрғанкезде,Жақыптыңұлдарыжүз онекіадамменқаттыайқайлап,оларғақарайжақындап келді

21ПатшаларЖақыптыңұлдарыныңөздерінеқарай кележатқанынкөргенде,одансайынүрейленіп, бастапқыдағыдайЖақыптыңұлдарынаншегініп, оларменсоғыспауғабейімболды.

22Бірақоларшегінбеді,«еврейлерденосылайекірет шегінубізүшінұятболады»деді

23Жақыптыңұлдарыжақындапкеліп,осыпатшалар менолардыңәскерлерінеқарсышықты.Оларқараса, теңізқұмындайкөп,өтекүштіхалықекен 24ЖақыптыңұлдарыЖаратқанИегежалбарынып: «Уа,ЖаратқанИе,бізгекөмектес,бізгежауапбер,

26ЖақыптыңұлыЯһудаағаларынанбұрынжүгіріп,он қызметшісіменбіргеосыпатшаларғақарайбеталды.

27ТапнахпатшасыЯшубтаөзәскеріменЯһуданың алдынанбіріншіболыпшықты.ЯһудаЯшубпеноның әскерініңөзінеқарайкележатқанынкөргенде, Яһуданыңашуылаулап,іштейқаһарылаулап, шайқасқажақындады,Яһудаөзөмірінқатергетігуге белбуды.

28ЯшубпеноныңбүкіләскеріЯһудағақарайкеле жаттыОлөтекүштіжәнеқуаттыатқамініпкеле жаттыЯшубөтебатыладамеді,басынанаяғынадейін темірменжезбенқапталғанеді

29Олатүстіндекележатып,барлықшайқастардағы әдет-ғұрыптарыбойынша,екіқолыменалдынанда, артынандажебелердіатып,жебелерінкөздеген жеріненешқашанқалысқалдырмаған.

30ЯшубЯһудаменшайқасуғакеліп,Яһудағақарсы көпжебелақтырғанкезде,ЖаратқанИеЯшубтың қолынтартып,оныңатқанбарлықжебелеріөз адамдарынатиіпкетті

31Осығанқарамастан,ЯшубЯһудағақарай жебелерменшабуылжасауүшіналғажылжиберді, бірақолардыңарасындағықашықтықшамаменотыз шынтақболды,алЯһудаЯшубтыңөзінежебелерін лақтырғанынкөргенде,ашуданқайнағанкүшіменоған қарайжүгірді

32Яһудажерденалпысшекелсалмағыбарүлкентасты алды.ЯһудаЯшубқақарайжүгіріп,тасоның қалқанынатидіЯшубсоққыданесеңгіреп,аттанжерге құлады

33СондақалқанЯшубтыңқолынанжарылып, соққыныңкүшіменшамаменонбесшынтақ қашықтыққасекіріптүсті,алқалқанекіншіқостың алдынақұлады.

34ЯшубпенбіргекелгенпатшаларалыстанЖақып ұлыЯһуданыңкүшінжәнеоныңЯшубқанеістегенін көріп,Яһудаданқаттықорықты.

35ОларЯшубтыңшатасқанынкөріп,оныңқосының жанынажиналдыЯһудасемсерінсуырыпалып, Яшубтыңқосынанқырықекіадамдыөлтірді.Яшубтың қосыныңбүкілмүшесіЯһудаданқашыпкетті,оған ешкімқарсытұраалмадыОларЯшубтытастап,одан қашыпкетті,алЯшубәліжердежатты.

36Яшубөзқосыныңбарлықадамдарыныңөзінен қашыпкеткенінкөріп,үрейленіп,Яһудағақарсы асығыптұрдыда,Яһудағақарсытұрды.

37ЯшубЯһудаменбір-бірлепшайқасып,қалқандарын бір-бірінеқойды,алЯшубтыңбарлықадамдары Яһудаданқаттықорқып,қашыпкетті

38ЯшубЯһуданыңбасынасоғуүшіннайзасынқолына алды,бірақЯһудақалқанынЯшубтыңнайзасынақарсы тезарадабасынақойыпалды,сондықтанЯһуданың қалқаныЯшубтыңнайзасынансоққыалып,қалқанда қақайырылды

39Яһудақалқаныныңжыртылғанынкөргенде, семсерінсуырыпалып,Яшубтыңтобығынанұрдыда, аяқтарыншауыптастады.Яшубжергеқұлап,найзасы қолынантүсіпқалды

40ЯһудаасығысЯшуптыңнайзасыналып,басын шауып,аяғыныңжаныналақтырыпжіберді.

41ЖақыптыңұлдарыЯһуданыңЯшубқанеістегенін

42Жақыптыңұлдарыонбесмыңадамынқұлатып, олардыасқабақтардыұрыпжатқандайқырыптастады, алқалғандарыжандарынсақтапқалуүшінқашыпкетті 43ЯһудаәлідеЯшубтыңденесініңжанындатұрып, оныңсауытыншешіпалды

44ЯһудадаЯшубтыңайналасындағытемірменжезді алыптастады,сондаЯшубтыңтоғызбасшысыЯһудаға қарсысоғысуғакелді

45Яһудаасығысжердентасалып,біреуініңбасына тиіп,бассүйегісынып,денесідеаттанжергеқұлап түсті

46ҚалғансегізбасшыЯһуданыңкүшінкөріп,қатты қорқып,қашыпкеттіЯһудаонадамыменбірге олардыңсоңынанқуыпжетіп,олардықуыпжетіп, қырыптастады.

47Жақыптыңұлдарыәлідепатшалардыңәскерлерін талқандап,көпшілігінөлтірді,бірақсолпатшалар батылдықпенқолбасшыларыменбіргетұрып,

48Жақыптыңбарлықұлдарыпатшалардыңәскерлерін

келдіЯһудаәлідеЯшубтыңсегізбасшысынөлтіріп, киімдеріншешіпжатқанеді

49ЛевиГаашпатшасыЭлонныңонтөрт қолбасшысыменбіргеоныөлтіруүшіноғанқарайкеле жатқанынкөрді,бірақЛевимұнынақтыбілмеді

50Элонменоныңсарбаздарыжақындапкележатты, алЛевиартынақараса,артынаншайқасқадайын тұрғанынкөрдіЛевионекіқызметшісіменбірге жүгіріп,Элонменоныңсарбаздарынқылыштың жүзіменөлтірді

38-ТАРАУ

1ШилопатшасыИхуриЕлонғакөмектесуүшін Жақыпқажақындағанда,Жақыпқолындағысадағын суырыпалып,Ихуригежебетиіп,олқазатапты 2ШилопатшасыИхуриқайтысболғаннанкейін, қалғантөртпатшақалғанқолбасшыларменбірге орындарынанқашыпкеттіде,шегінугетырысып: «Бізденкүштіүшпатшаменолардыңқолбасшыларын

жатқанда,Жақыпсадағынатып,патшалардықырып, олардыңбарлығынқырыптастады.

6ОлХазарқаласыныңқақпасындаХазарпатшасы Паратонды,соданкейінСартонпатшасыСусиді, БетхоринпатшасыЛабандыжәнеМахнаймапатшасы ШабирдіөлтірдіОлолардыңбарлығынжебемен өлтірді,әрқайсысынабір-біржебедентиіп,оларқайтыс болды.

7Жақыптыңұлдарыбарлықпатшалардыңөлгенін, олардыңбытырап,шегініпбаражатқанынкөргенде, Хазарқақпасыныңалдындапатшалардыңәскерлерімен шайқасынжалғастырды,бірақолартөртжүзгежуық адамдыөлтірді.

8СолшайқастаЖақыптыңүшқызметшісіқазатапты Яһудаүшқызметшісініңқазатапқанынкөргенде, қаттықайғырып,аморлықтарғадегенашуылаулады.

9Патшаәскерлерініңқалғанбарлықадамдары өмірлеріненқаттықорқып,қашыпбарып,Хазар қаласыныңқабырғаларыныңқақпасынбұзыпкірдіде, қалағааман-есенкірді

10ОларХазарқаласыныңортасынатығылды,өйткені Хазарқаласыөтеүлкенжәнекеңеді.Барлықәскер қалағакіргенде,Жақыптыңұлдарыолардыңсоңынан қалағақарайжүгірді

11Сосыншайқастатәжірибелітөртбатырқаладан шығып,қолдарынақылышпеннайзаұстап,қаланың кіреберісіндетұрдыОларЖақыпұлдарының қарсысынатұрып,олардыңқалағакіруінерұқсат бермеді

12Нафталижүгіріпбарып,олардыңарасынакеліп, қылышыменекеуінөлтіріп,бастарынбірқимылмен шауыптастады

13Олқалғанекеуінебұрылыпқараса,олардыңқашып баражатқанынкөрді.Ололардыңсоңынанқуыпжетіп, олардыұрып-соғыпөлтірді

14Жақыптыңұлдарықалағакеліп,қаланыңтағыбір қабырғасыбарекенінкөрді.Оларқабырғаның қақпасыніздеді,бірақтабаалмадыЯһудақабырғаның үстінесекіріпшықты,алШимонменЛеуіоның соңынанерді,үшеуідеқабырғаданқалағатүсті.

15ШимонменЛеуіқалағақашыпкіргенбарлықер адамдарды,сондай-аққалатұрғындарынәйелдерімен жәнебалаларыменбіргесемсердіңжүзіменқырып тастады,алқаланыңайқайыаспанғакөтерілді

16ДанменНафталинеліктенжоқтаушуышыққанын көруүшінқабырғағасекірді.Жақыптыңұлдары бауырларыүшіналаңдап,қалатұрғындарыныңжылап, жалбарынып:«Қаладағыбарымыздыалыпкетіңдер, текбіздіөлтірмеңдер»,–депжатқанынестіді 17Яһуда,ШимонжәнеЛеуіқалатұрғындарын қиратудытоқтатқаннанкейін,қабырғағакөтеріліп, қабырғадатұрғанДанменНафталимдіжәнеқалған ағайындарыншақырдыШимонменЛеуіоларғақалаға кіретінжолдыхабарлады,алЖақыптыңбарлық ұлдарыолжаныалуғакелді 18ЖақыптыңұлдарыХазарқаласынанолжаны,қойқойменіріқарамалдыжәнедүние-мүлктітонап,сол күніқаладанқашыпкетті

19КелесікүніЖақыптыңұлдарыСартонғабарды, өйткеніоларқаладақалғанСартонтұрғындарының

20Қорғанныңбағанасыныңбиіктігіелушынтақтай,ені

қорғанынкөріп,ішіненкіреберісіздеді,бірақтаба алмады.

21Қалағакіреберісартқыжақтаболатын,қалағакіргісі келгенәрбірадамсолжолменөтіп,бүкілқаланы айналыпөтетін,соданкейінқалағакіретін

22Жақыптыңұлдарықалағакіреалмайтынынкөріп, қаттыашуланды.ҚалатұрғындарыЖақыптың ұлдарыныңоларғакележатқанынкөріп,қатты қорықты,өйткеніоларолардыңкүшіменХазарғане істегенінестігенеді.

23СартонқаласыныңтұрғындарыЖақыптың ұлдарыменсоғысуүшінқалағажиналғаннанкейін, оларқалағакіріпкетпесүшіноларғақарайшыға алмады,бірақолардыңөздерінеқарайкележатқанын көргенде,оларданқаттықорықты,өйткеніолар олардыңкүшіменХазарғанеістегенінестігенеді.

24СондықтанСартонтұрғындарыЖақыптыңұлдары келгенгедейінқалағаапаратынжолдыңкөпірінтез арадаалыптастап,онықалағаалыпкірді.

25Жақыптыңұлдарыкеліп,қалағакіретінжолды іздеді,бірақтабаалмадыҚалатұрғындары қабырғаныңбасынашығып,Жақыптыңұлдарының қалағакіретінжоліздепжүргенінкөрді

26ҚалатұрғындарықабырғаныңбасындаЖақыптың ұлдарынсөгіп,қарғады.Жақыптыңұлдарыбұлсөгісті естігенде,қаттыашуланып,іштеріндеашупайдаболды 27Жақыптыңұлдарыоларғаашуланып,барлығы орындарынантұрып,баркүштеріменқорғанғасекіріп, қырықшынтақенібарқорғандыбасыпөтті

28Оларқорғаннанөткенненкейінқалақабырғасының астындатұрдыда,қаланыңбарлыққақпаларының теміресіктерменқоршалғанынкөрді

29Жақыптыңұлдарықалақақпаларыныңесіктерін бұзыпашуғажақындады,бірақтұрғындароларды жібермеді,өйткеніоларқабырғаныңбасынантастар менжебелерділақтырабастады

30Қабырғадағыадамдардыңсанышамаментөртжүз адамболдыЖақыптыңұлдарықалатұрғындарының қалақақпаларынашуғарұқсатбермегенінкөргенде, секіріп,қабырғаныңбасынашықты.Яһудақаланың шығысжағынаалдыменкөтерілді

31ҒадпенАшироныңсоңынанқаланыңбатыс бұрышына,ШимонменЛеуісолтүстікке,Данмен Рубеноңтүстіккеқарайөрледі

32Қабырғаныңүстіндетұрғанқалатұрғындары Жақыпұлдарыныңөздерінеқарайкележатқанынкөріп,

34ҚаладанекіжүзгежуықадамқашыпкеттіОлардың барлығықаладағыбірмұнарағатығылды.Яһуда олардымұнарағадейінқуыпжеттіМұнаранықиратып, мұнараадамдардыңүстінеқұлады,сондабәріқаза тапты.

35Жақыптыңұлдарысолмұнараныңшатырымен көтеріліп,қаланыңалысжеріндетағыбірмықтыжәне биікмұнараныңтұрғанынкөрді.Оныңтөбесікөкке жетіптұрдыЖақыптыңұлдарыасығыстүсіп,барлық адамдарыменбіргесолмұнарағабардыОндаүш жүздейеркек,әйелжәнебалабарекен

36Жақыптыңұлдарымұнарадағыларғақаттысоққы беріп,оларданқашыпкетті.

37ШимонменЛеуіолардыңсоңынанқуды,солкезде оларжасырынғанжерденонекімықтыжәнебатыр адамоларғақарайшықты.

38СолонекіадамШимонменЛевигеқарсықатты шайқасты,алШимонменЛевиолардыжеңеалмады, алсолбатырларШимонменЛевидіңқалқандарын сындырып,олардыңбіріЛевидіңбасынақылышпен ұрды,өйткеніЛевиқылыштанқорқып,қолыноның басынатигізді,алқылышЛевидіңқолынатиіп, Левидіңқолынкесіпалудықаламады 39Левибатырдыңқылышынқолынаалып,оны күшпентартыпалдыда,күштініңбасыншауып,басын кесіптастады

40Леуіліктерменшайқасуғаонбірадамкелді,өйткені олардыңбіреуіөлтірілгенінкөрді,алЖақыптың ұлдарышайқасты,бірақЖақыптыңұлдарыоларды жеңеалмады,өйткеніоларөтекүштіеді

41Жақыптыңұлдарыолардыжеңеалмайтынынкөріп, Шимонқаттыайқайлады,алонбіркүштіадам Шимонныңайқайынантаңқалды

42ЯһудаалыстанШимонныңайқайынестиді.Нафтали менЯһудақалқандарыменШимонменЛеуігеқарай жүгіріп,олардыңсолкүштіжауынгерлерменшайқасып жатқанынкөрді,қалқандарысынғандықтан,оларды жеңеалмады

43НафталиШимонменЛевидіңқалқандарының сынғанынкөріп,қызметшілеріненекіқалқандыалып, ШимонменЛевигеәкелді

44СолкүніШимон,ЛеуіжәнеЯһудаүшеуідекүн батқаншаонбірбатырғақарсышайқасты,бірақ оларданбасымтүсеалмады

45БұлтуралыЖақыпқахабарланғанда,олқатты қайғырып,ЖаратқанИегедұғаетті.Олжәнеоныңұлы Нафталиосыбатырларғақарсыаттанды

46Жақыпжақындап,садағынтартып,батырларға жақындап,үшеуінсадақпенатыпөлтірді,алқалған сегізікерібұрылды,сондаоларғақарсысоғысалдыңғы жәнеартқыжағынанжүріпжатқанеді,оларөз өмірлеріненқаттықорқып,Жақыптыңұлдарынақарсы тұраалмай,қашыпкетті

47Қашыпбаражатқанда,оларөздерінеқарайкеле жатқанДанменАширдікездестірдіОларкенеттен оларғашабуылжасап,шайқасып,екеуінөлтірдіЯһуда меноныңағайындарыолардықуыпжетіп, қалғандарынөлтірді

48Жақыптыңбарлықұлдарықайтыпоралып,қаланы аралап,ерадамдарбар-жоғыніздеді.Оларқаладағы

қаладақалдырып,өлтірмеді

50Сартонқаласыныңбарлықтұрғындарыкүшті адамдареді,олардыңбіреуімыңадамдықуыпжетеді, алекеуіқалғанонмыңадамнанқашыпкетеалмайды

51ЖақыптыңұлдарыСартонқаласыныңбарлық тұрғындарынқылыштыңжүзіменқырыптастады, сондықтанешкімоларғақарсытұраалмады,ал әйелдердіқаладақалдырды.

52Жақыптыңұлдарықаланыңбарлықолжасыналып, қалағандарынтартыпалды,қаладанқой,табынжәне мүліктітартыпалды.ЖақыптыңұлдарыХазармен оныңтұрғындарынаістегендерінСартонменоның тұрғындарынадаістеді,оларбұрылып,кетіпқалды

39-ТАРАУ

1ЖақыптыңұлдарыСартонқаласынаншығып,екіжүз шынтақтайжүргенде,оларғақарайкележатқанТапнах тұрғындарынкездестірді,өйткеніоларТапнах

оларменшайқасуғашықты

2Сонымен,Тапнахқаласындақалғандардыңбәрі

менСартоннантартыпалғанолжаларыменолжаларын оларданқайтарыпалудыойлады

3ТапнахтыңқалғанадамдарысолжердеЖақыптың ұлдарыменшайқасты,Жақыптыңұлдарыолардыжеңді, оларқашыпкеттіде,Арбеланқаласынадейінқуып жетті,бәріЖақыптыңұлдарыныңалдындақазатапты. 4ЖақыптыңұлдарыТапнахтанолжаалуүшін ТапнахқаоралдыТапнахқакелгенде,Арбелан халқыныңбауырларыныңолжасынқұтқаруүшін оларменкездесугешыққанынестідіЖақыптың ұлдарықаланытонауүшінТапнахтаонадамын қалдырып,Арбеланхалқынақарайбеталды.

5АрбелантұрғындарыәйелдеріменбіргеЖақыптың ұлдарыменшайқасуғашықты,өйткеніолардың әйелдерішайқастатәжірибеліеді,жәнеоларшамамен төртжүзеркекпенәйелдентұрды

6СондаЖақыптыңбарлықұлдарықаттыайқайлап, Арбелантұрғындарынақарайжүгірді.

7АрбелантұрғындарыЖақыпұлдарыныңайқайын, арыстанныңгүріліндей,теңізбентолқындардың гүріліндейақырғанынестіді

8Жақыптыңұлдарынанқорқып,жүректерінүрей биледіОларқаттықорқып,шегініп,қалағақашып кетті.Жақыптыңұлдарыолардықалақақпасынадейін қуыпжеттіОларқаладаоларғатапболды 9Жақыптыңұлдарықаладаоларменшайқасты,ал

барлықтұрғындарын,ерлерді,әйелдердіжәне балалардықылышпенқырыптастады.

11Сартоннанқашыпкеткенқалғанхалықты ЖақыптыңұлдарыАрбеландақырыптастады.

ЖақыптыңұлдарыХазарменСартонғаістегендерін АрбеланменТапнахқадаістедіБарлықер адамдардыңөлгенінкөргенәйелдерқаланың шатырларынашығып,Жақыптыңұлдарынжаңбырдай тастарменұрды

12Жақыптыңұлдарықалағаасығыпкіріп,барлық әйелдердіұстапалып,қылыштыңжүзіменшауып өлтірдіЖақыптыңұлдарыбарлықолжаменолжаны, қойментабынменіріқарамалдытартыпалды.

13ЖақыптыңұлдарыТапнахқа,ХазарғажәнеШилоға істегендерінМахнаймағадаістеді,соданкейінолар солжерденбұрылып,кетіпқалды.

14БесіншікүніЖақыптыңұлдарыГаашхалқының оларғақарсышайқасқажиналғанынестіді,себебіолар патшасыменқолбасшыларынөлтіргенеді.Өйткені Гаашқаласындаонтөртқолбасшыболған,ал Жақыптыңұлдарыолардыңбарлығынбірінші шайқастаөлтіргенеді.

15СолкүніЖақыптыңұлдарықаруларынасынып, ГааштұрғындарынақарсышайқасқааттандыГаашта аморлықтардыңкүштіжәнеқұдіреттіхалқыболды. Гаашаморлықтардыңбарлыққалаларыныңішіндегіең мықтыжәнееңжақсыбекіністіқалаболды,оныңүш қабырғасыболды.

16ЖақыптыңұлдарыГаашқакеліп,қала қақпаларыныңқұлыптаулыекенін,сыртқықабырғаның басындабесжүзгежуықадамтұрғанын,алтеңіз жағасындағықұмдайкөпадамқаланыңсыртында Жақыптыңұлдарынашабуылжасаптұрғанынкөрді

17Жақыптыңұлдарықалақақпаларынашуға жақындадыОларжақындапкележатқанда,қаланың артқыжағындаторуылдаптұрғандарорындарынан шығып,Жақыптыңұлдарынқоршапалды.

18ЖақыптыңұлдарыГаашхалқыныңарасында қоршаудаболды,шайқасолардыңалдыңғыжәнеартқы жағындажүріпжатты,қабырғадағыбарлықадамдар қабырғаданоларғажебелерментастарлақтырды 19ЯһудаГааштыңадамдарыныңөздерінентым ауырлапбаражатқанынкөріп,қаттыайқайлады. ГааштыңбарлықадамдарыЯһуданыңайқайынан қорқыпкеттіОныңқаттыайқайынанадамдар қабырғаданқұлаптүсті.Қаланыңсыртындағыжәне ішіндегібарлықадамдарөмірлеріненқаттықорықты 20Жақыптыңұлдарықалақақпаларынбұзуға жақындағанда,Гааштұрғындарықабырғаныңбасынан таспенжебелерділақтырып,олардықақпадан қашырыпжіберді

21Жақыптыңұлдарықаласыртынанөздеріменбірге келгенГааштыңадамдарынақарсықайтыпоралды ОларолардыасқабақтардыұрғандайқаттықырыпжойдыБірақоларЖақыптыңұлдарынақарсытұра алмады,өйткеніЯһуданыңайқайынанүрейленіп,қатты қорқыпкетті.

22Жақыптыңұлдарықаласыртындағылардыңбәрін өлтірдіЖақыптыңұлдарықалағакіріп,қала қабырғаларыныңастындашайқасуүшінәліде

оларғажебелерментастардыжаңбырсияқты лақтырды,оларқабырғаныңастынанқашыпкетті 24ҚабырғадағыГаашхалқыЖақыпұлдарының қабырғаныңастынанжеңеалмағанынкөріп,Жақып ұлдарынбылайдепсөгісайтты: 25Сендергенеболды,шайқастажеңеалмайсыңдар? Ондасендераморлықтардыңоншакүштіемес қалаларынаістегендеріңдіқуаттыГаашқаласымен оныңтұрғындарынаістейаласыңдарма?Сенбіздің арамыздағыәлсіздергедесолайістедің,оларды қаланыңкіреберісіндеқырыптастадың,өйткеніолар сеніңайқайыңнанқорыққандаәлсірегенеді 26Ендісендеросыжердешайқасааласыңдарма? Әрине,сендердіңбәріңосындаөлесіңдер,албізсендер қиратқанқалалардыңкегіналамыз

27ГааштұрғындарыЖақыптыңұлдарынқаттықорлап, олардықұдайларыменқорлады,қабырғаданжебелер ментастардылақтырудыжалғастырды

28ЯһудаменоныңағайындарыГааштұрғындарының сөздерінестіп,қаттыашуланды.Яһудабұлісте Құдайынақызғанышпенқарап:«Уа,ЖаратқанИе, бізгежәнебауырларымызғакөмектесегөр!»–деп жалбарынды.

29Олқолындажалаңашсемсерінұстап,баркүшімен алысқажүгірдіде,жерденсекіріп,күшіжетпей қабырғағамініпкетті,алқылышықолынантүсіпқалды. 30Яһудақабырғағаайқайлады,қабырғадағылардың бәріқорқыпкеттіОлардыңкейбіреулеріқабырғадан қалағақұлап,қазатапты.Қабырғадақалғандар Яһуданыңкүшінкөргендеқаттықорқып,жандарын сақтапқалуүшінқалағақашыпкетті

31КейбіреулерқабырғадаЯһудаменшайқасуға батылдандыОларЯһуданыңқолындақылышжоқ екенінкөргендеоныөлтіругежақындадыОлароны қабырғаданбауырларыналақтырыпжіберудіойлады. ҚаладанжиырмаадамоларғакөмектесугекелдіОлар Яһуданықоршапалып,бәріоғанайқайлап, қылыштарынсуырыпжақындады.Яһудақорқытты. Яһудақабырғаданбауырларынаайқайлады 32Жақыппеноныңұлдарысадағынқабырғаның астынансуырыпалып,қабырғаныңбасындатұрғанүш адамдыұрдыЯһудаайқайлап:«Уа,ЖаратқанИе,бізге көмектесегөр,ЖаратқанИе,біздіқұтқарагөр»,–деп қаттыайқайладыОлқабырғағақаттыдауыспен айқайлады,айқайалыстанестілді

33Осыайқайданкейінолтағыдаайқайлады,

олардыңжүректерінеЯһудаданқорқусезімінұялатты, сондықтаноларОғанжақындайалмады.

36Жақыппеноныменбіргеболғандардыңбәрі садақтықабырғаныңастынансуырыпалып,қабырғада онадамдыөлтірді.ОларЖақыппеноныңұлдарының алдындақабырғаныңастынақұлады

37Қабырғадағыларжиырмаадамыныңқазатапқанын көргенде,әлідесемсерлерінсуырып,Яһудағақарай жүгірді,бірақЯһуданыңкүшінеқаттықорқып,оған жақындайалмады

38ОлардыңАрудесімдібатырларыныңбіріЯһуданың басынақылышыменшапалақтауүшінжақындағанда, Яһудаасығысқалқанынбасынатигізді,қылыш қалқанғатиіп,қалқанекігебөлінді

39БұлбатырЯһуданыжеңгенненкейін,Яһудадан қорқып,жанынаманалыпқалуүшінқашыпкетті. Аяғықабырғағатайып,қабырғаныңастындатұрған ЖақыпұлдарыныңарасынақұладыЖақыпұлдары оныұрыпөлтірді.

40Яһуданыңбасыкүштіадамныңсоққысынанауырып, Яһудаөліпқалажаздады

41Яһудасоққыданпайдаболғанауырсынудан қабырғағаайқайладыДаноныестігенде,ашуылаулап, орнынантұрып,алысқажүгіріп,жерденсекіріп, ашуданшыққанкүшіменқабырғағашықты.

42ДанЯһудағажақынқабырғағажеткенде, қабырғадағыЯһудағақарсытұрғандардыңбәріқашып кетті.Оларекіншіқабырғағаөрмелепшығып,екінші қабырғаданДанменЯһудағажебелерментастар лақтырып,олардықабырғаданқуыпшығуғатырысты

43ЖебелерментастарДанменЯһудағатиіп, қабырғадаөліпқалажаздадыДанменЯһуда қабырғаданқашқанжеріндеекіншіқабырғадан жебелерментастарменшабуылғаұшырады.

44Жақыппеноныңұлдарыәлідеқаланың кіреберісінде,біріншіқабырғаныңастындатұрды, жәнеоларекіншіқабырғадатұрғандықтан,қала тұрғындарынақарайсадақтартаалмады

45ДанменЯһудаекіншіқабырғаданатылғантастар менжебелергешыдайалмай,қалахалқының қасындағыекіншіқабырғағасекірдіЕкінші қабырғадағықалахалқыДанменЯһуданыңекінші қабырғағажақындағанынкөргенде,бәріайқайлап, қабырғалардыңарасынантөментүсті

46Жақыппеноныңұлдарықалахалқыныңайқайшуынестіп,әліқалакіреберісіндетұрды.Оларекінші қабырғадатұрғанДанменЯһудаүшіналаңдады 47Нафталиашу-ызаданқайнағанкүшіменкөтеріліп, қаладаестігенайқай-шудыңсебебінкөруүшінбірінші қабырғағасекірдіИсахарменЗабулунқаланың есіктерінбұзуғажақындап,қалақақпаларынашып, қалағакірді.

48Нафталибіріншіқабырғаданекіншісінесекіріп, ағаларынажәнеқабырғадағыГааштұрғындарына көмеккекелдіНафталиағаларынакөмектесуүшін үшіншіболыпкелгенінкөргенде,бәріқашып,қалаға кірді.Жақып,оныңбарлықұлдарыжәнебарлық жігіттеріқалағакеліп,оларғақарайбеталды 49Яһуда,ДанжәнеНафталиқабырғаданқалағатүсіп, қалатұрғындарынқудалады.ШимонменЛеуіқала сыртынанкелгендіктен,қақпаныңашықекенінбілмеді

жиырмамыңғажуықерменәйелдіөлтірді,олардың ешқайсысыЖақыптыңұлдарынақарсытұраалмады. 51Қаладақанкөпағып,олөзенсияқтыағыпжатты, қанқаланыңсыртынақарайөзенсияқтыағып, Бетхориншөлінежетті

52БетхоринхалқыГаашқаласынанағыпжатқанқанды алыстанкөрді,алжетпіскежуықадамқандыкөруге жүгіріпбарып,қанжатқанжергежетті

53ОларқанныңізіменГаашқаласыныңқабырғасына жетті.Оларқаладанқанағыпжатқанынкөрді.Гааш тұрғындарыныңайқайлағандауысынестіді,өйткені қанкөккекөтеріліп,суағынындаймолағыпжатты 54ЖақыптыңбарлықұлдарыГааштұрғындарынәліде қырып-жоюменайналысып,кешкедейіноларды қырыпжатты,шамаменжиырмамыңеркекпенәйел, алХоринхалқы:«Бұлеврейлердіңісіекен,өйткені оларәлідеаморлықтардыңбарлыққалаларындасоғыс жүргізіпжатыр»,–деді

55СолхалықасығысБетхорингеқарайжүгірдіде, әрқайсысыөзқаруларыналып,Бетхоринніңбарлық тұрғындарынаЖақыптыңұлдарыменшайқасуға шақырды.

56ЖақыптыңұлдарыГааштұрғындарынқырып болғаннанкейін,қаланыаралап,өлтірілгендердіңбәрін тонауғатырысты.Қаланыңеңшетінежеткенде, қолдарындақылышжоқүшөтекүштіадамды кездестірді

57Жақыптыңұлдарыолартұрғанжергекелді,ал мықтыларқашыпкетті,алолардыңбіріЗабулунды ұстапалдыОлжас,аласабойлыбаланыкөріп,оны күшіменжергеқұлатты.

58Жақыпқылышыменоғанқарайжүгірді,алЖақып оныбелінентөменқарайқылышпенұрып,екігебөлді, алденесіЗабулунныңүстінеқұлады.

59Екіншісіжақындапкеліп,Жақыптыжергеқұлату үшінұстапалдыЖақыпоғанбұрылып,айқайлады,ал ШимонменЛеуіжүгіріпбарып,онықылышпен жамбасынанұрып,жергеқұлатты

60Сондакүштіадамашуданқайнағанкүшпенжерден көтерілді,алЯһудааяғынбасыпүлгермейжатып,оған қарайкеліп,қылышпенбасынұрды,басыжарылып,ол өлді.

61Үшіншікүштіадамжолдастарыныңөлтірілгенін көріп,Жақыптыңұлдарынанқашыпкетті,ал Жақыптыңұлдарыонықаладақуыпжетті;күштіадам қашыпбаражатқандақалатұрғындарының

63ШимонменЛеуіқылыштарыменкүштіадамға қарайжүгіріп,оныкүшпенұрды,сондаекіқылыш күштіадамныңденесінекіріп,оныұзынынанекіге бөлді.

64СолкездеЖақыптыңұлдарыүшбатырдыжәне Гааштыңбарлықтұрғындарынөлтірді,күнбата бастағанеді

65ЖақыптыңұлдарыГааштыаралап,қаланыңбарлық олжасын,тіптібалаларменәйелдердідетонапкетті ЖақыптыңұлдарыСартонменШилоғаістегендерін Гаашқадаістеді

40-ТАРАУ

1ЖақыптыңұлдарыГааштаналғанбарлықолжаны алып,түндеқаладаншығыпкетті.

2ОларБетхоринбекінісінеқарайжүріпбаражатқанда, Бетхоринтұрғындарыолардықарсыалуүшінбекініске баражатқанеді.СолтүніЖақыптыңұлдарыБетхорин бекінісіндеБетхоринтұрғындарыменшайқасты 3Бетхоринніңбарлықтұрғындарымықтыадамдареді, олардыңбіреуідемыңадамнанқашыпқұтылаалмады. Солтүніоларқамалғашабуылжасады,алолардың айқайысолтүніалыстанестіліп,жердірілдепкетті 4Жақыптыңбарлықұлдарықараңғыдашайқасуға үйренбегендіктен,оларданқорықты,сондықтанқатты ұялдыЖақыптыңұлдарыЖаратқанИегежалбарынып: «Уа,ЖаратқанИе,бізгекөмектес,біздіқұтқар,сонда бізосысүндеттелмегендердіңқолынанөлмейміз»,–деді

5ЖаратқанИеЖақыпұлдарыныңүнінеқұлақасып, Бетхоринхалқынқаттыүрейлендіріп,шатастырды Олартүнқараңғылығындабір-біріменшайқасып,бірбірінқаттықырыптастады.

6ЖақыптыңұлдарыЖаратқанИеніңсоладамдардың арасынаазғындықрухынжібергенінжәнеолардың әрқайсысыөзкөршісіменшайқасқанынбілгендіктен, Бетхоринхалқыныңтоптарынаншығып,Бетхорин бекінісініңтөменқарайбеталғанжерінедейінжәне оданәріқарайжүріп,солтүніжасжігіттеріменбірге солжердеқауіпсізтүнеді

7Бетхоринхалқытүнібойышайқасты,біреуіағасымен, екіншісікөршісіменшайқасты.Оларқамалдың айналасынаайқайладыОлардыңайқайыалыстан естіліп,бүкілжердірілдепкетті,өйткеніоларжер бетіндегібарлықадамдарданкүштірекеді.

8Солтүніқанахандықтардың,хеттіктердің, аморлықтардың,хевтіктердіңжәнеҚанахан патшаларыныңбарлықтұрғындары,сондай-ақ Иорданныңарғыжағындағыларайқай-шудыестіді

9Олар:«Бұлеврейлердіңөздерінежақындағанжеті қалағақарсышайқасыпжатқанырас,алсолеврейлерге кімқарсытұраалады?»–деді 10Қанахандықтардыңқалаларыныңбарлық тұрғындарыжәнеИорданныңарғыжағындағыбарлық адамдарЖақыптыңұлдарынанқаттықорқып:«Міне, солқалаларғажасалғандай,бізгедесолайжасалады! Олардыңзоркүшінекімқарсытұраалады?»–деді 11Солтүніхориндіктердіңайқайықаттышығып,

12Таңатабастағанда,Жақыптыңбарлықұлдарытаң

13АлтыншыкүніҚанаханныңбарлықтұрғындары

халқыналыстанкөрді,олардыңқозылармен ешкілердіңөлекселерісияқтышашылыпжатқанын көрді

14ЖақыптыңұлдарыГааштантартыпалғанбарлық олжасыналып,БетхорингебардыҚалатеңізқұмындай көпадамғатолыекенінкөріп,оларменшайқасты Жақыптыңұлдарыкешкедейінолардысолжерде қырды

15ЖақыптыңұлдарыГаашпенТапнахқа,Хазарға, СартонғажәнеШилоғаістегендерінБетхорингеде істеді

16ЖақыптыңұлдарыБетхоринненжәнеқалалардан

17ЖақыптыңұлдарыСихемқаласынаоралып,қаладан тысжердетұрып,соғыстанкейінсолжердетүнеп

18Олардыңбарлыққызметшілеріқалаларданұрлап

19Жақып,оныңұлдарыжәнеқызметшілерісолтүні

алғанегістікжеріндеқалды,алоларалғанбарлық заттарөздеріменбіргеболды.

20Жақыптыңұлдарытонапалғанбарлықолжатеңіз жағалауындағықұмдайүлкенегістікжеріндеболды 21Елдіңтұрғындарыолардыалыстанбақылаптұрды, алелдіңбарлықтұрғындарымұныістегенЖақыптың ұлдарынанқорықты,өйткеніежелгізаманнанбері ешбірпатшамұндайдыістегенемес.

22СондақанахандықтардыңжетіпатшасыЖақыптың ұлдарынанқорқып,оларментатуласуғабелбуды

23Солкүні,жетіншікүні,ХебронпатшасыЖафияАй патшасына,Гибеонпатшасына,Шалемпатшасына, Адулампатшасына,Лахишпатшасына,Хазар патшасынажәнеолардыңқоластындағыбарлық қанахандықпатшаларғақұпиятүрдебылайдеді: 24Меніменбіргеөрлеп,мағанкеліңдер,бізЖақыптың ұлдарынабарайық.Меноларменбейбітшілікорнатып, келісімжасаймынӘйтпесесендердіңбарлықжерлерің Жақыптыңұлдарыныңқылыштарыменталқандалып,

26БарлығыңХебронғакеліңдер,сондабізЖақыптың

татуласуғабаруүшінжиналды;Жақыптыңұлдары қайтыпкеліп,Шехемдегіегістікжерінебарды,өйткені оларжерпатшаларынасенбеді

28Жақыптыңұлдарықайтыпоралып,далалықжерде онкүнтұрды,бірақоларменсоғысуғаешкімкелмеді.

29Жақыптыңұлдарысоғысболмайтынынкөргенде, бәріжиналып,Шехемқаласынабарды,алЖақыптың ұлдарыШехемдеқалды.

30Қырықкүнненкейінаморлықтардыңбарлық патшаларыбарлықжерлерденжиналып,Хебронға, ХебронпатшасыЯпияғакелді

31ЖақыптыңұлдарыменбітімгекелуүшінХебронға келгенпатшалардыңсаныжиырмабірпатша,олармен біргекелгенқолбасшылардыңсаныалпыстоғыз,ал олардыңадамдарыжүзсексентоғызболдыОсы патшалардыңбарлығыжәнеолардыңадамдарыХеброн тауыныңмаңындадемалыпжатты

32Хебронпатшасыүшқолбасшысыжәнетоғыз адамыменбіргежолғашықты,албұлпатшалар Жақыптыңұлдарынабарып,бейбітшілікорнатуды шешті

33ОларХебронпатшасына:«Сенадамдарыңменбірге алдымыздажүрде,Жақыптыңұлдарынабізүшінсөйле, сондабізсеніңсоңыңнанкеліп,сөзіңдірастаймыз»,–деді.Хебронпатшасысолайістеді.

34ЖақыптыңұлдарыҚанаханпатшаларының барлығыныңбасқосып,Хебронғадемалғанын естігенде,Жақыптыңұлдарытөртқызметшісінтыңшы ретіндежіберіп:«Барып,осыпатшалардыкөріп, адамдарыныңазба,көппеекенінтексеріпкөріңдер, егерсаныазболса,барлығынсанапшығып,қайтып келіңдер»,–деді

35Жақыптыңқызметшілеріжасырынтүрдеосы патшаларғабарып,Жақыптыңұлдарыбұйырғандай істедіСолкүніоларЖақыптыңұлдарынақайтып келіп:«Бізсолпатшаларғабардық,олардыңсаныазеді, бізолардыңбарлығынсанапшықтық,міне,оларекі жүзсексенсегізпатшаменадамекен»,–деді 36Жақыптыңұлдары:«Олардыңсаныаз,сондықтан бізбәрімізоларғабармаймыз»,–деді.Таңертең Жақыптыңұлдарыорнынантұрып,алпысекіадамды таңдады,алЖақыптыңонұлыоларменбіргежүрді; оларсоғысқаруларынасынып,«Оларбізбенсоғысуға кележатыр,өйткеніоларбізбенбейбітшілікорнатуға кележатқанынбілмеді»деді

37ЖақыптыңұлдарықызметшілеріменбіргеСихем қақпасына,солпатшаларғабарды,аләкелеріЖақып оларменбіргеболды.

38Оларшыққанкезде,Хебронпатшасы,оныңүш қолбасшысыжәнетоғызадамыжолменЖақып ұлдарынақарсыкележаттыЖақыпұлдарыкөздерін көтеріп,алыстанХебронпатшасыЖапияның қолбасшыларыменбіргеоларғақарайкележатқанын көрдіЖақыпұлдарыСихемқақпасыныңалдында тұрып,алғажылжымады

39Хебронпатшасыжәнеоныңәміршілеріалға жылжып,Жақыптыңұлдарынажақындады.Оларға жергедейінбасидіХебронпатшасыәміршілерімен біргеЖақыппеноныңұлдарыныңалдындаотырды

40Жақыптыңұлдарыоған:«Хебронпатшасы,сағанне

Жақыптыңұлдарыоғансенбеді,өйткеніоларХеброн патшасыоларғаалдапсөйледідепойлады 42ХебронпатшасыЖақыпұлдарыныңсөздерінен олардыңоныңсөздерінесенбегенінбілдіХеброн патшасыЖақыпқажақындапкеліп,оғанбылайдеді: «Мырзам,осыпатшалардыңбарлығысізге бейбітшілікпенкелгенінесенімдіболыңыз,өйткені оларбарлықадамдарыменбіргекелгенжоқ,соғыс қаруларындаалыпкелгенжоқ,өйткеніолармырзам меноныңұлдарынанбейбітшіліксұрауғакелді» 43ЖақыптыңұлдарыХебронпатшасынабылайдеп жауапберді:«Осыпатшалардыңбарлығынажіберіңіз, егербізгешындықтыайтсаң,әрқайсысыжеке-жеке алдымыздакелсін,егероларбізгеқарусызкелсе,біз олардыңбіздентыныштықіздейтінінбілеміз»

45Бізсеніңаморлықтардыңпатшаларына қылышыңменжәнеасақуаттықолыңменнеістегеніңді естідік,сондықтанешкімсеніңалдыңдатұраалмады. Бізөзөмірімізүшінсененқорқып,оларғаістегендей, бізгедебасымызғатүспесіндепқорқтық

46Сондықтанбізсізгеарамыздабейбітшіліккелісімін жасауүшінкелдік,ендібізбенбейбітшілікпен шындықкелісімінжасасыңыз,бізсізге араласпағанымыздай,сіздебізгеараласпаңыз.

47Жақыптыңұлдарышынымендеолардантыныштық сұрапкелгендерінтүсінді,сондықтанЖақыптың ұлдарыоларғақұлақасып,оларменкелісімжасады.

48Жақыптыңұлдарыоларғаараласпаймыздепант бердіҚанахандықтардыңбарлықпатшаларыдаоларға антберді,алЖақыптыңұлдарысолкүнненбастап олардыбасыбайлыетіпалды

49Осыданкейіносыпатшалардыңбарлықбасшылары өзадамдарыменбіргеЖақыппеноныңұлдарына сыйлықтарменкеліп,жергедейіниілді

50СондабұлпатшаларЖақыптыңұлдарын аморлықтардыңжетіқаласынантартыпалғанбарлық олжаларынқайтарыпберулерінөтіндіЖақыптың ұлдарысолайістедіде,оларбасыпалғандарыныңбәрін, әйелдерді,балаларды,малдыжәнетартыпалған барлықолжаларынқайтарып,олардыжіберді,олар әрқайсысыөзқаласынатарады

41-ТАРАУ

1ЖылдыңжаңажылындаЖақыптыңұлдары Шехемненкөшіп,Хебронға,әкелеріЫсқақтыңүйіне келіп,солжердетұрдыБірақоларкүнсайынСихемде малдарыментабындарынжайыпжүрді,өйткенісол кездесолжердежақсыжәнешөптіжайылымболды. Жақып,оныңұлдарыжәнеолардыңбүкілүй шаруашылығыХебронаңғарындатұрды

2Солкүндері,Жақыптыңжүзалтыншыжылында, ЖақыптыңПадан-Арамнанкелгенініңоныншы жылында,ЖақыптыңәйеліЛияелубіржасында Хебронқаласындақайтысболды

3ЖақыппеноныңұлдарыоныХеброндағыМахпела танабындағыүңгіргеқойды.Ыбырайымоны хеттіктерденжерлеуорныретіндесатыпалғанеді 4ЖақыптыңұлдарыәкелерініңқасындаХеброн аңғарындатұрды.Жердіңбарлықтұрғындарыолардың күшінбіліп,даңқыбүкілелгетарады 5ЖақыптыңұлыЖүсіппеноныңінісіБенжамин, ЖақыптыңәйеліРахиланыңұлдары,солкездеәліжас едіжәнеаморлықтардыңбарлыққалаларындағы шайқастардаағаларыменбіргешықпайтын

6Жүсіпағаларыныңкүшіменұлылығынкөргенде, олардымақтап,мадақтады,бірақөзіноларданжоғары қойып,өзіноларданжоғарықойды;аләкесіЖақыпта оныбарлықұлдарынанартықжақсыкөрді,өйткеніол қартайғаншағындадүниегекелгенеді,сондықтаноған дегенсүйіспеншілігіүшінтүрлі-түстікиімтігіпберді 7Әкесініңөзінбауырларынанартықжақсыкөретінін көргенЖүсіпөзінбауырларынанжоғарықояберді жәнеолартуралыжаманәңгімелердіәкесінежеткізді

8ЖақыптыңұлдарыЖүсіптіңөздерінедеген көзқарасынжәнеәкелерініңоныбасқаларынанартық жақсыкөретінінкөргендіктен,оныжеккөріп,оған күндерібойыжылысөйлейалмады.

9Жүсіпонжетіжастаеді,оләлідеөзінбауырларынан жоғарықойып,оларданжоғарықоюдыойлады

10Солкездеолтүскөріп,ағаларынакеліп,түсінайтып бердіде:«МентүскөрдімБізбәріміздаладабаулар байлапжатқанедікМеніңбауымкөтеріліп,жерге түсті,алсендердіңбауларыңонықоршапалып,оған иіліптағзыметті»,–деді

11Ағаларыоғанбылайдепжауапберді:«Сенкөрген түстіңмағынасынеде?Жүрегіңдебізгебилікетуді немесебилікетудіойлапжүрсіңбе?»

12Оләлідекеліп,болғанжайттыәкесіЖақыпқа айтыпбердіЖақыпЖүсіптіңаузынаносысөздерді естігенде,онысүйді,алЖақыпЖүсіпкебатасынберді 13ЖақыптыңұлдарыәкелерініңЖүсіптібатасынберіп, сүйгенінжәнеонықаттыжақсыкөретінінкөргенде, оғанқызғанышпенқарап,оныодансайынжеккөрді

14ОсыданкейінЖүсіптағыбіртүскөріп,түсін әкесінеағаларыныңкөзіншеайтыпбердіЖүсіпәкесі менағаларына:«Міне,ментағыдатүскөрдім,күнмен айжәнеонбіржұлдызмағанбасиіптұр»,–деді. 15ӘкесіЖүсіптіңсөздерінжәнеоныңтүсінестігенде, ағаларыныңосыүшінЖүсіптіжеккөретінінкөріп, ағаларыныңалдындаЖүсіптіосыүшінсөгіп:«Сен

17Ағаларыоныңсөздеріментүстерінеқызғанышпен қарап,оныжеккөрудіжалғастырды,алЖақып түстерінжүрегінесақтады.

18БіркүніЖақыптыңұлдарыәкелерініңқойларын жаюғаСихемгебарды,өйткеніоларсолкездеәліде малшыеді;солкүніЖақыптыңұлдарыСихемде жайылыпжүргенде,оларкешігіпқалды,алмалжинау уақытыөтіпкетті,бірақоларәлікелгенжоқ.

19ЖақыпұлдарыныңСихемдекешігіпжатқанынкөріп, ішінен:«Мүмкін,Сихемніңтұрғындарыолармен шайқасуғакөтеріліп,сондықтанбүгінкелмейжүрген шығар»,–деді

20ЖақыпұлыЖүсіптішақырыпалып,оғанбылайдеп бұйырды:«Міне,ағаларыңбүгінШекемдежайылып жүр,бірақәліқайтыпоралғанжоқЕндібарып, олардыңқайдаекенінбіліпкел,ағаларыңның амандығыменқойдыңамандығытуралымағанхабар әкел»

21ЖақыпұлыЖүсіптіХебронаңғарынажіберді ЖүсіпағаларыніздепШехемгекелді,бірақоларды табаалмадыЖүсіпағаларыныңқайдакеткенінкөру үшінШехеммаңындағыегістіктіаралапшықтыШөл

білмеді

22ЖаратқанИеніңперіштесіоныегістіккеқарай жолдаадасыпжүргенжерінентауыпалды.Жүсіп ЖаратқанИеніңперіштесіне:«Менбауырларымды іздепжүрмін;олардыңқайдажайылыпжүргенін естімедіңбе?»–деді.ЖаратқанИеніңперіштесі Жүсіпке:«Менбауырларыңныңосындажайылып жүргенінкөрдім,олардыңДотанғажайылыпжүргенін айтқанынестідім»,–деді.

23ЖүсіпЖаратқанИеніңперіштесініңдаусынақұлақ асып,ДотандағыбауырларынабардыОлолардың Дотандақойбағыпжүргенінкөрді.

24Жүсіпбауырларынажақындап,оларғажақындамай тұрып,олароныөлтірудішешті

25Шимонбауырларына:«Міне,түскөргенадамбүгін бізгекележатырЕндіжүріңдер,оныөлтіріп,шөл даладағышұңқырлардыңбірінетастайықӘкесіоны бізденіздептапса,бізонызұлымаңжепқойдыдеп айтамыз»,–деді

26РубенағаларыныңЖүсіптуралыайтқанынестіп, оларға:«Сендербұлайістемеңдер,өйткенібізәкеміз

шаяндардышұңқырдыңекіжағынажасырды,олар Жүсіпкеешқандайзиянкелтірмеді.

29Жүсіпшұңқырданағаларынаайқайлап:«Мен сендергенеістедім,қандайкүнәжасадым?Негемен үшінЖаратқанИеденқорықпайсыңдар?Мен сендердіңсүйектеріңменеттеріңненжаратылғанадам емеспінбе?Жақыпсендердіңәкелеріңемеспе,менің әкемемеспе?Негебүгінмағаносылайістейсіңдер? ӘкемізЖақыпқақалайқарайсыңдар?»–деді 30Олшұңқырданағаларынаайқайлап,былайдеді:«Уа, Яһуда,ШимонжәнеЛеви,бауырларым,мені қараңғылықтанкөтеріп,бүгінмағанрақыметуге келіңдер,ЖаратқанИеніңұлдары,әкемЖақыптың ұлдарыЕгерменсендергекүнәжасасам,сендер Ыбырайымның,ЫсқақтыңжәнеЖақыптыңұлдары емессіңдерме?Егероларжетімбаланынемесеаш адамдыкөрсе,оғанжаныашыды,оғанжеугенанберді, шөлдегенгесуберді,суішугенемесежалаңашадамға киімкигізді!»

31Ондабауырыңақалайшааяушылықбілдірмейсің? МенсеніңетіңменсүйегіңненжаралғанмынЕгер сағанкүнәжасағанболсам,әкемүшінсолайістейсің!

32Жүсіпосысөздердішұңқырданайтты,бірақ ағаларыонытыңдайалмады,Жүсіптіңсөздерінеқұлақ асаалмады.Жүсіпшұңқырдажылап,жылапжатты.

33Жүсіп:«Әкембүгінағаларымныңмағаннеістегенін жәнебүгінмағаннеайтқанынбілсеғой»,–деді

34Барлықағаларыоныңшұңқырдағыжылағанын естіді,алағаларыЖүсіптіңжылағанынжәне шұңқырдағыжылағанынестімеуүшіншұңқырдан шығыпкетті.

42-ТАРАУ

1Оларсадақатуқашықтығында,қарсыбеткебарып отырдыОларсолжерденанжеуүшінотырды Тамақтаныпотырып,онынеістеукеректігін,өлтіру керекпе,әлдеәкесінеқайтарукерекпе,кеңесті

2Оларкеңестіұстаптұрғанда,көздерінкөтеріп, алыстанГиладжолыменМысырғақарайбеталған ысмайылдықтардыңтобынкөрді

қойды?»–депсұрадыОларЖүсіптікөтеруге көмектесіп,онышұңқырданшығарып,алыпшығып, жолғашығып,ағаларыныңқасынанөтіпкетті. 8Олар:«Негесендербіздіңқызметшіміздіалып,кетіп баражатырсыңдар?Бізбұлжігіттібізгеқарсы шыққаныүшінорғатастадық,алсендеркеліп,оны алыпшығып,алыпкетіңдерЕндіқызметшімізді қайтарыпберіңдер»,–деді 9МадияндықтарЖақыптыңұлдарына:«Бұлсендердің қызметшілеріңбе,әлдемынаусендергеқызмететеме? Мүмкінсендердіңбәріңоныңқызметшілері шығарсыңдар,өйткеніолсендердіңқайқайсыларыңнандаәдеміжәнесүйіктірекшығар,неге сендербізгеөтірікайтасыңдар?»–деді.

10Сондықтанендібізсеніңсөздеріңдітыңдамаймыз да,сенітыңдамаймызда,өйткенібізжігіттішөл даладағышұңқырдантауып,ұстапалдық;сондықтан әріқарайжүреміз

11Жақыптыңбарлықұлдарыоларғажақындап, орнынантұрып:«Құлымыздықайтарыңдар,негебәрің семсерденөлесіңдер?»–дедіМадияндықтароларға қарсыайқайлап,семсерлерінсуырып,Жақыптың ұлдарыменшайқасуүшінжақындады.

12СондаШимонорнынантұрып,жергесекіріптүсіп, қылышынсуырыпалып,мадияндықтарғажақындады Ололардыңалдындақаттыайқайлады,сондықтан оныңайқайыалыстанестіліп,Шимонныңайқайынан жердірілдеді

13МадияндықтарШимоннанжәнеоныңайқайынан қорқып,етпеттеріненқұлап,қаттыүрейленді 14Шимоноларға:«МеневрейЖақыптыңұлы Шимонмын,текағамменбіргеСихемқаласынжәне аморлықтардыңқалаларынқираттымҚұдаймағанда солайістейді,егерсендердіңбарлықбауырларың, МадиянхалқыжәнеҚанаханпатшаларысендермен біргекелсе,олармағанқарсысоғысаалмайды»,–деді 15Ендісеналғанжасжігіттібізгеқайтар,әйтпесемен сеніңденеңдіаспанқұстарыменжердегіаңдарға беремін

16МадияндықтарШимоннанодансайынқорқып, Жақыптыңұлдарынақорқынышпен,үрейменжәне аяныштысөздерменжақындап:

17Сенжасжігіттіңсеніңқұлыңекенін,олсағанқарсы шыққанын,сондықтаноныорғатастағаныңдыайттың; ондақожайынынақарсышыққанқұлменнеістейсің? Ендіоныбізгесат,сондабізсағанолүшінқажет нәрсеніңбәрінбереміз;жәнеЖаратқанИеЖақыптың

3Яһудаоларға:«Бауырымыздыөлтірсек,бізгене пайда?Мүмкін,Құдайоныбізденталапетер.Оған қатыстымынакеңестіберіңдер:Мысырғабаражатқан ысмайылдықтардыңтобынқараңыздар 4Ендіжүріңдер,оныоларғатапсырайық,оғанқарсы болмайық,олароныөздеріменбіргеалыпжүреді,ол жерхалқыныңарасындажоғалыпкетеді,бізоныөз қолымызбенөлтірмеймізБұлұсынысағайындарына ұнады,оларЯһуданыңсөзінорындады 5Оларосымәселетуралыәңгімелесіпжатқанда, ысмайылдықтаркелгенгедейін,мадияндықжеті саудагеролардыңқасынанөтіпбаражаттыОларөтіп баражатып,шөлдеп,көздерінкөтеріп,Жүсіптің жерленгеншұңқырынкөрдіОларқараса,оғантүрлі құстаркеліпмініпті 6Мадияндықтарсуішуүшінқұдыққажүгірді,өйткені ондасубардепойладыҚұдықтыңалдынакелгенде, Жүсіптіңжылап,жылағандауысынестідіде,құдыққа қарадыда,келбетті,сұлубіржігіттіңтұрғанынкөрді. 7Оларонышақырыпалып:«Сенкімсің,сеніосында

еврейлерденсүйкімді,келбеттібұлжігіттітартыпалып, неістедік?»–деді.

21Мүмкін,бұлжасжігітеврейлердіңжерінен ұрланғаншығар,ондабізнегебұлайістедік?Егероны іздеп,қолымыздантапсақ,бізоныңкесіріненөлеміз.

22Енді,шыныменде,оныбізге,бүгінкөргенбіреуінің күшіне,қайсаржәнекүштіадамдарсатты;мүмкінолар оныөзкүштеріменжәнеқуаттықолдарыменжерінен ұрлапалып,бізоларғабергеназғанақұнғасатып жібергеншығар

23Оларосылайәңгімелесіпотырғанда,алдыменкеле жатқан,Жақыптыңұлдарыкөргенысмайылдықтардың тобымадияндықтарғақарайкележатқанынкөрді. Мадияндықтарбір-біріне:«Жүріңдер,бұлжігіттібізге қарайкележатқанысмайылдықтардыңтобынасатып жіберейік,сондабізоғанбергеназғанаақшаныаламыз, сондабізоныңзұлымдығынанқұтыламыз»,–деді 24Оларсолайістедіде,ысмайылдықтарғажетті МадияндықтарЖүсіптіағаларынабергенжиырма күмістеңгегеысмайылдықтарғасатыпжіберді 25МадияндықтарҒалақатқақарайбеталды ЫсмайылдықтарЖүсіптіалып,түйелердіңбіріне мінгізіп,Мысырғаалыпкетті 26ЖүсіпысмайылдықтардыңМысырғабаражатқанын естігенде,Қанаханжерінен,әкесіненалыстапбара жатқанынақаттықайғырып,жыладыОлтүйегемініп баражатып,қаттыжыладыОлардыңбірадамыоны байқапқалып,түйедентүсіп,жаяужүргізді.Соған қарамастан,Жүсіпжылайбердіде,жылайбердіОл: «Әке,әке»,–деді

27Исмаилдіктердіңбіріорнынантұрып,Жүсіптің бетіненұрды,оләлідежылайберді;Жүсіпжолда шаршап,жанықайғыданарықарайжүреалмады, сондықтанолардыңбәріоныұрып-соғып,жолдақинап, қорқытып,жылауынтоқтатуүшінқорқытты

28ЖаратқанИеЖүсіптіңөршілдігіменқиындығын көріп,соладамдардыңүстінеқараңғылықпен шатасудытүсірді,оныұрғандардыңқолысеміпқалды

29Оларбір-біріне:«Құдайбізгежолданеістеді?»–депсұрады.БірақоларЖүсіптіңкесіріненосындай жағдайғатапболғанынбілмедіСоданкейінер адамдаржолменжүріп,РахилажерленгенЕфрата жолыменөтті.

30Жүсіпанасыныңқабірінежетті,Жүсіпасығыс жүгіріп,анасыныңқабірінеқарайбеталдыда,қабірге құлап,жылады.

31Жүсіпанасыныңқабіріндеқаттыайқайлап:«О, анашым,анашым,менідүниегеәкелгенсен,ендіоян, тұрда,ұлыңдыкөр,олқұлдыққасатылыпкетті,оған аяушылықбілдіретінешкімжоқ»,–деді 32Орныңнантұрда,ұлыңдыкөр,қайғы-қасіретімүшін меніменбіргежыла,бауырларымныңкөңілінкөр.

33Анамдыоят,оят,ұйқыңнантұрғыз,бауырларыма қарсышайқасыңдыбастаОларқалайшаменің шапанымдышешіпалды,меніекіретқұлдыққасатып жіберді,әкемненбөлді,мағанаяушылықбілдіретін ешкімжоқ.

34Құдайалдындаоларғақарсыісіңдіқозға,Құдай кімдіақтап,кімдіайыптайтынынкөр

35О,анашым,тұр,ұйқыңнаноян,әкемніңжаныбүгін меніменбіргеекенінкөр,оныжұбатып,жүрегін тыныштандыр

36Жүсіпосысөздердіайтаберді,анасыныңқабірінде қаттыжылап,ащыдауыспенсөйлейберді;олсөйлеуді тоқтатты,жүрегіндегіқайғыданқабірдегітастай тынышталыпқалды

37Жүсіпжерастынанөзінесөйлегендауыстыестіді, олоғанжүрекайнытарлықтай,жылап,дұғаеткен дауыспенбылайдепжауапберді:

38Ұлым,ұлымЖүсіп,жылағандауысыңдыестідім; көзжасыңдыкөрдім;қайғыңныңбарекенінбілемін, ұлым,сенүшінқайғырамын,қайғымақайғықосылады. 39Ендіұлым,ұлымЖүсіп,ЖаратқанИегеүмітарт, Оғанүмітартжәнеқорықпа,өйткеніЖаратқанИе сеніменбірге,Олсенібарлыққиындықтанқұтқарады. 40Тұр,ұлым,қожайындарыңменбіргеМысырғабар, қорықпа,өйткеніЖаратқанИесеніменбірге,ұлым!» ОлЖүсіпкеосысөздердіайтабердіде,үнсізқалды.

41Жүсіпмұныестіп,қаттытаңғалдыда,жылайберді; осыданкейінысмайылдықтардыңбіріоныңқабірде жылапжатқанынкөріп,оғанашуланып,онысол жерденқуыпжіберді,оныұрып-соғып,қарғады 42Жүсіполарға:«Меніәкемніңүйінеқайтаруүшін сендердіңықыластарыңабөленсемекен,олсендерге молбайлықберер»,–деді

43Олароған:«Сенқұлемессіңбе,әкеңқайда?»–деп жауапберді.Егерәкеңболса,сенекіретқұлға соншалықтыарзанбағағасатылмаседің;бірақолардың ашуыәліделаулап,оныұрып-соғып,жазалауды жалғастырды,алЖүсіпқаттыжылады.

44ЖаратқанИеЖүсіптіңқайғысынкөріп,тағыдасол адамдардыжазаладыЖаратқанИеолардыжербетіне қараңғылықтүсірді.Найзағайжарқетті,күнкүркіреді, жеркүнкүркіредіжәнеқаттыжелдіңдауысынан дірілдедіАдамдарқорқып,қайдабарарынбілмеді 45Аңдарментүйелертоқтап,олардыжетектепжүрді, бірақоларжүргісікелмеді,олардыұрып-соғып,жерге еңкейіпотырдыАладамдарбір-біріне:«Құдайбізгене істеді?Біздіңқандайзаңсыздықтарымызбен күнәларымызүшіносындайжағдайғатапболдық?»–депсұрады

46Олардыңбіріоларғабылайдепжауапберді: «Мүмкін,бұлқұлдыазаптаукүнәсіүшінбүгінбізге осындайжағдайжасалғаншығар;ендіоданкешірім сұраңдар,сондабізбұлзұлымдықтыңкімніңкесірінен болғанынбілеміз,алегерҚұдайбізгерақыметсе,онда мұныңбәріосықұлдыазаптаукүнәсіүшінбізгекеліп жатқанынбілеміз»

47Сондаадамдарсолайістедіде,Жүсіпке жалбарынып,кешірімсұрап:«БізЖаратқанИеніңжәне

адамдарбұлапаттыңЖүсіптіңкесіріненболғанын білді.

49Оларбір-біріне:«Міне,бізбұлапаттыңоның басынанөткенінбілеміз;ендінегебізбұлөлімдіөз жанымызғаәкелеміз?Бұлқұлғанеістеукеректігін кеңесейік»,–деді

50Біреуіжауапберіп:«Олбізгеоныәкесінеқайтаруды бұйырды;ендіжүріңдер,онықайтарыпалайық,ол айтқанжергебарайық,албізоныңотбасынаноған бергенбағаныалып,кетеміз»,–деді

51Біреуітағыдабылайдепжауапберді:«Міне,бұл кеңесөтежақсы,бірақбізолайістейалмаймыз, өйткеніжолбізденөтеалыс,бізөзжолымыздантайып кетеалмаймыз»

52Тағыбіреуіоларғабылайдепжауапберді:«Міне, осыкеңестіқабылдаукерек,бізодантаймаймыз;міне, бізбүгінМысырғабаражатырмыз,алМысырға келгенде,онысолжердеқымбатбағағасатамыз,сонда оныңзұлымдығынанқұтыламыз».

53Бұлістіәлгіадамдарұнатып,оларсолайістедіде, ЖүсіппенбіргеМысырғасапарларынжалғастырды 43-ТАРАУ

1ЖақыптыңұлдарыағаларыЖүсіптімадияндықтарға сатқанда,жүректеріоғанқайғырып,істерінеөкініп, онықайтарыпалуынсұрады,бірақтабаалмады 2РубенЖүсіптіалыпшығып,әкесінеқайтаруүшін құдыққақайтыпкелдіРубенқұдықтыңжанында тұрды,бірақбірде-бірсөзестімедіОлЖүсіпті, Жүсіпті!»депайқайлады,бірақешкімжауапбермеді немесебірде-бірсөзайтпады

3Рубен:«Жүсіпқорқыныштанөлдінемесежыланоны өлтірді»,–депойлады.Рубеншұңқырғатүстіде, Жүсіптііздеді,бірақтабаалмады,бірақолқайтадан шықты

4Рубенкиімінжыртыпжіберіп:«Балажоқ,егерол өлсе,әкемдіқалайақтаймын?»–дедіОлбауырларына барып,олардыңЖүсіпүшінқайғырып,әкесінқалай ақтаукеректігінкеңесіпотырғанынкөрді.Рубен бауырларына:«Менорғабарсам,Жүсіпжоқекен Әкемізгенедейміз,әкембаланытекмененғана сұрайды»,–деді.

5Ағаларыоғанбылайдепжауапберді:«Бізосылай істедік,кейінбұләрекетімізүшінжүрегімізауырды, ендіәкеміздіқалайтатуластыруғаболатынынбілу үшінсылтауіздепотырмыз»

6Рубеноларға:«Әкеміздіңағарғаншаштарынқайғыға батыруүшіннеістедіңдер?Бұлжақсылықемес»,–деді 7РубеноларменбіргеотырдыОлардыңбәрі орындарынантұрып,бір-бірінебұлтуралыЖақыпқа айтпауғаантберіп:«Кімде-кіммұныәкемізгенемесе оныңүйінеайтсанемесеелдіңкезкелгенұлынаайтса, бізбәрімізоғанқарсышығып,онысемсермен өлтіреміз»,–деді 8Жақыптыңұлдары,кішісіненүлкенінедейін,бұл мәселедебір-біріненқорқып,ешкімбірауызсөз айтпады,оларбұлмәселеніжүректеріндежасырды 9Соданкейіноларосыныңбәрітуралыәкелері

10Исахароларғабылайдеді:«Егерсендергекеңес

11Оныәкемізгежіберіңдер,олоныкөргенде,оны зұлымаңжепқойдыдейді,сондықтаноныңшапанын жыртыңдар,сондаоныңқанышапанындаболады, сендеросылайістегенде,бізәкеміздіңкүңкілінен құтыламыз

12Исахардыңкеңесіоларғаұнады,олароғанқұлақ асып,Исахардыңайтқанынорындады

13ОларасығысЖүсіптіңшапаныналып,жыртып тастады.Бірлақтысойып,шапандылақтыңқанына малып,топыраққатаптадыШапандыНафталиарқылы әкелеріЖақыпқажіберіп,оғанмынасөздердіайтуды бұйырды:

14Бізмалменжиналып,Сихемгебаратынжолғадейін жеткенде,шөлдаладағыжолданқанментопыраққа малынғанбіркиімдітаптық;ендібұлұлыңыздыңкиімі ме,жоқпа,соныбіліпалыңыз

15Нафталиәкесінебарып,шапандыбердіде,ағалары өсиететкенбарлықсөздердіайтыпберді.

16ЖақыпЖүсіптіңшапанынкөріп,онытаныдыда, жергеетпетіненқұлап,тастайқозғалмайқалдыСодан кейінорнынантұрып,қаттыайқайлап:«Бұлменің ұлымЖүсіптіңшапаны!»–деді

17Жақыпасығысқызметшілерініңбірінұлдарына жіберді.Оларбарып,жолбойындақойларменкеле жатқандарынкөрді

18Жақыптыңұлдарыкешкеқарайәкелерінекелді Қараса,киімдеріжыртылып,бастарынатопырақ үйіліптіОларәкелерініңқаттыжылап,жылап жатқанынкөрді

19Жақыпұлдарынан:«Мағанбүгінкенеттенқандай жамандықжасадыңыздар?»–депсұрадыОларәкелері Жақыпқа:«Бізбүгінқойжиналғаннанкейінкеле жатқанедік.ШөлдаладағыжолменСихемқаласына жеткенде,жердеқанғабоялғанбіркүртешенітаптық Бізмұныбіліп,егербілсеңіз,сізгехабарладық»,–деді 20Жақыпұлдарыныңсөздерінестіп,қаттыайқайлап: «Бұлменіңұлымныңжүні,оныбірзұлымаңжеп қойдыЖүсіпжыртық-жыртық,өйткеніменоныбүгін сеніңжәнемалдыңжағдайынбілуге,сененхабаралуға жібердімОлменіңайтқанымдайкеттіБүгіноған осындайжағдайболды,өйткеніменұлымсенімен біргедепойладым»,–деді.

21Жақыптыңұлдары:«Олбізгекелгенжоқ,бізоны сененкеткенненберікөргенжоқпыз»,–депжауап берді

22Жақыполардыңсөздерінестігенде,тағыдақатты айқайлапжібердіОлорнынантұрып,киімінжыртып, белінеазалыкиімкиіп,қаттыжылады,қайғырып, дауысыншығарып,былайдеді:

23Жүсіп,ұлым,Жүсіп,бүгінсенібауырларыңның амандығыүшінжібердім,міне,сенжыртылыпқалдың; бұлменіңқолымнанболды,ұлым

24Сенүшінқайғырамын,ұлымЖүсіп,сенүшін қайғырамын;өмірімдемағанқандайтәттіедің,аленді сеніңөліміңмағанқандайащы

250Менсеніңорныңдақайтысболдым,Жүсіп,ұлым, өйткенісенүшінқайғырамын,ұлым,ұлымЖүсіп,

ұлым,қайдасыңжәнеқайдасүйрелдің?Оян,орныңнан тұр,келіп,меніңсағандегенқайғымдыкөр,ұлым Жүсіп

26Ендікеліп,көзімненаққанжастысанап,Жаратқан Иеніңалдынаалыпкел,сондаОныңқаһарыменен басылады

270Жүсіп,ұлым,қалайшасенқұладың,әлемнің басынанбастапбүгінгікүнгедейінешкімқұламаған адамныңқолынан;өйткенісенжаудыңсоққысынан қазатаптың,қатыгездікпенөлтірілдің,бірақмен мұныңсағанкөптегенкүнәларымныңкесірінен болғанынбілемін

28Ендітұр,ұлым,сенүшінқаншалықтықайғылы екенінкөрМенсеніөсірмедім,қалыптастырмадым, сағантыныспенжанбермедімСеніжаратқан, сүйектеріңдінығайтып,етпенжауып,мұрныңа тіршіліклебінүрлегенҚұдайболдыСоданкейінОл сенімағанберді

29СенімағанбергенҚұдайсенімененалды,ендісаған осындайжағдайкелді

30ЖақыпЖүсіптуралыосысөздердіайтабердіде, қаттыжылады;жергеқұлап,тыныпқалды.

31Жақыптыңбарлықұлдарыәкелерініңбасынатүскен қиындықтыкөріп,істегеністерінеөкініп,қатты жылады.

32СондаЯһудаорнынантұрып,әкесініңбасынжерден көтеріп,тізесінеқойдыОләкесініңкөзжасынбетінен сүртті.Яһудақаттыжылады,аләкесініңбасытас сияқтытізесінесүйеніптұрды

33Жақыптыңұлдарыәкелерініңқиналғанынкөріп, дауыстарынкөтеріп,жылайберді,алЖақыпәлітас сияқтыжердежатты

34Сондаоныңбарлықұлдары,қызметшілеріжәне қызметшісініңбалаларыорнынантұрып,оныжұбату үшінқасынатұрды,бірақолжұбаныштапқысы келмеді

35Жақыптыңбүкілүйішіорнынантұрып,Жүсіппен әкесініңқайғысыүшінқаттықайғырдыБұлхабар ЖақыптыңәкесіЫбырайымныңұлыЫсқаққажетті ОлЖүсіпүшінқаттыжылады,өзіде,бүкілүйішіде Хеброндағытұратынжеріненкетіп,қасындағы адамдарыменбіргекетіпқалдыҰлыЖақыпты жұбатты,бірақжұбаныштапқысыкелмеді.

36ОсыданкейінЖақыпжердентұрып,көздеріненжас ағып,ұлдарына:«Тұрыңдарда,қылыштарыңмен садақтарыңдыалып,далағабарып,ұлымныңденесін тауып,мағанәкеліп,көміптастайаласыңдармадеп сұраңдар»,–деді.

37Сондай-ақ,аңдардыңарасынаніздептауып,оларды аулаңдар,сондасендероныұстапалып,мағанәкелмес бұрынбіріншіболыпкелетінінаулаңдарМүмкін, бүгінЖаратқанИеменіңқайғымамейірімменқарап, ұлымдыпаршалағандысендердіңалдарыңдадайындап, мағанәкелерСондаменұлымныңкегіналамын 38Ұлдарыәкелерініңайтқанынорындап,таңертең ертетұрып,әрқайсысықолынақылыштарымен садақтарыналып,аңдардыаулауғадалағашықты.

39Жақыпәлідеқаттыайқайлап,жылап,үйдіңішінде ары-беріжүріп,қолдарынбір-бірінеұрып:«Жүсіп, ұлым,Жүсіп!»депжатты.

40Жақыптыңұлдарыаңдардыаулауүшіншөлдалаға кетті.Кенеттенқасқыроларғақарайжүгіріпкелді. Олароныұстапалып,әкелерінеалыпкелдіОлароған:

41Жақыпұлдарыныңқолынанаңдыалып,қолында ұстап,қаттыайқайлапжібердіде,ащыжүрекпенаңға былайдеді:«НегесенменіңұлымЖүсіптіжепқойдың? ЖердіңҚұдайынанда,ұлымЖүсіпүшінменіңбастан кешкенқиындығымнандақалайқорықпадың?»

42Сенменіңұлымдыбекержалмадың,себебіол ешқандайзорлық-зомбылықжасамадыжәнеосылайша менікінәлідептаптың,сондықтанҚұдайқудаланған адамдыталапетеді

43ЖаратқанИеЖақыптысөздеріменжұбатуүшін аңныңаузынашты,алаңЖақыпқажауапберіп,оған мынасөздердіайтты:

44БіздіжербетіндежаратқанҚұдайтіріжәнежаның тірі,мырзам,менсіздіңұлыңыздыкөргенжоқпын,оны жыртыптастағандажоқпын,бірақменалыселден бүгінмененкеткенұлымдыіздеугекелдім,оныңтірі ме,өлімеекенінбілмеймін

45Менбүгінұлымдыіздеуүшіндалағакелдім,ал сеніңұлдарыңменітауыпалып,ұстапалып,қайғымды одансайынкүшейттіБүгінменісеніңалдыңдаалып келдіңіздер,ендіменбарлықсөздерімдісағанайттым 46Енді,адамұлы,менсеніңқолыңдамын,бүгінмаған неістесеңде,соныістеБірақменіжаратқанҚұдайдың атыменантетемін,менсеніңұлыңдыкөргенжоқпын, оныжыртыптастағанжоқпын,өмірбойыадаметі аузыматүскенжоқ

47Жақыпаңныңсөздерінестігендеқаттытаңқалып, аңдыоныңқолынанқуыпжіберді,алолөзжолымен кетті

48ЖақыпкүнсайынЖүсіптіжоқтапжылап,ұлыүшін көпкүнжоқтапжүрді.

44-ТАРАУ

1ЖүсіптімадияндықтардансатыпалғанЫсмайылдың ұлдары,оныағаларынансатыпалғандары,Жүсіппен біргеМысырғабарды.ОларМысыршекарасынакелді. ОларМысырғажақындағанда,Мысыржеріненсапарға шыққанЫбырайымұлыМеданныңтөртұлымен кездесті.

2Исмаилдіктерге:«Сендербұлқұлдыбізденсатып алғыларыңкелеме?»–деді.Олар:«Оныбізге беріңдер»,–дедіЖүсіптіоларғатапсырып,оныңөте сүйкімдіжігітекенінкөріп,оныжиырмашекелге сатыпалды

3ИсмаилдықтарМысырғасапарларынжалғастырды,

5МеданимдерПотифардыңүйінебарып,оған:«Сен өзіңеқызметететінжақсықызметшііздепжүргеніңді естідікМіне,біздесағанұнайтынқызметшібар,егер сенбізгеқалағанымыздыбереалсаң,бізонысаған сатамыз»,–деді.

6Потифар:«Онымағанәкеліңдер,меноныкөрейін, егеролмағанұнаса,менсендергеоныңнесұрасаңда беремін»,–деді.

7Меданимдербарып,Жүсіптіалыпкеліп,Потифардың алдынақойдыПотифароныкөріп,қаттықуанды Потифароларға:«Мағанбұлжігіткенекерек екендеріңдіайтыңыздаршы?»–деді 8Олар:«Бізоғантөртжүзкүмісақшасұраймыз»,–дедіПотифар:«Егермағаноныңсатылуының жазбасынәкеліп,оныңөмірбаянынайтыпберсең,мен сағанберемін,себебіоныұрлапкетуімүмкін,өйткені бұлжігітқұлда,құлдыңұлыдаемес,бірақменоның келбеттіжәнекелбеттіадамекенінбайқадым»,–деді 9Меданимдербарып,онысатқанисмаилдіктердіоған алыпкелдіОлароған:«Олқұл,бізоныоларғасаттық», –деді

10Потифарысмайылдықтардыңмедандықтарғакүміс бергенітуралысөздерінестідіМедандықтаркүмісті алып,жолғашықты,алысмайылдықтардаүйлеріне қайтты.

11ПотифарЖүсіптіалып,оғанқызмететуүшінүйіне алыпкелдіЖүсіпПотифардыңкөзалдындаықыласқа бөленді,оғансеніп,оныүйінебақылаушыетіп тағайындады,алөзінетиесілініңбәріноныңқолына берді

12ЖаратқанИеЖүсіппенбіргеболды,ол молшылыққакенелді,алЖаратқанИеЖүсіпүшін Потифардыңүйінебатасынберді

13ПотифарбармүлкінЖүсіптіңқолынақалдырды,ал Жүсіпзаттардыңкіріп-шығуынасебепшіболды,ал Потифардыңүйіндебәріоныңқалауыменреттелді

14Жүсіпонсегізжастаеді,көзіәдемі,келбетісүйкімді жасжігітеді,бүкілМысыржеріндеоғанұқсамайтын еді

15СолкездеЖүсіпқожайыныныңүйіндеболып,үйге кіріп-шығып,қожайынынақызметкөрсетіпжүргенде, қожайыныныңәйеліСеликаЖүсіпкекөзтастап,оған қарады.Олсүйкімді,келбеттіжасжігітеді.

16Олжүрегіндеоныңсұлулығынақұмарболды,жаны Жүсіпкеауып,оныкүнсайыназғырдыАлЗелхи Жүсіптікүнсайынкөндірді,бірақЖүсіп қожайыныныңәйелінеқарамады

17Зелихаоған:«Сеніңкелбетіңменденебітімің қандайәдемі!Менбарлыққұлдарғақараптұрмын, сененартықсұлуқұлдыкөргенемеспін»,–дедіЖүсіп оған:«МеніанамныңқұрсағындажаратқанҚұдай бүкіладамзаттыжаратты»,–деді.

18Олоған:«Мысырдыңбарлықтұрғындарын,ерлер менәйелдерді,таңқалдырғанкөздеріңқандайәдемі!» –дедіОлоған:«Бізтірікезіміздеоларқандайәдемі, бірақегерсенолардықабірдекөрсең,олардан алыстайсың»,–деді.

19Олоған:«Сөздеріңніңбәріқандайәдеміжәне жағымды!Ендіүйдегіарфаныалып,қолдарыңменойна, сөздеріңдітыңдайық»,–деді.

20Оләйелге:«Құдайымдыжәнеоныңдаңқын

әдемі!Үйдегіалтынтараққақарашы,оныалып, басыңдыбұйралапал»,–деді.

21Олоған:«Қашанғадейінбұлсөздердіайтабересің? Мағанбұлсөздердіайтудытоқтатып,тұрып,үй шаруаңменайналыс»,–деді.

22Әйелоған:«Меніңүйімдеешкімжоқ,сеніңсөздерің ментілектеріңненбасқаештеңежоқ»,–дедіБірақ осыныңбәрінеқарамастан,олЖүсіптіөзінеәкеле алмады,олдаоғанкөзтікпеді,теккөзінжергеқаратты 23ЗеликаЖүсіптіңөзіменжатуынқалап,үйдежұмыс істепотырғанкезде,Зеликаоныңалдынакеліпотырды Әйелоныкүнсайынөзіменжатуғанемесеоғанқарауға азғырды,бірақЖүсіпоғанқұлақаспады.

24Әйелоған:«Егерменіңсөздерімдіорындамасаң, менсеніөлімжазасыменжазалаймынжәнесағантемір мойынтірексаламын»,–деді.

25Жүсіпоған:«АдамдыжаратқанҚұдай тұтқындардыңбұғауларыншешеді,менісенің түрмеңненжәнесотыңнанқұтқаратындасол»,–деді. 26Олоныкөндіреалмағандықтан,жаныәлідеоған үңілгендіктен,құмарлығыоныауырдерткедушаретті 27Мысырдыңбарлықәйелдеріоғанкеліп:«Негесен бұлайқұлдырапжүрсің?Ештеңегемұқтажемессің

28Зелихаоларғабылайдепжауапберді:«Бүгін сендергеменікөріптұрғанбұлжағдайдыңқайдан шыққаныбелгіліболадыОлқызметшілерінебарлық әйелдергетамақдайындаудыбұйырды,сосыноларға арнапдастарқанжайды.БарлықәйелдерЗелиханың үйіндетамақтанды 29Ололарғалимонжемістерінаршыпжеугепышақ бердіде,Жүсіпкеқымбаткиімдеркигізіп,олардың алдынашығудыбұйырдыЖүсіполардыңкөзінетүсті БарлықәйелдерЖүсіпкеқарап,оданкөздерінала алмады.Қолдарындағыпышақтарыменқолдарынкесіп тастады,қолдарындағылимонжемістеріқанғатолып кетті

30Оларнеістегендерінбілмеді,бірақЖүсіптің сұлулығынақарайберді,оданкөздеріналмайқарады 31Зеликаолардыңнеістегенінкөріп,оларға:«Сендер неістедіңдер?Міне,менсендергелимонжемістерін жегіздім,алсендерқолдарыңдыкесіпалдыңдар»,–деді.

32Барлықәйелдерқолдарынкөріп,қанғабоялып, киімдерінеқанағыпжатқанынкөрдіде,оған: «Үйіңдегімынақұлбіздіжеңіпкетті,оның сұлулығынанкөзіміздіалаалмадық»,–деді.

33Әйелоларға:«Сендероғанқарап,өздеріңдіұстай

жүрегіңдегініайтпайсыңжәнеосыістенжаныңды құртпайсың?»–деді.

35Әйелоларға:«Меноныкүнсайынкөндіруге тырысамын,бірақолменіңтілектерімдіқабылдамайды, меноғанбарлықжақсылықтыуәдееттім,бірақодан ешқандайнәтижеалаалмадым;сондықтанкөріп тұрғандарыңыздай,менқұлдыраудамын»,-деді

36ЗелхикаЖүсіпкедегенқұмарлығыныңкесірінен қаттыауырыпқалды,сондықтанолқаттығашық болдыЗелхиканыңүйіндегілерменоныңкүйеуі ЗелхиканыңЖүсіпкедегенмахаббатыныңкесірінен ауырыпқалғанынбілмеді

37Үйіндегілердіңбәріодан:«Негеауырып,шаршап жүрсің,ештеңедентаршылықкөрмейсің?»–деп сұрадыӘйел:«Менкүнсайынбасымнанөтіпжатқан нәрсенібілмеймін»,–деді.

38Барлықәйелдерменоныңдостарыкүнсайыноны көругекеліп,оныменсөйлесетін,алололарға:«Бұл текЖүсіптіңмахаббатыарқылығанамүмкін»,-деді. Олароған:«Оныазғырып,жасырынтүрдеұстап алыңдар,мүмкінолсенітыңдап,бұлөлімдісенен алыстатар»,-деді.

39ЗелхикаЖүсіпкедегенғашықтығынанәлсіреп, тұруғакүшіжетпейқалғаншақұлдырайберді

40БіркүніЖүсіпүйдеқожайыныныңжұмысыністеп жатқанда,Селикажасырынкеліп,кенеттеноған құладыЖүсіпоғанқарсыкөтеріліп,оданкүштірек болғандықтан,оныжергеқұлатты.

41Зелликаоғандегенжүрегініңқалауынанжылап, оғанжылапжалбарынды,көзжасыбетіненағып, жалбарынып,жаныашығанкүйдеоғанбылайдеді:

42Менсияқтысұлунемесеөзімнендежақсыәйелдің сағанкүнсайынсөйлеп,сағандегенмахаббатынан құлдырауынаұшырап,осықұрметтіңбәрінсағанарнап, сондадаменіңдаусымақұлақаспайжүргенінестіп, көріпнемесебіліппеедің?

43Егербұлқожайыныңнанқорқып,сеніжазаласа, патшатірі,антетемін,бұлістенқожайыныңсаған ешқандайзиянкелтірмейді;ендіменітыңдап,саған бергенқұрметімүшінкеліс,бұлөлімдімененалыстат, негеменсеніңүшінөлуімкерек?–депсұрадыол 44Жүсіпоғанбылайдепжауапберді:«Мағантиіспе, бұлістіқожайынымақалдыр.Қожайынымменің үйімденебарекенінбілмейді,өйткеніолоған тиесілініңбәрінмағантапсырдыМенмұны қожайынымныңүйіндеқалайістеймін?»

45Өйткеніолменіөзүйіндедеқаттықұрметтеді, үйініңбақылаушысыетіптағайындады,мені жоғарылаттыБұлүйдемененүлкенешкімжоқ,ал қожайыныммененештеңеніжасырмады,тексенғана, оныңәйелі,ондамағанбұлсөздердіқалайайтасың, менҚұдайғажәнекүйеуіңеқалайосындайүлкен зұлымдықпенкүнәжасаймын?

46Ендімененаулақбол,мұндайсөздердіайтпа, өйткеніменсеніңсөздеріңдітыңдамаймынБірақ ЗеликаЖүсіпоғаносысөздердіайтқанда,оны тыңдағысыкелмеді,бірақолоныкүнсайынөзіне тыңдауғакөндіреберді

47ОсыданкейінМысырөзенібарлықжағынантолып кетті.Мысырдыңбарлықтұрғындарыда,патшамен

біргебарды,бірақЗеликаоларменбіргебарғысы келмеді,себебіол:«Менаурумын»,–деп,үйдежалғыз қалды,үйдеоныменбіргебасқаешкімболғанжоқ. 49Олорнынантұрып,үйіндегіғибадатханағакөтеріліп, ханшайымкиімдерінкиіп,басынакүміспеналтынмен әшекейленгеноникстастанжасалғанасылтастарды киіп,бетіментерісінәйелдергеарналғанәртүрлі тазартқышсұйықтықтарменәшекейледі,ғибадатхана менүйдікассияменладанменхошиістендіріп,мирра меналоэсеуіп,соданкейінғибадатхананың кіреберісінде,Жүсіпөзжұмысыністеуүшінөткен үйдіңдәлізіндеотырдыМіне,Жүсіпдаладанкеліп, қожайыныныңжұмысыністеуүшінүйгекірді 50Олөтуікерекжергекелгенде,Селиканыңбарлық жұмысынкөріп,керібұрылды

51ЗелликаЖүсіптіңөзіненбұрылыпкеткенінкөріп, оған:«Жүсіп,сағаннеболды?Жұмысыңакел,мен сағанорындайындапберемін»,–депайқайлады

52Жүсіпүйгеқайтыпкеліп,солжерденөзорнына келдіде,әдеттегідейқожайыныныңжұмысыністеуге отырдыСолкездеЗелхикаоныңқасынакеліп,оның алдындаханшайымкиімінкиіптұрды,алоның киімініңиісіалысқатарады.

53ОласығысЖүсіппеноныңкиімінұстапалып,оған: «Патшатірі,егерменіңөтінішімдіорындамасаң,бүгін өлесің»,–деді.Оласығысекіншіқолынсозып, киімініңастынанқылышынсуырыпалып,Жүсіптің мойнынатақап:«Тұрда,өтінішімдіорында,егер орындамасаң,бүгінөлесің»,–деді.

54Жүсіпоныңбұләрекетіненқорқып,қашыпкету үшінорнынантұрды,аләйелоныңкиімініңалдыңғы жағынанұстапалды,алоныңқашыпкетуіненқорқып, Зеликаныңтартыпалғанкиіміжыртылыпқалды ЖүсіпкиімдіЗеликаныңқолындақалдырды,ол қорыққандықтанқашыпкетіп,сыртқашықты.

55ЗелликаЖүсіптіңкиімініңжыртылғанын,оның қолындақалдырып,қашыпкеткенінкөргенде,ол туралыхабартаралыпкетпесүшінөміріненқорықты. Олорнынантұрып,айлакерлікпенәрекететіп,киген киіміншешіп,басқакиімдерінкиді 56ОлЖүсіптіңкиіміналып,жанынақойдыда, үйіндегілерөзенгешықпайтұрып,ауырыпжатқан жерінебарыпотырды.Солкездеүйдеотырғанжас жігіттішақырып,оғанүйдегілердішақырудыбұйырды 57Әйелолардыкөргендеқаттыдауыспенжоқтау айтып:«Қараңдаршы,қожайындарыңмағанүйгене

61Потифарашуланыпүйгекелгенде,әйеліоған:«Сен мағаннеістедің?Бүгінолмағанкеліп,менімен ойнауғакелгенедіБүгінолмағандәлосылайістеді»,–депайқайлады.

62Потифарәйелініңсөздерінестіп,Жүсіптіқатты жазалаудыбұйырды,олароғансолайістеді

63Олароныұрыпжатқанда,Жүсіпқаттыдауыспен айқайлап,көзінкөккекөтеріп:«Уа,ҚұдайИем,сен меніңосыныңбәріненкінәсізекенімдібілесің,неге менбүгінжалғандықпен,сенбілетіносы сүндеттелмегензұлымадамдардыңқолынанөлуім керек?»–деді

64ПотифардыңадамдарыЖүсіптіұрыпжатқанда,ол айқайлап,жылайбердіСолжердеонбірайлықбала болдыЖаратқанИебаланыңаузынашып,Жүсіпті ұрыпжатқанПотифардыңадамдарыныңалдында былайдеді:

65Бұладамнаннеқалайсың,негеоғанмұндай жамандықжасайсың?Анамөтірікайтадыжәнеөтірік айтады;мәмілеосылайболды

66Балаоларғаболғаноқиғаныңбәріндәлайтыпберді, алЗеликаныңЖүсіпкеайтқансөздерінкүнсайын айтыпберді

67Барлықерадамдарбаланыңсөздерінестіп,қатты таңқалды.Баласөйлеуінтоқтатып,үнсізқалды.

68Потифарұлыныңсөздеріненқаттыұялып, адамдарынаЖүсіптіендіұрмаудыбұйырды,ал адамдарЖүсіптіұрудытоқтатты.

69ПотифарЖүсіптіалып,патшағатиесілідіни қызметкерлердіңалдынаалыпкелудібұйырды,олар бұліскеқатыстыүкімшығарсын.

70ПотифарменЖүсіппатшаныңсудьяларыболған діниқызметкерлердіңалдынакелдіПатшаоларға: «Қызметшігеқандайүкімшығарылуыкеректігін шешіңдерші,өйткеніолосылайістеді»,–деді 71ДіниқызметкерлерЖүсіпке:«Негеқожайыныңа бұлайістедің?»–депсұрағанда,Жүсіполарға:«Жоқ, мырзаларым,мәселеосылайболды»,–дедіПотифар Жүсіпке:«Менөзіметиесілініңбәрінсеніңқолыңа тапсырдым,сенентекәйелімненбасқаештеңені жасырмадым,сенқалайшамұндайжамандық істейсің?»–деді

72Жүсіпбылайдепжауапберді:«Жоқ,мырзам,тірі ЖаратқанИеніңжәнежаныңныңалдындаантетемін, мырзам,әйеліңізденестігенсөзіңізжалған,өйткені бүгінжағдайосылайболды».

73Менсеніңүйіңдеболғанымабіржылболды;сен мендеқандайдабірзаңсыздықнемесеменіңөмірімді талапетугеитермелейтіннәрсекөрдіңбе?

74ДіниқызметкерлерПотифарға:«Жүсібтің жыртылғанкиімінбізгеәкеліп,жыртығынкөрсетсін, егержыртықкиімініңалдындаболса,ондаоныңбеті оғанқарама-қарсытұрып,оныұстапалып,өзіне жақындағанболуыкерек,аләйеліңайтқаныныңбәрін алдапістеді»,–деді 75ОларЖүсіптіңкиімінтөрешілердіни қызметкерлерінеәкелді.Жүсіптіңалдындағы жыртықтыкөрдіБарлықтөрешілероныңоны қыспаққаалғанынбіліп:«Бұлқұлөлімжазасына кесілмейді,өйткеніолештеңеістегенжоқ,бірақоның

76Потифаролардыңсөздерінестіп,оныпатшаның

жылбойытүрмедеотырды.

77Осығанқарамастан,қожайыныныңәйеліоданбас тартпады,күнсайыноғанқұлақасуүшінсөйлесуді тоқтатпады.ҮшайданкейінЗеликакүнсайынЖүсіпке, түрмегебарып,оныөзінеқұлақасуғакөндірдіЗелика Жүсіпке:«Бұлүйдеқаншауақытболасың?»–деді Ендіменіңсөзімеқұлақас,менсеніосыүйден шығарамын

78Жүсіпоған:«Сеніңсөздеріңдітыңдап,Құдайға қарсыкүнәжасағаннангөрі,осыүйдеқалғаным жақсы»,–депжауапбердіӘйелоған:«Егерменің тілегімдіорындамасаң,көздеріңдіойыпалып, аяқтарыңакісенсалып,сенібұрынтанымағандардың қолынаберемін»,–деді 79Жүсіпоғанбылайдепжауапберді:«Міне,бүкілжер бетініңҚұдайыменісеніңмағанжасайалатынбарлық нәрсеңненқұтқараалады,өйткеніолсоқырлардың көзінашады,байланғандардыбосатадыжәнежерді білмейтінбарлықбейтанысадамдардысақтайды» 80ЗеликаЖүсіптіөзінекөндіреалмағандықтан,олоны азғырудытоқтатты;алЖүсіпәлідетүрмедеқамауда болдыЖүсіптіңәкесіЖақыпжәнеоныңҚанахан жеріндегібарлықағайындарысолкүндеріЖүсіпүшін қайғырып,жылады,өйткеніЖақыпұлыЖүсіпүшін жұбаныштапқысыкелмеді,алЖақыпсолкүндері қаттыжылап,жылап,қайғырды

45-ТАРАУ

1Солжылы,яғниағаларыЖүсіптісатыпжібергеннен кейін,ЖүсіпМысырғакөшкенжылы,Жақыптыңұлы РубенТимнағабарып,қанахандықӘуидіңқызы Елиурамдыәйелдіккеалды.Олоғанжақындады.

2РубенніңәйеліЕлиурамжүктіболып,оғанХанох, Палу,ХесронжәнеҚармиесімдітөртұлтуды;алоның ағасыШимонқарындасыДинаныәйелдіккеалды,ал ДинағаМемуел,Ямин,Охад,ЯхинжәнеЗохаресімді бесұлтуды

3СоданкейінолСимеонСихемқаласынантұтқынға алғанқанахандықәйелБунағакелдіБунаДинаның алдындажүріп,оғанқамқорлықжасадыСимеоноған жақындағанда,олоғанСаулдытуыпберді.

4СолкездеЯһудаАдуламғабарып,Хираесімді Адуламдықадамғажолықты.Яһудасолжерде ШуаныңқызыӘлияхесімдіқанахандықадамның қызынкөріп,онысүйіпалдыӘлияхЯһудағаЕр,Онан жәнеШилоесімдіүшұлтуды

5ЛевименИсахаршығыселінебарып,Ебердің

ХамуданныңқызыАфлалеткеәйелдіккеалып,оны Қанаханжерінеалыпкелді.

8Афлалетбедеуболып,баласыболмадыҚұдайкейін ДанныңәйеліАфлалеттіесінеалды.Олжүктіболып, ұлтуды.ОғанХушимдегенатқойды.

9ҒадпенНафталиХаранғабарып,солжерден НахордыңұлыҰздыңұлыАмурамныңқыздарын әйелдіккеалды.

10Амарамныңқыздарыныңесімдерімыналар: үлкенініңатыМерима,кішісініңатыҰзитеді;Нафтали Мериманы,алҒадҰзиттіалып,олардыҚанахан жеріне,әкелерініңүйінеалыпкелді 11МеримаНафталигеЯхсил,Гуни,ЖазержәнеШалем дептөртұлтуды,алУзитҒадқаСефион,Шаги,Шуни, Эзбон,Эри,АродижәнеАралидепжетіұлтуды 12Ашержолғашығып,Ысмағұлдыңнемересі, Хададтыңұлы,АфлалдыңқызыАдонроәйелдікке алып,оныҚанаханжерінеалыпкелді 13СолкүндеріАшердіңәйеліАдонияқайтысболды, оныңбаласыболмады;Адонияқайтысболғаннанкейін, Ашерөзенніңарғыбетінебарып,Шамныңнемересі, ЕбердіңұлыӘбумәйілдіңқызыХадураныәйелдікке алды

14Жасқызкелбетті,ақылдыәйеледі,олбұрын Еламныңұлы,ШамныңұлыМалкиелдіңәйеліболған.

15ХадураМалкиелгеқызтуыпберді,олоныСерах депатадыМалкиелосыданкейінқайтысболды,ал Хадураәкесініңүйіндетұрыпқалды.

16Аширдегіәйеліқайтысболғаннанкейін,олбарып, Хадураныәйелдіккеалып,Қанаханжерінеалыпкелді ҚызыСерахтыдаертіпкелді.Олүшжастаеді,алқыз Жақыптыңүйіндеөсті

17Қызкелбеттіеді,олЖақыпұлдарыныңкиелі жолдарыменжүрді;олештеңеденкемболғанжоқ,ал ЖаратқанИеоғанданалықпентүсінікберді

18АширдіңәйеліХадуражүктіболып,оғантөртұл туды:Имна,Ишва,ИшвижәнеБериях.

19ЗабулунМадиянғабарып,Мадиянныңнемересі АбиданыңнемересіМоладтыңқызыМеришаны әйелдіккеалып,Қанаханжерінеалыпкелді.

20МерушаЗабулунСеред,ЕлонменЯхлеелдітуды үшұл

21ЖақыпТарахтыңнемересіСобаныңұлыАрамға адамжіберді,олАрамныңқызыБенжаминМехалияны ұлынаалды,олҚанаханжеріне,Жақыптыңүйінекелді; Бенжаминонжастаболғанда,олАрамныңқызы Мехалияныәйелдіккеалды 22Мехалияжүктіболып,БенджамингеБела,Бехер, Ашбел,ГеражәнеНаамандегенбесұлтуды; Бенджаминкейінбарып,онсегізжасындабірінші әйелінеқоса,ЫбырайымныңұлыШомронныңқызы Арибаттыәйелдіккеалды;АрибатБенджамингеАхи, Вош,Мупим,ХупимжәнеОрддегенбесұлтуды 23СолкүндеріЯһудаШамныңүйінебарып,тұңғыш ұлыЕргеәйелдіккеШамныңұлыЕламныңқызы Тамардыалды

24ЕрәйеліТамарғажақындады,олоныңәйеліболды, алоғанжақындағанда,олсыртқыжағынаноның ұрпағынжойыпжіберді,алоныңістеріЖаратқан Иеніңкөзалдындажаманболды,сондықтанЖаратқан Иеоныөлтірді

25ЯһуданыңтұңғышыЕрқайтысболғаннанкейін,

туысыретіндеүйленіп,ағаңаұрпаққалдыр»,–деді 26ОнанТамардыәйелдіккеалып,оғанжақындады. Онандаағасыныңісінұнатты,оныңістеріЖаратқан Иеніңкөзалдындажаманболды,сондықтанолоныда өлтірді

27Онанқайтысболғанда,ЯһудаТамарға:«Ұлым Шилоөскеншеәкеңніңүйіндеқал»,–дедіБірақЯһуда ТамардыШилоғаберудіқаламады,өйткеніол: «Мүмкінолдаағаларысияқтыөліпқалар»,–деді 28Тамарорнынантұрып,әкесініңүйінекетті,алТамар біразуақытәкесініңүйіндетұрды.

29ЖылдыңсоңындаЯһуданыңәйеліӘлияхқайтыс болды;Яһудаәйеліүшінжұбаныштапты,алӘлиях қайтысболғаннанкейін,ЯһудадосыХираменбірге қойларынқырқуүшінТимнағабарды

30ТамарЯһуданыңқойқырқуғаТимнағакеткенін, Шилоныңержетіп,Яһуданыңоғанкөңілітолмағанын естіді

31Тамарорнынантұрып,жесірліккиіміншешіп,перде жауып,өзінтолығыменжауыпалдыда,Тимнаға баратынжолдағықоғамдықкөшегебарыпотырды 32Яһудаоныкөріп,оныалдыОлоғанжақындады Әйелжүктіболып,босанғанкезде,оныңқұрсағында егіздерпайдаболдыБіріншісінеПерес,екіншісіне Зарадегенатқойды

46-ТАРАУ

1СолкүндеріЖүсіпәлідеМысыржеріндегітүрмеде жатқанеді

2Солкездеперғауынныңқызметшілері,Мысыр патшасынатиесілібасшарапшыларменбас наубайшылар,оныңалдындатұрды

3Басшарапшышарапалып,патшаныңалдынаішуге қойды,алнаубайшыпатшаныңалдынананқойды. Патшаөзіде,қызметшілеріменпатшаның дастарқанынантамақтанғанқызметшілерідешарап ішіп,нанжеді.

4Олартамақтанып,ішіпотырғанда,перғауынның қызметшілеріперғауынныңқызметшілеріәкелген шараптанкөптегеншыбындар,алнаубайшының нанынанқарабидайтастарытабылды

5КүзетбастығыЖүсіптіперғауынныңқызметшілеріне қызметшіетіптағайындады,алперғауынның қызметшілерібіржылбойықамаудаболды

6Жылдыңсоңындаекеуідебіртүндеөздерітұрған түрмедетүскөрдіТаңертеңЖүсіпәдеттегідейоларға қызметкөрсетуүшінкелдіОлолардыкөрді,жүздері мұңдыжәнеқайғылыеді 7Жүсіполардан:«Негебүгінжүздеріңмұңдыжәне

бірақоныешкімжорыпбереалмайды»,–дедіЖүсіп

Джашер

9Менжүзімдіалып,тостағанғасығып,перғауынның қолынабердім,олішті;Жүсіпоған:«Жүзім бұтасындағыүшбұтақүшкүндібілдіреді»,–деді 10Бірақүшкүнішіндепатшасеніалыпкелуді бұйырады,сеніқайтаданөзқызметінеқайтарады,сен оғаналғашқыкездегідейшарапішесің;бірақмаған сеніңықыласыңдытабуымамүмкіндікбер,жағдайың жақсыболғанкездеменіперғауынғаескеалып,маған жақсылықжасап,меніосытүрмеденшығарыпал, өйткеніменҚанаханжеріненұрланып,осыжерде құлдыққасатылдым 11Қожайынымныңәйелітуралысағанайтылғандарда жалған,өйткеніоларменібекергеосызынданға қамадыЖүсіпкеқызметшібылайдепжауапберді: «Егерпатшамағанбұрынғыдай,соңғырет түсіндіргендейжақсылықжасаса,менсенің қалағаныңныңбәрінорындаймынжәнесеніосы зынданнаншығарамын»

12Жүсіптіңтүсіндұрысжорыпбергенінкөрген наубайшыдажақындапкеліп,түсінтолығымен Жүсіпкеайтыпберді

13Олоған:«Түсімдебасымдаүшақсебеттұрекен. Қарасам,еңжоғарғысебеттеперғауынғаарналған түрліпісірілгентағамдартұрекен,құстароларды басымнанжепжатырекен»,–деді.

14Жүсіпоған:«Сенкөргенүшсебетүшкүндік,бірақ үшкүнненкейінперғауынбасыңдыалып,сеніағашқа іліпқояды,алқұстартүсіңдекөргендейетіңдіжейді», –деді

15СолкүндеріпатшайымбосануғажақынедіСол күніолМысырпатшасынаұлтуды.Патшаныңтұңғыш ұлындүниегеәкелгенінжарияладыМысырдың барлықхалқы,перғауынныңбасшыларымен қызметшілеріқаттықуанды.

16Перғауынтуылғаннанкейінүшіншікүніөзінің нөкерлеріменқызметшілеріне,СоарменМысыр жерініңәскерлерінеарнаптойжасады.

17Мысырдыңбарлықхалқыжәнеперғауынның қызметшілеріпатшаныңұлыныңтойындабіргеішіпжеугежәнепатшаныңқуанышынақуануғакелді.

18Патшаныңбарлыққызметшілеріменқызметшілері солкездесегізкүнбойытойдақуанып,патша сарайындасегізкүнбойытүрлімузыкалықаспаптарда ойнап,дабылқағып,бибилепкөңілкөтерді

19ЖүсіптүсінжорыпбергенбасиесіЖүсіптіұмытып кетті,патшағауәдееткендей,олтуралыайтпады, өйткенібұлісЖүсіптіадамғасенгеніүшінжазалау үшінЖаратқанИеденкелгенеді.

20ОсыданкейінЖүсіптүрмедеекіжыл,онекіжыл толғаншатұрды

47-ТАРАУ

1СолкездеЫбырайымныңұлыЫсқақәліҚанахан жеріндетұрыпжатқанеді;олжүзсексенжастаеді,ал оныңұлы,ЖақыптыңағасыЕсауЕдомжеріндеөмір сүрді,алолжәнеоныңұлдарыСейірұлдарының арасындасолжердеиеліктерінеиелікетті

3ЖақыппеноныңұлдарыәкесіЫсқақтыңалдында

жатты

4ЫсқақЖақыпқа:«Ұлдарыңдымағанәкел,меноларға батамдыберейін»,–дедіде,Жақыпонбірұлынәкесі Ысқақтыңалдынаалыпкелді

5ЫсқақЖақыптыңбарлықұлдарынақолынқойып, олардықұшақтап,біріненсоңбірінсүйдіЫсқақсол күніоларғабатасынберіп:«Ата-бабаларыңның Құдайысендердіжарылқап,ұрпақтарыңдыаспандағы жұлдыздардайкөбейтсін»,–деді

6ЫсқақтаЕсаудыңұлдарынабатасынберіп:«Құдай сендердікөргендердіңбәрінежәнебарлықжауларыңа үрейменқорқынышсыйласын»,–деді

7СондаЫсқақЖақыппеноныңұлдарыншақырып алды.Олардыңбарлығыкеліп,Ысқақтыңалдына отырдыЫсқақЖақыпқабылайдеді:«Бүкілжер бетініңҚұдайыЖаратқанИемаған:«Егерұлдарың меніңережелерімменжолдарымдысақтаса,Менбұл

ЕгерсендерЖаратқанИеніңжолдарыменОның жарлықтарынұстансаңдар,ЖаратқанИесендерге Ыбырайымменжасасқанкелісімінсақтайдыжәнесаған жәнесеніңұрпақтарыңамәңгілікжақсылықжасайды. 9ЫсқақЖақыппеноныңбалаларынаөсиетайтып бітіргенненкейін,жантапсырып,қайтысболдыда,өз халқынақосылды.

10ЖақыппенЕсауәкелеріЫсқақтыңбетінеқұлап, жыладыЫсқақҚанаханжерінде,Хебронқаласында, жүзсексенжасындақайтысболды.Ұлдарыоны Ыбырайымхеттіктерденжерлеуорныретіндесатып алғанМахпелаүңгірінеалыпбарды

11ҚанаханжерініңбарлықпатшаларыЖақыппен ЕсауменбіргеЫсқақтыжерлеугебарды,ал ҚанаханныңбарлықпатшаларыЫсқақтықайтыс болғанкездеоғанүлкенқұрметкөрсетті.

12ЖақыппенЕсауұлдарыжалаңаяқжүріп,КиреатАрбағажеткеншежылап,жылапжүрді

13ЖақыппенЕсауәкелеріЫсқақтыХеброндағы Киреат-АрбадағыМахпелаүңгірінежерлеп,оны патшалардыжерлеурәсіміндейүлкенқұрметпен жерледі

14Жақыппеноныңұлдары,Есауменоныңұлдары жәнеҚанаханныңбарлықпатшаларықаттықайғырып, оныжерлеп,ұзақкүнбойыжоқтады.

15Ысқаққайтысболғанда,олмал-мүлкін,барлық мүлкінұлдарынақалдырдыЕсауЖақыпқа:«Міне,

Джашер

«Міне,мұныңбәріалдыңда,алатынжартысынөзіңе ал»,–деді.

17ЖақыпЕсауданбылайдеді:«Менсағанне айтатынымдытыңдашы:«КөкпенжердіңҚұдайы ЖаратқанИеата-бабаларымызЫбырайыммен Ысқаққа:Менбұлжердісеніңұрпағыңамәңгілікке мұрағаберемін»деген

18Ендіәкемізденқалғанныңбәрісеніңалдыңда,міне, бүкілжерсеніңалдыңда;соларданқалағаныңшатаңда

19Егербүкілжердіқаласаң,оныөзіңежәне балаларыңамәңгіліккеал,сондаменбұлбайлықты аламын,алсенбайлықтықаласаң,оныөзіңеал,сонда менбұлжердіөзімжәнебалаларымүшінмәңгілікке мұраетемін

20СолкездеЫсмайылұлыНебайотбалаларыменбірге солжердееді.Есаусолкүнібарып,оныменақылдасты.

21Жақыпмағаносылайдеді,мағанбылайдепжауап бердіЕндікеңесіңдіайт,сондатыңдаймыз

22Небайотбылайдеді:«Жақыпсағаннедеді?Міне, Қанаханныңбарлықұлдарыөзжерлеріндеқауіпсіз өмірсүріпжатыр,алЖақыпоныөзұрпақтарымен біргемәңгіліккемұраетеміндепотыр».

23Ендібарып,әкеңніңбарлықбайлығынал,ағаң Жақыптыөзіайтқандай,солжердеқалдыр

24Есауорнынантұрып,Жақыпқақайтыпоралдыда, ЫсмағұлұлыНебайоттыңайтқаныныңбәріністеді; ЕсауЫсқақтыңқалдырғанбарлықбайлығын, жандарын,малдарын,іріқараларын,мүліктерінжәне барлықбайлығыналыпкетті;ағасыЖақыпқаештеңе бермеді;алЖақыпМысырөзеніненЕвфратөзеніне дейінгібүкілҚанаханжеріниемденіп,онымәңгілік меншікке,балаларыменұрпақтарынамәңгілікке иемденді

25ЖақыпағасыЕсауданХеброндағыМахпелаүңгірін детартыпалдыЫбырайымоныөзіменұрпақтарына мәңгілікжерлеуорныболуүшінЕфроннансатыпалған еді.

26Жақыпосыныңбәрінсатыпалукітабынажазып,қол қойдыжәнемұныңбәрінтөртадалкуәгерменрастады

27Жақыпкітапқабылайдепжазыпқалдырды: «Қанаханжеріжәнехеттіктердің,хевтіктердің, ебустіктердің,аморлықтардың,перездіктердіңжәне гергастіктердіңбарлыққалалары,яғниМысыр өзеніненЕвфратөзенінедейінгіжетіхалық»

28ЖақыпХебронқаласыКиреат-Арбаныжәнеондағы үңгірдітолығыменағасыЕсауданқұндыбағамен, өзіненкейінгіұрпақтарынамәңгілікмұраретінде сатыпалды.

29Жақыпсатыпалукітабын,қолтаңбаны,бұйрықты, жарлықтардыжәнеашылғанкітаптыалып,олардыұзақ уақытсақтауүшінқышыдысқасалып,балаларының қолынаберді.

30ЕсауәкесіқайтысболғаннанкейінағасыЖақыптан қалғанныңбәріналып,адамменмалды,түйемен есектерді,өгізбенқойды,күміспеналтынды,тастар менсиырлардыжәнеЫбырайымұлыЫсқақтың

31Есаумұныңбәріналып,балаларыменбіргеағасы

32ЕсауСейірұлдарыныңарасындаиелікетті, сондықтансолкүнненбастаполҚанаханжеріне қайтыпоралмады

33ҚанаханжерініңбәріИсраилұлдарынамәңгілік мұрағаайналды,алЕсаубарлықұлдарыменбірге Сейіртауынмұраетті

48-ТАРАУ

1Солкүндері,Ысқаққайтысболғаннанкейін, ЖаратқанИебұйрықберіп,бүкілжербетінеаштық жіберді

2СолкездеМысырпатшасыперғауынМысырелінде тағындаотырып,төсегіндежатып,түстеркөрді ПерғауынтүсіндеөзініңМысырөзенініңжағасында тұрғанынкөрді.

3Олтұрғанда,өзенненжетісеміз,сүйкімдісиырдың шығыпкележатқанынкөрді

4Оларданкейінтағыжетіарық,келбетінашарсиыр шықтыЖетісиырсиырдыңсүйкімділерінжұтып қойды,бірақолардыңтүрібастапқыдағыдайнашареді 5Олоянып,қайтаданұйықтапкеттіде,екіншіреттүс

оянды

6Таңертеңпатшатүстерінесінетүсіріп,түстерінен көңілітүсіпкеттіПатшаасығысбарып,Мысырдың барлықсиқыршыларыменданышпандарыншақыртты Оларкеліп,перғауынныңалдындатұрды.

7Патшаоларға:«Ментүскөрдім,бірақоныешкім жорыпбереалмайды»,–дедіОларпатшаға: «Түстеріңдіқызметшілеріңеайтыпберші,тыңдайық», –деді

8Патшаоларғатүстерінайтыпберді,сондаолардың барлығыбірауызданпатшаға:«Патшамәңгіжасасын!» –дедіТүстеріңіздіңжоруымынау

9Сенкөргенжетіжақсысиырсоңғыкүндерітуылатын жетіқыздыбілдіреді,алсенкөргенжетісиырдың олардыңартынанкеліп,жұтыпқойғанысенің туылатынқыздарыңныңбарлығыпатшаныңтірі кезіндеөлетінініңбелгісі.

10Екіншітүсіңдебірсабақтанжетітолық,жақсы

12Патшабұғандейінбұйрықберіп,басқада данышпандардышақыртты.Оларкеліп,патшаның алдындатұрдыПатшаоларғатүстерінайтыпберді Олардыңбарлығыоғанбіріншіжорубойыншажауап берді.Патшаашуланып,қаттыашуланды.Патша оларға:«Сендерөтірікайтып,айтқансөздеріңдеөтірік айтыптұрсыңдар»,–деді

13ПатшабүкілМысырелінежарлықшығаруды бұйырдыОндабылайделінген:«Патшаменоның ұлыларытүстердіңжоруынбіліп,түсініп,бүгін патшаныңалдынакелмегенкезкелгенданаадамөледі депшешті»

14Патшағатүстерініңдұрысжоруынайтыпберген адамғапатшаданнесұраса,солардыңбәріберіледі Мысырелініңбарлықданышпандары,сондай-ақ Мысырдағы,Гөшендегі,Рамсестегі,Тахпанхестегтегі, СоардағыжәнеМысыршекарасындағыбарлық жерлердегібарлықсиқыршыларменсиқыршылар патшаныңалдынакеліп,олардыңбарлығыпатшаның алдындатұрды

15Мысырдыңбарлыққалаларынанбарлықақсүйектер, әміршілержәнепатшағатиесіліқызметшілержиналып, патшаныңалдындаотырдыПатшаөзініңтүстерін данышпандарменәміршілергеайтыпберді,ал патшаныңалдындаотырғандардыңбәрібұлаянғатаң қалды

16Патшаныңалдындағыбарлықданышпандароның түстерінжорудаекігежарылды;кейбіреулеріоларды патшаға:«Жетіжақсысиыр–патшаныңұрпағынан Мысырғабилікететінжетіпатша»,–депжорыпберді 17Алжетіжамансиыр–соңғыкүндеріоларғақарсы шығып,олардыжойыпжіберетінжетіәмірші;алжеті масақ–Мысырдыңжетіұлыәміршісі,оларбіздің иемізпатшаныңсоғыстарындажауларыныңәлсізжеті әміршісініңқолынатүседі

18Олардыңкейбіреулеріпатшағабылайдептүсіндірді: «Жетіжақсысиыр–Мысырдыңберікқалалары,ал жетіжамансиыр–ҚанаханжеріндегіжетіхалықОлар соңғыкүндеріМысырдыңжетіқаласынашабуыл жасап,олардыжойыпжібереді».

19Екіншітүсіңдекөргенжетіжақсыжәнежаманмасақ Мысырпатшалығыныңбұрынғыдайсеніңұрпағыңа қайтаоралатыныныңбелгісі.

20ОныңбилігікезіндеМысырқалаларыныңхалқы өздерінендекүштірекҚанаханныңжетіқаласына қарсышығып,олардықиратады,алМысырдыңбилігі сеніңұрпағыңаоралады

21Олардыңкейбіреулеріпатшаға:«Түстеріңніңжоруы мынау:жетіжақсысиыр–соңғыкүндеріәйелдікке алатынжетіпатшайым,алжетіжамансиырсол әйелдердіңпатшаныңкөзітірісіндеөлетінінбілдіреді», –деді.

22Екіншітүсіңдекөргенжетіжақсыжәнежаманмасақ онтөртбаланыбілдіредіСоңғыкүндеріоларбірбіріменшайқасады,жетеуіодандакүштіжетімасақты өлтіреді

23Олардыңкейбіреулеріпатшағамынасөздердіайтты: «Жетіжақсысиырсеніңжетібалаңныңдүниеге келетінінжәнеоларсеніңбалаларыңныңжетібаласын

ешқайсысыпатшағаұнамады

25Патшаөзініңданалығыменолардыңбұлсөздердің барлығындадұрыссөйлемейтінінбілді,өйткенібұл Жүсіптіңтүрмеденшығып,Мысырдаұлыболуыүшін Мысырдыңданышпандарыныңсөздерінбұзуүшін ЖаратқанИеденкелгенеді

26ПатшаМысырдыңбарлықданышпандарымен сиқыршыларыныңешқайсысыныңоғандұрыс сөйлемейтінінкөрді,сондықтанпатшаныңашуы лаулап,іштейқаһарылаулапкетті

27Патшабарлықданышпандарменсиқыршылардың алдынаншығуынбұйырды,сондаолардыңбәрі патшаныңалдынанұятпенмасқараболыпшығып кетті.

28ПатшабүкілМысырғажарлықшығарудыбұйырды, ондаМысырдағыбарлықсиқыршылардыөлтірукерек еді,олардыңешқайсысытіріқалмауыкерекеді.

29Патшағатиесілікүзетшілердіңбасшыларыорнынан тұрып,әрқайсысысемсерінсуырып,Мысырдың сиқыршыларыменданышпандарынөлтіребастады.

30ОсыданкейінпатшаныңбасшарапшысыМерод келіп,патшаныңалдындаиіліптағзыметтіде,оның алдындаотырды.

31Сондабасқызметшіпатшаға:«Патшамәңгі жасасын,оныңбилігіелдегібиіккекөтерілсін»,–деді 32Солкүндері,екіжылбұрын,сенқызметшіңе ашуланып,менісолбөлімгеотырғыздыңМенбіраз уақытнаубайшылардыңбастығыменбіргесолбөлімде болдым.

33БізбенбіргекүзетбастығынатиесіліЖүсіпесімді еврейқызметшісідеболдыӨйткеніқожайыныоған ашуланып,онытүрмегеқамапқойғанеді.Олбізгесол жердеқызмететкен

34Біразуақыттанкейінбізпалатадаболғанкезде,бір түндеменжәненаубайшылардыңбастығытүскөрдік; әрқайсымызөзтүсіміздіңжоруынасәйкестүскөрдік 35Таңертеңкеліп,олардысолқызметшігеайтып бердік,олтүстеріміздіжорыпберді,әркімөзтүсін дұрысжорыпбердіме?

36Олбізгетүсіндіргендей,оқиғадасолайболды;оның бірде-бірсөзіжергетүскенжоқ.

37СондықтанендімырзамжәнепатшамМысыр халқынбекергеөлтірмеңдер;міне,солқұләлікүнге дейінөзқожайыныныңкүзетбастығыныңқолында, қамаудаотыр

38Егерпатшақаласа,онысеніңалдыңашақыртып, көргентүсіңніңдұрысжоруынайтыпберсін.

40ПатшақызметшілерінеЖүсіптіалдынаәкелуді

41ПатшаныңқызметшілеріЖүсіпкебарып,онытез

қызметшілеріонықырыптастады,алолтүрмекиімін ауыстырып,патшаныңалдынакелді.

42Патшатағындаалтынефодпеноранғанханзадалық көйлеккиіпотырды.Оныңүстіндегітазаалтын жарқыраптұрды,алкарбункул,лағылжәнеизумруд, сондай-ақпатшаныңбасындағыбарлықбағалытастар көздіжауыналдыЖүсіппатшағақаттытаңқалды

43Патшаотырғантағыалтын-күмісжәнеоникс тастарыменқапталған,алжетпісбаспалдақтантұрды 44Мысыржеріндепатшаменсөйлесугекелгенәрбір адам,егеролханзаданемесепатшаныңкөзалдында беделдіболса,патшатағынаотызбіріншібаспалдаққа дейінкөтерілетін,алпатшаотызалтыншыбаспалдаққа түсіп,оныменсөйлесетіндәстүргеиеболды 45Егеролқарапайымхалықтыңбіріболса,үшінші баспалдаққакөтерілетін,алпатшатөртінші баспалдаққатүсіп,оныменсөйлесетін,алолардың дәстүрібойынша,жетпістілдесөйлейалатынкез келгенадамжетпісбаспалдаққакөтеріліп,патшаға жеткеншесөйлейтін

46Алжетпістіаяқтайалмағанкезкелгенадамөзі білетінтілдерсанынақарайкөтерілді.

47СолкездеМысырдажетпістілдесөйлей алатындарданбасқаешкімоларғабилікетпеуікерек еді.

48Жүсіппатшаныңалдынакелгенде,жергедейіниіліп тағзыметтіде,үшіншібаспалдаққакөтерілді,алпатша төртіншібаспалдаққаотырып,Жүсіппенсөйлесті.

49ПатшаЖүсіпке:«Ментүскөрдім,бірақоныдұрыс жорыпберетінешкімжоқМенбүгінМысырдың барлықсиқыршыларыменданышпандарынмаған келугебұйырдымМеноларғатүстерімдіайтыпбердім, бірақешкімолардымағандұрысжорыпбергенжоқ»,–деді.

50Осыданкейінменбүгінсеніңданаадамекеніңді жәнеестігентүсіңніңбәріндұрысжорыпбере алатыныңдыестідім.

51Жүсіпперғауынғабылайдепжауапберді: «Перғауынкөргентүстерінайтыпберсін;жору Құдайғатиесілі.ПерғауынЖүсіпкесиырларменбидай масақтарытуралытүстерінайтыпберді,алпатша сөйлеудітоқтатты

52ЖүсіппатшаныңалдындаҚұдайдыңрухына бөленді,солкүнненбастаппатшаныңбасынане келетінінбілді,патшаныңтүсініңдұрысжоруынбілді, сондықтанпатшаныңалдындасөйледі.

53Жүсіппатшаныңықыласынабөленді,патша құлағынжауып,жүрегінтіктеп,Жүсіптіңбарлық сөздерінестідіЖүсіппатшаға:«Бұлекітүсдепойлама, өйткенібұлтекбіртүс,өйткеніҚұдайпатшағатүсінде бүкілжербойыншанеістеудітаңдады,алсенің түсіңніңдұрысжоруымынау: 54Жетіжақсысиырменмасақжетіжылды,алжеті нашарсиырменмасақтажетіжылдыбілдіреді;бұлбір түс

55Міне,жетіжылбойыбүкілелдемолшылықболады, соданкейінжетіжылдықаштық,өтеауыраштық келеді;жәнебарлықмолшылықелденұмытылып, аштықжертұрғындарынжалмайды

56Патшабіртүскөрді,сондықтантүсперғауынға қайталанды,себебібұлісҚұдайдыңқалауыменжүзеге

57Ендіменсағанкеңесберемін,жаныңдыжәнеел тұрғындарыныңжандарынаштықтанқұтқарамын.Сен өзпатшалығыңбойыншаөтеақылды,дана,үкімет істерінбілетінадамдыіздеп,оныМысыреліне басқарушыетіптағайындайсың.

58Мысырғатағайындағанадамыңызоның қарамағындағылардытағайындасын,оларалдағы молшылықжылдарыныңбарлықегінінжинап,астықты жинап,сіздіңқоймаларыңызғасалсын

59Оларсолазықтыжетіжылдықаштыққасақтасын, сондаолсаған,халқыңажәнебүкілжеріңежетеді,сен де,жеріңдеаштықтанқырылыпқалмассың 60Сондай-ақжердіңбарлықтұрғындарынажеті молшылықжылындаөзегістігіненшыққанбарлық өнімдердіжинап,олардықоймаларынасалыпқою бұйырылсын.Аштықкезіндеоларсоларқылыкүн көрсін

61Түсіңіздіңдұрысжоруыосындай,жәнебұлсіздің жаныңыздыжәнебарлыққарамағындағылардың жандарынқұтқаруүшінберілгенкеңес

62ПатшаЖүсіпке:«Сеніңсөздеріңніңдұрысекенін кімайтадыжәнекімбіледі?»–депсұрады.Олпатшаға: «Бұлменіңбарлықсөздерімніңрасекенінежәне кеңесімніңсағанпайдалыекенінебелгіболады»,–деді 63Міне,бүгінәйеліңбосаныпжатыр,сағанұлтуады, сеноныменбіргеқуанасың;балаңызанасының құрсағынаншыққанкезде,осыекіжылбұрындүниеге келгентұңғышұлыңызқайтысболады,алсенбүгін дүниегекелетінбаламенжұбаныштабасың

64Жүсіппатшағаосысөздердіайтыпбітіріп,патшаға басиіп,шығыпкетті.Жүсіппатшаныңқасынан шыққаннанкейін,Жүсіптіңпатшағаайтқанбелгілері солкүніорындалды

65Солкүніпатшайымұлтуды,патшаоныңұлы туралықуаныштыхабардыестіп,қуандыХабаршы патшаныңқасынанкеткенде,патшаныңқызметшілері патшаныңтұңғышұлынжердеөлікүйіндетапты.

66Патшаныңсарайындақаттыжоқтауменшуестілді Патшамұныестіп:«Үйдеестігенқандайшумен жоқтау?»–депсұрады.Оларпатшағатұңғышұлының қайтысболғанынайттыСондапатшаЖүсіптіңайтқан барлықсөздерініңдұрысекенінтүсіндіПатшаЖүсіп айтқандай,солкүнідүниегекелгенбаласыменұлы үшінжұбаныштапты

1Осыданкейінпатшабарлықәміршілерімен қызметшілерін,сондай-ақпатшағатиесілібарлық

2Патшаоларғабылайдеді:«Міне,сендеросыеврейдің

Джашер

сондықтанендікеңесіп,неістейтіндеріңдіжәнеелдің аштықтанқалайқұтқарылатынынбіліңдер.

4Ендііздепкөріңдер,жүрегіндеданалықпенбілімбар осындайадамтабылама,соныМенжердіңүстінен билеушіетіптағайындаймын.

5Өйткенісендереврейдіңжердіаштықтанқұтқару туралыайтқанынестідіңдер,жәнеменжердің аштықтанқұтқарылмайтынын,текмағанкеңесберген еврейдіңкеңесіменғанақұтқарылатынынбілемін

6Сондаолардыңбәріпатшағабылайдепжауапберді: «ЕврейдіңбұлтуралыбергенкеңесідұрысЕнді, мырзамызәріпатшамыз,бүкілжерсіздіңқолыңызда Недұрысдепойласаңыз,соныістеңіз».

7Сентаңдағанжәнеданалығыңменданажәнежерді даналығыменқұтқараалатынадамдыпатшаөзқол астынажердібасқаруғатағайындайды.

8Патшабарлықәміршілергебылайдеді:«Құдай еврейгеоныңайтқандарыныңбәрінбілдіргендіктен, бүкілелдеоданақылдыжәнеданаешкімжоқдеп ойлаймын;егербұлсендергеұнаса,меноныелдің үстінентағайындаймын,өйткеніолөзданалығымен елдіқұтқарады».

9Сондабарлықәміршілерпатшағабылайдепжауап берді:«Мысырзаңдарындажазылғанғой,жәнеоны бұзуғаболмайды:Мысырғаешкімбилікетпеуікерек, патшаданкейінгіадамболмауыкерек,текадамзаттың барлықтілдерінбілетінадамғанаболуыкерек»

10Енді,мырзамызжәнепатшамыз,мынаеврейтек еврейтіліндесөйлейалады,алолқалайшабіздің тіліміздідебілмейтін,бізгебилікбасындағыекінші адамболаалады?

11Ендіонышақыртыпалуыңыздыөтінеміз,олсіздің алдыңызғакеліп,барлықжағынансынапкөруінежәне өзіңізгесәйкескелетініністеуінерұқсатетіңіз.

12Патша:«Ертеңорындалады,айтқаныңыздұрыс»,–дедіСолкүнібарлықәміршілерпатшаныңалдына келді.

13СолтүніЖаратқанИеқызметететінперіштелерінің бірінжібердіОлМысыржеріне,Жүсіпкекелді ЖаратқанИеніңперіштесіЖүсіптіңүстіндетұрды. Жүсіптүндеқожайыныныңүйінде,зындандағы төсектежатты,өйткеніқожайыныоныәйелінің кесірінензынданғақайтақамапқойғанеді.

14Періштеоныұйқысынаноятты,Жүсіпорнынан тұрып,аяғынатұрды,сондаЖаратқанИеніңперіштесі оныңқарсысындатұрекен;ЖаратқанИеніңперіштесі Жүсіппенсөйлесіп,солтүніоғанбарлықадамның тілдерінүйретті,сондықтанолоныңатынЖозефдеп қойды

15СондаЖаратқанИеніңперіштесіоныңқасынан кетіпқалдыЖүсіпқайтыпкеліп,төсегінежатты Жүсіпкөргенаянынатаңқалды.

16Таңертеңпатшабарлықнөкерлерімен қызметшілеріншақыртыпалдыОлардыңбарлығы келіп,патшаныңалдынаотырдыПатшаЖүсіпті әкелудібұйырдыПатшаныңқызметшілерібарып, Жүсіптіперғауынныңалдынаалыпкелді. 17Патшашығып,тақбаспалдағынакөтерілді,Жүсіп патшаменбарлықтілдердесөйлесті,Жүсіпоған жақындап,жетпісіншібаспалдақтапатшаныңалдына

18ПатшаЖүсіпүшінқаттықуанды,патшаныңбарлық

патшаменбіргеқаттықуанды.

19ПатшаменоныңқызметкерлеріЖүсіптібүкіл Мысырелінепатшаданкейінгіекіншіадаметіп тағайындаутуралышешімқабылдады.ПатшаЖүсіпке былайдеді:

20СенмағанМысырелінеданаадамдытағайындау туралыкеңесбердің,олелдіаштықтанқұтқаруүшін данаболды;ендіҚұдайсағанмұныңбәрінжәнеайтқан барлықсөздеріңдібілдіргендіктен,сенсияқтыақылды жәнеданаадамбүкілелдежоқ

21ЕндісеніңатыңЖүсіпемес,Сапнат-Панеаболады Сенмененкейінгіекіншіадамболасың,менің үкіметімніңбарлықістерісеніңсөзіңбойынша шешіледі,алхалқымсеніңсөзіңменкіріп-шығады 22Сондай-ақ,меніңқызметшілерімменбасшыларым айсайыналатынжалақыларынсеніңқолыңнаналады, алжердіңбарлықхалқысағанбасиеді,текменің тағымдағанаменсененжоғарыболамын.

23Патшақолынансақинасыншешіп,Жүсіптіңқолына кигіздіПатшаЖүсіпкеәдемікиімкигізіп,басына алтынтәжкигізіп,мойнынаалтыналқатағыпқойды.

24Патшақызметшілерінебұйрықберіп,оны патшаныңекіншіарбасынамінгізді,олпатшаның арбасынақарсыжүрді.Патшаоныпатшаның аттарыныңбіріболыптабылатынүлкенжәнекүшті атқамінгізіп,Мысыржерініңкөшелеріменжүргізді 25Патшадабыл,арфажәнебасқадамузыкалық аспаптардаойнайтындардыңбарлығынЖүсіппенбірге ертіпбарудыбұйырды;оныңсоңынанмыңдабыл,мың мехолотжәнемыңнебалимерді.

26Қолдарындажарқырағанқылыштарыбарбесмың адамЖүсіптіңалдындажүріп,ойнапжүрді,ал патшаныңжиырмамыңұлысыалтынменқапталған терібелдіктерінтағып,Жүсіптіңоңжағында,жиырма мыңысолжағындажүрді,албарлықәйелдермен қыздаршатырларғашығыпнемесекөшелердетұрып, Жүсіпкеқуанып,Жүсіптіңкелбетіменсұлулығына қарады

27Патшаныңадамдарыоныңалдындада,артындада жүріп,жолғаладан,кассияжәнетүрліхош иістендіргіштержағып,жолғамирраменалоэсеуіп жүрді.Жиырмаадамоныңалдындабүкілелгеқатты дауыспенмынасөздердіжариялады:

28Патшаөзініңекіншіорынбасарыетіптаңдағанмына адамдыкөріптұрсыңба?Барлықүкіметістерінсол басқарады,алоныңбұйрықтарынбұзғаннемесеоның алдындажергедейінбасимегенадамөледі,себебіол

30Жүсіпатынамініп,көзінаспанғакөтеріп:«Ол кедейдітопырақтанкөтереді,мұқтаждықиданкөтереді. Уа,ӘлемніңИесі,Сағансенетінадамбақытты»,–деді

31Жүсіпперғауынныңқызметшілерімен нөкерлеріменбіргеМысыржерінаралапшықты.Олар оғанбүкілМысыржерінжәнепатшаныңбарлық қазыналарынкөрсетті

32СолкүніЖүсіпқайтыпкеліп,перғауынныңалдына келдіПатшаЖүсіпкеМысыржеріненегістіктермен жүзімдіктербердіПатшаЖүсіпкеүшмыңталант күмісжәнебірмыңталанталтын,оникстастарымен бделлийжәнекөптегенсыйлықтарберді 33КелесікүніпатшабүкілМысырхалқынаЖүсіпке құрбандықтарменсыйлықтарәкелуді,алпатшаның бұйрығынбұзғанадамөлімжазасынакесілуді бұйырды.Оларқаланыңкөшесіндебиіктеужержасап, киімдерінжайдыЖүсіпкебірдеңеәкелгенадамоны биіктеужергеқоятын

34Мысырдыңбүкілхалқыбиікжергебірдеңетастады: біреуінеалтынсырға,екіншісінесақиналармен сырғалар,алтынменкүмістенжасалғанәртүрлі ыдыстар,оникстастарыменбеделийтастады;әркім өзіндебарнәрседенберді

35Жүсіпмұныңбәріналып,қазынасынасалды ПатшаныңбарлықбасшыларыменақсүйектеріЖүсіпті дәріптеп,оғанкөптегенсыйлықтарберді,өйткені патшаоныөзініңекіншісіетіптаңдағанеді

36ПатшаОнқаласыныңдіниқызметкеріАхирамның ұлыПотиферанышақырдыПотифержасқызы ОснаттыЖүсіпкеәйелдіккеберді

37Қызөтесұлу,пәкеді,еркеконытанымайтын, сондықтанЖүсіпоныәйелдіккеалды;патшаЖүсіпке: «Менперғауынмын,сененбасқаешкімменің халқымдыбүкілМысыржеріндебасқаруүшінқолын немесеаяғынкөтеругебатылыбармайды»,–деді

38Жүсіпперғауынныңалдындатұрғандаотызжаста еді.Жүсіппатшаныңалдынаншығып,Мысырдағы екіншіпатшаболды

39ПатшаЖүсіпкеүйіндеқызмететуүшінжүз қызметшіберді,алЖүсіпкөптегенқызметшілерді жіберіп,сатыпалды,оларЖүсіптіңүйіндеқалды

40СоданкейінЖүсіппатшасарайыныңауласының алдындапатшалардыңүйлерінеұқсасөтекереметүй салдыжәнеүйдеөтеәдеміжәнетұруынаыңғайлы үлкенғибадатханасалды;Жүсіпүйінүшжылбойы тұрғызды.

41Жүсіпөзінемолалтынменкүмістенөтеәдемітағын жасап,оныоникстастарыменжәнебделлиймен қаптады,үстінебүкілМысыржерініңжәнебүкіл МысыржерінсуаратынМысырөзенініңбейнесін жасады;Жүсіпөзүйіндетағындасенімдіотырды,ал ЖаратқанИеЖүсіптіңданалығынарттырды.

42Мысырдыңбарлықтұрғындары,перғауынның қызметшілеріменәміршілеріЖүсіптіқаттыжақсы көрді,өйткенібұлісЖүсіпкеЖаратқанИеденкелген еді

43Жүсіптіңсоғысқашыққан,патшаменЖүсіпке жауғақарсыкүрестекөмектесуүшінқаруұстайалатын

патшаныңәміршілері,қызметшілеріжәнеМысыр

1СолкездеТарсисұлдарыЫсмайылұлдарынақарсы шығып,оларменсоғысты,алТарсисұлдары Ысмайылдықтардыұзақуақытбойытонады 2СолкездеИсмаилдыңұлдарыныңсаныазеді, сондықтаноларТаршишұлдарынанбасымбола алмады,сондықтанқаттықысымкөрді

3ИсмаилдіктердіңақсақалдарыМысырпатшасынахат жіберіп:«БізгеТаршишұлдарынақарсысоғысуға көмектесуүшінқызметшілеріңіздіңбасшыларымен әскерлерінжіберіңізші,өйткенібізкөптенберіжерді жепкелеміз»,–деді

4ПерғауынЖүсіптіқасындағымықтысарбаздарымен жәнеәскерімен,сондай-ақпатшасарайындағымықты сарбаздарыменбіргежіберді

5ОларТаршишұлдарынақарсыкүрестеИсмаил ұрпақтарынакөмектесуүшінХавилажерінебарды.

6Таршишжерібасыпалынғаннанкейін,барлық таршиштіктерқашып,өзағайындарыЯванұлдарының шекарасынакелдіЖүсіпбарлықбатырларыменжәне әскеріменМысырғаоралды,олардыңбірде-біреуі жоғалғанжоқ.

7ЖүсіптіңМысырғабилікқұрғанекіншіжылы,жыл доғасында,ЖаратқанИеЖүсіпайтқандай,жетіжыл бойыжербетінемолөнімберді,өйткеніЖаратқанИе солкүндеріжербетіндегібарлықөнімдердіжетіжыл бойыбатасынберді,оларжеп-ішіп,тойыпалды

8СолкездеЖүсіптіңқарамағындағықызметшілері болдыОлармолшылықжылдарындағыбарлық астықтыжинап,жылсайынастықжинап,Жүсіптің қазынасынасалыпотырды.

9Оларастықтыжинағансайын,Жүсіполарғадәнді дақылдардымасақтарғасалып,оныменбіргеегістіктің топырағынандаалыпкелудібұйырды,сондаол бұзылмаседі

10Жүсіпжылсайыносылайістеді,теңізқұмындай моластықжинады,өйткеніоныңқорыөтекөпболды жәнесанжетпейтінеді

11Мысырдыңбарлықтұрғындарыжетімолшылық жылындақорларынаәртүрліазық-түлікжинады,бірақ оларЖүсіпсияқтыістегенжоқ

12Жүсіппенмысырлықтаржетіжылдықмолшылық

13Мысыртұрғындарыаштықкезіндекүнкөруүшін

15Жүсіптіңәйелі,ПотифераныңқызыОснат,оған МанасаменЕфремесімдіекіұлтуыпберді.Жүсіп олардыдүниегеәкелгенкездеотызтөртжастаеді

16Жігіттерөсіп,оныңжолыменжәненұсқауларымен жүрді,әкелерініңүйреткенжолынаноңғада,солғада ауытқымады

17ЖаратқанИежігіттерменбіргеболдыОларөсіп, барлықданалықпенүкіметістерінтүсініп,шебер болдыПатшаныңбарлыққызметкерлеріменМысыр тұрғындарыныңішіндегіеңбеделдіадамдары жігіттердіжоғарыбағалап,патшаныңбалаларының арасындатәрбиеленді

18Жербетіндегіжетімолшылықжылыаяқталып, Жүсіпайтқандай,жетіжылдықаштықкелдіЕлді аштықжайлады

19МысырдыңбүкілхалқыМысыреліндеаштықтың басталғанынкөріп,аштықолардыжайлағандықтан, астыққоймаларынашты

20Оларқорларындағыбарлықазық-түліктің зиянкестергетолыекенінжәнежеугежарамсызекенін көрдіАштықбүкілелдежайладыМысырдыңбарлық тұрғындарыкеліп,перғауынныңалдындажылады, өйткеніаштықолардықаттымазалағанеді

21Оларперғауынға:«Құлдарыңызғатамақберіңізші, негебізде,балаларымыздасіздіңкөзалдыңызда аштанөлеміз?»–деді

22Перғауыноларғабылайдепжауапберді:«Неге мағанжалбарынасыңдар?Жүсіпжетімолшылық жылындаастықтыаштықжылдарынасақтауды бұйырмадымаеді?Негесендероныңсөзінеқұлақ аспадыңдар?»

23Мысырхалқыпатшағабылайдепжауапберді: Мырзамыз,сіздіңөміріңізбенантетемін, қызметшілеріңізЖүсіптіңбұйрығыныңбәрін орындадыЖетіжылдықмолшылықкезінде қызметшілеріңізегістіктерініңбарлықөнімінжинап, бүгінгікүнгедейінқоймағасалыпқойды.

24Қызметшілеріңіздіңбасынааштықкелгенде,біз қоймаларымыздыаштық,сондабарлықөнімдеріміз зиянкестергетолып,жеугежарамсызболыпқалды.

25ПатшаМысыртұрғындарыныңбасынатүскен жағдайдыңбәрінестігенде,аштықтанқаттықорқып, қаттыүрейленді.ПатшаМысырхалқынабылайдеп жауапберді:«Мұныңбәрібастарыңатүскендіктен, Жүсіпкебарыңдар,олнеайтса,соныістеңдер,оның бұйрықтарынбұзбаңдар».

26МысырдыңбарлықхалқыЖүсіпкекеліп:«Бізге тамақберші,негесеніңалдыңдааштықтанөлеміз?»–дедіӨйткенісенайтқанжетіжылбойыөнімжинап, қордасақтадықМіне,осылайболды

27ЖүсіпМысырхалқыныңбарлықсөздерінжәне олардыңбасынанөткеноқиғалардыестігенде,барлық өнімдерінжинайтынқоймаларынашып,оларды Мысырхалқынасатты

28Аштықбүкілелдекүшейіп,барлықелдердеаштық болды,бірақМысыржеріндеөнімсатылатынеді 29Мысырдыңбарлықтұрғындарыастықсатыпалу үшінЖүсіпкекелді,өйткеніаштықолардықатты қысып,барлықастықтарыталан-таражғатүстіЖүсіп оныкүнсайынбүкілМысырхалқынасатты.

30Қанаханжерініңбарлықтұрғындары,філістірлер,

31Жүсіпастыққоймаларынашып,олардыңүстінен күзетшілерқойды,алоларкүнсайынкеліпкеткендердіңбәрінеазық-түліксатыпотырды.

32ЖүсіпағаларыныңдаМысырғаастықсатыпалуға келетінінбілді,өйткенібүкілжербетіндеаштық күшейіпкеттіЖүсіпбүкілхалқынабұлтуралыМысыр жерінежариялаудыбұйырды:

33Патшаның,оныңорынбасарыныңжәнеолардың ұлыларыныңқалауыбойынша,Мысырданастықсатып алғысыкелетінкезкелгенадамөзқызметшілерін Мысырғасатыпалуғажібермейді,текұлдары,сондайақМысырданастықсатыпалуүшінкезкелген

келгенмысырлықнемесеқанахандықөледі,өйткені ешкімтекөзотбасынасырауүшінғанасатыпалады 34Екінемесеүшаңдыжетектегенадамөледі,себебі адамтекөзаңынғанажетелейді.

35ЖүсіпМысырқақпаларынакүзетшілерқойып, оларғабылайдепбұйырды:«Астықсатыпалуғакелген кезкелгенадамғаөзініңаты-жөні,әкесініңатыжәне әкесініңәкесініңатыжазылғаншакіргізбеңдер,ал күндізнежазылса,кешкеолардыңесімдерінмаған жіберіңдер,сондаменолардыңесімдерінбілемін». 36ЖүсіпМысыржерінебақылаушыларқойып,оларға осыныңбәріністеудібұйырды

37Жүсіпосыныңбәрінжасап,ағаларыныңМысырға қашанастықсатыпалуғакелетінінбілуүшіносы ережелердібекітті;алЖүсіптіңхалқыЖүсіптің бұйырғансөздеріменережелерінесәйкес,бұлтуралы Мысырдакүнсайынхабардаретіпотырды 38Шығыспенбатыселдерініңжәнебүкілжербетінің барлықтұрғындарыЖүсіптіңМысырдақабылдаған заңдарыменережелерітуралыестідіЖердіңшеткі бөліктерініңтұрғындарыкеліп,күнсайынМысырдан астықсатыпалып,кетіпқалды.

39МысырдыңбарлықбасқарушыларыЖүсіптің бұйрығынорындады,алМысырғаастықсатыпалуға келгендердіңбарлығыныңесімдеріменәкелерінің есімдерінжазып,күнсайынкешкеЖүсіптіңалдына әкеліпотырды 51-ТАРАУ

1КейінЖақыпМысырдаастықбарекенінестіп, ұлдарынМысырғаастықсатыпалуғашақырды, өйткеніолардадааштықболды

2Мысырдаастықбарекенінжәнежербетіндегі барлықадамдарсолжергеастықсатыпалуға

4ӘкелеріЖақыполарғабылайдепөсиетайтты: «Қалағакіргенде,елтұрғындарыкөпболғандықтан, бірқақпаданкірмеңдер»

5ЖақыптыңұлдарыМысырғабарды.Жақыптың ұлдарыәкелерініңайтқаныныңбәрінорындады,ал ЖақыпБенжаминдіжібермеді,себебіол:«Ағасы сияқтыжолдаапатқаұшырапқалмасын»депойлады СондаЖақыптыңонұлыжолғашықты.

6Жақыптыңұлдарыжолдакележатып,Жүсіпке істегеністерінеөкініп,бір-біріне:«БізағамызЖүсіптің Мысырғакеткенінбілеміз,ендіонықайдабарсақта іздейміз,егертапсақ,қожайынынанқұнтөлепаламыз, егертаппасақ,күшпенөлтіріп,олүшінөлеміз»,–деді. 7Жақыптыңұлдарыбұліскекелісіп,Жүсіпті қожайыныныңқолынанқұтқаруүшінонықолдады ЖақыптыңұлдарыМысырғакетті.ОларМысырға жақындағандабір-біріненбөлініп,Мысырдыңон қақпасынанөттіҚақпакүзетшілерісолкүніолардың есімдерінжазып,кешкеЖүсіпкеәкелді.

8Жүсіпқалақақпакүзетшілерініңқолынанесімдерді оқып,бауырларыныңқаланыңонқақпасынанкіріп кеткенінкөрді.СолкездеЖүсіпмұныбүкілМысыр елінежариялаудыбұйырды:

9Қоймакүзетшілерініңбәрішығып,барлықастық қоймаларынжауып,текбіреуінғанаашық қалдырыңдар,келгендеродансатыпалаалады 10СолкездеЖүсіптіңбарлыққызметшілерісолай істедіде,барлыққоймалардыжауып,текбіреуінғана ашыққалдырды

11Жүсіпқойманыңбастығынаағаларыныңжазбаша аттарынберіп:«Кімсағанастықсатыпалуғакелсе, оныңатынсұра,алегеросындайадамдаралдыңда келсе,олардыұстапалып,жібер»,–деді

12Жақыптыңұлдарықалағакелгенде,өздерінеастық сатыпалмасбұрынЖүсіптііздеп,қаладажиналды 13Оларжезөкшелердіңқабырғаларынабарып,Жүсіпті үшкүнбойыжезөкшелердіңқабырғаларынаніздеді, өйткеніоларЖүсіптіңжезөкшелердіңқабырғаларына келедідепойлады,өйткеніЖүсіпөтесымбаттыжәне сүйіктіадамеді.ЖақыптыңұлдарыЖүсіптіүшкүн бойыіздеді,бірақтабаалмады

14АшыққойманыңбастығыЖүсіпқойғанесімдерді іздеді,бірақтабаалмады.

15ОлЖүсіпке:«Үшкүнөтті,сенмағанесімдерін айтқанадамдарәлікелгенжоқ»,–депхабаржіберді ЖүсіпбүкілМысырдағыадамдардыіздеп,Жүсіптің алдынаәкелуүшінқызметшілерінжіберді

16Жүсіптіңқызметшілерібарып,Мысырғакелді,бірақ олардытабаалмадыГөшенгебарды,бірақоларонда жоқедіСоданкейінРамесесқаласынабарды,бірақ олардытабаалмады

17Жүсіпағаларыніздеугеоналтықызметшісін жіберді,оларқаланыңтөртбұрышынатарапкетті Қызметшілердіңтөртеуіжезөкшелердіңүйінекіріп,он адамныңағаларыніздепжүргенінкөрді 18Солтөртадамолардыалып,оныңалдынаәкелдіде, жергедейіниіліптағзыметті.Жүсіп ғибадатханасындағытағында,ханзадакиімдерінкиіп, басындаүлкеналтынтәжібареді,албарлықбатырлар оныңайналасындаотырды.

19ЖақыптыңұлдарыЖүсіптікөрді,оныңкелбеті,

көріндіде,қайтаданоғанжергедейіниілді 20Жүсіпағаларынкөріп,олардытаныды,бірақолар онытанымады,өйткеніЖүсіполардыңкөзалдында өтеұлыеді,сондықтаноларонытанымады 21Жүсіполардан:«Қайданкелесіңдер?»–депсұрады Олардыңбәрі:«ҚұлдарыңызҚанаханжеріненастық сатыпалуғакелді,өйткенібүкілжербетіндеаштық күшейіпжатырҚұлдарыңызМысырдаастықбар екенінестіп,басқаларменбіргетамақсатыпалуға келді»,–депжауапберді

22Жүсіполарғабылайдепжауапберді:Егерсендер айтқандайсатыпалуғакелсеңдер,негеқаланыңон қақпасынанкіресіңдер?Сендертекжердібарлауға келгеншығарсыңдар.

23СондаолардыңбәріЖүсіпкебылайдепжауапберді: Жоқ,мырзам,біздұрысайтамызСіздің қызметшілеріңізтыңшыемес,бізастықсатыпалуға келдікӨйткенісіздіңқызметшілеріңіздіңбәрі ағайынды,Қанаханжеріндегібірадамныңбалалары

көптігіненбірқақпаданкірмеңдер»,–депөсиететкен 24Жүсіполарғатағыдабылайдепжауапберді:«Мен сендергеайтқанымосыеді:сендержердібарлауға келдіңдер,сондықтанқаланыңонқақпасынанөттіңдер; жердіңжалаңаштығынкөругекелдіңдер»

25Астықсатыпалуғакелгенәркімөзжолыменкетеді, алсендерүшкүнбойыелдеболдыңдар,алүшкүн бойыжезөкшелердіңқабырғаларынданеістейсіңдер? Тыңшылардаосылайістейдіғой.

26ОларЖүсіпке:«Мырзамыздыңбұлайайтуымүмкін емес,өйткенібізонекіағайындымыз,әкеміз Жақыптыңұлдары,Қанаханжерінде,Ысқақтыңұлы, Ыбырайымныңұлы,евреймізКішіұлымызбүгін Қанаханжеріндеәкемізбенбірге,албіреуіжоқ,өйткені олбізденадасыпкеткен.Бізоныңосыжердежүргенін ойладықСондықтанбізоныбүкілжердііздеп,тіпті жезөкшелердіңүйлерінебарып,солжерденіздедік»,–деді.

27Жүсіполарғабылайдеді:«Сендероныбүкілжер бетіндеіздедіңдерме,текМысырғанақалдыма?Ал ағаларыңМысырдажүргенде,жезөкшелердіңүйіндене істеуікерек?Сендер:«БізЫбырайымныңұлы Ысқақтыңұрпақтарынанбыз,алЖақыптыңұрпақтары жезөкшелердіңүйінденеістейді?»

28Олароған:«Бізоныысмайылдықтарбізденұрлап әкеткенінестідік,жәнебізгеоныМысырғасатқаны туралыайтылдыСіздіңқұлыңыз,ағамыз,өтекелбетті жәнесүйіктіадам,сондықтанбізоныңжезөкшелердің

30Жүсіполарға:«Ендіегеронытапсаңдар,қожайыны сендерденкөпақшасұраса,оғанберермеедің?»–деді. Олар:«Беріледі»,–деді

31Ололарға:«Егерқожайыныоныменқымбатбағаға қоштасуғакеліспесе,оғаннеістейсіңдер?»–деп сұрадыОлароған:«Егеролоныбізгебермесе,бізоны өлтіріп,бауырымыздыалыпкетеміз»,–депжауап берді.

32Жүсіполарға:«Менсендергемынаныайттым: сендертыңшыларсыңдар,өйткенісендерсолжердің тұрғындарынөлтіругекелдіңдерБізекіағаларыңның әпкеңүшінҚанаханжеріндегіСихемніңбарлық тұрғындарынөлтіргенінестідік,алсендерағаларың үшінМысырдадасолайістейсіңдер»,–деді

33Сендердіңнағызерадамдарекендеріңдітекосы арқылығанабілемін;егерсендерараларыңнанбіреуді әкелеріңненқалғанкішіінілеріңдіалыпкелугежіберіп, мағанәкелсеңдер,сондаменсендердіңдұрыс екендеріңдібілемін.

34Жүсіпжетпісбатырыншақырыпалып,оларға: «Мынаадамдардыалып,қамауғаалыңдар»,–деді

35Батырсарбаздаронадамдыұстапалып,оларды палатағақамадыОларпалатадаүшкүнболды

36ҮшіншікүніЖүсіполардықоршауданшығарып, былайдеді:«Егерсендерадаладамдарболсаңдар,тірі қалуларыңүшіносылайістеңдерСендерҚанахан жерінеүйлеріңеастықалыпбаражатқанда, ағаларыңныңбіріқоршаудақамалсын.Алкіші інілеріңдіалыпкеліп,мағанәкеліңдерСендердіңадал адамдарекендеріңдібілейін» 37Жүсіполардыңқасынаншығып,бөлмегекіріп, қаттыжыладыОларғажаныашыдыБет-аузынжуып, қайтаданқастарынакелдіде,Шимондыолардың арасынаналып,байлаудыбұйырды.БірақШимон мұныістеугеқарсыболды,өйткеніолөтекүштіадам еді,сондықтаноныбайлайалмады

38Жүсіпөзініңмықтысарбаздарыншақырды,сонда қолдарынақылышұстағанжетпісбатырсарбазоның алдынакелді,алЖақыптыңұлдарыоларданқорқып кетті.

39Жүсіполарға:«Мынаадамдыұстапалып,ағалары келгеншетүрмегеқамаңдар»,–дедіЖүсіптің батырларыасығыскеліп,Шимондыбайлауүшінұстап алдыШимонқаттыайқайлады,айқайалыстанестілді

40Жүсіптіңбарлықбатырларыайқайданқорқып, етпеттеріненқұлаптүсті.Қаттықорқып,қашыпкетті.

41Жүсіппенбіргеболғандардыңбәрібастарынан қаттықорқып,қашыпкетті.ТекЖүсіппеноныңұлы МанасағанасолжердеқалдыЖүсіпұлыМанаса Шимонныңкүшінкөріп,қаттыашуланды

42ЖүсіпұлыМанасаШимонғақарайтұрды,ал МанасаШимонныңмойныныңартынажұдырығымен қаттысоққыберді,алШимонашуынанбасылды

43МанасаШимондыұстапалып,қаттыұстап,байлап, түрмегеалыпкеттіЖақыптыңбарлықұлдарыжас жігіттіңәрекетінетаңқалды

44Шимонбауырларынабылайдеді:«Ешқайсыңмұны мысырлықтыңөлімідепайтпаңдар,бұләкемнің

45ОсыданкейінЖүсіпқойманыңүстіненқойылатын

бұзбаңдарБауырларыңдымағаналыпкелгенкезде, сендердіңадаладамдарекендеріңдібілемінСендер жердіаралапсаудажасайсыңдар.Менағаларыңды сендергеқайтарамын,сендерәкелеріңеаман-есен ораласыңдар»

47Сондабәрі:«Қожайынымызайтқандайістейміз»,–депжауапбердіОларжергедейіниіліптағзыметті 48Әркімастығынесегінеартып,Қанаханжеріне, әкелерінебаруғакеттіҚонақүйгекелгенде,Леви есегінежемберуүшінқапшығынжайыпжібердіСол кездеолақшасыныңәлідеқапшығындажатқанын көрді

49Әлгіадамқаттықорқып,бауырларына:«Ақшам қайтарылды,міне,олменіңқапшығымдажатыр»,–дедіАдамдарқаттықорқып,«Құдайбізгенеістеді?»–деді

50Сондаолардыңбәрі:«Ехобаныңата-бабаларымызға, Ыбырайымға,ЫсқаққажәнеЖақыпқадегенмейірімі қайдақалды?БүгінбіздіМысырпатшасыныңқолына тапсырып,бізгеқарсыайла-шарғыжасады?»–деді.

51Яһудаоларғабылайдеді:Бізөзбауырымызды,өз қанымыздысатқанымызүшінҚұдайымызЖаратқан Иеніңалдындакүнәһармыз.Негесендер:«Жаратқан Иеніңата-бабаларымызғадегенмейіріміқайда?»–дейсіңдер?

52Рубеноларғабылайдеді:«Менсендерге:«Балаға қарсыкүнәжасамаңдар»,–депайтқанжоқпынба? ҚұдайоныбізденталапетіпотырСендерқалайша: «ЖаратқанИеніңата-бабаларымызғадегенмейірімі қайда?»–депайтасыңдар?

53Оларсолжердетүнеп,таңертеңертетұрып, есектерінеастықтарынартты.Оларолардыжетектеп, Қанаханжеріндегіәкелерініңүйінекелді

54Жақыпүйішіменұлдарынқарсыалуғашықты ЖақыпағаларыШимонныңоларменбіргежоқекенін көрдіЖақыпұлдарынан:«Менкөрмегенағаларың Шимонқайда?»–депсұрадыҰлдарыоғанМысырда басынанөткеноқиғалардыңбәрінайтыпберді.

52-ТАРАУ

1Оларүйлерінекіріп,әрқайсысыөзқапшығынашып, әркімніңақшасалынғанбумасынкөрді.Оларда, әкелерідеқаттықорқыпкетті

2Жақыполарға:«Мағаннеістедіңдер?Менсендердің хал-жағдайларыңдысұрауүшінағаларыңЖүсіпті жібердім,сендермаған:«Оныжыртқышаңжеп

Джашер

жолдаағасыныңбасынатүскендей,оғандаапаткелуі мүмкін.

5Рубенәкесіне:«Егерменұлыңыздыалыпкеліп, алдыңызғақоймасам,екіұлымдыөлтіресіз»,–деді.Ал Жақыпұлдарына:«Осындақалып,Мысырға бармаңыздар,өйткеніұлымсендерменбіргеМысырға бармайдыжәнеағасысияқтыөлмейді»,–деді 6Яһудаоларға:«Астықдайынболғанша,оданбас тартыңдарСондаол:«Бауырларыңдыалыпкетіңдер, өйткеніолөзөмірінде,үйішіндеаштықтанқатерге тіккенінкөреді»,–дейді

7Солкүндерібүкілелдеаштыққаттыушығып,жер бетіндегібарлықхалықазық-түліксатыпалуүшін МысырғакелдіАштықолардыңарасындақатты күшейіпкеттіЖақыптыңұлдарыастықтары таусылғаншабіржылекіайҚанаханжеріндетұрды.

8Оларастықтарынжепболғаннанкейін,Жақыптың бүкілүйішіаштықтанқиналдыЖақыптыңбарлық ұлдарыжиналып,Жақыпқажақындады.Олардыңбәрі онықоршапалып:«Бізгенанберші,негесенің алдыңдааштықтанөлеміз?»–деді

9Жақыпұлыныңбалаларыныңсөздерінестіп,қатты жылады,оларғааяушылықбілдірдіЖақыпұлдарын шақырды,бәрікеліп,оныңалдынаотырды

10Жақыполарға:«Балаларыңныңбүгінменіжоқтап жылап:«Бізгенанберіңдер,бірақештеңежоқ»,–деп жүргенінкөрмедіңдерме?Ендіқайтыпкеліп,бізге аздаптамақсатыпалыңдар»,–деді.

11Яһудаәкесінебылайдепжауапберді:«Егер ағамыздыбізбенбіргежіберсеңіз,бізсізгеастықсатып алуғабарамыз,егержібермесеңіз,бармаймыз.Өйткені Мысырпатшасыбізге:«Ағаларыңызсіздерменбірге болмаса,меніңжүзімдікөрмейсіздер,өйткеніМысыр патшасыкүштіжәнеқұдіреттіпатша,егербіз ағамызсызоғанбарсақ,бәрімізөлтірілеміз»,–деп бұйырды

12Сенбұлпатшаныңөтекүштіжәнеданаекенін, бүкілжербетіндеоғантеңкелетінешкімжоқекенін білмейсіңбе,естімедіңбе?Міне,бізжербетіндегі барлықпатшалардыкөрдік,бірақбізондайпатшаны, Мысырпатшасынкөргенжоқпыз;жербетіндегі барлықпатшалардыңарасындафілістірлердіңпатшасы Әбумәліктенүлкенешкімжоқ,бірақМысырпатшасы одандаүлкенжәнекүшті,алӘбумәліктітеконың әміршілерініңбіріменсалыстыруғаболады 13Әке,сеноныңсарайын,тағынжәнеоныңалдында тұрғанбарлыққызметшілерінкөргенжоқсың;сенсол патшаныңтағындасән-салтанатыменжәнепатшалық келбетімен,басынаүлкеналтынтәжкиіп,патшалық киімдерінкигенінкөргенжоқсың;сенҚұдайдыңоған бергенқұрметімендаңқынкөргенжоқсың,өйткені бүкілжербетіндеоғантеңкелетінешкімжоқ. 14Әке,сенҚұдайдыңжүрегінебергенданалығын, түсінігінжәнебілімінкөргенжоқсың,бізбен сөйлескендегітәттідауысынестігенжоқсың 15Әке,бізоғанбіздіңесімдеріміздіжәнебасымыздан өткенбарлықоқиғалардыкімайтқанынбілмейміз, бірақолсентуралыда:«Әкеңәлітіріме,жағдайы жақсыма?»депсұрады

16СеноныңМысырүкіметініңістерінперғауынның

оныңқорқынышыбіздіңбәрімізгетүседі,ешқайсымыз оғаназда,көптесөйлейалмаймыз.

18Ендіәке,баланыбізбенбіргежіберіңізші,бізбарып, сізгетамақсатыпаламыз,аштықтанөлмеймізСонда Жақып:«Негемағансоншажамандықжасадың, патшағаағаңбардепайттың?Мағаннеістедің?»–деді 19ЯһудаәкесіЖақыпқа:«Баланымағантапсыр,біз Мысырғабарып,астықсатыпалып,қайтаораламыз Егербалабізбенбіргеболмаса,ондасеніңкінәңді мәңгіліккекөтерейін»,–деді.

20Біздіңбарлықнәрестелеріміздіңаштықтанжылап жатқанын,алолардытойдыруғақолыңныңкүші жетпейжатқанынкөрдіңбе?Ендіоларғааяушылық танытып,ағамыздыбізбенбіргежібер,сондабарамыз 21«Мысырпатшасыұлыңдыалыпкетеді»деп

қарсыалуынтіле.Егербізкешікпегенде,ұлыңдыалып екіншіретқайтыпкелередік»

22Жақыпұлдарынабылайдеді:«МенҚұдайИемізге сенемін,Олсендердіқұтқарып,Мысырпатшасының жәнеоныңбарлықадамдарыныңалдындарақымын төгеді»

23Ендітұрып,соладамғабарыңыз.Елдентабылған дүниеденсыйлықалып,оғанәкеліңізҚұдіреттіҚұдай сіздергерақымынтөгіп,бауырларыңБенияминмен Шимондысіздерменбіргежіберсін.

24Сондабарлықадамдарорындарынантұрып, бауырларыБенияминді,елдіңеңжақсызаттарынанкөп сыйлықжәнеекіесекөпкүмісалды.

25ЖақыпұлдарынаБенджаминтуралыбылайдеп қатаңөсиетайтты:«Баратынжолдарыңдаоғанабай болыңдар,жолдада,Мысырдадаоданажырамаңдар. 26Жақыпұлдарыныңқасынантұрып,қолынжайып, ұлдарыүшінЖаратқанИегедұғаетті:«Уа,көкпен жердіңҚұдайы,атамызЫбырайымменжасаған келісіміңдіесіңдесақта,әкемЫсқақпенжасаған келісіміңдіесіңдесақта,ұлдарымамейірімділік танытып,олардыМысырпатшасыныңқолынаберме; Құдайым,мейіріміңүшіносылайетегөр,барлық балаларымдықұтқарып,олардыМысырбилігінен құтқарып,екібауырынжіберегөр».

27Жақыпұлдарыныңбарлықәйелдеріменбалалары

30Мысырпатшасы,мырзам,мынаныбіліпқойсын: Қанаханжеріндеаштыққаттыболды,сондықтанмен ұлдарымдыбізгеазық-түліксатыпалуүшінсаған жібердім.

31Өйткеніұлдарымменіқоршапалды,мен қартайғандықтанкөздерімменкөреалмаймынЖасым ұлғайғансайынкөзімауырлапкетті,сондай-ақұлым Жүсіпүшінкүнсайынжылап,көзімауырыпкетті.Мен ұлдарымаМысырғакелгенде,солжердіңтұрғындары үшінқалақақпаларынанкірмеудібұйырдым

32МеноларғаұлымЖүсіптііздеуүшінМысырдыңәр жерінебарудыбұйырдым,мүмкінонысолжерден табар,сондаоларсолайістеді,алсенолардысол жердіңтыңшыларыдепсанадың

33Перғауынныңтүсінжорып,оғаншындықты айтқаныңдыестімедікпе?Ондасенқалайша ұлдарымныңтыңшыекеніннемесежоқекенін білмейсің?

34Енді,патшамырзам,сізменіңұлдарыма айтқаныңыздай,менұлымдысізденбұрынжібердім; олбауырларыменбіргеаман-есенмағаноралғанша, оғанназараударуыңыздыөтінемін.

35ҚұдайымызперғауынныңменіңанамСараныалып кеткенін,філістірліктердіңпатшасыӘбумәліккене істегенін,сондай-ақатамызЫбырайымныңЕламның тоғызпатшасынанеістегенін,қасындағыбірнеше адамменолардыңбарлығынқалайқырыпсалғанын білмейсіңбе,естімедіңбе?

36Сондай-ақменіңекіұлымШимонменЛеуі аморлықтардыңсегізқаласынанеістеді,олар қарындастарыДинаүшінсолқалалардықалайқиратты?

37Сондай-ақоларбауырларыБенджаминүшінағасы Жүсіптіңқазасынажұбаныштапты;егеролароның үшінбасқахалықтыңқолыоларғаүстемдікетіп жатқанынкөрсе,оғаннеістейді?

38Уа,Мысырпатшасы,Құдайдыңқұдіретібізбен біргеекенін,Құдайбіздіңдұғаларымыздыестіп,бізді күнсайынтастапкетпейтінінбілмейсіңбе?

39Ұлдарымсеніңоларғажасағаністеріңтуралы айтқанкезде,менсенүшінЖаратқанИеге жалбарынбадымӘйтпесеұлымБенияминкелгенге дейінсендеөзадамдарыңменбіргеқазатабаредің БірақұлымШимонсеніңүйіңдеболғандықтан,сен оғанжақсылықжасайсыңдепойладым,сондықтан сағанбұлайістемедім

40Енді,міне,меніңұлымБенджаминұлдарыммен біргесағанкележатырОғанмұқиятболып,көзіңді тігіңдер,сондаҚұдайсағанжәнебүкілпатшалығыңа назараударады

41ЕндіменсағанжүрегімдегініңбәрінайттымМіне, ұлдарымағаларыменбіргесағанкележатырОлар үшінбүкілжербетінтексеріп,бауырларыменбірге бейбітшілікпенқайтар

42ЖақыпМысырпатшасынаберуүшінжазбаны ұлдарынаЯһуданыңқарауынаберді 53-ТАРАУ

1Жақыптыңұлдарыорындарынантұрып,Бенияминді жәнебарлықсыйлықтардыалып,Мысырғабарып, Жүсіптіңалдындатұрды

2ЖүсіпағасыБенияминдіолардыңқасындакөріп, амандасты.БұлкісілерЖүсіптіңүйінекелді.

3Жүсіпүйбасқарушысынабауырларынатамақберуді бұйырды,олдасолайістеді.

4ТүскіуақыттаЖүсіпБенжаминдіерадамдарымен біргеалдынашақырттыОларЖүсіптіңүйінің бастығынақаптарынақайтарылғанкүмістуралыайтып берді.Жүсіполарға:«Сендержақсыболасыңдар, қорықпаңдар»,–дедіСоданкейінолағалары Шимондыоларғаалыпкелді

5Шимонбауырларынабылайдеді:«Мысырлықтардың әміршісімағанөтежақсылықжасадыӨзкөздеріңізбен көргендей,олменібайламады.Қаладаншыққанкезде олменібосатып,үйіндемағанжақсылықжасады

6ЯһудаБенияминдіқолынанұстап,Жүсіптіңалдына келіп,жергедейіниіліптағзыметті.

7СондаадамдарсыйлықтыЖүсіпкеберіп,оның алдындаотырдыЖүсіполарға:«Сендерамансыңдар ма,балаларыңамансыңдарма,қартәкелерің амансыңдарма?»–депсұрадыОлар:«Жақсы»,–деді де,ЯһудаЖақыпжібергенхаттыалып,Жүсіптің қолынаберді.

8Жүсіпхаттыоқып,әкесініңжазуынбіліп,жылағысы келдіде,ішкібөлмегекіріп,қаттыжылап,сыртқа шығыпкетті.

9Олбасынкөтеріп,ағасыБенжаминдікөріп:«Маған айтқанағаңосыма?»–дедіБенжаминЖүсіпке жақындағанда,Жүсіпқолыноныңбасынақойып: «Ұлым,Құдайсағанрақыметсін»,–деді

10Жүсіпанасыныңұлын,ағасынкөргенде,тағыда жылағысыкелді.Олбөлмегекіріп,жылапжіберді. Беті-қолынжуып,сыртқашығып,жылаудытоқтатты Ол:«Тамақдайындаңдар»,–деді

11Жүсіптіңішетінтостағаныбареді.Олкүмістен жасалған,әдемілепәшекейленген,оникстастарымен бделлийменкөмкерілгентостағанедіЖүсіпағалары біргетамақтаныпотырғанда,тостағандыолардың көзіншеұрыпжіберді

12Жүсіперадамдарғабылайдеді:«Меносы тостағаннантұңғышРубен,Шимон,Леуі,Яһуда, ИсахаржәнеЗабулунбіранадантуғанбалаларекенін білемін,туғанкүндеріңізбойыншатамақтаныңыздар 13Олбасқаларындатуғанжерлерінеқарай орналастырып,былайдеді:«Менсеніңеңкішіініңнің ағасыжоқекенінбілемін,меніңде,олсияқтыағамжоқ, сондықтанолменіменбіргетамақтансын».

14БенджаминЖүсіптіңалдынашығып,таққаотырды СолкездеадамдарЖүсіптіңіс-әрекеттерінкөріп,таң қалдыСолкездеоларЖүсіппенбіргетамақтанып,ішті ЖүсіполарғасыйлықтарбердіЖүсіпБенджамингебір

15Жүсіполарғаішугешарапәкелді,бірақоларішкісі

16Жүсіполарғаантберіп,қаттықысылдыСолкүні

Бенжаминменсөйлесуүшінбұрылды,алБенжаминәлі Жүсіптіңалдындатағындаотырды. 17Жүсіпоған:«Сенбалатауыпалдыңба?»–деп сұрағанда,ол:«Құлыңныңонұлыбар,олардың есімдері:Бела,Бехер,Ашбал,Гера,Нааман,Ахи,Рош, Мупим,ХупимжәнеОрд,менолардыңесімдерін көрмегенағамныңатыменқойдым»,–деді

18ОлоларғаЖүсіптіңбарлықуақыттыбілетін жұлдыздаркартасынәкелудібұйырдыЖүсіп Бенжаминге:«Еврейлербарлықданалыққаүйренген депестідім,сенбұғанқатыстыбірдеңебілесіңбе?»–деді

19Бенджамин:«Құлыңызәкеммағанүйреткенбарлық даналықтыжақсыбіледі»,–дедіЖүсіпБенджаминге: «Ендімынааспапқақарап,ағаңызЖүсіптіңМысырда қайдаекенінбіліпалыңыздар.СіздероныңМысырға кеткенінайттыңыздар

20Бенджаминаспанжұлдыздарыныңкартасыбар аспаптыкөрдіде,даналығыменағасыныңқайдаекенін білуүшіноғанқарадыБенджаминбүкілМысыржерін төртбөліккебөлдіде,оныңалдындағытақтаотырған адамағасыЖүсіпекенінанықтады.Бенджаминқатты таңқалдыЖүсіпағасыБенджаминніңсоншалықты таңқалғанынкөргенде,Бенджаминге:«Некөрдің,неге таңқалдың?»–депсұрады. 21БенияминЖүсіпке:«МенағамЖүсіптіңосында, меніменбіргетағындаотырғанынкөріптұрмын»,–деді.Жүсіпоған:«МенсеніңағаңЖүсіппін,бұл туралыағаларыңаайтпаОларкеткендесеніде соларменбіргежіберемінОлардықалағақайтаруды бұйырамын,сенідеоларданалыпкетемін»,–деді.

22Егероларөзөмірлерінқиып,сенүшінкүрессе,онда менолардыңмағаністегеністерінеөкінгенінбілемін, сондықтанменоларғаөзімдітаныстырамын,егермен сеніалыпкеткендеоларсенітастапкетсе,ондасен меніменбіргеболасың,менолармендауласамын,олар кетеді,меноларғатанылмаймын.

23СолкездеЖүсіпқызметшісінеолардыңқаптарын азық-түліккетолтыруды,әркімніңақшасынөз қапшығынасалуды,тостағандыБенжаминнің қапшығынасалып,жолғаазық-түлікберудібұйырды Оларсолайістеді

24Келесікүніжігіттертаңертеңертетұрып,есектеріне астықтарынтиеп,Бенджаминменбіргежолғашықты ОларағаларыБенджаминменбіргеҚанаханжерінебет алды.

25ОларМысырданалысқашықпайтұрып,Жүсіпүй басқарушысына:«Тұрда,мынаадамдардықуыпжетіп, оларға:«Негеқожайынымныңтостағанынұрлап алдыңдар?»–депбұйырды

26Жүсіптіңқызметшісіорнынантұрып,оларға Жүсіптіңбарлықсөздерінайтыпберді.Бұлсөзді естігенде,оларқаттыашуланып:«Қожайыныңның тостағаныкімнентабылса,солөледі,албіздеқұл боламыз»,–деді

27Оларасығысжүгіріп,әрқайсысыөзқаптарын есегінентүсіріп,қаптарынқарады.Тостаған БенжаминніңқапшығынантабылдыБарлығы киімдерінжыртып,қалағақайтыпоралдыБенжаминді жолдаұрып-соғып,қалағакіргеншеұрып-соғып, Жүсіптіңалдындатұрды

28СондаЯһудаашуланып:«Бұладамменібүгін

29ОларЖүсіптіңүйінекелгенде,Жүсіптіңтағында отырғанынжәнебарлықбатырлардыңоныңоңжәне солжағындатұрғанынкөрді.

30Жүсіполарға:«Сендерменіңкүмістостамдыалып, кетіпқалғандайнеістедіңдер?Бірақағаларыңныңқай жердеекенінбілуүшінтостамдыалғандарыңды білемін»,–деді

31Яһудабылайдеді:«Мырзамызғанеайтамыз,не айтамызжәнеөзіміздіқалайақтаймыз?Құдайбүгін сіздіңбарлыққызметшілеріңіздіңкүнәсінтапты, сондықтанОлбүгінбізгеосылайістеді».

32Жүсіпорнынантұрып,Бенжаминдіұстапалып, бауырларыныңарасынанкүшқолданыпұстапалдыОл үйгекеліп,есіктіқұлыптапалды.Жүсіпүй басқарушысынабылайдепбұйырды:«Патшабылай дейді:Әкелеріңеаман-есенбарыңдар,ментостамды қолдарынантапқанадамдыалдым».

54-ТАРАУ

1ЯһудаЖүсіптіңоларғажасағанісінкөргенде,оған жақындап,есіктібұзыпашып,ағаларыменбірге Жүсіптіңалдынакелді.

2ЯһудаЖүсіпке:«Мырзам,бұлменіңүшінауыр болмасын,құлыңызғабірауызсөзайтуыңызды өтінемін»,–деді.Жүсіпоған:«Айтаберіңіз»,–деді. 3ЯһудаЖүсіптіңалдындасөйледі,алағаларыолардың алдындатұрдыЯһудаЖүсіпкебылайдеді:«Бізалғаш ретмырзамызғаазық-түліксатыпалуғакелгенде,сен біздіжердіңтыңшысыдепсанадың,албізБенияминді сеніңалдыңаалыпкелдік,алсенбүгінгедейінбізді мазақтапжүрсің».

4Ендіпатшаменіңсөзімдітыңдасын,ағамызды жіберсін,олбізбенбіргеәкемізгебарсын,әйтпесебүгін сеніңжаныңМысыртұрғындарыныңбарлығымен біргеөліпқалар

5Сенменіңекіағам,ШимонменЛеуі,қарындасымыз ДинаүшінСихемқаласынажәнеаморлықтардыңжеті қаласынанеістегенін,сондай-ақағаларыБениямин үшіннеістегенінбілмейсіңбе?

6Егерсенбауырымыздыжібергіңкелмесе,мен екеуінендеүлкенжәнекүштікүш-қуатымменбүгін сағанжәнесеніңжеріңешабуылжасаймын 7БіздітаңдағанҚұдайымызперғауынғаанамызСара үшіннеістегенінестімедіңбе?Олоныәкемізден айырып,оныжәнеоныңүйішінауыріндеттерге

9ЖүсіпЯһудағабылайдепжауапберді:«Неге аузыңдыкеңашып,негебізбенмақтанып,«Күшсенің жақтасың»дептұрсың?Перғауынныңтіріжанымен антетемін,егерменбарлықбатырларымасенімен біргешайқасудыбұйырсам,сенде,мынабауырларың дабатпаққабатыпкетередің 10СондаЯһудаЖүсіпке:«Сенде,халқыңдаменен қорқуларыңкерек.ЖаратқанИеніңалдындаантетемін, егерменсемсерімдібірретсуырыпалсам,бүгінбүкіл Мысырдықырыпболғанша,онықынабынасалмаймын Сененбастап,қожайыныңперғауынменаяқтаймын»,–деді

11Жүсіпоғанбылайдепжауапберді:«Күштексаған ғанатәнемесМенсененкүштірекпінжәне құдіреттімінЕгерқылышынсуырсаң,онысеніңжәне барлықбауырларыңныңмойнынасұғамын».

12Яһудаоған:«Егерменбүгінсағанқарсыаузымды ашсам,сеніжұтыпқоямын,жербетіненжойылып, патшалығыңнанқұрыпкетемін»,–деді.Жүсіп:«Егер аузыңдыашсаң,аузыңдытаспенжауып,бірауызсөз айтаалмайқалатындайкүшімде,құдіретімдежетеді Алдымыздақаншатастұрғанынқарашы,ментасты алып,аузыңакүштепкіргізіп,жақтарыңдысындыра аламын»,–деді

13Яһуда:«Құдайкуә,бізсеніменшайқасқымыз келмеді,текағамыздыбер,сондабізсененкетеміз»,–дедіЖүсіп:«Перғауынныңтіріекеніменантетемін, егерҚанаханныңбарлықпатшаларысендерменбірге келсе,сендероныменіңқолымнаналмайсыңдар»,–деді

14Ендіәкеңебар,сондаағаңмағанқұлболады, өйткеніолпатшаныңүйінтонағанСондаЯһуда: «Сағаннемесепатшаныңмінезіненеқатысыбар?

Патшаөзүйіненбүкілелгекүміспеналтындысыйлық немесешығынретіндежібереді,алсенағамыздың қапшығынасалғантостағаныңтуралыайтып,олсенен ұрлапалдыдепотырсыңба?»–деді.

15ҚұдайбауырымызБенияминніңнемесе Ыбырайымныңұрпақтарыныңешқайсысыныңсенен немесебасқабіреуден,мейліпатшадан,әміршіден немесекезкелгенадамнанұрлауүшіносылайістеуінен сақтасын

16Ендібүкілжерсенің«Мысырпатшасыазғанакүміс үшінадамдармендауласып,олардыайыптап, бауырларынқұлдыққаалды»дегенсөздеріңдіестімесін депайыптаудытоқтат.

17Жүсіпбылайдепжауапберді:«Осытостағанды алып,мененкет,бауырыңдықұлғақалдыр,өйткені ұрыныңқұлболуүкімі»

18Яһуда:«Негеағамыздытастап,тостағаныңдыалуға ұялмайсың?Егербізгетостағаныңдынемесеоданмың есекөпберсеңде,бізағамыздыешкімніңқолынан табылғанкүмісүшінтастапкетпейміз,олүшін өлмейміз»,–деді

19Жүсіпбылайдепжауапберді:«Негеағаңдытастап, оныбүгінгедейінжиырмакүмістеңгегесаттың?Онда негеағаңадасолайістемейсің?»

20Яһудабылайдеді:«ЖаратқанИеменіңекеуміздің арамыздакуә,бізсендердіңшайқастарыңды қаламаймыз.Ендібауырымыздыбізгеберіңдер,сонда

22Жүсіпбылайдепжауапберді:«Әкеңе:«Арқан шелектіқуыпжетті»,–депайтасың

23Яһудабылайдеді:«Сеншынымендепатшасыңғой, негебұлайайтып,жалғанүкімшығарыпотырсың?Сен сияқтыпатшағақасірет!

24Жүсіпбылайдепжауапберді:«МенағаларыңЖүсіп туралыайтқансөзімдежалғанүкімжоқСендероны мадияндықтарғажиырмакүмістеңгегесаттыңдар,ал сендерәкелеріңе:«Онызұлымаңжепқойды,Жүсіп жыртылыпкетті»,–депмойындамадыңдар

25Яһуда:«Міне,меніңжүрегімдеШамныңотыжанып тұр,ендіменсендердіңбүкілжерлеріңдіотпен өртеймін»,–дедіЖүсіп:«Ұлдарыңдыөлтіргенжеңгең ТамарСихемніңотынсөндірді»,–депжауапберді.

26Яһуда:«Егерменденемненбіртүктіжұлыпалсам, бүкілМысырдықанғатолтырамын»,–деді

27Жүсіпбылайдепжауапберді:«Сатқанағаңаістеген ісіңдіәдеткеайналдырып,оныңшапанынқанғамалып, әкеңеалыпкелдіңОл:«Жануаржепқойды,міне,оның қаны»,–депайтсын.

28Яһудамұныестігендеқаттыашуланып,іштей ашуландыСолжердеоныңалдындасалмағышамамен

лаулап,тастыбірқолыменаспанғалақтырып,сол қолыменұстапалды

29Кейінолоныаяғыныңастынақойып,баркүшімен үстінеотырды,алЯһуданыңкүшітастышаңға айналдырды

30ЖүсіпЯһуданыңістегенінкөріп,қаттықорқыпкетті. ОлұлыМанасағабұйырдыЯһуданыңістегенісияқты тағыбіртаспендесолайістедіЯһудабауырларына: «Ешқайсың:«Бұладаммысырлық,бірақолосылай істегеніүшінбіздіңәкеміздіңруынаншыққан»,–деп айтпаңдар»,–деді

31Жүсіп:«Сенғанакүшберілмеген,біздекүшті адамдармыз,негебізбенмақтанасыз?»–дедіЯһуда Жүсіпке:«Бауырымыздыжіберіңіз,бүгінеліңізді бүлдірмеңіз»,–деді.

32Жүсіполарғабылайдепжауапберді:«Барып, әкелеріңеайтыңдар,ағаларыңЖүсіптуралы айтқандарыңдыорындайалмай,оныбірзұлымаңжеп қойды»

33ЯһудаағасыНафталимге:«Жылдамбарып, Мысырдыңбарлықкөшелерінсанапшықта,маған айтыпбер»,–дедіШимоноған:«Бұлсағанқиындық тудырмасынМенендітауғабарып,тауданбірүлкен тасалып,оныМысырдағыбарлықадамдардыңүстінен

Джашер

жәнетүрлімузыкалықаспаптарменмағанкелсін»,–депбұйырды.Манасбарып,солайістеді.

36НафталиЯһуданыңбұйрығыменжолғашықты, өйткеніНафталижүйрікбұғылардыңбірісияқтыжеңіл жүретін.Олбидаймасақтарыншауыпөтетін,бірақ олароныңастынансынбайтын

37Олбарып,Мысырдыңбарлықкөшелерінсанап шықты,олардыңонекіекенінанықтады.Оласығыс келіп,ЯһудағахабарладыЯһудабауырларына: «Жылдамболыңдар,әркімқылышынбелінеасып алсын,сондабізМысырғакеліп,бәрінқырып тастаймыз,ешкімдіқалдырмаймыз»,–деді 38Яһуда:«Міне,менүшкөшеніөзкүшіммен қиратамын,сендербір-біркөшеніқиратыңдар»,–деді Яһудаосыныайтыптұрғанда,Мысыртұрғындарымен барлықбатырлароларғатүрлімузыкалықаспаптармен жәнеқаттыайқайменжақындапкелді 39Олардыңсаныбесжүзаттыәскер,онмыңжаяу әскержәнеқылышсызнемесенайзасыз,текқолдары менкүштеріменғанашайқасаалатынтөртжүзадам болды

40Барлықбатырларқаттыдауылменайқайлапкеліп, Жақыптыңұлдарынқоршапалып,үрейленді,ал олардыңайқайынанжердірілдепкетті

41Жақыптыңұлдарыбұләскерлердікөргенде, олардыңөміріненқаттықорықты,алЖүсіпЖақыптың ұлдарынқорқытып,тыныштандыруүшінсолайістеді 42Яһудабауырларыныңкейбірініңқорқыптұрғанын көріп,оларға:«Құдайдыңрақымыменбіздіқорқытып тұрғанда,негеқорқасыңдар?»–дедіЯһудабүкіл МысырхалқыныңЖүсіптіңбұйрығыменоларды қоршапалғанынкөргенде,текЖүсіполарға:«Олардың ешқайсысынатиіспеңдер»,–депбұйырды

43СондаЯһудаасығысқылышынсуырыпалып,қатты жәнеащыайқайшығардыда,қылышыменшауып жібердіде,жергесекіріптүстіде,бүкілхалыққақарсы айқайлайберді.

44Олосыныістегенде,ЖаратқанИеЯһудаменоның бауырларынбатырларменайналасындағыбарлық халыққаүрейлендірді.

45Айқай-шуданбәріқашыпкеттіҚорқып,бірінің үстінебіріқұладыКөпшілігіқұлапөлдіЯһудамен оныңбауырларынанжәнеЖүсіптенқашыпкетті.

46Оларқашыпбаражатқанда,Яһудаменоның бауырларыолардыперғауынныңүйінедейінқуып жетті,сондабәріқашыпқұтылды.Яһудақайтадан Жүсіптіңалдынаотырып,арыстандайақырдыда, қаттыайқайлады.

47Айқайалыстанестілді,Сукоттыңбарлық тұрғындарыоныестідіАйқайданбүкілМысыр дірілдеп,жерсілкінісіненМысырменГөшенжерінің қабырғаларықұлады.Перғауындатақтанжерге құладыМысырменГөшенніңбарлықжүктіәйелдері десілкіністіңдыбысынестігендетүсіктастады,өйткені оларқаттықорықты

48Перғауын:«Мысыреліндебүгіннеболды?»–деп хабаржіберді.Оларкеліп,бәрінбасынанаяғынадейін

49Осыныңбәрінестігенде,олодансайынқорқып, Жүсіпке:«СенмағанбүкілМысырдықиратуүшін

еврейлердіәкелдің;солұрықұлдынеістейсің?Оны

50Егерсенмұныістегіңкелмесе,меніңбарлыққұнды заттарымдытастап,егерқаласаң,оларменбірге олардыңжерінебар,өйткеніоларбүгінменіңбүкіл елімдіқиратып,барлықхалқымдықырады;тіпті Мысырдыңбарлықәйелдерідеайқайлап,жүктіболды; олардыңтекайқайлап,сөйлегенсөздеріменне істегенінқараңыз,егероларқылышпеншайқасса, жердіқиратады;ендіқалағаныңыздытаңдаңыз,мені немесееврейлерді,Мысырдынемесееврейлердің жерінтаңдаңыз

51Оларкеліп,Жүсіпкеперғауынныңоғанқатысты айтқанбарлықсөздерінайтыпберді.Жүсіпперғауын менЯһуданыңсөздеріненқаттықорықтыОның ағаларыәлідеЖүсіптіңалдындаашуланып,ашуланып тұрды.Жақыптыңбарлықұлдарытеңізбен толқындардыңгүрілдегеніндейЖүсіпкеайқайлады 52Жүсіпағаларынанжәнеперғауыннанқатты қорықты,сондықтанағаларынаөзінтанытудың

жібермеседі

53ЖүсіпұлыМанасағабұйрықберді.МанасЯһудаға жақындап,қолыниығынақойдыСондаЯһуданың ашуыбасылды

54Яһудабауырларынабылайдеді:«Ешқайсыңбұл мысырлықжігіттіңісідепайтпаңдар,өйткенібұл әкемніңәулетініңісі»

55ЖүсіпЯһуданыңашуыбасылғанынкөріп,біліп, Яһудағажұмсақтілменсөйлеуүшінжақындады

56ЖүсіпЯһудаға:«Сеншынымендешындықтыайтып тұрсың,бүгінкүш-қуатыңтуралыайтқаныңды дәлелдедің,сағанризаҚұдайыңигілігіңдіарттырсын; бірақмағаншынынайтшы,негебарлық бауырларыңныңішіненбалаүшінменімендауласып жатырсың,өйткеніолардыңешқайсысымағанол туралыбірауызсөзайтқанжоқ»,–деді

57ЯһудаЖүсіпкебылайдепжауапберді:«Сенменің балаүшінәкесінекепілдікбергенімдіжәне:«Егермен оныоғаналыпкелмесем,оныңмәңгіліккінәсінкөтерер едім»депайтқанымдыбілесіңғой.

58Сондықтанменбарлықбауырларымныңарасынан сағанжақындадым,өйткенісеніңоныөзіңненкетуге рұқсатбергіңкелмегенінкөрдім;ендісеніңоныбізбен біргежіберуіңеризашылығымдыбілдіремін,міне,мен оныңорнынақалағаннәрсеңдеқызмететуүшін қаламын,өйткенісенменіқайдажіберсеңде,менсаған үлкенынтаменқызмететугебарамын 59Менісағанқарсышыққанқұдіреттіпатшағажібер,

61Жүсіпбылайдепжауапберді:«Сеншындықты айтасың,алаузыңдаөтірікжоқ.Өйткенібізге еврейлердіңкүшібарекеніжәнеолардыңҚұдайы ЖаратқанИеніңоларғадегенсүйіспеншілігізорекені айтылғанеді,алолардыңалдындакімтұраалады?»

62Дегенмен,егерсіздероныңағасын,яғнисіздер оныңсендерденМысырғакеткенінайтқананасының ұлынмағанәкелсеңіздер,менағаларыңыздыжіберемін.

Мағанағасынәкелгенкездеменоныорнынааламын, өйткенісіздердіңешқайсыларыңызәкелеріңнің алдындаоғанкепілдікбермегенсіздерОлмаған келгенде,менсіздеркепілдікбергенағасынсіздермен біргежіберемін.

63Жүсіпосыныайтқанда,Яһудаоғанашуланып, көзіненқантамшылап,бауырларына:«Бұладамбүгін қалайшаөзінде,бүкілМысырдыңдақұрбанболуын көздепотыр?»–деді

64ШимонЖүсіпкебылайдепжауапберді:«Бізсаған алдыменоныңқайдабарғанын,өліме,тірімеекенін білмейтініміздіайтпаппаедік?Негемырзамбұлайдеп тұр?»

65ЖүсіпЯһуданыңжүзінеқарап,оған:«Осыағаңның орнынабасқаағаңдыалыпкел»,–дегендеашуы лаулайбастағанынбайқады

66Жүсіпбауырларына:«Сендерағаларыңныңөлгенін немесежоғалыпкеткенінайттыңдарғойЕндіменоны бүгіншақырып,алдарыңакелсем,ағасыныңорнына мағанберермеедіңдер?»–деді.

67Жүсіпсөйлейбастадыда:«Жүсіп,Жүсіп,бүгін меніңалдымдакел,ағаларыңакөрініп,олардың алдындаотыр»,–депайқайлады.

68Жүсіпосыныайтқанда,оларЖүсіптіңқайдан келетінінкөруүшінәртүрлікөзқараспенқарады

69Жүсіполардыңбарлықістерінбақылап,былайдеді: «Негеанажақтан,анажақтанқараптұрсыңдар?Мен сендердіңМысырғасатқанЖүсіппін,ендімені сатқандарыңақайғырмаңдар,өйткеніаштықкезінде Құдайменісендерденбұрынжіберді»

70Жүсіптіңсөздерінестігенде,ағаларыоданқатты қорықты,алЯһудаоданқаттықорықты.

71БенджаминЖүсіптіңсөздерінестігенде,үйдіңішкі жағындаолардыңалдындатұрдыБенджаминағасы Жүсіпкежүгіріпбарып,онықұшақтап,мойнынан құшақтапжылады

72ЖүсіптіңағаларыБенияминніңағасыныңмойнына құшақтап,біргежылағанынкөргенде,олардаЖүсіптің үстінеқұшақтап,онықұшақтап,біргеқаттыжылады

73ЖүсіптіңүйіндеолардыңЖүсіптіңбауырлары екендігітуралыдауысестілді,бұлперғауынғақатты ұнады,өйткеніололардыңМысырдыжойып жіберуіненқорықты

74ПерғауынЖүсіпкекелгенбауырларыүшін құттықтауүшінқызметшілерінжібердіМысырдағы барлықәскербасшыларыменәскербасшылары Жүсіппенбіргеқуанды,албүкілМысырЖүсіптің бауырларынақаттықуанды

75ПерғауынқызметшілерінЖүсіпкежіберіп: «Бауырларыңабарлықзаттарыналыпкелсіндепайт, мағанкелсін,менолардыМысыржерініңеңжақсы жерінеорналастырамын»,–деді.

76Жүсіпүйбасқарушысынаағаларынасыйлықтармен

77Олағаларыныңәрқайсысынаалтынменкүмістен жасалғанкиімдерденжәнеүшжүзкүмістеңгеденберді, алЖүсіполардыңбарлығынаосыкиімдердікигізіп, перғауынныңалдынаәкелудібұйырды.

78ПерғауынЖүсіптіңбарлықағаларыныңбатылжәне келбеттіадамдарекенінкөріп,қаттықуанды 79СоданкейіноларперғауынныңқасынанҚанахан жеріне,әкелерінебарды,алағаларыБенияминолармен біргеболды.

80Жүсіпорнынантұрып,перғауыннанонбірарба берді,алЖүсіполарғаөзініңарбасынберді,ол МысырдатәжкигенкүніәкесінМысырғаалыпкелу үшінмініпжүрді;Жүсіпағаларыныңбарлық балаларынасанынақарайкиім-кешек,әрқайсысына жүзкүмістеңгежіберді,сондай-ақағаларының әйелдерінепатшаәйелдерініңкиімдеріненкиім-кешек жіберді,ололардыжіберді

81ОлағаларыныңәрқайсысынаҚанаханжерінебарып,

қызмететуүшінонадамберді

82ЖүсіпағасыБенжаминарқылыонұлынаонкиім жіберді,бұлЖақыптыңбасқаұлдарынанәлдеқайда

83Перғауынныңатынанәрқайсысынаелукүмістеңге жәнеонарбажібердіӘкесінеМысырдыңбарлықсәнсалтанаттарытиелгенонесек,әкесінежәнеонымен біргежүргендердіңбарлығынажолғаазық-түлік ретіндеастық,нанжәнеазық-түліктиелгенонұрғашы есекжіберді

84ОләпкесіДинағакүміспеналтыннанжасалған киімдер,ладан,мирра,алоэжәнеәйелдергеарналған әшекейлержіберді,сондай-ақперғауынның әйелдеріненБенджаминніңәйелдерінедесоларды жіберді

85Олбарлықбауырларына,сондай-ақолардың әйелдерінетүрліоникстастарыменбделлийберді,ал Мысырдыңұлыхалқыныңарасындағыбарлықбағалы заттарданЖүсіптіңәкесініңүйінежібергеніненбасқа ештеңеқалмады.

86Олағаларынжіберді,оларкетті,алололарменбірге ағасыБенжаминдіжіберді

87ЖүсіполарменбіргеМысыршекарасынабаратын жолғашықтыОләкесіменүйішітуралыМысырға келудібұйырды.

88Ололарға:«Жолдадауласпаңдар,өйткенібұліс ЖаратқанИеніңқалауыменболды,өйткенібұлелде тағыбесжылаштықболады»,–деді

89Ололарғабылайдепбұйырды:«Қанаханжеріне келгенде,бұлістеәкемніңалдынакенеттенкелмеңдер, ақылдарыңызбенәрекететіңіздер»

90Жүсіполарғабұйрықберудітоқтатып,Мысырға

92Оларүйлерінежақындағаншажүріпбаражатып, АширдіңқызыСерахтыңолардықарсыалуғашығып кележатқанынкөрдіҚызөтесымбатты,ақылдыжәне арфадаойнайалатынеді.

93Оларонышақырды,ололардыңалдынакеліп, олардысүйді,олароныалып,оғанарфаберіп: «Әкеміздіңалдынабарып,оныңалдындаотырып, арфанышертіп,осысөздердіайт»,–деді.

94Олароғанүйлерінебарудыбұйырды,оларфаны алып,олардыңалдынажүгіріпкелдіде,Жақыптың жанынакеліпотырды

95Олжақсыойнап,әнайтып,тәттісөздеріменбылай деді:«МеніңағамЖүсіптірі,олбүкілМысыржерін билейді,өлгенжоқ»

96Олосысөздердіқайталап,айтаберді,алЖақып оныңсөздерінестіп,олароғанұнады.

97Оләйелолардыекі-үшретқайталағанкезде тыңдады,алЖақыптыңжүрегінеоныңсөздерінің тәттілігіқуанышұялады,алҚұдайдыңРухыоған қонып,оныңбарлықсөздерініңшындықекенінбілді 98ЖақыпСерахқаосысөздердіайтқанкездебатасын берді.Олоған:«Қызым,өлімсеніешқашанжеңбесін, өйткенісенменіңрухымдыкөтердің;текменің алдымдаайтқаныңдайсөйле,өйткенісенменібарлық сөздеріңменқуанттың»,–деді. 99Олосысөздердіайтаберді,алЖақыптыңдады,бұл оғанұнады,олқуанды,алҚұдайдыңРухыоғанқонды 100Оләліоныменсөйлесіптұрғанда,ұлдарыаттармен, арбалармен,патшакиімдеріменжәнеқызметшілерімен алдынанжүгіріпкележатты

101Жақыполардыңалдынантұрып,патшакиімдерін кигенұлдарынжәнеЖүсіптіңоларғажібергенбарлық қазыналарынкөрді

102Олароған:«АғамызЖүсіптіңтіріекенін,бүкіл Мысыржерінбилептұрғанынжәнебізсағанайтқандай бізгесөйлегенінхабарла»,–деді

103Жақыпұлдарыныңбарлықсөздерінестіп,жүрегі дүрсілдепкетті,өйткеніолЖүсіптіңоларғаберген барлықнәрселерін,жібергендерінжәнеЖүсіптің оларғаайтқанбарлықбелгілерінкөргенше,оларғасене алмады

104Олароныңалдындаашып,Жүсіпжібергеннің бәрінкөрсетті,әрқайсысынаЖүсіпжібергендіберді,ал ололардыңшындықтыайтқанынбілдіжәнеұлы туралыәңгімегеқаттықуанды 105Жақып:«ҰлымЖүсіптіңтіріекенімаған жеткілікті,өлмесбұрыноныкөругебарайын»,–деді 106Ұлдарыоғанбасынанөткенніңбәрінайтыпберді, алЖақып:«Менұлымдыжәнеоныңұрпақтарынкөру үшінМысырғабарамын»,–деді 107Жақыпорнынантұрып,Жүсіпжібергенкиімдерін киіп,жуынып,шашынқырыпболғаннанкейін,Жүсіп жібергенсәлдесінбасынакиді

108Жақыптыңүйіндегібарлықадамдаржәнеолардың әйелдеріЖүсіпжібергенкиімдердікиіп,оныңәлітірі екенінежәнеМысырдабилікқұрыпжатқанынақатты қуанды.

109Қанаханныңбарлықтұрғындарыбұлтуралыестіп, келіп,Жақыптыңтіріекенінеқаттықуанды

110Жақыполарғаүшкүнбойытойжасады,ал

1ОсыданкейінЖақып:«МенМысырғабарып, ұлымдыкөрейін,сосынҚұдайЫбырайымғаайтқан

жерімненкетеалмаймын»,–деді

2Міне,ЖаратқанИеоғанбылайдеді:«Үйішіңмен біргеМысырғабарып,солжердеқалМысырға баруданқорықпа,өйткеніМенсененсолжердеұлы халықжасаймын»

3Жақыпішінен:«Менбарып,ұлымныңМысыр тұрғындарыныңарасындаҚұдайданқорқусезіміәліде барма,жоқпа,соныкөрейін»,–деді

4СондаЖаратқанИеЖақыпқа:«Жүсіптенқорықпа, өйткеніоләлідеадалдығынсақтап,мағанқызмететеді, бұлсеніңқалауыңбойыншаболады»,–дедіЖақып ұлыүшінқаттықуанды

5СолкездеЖақыпұлдарыменүйішінеЖаратқан ИеніңайтқанынасәйкесМысырғабарудыбұйырды ЖақыпұлдарыменжәнебүкілүйішіменбіргеҚанахан жеріненБер-Шебаданқуанышпенжәнешаттықпен шығып,Мысыржерінебеталды 6ОларМысырғажақындағанда,ЖақыпЖүсіпке МысырдағыжағдайдыкөрсетуүшінЯһуданыжіберді. Яһудаәкесініңайтқанынорындап,асығысжүгіріп, ЖүсіпкекелдіОларғабүкілүйшаруашылығына Гөшенжеріненорынбөліпберді.Яһудақайтыпоралып, әкесінеқарайжолтартты

7Жүсіпарбаныжегіп,барлықбатырларын, қызметшілерінжәнеМысырдыңбарлықбасшыларын әкесіЖақыппенкездесугешақырдыЖүсіптің бұйрығыМысырдажарияланды:«Жақыппенкездесуге бармағандардыңбәріөледі».

8КелесікүніЖүсіпбүкілМысыреліменбіргеүлкен жәнеқуаттыәскерменбіргежолғашықтыБарлығы зығыржәнекүлгінматадантігілгенкиімдеркиіп,күміс пеналтыннанжасалғанқұралдарменжәнесоғыс құралдарыменжүрді

9ОларЖақыптықарсыалуғатүрлімузыкалық аспаптармен,дабылдармен,даңғырлармен,жолбойына мирраменалоэсеуіпшықтыБарлығыосылайжүрді, жеролардыңайқайынандірілдепкетті.

10МысырдыңбарлықәйелдеріЖақыппенкездесу үшінМысырдыңшатырларыменқабырғаларына шықтыЖүсіптіңбасындаперғауынныңпатшалық тәжіболды,өйткеніперғауыноныәкесіменкездесуге баражатқандакиюүшінжібергенеді

арбасынантүсіп,бізгеқарайкележатқанкім?»–деп сұрағанда,Яһудаәкесіне:«БұлсеніңұлыңЖүсіп, патша»,–депжауапбердіЖақыпұлыныңдаңқын көріпқуанды.

14Жүсіпәкесінежақындап,иіліптағзыметті. ҚонақтағыбарлықадамдароныменбіргеЖақыптың алдындажергедейіниілді

15СондаЖақыпжүгіріпбарып,ұлыЖүсіпкеқарай жүгірдіде,мойнынанқұшақтап,сүйдіЕкеуіде жыладыЖүсіптеәкесінқұшақтапсүйдіЕкеуіде жылады,бүкілМысырхалқыоларменбіргежылады

16ЖақыпЖүсіпке:«Ендісеніңжүзіңдікөргеннен кейінқуанышпенөлемін,сенәлітірісіңжәне даңқтысың»,–деді

17Жақыптыңұлдары,әйелдері,балалары, қызметшілеріжәнеЖақыптыңбүкілүйішіЖүсіппен біргеқаттыжылады,онысүйіп,қаттыжылады 18СоданкейінЖүсіппеноныңбарлықхалқы Мысырғаоралды.Жақып,оныңұлдарыжәнеүйіндегі барлықбалаларЖүсіппенбіргеМысырғакелдіЖүсіп олардыМысырдыңеңжақсыжеріГөшенжеріне қоныстандырды.

19Жүсіпәкесіменбауырларынабылайдеді:«Мен барып,перғауынға:«Ағаларым,әкемніңүйішіжәне олардыңбарлықүй-іштерімағанкеліп,Гөшенжерінде тұр»,–депайтайын»

20Жүсіпсолайістедіде,ағаларыРубен,Исахар ЗабулунжәнеағасыБенияминдіперғауынныңалдына қойды

21Жүсіпперғауынғабылайдеді:«Ағаларым,әкемнің үйішіжәнеолардыңбарлықмүлкі,отарыменіріқара малдарыменбіргемағанҚанаханжеріненМысырға көшіпкелугекелді,өйткеніолараштықтанқатты зардапшекті.

22ПерғауынЖүсіпке:«Әкеңменбауырларыңды жердіңеңжақсыжерінеорналастыр,оларданбарлық жақсылықтыаяма,жердіңқұнарлылығынанжеуге мәжбүретпе»,–деді

23Жүсіпбылайдепжауапберді:«Міне,меноларды Гөшенжерінеорналастырдым,өйткеніоларқойшы, сондықтанолармысырлықтарданбөлекГөшенде қалып,малдарынбағсын»

24ПерғауынЖүсіпке:«Бауырларыңсағаннеайтса, соныісте»,–дедіЖақыптыңұлдарыперғауынғабас иіп,аман-есенкетіпқалдыСоданкейінЖүсіпәкесін перғауынныңалдынаалыпкелді.

25Жақыпкеліп,перғауынғатағзыметтіЖақып перғауынғабатасынберді,сосынолшығыпкетті; ЖақыпбарлықұлдарыменжәнебүкілүйішіменГөшен жеріндетұрды

26Жақыптыңөмірініңекіншіжылы,яғнижүз отызыншыжылында,Жүсіпәкесін,бауырларынжәне әкесініңбүкілүйішінашаршылықкезіндебалаларына қарайнанменқамтамасызетті;оларештеңеден таршылықкөргенжоқ 27Жүсіполарғабүкілжердіңеңжақсыжерінберді;

29АштықкезіндебүкілМысырхалқыЖүсіптің әулетінентамақтанды,өйткеніаштықтан мысырлықтардыңбарлығыөзменшігіндегініңбәрін сатты.

30ЖүсіпперғауынныңесебіненМысырдыңбарлық жерлеріменегістіктеріннанғасатыпалды,алаштық кезіндебүкілМысыреліннанменқамтамасызетті Жүсіпелбойыншасатыпалғанастықүшінөзіне келгенбарлықкүміспеналтындыжинады.Ол көптегеналтынменкүмісжинады,соныменқатар ақшаларытаусылғанкездежердіңтүкпір-түкпірінен Жүсіпкеәкелінетіноникстастарынан,бделлийден жәнебағалыкиімдерденбасқа

31Жүсіпқолынатүскенбарлықкүміспеналтынды, шамаменжетпісекіталанталтынменкүмісті,сондайақөтекөпмөлшердегіоникстастарыменбделлийді алып,олардытөртбөліккебөліп,бірбөлігінҚызыл

қалғанынперғауынныңүйінежиырматаланттайалтын менкүмісәкелді

33Жүсіпқалғаналтынменкүмістіңбәрінперғауынға берді,алперғауынолардықазынағасалды,соданкейін елдегіашаршылықкүндерітоқтады,оларбүкілжерге егінегіп,орып,жылсайынәдеттегідейөнімжинады; оларештеңедентаршылықкөргенжоқ.

34ЖүсіпМысырдатынышөмірсүрді,бүкілжероның қоластындаболдыӘкесіменбарлықбауырлары Гөшенжеріндетұрып,оныиемденді.

35Жүсіпқартайып,жасыұлғайғанкезде,оныңекіұлы ЕфремменМанасаЖақыптыңүйінде,бауырларының балаларыменбірге,ЖаратқанИеніңжолдарымен заңдарынүйренуүшінүнемітұрды

36ЖақыппеноныңұлдарыМысыржеріндегіГөшен жерінеқоныстанды.Оларсолжердіиемденіп,өсіпөніп,көбейді

56-ТАРАУ

1ЖақыпМысыржеріндеонжетіжылөмірсүрді,ал Жақыптыңөміріжүзқырықжетіжылболды

2СолкездеЖақыпқайтысболатынауруменауырып, МысырданұлыЖүсіптішақырттыЖүсіпМысырдан келді,алЖүсіпәкесінекелді. 3ЖақыпЖүсіппеноныңұлдарынабылайдеді:«Міне,

4ЖақыпұлдарынаоныХеброндағыМахпелада жерлеугеантберді,алұлдарыоғаносыістуралыант берді

5Ололарғабылайдепбұйырды:«Құдайларың ЖаратқанИегеқызмететіңдер,өйткеніатабабаларыңдықұтқарғансендердібарлыққиындықтан құтқарады»

6Жақып:«Барлықбалаларыңдымағаншақырыңдар», –дедіЖақыптыңбарлықұлдарыкеліп,оныңалдында отырдыЖақыполарғабатасынберіп:«АтабабаларыңныңҚұдайыЖаратқанИесендергемыңесе көпбатасынберсін,сендергебатасынберсін,әкелерің Ыбырайымныңбатасынберсін»,–деді.Жақыптың барлықұлдарысолкүніолбатасынбергенненкейін жолғашықты

7КелесікүніЖақыпұлдарынтағыдашақырды,сонда оларжиналып,оныңқасынакеліп,оныңалдында отырдыСолкүніЖақыпөлералдындаұлдарына батасынберді,әрқайсысыөзбатасынберді;міне,бұл ЖаратқанИеніңИсраилгеарналғанзаңкітабында жазылған

8ЖақыпЯһудағабылайдеді:«Ұлым,сенбауырларың үшінмықтыадамекеніңдібілемінОларғабилікет, сондаұлдарыңмәңгіліккеолардыңұлдарынабилік етеді».

9Ұлдарыңасадақпенбарлықсоғысқаруларынүйрет, сондаоларжауларынабилікететінбауырларының шайқастарынақатысаалады.

10Жақыпсолкүніұлдарынатағыдаөсиететіп:«Міне, менбүгінөзхалқымақосыламынМеніМысырдан алыпкетіп,сендергебұйырғанымдайМахпелаүңгіріне жерлеңдер»,–деді

11Дегенмен,сақболыңыздар,меніұлдарыңыздың ешқайсысыкөтермесін,текөздеріңізкөтеріңіздер. ДенемдіҚанаханжерінеалыпбарып,меніжерлегенде мағаносылайістеңдер

12ШығысжағындаЯһуда,ИсахаржәнеЗабулун рулары,оңтүстікжағындаРубен,ШимонжәнеҒад рулары,батысындаЕфрем,МанасажәнеБениямин рулары,солтүстікжағындаДан,АширжәнеНафтали руларыменіңтабытымныңастынкөтеріпжүреді 13Леуіліктерөздеріңменбіргеалыпжүрмесін,өйткені олжәнеоныңұлдарыЖаратқанИеніңкелісім сандығынисраилдіктерменбіргелагерьдекөтеріп жүреді,алменіңұлымЖүсіптекөтеріпжүрмесін, өйткеніпатшақандайболса,оныңдаңқыдасондай болсын;бірақолардыңорнынаЕфремменМанаса келеді.

14Меніалыпкеткендемағаносылайістеңдер;мен сағанбұйырғанныңешқайсысынелеме;сондамаған осылайістегенде,ЖаратқанИесеніжәнесененкейінгі балаларыңдымәңгіліккеесіндесақтайды.

15Алсендер,ұлдарым,әркімөзбауырыментуысын құрметтесін,балаларыңажәнесендерденкейінгі немерелеріңеата-бабаларыңныңҚұдайыЖаратқан Иегемәңгілікқызмететудібұйырыңдар

16Осылайшасендер,балаларыңжәненемерелеріңнің ұрпақтары,ҚұдайларыңЖаратқанИеніңалдындаізгі

17Алсен,ұлымЖүсіп,бауырларыңныңсағанжасаған

18Уа,ұлым,бауырларыңдыМысыртұрғындарына қалдырма,олардыңкөңілінауыртпа,өйткенімен олардымысырлықтарданқорғауүшінҚұдайдың қолынажәнесеніңқолыңатапсырамын;Жақыптың ұлдарыәкелерінебылайдепжауапберді:«Әкеміз,сен бізгебұйырғанныңбәрінорындаймыз;Құдайбізбен біргеболсын»

19Жақыпұлдарынабылайдеді:«ЕгерсендерОның барлықжолдарынұстансаңдар,Құдайсендергежар болсын;Оныңалдындажақсылықпенәділдіктіістеуде Оныңжолдарынаноңғада,солғадатаймаңдар»

20Өйткеніменсендердіңеліңдесоңғыкүндері көптегенауырқиындықтарболатынынбілемін,иә, балаларыңменнемерелеріңніңнемерелері,тек ЖаратқанИегеқызмететіңдер,сондаОлсендерді барлыққиындықтанқұтқарады

21Құдайғақызмететуүшінеріп,балаларыңызғажәне немерелеріңіздіңнемерелерінеЖаратқанИенітануды үйреткенкезде,ЖаратқанИесендергежәне немерелеріңізгебалаларыңыздыңарасынанбір қызметшітағайындайды.ЖаратқанИесендердібарлық қайғы-қасіреттенқұтқарып,Мысырданшығарып,атабабаларыңныңжерінеаман-есеноралып,оны иемденеді.

22Жақыпұлдарынаөсиетайтудытоқтатып,аяғын төсеккеқойып,қайтысболып,өзхалқынақосылды 23Жүсіпәкесініңүстінеқұлап,жылапжіберді.Әкесі онысүйіп,ащыдауыспен:«Әке,әке!»–депайқайлады 24Ұлыныңәйелдеріменбүкілүйішікеліп,Жақыптың үстінеқұлап,оныжоқтапжылап,қаттыдауыспен Жақыпүшінайқайлады

25Жақыптыңбарлықұлдарыорындарынантұрып, киімдерінжыртып,белдерінеазалыкиімкиіп, етпеттеріненқұлап,бастарынатопырақшашты

26БұлтуралыЖүсіптіңәйеліОснатқахабарланды,ол орнынантұрып,қапкиіп,барлықмысырлық әйелдерменбіргекеліп,Жақыпүшінжоқтауайтып жылады

27СолкүніЖақыптытанитынбарлықМысырхалқы осыныестіп,жиналдыБүкілМысырхалқыкөптеген күндербойыжылады

28Жақыптыңқайтысболғанынестігенәйелдер ҚанаханжеріненМысырғакеліп,жетпіскүнбойыоны жоқтапжылады.

29ОсыданкейінЖүсіпқызметшілерідәрігерлерге әкесінмирра,ладанжәнебасқадахошиістізаттармен бальзамдаудыбұйырдыДәрігерлерЖүсіптіңбұйрығы бойыншаЖақыптыбальзамдады.

30Мысырдыңбүкілхалқы,ақсақалдарыжәнеГөшен

32ПерғауынЖүсіпке:«Барда,әкеңніңайтқанымен антыбойыншажерле»,–депбұйырды.Жүсіпбарлық ағайындарыменбіргеҚанаханжерінебарып,әкелері Жақыптыжерлеугебұйырды.

33ПерғауынбұныбүкілМысырғажариялауды бұйырды:«Кімде-кімЖүсіппеноныңбауырларымен біргеЖақыптыжерлеуүшінҚанаханжерінебармаса, солөледі».

34Перғауынныңхабарынбүкілмысырлықтарестіп, бәрібіргекөтерілдіПерғауынныңбарлық қызметшілері,оныңсарайыныңақсақалдарыжәне МысырелініңбарлықақсақалдарыЖүсіппенбірге өрлепкетті.Перғауынныңбарлықбасшыларымен ақсүйектеріЖүсіптіңқызметшілеріретіндеЖақыпты жерлеугеҚанаханжерінебарды 35Жақыптыңұлдарыәкесініңбұйырғаныныңбәрін орындап,оныңжатқантабытынкөтеріпжүрді

36Табыттазаалтыннанжасалған,айналасыоникс тастарыменбделлийменқапталған;табыттыңжабыны алтынментоқылған,жіптерменбіріктірілген,ал олардыңүстінеоникстастарыменбделлийден жасалғанілгектерорнатылған.

37ЖүсіпәкесіЖақыптыңбасынаүлкеналтынтәж кигізіп,қолынаалтынасатаяқұстаттыПатшалартірі кезіндегідәстүрбойынша,олартабыттыңайналасына ораныпқойды

38Мысырдыңбарлықәскерлері,алдымен перғауынныңбарлықмықтыларыменЖүсіптің мықтылары,соданкейінМысырдыңқалған тұрғындарыоныңалдындаосысаппенжүрдіОлардың барлығықылышпен,сауыткиіп,соғысқұралдарын киіпжүрді

39Қайғырып,жоқтағандардыңбәрітабыттың қарсысынабарып,жылап,жоқтапжатты.Ал қалғандарытабыттыңсоңынанерді

40Жүсіппеноныңүйішіжалаңаяқ,жылаптабыттың жанынакелді,алЖүсіптіңқалғанқызметшілеріоның айналасындажүрді;әрқайсысыныңүстіндеәшекейлері бар,барлығысоғысқаруларыменқаруланғанеді

41Жақыптыңелуқызметшісітабыттыңалдынанөтіп, жолғамирра,алоэжәнетүрліхошиіссеуіпжатты ТабыткөтергенЖақыптыңбарлықұлдарыхошиіс сақтайтынорынныңүстіненжүрді,алЖақыптың қызметшілеріолардыңалдындажүріп,жолғахошиіс сеуіпжатты

42Жүсіпауыртоппенкөтеріліп,Қанаханжеріне жеткеншекүнсайыносылайістедіОларИорданның арғыжағындағыАтадқырманынакеліп,солжерде қаттықайғырып,қаттықайғырды

43Қанаханныңбарлықпатшаларыбұлтуралы естігенде,әрқайсысыөзүйлеріненшығып,отызбір ҚанаханпатшасыЖақыптыжоқтап,жоқтауүшін адамдарыменбіргекелді

47Есаубұлтуралыестігенде,Сейіртауындатұрып

үйішіменбіргеорнынантұрдыОларөтеүлкенхалық едіОларЖақыптыжоқтап,жоқтауүшінкелді 48Есаукелгенде,ағасыЖақыпүшінжоқтауайтты. БүкілМысырменҚанаханхалқықайтаданорнынан тұрып,солжердегіЖақыпүшінқаттықайғырды 49ЖүсіппеноныңағаларыәкелеріЖақыптысол жерденалыпкеліп,оныХебронға,әкесініңжанындағы үңгіргежерлеуүшінбарды.

50ОларКиреат-АрбаүңгірінекелдіОларкелгенде, ЕсауұлдарыменбіргеЖүсіппеноныңағаларына қарсытұрып:«Жақыптыңжерленбеуікерек,өйткеніол біздікіжәнеәкеміздікі»,–деді

51ЖүсіппеноныңағаларыЕсауұлдарыныңсөздерін естіп,қаттыашуланды.ЖүсіпЕсауағажақындап: «Оларнеайтыпжатыр?ӘкемЖақыпонысенен жиырмабесжылбұрынЫсқаққайтысболғаннанкейін үлкенбайлыққасатыпалғанекен.Сондай-ақ,олсенен,

жерінсатыпалған»,–деді

52Жақыпоныұлдарыменкейінгіұрпақтарына мәңгілікмұраретіндесатыпалды,алсеннегебүгін бұлайайтыптұрсың?

53Есаубылайдепжауапберді:«Сенөтірікайтып, өтірікайтыптұрсыңМенсенайтқандай,осыелде өзімніңештеңемдісатқанжоқпын,ағамЖақыптабұл жерденмағанештеңесатыпалғанжоқ.

54ЕсауЖүсіптіалдауүшіносысөздердіайтты, өйткеніЕсауҚанаханжеріндегібарлықменшігін ЖақыпқасатқанкездеЖүсіптіңжоқекенінбілетін.

55ЖүсіпЕсауғқа:«Әкембұлзаттардысағансатыпалу туралықұжатқажазып,куәгерлерменбірге куәландырғанекен,міне,олбіздіңқолымызда, Мысырда»,–деді

56Есауоған:«Құжаттантапқанныңбәрінәкел,біз соныістейміз»,–депжауапберді.

57ЖүсіпағасыНафталидішақырыпалып:«Жылдам бол,тоқтама,Мысырғажүгіріпбарып,барлық құжаттарды:сатыпалутуралықұжатты,мөрленген жәнеашыққұжаттарды,сондай-ақтуылуқұқығы туралыбарлықмәмілелержазылғаналғашқы құжаттардыалыпкел»,–деді.

58Сенолардыбізгеосындаәкел,сондабізолардан бүгінЕсауменоныңұлдарыныңайтқанбарлық сөздерінбіліпаламыз

59НафталиЖүсіптіңсөзінеқұлақасып,Мысырға қарайжүгірдіНафталишөлдаладағыбұғылардыңкез келгеніненжеңілірекжүретін,себебіолбидай масақтарынбасыптастамайтын

60ЕсауНафталимніңжазбалардыалуғакеткенін

44ОсыпатшалардыңбәріЖақыптыңтабытынақарады, оныңүстіндеЖүсіптіңтәжітұрекен,олардатәждерін табытқакигізіп,айналасынатәждерменқоршапалды 45СолжердеосыпатшалардыңбарлығыЖақыппен МысырұлдарыменбіргеЖақыпүшінқаттықайғырды, өйткеніҚанаханныңбарлықпатшаларыЖақыппен оныңұлдарыныңерлігінбілетін. 46Есауғқа:«ЖақыпМысырдақайтысболды,ал

ұшырады,алЖақыптыңұлдарыЕсаухалқыныңқырық адамынөлтірді.

62СолкездеЖақыптыңұлыДанныңұлыХушим Жақыптыңұлдарыменбіргеболды,бірақшайқас орнынанжүзшынтақтайқашықтықтаеді,себебіол Жақыптыңұлдарыменбіргеоныңтабытыныңжанында тұрып,оныкүзетті

63Хушиммылқаужәнесаңырауболсада,адамдардың үрейінтүсінді

64Ол:«Негеөлгендердіжерлемейсіңдер?Бұлнедеген қорқыныштыжағдай?»–депсұрадыОлароғанЕсау менұлдарыныңсөздерінайтыпбердіОлшайқастың ортасындаЕсауменбіргежүгіріпбарып,оны қылышпенөлтіріп,басыншауыптастадыЕсауалысқа секіріпкеттіЕсаушайқасқақатысушылардыңарасына құлады.

65Хушимосылайістегенде,ЖақыптыңұлдарыЕсау ұлдарынанбасымтүсті,алЖақыптыңұлдарыәкелері Жақыптыүңгіргекүштепжерледі,алЕсауұлдарыоны көрді

66ЖақыпХеброндағыМахпелаүңгірінежерленді,оны ЫбырайымХетұлдарынанжерлеуорныретіндесатып алғанболатынОлөтеқымбаткиімдерменжерленді

67Ешбірпатшаоғанәкесіқайтысболғанкезде Жүсіпкетөлегендейқұрметкөрсетпеген,өйткеніол оныпатшалардыжерлегендейүлкенқұрметпен жерлеген

68Жүсіппеноныңағаларыәкелерінжетікүнжоқтап азатұтты

57-ТАРАУ

1ОсыданкейінЕсауұлдарыЖақыптыңұлдарымен соғысты,алЕсауұлдарыХеброндаЖақыптың ұлдарыменсоғыстыЕсауәліөлікүйіндежатыреді, жерленбегенеді

2Олардыңарасындағышайқасқаттыболды,Есау ұлдарыЖақыпұлдарынанжеңілістапты,алЖақып ұлдарыЕсауұлдарынансексенадамдыөлтірді,ал Жақыпұлдарыныңбірде-біреуіөлмеді;Жүсіптіңқолы Есауұлдарыныңбарлықхалқынаүстемдікетті,олЕсау ұлыЕлифазұлыСефоныжәнеелуадамынтұтқынға алып,теміршынжырларменбайлап,Мысырғаалып кетуүшінқызметшілерініңқолынаберді

3ЖақыптыңұлдарыСефоменоныңхалқынтұтқынға алғанда,Есауүйіненқалғандардыңбәрідетұтқынға түсіпқалмауүшінөмірлеріненқаттықорқып,бәріЕсау ұлыЕлифазбеноныңхалқыналып,Есауының денесіменбіргеқашып,Сейіртауынақарайжолтартты 4ОларСейіртауынакеліп,ЕсаудыСейіргежерледі БірақоныңбасынөздеріменбіргеСейіргеалып келмегенеді,өйткеніолХеброндағышайқасболған жергежерленгенеді

5ЕсауұлдарыЖақыпұлдарынанқашыпкеткенде, ЖақыпұлдарыолардыСейіршекарасынадейінқуып жеттіБіраққуыпжеткендебірде-бірадамдыөлтірмеді ӨйткеніоларменбіргеалыпжүргенЕсауденесіоларды дүрсілкіндірдіСондықтаноларқашыпкеттіЖақып ұлдарыоларданбұрылып,Хеброндағыағаларының тұрғанжерінекелді.Оларсолкүніде,келесікүніде

7ЖүсіппенЖақыптыңбарлықұлдарыЕсаумен шығысұлдарыныңбауырларынқұтқаруүшіншайқасқа келгенінестіді.

8Жүсіп,оныңағаларыжәнеМысырдыңмықтылары Рамесесқаласынабарып,шайқастыЖүсіппеноның ағаларыЕсауұлдарыменшығысұлдарынақатты соққыберді

9Оларалтыжүзмыңадамдыөлтірді,олардыңішіндегі хорлықСейірұлдарыныңбарлықмықтыларынөлтірді; оларданазғанаадамқалды,соныменқатаршығыс ұлдарыменЕсауұлдарыныңкөпшілігінөлтірді;ал ЕсауұлыЕлифазжәнешығысұлдарыЖүсіппеноның ағаларынанқашыпкетті

10ЖүсіппеноныңағаларыолардыСукотқажеткенше қуыпжеттіСоғанқарамастанСукоттаотызадамды өлтірді,алқалғандарықашып,әрқайсысыөзқаласына қашыпкетті.

11Жүсіп,оныңағаларыжәнеМысырдыңбатырлары барлықжауларынжеңгендіктен,қуанышпенжәне көңілдікөңілменоларданкеріқайтты.

12ЕлифазұлыСефоменоныңадамдарыәліде МысырдаЖақыпұлдарыныңқұлдығындаеді, сондықтанолардыңқайғысыкүшейетүсті.

13ЕсауменСейірдіңұлдарыөзжерлерінеоралғанда, СейірдіңұлдарыЕсауұлдарыныңшайқасыүшін ЖақыпұлдарыменМысырхалқыныңқолынатүскенін көрді

14СейірдіңұлдарыЕсауұлдарына:«Сендербұл қостыңсендерүшінжасалғанынкөріптұрсыңдар, сондықтанбілесіңдер,бірде-бірбатырнемесешебер жауынгерқалмады»,–деді

15Ендібіздіңжерімізденкетіңдер,бізденҚанахан жеріне,ата-бабаларыңныңмекендегенжерінекетіңдер; негесендердіңбалаларыңбіздіңбалаларымыздың мұрагерлігінкейінірекмұраетеді?

16БірақЕсауұлдарыСейірұлдарынақұлақаспады, сондықтанСейірұлдарыоларменсоғысуды ойластырды.

17ЕсауұлдарыАфрикапатшасыАнгеасқа,яғни Динхабаға,жасырынтүрдехабаржіберіп:

18Бізгеадамдарыңыздыңбірнешеуінжіберіңіз,олар бізгекелсін,сондабізхорлықСейірдіңұлдарымен біргешайқасамыз,өйткеніоларбіздіелденқуыпшығу үшінбізбенбіргешайқасуғабелбуды

19ДинхабапатшасыАнгеассолайістеді,өйткеніол

22ШығыстыңбарлықхалқыСейірұлдарының айтқанынтыңдап,оларғақарсысегізжүзгежуық қылышпенкелдіЕсауұлдарысолкездеПараншөлінде Сейірұлдарыменшайқасты.

23СондаСейірұлдарыЕсауұлдарынанбасымтүсті. СолкүніСейірұлдарыДинхабапатшасыАнгеастың халқынанекіжүзгежуықадамдыөлтірді

24ЕкіншікүніЕсауұрпақтарыСейірұрпақтарымен екіншіретшайқасуғақайтаоралдыБұлжолыда шайқасқаттықызып,Сейірұрпақтарыныңкесірінен олардықаттымазалағанеді

25ЕсауұлдарыСейірұлдарыныңөздеріненәлдеқайда күштіекенінкөргенде,олардыңкейбіреулерібұрылып, Сейірұлдарынажауларынакөмектесті

26ДинхабапатшасыАнгеастыңмаңындағыекінші шайқастаЕсауұрпақтарынантағыелусегізадамқаза тапты

27ҮшіншікүніЕсауұрпақтарыбауырларының кейбірініңекіншішайқастаоларменсоғысуүшін оларданбастартқанынестіді;бұлтуралыестігенде, Есауұрпақтарықайғырды

28Олар:«Жауларымызғакөмектесуүшінбізденбас тартқанағайындарымызғанеістейміз?»–депсұрады ЕсауұрпақтарыДинхабапатшасыАнгеасқатағыда хабаржіберіп:

29Бізгетағыдабасқаадамдардыжіберіңіз,олармен біргеСейірұлдарыменшайқасайық,өйткеніолар бізденекіесеауыр.

30АнгеастағыдаЕсауұрпақтарынаалтыжүзгежуық батырадамдыжіберді,оларЕсауұрпақтарына көмектесугекелді.

31ОнкүнненкейінЕсауұрпақтарыПараншөлінде СейірұрпақтарыменқайтадансоғысбастадыСейір ұрпақтарыменшайқасөтеқаттыболды.Есау ұрпақтарыбұлжолыСейірұрпақтарынанбасымболды СейірұрпақтарыЕсауұрпақтарынанжеңіліп,Есау ұрпақтарыолардыңекімыңдайынөлтірді.

32Сейірұлдарыныңбарлықбатырларыосышайқаста қазатауып,қалаларындатекжасбалаларығанақалды

33Барлықмадияндықтарменшығысхалқышайқастан қашуғаасықтыОларшайқастыңқаттыекенін көргенде,Сейірхалқынтастап,қашыпкеттіЕсау халқышығысхалқыныңбәрінөзжерлерінежеткенше қуыпжетті

34Есауұрпақтарыолардыңтағыекіжүзелудейін өлтірді,алсолшайқастаЕсауұрпақтарынанотыздай адамқазатаптыБірақбұлапатолардың бауырларыныңхорлықСейірұрпақтарынакөмектесу үшіноларданбастартуыарқылыболдыЕсау ұрпақтарыбауырларыныңзұлымістерітуралытағыда естіп,бұлжағдайғақайғырды 35ШайқастанкейінЕсауұлдарыкерібұрылып, СейіргеоралдыЕсауұлдарыСейірұлдарының жеріндеқалғандардыөлтірдіОларәйелдерімен кішкентайбалаларындаөлтірдіЕлужасжігітпен қызданбасқаешкімдітіріқалдырмады,олардытірі қалдырды.Есауұлдарыолардыөлтірмеді,жігіттер олардыңқұлдарынаайналды,алқыздардыәйелдікке алды

36ЕсауұлдарыСейірұлдарыныңорнынаСейірге

38СолкүндеріЕсауұрпақтарыөздеріиеленген жерлеріндепатшатағайындаудышешті.Оларбірбіріне:«Жоқ,олбіздіңжеріміздебізгебилікетеді,біз оныңкеңесінеқұлақасамыз,алолбіздің жауларымызғақарсышайқасатынболады»,–деді 39Есауұрпақтарыныңбәріантберіп:«Бауырларының ешқайсысыоларғаешқашанбилікетпесін,тек бауырларынанбасқабөтенадамнанбасқаешкімбилік етпесін»,–дедіӨйткеніЕсауұрпақтарының барлығыныңжаныұлына,бауырынажәнедосына

кездебауырларынанкөргензұлымдықтарыүшін 40СондықтанЕсауұлдарыантберіп:«Солкүннен бастаполарөзбауырларыныңарасынанпатша таңдамайды,бүгінгедейінбөтенелденпатша таңдайды»,–деді.

41СолжердеДинхабапатшасыАнгеасхалқынан шыққан,БеорұлыБелаесімдібірадамболдыОлөте батыл,сұлу,келбетті,барлықданалығындадана, ақылдыжәнекеңесшіадамеді;алАнгеасхалқында оғантеңкелетінешкімболғанжоқ

42Есауұлдарыныңбәріонышақырыпалып,майжағу рәсімінжасап,патшаетіптағайындадыОлароғанбас иіп:«Патшаөмірсүрсін,патшаөмірсүрсін!»–деді 43Оларжайманыжайып,әрқайсысынаалтынмен күмістенсырғалар,сақиналарнемесебілезіктерәкелді Олароныкүміспеналтынға,оникстастарымен бделлийгебайетті.Оғанпатшатағынжасап,басына патшатәжінкигіздіОғансарайсалды,олсолжерде тұрдыОлЕсауұрпақтарыныңпатшасыболды

44АнгеасхалқыЕсаудыңұрпақтарынаншайқасүшін жалақыларыналып,солкездеДинхабадағы қожайындарынақайтыпкетті

45БелаЕсауұрпақтарынаотызжылбилікетті.Есау ұрпақтарыСейірұрпақтарыныңорнынасолжерде тұрып,бүгінгікүнгедейінолардыңорнындақауіпсіз өмірсүріпкеледі.

58-ТАРАУ

1ИсраилдіктердіңМысырғакөшкенотызекіншіжылы, яғниЖүсіптіңжетпісбіріншіжылында,солжылы Мысырпатшасыперғауынқайтысболды,оныңорнына ұлыМагронпатшалыққұрды 2ПерғауынЖүсіптіңқайтысболаралдындаоғанұлы

оғанәкесініңатыменперғауындепатқойды,бұл олардыңМысырдабилікқұрғанәрбірпатшаға жасайтындәстүріболды

5Әкесініңорнынапатшалыққұрғанкезде,перғауын әкесібұйырғандай,Мысырдыңзаңдарыменбарлық үкіметістерінЖүсіптіңқолынатапсырды

6ЖүсіпбүкілМысырғабилікжүргізгендіктен, Мысырдыңпатшасыболды,бүкілМысыроның қамқорлығыменкеңесініңастындаболды,өйткені перғауынқайтысболғаннанкейінбүкілМысыр Жүсіпкебейімболды,жәнеолароныөздерінебилік етуүшінқаттыжақсыкөрді 7Бірақолардыңарасындаоныұнатпайтынадамдарда болды,олар:«Бізгебөтенадамбилікетпесін»,–деді Дегенмен,солкездеперғауынқайтысболғаннанкейін бүкілМысырбилігіЖүсіпкеөтті,олешкімнің араласуынсызбүкілелбойыншаөзқалауыншажұмыс істеді

8БүкілМысырЖүсіптіңқарамағындаболды,Жүсіп айналасындағыбарлықжауларыменсоғысып,оларды бағындырды;ЖүсіпбүкілжердіжәнеҚанахан шекарасынадейінгібарлықфілістірлердібағындырды, олардыңбарлығыоныңқоластындаболдыжәнеолар Жүсіпкежылсайынсалықтөлепотырды

9Мысырпатшасыперғауынәкесініңорнынатағына отырды,бірақолбастапқыдаәкесініңбақылауында болғандай,Жүсіптіңбақылауындажәнекеңесінде болды.

10ОлтекЖүсіптіңкеңесіменғанаМысыреліндебилік жүргізді,бірақсолкездеЖүсіпМысырданбастап үлкенПератөзенінедейінгібүкілелгебилікжүргізді.

11Жүсіпбарлықісіндетабыстыболды,ЖаратқанИе оныменбіргеболды,ЖаратқанИеоған мысырлықтардыңжәнебүкілелдіңжүрегіндеданалық, құрмет,даңқжәнесүйіспеншіліксыйлады,жәнеЖүсіп бүкілелгеқырықжылбилікетті

12Філістірлердің,Қанаханның,Сидонныңжәне ИорданныңарғыжағындағыбарлықжерлерЖүсіпке оныңөмірініңсоңынадейінсыйлықтарәкеліпотырды БүкілжерЖүсіптіңқолындаболды.Олароғанжыл сайынбелгіленгеналым-салықтөлептұрды,өйткені Жүсіпайналасындағыбарлықжауларыменсоғысып, олардыбағындырды.БүкілжерЖүсіптіңқолында болды,алЖүсіпМысырдағытағындатынышотырды

13Сондай-ақоныңбарлықағайындары,Жақыптың ұлдары,Жүсіптіңөмірініңсоңынадейінсолжерде тынышөмірсүрдіОларөсіп-өніп,көбейіп,әкелері ЖақыптыңбұйрығыменөмірбойыЖаратқанИеге қызмететті

14Бірнешекүнменжылдарөткенсоң,Есауұрпақтары өзжерлеріндепатшаларыБеланыңқасындатыныш өмірсүргенкезде,Есауұрпақтарыелгетаралып, көбейіпкеттіОларЖақыптыңұрпақтарыменжәне бүкілМысыреліменшайқасуға,сондай-ақағалары ЕлифаздыңұлыСефоныжәнеоныңадамдарын құтқаруғабелбуды,өйткеніоларсолкездеЖүсіптің құлыеді.

15Есауұлдарышығыстыңбарлықұлдарынахабар жіберіп,оларменбейбітшілікорнаттыШығыстың барлықұлдарыЕсауұлдарыменбіргеМысырға соғысқабаруүшіноларғакелді

16Сондай-ақоларғаДинхабапатшасыАнгеас

үлкенжәнетеңізқұмындайкөпадаммен,шамамен сегізжүзмыңжаяужәнеаттыәскерментығыз қоныстанғанеді.БарлықәскерлерЖақыптың ұлдарыменшайқасуүшінМысырғааттандыОлар Рамесесмаңындалагерьқұрды 18ЖүсіпағаларыменбіргеМысырдыңалтыжүзге жуықбатырларыменбіргеаттанды,оларолармен Рамесесжеріндешайқасты;солкездеЖақыптың ұлдарыЕсаудыңұлдарыментағыдашайқасты,бұл ЖақыптыңұлдарыныңМысырғабарғанелуінші жылында,яғниБеланыңСейірдегіЕсаудыңұлдарына билікқұрғанотызыншыжылындаболды

19ЖаратқанИеЕсауменшығысұлдарыныңбарлық батырларынЖүсіппеноныңағаларыныңқолынаберді, алЕсауменшығысұлдарыныңхалқыЖүсіптің алдындажеңіліскеұшырады

20ЕсауменшығысұлдарынанЖақыптыңұлдарынан

қашыпкетті

22Жүсіп,оныңағайындарыжәнебүкілмысырлықтар олардыбіркүндікжолжүріпқуыпжетті,сонда олардантағыүшжүзадамдыөлтіріп,жолдақырыпжоюдыжалғастырды;бірақкейінолароларданбас тартты

23ЖүсіпбарлықағайындарыменбіргеМысырға оралды,бірақолардыңбірде-біреуіжоғалғанжоқ,ал мысырлықтардыңонекісіқазатапты

24ЖүсіпМысырғаоралғанда,Зефоменоның адамдарынқосымшабайлаудыбұйырды,алолар олардытемірменбайлап,қайғыларынодансайын күшейтті

25Есауұлдарыныңжәнешығысұлдарыныңбарлығы ұялып,өзқаласынаоралды,өйткеніоларменбірге болғанбарлықбатырларшайқастақазатапқанеді 26Есауұлдарыпатшаларыныңшайқастақаза тапқанынкөргенде,асығысшығысхалқынанБотсра жеріненшыққанЗарахұлыЖобабесімдібіреуді таңдапалып,оныпатшаларыБеланыңорнынапатша етті

27ЖобабБеланыңтағынаотырып,оныңорнынапатша

жеріненХушамесімдібіреудітаңдапалып,оны Жобабтыңорнынапатшаетіптағайындады.Хушам ЕдомдаЕсауұрпақтарыныңбарлығынажиырмажыл билікетті.

30СолкездеМысырпатшасыЖүсіп,оныңбауырлары жәнебарлықИсраилхалқыЖүсіптіңбарлық ұлдарыменжәнеоныңбауырларыменбіргеМысырда қауіпсізөмірсүрді,ешқандайкедергісізнемесежаман оқиғасыз,алМысыржерісолкездеЖүсіппеноның бауырларыныңкезіндесоғыстантынышболды

59-ТАРАУ

1Міне,МысырдатұрыпжатқанИсраилұлдарының есімдері,оларЖақыппенбіргекелгенеді,Жақыптың барлықұлдары,әрқайсысыөзотбасыменМысырға келді

2Лияныңұлдары:Рубен,Шимон,Леуі,Яһуда,Исахар жәнеЗабулун,жәнеолардыңДинаесімдіәпкесі.

3РахиланыңұлдарыЖүсіппенБенияминеді

4ЛияныңкүңіЗилпаныңұлдары:ҒадпенАшир

5РахиланыңкүңіБалханыңұлдары:ДанменНафтали.

6ӘкелеріЖақыппенбіргеМысырғакелмесбұрын, Қанаханжеріндедүниегекелгенұрпақтарыосылареді

7Рубенніңұлдары:Ханох,Паллу,ХесронжәнеҚарми.

8Шимонныңұлдары:Жемуел,Ямин,Охад,Яхин, ЗохаржәнеқанахандықәйелдіңұлыСаул

9Леуініңұлдары:Герсон,КехатжәнеМерари,сондайақМысырғабарғанкездеолардыңәпкесіЙохебед

10Яһуданыңұлдары:Ер,Онан,Шелах,Пересжәне Зарах.

11ЕрменОнанҚанаханжеріндеқайтысболды;ал ПерестіңұлдарыХесронменХамулболды

12Исахардыңұлдары:Тола,Пува,ӘйүпжәнеШомрон.

13Забулунныңұлдары:Серед,ЕлонжәнеЯхлел,ал ДанныңұлыХушимболды

14Нафталимніңұлдары:Яхсиел,Гуни,Жетсержәне Шилам

15Ғадтыңұлдары:Зифион,Хагги,Шуни,Эзбон,Ери, АродижәнеАрели.

16Аширдіңұлдары:Джимна,Ишва,Ишви,Бериях жәнеолардыңәпкесіСерах;алБерияхтыңұлдары: ХеберменМалхиел.

17Бенияминніңұлдары:Бела,Бехер,Ашбел,Гера, Нааман,Ахи,Рош,Мупим,ХупимжәнеОрд 18ЖүсіптіңМысырдатуғанұлдары:Манасамен Ефрем

19Жақыптыңұрпақтарынантарағандардыңбарлығы жетпісжанеді;бұларәкесіЖақыппенбіргеМысырға қоныстануғакелгендерЖүсіппеноныңбарлық ағайындарыМысырдатынышөмірсүріп,Жүсіптің өмірініңбарлықкүндеріндеМысырдыңеңжақсы тағамдарынжеді

20ЖүсіпМысыржеріндетоқсанүшжылөмірсүрді,ал ЖүсіпбүкілМысырғасексенжылбилікетті 21Жүсіптіңқайтысболатынкүндеріжақындағанда,ол бауырларыменәкесініңбарлықүйішіншақыртып алдыБарлығыжиналып,оныңалдындаотырды 22Жүсіпбауырларынажәнеәкесініңбүкілүйішіне

осыжерденалыпкеліңдер.

24ЖүсіпИсраилұлдарынанкейінгіұрпақтарыүшін антбергізіп:«Құдайсендергеміндеттітүрде көмектеседі,сендерменіңсүйектерімдіосыжерден алыпшығасыңдар»,–деді

25ОсыданкейінЖүсіпсолжылы,исраилдіктердің Мысырғакөшкенжетпісбіріншіжылы,қайтысболды 26ЖүсіпМысыржеріндежүзонжастақайтысболды БарлықағаларыменқызметшілеріәдеттегідейЖүсіпті бальзамдап,оныбальзамдадыАғаларыменбүкіл Мысыреліоныжетпіскүнбойыжоқтады

27ОларЖүсіптіхошиістендіргіштерментүрліхош иістергетолытабытқасалып,оныСихорөзенінің жағасына,ұлдарыменбарлықбауырларына,сондай-ақ әкесініңбүкілүйішіжетікүнбойыазатұтты.

28Жүсіпқайтысболғаннанкейін,солкездебарлық мысырлықтарИсраилұлдарынабилікетебастады ӘкесініңорнынабилікқұрғанМысырпатшасы перғауынМысырдыңбарлықзаңдарынқабылдап, бүкілМысырүкіметіноныңкеңесіменжүргіздіОлөз халқынасенімдітүрдебилікетті.

60-ТАРАУ

1Жүсіпқайтысболғаннанкейін,исраилдіктердің Мысырғакөшкенінежетпісекіншіжылкелгенде,Есау ұлыЕлифаздыңұлыСефоадамдарыменбірге Мысырданқашыпкетті

2ОлАфрикаға,яғниДинхабаға,Африкапатшасы Ангеасқакелді.Ангеасолардыүлкенқұрметпенқарсы алып,Сефоныәскерініңқолбасшысыетіптағайындады 3СефоАнгеастыңжәнеоныңхалқыныңкөзалдында ықыласқаиеболды,алСефокөптегенкүндербойы АфрикапатшасыАнгеастыңәскербасыболды 4ЗефоАфрикапатшасыАнгеастыбарлықәскерін жинап,мысырлықтарменжәнеЖақыптыңұлдарымен соғысуғажәнебауырларыныңкегіналуғаазғырды 5БірақАнгеасСефоныңбұлайістеуінқаламады, өйткеніАнгеасЖақыпұлдарыныңкүшінжәне олардыңЕсауұлдарыменшайқастаоныңәскерінене істегенінбілетін

6СолкүндеріСефоАнгейдіңжәнеоныңбүкіл халқыныңалдындаөтебеделдіболды,сондықтанол олардыМысырғақарсысоғысуғаүнеміазғырып отырды,бірақоларбұғанкөнбеді

7СолкүндеріКиттимжеріндеПузимнақаласындаУзу

10АнгеастыңелшілеріКиттимжеріненсапарға шыққанда,БибентупатшасыТурнустыңелшілері Киттимгекелді,өйткеніБибентупатшасыТурнустаөз елшілерінЯнияданөзінеәйелалудысұрауғажіберді, өйткеніоныңбарлықадамдарыонымақтап,оған барлыққызметшілерінжіберді

11ТурнустыңқызметшілеріКиттимгекеліп,Жанияны патшаларыТурнусқаәйелдіккеалудыөтінді.

12Киттимхалқыоларға:«Бізоныбереалмаймыз, өйткеніАфрикапатшасыАнгеассенкелмесбұрыноны өзінеәйелдіккеалуынжәнебізоныоғанберуімізді қалаған,сондықтанбізАнгеастықызданайырып,оны Турнусқабереалмаймыз»,–деді.

13ӨйткенібізАнгейденқаттықорқамыз,олбізге қарсышайқасқакеліп,біздіжойыпжібермесін,ал қожайыныңызТурнусбіздіоныңқолынанқұтқара алмайды

14ТурнустыңхабаршыларыКиттимұлдарының барлықсөздерінестігенде,қожайындарынақайтып оралып,Киттимұлдарыныңбарлықсөздерінайтып берді

15КиттимбалаларыАнгеасқаескерткішжіберіп: «Міне,ТурнусЖанияныөзінеәйелдіккеалуүшін шақыртты,бізоғаносылайжауапбердік;жәнебіз оныңсізгеқарсысоғысқабаруүшінбүкіләскерін жинағанынжәнеағаңызЛукаспенсоғысуүшін Сардунияжолыменөтудіжоспарлапотырғанын,содан кейінсізгеқарсысоғысуғакелетінінестідік»,–деді.

16АнгеасКиттимбалаларыныңжазбалардаоған жібергенсөздерінестігенде,ашуыояндыОлкөтеріліп, бүкіләскерінжинап,теңізаралдарыарқылы СардунияғабаратынжолменСардунияпатшасы Лукағакелді

17ЛукастыңұлыНиблосағасыАнгеастыңкеле жатқанынестіп,онықарсыалуғакөпәскерменшықты да,онысүйіп,құшақтадыНиблосАнгеасқа:«Әкемнен амандығынсұрағанда,менсеніменбіргеТурнуспен шайқасуғабарғанда,меніәскерініңқолбасшысыетіп тағайындауынсұра»,–дедіАнгеассолайістедіде, ағасынакелді,ағасыонықарсыалуғакелді,олодан амандығынсұрады 18АнгеасағасыЛуқтанамандығынсұрап,ұлы Ниблостыәскерініңқолбасшысыетіптағайындауды өтінді,ЛуқсолайістедіАнгеаспеноныңағасыЛуқ көтеріліп,Турнусқақарайшайқасқааттанды,олармен біргеүлкенәскержәнеауырхалықболды.

19Олкемелерменкелді,оларАштораш провинциясынакелді,міне,Турнусоларғақарайкеле жатты,өйткеніолСардунияғабарып,оныжойып, соданкейіноныменшайқасуүшінАнгеасқабаруды жоспарлады

20АнгейменоныңағасыЛукусКанопияаңғарында Турнуспенкездесті,солжердеолардыңарасындағы шайқасқаттыжәнеқаһарлыболды

21СардунияпатшасыЛукағақарсышайқасқатты болды,оныңбарлықәскеріқұлады,оныңұлыНиблос тасолшайқастақазатапты.

22ОныңағасыАнгеасқызметшілерінебұйрықберді, оларНиблосқаалтынтабытжасап,онысоғансалды,ал АнгеасқайтаданТурнусқақарсышайқасқашықты,ал

24АнгейменоныңағасыЛуколардыАльфанумен Ромаарасындағыүлкенжолғадейінқуып,Турнустың бүкіләскерінқылыштыңжүзіменқырыптастады

25СардунияпатшасыЛукасқызметшілерінемыстан табытжасап,ұлыНиблостыңденесінсолжергеқоюды бұйырды

26Оларсолжерде,үлкенжолдыңүстінебиікмұнара салды,жәнеолароныбүгінгікүнгедейінНиблостың атыменатайды,сондай-ақБибентупатшасыТурнусты Ниблоспенбіргесолжергежерледі.

27Міне,АльфануменРомаарасындағыүлкенжолдың біржағындаНиблостыңқабірі,алекіншіжағында Турнустыңқабірібар,жәнеолардыңарасындабүгінгі күнгедейінтасжолбар

28Ниблосжерленгенненкейін,әкесіЛукусәскерімен Сардунияжерінеоралды,алоныңағасыАфрика

яғниТурнусқаласынабарды

29Бибентутұрғындарыоныңдаңқынестіп,оданқатты қорқып,жылап,жалбарыныпонықарсыалуғашықты,

өйткеніБибентусолкездеКиттимбалаларының қалаларыныңбіріболыпсаналды;сондықтанол қаланықиратпады.

30БірақсолкүнненбастапАфрикапатшасының әскерлеріКиттимгебарып,онытонайтынболды,ал оларбарғансайынАнгеасәскерініңқолбасшысыСефо оларменбіргежүретінболды

31ОсыданкейінАнгеасәскеріменбұрылып,Пузимна қаласынакелді,алАнгеассолжерденУзудыңқызы Жанияныәйелдіккеалып,оныАфрикадағыөз қаласынаалыпкелді

61-ТАРАУ

1СолкездеМысырпатшасыперғауынбүкілхалқына Мысырдаөзінеберіксарайсалудыбұйырды 2Олсондай-ақЖақыптыңұлдарынақұрылыста мысырлықтарғакөмектесудібұйырды,ал мысырлықтарпатшалықтұрғынүйүшінәдеміжәне әсемсарайсалды,олсолжердетұрып,билігін жаңартып,қауіпсізбилікетті

3ЖақыпұлыЗабулунсолжылы,яғниисраилдіктердің Мысырғакөшкенжетпісекіншіжылықайтысболды

күш-жігерін,Есауұлдарыменшайқастаоларғане істегендерінайтыпбергенеді.

6СолкүндеріСефокүнсайынАнгеастыЖақыптың ұлдарыменсоғысуғаазғырыпжүрді.

7БіразуақыттанкейінАнгеасСефоныңсөздерін тыңдап,оғанЖақыптыңұлдарыменМысырдасоғысуға келістіАнгеасбарлықхалқынтеңізжағалауындағы құмдайкөпетіпжинап,Мысырғасоғысуғабаруды шешті

8Ангеастыңқызметшілерініңарасындаонбесжасар жасжігітболды,оныңесіміБеорұлыБалағамеді,ал жасжігітөтеданажәнесиқыршылықөнерінтүсінетін еді.

9АнгеасБалағамға:«Қазіргішайқастакімнің жеңетінінбілуүшінбізгесиқырлықкөрсет»,–деді 10Балағамоларғабалауызәкелудібұйырды.Олодан АнгейсәскеріменМысырәскерінбейнелейтінарбалар менаттыәскерлердіңбейнесінжасап,олардыосы мақсаттадайындағанайлакерлікпендайындалған суларғасалдыҚолынамиртағаштарыныңбұтақтарын алып,айлакерлікпенолардысудыңүстіненбіріктірді СудаоғанАнгейсәскерлерініңбейнелерімысырлықтар менЖақыпұлдарыныңбейнелерініңалдындақұлап жатқаныкөрінді

11БалағамбұлтуралыАнгеасқаайтты,бірақАнгеас үмітінүзіп,Мысырғашайқасқабаруғақаруланбады,өз қаласындақалды

12ЕлифазұлыСефоАнгеастыңмысырлықтармен шайқасуғааттануданүмітінүзгенінкөргенде,Сефо АфрикаданАнгеасқақашып,Киттимгекелді

13Киттимніңбарлықхалқыоныүлкенқұрметпен қарсыалып,оныкүнсайыншайқастарғажалдады,ал Зефосолкүндеріөтебайыпкетті,алАфрика патшасыныңәскерлерісолкүндерідетаралыпжатты, алКиттимбалаларыжиналып,Африкапатшасы Ангеастыңәскерлеріоларғашабуылжасап жатқандықтанКуптизиятауынааттанды.

14БіркүніСефожассиырынжоғалтыпалдыОлоны іздеугебарғанда,таудыңайналасындаоның мөңірегенінестіді.

15Зефобарып,таудыңетегіндеүлкенүңгірдің, үңгірдіңаузындаүлкентастыңбарекенінкөрдіЗефо тастықағып,үңгіргекірдіде,қарадыда,үлкенжануар өгіздіжепжатырекен;ортасынанжоғарықарайадамға, алортасынантөменқарайжануарғаұқсаптұрдыЗефо өгізгеқарсышығып,қылыштарыменөлтірді. 16Киттимтұрғындарыбұлоқиғаныестіп,қатты қуанып:«Малымыздыжепқойғанмынажануарды өлтіргенадамғанеістейміз?»–деді

17Оларжылсайынбіркүндіоғанарнауүшінжиналып, солкүндіоныңатыменСефодепатадыОларсолкүні жылсайыноғансусын-құрбандықтарәкеліп, сыйлықтарәкелді

18СолкездеАнгеаспатшаныңәйеліУзудыңқызы Янияауырыпқалды,оныңауруынАнгеаспеноның офицерлеріқаттысезіндіАнгеасданышпандарынан: «Жанияғанеістеймінжәнеоныауруынанқалай айықтырамын?»–депсұрадыДанышпандарыоған: «БіздіңеліміздіңауасыКиттимжерініңауасына ұқсамайтындықтан,алсуымызолардыңсуына

ұқсамайтындықтан,патшайымосыданауырыпқалды»,

19Өйткеніауаменсудыңауысуынанолауырыпқалды,

өсіргенПурмаданкелгенсудығанаішетін.

20Ангеасқызметшілерінебұйрықберіп,олар КиттимгетиесіліПурмасуларынаныдыстарменәкелді ОларсолсулардыАфрикажерініңбарлықсуларымен өлшепкөрді,сондаоларсолсулардыңАфрика суларынанжеңілекенінанықтады 21Ангеасмұныкөріп,барлықофицерлерінемыңдаған жәнеонмыңдағантаскесушілердіжинаудыбұйырды, оларсансызтаскесті,алқұрылысшыларкеліп,өте беріккөпірсалды,жәнеоларКиттимжерінен Африкағасукөзінжеткізді,албұлсуларЯния патшайымғажәнеоныңбарлыққажеттіліктеріне арналды,оларданішіп,пісіріп,жуынып, шомылдырылды,сондай-ақазық-түлікалуғаболатын барлықтұқымдардыжәнежердіңбарлықжемістерін суарды

22ПатшаоларғаКиттимтопырағынанүлкен кемелерменәкелудібұйырды,соныменқатаролар

Янияпатшайымғасарайларсалды,алпатшайым ауруынанайығыпкетті.

23ЖылтөңкерісіндеАфрикаәскерлеріәдеттегідей Киттимжерінетонауүшінкелеберді,алЕлифазұлы

беріп,оларменшайқасты,алолароданқашыпкетті,ал олКиттимжеріноларданқұтқарды

24КиттимұлдарыСефоныңерлігінкөріп,батыл шешімқабылдадыда,Сефоныөздерінепатшаетіп тағайындадыСефооларғапатшаболдыОлбилік құрғанкезде,оларТубалұлдарынжәнеайналасындағы барлықаралдардыбағындыруғакетті

25ОлардыңпатшасыСефооларғақарсышығып, Тубалменжәнеаралдарменсоғысып,оларды бағындырды,шайқастаноралғанда,оныңбилігін жаңартты,оғанпатшалықүйіменорныүшінөтеүлкен сарайсалды,оғанүлкентақсалды,алСефобүкіл КиттимжеріменИталияжерінеелужылбилікетті 62-ТАРАУ

1Солжылы,исраилдіктердіңМысырғакөшкенінің жетпістоғызыншыжылында,ЖақыпұлыРубен Мысыржеріндеқайтысболды;Рубенжүзжиырмабес жастақайтысболғанда,онытабытқасалып, балаларыныңқолынаберді

2СексеніншіжылыоныңағасыДанқайтысболды;ол жүзжиырмажасындақайтысболды,олдатабытқа

5СексенүшіншіжылыҒаджүзжиырмабесжасында қайтысболды.ОлМысырдатабытқасалынып, балаларыныңқолынаберілді

6ЕдомпатшасыБедадұлыХададтыңбилікқұрған сексентөртіншіжылы,яғниелуіншіжылы,ХададЕсау ұлдарыныңбарлығынжинап,шамаментөртжүзмың адамнантұратынбүкіләскеріндайындап,Моабжеріне беталды.ОлМоабпенсоғысып,олардыөзінебаж салуғааттанды

7Моабхалқымұныестіп,қаттықорқыпкеттіОлар ЕдомпатшасыБедадұлыХададпеншайқасуға көмектесуүшінМадиянхалқынаадамжіберді

8ХададМоабжерінекелгенде,МоабпенМадиян ұлдарыоныменкездесугешығып,Моабдаласында оғанқарсысаптүзеді

9ХададМоабпеншайқасты,сондаМоабпенМадиян ұлдарынанекіжүзмыңғажуықадамқазатапты 10Моабхалқышайқастыңқаттықарбаласжүріп жатқанынкөргенде,қолдарынәлсіретіп,артқа бұрылып,Мадиянхалқыншайқастыжалғастыруға қалдырды

11МадияндықтарМоабтыңниетінбілмеді,бірақ шайқастакүшейіп,Хададпенжәнеоныңбарлық әскеріменшайқасты,албарлықмадияндықтароның алдындақұлады.

12Хададбарлықмадияндықтардықаттықырып, қылыштыңжүзіменқырып,Моабқакөмекке келгендердіңешқайсысынтіріқалдырмады.

13Мадиянныңбарлықұлдарышайқастақазатауып, Моабұлдарықашыпқұтылғаннанкейін,Хададсол кездебүкілМоабтыөзінебажсалығынтөлеп,оныңқол астынаөттіОларбұйрықбойыншажылсайынсалық төлептұрдыХададөзелінеқайтыпкетті 14Солжылдыңтөңкерісінде,елдегіқалған мадияндықтарбарлықағайындарыныңМоабүшін Хададпеншайқастақазатапқанынестігенде,Моаб ұлдарышайқастаартқашегініп,мадияндықтарды тастапкеткендіктен,Мадияндытастапкеткендіктен,өз еліндеқалғанағайындарыменбіргеМоабпеншайқасып, ағайындарыныңкегіналудышешті.

15Мадияндықтаршығыстағыбарлықағайындарына жәнеКетураданкелгенбарлықағайындарынаМоабпен соғысуғакөмектесуүшінжіберді.

16Моабхалқымұныестігенде,шығысхалқыныңбәрі өздерінеқарсышайқасқажиналғанынақаттықорықты МоабхалқыЕдомжерінеБедадұлыХададқамынадай ескертпежіберді:

17Ендібізгекеліп,бізгекөмектесіңдер,сондабіз мадияндықтардыжеңемізӨйткеніолардыңбәрі жиналып,барлықағайындарымен,шығысұлдарымен біргебізгеқарсышайқасқашықтыШайқастақаза тапқанмадияндықтарүшінкекалуүшін.

18ЕдомпатшасыБедадұлыХададбүкіләскерімен мадияндықтарменшайқасуүшінМоабжерінеаттанып кеттіМадияндықтарменшығысхалқыМоаб даласындаМоабпеншайқасты,алолардыңарасындағы

19Хададмадияндықтардыңжәнешығысхалқының

қайтыпкетті

21Солкүнненбастапмадияндықтармоабтықтарды жеккөрді,себебіоларшайқастақазатапты,алолардың арасындакүнсайынүлкенжәнекүштідұшпандық болды

22Моабжерініңжолындамадияндықтардыңбәрі моабтықтардыңсемсеріненқазатапты,ал мадияндықтардыңжолындамадияндықтардыңбәрі мадияндықтардыңсемсеріненқазатапты; мадияндықтарМоабқа,моабтықтармадияндықтарға көпкүнбойыосылайістеді

23СолкездеЖақыптыңұлыЯһудаМысырда, ЖақыптыңМысырғакөшкенінесексеналтыншыжылы қайтысболдыЯһудақайтысболғандажүзжиырма тоғызжастаедіОлароныбальзамдап,табытқасалды, алолбалаларыныңқолынаберілді.

24СексентоғызыншыжылыНафталижүзотызекі жасындақайтысболдыОлтабытқасалынып, балаларыныңқолынаберілді.

25ИсраилдіктердіңМысырғакөшкентоқсанбірінші

жылында,АфрикаұлдарыәдеттегідейКиттим ұрпақтарынашабуылжасап,олардытонауғакірісті, бірақоларонүшжылбойыоларғашабуылжасамаған еді

26СолжылыолароларғакелдіЕлифазұлыСефо бірнешеадамыменоларғақарсышығып,олардықатты қырыптастадыАфрикаәскерлеріСефоданқашып кетті,алөлгендероныңалдынақұладыСефомен оныңадамдарыолардықуып,Африкағажақындағанша қырып-жойды

27АфрикапатшасыАнгеасСефоныңістегенінестіп, қаттыашуланды,алАнгеасСефоданкүнсайынқорқып жүрді

63-ТАРАУ

1ТоқсанүшіншіжылыЖақыптыңұлыЛевиМысырда қайтысболды.Левижүзотызжетіжасындақайтыс болдыОнытабытқасалып,балаларыныңқолынаберді 2Левиқайтысболғаннанкейін,бүкілмысырлықтар

4Солкүндері,ИсраилдіңМысырғакөшкенінежүз екіншіжылболғанда,Мысырпатшасыперғауын қайтысболды,оныңорнынаұлыМелолпатшалық құрды.МысырдыңбарлықбатырларыжәнеЖүсіппен оныңағаларынбілетінұрпақтыңбәрісолкүндері қайтысболды

5ОлардыңорнынаЖақыптыңұлдарын,оларғажасаған барлықжақсылықтарынжәнеМысырдағыбарлықкүшжігерлерінбілмейтінбасқаұрпақпайдаболды

6СолкүнненбастапбүкілМысыреліЖақыптың ұлдарыныңөмірінащыкүйгетүсіріп,олардытүрлі ауыржұмысқасалды,себебіолараштықкезінде өздерінқұтқарғаната-бабаларынбілмеді.

7БұлдаЖаратқанИеден,Исраилхалқынасоңғы күндеріпайдаәкелуүшін,барлықИсраилхалқы өздерініңҚұдайыЖаратқанИенітануыүшінболды.

8Сондай-ақЖаратқанИеніңМысырдаөзхалқы Исраилүшінжасайтынбелгілеріменқұдіретті кереметтерінбілуүшін,ИсраилұлдарыатабабаларыныңҚұдайыЖаратқанИеденқорқып,өздері де,ұрпақтарыдаОныңбарлықжолдарыменжүрулері үшін.

9Мелолжиырмажасындабилікқұрды,алтоқсантөрт жылбилікеттіБүкілмысырлықтароғанәкесінің атыменперғауындепатқойды,бұлолардыңМысырда билікқұрғанәрбірпатшағажасайтындәстүріболды

10СолкездеАфрикапатшасыАнгеастыңбарлық әскерлеріәдеттегідейКиттимжерінетаралып,тонауға аттанды

11ЕсаунемересіЕлифаздыңұлыСефоолардың хабарынестіп,әскеріменбіргеоларғақарсышығып, жолбойындашайқасты

12ЗефоАфрикапатшасыныңәскерлерінқылыштың жүзіменқырып,ешкімдіқалдырмады,тіпті Африкадағықожайынынадаоралмады

13АнгеасЕлифазұлыСефоныңбарлықәскерлерінене істегенін,олардыжойыпжібергенінестіді.Ангеас барлықәскерін,Африкажерініңбарлықадамдарын, теңізжағалауындағықұмдайкөпхалықтыжинады

14АнгеасағасыЛукусқа:«Барлықадамдарыңменбірге мағанкеліңдер,Сефоменменіңадамдарымдыжойған Киттимніңбарлықбалаларынжеңугекөмектесіңдер», –депхабаржіберді.Лукусбүкіләскерімен,өтеүлкен әскерімен,ағасыАнгеасқаСефоменКиттимнің балаларыменшайқасуғакөмектесуүшінкелді 15ЗефоменКиттимніңұлдарымұныестігендеқатты қорқып,жүректерінеүлкенүрейтүсті 16СефоЕдомжерінеЕдомпатшасыБедадұлы ХададқажәнеЕсауұрпақтарыныңбарлығынахат жолдап,былайдеді: 17МенАфрикапатшасыАнгеастыңбізгеқарсы ағасыменбіргешайқасқакележатқанынестідім,біз оданқаттықорқамыз,өйткеніоныңәскеріөтекөп, әсіресеолбізгеқарсыағасыменжәнеәскеріменбірге кележатқандықтан 18Ендісендердеменіменбіргежүріп,маған

арғыжағындаәкесіжерленгенкездебізонымен шайқасқанкезденберіжалғасыпкеледі»,–деді. 20Сефоағалары,Есауұлдарыныңсөздерінестігенде, оларданбастартты,алСефоАнгеястанқаттықорықты 21АнгеаспеноныңағасыЛукусшамаменсегізжүз мыңадамнантұратынбарлықәскерлерінКиттим ұлдарынақарсысапқатұрғызды.

22КиттимніңбарлықұлдарыСефоға:«АтабабаларыңныңҚұдайынабізүшіндұғаетші,мүмкінол біздіАнгеаспеноныңәскерініңқолынанқұтқарар, өйткенібізоныңұлыҚұдайекенінжәнеОған сенетіндердіңбәрінқұтқаратынынестідік»,–деді 23Сефоолардыңсөздерінестігенде,ЖаратқанИеге сиынып,былайдеді:

240Уа,ата-бабаларымЫбырайымменЫсқақтың Құдайы,бүгінменСеніңшынайыҚұдайекеніңді,ал халықтардыңбарлыққұдайларыныңпайдасызжәне пайдасызекенінбілемін

25Бүгіната-бабаларымызбізгебергенкелісіміңді есіметүсірБүгіната-бабаларымызЫбырайыммен ЫсқақүшінмағанрақыметМеніжәнеКиттим ұрпақтарынбізгеқарсысоғысқакележатқанАфрика патшасыныңқолынанқұтқар

26ЖаратқанИеСефоныңүнінеқұлақасып,оны ЫбырайымменЫсқақүшінқұрметтеді.ЖаратқанИе СефоменКиттимніңұрпақтарынАнгеаспеноның халқыныңқолынанқұтқарды

27СолкүніСефоАфрикапатшасыАнгеаспенжәне оныңбарлықхалқыменшайқасты,алЖаратқанИе АнгеастыңбарлықхалқынКиттимұлдарыныңқолына берді.

28Ангеастағышайқасқаттыболды,СефоАнгеастың барлықадамдарынжәнеоныңағасыЛуқтықылыштың жүзіменқырыптастады,солкүнніңкешінедейін оларданшамаментөртжүзмыңадамқазатапты 29Ангеасбарлықадамдарыныңқазатапқанын көргенде,Африканыңбарлықтұрғындарынашайқаста көмектесуүшінхатжібердіжәнехаттабылайдеп жазды:«Африкадаонжастанасқандардыңбәрімаған келсін;олардыңбарлығымағанкелсін,егеролкелмесе, өледі,алоныңбарлықмүлкінжәнебүкілүй-ішін патшатартыпалады».

30АфриканыңқалғантұрғындарыныңбәріАнгеастың сөздеріненқорқыпкетті,қаладанонжастанасқанүш жүзмыңғажуықерадамдарменбалаларшығып, Ангеасқакелді.

31ОнкүнненкейінАнгеасСефоменКиттимұлдарына қарсышайқастықайтабастады,олардыңарасындағы

құтқарасыңдар,егеролайболмаса,біздіңбәріміз өлетініміздібіліңдер. 19ЕсауұрпақтарыКиттимұрпақтарыменпатшалары

34ЗефоменКиттимұлдарыолардықуыпжетті,жолда екіжүзгежуықадамдықаттықырып-жойды.Олар әкесіменбіргеқашыпкеткенАнгеасұлыАздрубалды қуыпжетті.Жолдаоныңжиырмаадамынөлтірді,ал АздрубалКиттимұлдарынанқашыпкетті,бірақоны өлтірмеді

35АнгейменоныңағасыЛукусқалғанадамдарымен біргеқашыпкетті,оларқорқынышпенүреймен Африкағақашыпкетті,алАнгейсЕлифазұлыСефо оныменсоғысқааттанадыдепүнеміқорықты

64-ТАРАУ

1СолкездеБеорұлыБалағамАнгеаспенбірге шайқастаболды,алСефоныңАнгеастыжеңгенін көргенде,солжерденқашып,Киттимгекелді.

2СефоменКиттимніңұлдарыоныүлкенқұрметпен қарсыалды,өйткеніСефоБалағамныңданалығын білетін,сондықтанСефоБалағамғакөпсыйлықтар берді,алолоныменбіргеқалды

3Сефошайқастаноралғанда,өзіменбіргешайқасқа аттанғанКиттимніңбарлықұлдарынсанаудыбұйырды, бірақбірде-біреуіқалмады

4Зефобұғанқуанып,патшалығынжаңартып,барлық қарамағындағыларғатойжасады.

5БірақСефоЖаратқанИеніесінеалмадыжәне ЖаратқанИеніңоғаншайқастакөмектескенін,оны жәнеоныңхалқынАфрикапатшасыныңқолынан құтқарғанынойламады,бірақКиттимменЕсау ұрпақтарыныңжолыменжүріп,бауырларыЕсау ұрпақтарыүйреткенбасқақұдайларғақұлшылықетті; сондықтан:«Зұлымнанзұлымдықшығады»деп айтылады

6ЗефоКиттимніңбарлықұлдарынасенімдітүрде билікжүргізді,бірақоныжәнеоныңбүкілхалқын АфрикапатшасыныңқолынанқұтқарғанЖаратқан Иенітанымады;алАфрикаәскерлеріәдеттегідей Киттимгетонауүшінкелмеді,өйткеніоларСефоның күшінбілетін,ололардыңбарлығынқылыштың жүзіменқырған,сондықтанАнгеасЕлифазұлы СефоданжәнеКиттимұлдарынанүнеміқорықты 7СолкездеСефосоғыстаноралып,Африкахалқын қалайжеңіп,олардықылыштыңжүзіменшайқаста қалайжеңгенінкөргенде,СефоКиттимұлдарына Мысырғабарып,ЖақыптыңұлдарыменжәнеМысыр патшасыперғауынменшайқасуғакеңесберді. 8ӨйткеніСефоМысырдыңбатырларының,Жүсіптің жәнеоныңағаларының,Жақыптыңұлдарының,қайтыс болғанын,алолардыңбарлықбалалары,Исраил ұлдарының,Мысырдақалғанынестіді 9ЗефооларғажәнебүкілМысырғақарсысоғысуды, ЖүсіппеноныңағаларыжәнебүкілМысырелі ҚанаханжеріндеЖақыптыХебронғажерлеугебарған кездеолардыжеңгенағаларыЕсауұрпақтарыныңкегін алудыойлады

10СефоЕдомпатшасыБедадұлыХададқажәнеоның барлықағайындары,Есауұрпақтарынаелшілерін

11Африкапатшасынақарсысоғыспаймындеп айтпадыңба,өйткеніолсеніңкелісіміңніңмүшесі?

Міне,меноныменсоғысып,оныжәнеоныңбарлық

12СондықтанменендіМысырғажәнесолжердегі

жерлеуүшінХебронғабарғанкездеҚанаханжерінде бізгенеістегеніүшіноларданкекаламын 13Ендіегерсендермағанкөмектесуүшінжәнеоларға жәнеМысырғақарсысоғысуғакелугекеліссеңдер, ондабізбауырларымыздыңкегіналамыз

14ЕсауұлдарыСефоныңсөздерінтыңдап,өтекөп халықболыпжиналдыда,СефоменКиттимұлдарына шайқастакөмектесугеаттанды.

15СосынСефошығыстыңбарлықұлдарынажәне Ысмайылдыңбарлықұлдарынаосығанұқсассөздерді жіберді,оларжиналып,СефоменКиттимұлдарына Мысырғақарсысоғыстакөмектесугекелді

16Осыпатшалардыңбарлығы,Едомпатшасы,шығыс халқы,ЫсмағұлдыңбарлықұрпақтарыжәнеКиттим патшасыСефоХебронғабарып,барлықәскерлерін тізіпшықты

17Қонақүйөтеауырболды,ұзындығыүшкүндікжол жүретінқашықтыққасозылды,теңізжағалауындағы құмдайкөпадамсанысанауғакелмейді

18Осыпатшалардыңбарлығыәскерлеріменбірге төментүсіп,бүкілМысырғақарсышайқасқашықтыда, Патросаңғарындабіргеқостікті

19ОлардыңхабарынбүкілМысыреліестіп,Мысыр жерініңжәнеоғанқарастыбарлыққалалардыңхалқы, шамаменүшжүзмыңадам,жиналды 20МысырлықтарсолкездеГөшенжеріндетұрған исраилдіктергедехабаржіберіп,осыпатшалармен шайқасуғашақырды

21Исраилдіктержиналып,шамаменжүзелуадам болдыда,мысырлықтарғакөмектесуүшіншайқасқа аттанды

22Исраилменмысырлықтардыңадамдары,шамамен үшжүзмыңадамжәнежүзелуадам,осыпатшаларға қарсышайқасқааттандыОларГөшенжерінің сыртынанПатросқақарсыорналасты.

23МысырлықтарИсраилдіңоларменбіргешайқасқа шығуынасенбеді,өйткенібарлықмысырлықтар: «ИсраилұлдарыбіздіЕсауменЫсмағұлдыңқолына тапсырар,өйткеніоларөзбауырлары»,–деді

24СондабарлықмысырлықтарИсраилхалқына:«Осы жердебіргетұрыңдар,бізбарып,Есаумен ЫсмағұлдыңұрпақтарынақарсышайқасамызЕгербұл патшаларбізденбасымтүссе,ондасіздербіргекеліп,

27СосынЗефоБалағамға:«Бізгебалашып,шайқаста кімніңжеңетінінбілейік,бізбе,әлдемысырлықтар ма?»–деді

28Балағамтұрып,балашуөнерінсынапкөрді,олбұл саладашебереді,бірақолшатасып,қолындағыісін құртыпжіберді

29Олқайтадантырысыпкөрді,бірақнәтижесізболды Балағамүмітінүзіп,онытастап,аяқтамады,өйткені бұлЖаратқанИеніңқалауыменболды,бұлСефомен оныңхалқынсоғыстаата-бабаларыныңҚұдайы ЖаратқанИегесенгенИсраилұлдарыныңқолына түсіруүшінболды

30СефоменХададәскерлеріншайқасқадайындады,ал барлықмысырлықтар,шамаменүшжүзмыңадам, оларғақарсыжалғызаттанды,алоларменбіргебірдебірисраилдікболғанжоқ.

31БарлықмысырлықтарПатроспенТахпанхестің қарсысындаосыпатшаларменшайқасты,ал мысырлықтарғақарсышайқасқаттыболды.

32Солшайқастапатшалармысырлықтарданкүштірек болдыСолкүніжүзсексенгежуықмысырлық,отызға жуықпатшаәскеріқазатапты,албарлықмысырлықтар патшаларданқашыпкеттіСондықтанЕсаумен Ысмайылдыңұрпақтарымысырлықтардықуып, олардыИсраилұлдарыныңқосыорналасқанжерге дейінқырып-жоюдыжалғастырды

33СондабарлықмысырлықтарИсраилхалқына:«Бізге тезіреккеліп,көмектесіңдер,біздіЕсау,Ысмағұлжәне Киттимұрпақтарыныңқолынанқұтқарыңдар»,–деп айқайлады

34Исраилұлдарыныңжүзелуадамыөзорындарынан осыпатшалардыңқостарынақашыпкетті,алИсраил ұлдарыҚұдайларыЖаратқанИегеолардықұтқаруын жалбарынды.

35ЖаратқанИеИсраилдіңөтінішінқабылалып, патшалардыңбарлықадамдарынолардыңқолынаберді Исраилхалқыосыпатшаларғақарсысоғысты,ал Исраилхалқыпатшалардыңшамаментөртмыңадамын өлтірді

36СондаЖаратқанИепатшалардыңқосынқатты үрейлендірді,сондықтанИсраилұлдарынанқорқу пайдаболды

37ПатшалардыңбарлықәскеріИсраилұлдарынан қашыпкетті,алИсраилұлдарыолардықуып,Құш жерініңшекарасынадейінқырып-жоюдыжалғастырды 38Исраилдіктержолдаолардыңтағыекімыңын қырыпсалды,бірақбірде-біреуіқазатаппады 39МысырлықтарИсраилұлдарыныңпатшаларменаз ғанаадамменшайқасқанынжәнеоларғақарсы шайқастыңөтеқаттыболғанынкөргенде, 40Қаттышайқастанбарлықмысырлықтарөз өмірлеріненқаттықорқып,бүкілмысырлықтарқашып кетті,әрқайсысысаптүзегенәскердентығылып,жолға тығылды,алисраилдіктердішайқасқақалдырды

41Исраилхалқыпатшаныңадамдарынақаттысоққы берді,оларолардыКушжерініңшекарасынадейін қуыпжібергенненкейін,оларданкеріқайтты.

42Мысырлықтардыңөздеріненеістегенінбүкіл Исраилхалқыбілді:оларшайқастақашып,жалғыз қалдырыпкеткенеді.

43ИсраилұлдарыдаайлакерлікпенәрекететтіИсраил

тастады.

44Оларолардыөлтіріпжатқанда,мынасөздердіайтты: 45Негебіздітастап,азхалықболып,біздіталқандауға келгенпатшаларменсоғысуүшін,осылайшаөз жандарыңдықұтқаруүшінкеттіңдер?

46Исраилдіктержолдакездескенкейбірнәрселер туралыбір-біріне:«Ұрыңдар,ұрыңдар,өйткеніол ысмайылдық,едомдықнемесекиттимұрпағынан»,–дедіОлароныңқасынакеліп,оныөлтірді,бірақоның мысырлықекенінбілді.

47Исраилхалқымысырлықтарғақарсыайлакерлікпен осылайістеді,себебіоларшайқастаолардытастап, қашыпкеткенеді.

48Исраилхалқыжолдаекіжүзгежуық мысырлықтардыосылайшақырыптастады

49МысырдыңбарлықхалқыИсраилұлдарының өздерінежасағанзұлымдығынкөрді,сондықтанбүкіл мысырлықтарИсраилұлдарынанқаттықорықты, өйткеніоларолардыңзоркүшінкөрді,жәнеолардың бірде-біріқазатаппады

50ОсылайшабүкілИсраилхалқыГөшенгеқуана оралды,алқалғанМысырхалқыөзжерлерінеқайтты.

65-ТАРАУ

1ОсыоқиғаларданкейінМысырпатшасы перғауынныңбарлықкеңесшілеріжәнеМысырдың барлықақсақалдарыжиналып,патшаныңалдынакеліп, жергедейіниіліптағзыметтіде,оныңалдындаотырды 2СондаМысырдыңкеңесшілеріменақсақалдары патшағабылайдеді:

3Міне,Исраилхалқыбізденәлдеқайдакөпжәнекүшті, жәнебізшайқастанқайтыпкележатқанда,олардың бізгежолдажасағанбарлықжамандықтарынсен білесің

4Сенолардыңкүштікүшіндекөрдің,өйткенібұлкүш оларғаата-бабаларынанберіберілген,өйткеніқұмдай көпхалыққақарсыбірнешеадамғанашығып,оларды қылыштыңжүзіменқырды,бірақолардыңешқайсысы қазатаппады,егероларкөпболса,олардытолығымен жойыпжіберереді

5Ендіолардыарамызданбіртіндепжойыпжібергенше, жербетіндебіздентымкөпболыпкетпеуіүшінне істеуімізкеректігітуралыкеңесберіңізші

6ЕгерИсраилұрпақтарыжербетіндекөбейсе,олар бізгекедергіболады,алегерсоғысболса,олар өздерініңүлкенкүшіменжауларымызғақосылып,бізге

Джашер

10Мысырдыңбарлықерадамдары,Гошен,Патрос жәнеолардыңбарлықтұрғындары!ПатшабізгеПитом менРамесесқалаларынсалып,олардышайқасқа бекінудібұйырды;бүкілМысырдан,Исраил ұлдарынанжәнеқалатұрғындарыныңбарлығынан бізбенбіргеқұрылыссалуғакеліскендердің әрқайсысынапатшаныңбұйрығыменкүнсайын жалақытөленеді;сондықтаналдыменбарып, айлакерлікпенжұмысістеңдер,жиналып,құрылыс салуүшінПитомменРамесескекеліңдер 11Құрылысжұмыстарынжүргізіпжатқанда, патшаныңбұйрығыменМысырдакүнсайыносындай жарлықжариялансын.

12Исраилұлдарыныңкейбірісеніменбіргеқұрылыс салуғакелгенде,сеноларғакүнсайынбірнешекүнге жалақыларынберіптұруыңкерек.

13Оларкүнделіктіжалақыларыүшінсіздерменбірге құрылыссалғаннанкейін,күнсайынбір-бірлеп оларданжасырынтүрдеалыстаңыздар,сондасіздер көтеріліп,олардыңжұмысбақылаушыларымен басшыларыболасыздар,соданкейіноларды жалақысызқұрылыссалуғақалдырасыздар,алегер оларбастартса,ондаолардыбаркүштеріңізбен құрылыссалуғамәжбүрлеңіздер 14Егерсізосылайістесеңіз,жеріміздіИсраил ұлдарынақарсынығайтуымызжақсыболады,өйткені құрылыспенжұмыстыңшаршауынабайланысты Исраилұлдарыазаяды,себебісізолардыкүнсайын әйелдеріненайырасыз

15Мысырдыңбарлықақсақалдарыпатшаныңкеңесін тыңдады,бұлкеңесоларғада,перғауынның қызметшілерінеде,бүкілмысырлықтарғадаұнады, сондықтаноларпатшаныңайтқаныністеді

16Барлыққызметшілерпатшаданкетіп,бүкіл Мысырда,ТахпанхеспенГөшендежәнеМысырдың айналасындағыбарлыққалалардажарлықшығарды:

17ЕсауменЫсмағұлдыңұрпақтарыныңбізгене істегенінкөрдіңдерОларбізгеқарсысоғысқакеліп, біздіжойыпжібергісікелді

18Сондықтанпатшабізгежердінығайтуды,Питом менРамесесқалаларынсалудыжәнеегероларбізге қарсытағыдашабуылжасаса,олардышайқасқа дайындаудыбұйырды.

19БүкілМысырданжәнеИсраилұлдарынанбізбен біргеқұрылыссалуғакелетінкезкелгенадамғапатша бізгебұйрықбергендей,күнделіктіжалақысынтөлейді.

20МысырлықтарменбүкілИсраилхалқы перғауынныңқызметшілерініңайтқандарыныңбәрін естігенде,мысырлықтарменИсраилхалқы перғауынныңқызметшілеріПитомменРамесеспен біргеқұрылыссалуғакелді,бірақЛеуіұлдарының ешқайсысыбауырларыменбіргеқұрылыссалуға келмеді

21Перғауынныңбарлыққызметшілеріменоның әміршілеріалдыменайла-шарғыменкеліп,бүкіл Исраилдікүнделіктіжалдамалыжұмысшыларретінде жұмысқатартты,алоларбасындаИсраилгекүнделікті жалақыларынберіпотырды

22ПерғауынныңқызметшілерібүкілИсраилхалқымен

күндеріИсраилгежалақыларынберді,осылайшаолар, әріптестері,өзеңбектерініңақысыналаалатынболды 25Біржылтөртайдыңсоңындабарлықмысырлықтар Исраилұлдарынаншегініпкетті,сондықтанИсраил ұлдарыжұмыспенжалғызқалды

26МысырлықтардыңбәріИсраилұлдарынан шегінгенненкейін,оларқайтыпоралып,оларғақысым көрсетіп,әміршіболдыОлардыңкейбіреулеріИсраил ұлдарынажұмысберушілерретіндеқарап,олардан еңбегініңақысыналыпотырды

27МысырлықтаркүнсайынИсраилхалқынаосылай істеп,жұмыстарындаазапшегетін.

28Исраилдіңбарлықұлдарыжалғызжұмысістеп жүрді,алмысырлықтарсолкезденбастапИсраил ұлдарынаешқандайақытөлеуденбастартты.

29Исраилдіктердіңкейбіреулеріжалақылары төленбегендіктенжұмысістеуденбастартқанкезде, перғауынныңжалақытөлеушілеріменқызметшілері олардықанап,қаттысоққығажығып,бауырларымен біргежұмысістеугемәжбүреттіБарлықмысырлықтар Исраилхалқынакүнсайыносылайістеді.

30Исраилдіңбарлықұлдарыбұлмәселеде мысырлықтарданқаттықорықты,сондықтанбарлық исраилдікұлдарқайтыпоралып,жалғызөзіақысыз жұмысістеді

31ИсраилхалқыПитомменРамесесқалаларынсалды, албарлықИсраилхалқыжұмысістеді,кейбіреулері кірпішқұйды,алкейбіреулеріқұрылысжұмыстарын жүргіздіИсраилхалқыбүкілМысыржерінжәнеоның қабырғаларынсалып,нығайтты.Исраилхалқы ЖаратқанИеолардыесінеалып,Мысырданалып шыққанғадейінкөптегенжылдарбойыжұмысістеді 32БірақЛеуіліктербасынанбастапМысырдан шыққанғадейінИсраилдегібауырларыменбірге жұмысістегенжоқ

33Леуіліктердіңбәрімысырлықтардыңосысөздердің бәрінисраилдіктергеалдапайтқанынбілетіндіктен, Леуіліктербауырларыменбіргежұмысқабаруданбас тартты.

34МысырлықтаркейінненЛеуіұлдарынжұмысқа орналастыруғаназараудармады,өйткеніолар бастапқыдабауырларыменбіргеболмағандықтан, мысырлықтаролардыжайынақалдырды

35Мысырлықтарсолжұмыстаисраилдіктергеқарсы қатыгездіктанытты,алмысырлықтарисраилдіктерді

36Мысырлықтарисраилдіктердіңөмірінауыр

38Мысырлықтарисраилдіктердіқинауүшіноларға ауыржұмысістегенбарлықжұмыстардықатаңтүрде орындады,бірақоларнеғұрлымкөпқинағансайын, соғұрлымкөбейеберді.Мысырлықтарисраилдіктерге қайғырабастады.

66-ТАРАУ

1СолкездеЕдомпатшасыБедадұлыХададқайтыс болды,оныңорнынашығысұлдарыныңжерінен шыққанМесректеншыққанСамлапатшалыққұрды 2Мысырпатшасыперғауынныңбилікқұрғанон үшіншіжылы,яғниисраилдіктердіңМысырғакөшкен жүзжиырмабесіншіжылы,СамлаЕдомғаонсегізжыл билікқұрды

3Олбилікқұрғанкезде,әскерінЕлифазұлыСефомен Киттимұлдарынақарсысоғысуғажіберді,өйткеніолар АфрикапатшасыАнгеасқақарсысоғысашып,оның бүкіләскерінжойыпжібергенеді.

4Бірақолоныменсөйлеспеді,себебіЕсауұрпақтары: «Ололардыңбауырлары»деп,онытыйыптастады СондықтанСамлаЕсауұрпақтарыныңсөзінеқұлақ асып,барлықәскеріменЕдомжерінеқайтыпкеттіде, ЕлифазұлыСефоменсоғыспады

5Мысырпатшасыперғауынбұлтуралыестігенде: «ЕдомпатшасыСамлаКиттимұлдарыменсоғысуды шешті,соданкейінолМысырғақарсысоғысуға келеді»,–деді.

6Мысырлықтарбұлжағдайдыестігенде,Хададтың тұсындаЕсауұлдарыменсоғысқандай,исраилдіктерде оларғасолайістемесіндеп,исраилдіктергеауыртпалық түсірді

7Сондамысырлықтарисраилдіктерге: «Жұмыстарыңдытездетіпатқарыңдар,жұмыстарыңды аяқтаңдар,жердінығайтыңдарБауырларыңЕсау ұрпақтарыбізгеқарсысоғысқакелмесін,өйткеніолар сендердіңкесірлеріңненбізгеқарсышығады»,–деді.

8Исраилдіктеркүнсайынмысырлықтардыңжұмысын істепжүрді,алмысырлықтарИсраилхалқынелдегі әлсіретуүшіноларғақысымкөрсетті.

9Бірақмысырлықтарисраилдіктергекүшсалғансайын, исраилдіктердіңсаныдакөбейіп,өсті,бүкілМысыр исраилдіктергетолыпкетті.

10ИсраилдіңМысырғакөшкенінежүзжиырмабесінші жылымысырлықтардыңбәріИсраилгеқарсыжасаған жоспарларыныңжүзегеаспағанын,керісінше,олардың көбейіп,МысырменГөшенжеріИсраилұлдарына толыпкеткенінкөрді.

11СондаМысырдыңбарлықақсақалдарымен данышпандарыпатшаныңалдынакеліп,оғанбасиіп, оныңалдындаотырды

12Мысырдыңбарлықақсақалдарыменданышпандары патшаға:«Патшамәңгіжасасын!СенбізгеИсраил ұлдарынақарсыкеңесбергенедің,бізоларға патшаныңсөзібойыншаәрекететтік»,–деді 13Бірақеңбектіңартуынақарайоларжербетіндеде көбейіп,өседі,міне,бүкілелоларментолыптұр. 14Енді,патшамырзамыз,бүкілМысырхалқыныңкөзі сізгеқараптұрОларғаданалығыңыздыкөрсетіп,

15Патшакеңесшілерініңбірі,Месопотамиядан,Ус

былайдепжауапберді:

16Егерпатшағаұнаса,қызметшісініңкеңесінеқұлақ ассын;патшаоған:«Айт»,–деді

17Әйүппатшаның,әміршілердіңжәнеМысырдың барлықақсақалдарыныңалдындабылайдеді: 18Міне,патшаныңИсраилұлдарыныңеңбегіне қатыстыбұрынбергенкеңесіөтежақсы,сондықтан еңбекететіндердімәңгіліккешеттетпеукерек 19Бірақегерпатшаолардықинаудыжөнкөрсе, олардыжеңілдетуүшінмынакеңестіберіпотырсыздар 20Міне,бізұзақуақытбойысоғыстанқорқыпкелдік, сондықтан:«Исраилеліндеөсіп-өнгенде,соғысболса, біздіелденқуыпжібереді»,–дедік

21Егерпатшамақұлдаса,патшажарлығышығарылсын МысырзаңдарындаИсраилхалқынантуғанәрбірер баланыңқаныжергетөгілсіндепжазылсын 22Сеносылайістегеніңмен,Исраилдіңбарлықеркек

орындаудыбұйырсын;бұліспатшаменәміршілерге ұнады,алпатшаӘйүптіңсөзінесайістеді

23Патшаеврейакушерлеріншақыртты,олардың біреуініңатыШефра,екіншісініңатыПуаеді.

24Сондаакушерлерпатшаныңалдынакеліп,оның алдындатұрды

25Патшаоларға:«Егереврейәйелдерінеакушерлік қызметкөрсетіп,олардыңнәжістерінкөргенде,егерұл болса,оныөлтіріңдер,алегерқызболса,тіріқалсын», –деді.

26Бірақегерсендербұлайістемесеңдер,Менсендерді жәнебарлықүйлеріңдіөртепжіберемін

27БірақакушерлерҚұдайданқорқып,Мысыр патшасынада,оныңсөздерінедеқұлақаспадыЕврей әйелдеріакушергеұлнемесеқызтуыпбергенде, акушербалағақажеттініңбәрінжасап,онытірі қалдырды;акушерлеркүнсайыносылайістеді

28Бұлтуралыпатшағахабарланды,олакушерлерді шақыртып:«Негесендербұлайістедіңдержәне балалардытіріқалдырдыңдар?»–депсұрады

29Сондаакушерлерпатшаныңалдындабірлесіпбылай депжауапберді:

30Патшаеврейәйелдерінмысырлықәйелдерсияқты депойламасын,өйткенібарлықИсраилұлдары босанады,акушеркелгенгедейінбосанадыАлбіз, сіздіңкүңдеріңіз,көпкүнненберіешбіреврейәйелі бізгебосанғанжоқ,өйткенібарлықеврейәйелдері

1МысыреліндеЛеуіұрпағынаншыққанАмрамесімді

2Соладамбарып,әкесініңәпкесініңқызыИохебедті алды.Олжүзжиырмаалтыжастағыәйеледі.

3Әйелжүктіболып,қызтудыОғанМәриямдегенат қойды,себебісолкездемысырлықтарИсраил ұлдарыныңөмірінащыеткенеді.

4Олтағыдажүктіболып,ұлтудыда,оғанХарондеп атқойды,өйткеніолқұрсақкөтергенкездеперғауын Исраилұлдарыныңқанынтөгебастады.

5СолкүндеріКиттимпатшасыЕсаунемересі ЕлифаздыңұлыСефоқайтысболды,оныңорнына Жанехпатшалыққұрды

6ЗефоКиттимұлдарынаелужылбилікқұрдыОл қайтысболып,КиттимжеріндегіНабнақаласында жерленді

7Киттимұрпағыныңеңмықтыжауынгерлерініңбірі Жанеасоданкейінпатшалыққұрып,елужылбилік құрды

8Киттимпатшасықайтысболғаннанкейін,Беорұлы БалағамКиттимжеріненқашып,Мысырға,Мысыр патшасыперғауынғабарды

9Перғауыноныүлкенқұрметпенқарсыалды,өйткені олоныңданалығытуралыестігенеді,оғансыйлықтар беріп,кеңесшіетіптағайындадыжәнеоныжоғары бағалады

10БалағамМысырдапатшаныңбарлық ақсүйектеріменбіргеқұрметтіөмірсүрді,ал ақсүйектероныжоғарылатты,өйткеніолардыңбәрі оныңданалығынүйренгісікелді.

11ИсраилдіңМысырғакөшкенінежүзотызыншыжыл болғанда,перғауынөзініңпатшатағындаотырғанын түсіндекөрді.Олкөзінкөтеріп,алдындатұрғанбір қарттыкөрді,алқарттыңқолындасаудагерлер қолданатынтаразыларболды

12Қарткісітаразыныалып,перғауынныңалдынаілді.

13ҚарткісіМысырдыңбарлықақсақалдарын,барлық беделділеріменұлыларыналып,олардыбіртаразыға байлапқойды.

14Олсүттілақтыалып,екіншітаразығасалды,лақ бәрінендебасымболды

15Перғауынбұлқорқыныштыкөрініскетаңқалды, себебібалабәрінендебасымболдыПерғауыноянып, түскөріпті

16Перғауынтаңертеңертетұрып,барлық қызметшілеріншақырыпалып,түстерінайтыпберді Сондаадамдарқаттықорқыпкетті

17Патшабарлықданышпандарына:«Менкөрген түстіңмағынасынтүсіндіріпберіңіздерші,сондамен оныбілемін»,–деді.

18БеорұлыБалағампатшағабылайдепжауапберді: «БұлсоңғыкүндеріМысырғақарсышығатынүлкен зұлымдықтанбасқаештеңеемес 19ӨйткеніИсраилдебүкілМысырдыжәнеоның тұрғындарынжойып,исраилдіктердіқұдіреттіқолмен Мысырданалыпшығатынұлтуылады 20Енді,уа,патша,Мысырғаосызұлымдықкелмес бұрын,Исраилұлдарыныңүмітіменүмітінжоққа шығаруүшіносымәселебойыншакеңесалыңыз. 21ПатшаБалағамға:«Исраилгенеістейміз?»–деді Бізбастапқыдаоларғақарсыбелгілібіркеңесөткіздік, бірақолардыжеңеалмадық.

22Ендіоларғақарсыкеңесберіп,бізолардыжеңе аламыз.

23СондаБалағампатшағабылайдепжауапберді: «Ендіекікеңесшіңіздішақырыңыз,олардыңбұл мәселегеқатыстыкеңесінкөрейік,соданкейін қызметшіңізсөйлейді»

24Патшаекікеңесшісін:мадияндықРауелменуздік Әйүптішақыртыпалды.Оларкеліп,патшаның алдындаотырды

25Патшаоларғабылайдеді:«Міне,сендерменің көргентүсімдіде,оныңжоруындаестідіңдерЕнді кеңесберіп,Исраилхалқынанеістеукеректігінбіліп, олардыңзұлымдығыбізгеқарсышықпасбұрын, олардыжеңуүшіннеістеукеректігінқарастырыңдар»

26МадияндықРәгуелпатшағабылайдепжауапберді: «Патшаөмірсүрсін,патшамәңгіжасасын!»

27Егерпатшағаұнаса,еврейлерденбастартып, олардытастапкетсін,оларғақарсықолынсозбасын 28ӨйткеніЖаратқанИеежелгізамандатаңдап,жер бетіндегібарлықхалықтарменжерпатшаларының арасынанөзмұрасынажереберетіндеалғаносылареді; жәнеҚұдайларыкекалмаған,оларғажазасызқолын созғанкімбар?

29Сенбілесіңғой,ЫбырайымМысырғабарғанда, МысырдыңбұрынғыпатшасыперғауынәйеліСараны көріп,оғанүйлендіӨйткеніЫбырайым:«Олменің қарындасым»,–депойлаған,өйткеніолМысырхалқы оныәйеліүшінөлтіріптастаймадепқорықты.

30МысырпатшасыСараныалыпкеткенненкейін, Құдайоныжәнеоныңүйішінауыріндеттерге ұшыратты,оләйеліСараныЫбырайымғақайтарып бергенше,олсауығыпкетті

31ФілістірлердіңгерарлықпатшасыӘбумәліктіҚұдай ЫбырайымныңәйеліСараүшінжазалады,өйткеніол адамнанмалғадейінгібарлықжатырдытоқтатты 32ОлардыңҚұдайытүндетүскөріп,Әбумәліккекеліп, онықорқытып,олалыпкеткенСараныЫбырайымға қайтарыпберуінөтіндіКейінГерардыңбарлықхалқы СараүшінжазаландыЫбырайымоларүшінҚұдайына дұғаетті,олоғанжалбарынды,алололарды сауықтырды

33Әбумәлікөзінежәнехалқынакелетінбарлық пәледенқорқып,әйеліСарағаЫбырайымғаоралып, оғанкөптегенсыйлықтарберді

34ОлЫсқақтыГерарданқуыпжібергендедесолай істеді.Құдайоғанкереметістержасады:Герардың барлықсуағыстарыкеуіп,жемісберетінағаштары өспеді.

35ГерарлықӘбумәлік,оныңдостарыныңбіріАхузат жәнеәскерініңқолбасшысыПихолоғанкеліп,еңкейіп, жергедейіниілді

36Олароданөздеріүшіндұғаетуінөтінді,ололар үшінЖаратқанИегедұғаетті,ЖаратқанИеоның

құтқарды,оларшабуылжасап,олардықырыптастады Өйткенікімоларғажазасызқолынсозды?

38Әкеңніңәкесі,бұрынғыперғауын,Жақыптыңұлы Жүсіптіңданалығынкөргенде,оныМысырелінің барлықәміршілеріненжоғарыкөтерді,өйткеніол өзініңданалығыменелдіңбарлықтұрғындарын аштықтанқұтқарды

39СоданкейінолЖақыппеноныңбалаларына Мысырғакелудібұйырды,сондаолардыңізгілігі арқылыМысыржеріменГөшенжеріаштықтан құтқарылады

40Енді,егербұлсағанұнаса,Исраилхалқынжойма АлегеролардыңМысырдатұруынқаламасаң,оларды осыжерденқуыпжіберОларата-бабаларытұрып жатқанҚанаханжерінебарсын

41ПерғауынЕтордыңсөздерінестігенде,оғанқатты ашуландыОлұялып,патшаныңалдынантұрып, Жүсіптіңтаяғыналып,өзжеріМадиянғакетті

42ПатшауздікӘйүптен:«Әйүп,недейсің,еврейлерге қатыстықандайкеңесбересің?»–депсұрады

43СондаӘйүппатшағабылайдеді:«Міне,жердің барлықтұрғындарысеніңқолыңда,патшаөз қалауыншаістесін»

44ПатшаБалағамға:«Балағам,недейсің,сөзіңдіайт, бізтыңдайық»,–деді.

45Балағампатшаға:«Патшаныңеврейлергеқарсы айтқанбарлықкеңестеріненоларқұтылады,алпатша оларғаешқандайкеңеспенқарсытұраалмайды»,–деді.

46Егерсенолардыжалындыотпеназайтамындеп ойласаңда,олардыжеңеалмайсың,өйткеніолардың ҚұдайыәкелеріЫбырайымдыхалдейлердіңУр қаласынанқұтқарды;алегерсенолардықылышпен жойыпжібереміндепойласаң,ондаолардыңәкесі Ысқақоданқұтқарылып,оныңорнынақошқар қойылды

47Егерсенолардыауыржәнеауыржұмыспен кемсіткіңкелсе,бұғандатөтепбереалмайсың,өйткені олардыңәкесіЖақыпЛабанғабарлықауыр жұмыстардақызмететіп,табысқажетті

48Енді,уа,патша,меніңсөздерімдітыңдаңыз,өйткені бұлоларғақарсыжасалғанкеңес,сізолардыжеңесіз жәнеоданбастартпауыңызкерек

49Егерпатшақаласа,бүгінненбастаптуылатын барлықбалаларынсуғатастаудыбұйырсын,өйткені сенолардыңесімінөшіреалмайсың,өйткеніолардың ешқайсысыда,әкелерідеосылайсотталмаған.

50ПатшаБалағамныңсөздерінестіді,бұлпатшамен әміршілергеұнады,сондықтанпатшаБалағамның айтқаныністеді

51ПатшабүкілМысырелінде:«Бүгінненбастап еврейлердетуылғанәрбірербаласуғатасталсын»,–дегенжарлықпензаңшығарудыбұйырды.

52Сондаперғауынбарлыққызметшілеріншақырып алып:«Барып,ИсраилұлдарытұратынГөшенжерін іздептауып,еврейлердіңәрбірұлыөзенгетасталсын, аләрбірқызбалатіріқалсын»,–деді

53Исраилұлдарыперғауынныңербалаларынөзенге тастаудыбұйырғанынестігенде,кейбіреулері

қолынаекітегістасбергізді,олардыңбіріненсүт, екіншісіненбалсорады,алшашынтізесінедейінөсірді, соларқылыолөзінжауып,оғандегенмейірімділігі арқылыжұбатып,жабысыпқалды

56Құдайоларғамейірімменқарап,олардыжербетінде көбейткісікелгенде,жерінеолардыөскеншесақтауды бұйырдыСоданкейінжераузынашып,олардықұсып жіберді,оларқаладанжершөптеріменорманшөбі сияқтыөсіпшықтыӘрқайсысыөзотбасынажәне әкесініңүйінеоралып,соларменбіргеқалды 57ИсраилұлдарыныңсәбилеріҚұдайдыңоларға бергенмейірімініңарқасындажербетіндедаладағы шөптерсияқтыөсіп-өнді

58Мұныкөргенде,мысырлықтардыңбәріөгіздерімен соқаларыналып,өзегістігінеқарайбеталдыОлар жердітұқымсебукезіндегідейжыртты

59ОларжержыртқанкездеИсраилұлдарының нәрестелерінезиянкелтіреалмады,сондықтанхалық көбейіп,саныкүртөсті

60ПерғауынкүнсайынөзқызметкерлерінеИсраил ұлдарыныңнәрестелерініздеуүшінГөшенгебаруды бұйырды

61Оларбіреуініздептапқаннанкейін,оныанасының құшағынанкүшпеналып,өзенгелақтырыпжіберді,ал қызбаланыанасыменқалдырды;мысырлықтар исраилдіктергеүнеміосылайістеді.

68-ТАРАУ

1СолкездеҚұдайдыңРухыАмрамныңқызы, ҺаронныңқарындасыМәриямғатүстіОлсыртқа шығып,үйтуралыпайғамбарлықетіп:«Міне,ендіәкешешемізденұлтуылады,олИсраилдіМысырдың қолынанқұтқарады»,–деді

2Амрамқызыныңсөздерінестігенде,барып,әйелін үйінеалыпкеттіПерғауынЖақыптыңүйіндегібарлық ербалалардысуғатастаудыбұйырғанкезде,олоны қуыпжібергенеді.

3АмрамәйеліЙохебедтіқуыпжібергенненкейінүш жылдансоңоғанүйлендіОлоғанжақындағанда,ол жүктіболды.

4Құрсақтаболғаннанкейінжетіайдыңсоңындаолұл туды.Үйдіңбәрікүнменайжарқырағанкездегідей жарқырап,нұрғатолды

5Әйелбаланыңжақсыжәнекөзгеұнайтынынкөргенде, оныүшайбойыішкібөлмедежасырыпқойды

6Солкүндерімысырлықтарсолжердегібарлық

9МысырлықәйелдерГөшенгекелді,алсөйлей алмайтынбалаларыолардыңиығынатүсті.Мысырлық әйелеврейәйелініңүйінекіргенде,оныңбаласыжылай бастады.

10Олайқайлағанда,ішкібөлмедегібалажауапберді. Мысырлықәйелдербарып,перғауынныңсарайына айтыпберді

11Перғауынбалалардыұстапалып,өлтіруүшін қызметшілерінжіберді;мысырлықтареврейәйелдеріне үнеміосылайістеді

12Солкезде,Йохебедұлынжасырғаннанкейінүш айдайуақытөткенсоң,бұлоқиғаперғауынның сарайынамәлімболды.

13Әйелсақшыларкелгенгедейінұлыналыпкетуге асықтыОлқамыссалынғансандықалып,онышырыш пеншайырменмайлап,баланысоғансалып,өзен жағасындағыжағаларғақойды

14АләпкесіМәриямоғаннеістелетінінжәне сөздерініңсоңынеболатынынбілуүшіналыстан тұрды

15СолкездеҚұдайМысыржерінеқаттыаптапыстық жіберді,оладамныңденесінкүнсияқтыкүйдіріп жіберді,алмысырлықтардықаттықинатты

16Мысырлықтардыңбәріөзенгешомылуғакетті, себебіыстықолардыңденесінкүйдіріпжіберді.

17ПерғауынныңқызыБатиядаыстықтанөзенге шомылуғакетті,оныңқызметшілеріжәнеМысырдың барлықәйелдеріөзенніңжағасындажүрді.

18Батияөзенгекөзтастап,субетіндегісандыққакөзі түстіде,қызметшісіноныәкелугежіберді

19Олоныашып,баланыкөрді,ондажылапжатқан нәрестенікөрдіде,оғанжаныашыдыОл:«Бұлеврей балаларыныңбірі»,–деді

20ӨзенжағасындажүргенМысырдыңбарлық әйелдеріоныемізгісікелді,бірақолемізгісікелмеді, себебібұлЖаратқанИеніңоныанасыныңкеудесіне қайтаруүшінжасағанәрекетіеді.

21СолкездеоныңәпкесіМәриямөзенжағасындағы мысырлықәйелдердіңарасындаболдыОлмұныкөріп, перғауынныңқызына:«Барып,еврейәйелдеріненбір емізушіәйелдішақырыпберейінбе?Олсағанбаланы емізедіме?»–деді

22Перғауынныңқызыоған:«Бар»,–деді.Қызбарып, баланыңанасыншақырды

23ПерғауынныңқызыЙохебедке:«Мынабаланыалып кетіп,мағанеміз,менсағанкүнінеекітиынкүміс төлеймін»,–дедіӘйелбаланыалып,емізді

24Екіжылданкейін,балаөскенде,оныперғауынның қызынаалыпкелдіОлоғанұлболыпкөріндіОлоған: «Менонысуданшығардым»,–деп,оғанМұсадегенат қойды

25ӘкесіАмрамоғанХабардегенатқойды,себебіол: «Оләйеліменжыныстыққатынасқатүсіп,онытастап кеткенеді»,–деді

26АнасыЙохебедоғанЖекутиелдегенатқойды, өйткеніол:«МеноныҚұдіретішексізҚұдайдан үміттендім,алҚұдайонымағанқайтарды»,–деді.

27ӘпкесіМәриямоныЕреддепатады,өйткеніол оныңсоңынеболатынынбілуүшінөзенгеқарайтүсті

28АғасыҺароноғанӘбиЗанухдегенатқойып:«Әкем

29АмрамныңәкесіКехатоғанАбиғдордегенатқойды,

30ОлардыңкүтушісіоғанӘбиСоходепатқойып:«Ол Хамұлдарынанқорқып,үшайбойышатырында жасырыныпжүрді»,–деді

31БүкілИсраилхалқыоғанНетанелұлыШемаях дегенатқойып:«Құдайоныңзаманындаолардың айқайынестіп,олардықанаушыларынанқұтқарды»,–деді

32Мұсаперғауынныңүйіндеболды,олперғауынның қызыБатияныңұлыболды,алМұсапатшаның ұлдарыныңарасындаөсті

69-ТАРАУ

1Едомпатшасысолкүндері,билікқұрғанонсегізінші

2ЕсауұлдарыөзенжағасындағыПеторғаадамжіберіп,

келіп,Самланыңорнынапатшаетіпқойды

3СаулЕдомжеріндеЕсаудантарағанбарлық ұрпақтарғақырықжылбойыбилікетті

4МысырпатшасыперғауынБалағамныңИсраил халқынабергенкеңесініңжүзегеаспағанын,бірақ олардыңәлідеөсіп-өніп,бүкілМысыржерінде көбейіп,көбейіпжатқанынкөргенде, 5СолкүндеріперғауынбүкілМысыреліндеИсраил халқына:«Ешкімкүнделіктіеңбегіненештеңені кемітпесін»дегенжарлықшығарудыбұйырды 6Алегерадамкүнделіктіістейтінжұмысында,мейлі олерітіндідеболсын,кірпіштеболсын,кемшілікке ұшыраса,оныңорнынакенжеұлықойылады 7СолкездеМысырдыңеңбегіИсраилұлдарына күшейетүстіЕгербіреудіңкүнделіктіеңбегінебір кірпішжетіспесе,мысырлықтароныңкенжеұлын анасынанкүштепалып,әкесітастапкеткенкірпіштің орнынаүйгекіргізетін

8Мысырлықтаркүнсайын,ұзақуақытбойыбарлық исраилдіктергеосылайістеді.

9БірақЛеуіруысолкездебасынанбастаписраилдік бауырларыменжұмысістемеді,себебіЛеуіұлдары мысырлықтардыңбастапқыдаисраилдіктергеқатысты қолданғанайла-шарғыларынбілетін 70-ТАРАУ

1Мұсаныңтуылғанынанкейінгіүшіншіжылы перғауынтойбасындаотырғанда,патшаныңоң жағындаАльпаранитпатшайым,солжағындаБатия

3Патшаменәміршілербаланыңжасағанжұмысын көргенде,патшаменәміршілерқаттықорқыпкетті,ал бірадамкөршісінетаңғалғанынбілдірді

4Патшадастарқанбасындаотырғанәміршілерге:«Уа, әміршілер,бұлмәселебойыншанеайтасыңдаржәне бұләрекетіүшінбалағақандайүкімшығарылады?»–депсұрады

5БеорұлыБалағампатшаменәміршілердіңалдында былайдепжауапберді:«Уа,патшам,көпкүнненбері көргентүсіңдіжәнеқызметшіңніңжорыпбергенін есіңетүсірші»

6Сонымен,бұлеврейбалаларынаншыққанбала,оның бойындаҚұдайдыңрухыбар.Патшаием,бұлжас жігіттіңмұныбілмейістедідепойламасын

7Өйткеніолеврейбаласы,әлібалаболсада,онда даналықпентүсінікбар.Олмұныданалықпенжасап, өзінеМысырпатшалығынтаңдады

8Өйткенібарлықеврейлерпатшаларменолардың ақсүйектеріналдап,жербетіндегіпатшалармен олардыңадамдарынқорқытуүшіносыныңбәрін айлакерлікпенжасайды

9СенолардыңәкесіЫбырайымныңосылайістегенін білесің,олБабылпатшасыНымродпенГерарпатшасы Әбумәліктіңәскеріналдап,Хетұлдарыныңжерінжәне Қанаханныңбарлықпатшалықтарыниемденіпалған.

10ОлМысырғакеліп,әйеліСаратуралы:«Олменің қарындасым»,–деп,Мысырменоныңпатшасын адастырды.

11ОныңұлыЫсқақтаГерарғабарып,солжердетұрып, філістірлердіңпатшасыӘбумәліктіңәскеріненбасым болды.

12Сондай-ақоләйеліРебекканыөзініңқарындасыдеп айтып,філістірлерпатшалығынқұлатудыойлады

13Жақыпағасынадаопасыздықжасап,оның тұңғыштыққұқығыменбатасынтартыпалды

14СоданкейінолПадан-Арамдағыанасыныңағасы Лабанныңүйінебарып,айлакерлікпенқызын,малын жәнебарлықмүлкінтартыпалып,Қанаханжеріне, әкесінеқашыпкетті

15ҰлдарыағаларыЖүсіптісатыпжіберді.Жүсіп Мысырғабарып,құлдыққатүсіп,онекіжылғатүрмеге жабылды

16Бұрынғыперғауынтүскөріп,онытүрмеден шығарыпалып,түстерінжорыпбергеніүшіноны Мысырдағыбарлықәміршілерденжоғарықойғанға дейін.

17Құдайбүкілелгеаштықжібергенде,оләкесін, барлықбауырларынжәнеәкесініңбүкілүйішін шақырып,тегінжәнеақысызқолдады, мысырлықтардықұлдарғасатыпалды 18Енді,патшаием,міне,бұлбалаМысырдаолардың орнынатұрып,олардыңістеріністеп,әрбірпатшамен, әміршіменжәнесудьяменәзілдесугемәжбүрболды 19Егерпатшамақұлкөрсе,оныңқанынжергетөгейік Әйтпесеолөсіп,биліктіқолыңыздантартыпалады,ал Мысырпатшаболғаннанкейіноныңүмітіүзіледі 20Балағампатшаға:«Соныменқатар,Мысырдың барлықтөрешілеріменданышпандарыншақырып,сен айтқандай,бұлбалағаөлімжазасытағайындалғанба, жоқпа,соныбілейік,сондабізоныөлтіреміз»,–деді.

21ПерғауынМысырдыңбарлықданышпандарын

ұқсайтынеді.

22Патшаданышпандарға:«Үйдегімынаеврей баланыңнеістегенінестігендеріңрас,Балағамбұл мәселедеосылайүкімшығарды»,–деді.

23Ендісендердесоттап,баланыңістегенісінене жазаланатынынкөріңдер

24Перғауынныңданышпандарыныңбірінеұқсайтын періштеМысырдыңбарлықданышпандарының,патша менәміршілердіңалдындабылайдепжауапберді: 25Егерпатшақаласа,патшаөзінеадамдаржіберіп, оникстасыменоттыкөмірәкеліп,баланыңалдына қойсын.Егербалақолынсозып,оникстасыналса,онда бізжігіттіңістегенініңбәрінданалықпеністегенін білеміз,сондықтанбізоныөлтіруімізкерек

26Бірақегеролқолынкөміргесозса,ондабізоның бұлістібілетұраістемегенінбілеміз,сондаолтірі қалады

27Бұліспатшаменәміршілергеұнады,сондықтан патшаЖаратқанИеніңперіштесініңсөзінесайәрекет

28Патшаоникстасыменкөмірдіәкеліп,Мұсаның алдынақоюдыбұйырды

29Оларбаланыалдынақойды,албалаоникстасына қолынсозуғатырысты,бірақЖаратқанИенің періштесіоныңқолыналып,көміргеқойды,сонда көмірқолындасөніпқалдыОлоныкөтеріп,аузына салдыда,ернініңбірбөлігіментілініңбірбөлігін күйдіріпалды,аузыментіліауырыпқалды

30Патшаменәміршілермұныкөргенде,Мұсаның патшаныңбасынантәжіншешіпалудаақылменәрекет етпегенінтүсінді

31Сондықтанпатшаменәміршілербаланыөлтіруден бастартты,сондықтанМұсаперғауынныңүйінде қалып,өсіп-өнді,алЖаратқанИеоныменбіргеболды 32Балапатшасарайындажүргенде,күлгіншапанкиіп, патшаұлдарыныңарасындаөсті.

33Мұсапатшаныңүйіндеөскенде,перғауынныңқызы Батияоныұлымдепсанады,перғауынныңбүкілүйіші онықұрметтеді,алмысырлықтардыңбәріодан қорықты

34ОлкүнсайынГөшенжерінебарып,бауырлары Исраилұлдарытұратынжергекеліптұратын.Мұса олардыңкүнсайынентігіп,ауыржұмысістепжүргенін көретін.

35Мұсаоларға:«Неліктенбұлеңбеккүнсайын сендергежүктеліпжатыр?»–депсұрады

36Олароғанбасынанөткеноқиғалардыңбәрінжәне перғауынныңолтуылмасбұрыноларғақойғанбарлық бұйрықтарынайтыпберді

37ОлароғанБеорұлыБалағамныңоларғақарсы

39БалағамМұсаданқорқып,екіұлыменбірге Мысырданшығып,қашып,жандарынқұтқарып,Куш жеріне,КушпатшасыКикианғатығылды

40Мұсапатшаныңсарайындажүріп-тұрды.Жаратқан Иеоғанперғауынның,оныңбарлыққызметшілерінің жәнебүкілМысырхалқыныңықыласынсыйлады ОларМұсанықаттыжақсыкөрді

41МұсабауырларынкөруүшінГөшенгебарғанкүні келдіОлИсраилұлдарыныңауыржүккөтеріп,ауыр жұмысістепжатқанынкөрдіМұсаоларғақатты қайғырды

42МұсаМысырғаоралып,перғауынныңсарайына келіп,патшаныңалдынакелді.Мұсапатшаның алдындабасиді

43Мұсаперғауынға:«Мырзам,менсізденкішкене өтінішсұрапкелдім,бетімдібосқабұрма»,–деді. Перғауыноған:«Айтшы»,–деді

44Мұсаперғауынға:«Гөшендегіқызметшілеріңізге, Исраилұлдарына,біркүнжұмысынандемалуға мүмкіндікбер»,–деді

45ПатшаМұсағабылайдепжауапберді:«Міне,мен сеніңөтінішіңдіорындауүшінжүзіңдікөтердім».

46ПерғауынбүкілМысырменГөшенаймағына жарлықшығарудыбұйырды:

47Патшасендерге,Исраилхалқына,мынаныайтады: «Алтыкүнбойыжұмысістеп,еңбекетіңдер,ал жетіншікүнідемалып,ешқандайжұмысістемеңдер ПатшаменБатияұлыМұсабұйырғандай,күнсайын осылайістеңдер»

48Мұсапатшаныңбұйырғанынақуанды,албүкіл ИсраилхалқыМұсаныңбұйрығынорындады.

49ӨйткенібұлісИсраилхалқынаЖаратқанИеден келді,өйткеніЖаратқанИеИсраилхалқынатабабаларыныңигілігіүшінқұтқаруүшінолардыесіне алабастағанеді

50ЖаратқанИеМұсаменбіргеболды,алоныңдаңқы бүкілМысырғатарады.

51Мұсабарлықмысырлықтардыңжәнебарлық исраилдіктердіңалдындаұлыболдыОлөзхалқы Исраилүшінжақсылықіздеп,патшағаолартуралы бейбітшіліксөздерінайтты 71-ТАРАУ

1Мұсаонсегізжасқатолғанда,әкесіменанасын көргісікеліп,Гөшенгебарды.Гөшенгежақындағанда, Исраилұлдарыныңжұмысістепжүргенжерінекеліп, олардыңауыртпалықтарынкөрдіде,бірмысырлықтың еврейбауырларыныңбірінұрыпжатқанынкөрді 2СоққығажығылғанадамМұсаныкөргенде,көмек сұрапжүгірді,өйткеніМұсаперғауынныңүйіндеүлкен құрметкеиеболды.Олоған:«Мырзам,маған қамқорлықжасаңызшы,мынамысырлықтүндеменің үйімекеліп,менібайлап,әйелімеменіңкөзалдымда келді,ендіолменіңжанымдыалмақшы»,–деді 3Мұсабұлжаманістіестігенде,мысырлыққа ашуланып,екіжаққада,екіншіжаққадабұрылды. Ешкімжоқекенінкөргенде,мысырлықтыұрып,құмға жасырдыАлеврейдіоныұрып-соққанныңқолынан құтқарды.

4Еврейүйінекетті,алМұсаүйінеоралып,патшаның үйінеқайтыпкелді.

5Алүйінеоралғансоң,оләйеліненбастартуды ойлады,өйткеніЖақыптыңүйіндеәйелізорланған кездеерадамныңоғанжақындауыдұрысемеседі.

6Әйелбарып,бауырларынаайтты,аләйелдіңағалары оныөлтірмекболды,алолүйінеқашыпкетіп,қашып кетті.

7ЕкіншікүніМұсабауырларынабарып,екіадамның төбелесіпжатқанынкөрдіде,зұлымға:«Негекөршіңді ұрасың?»–деді

8Олоғанбылайдепжауапберді:«Сенібізгекім билеушіжәнетөрешіетіпқойды?Мысырлықты өлтіргендейменідеөлтіргіңкелеме?»СондаМұса қорқып:«Бұлшыныменбелгіліболдыма?»–деді

9Перғауынбұлжағдайдыестіп,Мұсаныөлтіруді бұйырды,сондаҚұдайперіштесінжіберді,ол перғауынғакүзетшіөкілісияқтыкөрінді 10СондаЖаратқанИеніңперіштесікүзетбастығының қолынансемсердіалып,басыншауыптастады,өйткені күзетбастығыныңбейнесіМұсаныңбейнесінеайналды

12АлағасыҺаронМысыржеріндежалғызқалды,ал олИсраилұлдарынапайғамбарлықетіпбылайдеді: 13Ата-бабаларыңныңҚұдайыЖаратқанИебылай дейді:«Әркімөзкөзініңжиреніштінәрселерін тастасын,Мысырдыңпұттарыменөздеріңді арамдамасын».

14Исраилхалқысолкездебүлікшығарып,Харонның айтқанынақұлақаспады

15ЕгерЖаратқанИеЫбырайым,Ысқақжәне Жақыппенжасасқанкелісімінесіндесақтамағанда, ЖаратқанИеолардыжойыпжіберудіойлады

16СолкүндеріперғауынныңқолыИсраилұлдарына қаттысоққыберді,ололардыҚұдайөзсөзінжіберіп, оларғаназараударғанғадейінжаншып,қысымкөрсетті 72-ТАРАУ

1СолкүндеріКушұлдарыменшығыспенАрам ұлдарыарасындаүлкенсоғысболып,оларөздерін басқарғанКушпатшасынақарсыкөтерілісжасады 2Сонымен,КушпатшасыКикианусқұмдайкөпКуш ұлдарыменбіргеаттандыОлАрамменшығыс

3Кикиануссыртқашыққанда,сиқыршыБалаамдыекі ұлыменбіргеқаланыжәнеелдіңеңқарапайымхалқын

көтеріліп,елхалқынаКикианпатшағақарсыкөтеріліс жасауға,үйінеқайтқандақалағакіргізбеугекеңесберді.

7Елхалқыоғанқұлақасып,антберіп,оныөздеріне патша,алекіұлынәскербасыларыетіптағайындады.

8Соныменоларқаланыңекібұрышындағы қабырғалардыкөтеріп,өтеберікғимаратсалды 9ҮшіншібұрыштаоларқаламенбүкілКушжерін қоршаптұрғанөзенніңарасынасансызорларқазып, өзенніңсуынсолжерденбұрқеткізді

10Төртіншібұрыштаолардуаларыменсиқырлары арқылыкөптегенжыландардыжинап,қаланы нығайтып,сондатұрды,алоларданбұрынешкімкіріпшығаалмады.

11КикианусАрамменшығысұлдарынақарсы соғысып,олардыбұрынғыдайбағындырды,олароған әдеттегідейалым-салықтөледі,алолөзелінеқайтып кетті

12КушпатшасыКикианусжәнеоныменбіргебарлық әскербасшыларыөзқаласынажақындағанда,олар көздерінкөтеріп,қалақабырғаларыныңқаланып,өте биікекенінкөрді,сондықтанадамдарбұғантаңқалды 13Оларбір-біріне:«Біздіңшайқастакешігетінімізді көріп,бізденқаттықорқыпкеттіСондықтанолар мұныістеп,қалақабырғаларынкөтеріп,нығайтты,сол арқылыҚанаханпатшаларыоларғақарсысоғысқа шықпады»,–деді

14Патшаменәскерқалақақпасынажақындап,жоғары қарадыда,қаланыңбарлыққақпаларыжабықекенін көрдіОларкүзетшілерге:«Қалағакіруүшінбізге есіктердіашыңыздар!»–депайқайлады

15БірақкүзетшілерпатшасысиқыршыБалағамның бұйрығыменоларғаесікашуданбастартып, қалаларынакіругерұқсатбермеді

16Сондықтаноларқалақақпасыныңалдындаолармен шайқасбастады,солкүніКикианусмаңындажүзотыз әскерқазатапты

17Келесікүніоларшайқастыжалғастырды,өзен жағасындашайқасты;оларөтугетырысты,бірақөте алмады,сондықтанкейбіреулерішұңқырларғабатып, қайтысболды.

18Сондықтанпатшаоларғасалжасауүшінағаштарды кесіп,оларданөткізудібұйырды,оларсолайістеді

19Оларорлардыңорнынакелгенде,судиірмендермен айналып,онсалменекіжүзадамсуғабатыпкетті

20Үшіншікүніоларжыландартұрғанжаққа шайқасуғакелді,бірақоларсолжаққажақындай алмады,өйткеніжыландаролардыңжүзжетпісадамын өлтірді,сондықтаноларкуштарғақарсысоғысуды тоқтатты,жәнеоларкуштардытоғызжылбойы қоршауғаалды,ешкімшықпадынемесекірмеді 21СолкездесоғысжәнеқоршауКушқақарсыболған кезде,Мұсамысырлықтыөлтіргеніүшіноныөлтірмек болғанперғауыннанқашыпкетті

22Мұсаонсегізжастаболғанда,перғауынныңкөзінен қашып,солкездеКуштықоршаптұрғанКикианның қосынақашыпкетті

23МұсаКушпатшасыКикианныңлагеріндетоғыз жылболды,оларКуштықоршаптұрғанкезде,Мұса оларменбіргешығып,кірді

24Патша,әміршілержәнебарлықжауынгерлер

болды.

26Қызметшілеріоныбальзамдап,алыпбарып,Мысыр жерініңсолтүстігіндегіқалақақпасыныңқарсысына жерледі.

27Олароныңүстінеәдемі,берікжәнебиікғимарат салып,астынаүлкентастарорнатты

28Патшаныңхатшыларысолтастарғапатшалары Кикианныңбарлықкүш-жігерінжәнеоныңжүргізген барлықшайқастарынойыпжазды,міне,оларбүгінгі күнгедейінсолжердежазылған

29КушпатшасыКикианқайтысболғаннанкейін,оның адамдарыменәскерлерісоғысқақаттықайғырды.

30Оларбір-біріне:«Бізүйлеріміздентоғызжылбойы шөлдаладатұрыпжатқандықтан,қазірнеістеуіміз керектігітуралыкеңесберіңдерші»,–деді.

31Егерқалағақарсысоғысамыздесек,көпшілігіміз жараланамызнемесеқазатабамыз,алқоршаудақалсақ, өлеміз.

32ЕндіАрамаменшығысұлдарыныңбарлық патшаларыпатшамыздыңқайтысболғанынестіп, кенеттенбізгедұшпандықпеншабуылжасайды,бізге қарсысоғысадыжәнебізденешкімдіқалдырмайды

33Ендібарып,өзімізгепатшатағайындайық,қалабізге берілгеншеқоршаудақалаберейік.

34ОларсолкүніКикианусәскеріненпатшасайлағысы келді,бірақоларғаМұсасияқтыбилікететінешкімді таңдамады.

35Оларасығыскиімдеріншешіп,жергелақтырып жібердіде,үлкенүйіндіжасап,үстінеМұсанықойды 36Оларорындарынантұрып,кернейтартып,оның алдында:«Патшаөмірсүрсін,патшаөмірсүрсін!»–депайқайлады

37БарлықхалықпенақсүйектероғанКикианныңәйелі, куштықАдонияпатшайымдыәйелдіккеберугеант бердіСолкүніоларМұсаныөздерінепатшаетіп қойды.

38СолкүніКушхалқыныңбәрі:«Әркімөзіндебар нәрседенМұсағабірдеңеберуікерек»,–депжарлық шығарды.

39Оларүйіндініңүстінежаймажайып,әркімоған өзіндебарнәрседен,біреуіненалтынсырға, екіншісінентиынсалды.

40КушұлдарыМұсағаоникс,бделлий,інжу-маржан жәнемәрмәртастарынүйіндігеқұйды,сондай-ақкүміс пеналтынныңкөпмөлшеріндемолқұйды

41МұсабарлықКушұлдарыбергенбарлықкүміспен алтынды,барлықыдыстарды,бделлийменоникс тастарыналып,олардыөзініңқазыналарыныңарасына

1Мысырпатшасыперғауынныңелубесіншіжылында,

2МұсаКушпатшалығынабилікқұрғанкездежиырма жетіжастаеді,алқырықжылбилікқұрды.

3ЖаратқанИеМұсағаКуштыңбарлықұлдарыныңкөз алдындамейірімменрақымсыйлады,Куштыңұлдары онықаттыжақсыкөрді,сондықтанМұсаЖаратқан Иеніңде,адамдардыңдасүйіктісінеайналды

4ОныңбилікқұрғанжетіншікүніКуштыңбарлық ұлдарыжиналып,Мұсаныңалдынакеліп,жергедейін иіліптағзыметті

5Балалардыңбәріпатшаныңалдындабірауыздан: «Бұлқалағанеістеукеректігінбілуүшінбізгекеңес беріңізші»,–деді

6Қаланықоршапжүргенімізгетоғызжылболды, балаларымызбенәйелдеріміздікөргенжоқпыз

7Патшаоларғабылайдепжауапберді:«Егерсендерге бұйырғанныңбәріндеменіңайтқанымдытыңдасаңдар, ондаЖаратқанИеқаланыбіздіңқолымызғабереді,біз оныбағындырамыз»

8ЕгербізКикианусқайтысболғанғадейінгібұрынғы шайқастағыдайоларменшайқассақ,көпшілігіміз бұрынғыдайжараланыпқұлаймыз

9Енді,міне,осымәселебойыншасендергекеңес:егер меніңдаусымдытыңдасаңдар,қалабіздіңқолымызға беріледі

10Сондабарлықәскерпатшаға:«Қожайынымызне бұйырса,соныорындаймыз»,–депжауапберді

11Мұсаоларғабылайдеді:«Қонысарқылыөтіп,бүкіл халыққабылайдепжарсалыңдар:

12Патшабылайдейді:«Орманғабарып,дегелектің балапандарыналакеліңдер,әркімқолынабір-бір балапанұстасын».

13Алпатшаныңбұйрығынбұзып,баласынәкелмеген адамөледі,алпатшаоғантиесілібарлықнәрсені тартыпалады.

14Олардыәкелгенкезде,оларсеніңқарамағында болады,оларөскеншебағып-қағасыңжәнеоларға қаршығаныңбалапандарыныңжолысияқтыоқатуды үйретесің

15КуштыңбарлықұлдарыМұсаныңсөздерінестіп, орындарынантұрып,бүкілқосқажарлықшығарды: 16Құштыңбарлықұлдары,патшаныңбұйрығымынау: орманғабарып,әркімөзбалапандарынқолынаалып, солжерденалыпкетсін.

17Патшаныңбұйрығынбұзғанкезкелгенадамөледі, алпатшаоғантиесілібарлықнәрсеніалады 18Барлықадамдарсолайістедіде,орманғабарып, шыршаларғаөрмелеп,әрқайсысықолынабір-бірден жасдегелекұстапалдыда,олардышөлдалағаалып келіп,патшаныңбұйрығыменөсіріп,жасқаршығалар сияқтыоқатудыүйретті

19Жасдегелектердіөсіргенненкейін,патшаоларды үшкүнашқалдырудыбұйырды,албарлықадамдар солайістеді

20Үшіншікүніпатшаоларға:«Күшжинап,батыл болыңдар,әркімөзсауыт-сайманынкиіп,қылыштарын асынып,аттарынамініп,жасдегелектерінқолдарына алыңдар»,–деді.

21Бізжыландартұрғанжердеқалағақарсы шайқасамыз;жәнебарлықхалықпатшаныңбұйрығын орындады.

22Әрқайсысыөзбалапандарынқолынаалып,жолға шықты.Жыландармекендейтінжергежеткенде,патша

23Патшаныңбұйрығыменәркімөзжасдегелектерін жіберді,сондажасдегелекжыландарғашабуылдап, олардыңбәрінжеп,солжерденжойыпжіберді

24Патшаменхалықсолжердегібарлықжыландардың жойылғанынкөргенде,бүкілхалыққаттыайқайлады

25Оларқалағажақындап,шайқасып,оныбасыпалып, бағындырып,қалағакірді

26Солкүніқалахалқынанмыңбіржүзадам,қала тұрғындарыныңбарлығы,қазатапты,біраққоршауда тұрғандардыңешқайсысыдаөлгенжоқ

27Сонымен,Куштыңбарлықұлдарыөзүйлеріне, әйелдеріменбалаларынажәнеөзүйлерінетарады. 28СиқыршыБалағамқаланыңбасыпалынғанын көргенде,қақпаныашып,екіұлыжәнесегізағасымен біргеқашып,Мысырға,Мысырпатшасыперғауынға қайтыпоралды

29ОларЗаңкітабындаайтылғансиқыршылармен сиқыршылар,ЖаратқанИеМысырғаіндеттержіберген

30Мұсақаланыданалығыменбасыпалды,алКуш ұлдарыоныКушпатшасыКикианныңорнынатаққа отырғызды

31Олароныңбасынапатшалықтәжкигізіп,оған Кикианныңәйелі,КушпатшайымыАдонияны әйелдіккеберді

32Мұсаата-бабаларыныңҚұдайыЖаратқанИеден қорқып,оғанжақындамады,оғанкөзтікпеді.

33МұсаЫбырайымныңқызметшісіЕлиезерге:«Ұлым ЫсқаққаҚанаханқыздарынанәйелалма!»депант бергенінесінеалды.

34Сондай-ақ,Жақыпағасынанқашыпкеткенде,Ысқақ оған:«Қанаханқыздарынанәйелалма,Хамұлдарының ешқайсысыменодаққұрма»,–депбұйырғандане істегеніндеескетүсіріңіз

35ӨйткеніҚұдайымызЖаратқанИеНұхұлыХамды, оныңұлдарыменбарлықұрпақтарынШаммен Япшініңұрпақтарына,сондай-ақоларданкейінгі ұрпақтарынамәңгіліккеқұлетіпберді

36СондықтанМұсаКушқабилікқұрғанкезде Кикианныңәйелінежүрегінде,көзіндебұрғанжоқ 37МұсаөмірбойыҚұдайыЖаратқанИеденқорқып, баржүрегіменжәнежан-тәніменЖаратқанИенің алдындашындықпенжүрді,өмірбойытуражолдан тайғанжоқ,Ыбырайым,ЫсқақжәнеЖақыпжүріп өткенжолданоңғада,солғадатайғанжоқ

38МұсаКушұлдарыныңпатшалығындаөзіннығайтып, әдеттегідейданалығыменКушұлдарынбасқарды,ал

39СолкездеАрамменшығысхалқыКушпатшасы Кикианныңқайтысболғанынестіп,солкүндеріАрам

42Шығысхалқынақарсысоғысқаттыболғандықтан, ЖаратқанИешығысхалқыныңбарлығынМұсаның қолынаберді,үшжүзгежуықадамқазатапты

43Шығыстыңбарлықхалқыкерібұрылып,шегінді.

МұсаменҚұшұлдарыолардыңсоңынанеріп,оларды бағындырып,дәстүрлерібойыншасалықсалды

44Сонымен,Мұсаменоныменбіргежүргенбарлық адамдарсолжерденАрамажерінешайқасқааттанды.

45Арамахалқыдаоларғақарсышығып,шайқасты ЖаратқанИеолардыМұсаныңқолынабердіАрама халқыныңкөбіжараланыпқұлады

46АрамхалқыдаМұсаменҚұшхалқынабағынып, әдеттегідейсалықтөледі.

47МұсаАрамменшығысхалқынҚұшұлдарына бағындырды,алМұсаменоныменбіргеболғанбарлық адамдарҚұшжерінебеталды.

48МұсаКушұлдарыныңпатшалығындаөзіннығайтты, алЖаратқанИеоныменбіргеболды,алКуш ұлдарыныңбәріоданқорықты.

74-ТАРАУ

1БірнешежылданкейінЕдомпатшасыСаулқайтыс болды,оныңорнынаАхборұлыБағал-Ханан патшалыққұрды.

2МұсаныңҚұшпатшалығыныңоналтыншыжылында АхборұлыБағал-ХананЕдомжеріндеЕдомның барлықұлдарынаотызсегізжылбилікетті.

3ОныңзаманындаМоабЕдомғақарсыкөтеріліс жасадыБедадұлыХададтыңзаманынанберіЕдомның билігіндеболды.Хададолардыжәнемадияндықтарды жеңіп,МоабтыЕдомғабағындырды

4АхборұлыБағал-ХананЕдомғабилікқұрғанкезде, МоабтыңбарлықұлдарыЕдомнанбастартты.

5СолкүндеріАфрикапатшасыАнгеасқайтысболды, оныңорнынаұлыАздрубалпатшалыққұрды

6СолкүндеріКиттимұлдарыныңпатшасыЯнеас қайтысболды,оныөзітұруүшінКанопияжазығында салдырғанғибадатханасынажерледі,алоныңорнына Латинуспатшалыққұрды.

7МұсаныңКушұлдарынабилікқұрғанжиырмаекінші жылыЛатынусКиттимұлдарынақырықбесжылбилік құрды.

8Олөзінеүлкенжәнеқұдіреттімұнарасалды,және дәстүрбойыншаүкіметінжүргізуүшінсолжерде өзініңтұрағыретіндеәсемғибадатханасалды.

9Билікқұруыныңүшіншіжылындаолбарлықшебер адамдарынажарлықшығарып,оғанкөптегенкемелер жасады

10Латинусбарлықәскерінжинап,кемелергемініп, АфрикапатшасыАнгеастыңұлыАздрубалмен шайқасуғабарды,оларАфрикағакеліп,Аздрубалмен жәнеоныңәскеріменшайқасты

11ЛатынусАздрубалдыжеңді,алЛатынусәкесі УзидіңқызыЖанияныәйелдіккеалғанда,Киттим балаларынанәкелгенсуқұбырынАздрубалдантартып алды,сондықтанЛатынуссуқұбырыныңкөпірін құлатып,Аздрубалдыңбүкіләскерінқаттысоққыға

халқыныңалдындажараланды,алАздрубалпатшада солшайқастақазатапты 14АздрубалпатшаныңУшпезенаесімдіөтесұлуқызы болды,алАфриканыңбарлықерадамдарыоның сұлулығыменсүйкімдікелбетінебайланысты киімдерінеоныңбейнесінкестелейтін

15ЛатындықтарАздрубалдыңқызыУшпезенаныкөріп, оныпатшаларыЛатындықтарғамадақтады.

16Латыноныөзінеәкелудібұйырды,алЛатын Ушпезенаныәйелдіккеалды,алолКиттимгеқарайбет алды.

17АнгеасұлыАздрубалқайтысболғаннанкейін, Латыншайқастанөзжерінеоралғанкезде,Африканың барлықтұрғындарыкөтеріліп,Аздрубалдыңкішіінісі АнгеасұлыАнибалдыалып,оныағасыныңорнына Африкадағыбүкілжергепатшаетіпқойды

18Олбилікқұрғанкезде,ағасыАздрубалдыңжәне АфрикатұрғындарыныңісінкекалуүшінКиттим балаларыменсоғысуғаКиттимгебарудышештіжәне олсолайістеді.

19Олкөптегенкемелержасап,бүкіләскеріменсоған келіп,Киттимгебеталды

20Сонымен,АнибалКиттимбалаларыменшайқасты, алКиттимбалаларыАнибалменоныңәскерінің алдындажараланыпқұлады,алАнибалағасыныңкегін алды.

21АнибалКиттимбалаларыменонсегізжылбойы соғыстыжалғастырды,алАнибалКиттимжерінде тұрып,солжердеұзақуақытлагерьқұрды.

22АнибалКиттимұлдарынқаттықырып,олардың ұлыларыменәміршілерінөлтірді,алқалғанхалықтың сексенмыңғажуығынөлтірді.

23Күндерменжылдарөткенсоң,АнибалАфрика жерінеоралдыжәнеағасыАздрубалдыңорнына сенімдітүрдебилікқұрды.

75-ТАРАУ

1Солкезде,исраилдіктердіңМысырғакіргенжүз сексеніншіжылы,ЖүсіпұлыЕфремніңұрпақтарынан шыққан,Жүсіпруынаншыққанотызмыңжаяу батырларМысырданаттаныпшықты

2ӨйткеніоларЖаратқанИеніңежелгізамандаИсраил халқынабелгілеген,Ыбырайымғаайтқанмерзімі аяқталдыдеді

3Сондабұладамдарбелдіктерінбуып,әрқайсысы қылышынбеліне,сауытынкиіп,өзкүштерінесеніп, Мысырданқұдіреттіқолменбіргешықты 4Бірақоларжолғаазық-түлікәкелмеді,теккүміспен алтын,тіптісолкүнгеарналғаннандаәкелмеді,

алатын,сондықтаноларөзкүштерінесеніп,бірге жүрді.

6ОларГатжерінеқарайбеталып,төментүсіпбара жатқанда,ГатшопандарыныңГатұлдарыныңмалын бағыпжүргенінкөрді.

7Оларқойшыларға:«Бізгеқойларданақығаберіңдер, жейміз,өйткенібізбүгіннанжегенжоқпыз,ашпыз»,–деді.

8Шопандар:«Бұлбіздіңқойларымызба,әлдеіріқара малымызба,сағанақығаберуімізкерекпе?»–деп сұрағанда,Ефремұлдарыолардыкүшпентартыпалу үшінжақындады

9Ғаттыңқойшыларыоларғаайқайлап,айқайларын алыстанестілдіСондықтанбарлықҒатхалқыоларға қарайбеталды

10ҒаттұрғындарыЕфремұлдарыныңзұлымістерін көргенде,қайтыпкеліп,Ғаттұрғындарынжинап, әрқайсысыөзсауыттарынкиіп,Ефремұлдарынақарсы шайқасқашықты.

11ОларҒатаңғарындаоларменшайқасты,шайқас қаттыболды,солкүніоларбір-біріненөтекөпадамды қырыптастады.

12ЕкіншікүніГатхалқыфілістірлердіңбарлық қалаларынакөмеккешақырып,былайдеді:

13Бізгекеліп,көмектесіңіздерші.Мысырдан малымыздытартыпалып,бізгеқарсысебепсіз соғысуғакелгенЕфремұлдарынжеңейік

14Ефремұлдарыныңжаныаштықпеншөлден шаршады,өйткеніоларүшкүнбойынанжемегенеді ФілістірлердіңқалаларынанқырықмыңадамГат тұрғындарынакөмеккеаттанды.

15БұладамдарЕфремұлдарыменшайқасқатүскенде, ЖаратқанИеЕфремұлдарынфілістірлердіңқолына берді.

16ОларМысырданшыққанбарлықЕфремхалқын қырыптастады,теконадамғанааманқалды 17ӨйткенібұлапатЕфремұлдарынаЖаратқанИеден келді,өйткеніоларежелгізамандаИсраилгебелгілеген мерзімкелмейтұрып,Мысырданшығып,Жаратқан Иеніңсөзінбұзды.

18Філістірлердендеөтекөпадам,шамаменжиырма мыңадам,қазатапты,алолардыңағайындарыоларды алыпкетіп,өзқалаларынажерледі.

19ЕфремруыныңөлтірілгендеріҒатаңғарында көптегенкүндерменжылдарбойытастапкетті,оларды жерлеугеәкепқоймады,алаңғарадамсүйектеріне толыпкетті

20ШайқастанқашыпқұтылғандарМысырғакеліп, басынанөткенніңбәрінбүкілИсраилхалқынаайтып берді

21ӘкелеріЕфремолардыкөпкүнжоқтап,ағаларыоны жұбатуғакелді.

22Оләйелінежақындады,олұлтудыӘйеліоның үйіндегібақытсыздыққатапболғандықтан,оныңатын Берияхқойды

76-ТАРАУ

1СолкездеАмрамұлыМұсаКушжеріндеәліде патшаболды,олөзпатшалығындагүлденіп,Куш

ұлдарыныңбилігінәділдік,әділдікжәнеадалдықпен

2КуштыңбарлықұлдарыМұсаныңпатшалыққұрған

3МұсаныңКушпатшалығыныңқырықыншыжылында Мұсапатшатағындаотырды,алпатшайымАдония оныңалдындатұрды,албарлықақсүйектероның айналасындаотырды

4СондаАдонияпатшайымпатшаменәміршілердің алдында:«Кушұлдары,сендеросыншауақытбойыне істепжүрсіңдер?»–депсұрады

5СенбұладамныңКушқабилікқұрғанқырықжыл бойымағанжақындамағанынжәнеКушұлдарының құдайларынақызмететпегенінбілесің

6Енді,уа,Кушұлдары,тыңдаңдар,бұладаменді сендергебилікетпесін,өйткеніолбіздіңқанымыздан емес

7Міне,меніңұлымМенакрержетті,олсағанбилік етсін,өйткенісенүшінМысырпатшасыныңқұлына, бейтанысадамғақызмететкенненгөрі,қожайыныңның ұлынақызмететкеніңжақсы.

8Кушұлдарыныңбарлықхалқыменақсүйектері Адонияпатшайымныңқұлағынаайтқансөздерінестіді 9Барлықхалықкешкедейіндайындалыпжатты,ал

10КуштыңбарлықұлдарыМұсағақолкөтеруден қорықты,өйткеніЖаратқанИеМұсаменбіргеболды, алКуштыңұлдарыМұсағабергенанттарынесінеалды, сондықтаноғанешқандайзиянкелтірмеді.

11БірақКушұлдарыМұсағакөпсыйлықтарберіп, оныүлкенқұрметпенжіберді

12МұсаКушеліненшығып,үйінеқайтып,Кушеліне билікетудітоқтаттыОлКушеліненшыққанкезде алпысалтыжастаеді,өйткенібұлЖаратқанИеден келгенеді,өйткеніОлИсраилдіХамұлдарының езгісіненқұтқаруүшінежелгіуақыттабелгілегенуақыт келді

13МұсаперғауынныңкесіріненМысырғақайтып баруданқорқып,МадиянжерінебардыОлМадиян жеріндегібірсуқұдығыныңбасынабарыпотырды 14МадияндықРәгуелдіңжетіқызыәкелерініңотарын бағуғакетті

15Оларәкелерініңмалынсуаруүшінқұдыққакеліп,су тартты.

16Мадияндыққойшыларкеліп,олардықуыпжіберді Мұсаорнынантұрып,оларғакөмектесіп,отарды суарды

17ОларәкелеріРәгуелгеүйлерінеқайтыпкеліп, Мұсаныңоларүшіннеістегенінайтыпберді 18Олар:«Мысырлықбірадамбіздіқойшылардың қолынанқұтқарды,олбізгесутартып,отардысуарды»,

19Рәгуелқыздарына:«Олқайда?Негесендерол

оданбиліктітартыпалып,оныбейбітшілікпен, құрметпенжәнесыйлықтарменжібергенінайтты.

22РәгуелМұсаныңсөздерінестігенде,ішінен:«Мен бұладамдытүрмегеқамап,солжердеҚұшұлдарын татуластырамын,өйткеніололарданқашыпкетті»,–деді

23Олароныұстапалып,түрмегеқамадыМұсаонжыл түрмедеотырды.АлМұсатүрмедеотырғанкезде, РәгуелдіңқызыСипораоғанаяушылықтанытып,оны үнемінан-суменқамтамасызетіпотырды

24ИсраилдіңбарлықұлдарыәлідеМысыржерінде мысырлықтарғабарлықауыржұмыстардыатқарып жүрді,алсолкездеМысырдыңқолыИсраилұлдарына қаталболды

25СолкездеЖаратқанИеМысырпатшасыперғауынға жазасынтигізді,олаяғыныңтабанынанбасының төбесінедейіналапесауруынжұқтырды;Исраил ұлдарыныңқатыгездігініңкесіріненсолкезде ЖаратқанИеМысырпатшасыперғауынғаосыіндетті жіберді

26ӨйткеніЖаратқанИеөзхалқының,яғниИсраил ұлдарыныңдұғасынестіді,алолардыңауыреңбегінің кесіріненжалбарынғандауыстарыОғанжетті

27Соғанқарамастан,перғауынныңашуыбасылмады ПерғауынныңқолыәлідеИсраилұлдарынақарсы созылыпжаттыПерғауынЖаратқанИеніңалдында мойнынқатайтып,Исраилұлдарынамойынсұнуын күшейтіп,олардыңөмірінтүрліауыржұмыстармен ащыландырды

28ЖаратқанИеМысырпатшасыперғауынғаіндет жібергенненкейін,олөзініңданышпандарымен сиқыршыларынанонысауықтырудыөтінді

29Сондаоныңданышпандарыменсиқыршыларыоған: «Егеркішкентайбалалардыңқанынжараларғатамызса, олжазылады»,–деді

30Перғауынолардыңайтқанынақұлақасып,өзінің қызметшілерінИсраилұлдарынаГөшенгежіберіп, кішкентайбалаларыналыпкетугежіберді

31Перғауынныңқызметшілерібарып,исраилдіктердің нәрестелерінаналарыныңқұрсағынанкүштепалып, күнсайын,күнсайынбірбаланыперғауынғаәкеліп отырды,алдәрігерлеролардыөлтіріп,індеткежақты; оларкүнсайыносылайістеді.

32Перғауынөлтіргенбалалардыңсаныүшжүзжетпіс бесболды

33БірақЖаратқанИеМысырпатшасының дәрігерлерінеқұлақаспады,сондықтаніндеткүшейе түсті.

34Перғауынонжылбойысоліндетпенауырды,бірақ перғауынныңжүрегіИсраилұлдарынақарсыодан сайынқатаюдаеді

35ОнжылданкейінЖаратқанИеперғауынғажойқын індеттержібереберді

36ЖаратқанИеоныңасқазанынақатерліісікпенауру жұқтырды,соліндетқаттычиріккеайналды

37СолкездеперғауынныңекіуәзірібарлықИсраил ұлдарытұратынГөшенжеріненкеліп,перғауынның үйінебарып:«БізИсраилұлдарыныңжұмыста жалқауланып,жұмыстарынанемқұрайлықарайтынын көрдік»,–деді.

38Перғауынөзқызметшілерініңсөздерінестігенде,

денесініңауырсынуынақаттықайғырды 39Олбылайдепжауапберді:«ЕндіИсраилұлдары меніңауырыпжатқанымдыбілгенсоң,оларбізге бұрылып,мазақетедіЕндіменіңарбамдымаған мінгізіңдер,менГөшенгебарып,Исраилұлдарының меніқалаймазақтапжатқанынкөремін.Сондықтан оныңқызметшілеріоғанарбанымінгізді

40Олароныатқамінгізді,өйткеніолөздігіненжүре алмады

41Олөзіменбіргеонаттыжәнеонжаяуәскердіалып, ГөшендегіИсраилұлдарынабарды.

42ОларМысыршекарасынажеткенде,патшаныңаты жүзімдіктіңқуысбөлігіндегітаржергекіріпкетті,екі жағынанқоршалған,алекіншіжағындааласа,жазық жерорналасқан

43Аттарсолжердежылдамжүгіріп,бір-бірінқысып

44Патшаүстіндекележатқанда,патшаныңатыойпат жазыққақұлаптүстіОлқұлағанкезде,арбапатшаның бетіненаударылып,атпатшаныңүстінежатты. Патшаныңденесіқаттыауырып,айқайлады

45Патшаныңетіжұлынып,сүйектерісынғандықтан, олатқамінеалмайқалды,өйткенібұлісоғанЖаратқан Иеденболды,өйткеніЖаратқанИеөзхалқының,яғни Исраилұлдарының,айқайынжәнеолардыңқайғысын естіді.

46Қызметшілеріоныиықтарынасалып,біртіндеп Мысырғаалыпкелді,алоныменбіргежүргенатты әскерлердеМысырғаоралды.

47ОларонытөсегінежатқыздыПатшаоныңөлімі жақындапқалғанынбілдіСондықтанәйеліАпаранит патшайымкеліп,патшаныңалдындажылады.Патша даоныменбіргеқаттыжылады

48Солкүніоныңбарлықбеделділерімен қызметшілерікеліп,патшаныңқайғы-қасіретшегіп жатқанынкөріп,оныменбіргеқаттыжылады 49Патшаныңәміршілеріменоныңбарлықкеңесшілері патшағаөзорнынаұлдарынанкімдітаңдаса,солжерді билікетугекеңесберді

50Патшаныңкәнизактарынантуғанбалаларынанбасқа, әйеліАпаранитпатшайымнантуғанүшұлыменекі қызыболды

51Олардыңесімдерімыналареді:тұңғышыОтри, екіншісіАдикам,үшіншісіМорион,аләпкелерінің есімдері:үлкенініңатыБатия,алекіншісініңесімі Акузиеді.

52ПатшаныңтұңғышыОтриақымақ,сөзгешебержәне асығыседі

53БірақАдикамайлакер,дана,Мысырдыңбарлық даналығынжетікмеңгергенадамеді.Олкелбетті,жуан денелі,бойыаласаеді;бойыбіршынтақеді

54ПатшаұлыАдикамныңбарлықжағынанақылды

55ОлөзінеонжасарӘбилоттыңқызыГедуданы

56Кейінолбарып,үшәйелалып,сегізұлменүш қыздыдүниегеәкелді.

57Патшаныңбойынтәртіпсіздікбилепалды,оныңеті жазмезгілінде,күнніңыстығындадалағатасталған өлексеніңетіндейсасықсасыпкетті

58Патшаөзініңауруыныңкүшейгенінкөргенде,ұлы Әдикамдыөзінеалыпкелудібұйырды,алолароныөз орнынаелгепатшаетіптағайындады

59Үшжылданкейінпатшаұятқақалып,масқара болып,жиіркенішпенқайтысболды.Қызметшілері оныалыпкетіп,Соан-МисраимдегіМысыр патшаларыныңқабірінеқойды

60Бірақолароныпатшаларсияқтыбальзамдамады, өйткеніоныңденесішіріпкеткенеді,сондықтансасық иістенбальзамдауғажақындайалмады,сондықтаноны асығысжерледі

61ӨйткенібұлжамандықоғанЖаратқанИеденкелді, өйткеніЖаратқанИеоныңкезіндеИсраилгежасаған жамандығыүшіноғанжамандықпенқайтарды 62Олқорқынышпенұяттанқайтысболды,алоның ұлыАдикамоныңорнынапатшаболды.

77-ТАРАУ

1АдикамМысырғабилікеткенкездежиырмажаста еді,олтөртжылбилікетті

2ИсраилдіңМысырғакөшкенінеекіжүзалтыншыжыл болғанда,АдикамМысырғабилікқұрды,бірақолатабабаларыныңбилігінжалғастырғандайұзақбилік құрғанжоқ.

3ӘкесіМелолМысырдатоқсантөртжылбилікетті, бірақолЖаратқанИеніңалдындазұлымболғандықтан, онжылауырып,қайтысболды.

4МысырлықтардыңбәріМысырдағыдәстүрбойынша, перғауынныңатыната-бабаларыныңаттарыменатады

5ПерғауынныңбарлықданышпандарыАдикамды Ахуздепатады,өйткеніолмысыртіліндеқысқаша Ахуздепаталады

6Адикамөтеұсқынсызеді,бойыбіршынтақ,бір қарыседі,алсақалыаяғыныңтабанынадейінжететін еді

7ПерғауынМысырғабилікетуүшінәкесініңтағына отырды,жәнеолМысырдыңбилігінөзданалығымен басқарды

8Олбилікқұрғанкездеәкесіненжәнеоғандейінгі барлықпатшаларданзұлымдықпенасыптүстіжәне Исраилұлдарынатағылғанмойынтіректерінкүшейтті 9ОлқызметшілеріменбіргеГөшендегіИсраил ұлдарынабардыОларғажұмыстыкүшейтіп:«Әр күнніңжұмысынбітіріңдер,әкемніңзаманындағыдай бүгінненбастапбіздіңжұмысымызданшаршамаңдар», –деді

10ОлолардыңүстіненИсраилұлдарыныңарасынан бақылаушылар,алосыбақылаушылардыңүстінен қызметшілерініңарасынанбақылаушыларқойды 11Соданкейінолкүнсайынсолмөлшердежұмыс істеуүшінүстінебірөлшемкірпіштөседіде,Мысырға

12Солкездеперғауынныңбасшыларыперғауынның

13Перғауынбылайдейді:«Күнсайынжұмысыңды

14Егеркүнделіктікірпіштеріңжетіспесе,менолардың орнынажасбалаларыңдықоямын.

15СолкүндеріМысырдыңбақылаушылары перғауынныңбұйрығынорындады

16Исраилұлдарыныңкүнделіктікірпішмөлшері жетіспегенкезде,перғауынныңжұмыс бақылаушыларыИсраилұлдарыныңәйелдерінебарып, жетіспейтінкірпішсанынадейіннәрестелерді аналарыныңтізесіненкүштепалып,кірпіштіңорнына ғимаратқажатқызатын.

17Әкелеріменаналарығимаратқабырғасынан нәрестелерініңжылағандауыстарынестіп,жылап жатқанда,

18Жұмысбастықтарыисраилдіктердібалаларын ғимаратқаорналастыруғакөндіребастадыБіреуұлын қабырғағаотырғызып,үстінеерітіндіқұйды.Алол көзінежасалып,баласынажасағыпжатты 19Мысырдыңжұмысбақылаушыларыисраилдік

танытпады,оларғажаныашымады

20Ғимараттағықазатапқанбалалардыңсаныекіжүз жетпісболды,олардыңкейбірінәкелерітастапкеткен кірпіштердіңорнынасалған,алкейбірінғимараттанөлі күйіндешығарған.

21АдикамныңкезіндеИсраилұлдарынажүктелген жұмысәкесініңкезіндегіденәлдеқайдаауырболды 22Исраилхалқыауыржұмыстарынанкүнсайын күрсініп,өздеріне:«Міне,перғауынөлгенде,оныңұлы келіп,біздіңжұмысымыздыжеңілдетеді!»–деп ойлады.

23Бірақоларбұрынғыдангөрісоңғыжұмысты көбейтті,сондықтанИсраилхалқыбұғанкүрсінді,ал олардыңеңбегіүшінайқайыҚұдайғажетті.

24СолкүндеріҚұдайИсраилұлдарыныңдауысын жәнеолардыңайқайынестіді,жәнеҚұдайоларға Ыбырайым,ЫсқақжәнеЖақыппенжасасқанкелісімін есінеалды

25ҚұдайсолкүндеріИсраилұлдарының ауыртпалығынжәнеолардыңауыржұмысынкөріп, олардықұтқарудышешті

26СолкездеАмрамұлыМұсаәлідемадияндық Рәгуелдіңүйіндезынданғақамалыпжатқанеді,ал РәгуелдіңқызыСипораоныкүнсайынжасырынтүрде тамақпенқамтамасызетіпотырды.

27МұсаонжылбойыРәгуелдіңүйіндегізынданға қамалды

28ӘкесініңорнынаперғауынныңМысырғабилік құрғаналғашқыжылы,яғнионжылдыңсоңында,

32Сипораәкесінебылайдепжауапберді: «ИсраилдіктердіңҚұдайыныңұлыжәнеқорқынышты екенінжәнеоларүшінәрқашанкереметтер жасайтынынестігеншығарсың.

33ОлЫбырайымдыхалдейлердіңУрқаласынан, Ысқақтыәкесініңқылышынан,алЖақыптыЯббук өткеліндеоныменкүрескенЖаратқанИенің періштесіненқұтқарды.

34Олосыадамменкөпнәрсежасады:оныМысырдағы өзеннен,перғауынныңсемсеріненжәнеҚұш ұлдарынанқұтқарды,солсияқтыоныаштықтан құтқарып,тіріқалдыраалады

35БұлісРәгуелгеұнады,олқызыныңайтқаныністеді де,Мұсағанеболғанынбілуүшінзынданғаадам жіберді

36ОлзындандажатқанМұсапайғамбардыңаяғына тұрып,ата-бабаларыныңҚұдайынамадақайтып,дұға етіпжатқанынкөрді

37РәгуелМұсанызынданнаншығарудыбұйырды, сондаолароныңшашынқырыптастады,алолтүрме киімінауыстырып,нанжеді

38СоданкейінМұсаүйдіңартындағыРәгуелбағына барып,солжердеөзінеқұдіреттікереметтержасаған ҚұдайыЖаратқанИегедұғаетті

39Олдұғаетіпжатқанда,оғанқараса,бақтың ортасынаотырғызылғансапфиртаяқшасыжерге қойылыпты

40Олтаяқшағажақындапқарадыда,оғанӘлемнің ИесіҚұдайдыңесіміойыпжазылғанын,жазылып, өрнектелгенінкөрді

41Олоныоқып,қолынсозып,оныорманағашы сияқтықалыңбұтаданжұлыпалды,алтаяққолында еді

42Құдайымызаспанменжерді,олардыңбарлық тіршілікиелерін,теңіздерді,өзендердіжәнеолардың барлықбалықтарынжаратқаннанкейін,осытаяқпен барлықістерінжасады.

43ҚұдайАдамдыЕдембағынанқуыпшыққаннан кейін,олқолынатаяқалып,өзіжаратылғанжерді жыртты.

44ТаяқНұхқатүсіп,Шамменоныңұрпақтарына берілді,олеврейЫбырайымныңқолынатүскенше

45ЫбырайымұлыЫсқаққабармүлкінбергеннен кейін,оғаносытаяқтыдаберді

46ЖақыпПадан-Арамғақашыпкеткенде,онықолына алды,аләкесінеоралғандадаонытастапкеткенжоқ.

47Мысырғабарғанда,олжердіқолынаалып,Жүсіпке ағаларынанбірбөліккеартықберді,өйткеніЖақып оныағасыЕсауданкүштептартыпалғанеді

48Жүсіпқайтысболғаннанкейін,Мысырдың ақсүйектеріЖүсіптіңүйінекелдіТаяқмадияндық Рәгуелдіңқолынатүсті.ОлМысырданшыққаннан кейін,онықолынаалып,бақшасынаотырғызды

49Қиниттердіңбарлықбатырларыоныңқызы Сипораныалуғатырысқанда,оныжұлыпалуға тырысты,бірақоларнәтижегежетеалмады

50Сонымен,солтаяқ,оныалуғақұқығыбарбіреу

51РәгуелМұсаныңқолындағытаяқтыкөргенде,таң

78-ТАРАУ

1СолкездеЕдомпатшасыАхборұлыБаал-Ханан қайтысболып,Едомжеріндегіөзүйінежерленді. 2Олқайтысболғаннанкейін,ЕсауұлдарыЕдом жерінехабаржіберіп,солжерденХададесімді Едомдықтыалып,патшаларыБағал-Хананныңорнына патшаетіпқойды

3ХададЕдомхалқынақырықсегізжылбилікетті

4ОлбилікқұрғанкездеМоабұлдарынақарсы соғысуды,олардыбұрынғыдайЕсауұлдарының билігінебағындырудышешті,бірақбұлмүмкін болмады,өйткеніМоабұлдарыбұлтуралыестіп, ағайындарыныңарасынанөздерінепатшасайлауға асықты.

5Кейіноларкөпадамжинап,ЕдомпатшасыХададқа қарсысоғысуүшінАммонұлдарынанбауырларын көмеккежіберді.

6ХададМоабұлдарыныңістегенісінестіп,қатты қорқып,оларменсоғысуданбастартты

7СолкүндеріМадиянжеріндегіАмрамұлыМұса мадияндықРәгуелдіңқызыСипораныәйелдіккеалды 8СипораЖақыптыңқыздарыныңжолыменжүрді,ол Сара,Ребекка,РахилажәнеЛиясияқтыәділболды. 9Сипоражүктіболып,ұлтудыОл:«Менбөтенелде келімсекболдым»,–деп,оғанГершомдегенатқойды БірақолқайынатасыРәгуелдіңбұйрығымен сүндеттелмеді

10Олтағыдажүктіболып,ұлтудыМұсапайғамбар: «Ата-бабаларымныңҚұдайыменіңкөмегімболды, меніперғауынныңқылышынанқұтқарды»,–деп,оның сүндеттелуінсүндеткеотырғызып,оғанЕлиезердеген атқойды.

11СолкүндеріМысырпатшасыперғауынИсраил ұлдарыныңжұмысынкүшейтіп,оларғатағыда ауырлатты.

12ОлМысырдажарлықшығарудыбұйырды: «Халыққакірпішқұюүшінсабанбермеңдер,олар барып,табатынсабандарынжинасын».

13Оларкүнсайынқаншакірпішқұйса,сонша ақшасынберсін,ештеңенікемітпесін,себебіолар жұмыстабосжүреді.

14Исраилхалқымұныестіп,қайғырып,күрсініп, жандарыныңқайғысынанЖаратқанИегежалбарынды 15ЖаратқанИеисраилдіктердіңайқайынестіп, мысырлықтардыңолардықаншалықтықанағанын көрді.

16ЖаратқанИеөзхалқынажәнемұрасына қызғанышпенқарап,олардыңдаусынестіп,оларды Мысырдыңазабынанқұтқарып,Қанаханжерін меншіккеберудішешті. 79-ТАРАУ

1СолкүндеріМұсақайынатасынаналғантаяқты

Джашер

3ОлХорибкекелгенде,ЖаратқанИеоғансолжерде, бұтаныңішіндекөрінді.Олбұтаныңотпенжанып жатқанынкөрді,бірақоттыңбұтаныжалмапқоюға күшіжетпеді.

4Мұсабұтаныңөртеніпкетпегенінеқаттытаңғалды, олосықұдіреттінәрсенікөруүшінжақындады ЖаратқанИеМұсаныоттыңішіненшақырыпалып, оғанМысырға,Мысырпатшасыперғауынғабарып, Исраилхалқынқызметіненбосатудыбұйырды

5СондаЖаратқанИеМұсаға:«Бар,Мысырғақайт, өйткенісеніңжаныңдыалмақболғандардыңбәріөлді, сондықтанперғауынғаИсраилхалқынөзжеріненқуып жіберуінайт»,–деді.

6ЖаратқанИеоғанМысырдаперғауынныңжәнеоның қоластындағыларыныңкөзалдындабелгілермен кереметтержасаудыкөрсетті,осылайшаолароны ЖаратқанИежібергенінесенді

7МұсаЖаратқанИеніңбұйрықтарыныңбәрінтыңдап, қайынатасынақайтыпкеліп,болғанжайттыайтып бердіРәгуелоған:«Аман-есенжүр»,–деді

8МұсаМысырғабаруүшінорнынантұрдыОләйелі менұлдарыналып,жолбойындағықонақүйде тұрғанда,Құдайдыңперіштесітүсіп,оғанқарсысылтау іздеді

9Олтұңғышұлыүшіноныөлтіргісікелді,себебіол онысүндеттемегенедіжәнеЖаратқанИенің Ыбырайымменжасасқанкелісімінбұзғанеді 10ӨйткеніМұсақайынатасыныңтұңғышұлын сүндеттемеутуралыайтқансөздерінеқұлақасып,оны сүндеттегенжоқ

11СипораЖаратқанИеніңперіштесініңМұсағақарсы сылтауіздепжүргенінкөріп,бұлжағдайдыңоныңұлы Гершомдысүндеткеотырғызбағанынанболып жатқанынбілді.

12Сипораасығыссолжердегіүшкіртастарданалып, ұлынсүндеттедіде,күйеуіменұлынЖаратқанИенің періштесініңқолынанқұтқарды.

13СолкүніМұсаныңағасыАмрамныңұлыҺарон Мысырдаөзенніңжағасындажүріпкележатқанеді

14СолжердеЖаратқанИеоғанкөрініп,былайдеді: «ЕндішөлдаладағыМұсағабарОлҚұдайтауында оныменкездесіп,онысүйді

15Һаронбасынкөтеріп,МұсаныңәйеліСипораны жәнеоныңбалаларынкөріп,Мұсадан:«Бұларсаған кімдер?»–депсұрады

16Мұсаоған:«Бұларменіңәйелімменұлдарым, ҚұдаймағанМадиянжеріндеберген»,–дедіБұл жағдайҺарондыәйелменоныңбалаларыүшін қайғыртты

17СондаҺаронМұсаға:«Әйелдібалаларыменбірге әкесініңүйінежіберіңдер»,–дедіМұсаҺаронның сөзінеқұлақасып,солайістеді.

18СипорабалаларыменбіргеқайтыпоралдыОлар Рәгуелдіңүйінебарып,ЖаратқанИеөзхалқынакеліп, олардыперғауынныңқолынанМысырданалып шыққанғадейінсолжердеқалды

19МұсаменҺаронМысырға,Исраилхалқының қауымынакеліп,оларғаЖаратқанИеніңбарлық сөздерінжеткіздіХалыққаттықуанып,қаттықуанды

20КелесікүніМұсаменҺаронертетұрып,

теміраспаптарменқамалыпотырғанеді.Олардың алдынанешкімкіріп-шықпады,текпатшаның бұйрығыменкелгендерғанакірдіСиқыршыларкеліп, арыстандардысиқырларыментартыпалып,патшаға алыпкелді

22Мұсаасығыстаяқтыарыстандарғакөтеріп,оларды шешіпалдыСондаМұсаменҺаронпатшаның сарайынакірді

23Арыстандардаоларменбіргеқуанышпенкелді, олардаладанкелгендеқожайынынақуанғанитсияқты олардыңсоңынанеріп,қуанды

24Перғауынмұныкөргендетаңғалды,әрібұл хабарданқаттықорықты,өйткеніолардыңсыртқы келбетіҚұдайбалаларыныңсыртқыкелбетіне ұқсайтынеді.

25ПерғауынМұсаға:«Сағаннекерек?»–деп сұрағанда,олароған:«ЕврейлердіңҚұдайыЖаратқан Иебіздісаған:«Мағанқызмететуүшінхалқымды жібер»,–депайтуғажіберді»,–деді

26Перғауынолардыңсөздерінестігенде,қаттықорқып кеттіде:«Бүгінбарып,ертеңмағанқайтыпкеліңдер»,–дедіОларпатшаныңайтқаныністеді

27Оларкеткенненкейін,перғауынсиқыршы Балағамды,оныңұлдарыЯннименЖамбристі,сондайақпатшағатиесілібарлықсиқыршылармен сиқыршыларменкеңесшілердішақырттыОлардың барлығыкеліп,патшаныңалдындаотырды. 28ПатшаоларғаМұсаменоныңағасыҺаронның айтқандарыныңбәрінайтыпберді,алсиқыршылар патшаға:«Қақпадақамалыптұрғанарыстандардан кейінадамдарсағанқалайкелді?»–депсұрады 29Патша:«Өйткеніоларарыстандарғақарсытаяғын көтеріп,олардышешіп,мағанкелді,арыстандарда оларғақожайыныменкездескендейқуанды»,–деді

30БеорұлыБалағампатшағабылайдепжауапберді: «Бұларбізсияқтысиқыршыларғана».

31Ендіолардышақыртыпкелсін,келсін,бізоларды сынапкөрейік,патшасолайістеді

32ТаңертеңперғауынМұсаменҺарондыпатшаның алдынашақырттыОларҚұдайдыңтаяғыналып, патшағакеліп,оғанбылайдеді:

33ЕврейлердіңҚұдайыЖаратқанИебылайдейді: «МеніңхалқымдыМағанқызмететугежібер

34Патшаоларға:«СендердіңҚұдайдыңелшілері екендеріңізгежәнеоныңбұйрығыменмаған келгендеріңізгекімсенеді?»–деді

35Ендіосымәселедекереметнемесебелгікөрсетіңіз, сондасізайтқансөздергеадамдарсенеді.

37Сиқыршылармұныкөріп,әрқайсысыөзтаяғын

39СиқыршыБалағамбылайдепжауапберді:«Бұл ежелгізаманнанберіжыланныңөзбауырынжұтып, тіршілікиелерініңбір-бірінжепжүргенісияқтынәрсе 40Ендіоныбастапқыдағыдайтаяққақайтар,бізде таяғымыздыбастапқыдайетіпқайтарамыз,егертаяғың біздіңтаяғымыздыжұтыпқойса,ондасендеҚұдайдың рухыбарекенінбілеміз,егержоқболса,сенбізсияқты шеберғанасың.

41СондаҺаронасығысқолынсозып,жыланның құйрығынанұстады,олқолындатаяқболды Сиқыршылардатаяқтарыменсолайістедіде, әрқайсысыөзжыланыныңқұйрығынанұстапалды, сондаоларбастапқыдағыдайтаяқтарғаайналды.

42Оларқайтаданшыбықтарғаайналғанкезде, Һаронныңтаяғыолардыңшыбықтарынжұтыпқойды 43Патшамұныкөргенде,Мысырпатшаларытуралы жазбаларкітабынәкелудібұйырдыОларМысыр патшаларыныңшежіресіжазылғанжазбаларкітабын әкелді.ОндаМысырдыңбарлықпұттарыжазылғанеді. ӨйткеніолароданЕхобаныңесімінтаппақшыболды, бірақонытабаалмады

44ПерғауынМұсаменҺаронға:«Міне,менсендердің Құдайларыңныңесімінбұлкітаптантаппадым,оның есіміндебілмеймін»,–деді

45Кеңесшілерменданышпандарпатшағабылайдеп жауапберді:«БізеврейлердіңҚұдайы данышпандардыңұлы,ежелгіпатшалардыңұлыдеп естідік».

46ПерғауынМұсаменҺаронғабұрылып:«Сендер жариялағанЖаратқанИеніментанымаймын,оның халқындажібермеймін»,–деді.

47Оларпатшағабылайдепжауапберді: «ҚұдайлардыңҚұдайыОныңесіміОлатабабаларымыздыңзаманынанберібізгеөзесімін жариялапкеледіБіздіжіберіп:«Перғауынғабарып, оған:«Меніңхалқымдыжіберіңдер,олармағанқызмет етсін»,–депайтыңыздар»,–деді.

48Ендібіздіжіберіңіз,шөлдаладаүшкүнжолжүрейік, сондаОғанқұрбандықшалайықМысырғакелген күнненбастаполбіздіңқолымызданөртелетін құрбандықтардыда,құрбандықтардыда, құрбандықтардыдаалғанжоқЕгербіздіжібермесеңіз, Оныңқаһарысізгеқарсылаулап,Мысырдыіндетпен немесеқылышпенқырады 49Перғауыноларға:«Мағаноныңкүшіменқұдіретін айтыпберіңдерші»,–деді.Олароған:«Оласпанмен жерді,теңіздердіжәнеолардағыбарлықбалықтарды жаратты,жарықтыжаратты,қараңғылықтыжаратты, жергежаңбыржаудырып,онысуарды,шөптермен өсімдіктердіөсірді,адамдарды,аңдарды,орман жануарларын,аспанқұстарыментеңізбалықтарын жаратты,алолароныңаузыментіршілікетедіжәне өледі»,–деді

50Олсеніанаңныңқұрсағындажаратып,сағанөмір тынысынберді,сеніөсіріп,Мысырдыңпатшатағына отырғызды,деміңменжаныңдыалып,сеніжаратылған жеріңеқайтарады.

51Патшаолардыңсөздерінеашуланып,былайдеді: «Бірақбарлықхалықтардыңқұдайларыныңішіндекім мұныістейалады?Меніңөзенімменікі,меноныөзім

52ОлолардыөзіненқуыпжібердіжәнеИсраилге

53МұсаменҺаронпатшаныңқасынаншығып,Исраил

жібергенеді

54МұсаЖаратқанИегеқайтыпоралып:«Негехалқыңа жамандықжасадың?Менсенжібергеннәрсені перғауынғаайтуғакелгенненбері,олИсраилұлдарын қаттықорлады»,–деді

55ЖаратқанИеМұсағабылайдеді:«Міне,сен перғауынныңқолынсозып,ауыріндеттержіберетінін көресің

56МұсаменҺаронМысырдағыИсраилұлдарының ағайындарыныңарасындатұрды.

57АлмысырлықтарИсраилхалқынаауыржұмыс жүктеп,олардыңөмірінащыкүйгетүсірді

80-ТАРАУ

1ЕкіжылданкейінЖаратқанИеМұсанықайтадан перғауынғажіберіп,ИсраилхалқынМысыржерінен қуыпшығарды

2Мұсаперғауынныңүйінебарып,оныжіберген ЖаратқанИеніңсөздерінайтты,бірақперғауын

құдіретінтүсірдіҚұдайперғауынменоныңхалқын өтеауыржәнеауыріндеттергеұшыратты

3ЖаратқанИеҺаронарқылыМысырдыңбарлық суларын,барлықөзендерменөзендерінқанға айналдырды

4Бірмысырлықсуішіп,суалуғакелгенде,құмыраға қарады,сондабүкілсуқанғаайналыптыОл тостағанынанішугекелгенде,тостағандағысуқанға айналды.

5Бірәйелқамырилеп,тамағынпісіргенде,олардың түріқанғаұқсайтын

6ЖаратқанИетағыдаадамжіберіп,барлықсуларына бақалардышығарды,сондабарлықбақалар мысырлықтардыңүйлерінекірді

7Мысырлықтарсуішкенде,іштерібақаларғатолып, өзендебилегендей,іштеріндедебиледі

8Олардыңішетінжәнетамақпісіретінбарлықсулары бақаларғаайналды,төсектеріндежатқандада,терлері бақалардыкөбейтті

9Осыныңбәрінеқарамастан,ЖаратқанИеніңқаһары басылмады,Олбарлықмысырлықтарғақарсықолын созып,олардыауыріндетпенжазалады 10Олкісіжіберіп,олардыңшаңынбиттергеұрды, сондабиттерМысырдажербетіндеекішынтақ биіктіккедейінкөбейіпкетті

13ЖаратқанИеМысырғатүрлідалааңдарынжіберді Оларкеліп,бүкілМысырелін,адамдардыда,аңдарды да,ағаштардыда,Мысырдағыбарлықнәрсеніде жойыпжіберді.

14ЖаратқанИешаңменжорғалапжүргенотты жыландарды,шаяндарды,тышқандарды,біздермен құрбақалардыжәнебасқадақұрттардыжіберді

15Шыбындар,қаршығалар,бүргелер,жәндіктержәне масалар,әрқайсысыөзтүрінеқарайтоптасады

16Барлықбауырыменжорғалаушыларменқанатты жануарларМысырғакеліп,мысырлықтардықатты қайғыртты

17Мысырлықтардыңкөзінежәнеқұлағынабүргелер меншыбындаркірді

18Сондақаршығаоларғашабуылжасап,қуыпжіберді Оларүйлерінекіріпкетті,алқаршығаолардықуып жіберді

19Мысырлықтаржануарлардыңкөптігінен жасырынып,есіктерінжауыпалды,алҚұдайтеңіздегі СуланутқаМысырғакөтеріліпкірудібұйырды 20Оныңқолдарыұзын,оншынтақтайерадамның шынтағындайұзынеді.

21Олшатырғашығып,қабырғаларыменедендерін ашып,олардыкесіптастадыда,қолынүйгеқарай созып,құлыппенбекітпеніалыптастап,Мысыр үйлерінашты

22КейінненжануарлартобырыМысырдыңүйлеріне кіріп,мысырлықтардықырып-жойды,бұлоларды қаттықайғығасалды

23Соғанқарамастан,ЖаратқанИеніңқаһары мысырлықтарданбасылмады,Оныңқолыоларғақарсы созылғанкүйіндеқалды

24Құдайіндетжіберді,індетМысырғажайылып, жылқыларменесектерге,түйелерге,сиырменқой табындарынажәнеадамдарғатарады

25Мысырлықтартаңертеңертетұрып,малдарын жайылымғаайдапкеткенде,барлықмалдарыныңөліп қалғанынкөрді

26Мысырлықтардыңмалынаноннанбіреуіғанақалды, алГөшендегіИсраилдіңмалынанбірде-біреуіөлмеді.

27Құдаймысырлықтардыңденесінекүйдіргішқабыну жіберді,олтерісінжарыпжібердіБарлық мысырлықтардыңаяқтарыныңтабанынанбастарының төбесінедейінқаттықышынуыбасталды

28Олардыңденесіндекөптегеніріңдіжараларпайда болып,денелерішіріп,іріңдепкетті.

29Соғанқарамастан,ЖаратқанИеніңқаһары басылмады,ОныңқолыбүкілМысырғақарайсозылды.

30ЖаратқанИеқаттыбұршақжаудырып,жүзім бұталарынасоғып,жемісағаштарынсындырып, кептірді

31Сондай-ақбұршақарасынанотараласып,барлық жасылшөптерқурап,жойылыпкеттіСондықтан бұршақпенотбәрінжалмады

32Сондай-ақсырттатабылғанадамдарменжануарлар отжалыныменбұршақтанқырылыпқалды,алжас арыстандардыңбәрішаршады.

33ЖаратқанИеМысырғакөптегеншегірткелерді, Хасел,Салом,ШарголжәнеШаголешегірткелерін жіберді,оларбұршақтанқалғанныңбәрінжепқойды.

34Сондамысырлықтаршегірткелергеқуанды,бірақ оларегістікөнімдерінжепқойды,олардымолұстап, тұздапжеді

35ЖаратқанИетеңізденқаттыдауылсоқтырды,ол барлықтұздалғаншегірткелердідеалыпкетіп,Қызыл теңізгелақтырыпжіберді;Мысырдыңшекарасында бірде-біршегірткеқалмады

36ҚұдайМысырғақараңғылықжіберді,бүкілМысыр менПатросжеріүшкүнбойықараңғылыққаайналды, сондықтанадамқолынаузынаапарғандакөреалмады

37СолкездеЖаратқанИегеқарсыбүлікшығарған, МұсаменҺаронғақұлақаспағанжәнеҚұдайдың олардыжібергенінесенбегенИсраилхалқыныңкөбі қайтысболды

38Олар:«БізМысырданшықпаймыз,әйтпесеқаңырап босқалғаншөлдаладааштықтанөлеміз»,–деп, Мұсаныңдаусынақұлақаспағандареді

39ЖаратқанИеолардыүшкүнбойықараңғылықта жазалады.Исраилдіктеролардысолкүндеріжерледі, мысырлықтаролартуралыбілмедіде,қуанбадыда 40Мысырдаүшкүнбойықараңғылыққаттыболды, қараңғылықтүскендетұрғанадамөзорнындатұра берді,отырғанадамотыраберді,жатқанадамсол қалпындажатты,жүргенадамжердесолорнында отыраберді;қараңғылықбасылғанша,бұлжағдай барлықмысырлықтарғадаәсеретті 41ҚараңғыкүндерөтіпкеттіЖаратқанИеМұсамен ҺарондыИсраилхалқынажіберіп:«Мерекелеріңді тойлап,Құтқарылумейрамынөткізіңдер,өйткеніМен түнортасындабарлықмысырлықтардыңарасынакеліп, олардыңтұңғыштарын,адамныңтұңғышынанбастап аңныңтұңғышынадейінөлтіремінҚұтқарылу мейрамыңдыкөргенде,сендердіңүстіңдерденөтіп кетемін»,–деді.

42ИсраилхалқыЖаратқанИеніңМұсаменҺаронға бұйырғандарыныңбәрінсолтүніорындады

43ТүнортасындаЖаратқанИеМысырдыңортасына шығып,мысырлықтардыңтұңғыштарын,адамның тұңғышынанбастапмалдыңтұңғышынадейінөлтірді

44Түндеперғауын,оныңбарлыққызметшілеріжәне барлықмысырлықтарорнынантұрдыСолтүнібүкіл Мысырдақаттыжылауестілді,өйткенімәйітсізбірдебірүйболғанжоқ.

45Сондай-ақүйлерініңқабырғаларынаойылып жазылғанМысырдыңтұңғыштарыныңбейнелеріқирап, жергеқұлаптүсті.

46Тіптібұғандейінқайтысболып,үйлерінекөмілген тұңғыштарыныңсүйектеріндесолтүнімысырлық иттержинапалып,мысырлықтардыңалдынасүйреп апарып,лақтырыпжіберді

47Мысырлықтардыңбәрікенеттенбастарынатүскен бұлапаттыкөріп,қаттыайқайлады.

50БатияМұсаға:«Сеніөсіріп,бойыңнанорыналған, алсенмағанжәнеәкемніңүйінеосыжамандықты әкелгенсағанжасағанжақсылығымүшіносысыйақы ма?»–деді.

51Мұсаоған:«ЖаратқанИеМысырғаонапатжіберді ғой;солардыңбіріненсағанбіржамандықкелдіме? Солардыңбірісағанәсереттіме?»–дедіӘйел:«Жоқ», –депжауапберді.

52Мұсаоған:«Сенанаңныңтұңғышыболсаңда, өлмейсің,Мысырдасағанешқандайжамандық келмейді»,–деді

53Ол:«Патшаның,ағамның,оныңбарлықүйішімен қарамағындағылардыңосықиындыққатапболғанын, олардыңтұңғыштарыМысырдыңбарлық тұңғыштарыменбіргеөлетінінкөргендемағанқандай пайдабар?»–деді.

54Мұсаоған:«Ағаң,оныңүйішіжәнеМысырдың қарамағындағыларЖаратқанИеніңсөздерінеқұлақ аспады,сондықтаноларғаосындайапаткелді»,–деді.

55СондаМысырпатшасыперғауынМұсаменҺаронға жәнеоларменбіргесолжердеболғанкейбір исраилдіктергежақындап,оларғадұғаетіпбылайдеді: 56Орныңнантұрып,бауырларыңды,жербетіндегі барлықисраилдіктерді,қойларыменөгіздерінжәне барлықмүлкіналыпкетіңдер,оларештеңе қалдырмасын,текменүшінҚұдайларыңЖаратқан Иегедұғаетіңдер

57Мұсаперғауынғабылайдеді:«Сенанаңның тұңғышыболсаңда,қорықпа,өйткенісенөлмейсің, өйткеніЖаратқанИесағанӨзініңұлыкүшімен созылғанкүштіқолынкөрсетуүшінөмірсүруді бұйырды»

58ПерғауынИсраилұлдарынжіберіпжіберуді бұйырды,албарлықмысырлықтар:«Бізбәрімізқұрып барамыз»,–деп,олардыжіберугебелбуды

59Сондабарлықмысырлықтарисраилдіктердімол байлықпен,қой-сиыржәнебағалызаттарменжіберді, бұлолардыңатамызЫбырайымменантберуіне байланыстыболды

60Исраилхалқытүндешығудыкешіктірді. Мысырлықтаролардыалыпшығуүшінкелгенде,олар: «Бізтүндешығатындайұрымызба?»–деді

61Исраилхалқымысырлықтарданкүміс,алтынжәне киімдерсұрады,алИсраилхалқымысырлықтардың киімдерінтартыпалды

62Мұсаасығыстұрып,Мысырөзенінебардыда,сол жерденЖүсіптіңтабытыналып,өзіменбіргеалды

63Исраилұлдарыдаәкесініңжәнеөзруының табыттарыналыпкелді

81-ТАРАУ

1ИсраилхалқыРамсесқаласынанСукотқадейінжаяу жүрді,балаларменолардыңәйелдеріненбасқаалты жүзмыңғажуықадам

2Оларменбіргебасқахалықтар,отарларментабындар, тіптікөптегеніріқарамалдажолғашықты. 3МысыржеріндеауыржұмысістепжүргенИсраил

4ЕкіжүзонжылданкейінЖаратқанИеИсраил

өлгендерінүшкүнбойыжерледі

7ИсраилхалқыСуқоттаншығып,шөлдаланың шетіндегіЕтомғақоныстанды.

8Мысырлықтартұңғыштарынжерлегенненкейін үшіншікүнікөптегенадамдарМысырданшығып, исраилдіктердіқұлдықтанбосатқандарына өкінгендіктен,олардыМысырғақайтаруүшін қудалады.

9Бірадамкөршісіне:«МұсаменҺаронперғауынға: «Бізүшкүндікшөлдаладажүріп,Құдайымыз ЖаратқанИегеқұрбандықшаламыз»,–деді.

10Сондықтантаңертеңертетұрып,олардықайтарайық ЕгероларбізбенбіргеМысырға,қожайындарына қайтыпоралса,ондабізолардыңсенімібарекенін білеміз,алегероларқайтыпоралмаса,бізолармен шайқасып,олардызоркүшпенжәнекүштіқолмен қайтарамыз.

11Перғауынныңбарлықбеделдіадамдарытаңертең

келді

12СондабарлықмысырлықтарМұсаменҺаронның

көрді

13Сондабарлықмысырлықтарисраилдіктерге: «Сендер:«Бізшөлдаладаүшкүнжүріп,Құдайымызға құрбандықшалып,қайтыпораламыз»деп айтқансыңдарғой»,–деді.

14Ендібүгінкеткеніңебескүнболды,неге қожайындарыңақайтыпоралмайсың?

15МұсаменҺароноларғабылайдепжауапберді: ӨйткеніҚұдайымызЖаратқанИебізге:«Сендеренді Мысырғақайтыпоралмайсыңдар,бізҚұдайымыз ЖаратқанИеата-бабаларымызғаантбергендей,сүт пенбалағыпжатқанжергебарамыз»,–депкуәлікетті 16МысырдыңақсүйектеріИсраилұлдарыныңөздеріне құлақаспай,Мысырғақайтпағанынкөргенде, Исраилменшайқасуғабелбуды

17ЖаратқанИеисраилдіктердіңжүректерін мысырлықтарғақарсынығайтты,сондықтанолар қаттысоққығажықтыШайқасмысырлықтарғақатты әсеретті.Барлықмысырлықтарисраилдіктерден қашыпкетті,өйткеніолардыңкөпшілігі исраилдіктердіңқолынанқазатапты 18ПерғауынныңәміршілеріМысырғабарып,

21ЖаратқанИемысырлықтардыҚызылтеңіздежойып жібергісікелгендіктен,барлықмысырлықтардың жүректерінисраилдіктердіңсоңынанқууғанығайтты

22Перғауынорнынантұрып,арбасынжегіп,барлық мысырлықтардыжинауғабұйырды,балалармен әйелдерденбасқаешкімқалмады

23БарлықмысырлықтарперғауынменбіргеИсраил ұлдарынқууғааттанды,алМысырдыңқосыныөте үлкенжәнеауырболды,шамаменонжүзмыңадам

24ОсықостыңбүкілжасағыИсраилұлдарынМысырға қайтаруүшінқудалап,Қызылтеңіздіңжағасында лагерьқұрып,оларғажетті

25Исраилдіктеркөздерінкөтеріп,барлық мысырлықтардыңқуыпкележатқанынкөрді Исраилдіктероларданқаттықорқып,ЖаратқанИеге жалбарынды.

26МысырлықтарғаболаИсраилхалқытөрттопқа бөліндіОлармысырлықтарданқорқып,өзпікірлері бойыншаекігебөлінді.Мұсаолардыңәрқайсысымен сөйлесті

27БіріншітопРубен,ШимонжәнеИсахарұлдарынан тұрды,сондықтанолармысырлықтарданқаттықорқып, теңізгесекірудішешті

28Мұсаоларға:«Қорықпаңдар,тоқтаңдар,Жаратқан Иеніңбүгінсендергеқалайқұтқаратынынкөріңдер»,–деді

29ЕкіншібөлімЗабулун,БенияминжәнеНафтали ұрпақтарынантұрды,олармысырлықтарменбірге Мысырғақайтудышешті

30Мұсаоларға:«Қорықпаңдар,өйткенібүгін мысырлықтардыкөргендей,ендіолардымәңгілік көрмейсіңдер»,–деді

31ҮшіншібөлімЯһудаменЖүсіптіңұрпақтарынан тұрды,сондықтанолармысырлықтарменшайқасуға барудышешті

32Мұсаоларға:«Орындарыңдатұрыңдар,өйткені ЖаратқанИесендерүшіншайқасады,алсендер үндемейқалаберіңдер»,–деді

33ТөртіншібөлімЛеви,ГаджәнеАширұлдарынан тұрды,олармысырлықтардышатастыруүшінолардың арасынабарудышешті,алМұсаоларға:«Орындарыңда тұрып,қорықпаңдар,текЖаратқанИеге жалбарыныңдар,Олсендердіолардыңқолынан құтқарсын»,–деді

34ОсыданкейінМұсахалықтыңарасынантұрып, ЖаратқанИегедұғаетіпбылайдеді:

35Уа,бүкілжербетініңҚұдайыЖаратқанИе, Мысырданалыпшыққанхалқыңдықұтқарагөр, мысырлықтаркүшпенқұдіретөздерінікідеп мақтанбасын

36СондаЖаратқанИеМұсаға:«Негемаған жалбарынасың?Исраилхалқынажолжүрулерінайт. Теңізгетаяғыңдысозып,оныекігебөл,сондаИсраил халқыоданөтеді»,–деді

37Мұсасолайістедіде,таяғынтеңізгекөтеріп,оны қақайырды

38Теңізсуыонекібөліккебөлінді,алисраилдіктер дайындалғанжолменжүргендей,аяқкиімменжаяуөтті

39ЖаратқанИеИсраилхалқынаМұсаменҺарон арқылыМысырдажәнетеңіздекереметтерінкөрсетті.

40Исраилхалқытеңізгекіргенде,мысырлықтар

41ЖаратқанИеперіштегеонымысырлықтардың арасынаналыпкетудібұйырды,олароныНиневия жерінелақтырыпжіберді,алолұзақуақытбойысол жердебилікетті

42СолкүніЖаратқанИеИсраилдіМысырдың қолынанқұтқардыИсраилдіңбарлықұлдары мысырлықтардыңқазатапқанынкөріп,Жаратқан ИеніңМысырментеңіздежасағаністеріндегіқұдіретті қолынкөрді

43СондаМұсаменИсраилхалқыЖаратқанИегеосы әндіайттыСолкүніЖаратқанИемысырлықтарды құлатты

44СондабүкілИсраилбірлесіпбылайдепәнайтты: «МенЖаратқанИегеәнайтамын,өйткеніОлөте жоғарыкөтерілді,Олаттыда,шабандоздыдатеңізге лақтырды;міне,бұлҚұдайдыңзаңкітабында жазылған»

45ОсыданкейінИсраилхалқысапарғашығып,Мараға қоныстанды.ЖаратқанИеИсраилхалқынаМараға қатыстыережелерменүкімдербердіЖаратқанИе ИсраилхалқынаОныңбарлықжолдарыменжүруді жәнеОғанқызмететудібұйырды.

46ОларМараданшығып,ЕлимгекелдіЕлимдеонекі сукөзіжәнежетпісқұрмаағашыболды,албалаларсол жердесулардыңжағасындашатыртіккен.

47ОларЕлимненшығып,Мысырданшыққаннан кейінгіекіншіайдыңонбесіншікүніСиншөлінежетті 48СолкездеЖаратқанИеИсраилхалқынажеуге маннаберді,алЖаратқанИеИсраилхалқынааспаннан күнсайыназықжаудырды

49Исраилхалқышөлдаладажүргенде,Қанаханжерін иемденугекелгенше,қырықжылбойыманнажеді

50ОларСиншөліненшығып,Алушқақоныстікті

51ОларАлуштаншығып,Рефидимгеқоныстікті.

52ИсраилхалқыРефидимдеболғанкезде,Сефоның ағасы,Есаунемересі,ЕлифаздыңұлыАмалек Исраилменшайқасуғакелді.

53Олөзіменбіргесегізжүзбірмыңсиқыршымен сиқыршыныалыпкелдіде,РефидимдеИсраилмен шайқасқадайындалды.

54ОларИсраилгеқарсыүлкенжәнеқаталшайқас жүргізді,алЖаратқанИеАмалекпеноныңхалқын МұсаменИсраилұрпақтарының,сондай-ақМұсаның қызметшісі,ефраттықНұнұлыЕшуаныңқолынаберді

58МысырданшыққанкездеАмалектіңсағанне істегенінесіңетүсір.

59Олсағанжолдакездесіп,артыңнанұрды,тіпті әлсіреп,шаршағанкездеартыңдаәлсізжүргендердіде.

60СондықтанҚұдайИеңсендергемұрағаберіп отырғанжердегіайналаңдағыбарлықжауларыңнан тыныштықбергенде,сендерАмалекхалқыныңестерін аспанастынанөшіріптастаңдар,оныешқашан ұмытпайсыңдар

61АлАмалекке,оныңесіненемесеұрпақтарына аяушылықбілдіретінпатшағаМеноныталапетемін жәнеоныхалқыныңарасынанқұртамын

62Мұсаосыныңбәрінкітапқажазып,Исраил ұлдарынаосыныңбәрінсақтаудыбұйырды

82-ТАРАУ

1ИсраилхалқыРефидимненшығып,Мысырдан шыққаннанкейінгіүшіншіайдаСинайшөліндеқос тікті

2СолкездеМұсаныңқайынатасы,мадияндықРеуел, қызыСипоражәнеекіұлыменбіргекелді,өйткеніол ЖаратқанИеніңИсраилгежасағанкереметтері,оларды Мысырдыңқолынанқұтқарғанытуралыестігенеді

3РәгуелМұсаныңҚұдайтауыорналасқаншөлдалаға, оныңқасынакелді

4Мұсақайынатасынқарсыалуғаүлкенқұрметпен шықты,бүкілИсраилоныменбіргеболды.

5Рәгуелменоныңұлдарыисраилдіктердіңарасында көпуақыттұрды,солкүнненбастапРәгуелЖаратқан Иенібілді.

6ИсраилхалқыМысырданшыққаннанкейінгіүшінші айдыңалтыншыкүніЖаратқанИеСинайтауында ИсраилгеОнөсиетберді.

7СолкүнібүкілИсраилхалқыосыөсиеттердіңбәрін естіп,ЖаратқанИегеқаттықуанды

8ЖаратқанИеніңдаңқыСинайтауындатұрды,Ол Мұсанышақырды,сондаМұсабұлттыңортасында келіп,тауғакөтерілді

9Мұсатаудақырықкүн,қырықтүнболды;олнан жемедіжәнесуішпеді,алЖаратқанИеоғанИсраил халқынатәлімберуүшінережелерменүкімдерді үйретті.

10ЖаратқанИеИсраилхалқынабұйырғанонөсиетті екітастақтайшағажазып,МұсағаИсраилхалқына бұйырсындепберді.

11Қырықкүнменқырықтүнненкейін,ЖаратқанИе СинайтауындаМұсаменсөйлесіпболғаннанкейін, ОғанҚұдайдыңсаусағыменжазылғантас тақтайшалардыберді

12ИсраилхалқыМұсаныңтаудантүсеалмай кідіргенінкөргенде,Һаронныңқасынажиналып: «Мұсағанеболғанынбілмейміз»,–деді

13Ендітұрып,бізгеалдымыздажүретінқұдайжаса, сондасенөлмейсің

14Харонхалықтанқаттықорқып,оларғаалтын әкелудібұйырдыда,халыққаарнапбалқытылғанбұзау мүсінінжасады

15Мұсатаудантүспесбұрын,ЖаратқанИеоған: «Төментүс,өйткенісенМысырданалыпшыққан халқыңазғындыққабойалдырды»,–деді

16Оларөздерінебалқытылғанбұзаумүсінінжасап,

17МұсаЖаратқанИегежалбарынып,халықжасаған бұзаумүсініүшінЖаратқанИегедұғаеттіСодан кейінолтаудантүсті,қолындаҚұдайоған исраилдіктергебұйрықберуүшінбергенекітас тақтайшаболды

18Мұсақосқажақындап,халықжасағанбұзаудың мүсінінкөргенде,Мұсаныңашуылаулап,тау астындағытақтайшалардысындырыптастады 19Мұсақосқакеліп,бұзаудыалып,отқаөртеп,ұсақ шаңғаайналғаншаұнтақтадыда,суғасеуіп, исраилдіктергесусынберді

20Бұзаумүсінінжасағанүшмыңғажуықадамбірбірініңқылышынанқазатапты

21КелесікүніМұсахалыққа:«МенЖаратқанИеге өрлепбарамын,мүмкінЖаратқанИегежасаған күнәларыңүшінкешірімсұрармын»,–деді 22МұсақайтаданЖаратқанИегекөтеріліп,қырықкүн, қырықтүнЖаратқанИеніңқасындаболды.

23ҚырықкүнбойыМұсаИсраилхалқыүшін ЖаратқанИегежалбарынды,алЖаратқанИеМұсаның дұғасынестіді,жәнеЖаратқанИеИсраилхалқыүшін Оғанжалбарынды

24СондаЖаратқанИеМұсағаекітастақтайшажасап, олардыЖаратқанИегеәкелудібұйырды.ОлоларғаОн өсиеттіжазыпберсін

25Мұсасолайістедіде,төментүсіп,екітақтайшаны ойыпалып,Синайтауынакөтеріліп,ЖаратқанИеге арнадыЖаратқанИетақтайшаларғаОнөсиеттіжазды 26МұсаЖаратқанИеніңқасындақырықкүн,қырық түнболды,алЖаратқанИеоғанИсраилгежарлықтар меншешімдердіүйретті

27ЖаратқанИеоғанИсраилхалқынаЖаратқанИеге арнапкиеліорынсалудыбұйырды,солжердеОның есімітұруыүшінЖаратқанИеоғанкиеліорынның жәнеоныңбарлықыдыстарыныңбейнесінкөрсетті

28Қырықкүнөткенсоң,Мұсатаудантүсті,қолында екітақтайшаболды

29МұсаИсраилұлдарынакеліп,оларғаЖаратқан Иеніңбарлықсөздерінайтып,ЖаратқанИеніңөзіне үйреткензаңдарын,ережелерінжәнешешімдерін үйретті

30МұсаИсраилұлдарынаЖаратқанИеніңсөзін жеткізіп,Исраилұлдарыныңарасындатұруүшінкиелі орынжасаукеректігінайтты.

31ХалықЖаратқанИеніңМұсаарқылыайтқанбарлық жақсылықтарынақаттықуанып,былайдеді:«Біз ЖаратқанИеніңсағанайтқандарыныңбәрін орындаймыз».

32Халықбірадамдайкөтеріліп,ЖаратқанИеніңкиелі орнынажомарттықпенқұрбандықшалдыӘркімкиелі

33Исраилхалқыныңбарлығыөзменшігіндеболған

34Жұмысістепжүргенбарлықданышпандаркеліп, ЖаратқанИеніңбұйрығыбойынша,әрқайсысыөз жұмысынатқарыпжүргендей,ЖаратқанИеніңкиелі үйінсалды;барлықданышпандарЖаратқанИенің Мұсағабұйырғанындай,киеліүйді,оныңжиһаздарын жәнекиеліқызметкеарналғанбарлықыдыстардышын жүректенжасады

35Киелішатырдыңқұрылысыбесайдыңсоңында аяқталды,исраилдіктерЖаратқанИеніңМұсаға бұйырғандарыныңбәрінорындады

36Оларкиеліорындыжәнеоныңбарлықжиһаздарын Мұсағаәкелді;ЖаратқанИеніңМұсағакөрсеткен бейнесіндей,Исраилхалқыдасолайістеді.

37Мұсажұмыстыкөріп,олароныЖаратқанИенің бұйырғанындайістепжатқанынкөрдіМұсаоларға батасынберді.

83-ТАРАУ

1ОнекіншіайдыңжиырмаүшіншікүніМұсаҺарон меноныңұлдарыншақырып,оларғакиімдерінкигізіп, майлап,ЖаратқанИеніңбұйырғанындайістеді.Мұса солкүніЖаратқанИеніңбұйырғанбарлық құрбандықтарынәкелді

2СоданкейінМұсаҺаронменоныңұлдарын шақырыпалып,оларға:«Мағаносылай бұйырылғандықтан,шатырдыңкіреберісіндежетікүн болыңдар»,–деді.

3ҺаронменоныңұлдарыЖаратқанИеніңМұса арқылыбұйырғандарыныңбәрінорындап,шатырдың кіреберісіндежетікүнтұрды.

4ИсраилдіктерМысырданшыққаннанкейінгіекінші жылдыңбіріншіайыныңбіріншікүні,сегізіншікүні Мұсакиелішатырдытұрғызды.Мұсакиелішатырдың барлықжиһаздарынжәнекиелішатырдыңбарлық жиһаздарынжинап,ЖаратқанИеніңбұйырғандарының бәрінорындады.

5МұсаҺаронменоныңұлдарыншақырды,олар ЖаратқанИеніңМұсағабұйырғанындай,өздеріжәне Исраилхалқыүшінөртелетінқұрбандықпенкүнәүшін құрбандықәкелді

6СолкүніҺаронныңекіұлыНадабпенӘбиһу өздерінебұйырмағанбөтеноттыалып,ЖаратқанИенің алдынаәкелдіЖаратқанИеніңалдынанотшығып, олардыжалмапқойды,оларсолкүніЖаратқанИенің алдындаөлді.

7МұсакиеліорындытұрғызыпболғанкүніИсраил ұлдарыныңбасшыларықұрбандықүстелінің бағышталуынаарналғанқұрбандықтарынЖаратқан Иегеәкелебастады

8Оларәрбірәміршігебіркүнге,әрәміршігеонекі күнгеқұрбандықтарынәкелді. 9Әрқайсысыөззаманындаәкелгенбарлықтартулар: салмағыжүзотызшекелболатынбіркүмісқоспа,киелі орынныңшекеліменесептегендежетпісшекелболатын біркүмістостаған,екеуіденантартуыретіндемаймен араласқантаңдаулыұнғатолыболды. 10Хошиістізатқатолы,салмағыоншекелалтынбір қасық

11Түгелөртелетінқұрбандыққабіржасбұқа,бір қошқар,біржасарбірқозы

12Күнәүшінқұрбандыққабіртекешалыңыз 13Алтатулыққұрбандығыретіндеекіөгіз,бесқошқар, бесешкі,бесбіржасарқозы

14Исраилдіңонекіәміршісікүнсайын,әрқайсысыөз заманындаосылайістеді.

15Осыданкейін,айдыңонүшіншікүніМұсаИсраил халқынаҚұтқарылумейрамынөткізудібұйырды

16ИсраилхалқыЖаратқанИеніңМұсаға бұйырғанындай,айдыңонтөртіншікүніөзуақытында Құтқарылумейрамынтойлады,алИсраилхалқыда солайістеді

17ЕкіншіайдыңбіріншікүніЖаратқанИеМұсаға былайдеді:

18Сен,ағаңҺаронжәнеИсраилдіңонекіәміршісі жиырмажастанасқанбарлықисраилдікеркектердің бастарынсанапшығыңыз.

19МұсасолайістедіХаронИсраилдіңонекі әміршісіменбіргеСинайшөліндеИсраилұлдарын санапшықты.

20Исраилхалқыныңжиырмажастанасқан,әулеттері бойыншасанағыалтыжүзүшмыңбесжүзелуболды

21БірақЛеуіұлдарыөзбауырларыИсраилұлдарының қатарынақосылмады

22Исраилхалқыныңбірайлықжәнеоданжоғары жастағыеркеккіндіктерініңжалпысаныжиырмаекі мыңекіжүзжетпісүшболды

23Леуіруыныңбірайлықжәнеоданжоғарыжастағы ұлдарыныңсаныжиырмаекімыңболды.

24МұсадіниқызметкерлерменлеуіліктердіЖаратқан ИеніңМұсағабұйырғанындай,киелішатырдың қасиеттіжеріндеқызмететуүшінәрқайсысынөз қызметінежәнежүгінетағайындады

25Алайдыңжиырмасыншыкүнібұлткуәлік шатырынаналыныптасталды.

26СолкездеИсраилхалқыСинайшөліненсапарларын жалғастырып,үшкүнжолжүрді,бұлтПараншөліне тоқтады;солжердеЖаратқанИеніңИсраилгеашуы лаулады,өйткеніоларЖаратқанИедентамақсұрап, Оныашуландырғанеді

27ЖаратқанИеолардыңүнінеқұлақасып,оларғабір айбойытамақберді

28БірақосыданкейінЖаратқанИеніңқаһарыоларға қарсылаулап,олардықаттықырып-жойды.Оларсол жердежерленді

29ИсраилхалқысолжердіКеброт-Хаттаавадепатады, себебіоларсолжердееткеқұмарадамдардыжерледі.

30ОларКеброт-Хаттааваданшығып,Параншөліндегі Хазеротқалагерьтікті.

31ИсраилхалқыХазероттаболғанкезде,Мұсаның кесіріненЖаратқанИеніңашуыМәриямғалаулап,ол алапеспенауырып,қардайаппақболыпқалды

32Олалапесіненкейінқайтаданқабылданғанғадейін жетікүнбойылагерьдентысжердеқамаудаболды 33СоданкейінИсраилхалқыХазероттаншығып,

34СолкездеЖаратқанИеМұсағаИсраилұлдарынан

36ҚырықкүнненкейіноларМұсаменҺаронғакеліп, жүректеріндегідейхабарәкелді.ОнадамИсраил халқынаөздерібарлапкелгенжертуралыжаманхабар жеткізіп:«Мысырғаоралғанымызжөн,бұлжерөз тұрғындарынжалмапжатқанел»,–деді.

37БірақжердібарлапшыққандардыңбіріНұнұлы ЕшуаменЕфунеұлыХалеп:«Жерөтежақсыекен»,–деді.

38ЕгерЖаратқанИебізгеризаболса,ондаОлбізді осыжергеәкеліп,оныбізгебереді,өйткенібұлжерсүт пенбалағыпжатыр

39БірақИсраилхалқыоларғақұлақаспай,елтуралы жаманхабартаратқанонадамныңсөздерінеқұлақасты.

40ЖаратқанИеисраилдіктердіңкүңкілдерінестіп, ашуланып,антберіпбылайдеді:

41ЕфунеұлыХалеппенНұнұлыЕшуаданбасқа,бұл зұлымұрпақтыңжиырмажастанасқанешбірадамы жердікөрмейді

42Бірақбұлзұлымұрпақосышөлдаладақұрыпкетеді, алолардыңбалаларысолжергекеліп,оныиемденеді; сондықтанЖаратқанИеніңқаһарыИсраилгеқарсы лаулап,олардысолзұлымұрпақтыңсоңынадейін қырықжылбойышөлдаладақаңғыртты,себебіолар ЖаратқанИегеермеді

43ХалықПараншөліндеұзақуақыттұрды,содан кейінҚызылтеңізарқылышөлдалағабеталды 84-ТАРАУ

1СолкездеЛеуіліктердіңнемересі,Кехаттыңнемересі, ЖезердіңұлыҚорахисраилдіктердіңарасынан көптегенадамдардыжинапалып,оларМұсамен Һаронғажәнебүкілқауымғақарсышықты

2СондаЖаратқанИеоларғаашуланып,жераузын ашып,олардыүйлерімен,барлықменшігіменжәне Қорахтыңбарлықадамдарыменжұтыпқойды

3ОсыданкейінҚұдайхалықтыСейіртауының бойыменұзақуақытбойыайналыпжүругемәжбүретті

4СолкездеЖаратқанИеМұсағабылайдеді:«Есаудың ұрпақтарынақарсысоғысашпаңдар.Менсендерге олардыңтабанытаптағаншаештеңебермеймінМен ЕсауғаСейіртауынмұрағабердім»

5СондықтанЕсауұрпақтарыбұрынСейір ұрпақтарыменсоғысқан,алЖаратқанИеСейір ұрпақтарынЕсауұрпақтарыныңқолынатапсырып, олардыңкөзалдындажойыпжібергенеді.Есау ұрпақтарыолардыңорнындаосыкүнгедейінтұрып келеді.

6СондықтанЖаратқанИеИсраилхалқынабылайдеді: «БауырларыңЕсауұрпақтарыменсоғыспаңдар,өйткені олардыңжеріндесендергетиесіліештеңежоқОлардан ақшағатамақсатыпалыпжейаласыңдар,алсусатып алыпішеаласыңдар

7ИсраилхалқыЖаратқанИеніңсөзінесайәрекететті

8Исраилхалқышөлдаланыайналыпөтіп,Синай тауыныңбойыменұзақуақытжүрді,бірақЕсау ұрпақтарынатиіспеді.Оларсолаймақтаонтоғызжыл тұрды

9СолкездеКиттимұлдарыныңпатшасыЛатынус патшалығыныңқырықбесіншіжылында,яғниИсраил

10ОлароныКиттимжеріндеөзіүшінсалғанжеріне

11Солкүндері,онтоғызжылдыңсоңында,Исраил халқыЕсауұлдарыныңшекарасынанөтіп,Моаб шөлініңжолыменжүріпөтті.

12ЖаратқанИеМұсаға:«Моабтықоршауғаалмаңдар жәнеоларменсоғыспаңдар,өйткеніМенсендерге олардыңжеріненештеңебермеймін»,–деді 13ИсраилхалқыМоабшөлдаласыменонтоғызжыл бойыжүріпөтті,бірақоларменсоғыспады.

14ИсраилдіктердіңМысырданшыққанотызалтыншы жылыЖаратқанИеаморлықтардыңпатшасы Сихонныңжүрегінжаралады.Олсоғысашып,Моаб халқынақарсысоғысуғааттанды

15СихонМысырпатшасыныңкеңесшісіБалағамның немересі,ЖанеастыңұлыБеорғажәнеоныңұлы Балағамғаелшілерінжіберіп,Моабтықарғап,оны Сихонныңқолынатапсырудыөтінді

16Елшілербарып,МесопотамиядағыПетордан

аморлықтардыңпатшасыСихонныңалдындаМоабпен олардыңпатшасынқарғады 17СихонбүкіләскеріменМоабқааттанып,олармен шайқасып,олардыбағындырды.ЖаратқанИеоларды оныңқолынаберді,алСихонМоабпатшасынөлтірді 18СихоншайқастаМоабтыңбарлыққалаларынбасып алды;Хешбондыдаолардантартыпалды,өйткені ХешбонМоабқалаларыныңбіріедіСихонөзінің әміршілеріменақсүйектерінХешбонғаорналастырды, алХешбонсолкездеСихонғатиесіліболды.

19СондықтанастарлыәңгімеайтушыБеорменоның ұлыБалағамбылайдеді:«Хешбонғакеліңдер,Сихон қаласықайтасалынып,нығаяды».

20Моаб,сенқасіреткеқаласың!Уа,Кемошхалқы,сен адасыпкеттің!Міне,бұлҚұдайзаңыныңкітабында жазылған.

21СихонМоабтыжаулапалғаннанкейін,Моабтан басыпалғанқалаларғакүзетшілерқойды,алМоаб ұлдарыныңедәуірбөлігішайқастаСихонныңқолына түстіОлолардыңұлдарыменқыздарынтұтқынға алып,патшаларынөлтірдіСоданкейінСихонөзеліне қайтыпкетті.

22СихонБеорменоныңұлыБалағамғакөптегенкүміс пеналтынсыйлықтарберді,алБалағамолардыжіберіп, Месопотамияғаөзелдерінеқайтты

23СолкездеИсраилдіңбарлықұлдарыМоабшөл даласынаншығып,керіқайтып,Едомшөлінқоршап

24ОсылайшабүкілқауымМысырданшыққаннан

жүзімдіктендеөтпейміз,құдықтыңсуынішпейміз Патшаныңжолыменжүреміз».

26Едомоған:«Меніңжерімарқылыөтпейсің»,–деді ЕдомИсраилхалқынақарсышығуүшінкүшті халықпеншықты.

27БірақЕсауұрпақтарыисраилдіктердіөзжерлері арқылыөткізуденбастартты,сондықтанисраилдіктер оларданбастартып,оларғақарсысоғыспады.

28ӨйткенібұғандейінЖаратқанИеИсраилхалқына: «Есаудыңұрпақтарыменсоғыспаңдар»,–депбұйырған болатынСондықтанисраилдіктероларданалыстап, оларғақарсысоғыспады

29Сонымен,ИсраилхалқыҚадештеншығып,бүкіл халықХортауынакелді

30СолкездеЖаратқанИеМұсағабылайдеді:«Ағаң Һаронғаайт:олсолжердеөледі,өйткеніолМен Исраилхалқынабергенжергекелмейді»

31ХаронЖаратқанИеніңбұйрығыменқырықыншы жылы,бесіншіайдыңбіріншікүніХортауына көтерілді

32Һаронжүзжиырмаүшжастаеді,олХортауында қайтысболды.

85-ТАРАУ

1ОңтүстіктетұратынқанахандықАрадпатшасы исраилдіктердіңтыңшыларжолыменкележатқанын естіп,исраилдіктергеқарсысоғысуүшінәскерін орналастырды

2Исраилдіктероданқаттықорықты,өйткеніоның үлкенжәнеауырәскеріболды,сондықтан ИсраилдіктерМысырғақайтудышешті

3ИсраилдіктерАрадпатшасынанқаттықорқып,үш күндікжолжүріп,МасератаБениЯқонғадейінкері қайтты

4Исраилхалқыөзжерлерінеқайтыпоралғысыкелмеді, сондықтаноларБениЯқондаотызкүнтұрды.

5Леуіліктерисраилдіктердіңкеріқайтпайтынын көргенде,ЖаратқанИеүшінқызғанышпенқарсы тұрып,бауырластарыисраилдіктергеқарсышайқасқа шықтыОлардыңкөпадамынқырып,өзжерлеріне, Хортауынақайтуғамәжбүретті

6Оларқайтыпоралғанда,Арадпатшаәліде исраилдіктергеқарсышайқасқаәскеріндайындап жатқанеді

7Исраил:«Егерсенбұлхалықтыменіңқолымаберсең, менолардыңқалаларынтолығыменжойыпжіберемін», –депантберді.

8ЖаратқанИеИсраилдіңүнінеқұлақасып, қанахандықтардыолардыңқолынабердіОларды қалаларыменбіргежойып,солжердіХормадепатады 9ИсраилхалқыХортауынаншығып,Оботқа,сосын Оботтаншығып,МоабшекарасындағыИе-Абаримге қоныстанды

10ИсраилхалқыМоабқа:«Сіздіңжеріңізарқылыөз жерімізгеөтугерұқсатетіңіз»,–депхабаржіберді БірақМоабхалқыИсраилхалқыныңөзжерлерінен өтуінерұқсатбермедіӨйткеніМоабхалқы

12ИсраилхалқыМоабшекарасынаншығып,Моабпен аморлықтардыңарасындағыАрнонөзенініңарғы бетінекеліп,Кедемотшөліндегіаморлықтардың патшасыСихонныңшекарасындақостікті.

13ИсраилхалқыаморлықтардыңпатшасыСихонға елшілерінжіберіп,былайдеді:

14Бізгесіздіңжеріңізарқылыөтугерұқсатетіңіз,біз егістіктергенемесежүзімдіктергебұрылмаймыз,сіздің шекараңызданөткеншепатшаныңжолыменжүреміз, бірақСихонисраилдіктердіңөтуінерұқсатбермеді 15Сихонаморлықтардыңбарлықхалқынжинап, Исраилхалқыменкездесуүшіншөлдалағашығып, ЯхастаИсраилхалқыменшайқасты

16ЖаратқанИеаморлықтардыңпатшасыСихонды Исраилхалқыныңқолынатапсырды.Исраилхалқы Сихонныңбарлықхалқынқылыштыңжүзіменқырып, Моабхалқыүшінкекалды

17ИсраилхалқыСихонжерінАрамнанЯбукқадейінгі,

18Исраилосықалалардыңбарлығынбасыпалып, аморлықтардыңбарлыққалаларындақоныстанды 19ИсраилдіңбарлықұлдарыАммонұлдарынақарсы соғысып,олардыңжерлеріндебасыпалуғабелбуды. 20СондықтанЖаратқанИеИсраилхалқынабылай деді:«Аммонхалқынқоршауғаалмаңдар,оларғақарсы соғысашпаңдар,өйткеніМенсендергеолардың жеріненештеңебермеймінИсраилхалқыЖаратқан Иеніңсөзінеқұлақасып,Аммонхалқынақарсы соғыспады.

21Исраилхалқыбұрылып,БашанжолыменБашан патшасыОгтыңжерінеөрлепкеттіБашанпатшасыОг исраилдіктергеқарсышайқасқашықты.Оныңқасында көптегенбатырсарбаздаржәнеаморлықтардыңөте күштіәскеріболды

22БашанпатшасыОгөтекүштіадамеді,бірақоның ұлыНааронодандакүштірек,тіптіодандакүштірек еді

23Огіштейбылайдеді:«Міне,Исраилдіңбүкіләскері үшпарсадантұрады,ендіменолардықылышсызда, найзасыздабірденқырыптастаймын»

24ОгЯхазтауынакөтеріліп,оданұзындығыүшпарса болатынбірүлкентастыалып,басынақойдыда,оны Исраилұлдарыныңқосыналақтырып,барлық исраилдіктердісолтаспенөлтірудішешті

25СондаЖаратқанИеніңперіштесікеліп,тасты Огтыңбасынашаншыпалды,тасОгтыңмойнына құлады,Огмойнындағытастыңсалмағынанжерге құлады

26СолкездеЖаратқанИеИсраилхалқынабылайдеді: «Оданқорықпаңдар,өйткеніМеноны,бүкілхалқын

28СоданкейінисраилдіктерОгтыңұрпақтарымен оныңбүкілхалқынқудалап,ешкімқалмайынша олардыталқандап,жойыпжіберді

29СоданкейінМұсаИсраилұлдарыныңбірнешеуін Язердібарлауғажіберді,өйткеніЯзерөтетанымалқала еді

30ТыңшыларЖазергебарып,онызерттеді,ал тыңшыларЖаратқанИегесеніп,Жазердің адамдарыменшайқасты

31БұладамдарЖазердіжәнеоныңауылдарынбасып алды,алЖаратқанИеолардыолардыңқолынаберді, сондаоларсолжердеболғанаморлықтардықуып шықты.

32Исраилхалқыаморлықтардыңекіпатшасының жерін,АрнонөзеніненХермантауынадейінгі Иорданныңарғыжағындағыалпысқаланыбасыпалды.

33Исраилхалқыжолғашығып,Иорданныңарғы жағындағыИерихонныңмаңындағыМоабжазығына келді.

34МоабхалқыИсраилхалқыныңаморлықтардыңекі патшасыСихонменОгқажасағанбарлық зұлымдықтарынестігенде,Моабхалқыныңбәрі исраилдіктерденқаттықорықты

35Моабақсақалдары:«Міне,жербетіндегібарлық патшаларданкүштірекаморлықтардыңекіпатшасы СихонменОгИсраилұлдарынақарсытұраалмады, ендібізоларғақалайқарсытұрааламыз?»–деді

36Оларбізгебұрынжерімізарқылыөтугехабар жібергенеді,бізоларғажолбермедік,ендіоларбізге ауырқылыштарыменшабуылжасап,біздіжойып жібереді;алМоабИсраилұлдарынанқаттықорқып, Исраилұлдарынанеістеукеректігінақылдасты

37Моабақсақалдарышешімқабылдап,өз адамдарыныңбірін,моабтықЗиппорұлыБалақты,сол кездеөздерінепатшаетіптағайындадыБалақөтедана адамеді

38Моабақсақалдарыорнынантұрып,Мадиян ұлдарынабейбітшілікорнатуүшінадамжіберді ӨйткенісолкездеМоабпенМадиянарасындаүлкен шайқаспендұшпандықболды.ЕдомпатшасыБедад ұлыХададМоабдаласындамадияндықтардыжеңген кезденбастапосыкүнгедейінжалғасыпкеледі

39МоабхалқыМадиянхалқынахабаржіберіп, оларменбейбітшілікорнаттыМадиянақсақалдары МадиянхалқыүшінбейбітшілікорнатуүшінМоаб жерінекелді.

40МоабақсақалдарыМадиянақсақалдарымен Исраилденаманқалуүшіннеістеукеректігінкеңесті.

41МоабтыңбарлықхалқыМадиянақсақалдарына: «ЕндіИсраилхалқыайналамыздағыныңбәрінөгіз даладағышөптіжалағандайжалайдыӨйткеніолар бізденкүштіаморлықтардыңекіпатшасынаосылай істеді»,–деді

42МадиянақсақалдарыМоабқабылайдеді: «АморлықтардыңпатшасыСихонсендергеқарсы соғысып,сендердіжеңіп,жерлеріңдібасыпалғанда, МесопотамияданЖанехұлыБеорменоныңұлы БалағамғаадамжібергенінестідікОларкеліп,сендерді қарғадыСондықтанСихонсендердібасыпалып,

43ЕндісендердіоныңұлыБалағамғадажіберіңдер,

қарғасын.Моабақсақалдарыбұлтуралыестіп,Беор ұлыБалағамғахабаржіберудіжөнкөрді.

44СоданМоабпатшасыЗиппорұлыБалақБалағамға елшілерінжіберіп,былайдеді:

45Міне,Мысырданбірхалықшығыпкеледі,оларжер бетінжауып,меніңқарсымакеліпқоныстаныпжатыр

46Ендікеліп,осыхалықтыменіңорнымақарға, өйткеніоларменентымкүштіМүмкін,менолармен шайқасып,олардықуыпшығармынӨйткенісенбата бергенадамбатаалады,алқарғағанадамқарғысқа ұшырайдыдепестідім

47СоданБалақтыңелшілеріБалағамғабарып,Моабқа қарсысоғысуүшінхалықтықарғауүшінБалағамды әкелді

48БалағамИсраилдіқарғауүшінБалаққакелді ЖаратқанИеБалағамға:«Бұлхалықтықарғама, өйткеніолбатаалған»,–деді

49БалақкүнсайынБалағамдыИсраилдіқарғауға көндіреберді,бірақБалағамЖаратқанИенің Балағамғаайтқансөзінеқұлақаспады

50БалақБалағамныңтілегінорындамағанынкөргенде, орнынантұрып,үйінекетті.Балағамдаөзелінеоралып, солжерденМадиянжерінекетті

51ИсраилхалқыМоабжазығынаншығып,Иордан өзенініңжағасында,Бет-ЕсимоттанМоабжазығының шетіндегіӘбел-Шитимгедейінқоныстанды

52ИсраилхалқыШиттимжазығындатұрғанда,Моаб қыздарыменазғындықжасайбастады.

53ИсраилхалқыМоабқажақындағанда,Моабхалқы Исраилхалқыныңқосыныңқарсысынашатырларын тікті.

54МоабұлдарыИсраилұлдарынанқорқып,олардың барлықсұлуқыздарыменәйелдеріналып,алтын-күміс жәнеқымбаткиімдеркигізді.

55Моабхалқысоләйелдердіөзшатырларыныңесігіне отырғызды,осылайшаисраилдіктеролардыкөріп, оларғабұрылып,Моабқақарсысоғыспасын.

56МоабтыңбарлықұлдарыИсраилұлдарынаосылай істеді,әркімөзәйеліменқызыншатырыныңесігіне қойды.БарлықИсраилұлдарыМоабұлдарыныңбұл әрекетінкөріп,Моабқыздарынабұрылып,оларға құмарланып,соларғабарды

57БіреврейМоабшатырыныңесігінекеліп,моабтық қыздыкөріп,оғанқұмарланып,шатырдыңесігінде оғанқалағанынайтса,оларбіргесөйлесіптұрғанда, шатырдағыларшығып,еврейгемынасөздердіайтатын:

58Біздіңағайындыекенімізді,бәрімізЛұттыңжәне

60Соданкейіноғаншарапберді,олішіп,масболды

ішіпалғандықтан,неістепжатқанынбілмегендіктен, оғанқалағаныністеді.

61МоабхалқыШиттимжазығындаисраилдіктерге осылайістеді.ОсығанбайланыстыЖаратқанИенің ашуыИсраилгелаулап,олардыңарасынаіндетжіберді. Исраилдіктердіңжиырматөртмыңықайтысболды

62ШимонұрпағынанСалуұлыЗимриесімдібірадам бүкілИсраилхалқыныңкөзіншеМадиянпатшасы СурдыңқызыМадияндықКосбименбайланысорнатты

63ДіниқызметкерХаронныңнемересі,Елазердіңұлы ФинеасЗимридіңбұлзұлымісінкөріп,найзасыналып, орнынантұрып,олардыңсоңынанқуып,екеуінде шаншыпөлтірді.ОсылайшаИсраилхалқыныңіндеті тоқтады

86-ТАРАУ

1ІндеттенкейінсолкездеЖаратқанИеМұсағажәне діниқызметкерҺаронныңұлыЕлазарғабылайдеді:

2Исраилхалқыныңбүкілқауымыныңбасшыларын, жиырмажастанасқандарды,шайқасқақатысқандардың барлығынсанапшығыңыз.

3МұсаменЕлазарИсраилұлдарынәулеттерібойынша санапшықты,бүкілИсраилдіңсаныжетіжүзжетіжүз отызболды.

4Леуіруыныңбірайлықжәнеоданжоғарыжастағы адамдарыныңсаныжиырмаүшмыңболды,алолардың арасындаСинайшөліндеМұсаменХарон санағандардыңешқайсысыболғанжоқ

5ӨйткеніЖаратқанИеоларғашөлдаладаөлетіндерін айтқандықтан,олардыңбәріқырылыпқалды.Ефуне ұлыХалеппенНұнұлыЕшуаданбасқаешкімқалмады 6ОсыданкейінЖаратқанИеМұсағабылайдеді: «Исраилұлдарынаайт,оларөзбауырларыИсраил ұлдарыныңістеріүшінМадияннанкекалсын»

7Мұсасолайістеді,сондаИсраилұлдарыарасынанәр руғамыңнанонекімыңадамдытаңдап,Мадиянға барды

8Исраилхалқымадияндықтарғақарсысоғысып, барлықеркектерді,сондай-ақмадияндықтардыңбес әміршісінөлтірді,алБеорұлыБалағамдысемсермен өлтірді

9Исраилдіктермадияндықтардыңәйелдерін,олардың кішкентайларын,малдарынжәнебарлықмүлкін тұтқынғаалды

10Оларбарлықолжаменолжаныалып,Моаб жазығындағыМұсаменЕлазарғаәкелді

11Мұса,Елазаржәнеқауымныңбарлықбасшылары олардықуанышпенқарсыалуғашықты

12ОларМадияннантүскенбарлықолжаныбөлісіп алды,алИсраилұлдарыөзбауырларыИсраилұлдары үшінМадияннанкекалды.

87-ТАРАУ

1СолкездеЖаратқанИеМұсағабылайдеді:«Міне, күндеріңаяқталыпкеледі.ЕндіқызметшіңНұнұлы Ешуаныалып,киелішатырғақойМеноғанбұйрық беремінМұсасолайістеді

2СондаЖаратқанИешатырдабұлтбағанасындапайда

3ЖаратқанИеНұнұлыЕшуағабылайдепбұйырды: «Күштідебатылбол,өйткенісенИсраилхалқынМен оларғабереміндепантбергенжергеалыпбарасың,ал Менсеніменбіргеболамын»

4МұсаЕшуағабылайдеді:«Берікжәнебатылбол, өйткенісенИсраилұлдарынжердімұраетесің,ал ЖаратқанИесеніменбіргеболады,Олсенітастамайды да,тастамайды,қорықпада,көңіліңтүспесін»

5МұсабүкілИсраилхалқыншақырыпалып,оларға былайдеді:«ҚұдайларыңЖаратқанИеніңсендерге шөлдаладажасағанбарлықжақсылықтарынкөрдіңдер

6Ендіосызаңныңбарлықсөздерінорындап, ҚұдайларыңЖаратқанИеніңжолыменжүріңдер, ЖаратқанИебұйырғанжолданоңғада,солғада таймаңдар

7МұсаИсраилхалқынаЖаратқанИебұйырғандай,сол жердеорындауғатиістіережелерді,шешімдермен заңдардыүйретті

8ОлоларғаЖаратқанИеніңжолынжәнеОның заңдарынүйретті;міне,оларҚұдайдыңМұсаарқылы Исраилхалқынабергензаңкітабындажазылған

9МұсаИсраилұлдарынаөсиетайтыпболғаннанкейін, ЖаратқанИеоған:«Абаримтауынашығып,солжерде өл,ағаңҺаронсияқтыөзхалқыңақосыл»,–деді 10МұсаЖаратқанИеніңбұйрығыменМоабжеріне көтеріліп,исраилдіктердіңМысыржеріненшыққаннан кейінгіқырықыншыжылыЖаратқанИенің бұйрығыменсолжердеқайтысболды.

11ИсраилхалқыМоабжазығындаМұсаүшінотызкүн бойыжылады,соданкейінМұсаүшінжылап,жоқтау күндеріаяқталды.

88-ТАРАУ

1МұсақайтысболғаннанкейінЖаратқанИеНұнұлы Ешуағабылайдеді:

2Орныңнантұрып,Иорданөзеніненөтіп,МенИсраил халқынабергенжергебарСенсолжердіИсраил халқынамұраетесің

3Аяқтарыңныңтабаныбасатынәрбіржерсендердікі болады,ЛиваншөліненбастапұлыПератөзенінедейін шекараларыңболады

4Өмірбойыешкімсағанқарсытұраалмайды;Мен Мұсаменбіргеболғанымдай,сенімендебіргеболамын ТекМұсаөсиететкенбарлықзаңдыорындауғабатыл да,берікболБарлықісіңдетабысқажетуүшінжолдан оңғада,солғадабұрылма 5СондаЕшуаИсраилдіңбасшыларынабылайдеп

6Исраилұлдарыныңбасшыларысолайістеді,халыққа

оныңтұрғындарыбізденқорқып,есінентаныпқалды», –деді.

9ОсыданкейінЕшуатаңертеңтұрып,бүкілИсраил халқыменбіргеШиттимненжолғашықты.Ешуабүкіл ИсраилхалқыменбіргеИорданөзеніненөтті.Ешуа сексенекіжастаеді,олИсраилхалқыменбіргеИордан өзеніненөтті

10ХалықбіріншіайдыңоныншыкүніИорданнан шығып,ИерихонныңшығысбұрышындағыГылғалда қостікті

11ИсраилхалқыМұсазаңындажазылғандай,айдыңон төртіншікүніИерихонжазығында,Гилгалда Құтқарылумейрамынтойлады.

12Пасхамерекесініңкелесікүніманнатоқтады, сондықтанИсраилхалқыүшінманнақалмады,олар Қанаханжерініңөнімдерінжеді.

13ИерихонИсраилхалқыүшінтолығыменжабық болды,ешкімшықпадыда,кірмедіде

14ЕкіншіайдыңбіріншікүніЖаратқанИеЕшуаға былайдеді:«Тұр,міне,МенИерихондыжәнеоның барлықхалқынсеніңқолыңабердімБарлық жауынгерлеріңқаланыкүнінебірретайналыпөтсін, алтыкүнбойыосылайісте

15Діниқызметкерлеркернейтартып,сіздеркернейдің дыбысынестігенде,бүкілхалыққаттыайқайлап,қала қабырғаларықұлайдыБарлықхалықөз қарсыластарынақарсышығады

16ЕшуаЖаратқанИеніңбұйырғандарыныңбәрін орындады

17Жетіншікүніоларқаланыжетіретайналыпшықты, алдіниқызметкерлеркернейтартты.

18Жетіншіретшайқасқанда,Ешуахалыққа: «Айқайлаңдар,өйткеніЖаратқанИебүкілқаланы біздіңқолымызғаберді»,–деді.

19ТекқаламеноныңішіндегініңбәріЖаратқанИенің қарғысынаұшырайды,сондықтанИсраилқосын қарғысатып,онымазаламауүшінсолқарғысатылған нәрседенаулақболыңдар

20Бірақбарлықкүміс,алтын,жезжәнетемір ЖаратқанИегебағышталып,ЖаратқанИенің қазынасынатүседі

21Халықкернейтартып,қаттыайқайлады Иерихонныңқабырғаларықұлады.Барлықхалық көтеріліп,әрқайсысыоныңалдындатұрдыОлар қаланыбасыпалып,ондағыныңбәрін,еркекпенәйелді, жаспенкәріні,өгізбенқойды,есектердіқылыштың жүзіменжойды

22Оларбүкілқаланыотқаорады,теккүміспеналтын, жезбентемірденжасалғаныдыстардығанаЖаратқан Иеніңқазынасынасалды

23СолкездеЕшуаантберіп:«Иерихондысалғанадам қарғысатсын!Олөзініңтұңғышұлыныңіргетасын қалап,кішіұлыныңқақпаларынорнатады»,–деді

24ЯһуданыңұлыЗерахтыңнемересі,Забдидің немересі,ҚармидіңұлыАханқарғысатқырзатқа опасыздықжасап,онышатырғатығыпқойдыСонда ЖаратқанИеніңқаһарыИсраилгеқарсылаулады. 25Осыданкейін,ИсраилхалқыИерихондыөртеп жібергенненкейін,ЕшуаАйдыбарлап,оғанқарсы соғысуғаадамдаржіберді.

26Солкездеадамдарбарып,Айдыбарлап,қайтып келіп:«БарлықхалықсеніменбіргеАйғабармасын, текүшмыңдайадамбарып,қаланыбасыпалсын, өйткеніондағыадамдараз»,–деді.

27Ешуасолайістеді,оныменбіргеүшмыңғажуық исраилдікадамАйқаласыныңадамдарыменшайқасты 28Исраилгеқарсышайқасқаттыболды,Айадамдары отызалтыисраилдікадамдыөлтірді,алисраилдіктер Айадамдарынанқашыпкетті

29Мұныкөргенде,Ешуакиімінжыртып,Жаратқан Иеніңалдында,Исраилақсақалдарыменбірге,жерге етпетіненжығылдыОларбастарынатопырақшашты

30СондаЕшуабылайдеді:«Уа,ЖаратқанИе,негебұл халықтыИорданнанөткіздің?Исраилдіктер жауларынанбастартқаннанкейінменнеайтайын?» 31Ендіжердіңбарлыққанахандықтарымұныестіп, біздіқоршапалып,атымыздыөшіріптастайды 32ЖаратқанИеЕшуағабылайдеді:«Негежергеқұлап түсесің?Тұрда,кет,өйткеніисраилдіктеркүнәжасап, қарғысатқаннәрсеніалыпқойдыЕгероларқарғыс атқаннәрсеніараларынанжоймаса,Меноларменбірге болмаймын».

33Ешуаорнынантұрып,халықтыжинап,Жаратқан ИеніңбұйрығыменУримдіәкелдіСондаЯһударуы таңдалды,алҚармиұлыАхантаңдалды.

34СондаЕшуаАханға:«Ұлым,неістедің,айтшы»,–дедіАхан:«ОлжаныңарасынанШинардыңәдемі киімін,екіжүзшекелкүмістіжәнесалмағыелушекел алтындыкөрдімМеноларғақұмарланып,оларды алдым,міне,олардыңбәрішатырдыңортасында,жерде жасырыныпжатыр»,–деді.

35Ешуаадамдарынжіберіп,олардыАханның шатырынаналыпкетті,оларЕшуағаәкелді

36ЕшуаАханды,оныңосыыдыс-аяқтарын,ұлдары менқыздарынжәнеоғантиесілібарлықзаттардыалып, Ахораңғарынаалыпкелді

37Ешуаолардысолжердеотқаөртепжіберді,ал барлықисраилдіктерАхандытаспенатқылапөлтірді, оныңүстінетасүйіндісінқойдыСондықтанолсол жердіАхораңғарыдепатады,осылайшаЖаратқан ИеніңашуыбасылдыСоданкейінЕшуақалағакеліп, оныменшайқасты

38ЖаратқанИеЕшуағабылайдеді:«Қорықпа, үрейленбеМіне,МенАйқаласын,оныңпатшасымен халқынсеніңқолыңабердімСеноларғадаИерихон меноныңпатшасынаістегеніңдіістейсің.Теконың олжасыменмалынөздеріңеолжаретіндеалып, қаланыңартынаторуылдаңдар».

39ЕшуаЖаратқанИеніңсөзінесайәрекететіп, соғысқааттанғандардыңарасынанотызмыңбатыр адамдытаңдапалып,олардықаланықоршауғажіберді

43Айдыңадамдарыисраилдіктердіқудалауүшін қаладағыбарлықадамдардыжинады.Оларқаладан шығып,бірде-біреуінқалдырмай,қаланыашық қалдырып,исраилдіктердіқудалады.

44Сондатұтқындатұрғандарорындарынантұрып, қалағаасығыскеліп,оныбасыпалып,өртепжіберді Айдыңадамдарыкерібұрылыпқараса,қаланыңтүтіні аспанғакөтеріліпжатқанынкөріп,шегінугеешқандай амалқалмады

45АйдыңбарлықадамдарыИсраилдіңортасында, кейбіреулеріекіжақта,кейбіреулеріекіншіжақта тұрдыОларолардықырыптастады,ешқайсысытірі қалмады.

46ИсраилдіктерАйпатшасыМелоштытірідейұстап алып,ЕшуағаәкелдіЕшуаоныағашқаіліпқойды,ол қайтысболды.

47Исраилдіктерқаланыөртепжібергенненкейін, қалағаоралып,ондағылардыңбәрінқылыштың жүзіменқырыпсалды.

48Айқаласыныңеркектеріменәйелдерініңішінде қазатапқандардыңсаныонекімыңболды;текмалмен қаладанолжанығанаөздерінеалды,бұлЖаратқан ИеніңЕшуағаайтқансөзінесәйкесболды

49Иорданныңарғыжағындағыбарлықпатшалар, Қанаханныңбарлықпатшалары,Исраилұлдарының ИерихонменАйғажасағанзұлымдықтарытуралы естіп,Исраилгеқарсысоғысуүшінжиналды 50Гибеонтұрғындарығанаисраилдіктергеқарсы соғысып,олардыңқазатабуынанқаттықорқып, айлакерлікпенәрекететтіОларЕшуағажәнебүкіл Исраилгекеліп:«Бізалысжерденкелдік,ендібізбен келісімжасаңдар»,–деді

51Гибеонтұрғындарыисраилдіктергешабуылжасап, оларменкелісімжасап,бейбітшілікорнатты.Қауым басшыларыоларғаантбердіБірақкейін исраилдіктердіңөздерінекөршіекенінжәнеолардың арасындатұратынынбілді.

52Бірақисраилдіктеролардыөлтірмеді,өйткеніолар ЖаратқанИеніңатыменантбергендіктен,отыншауып, сутасушыболды.

53Ешуаоларға:«Негеменіалдап,бізгеосылай істедіңдер?»–депсұрағанда,олар:«Сеніңбарлық аморлықпатшаларғаістегендеріңніңбәрі қызметшілеріңеайтылды,бізөзөмірімізүшінқатты қорқып,осылайістедік»,–депжауапберді

54СолкүніЕшуаолардыотыншабуғажәнесутартуға тағайындады,алолардыИсраилдіңбарлықруларына құлетіпбөліпберді.

55ИерусалимпатшасыАдониседекИсраилхалқының ИерихонменАйғажасағанбарлықістерінестігенде, ХебронпатшасыХохамға,ЯрмуттағыПирампатшаға, ЛахишпатшасыЯпияғажәнеЕглонпатшасыДеберге былайдепхабаржіберді:

56Мағанкеліп,мағанкөмектесіңдер,бізИсраил халқыменбейбітшілікорнатқанГибеонтұрғындарын жеңеміз

57Оларбасқосты,сондааморлықтардыңбеспатшасы теңізжағалауындағықұмдайкөп,барлыққостарымен

58Осыпатшалардыңбарлығыкеліп,Гибеонның

59ЕшуаменбарлықәскерГилгалданөрлепшықты. Ешуакенеттеноларғашабуылжасап,беспатшаны қаттықырғынғаұшыратты

60ЖаратқанИеолардыИсраилхалқыныңалдында ұятқақалдырдыОларГибеондақаттықырғынға ұшырап,Бет-Хоронғақарайөрлейтінжолмен МаккедағадейінқудаладыОларИсраилхалқынан қашыпқұтылды

61Оларқашыпбаражатқанда,ЖаратқанИеоларға аспаннанбұршақжаудырды,сондаоларИсраил ұлдарыныңқырғынынангөрібұршақжауыпөлді 62Исраилдіктеролардықуыпжетті,бірақоларжол бойындаолардықырып-жоюдыжалғастырды

63Оларшайқасыпжатқанда,күнкешкеқарайбатып баражатқанда,Ешуабүкілхалықтыңкөзінше:«Күн, Гибеондатоқта,алХаялонаңғарындаайдайбол,халық жауларынанкекалғанша»,–деді

64ЖаратқанИеЕшуаныңдаусынақұлақасып,күн аспанныңортасындатоқтапқалды,олотызалтыминут тоқтапқалды,алайдатоқтап,күнібойыбатуға асықпады.

65Оғандейінде,кейіндеЖаратқанИеніңадам дауысынақұлақасқанкүніболғанемес,өйткені ЖаратқанИеИсраилүшіншайқасты.

89-ТАРАУ

1ЖаратқанИеаморлықтардыЕшуаменИсраил халқыныңқолынабергенкүніЕшуабүкілИсраил халқыныңалдындамынаәндіайтты:

2Уа,ЖаратқанИем,Сенқұдіреттіістержасадың,ұлы істержасадың;Сағантеңкелетінкімбар?Ернімсенің атыңдымадақтайды.

3Меніңізгілігім,меніңбекінісім,меніңбиікмұнарам, менсағанжаңаәнайтамын,алғысайтамын,сенменің құтқаруымныңкүшісің.

4Жербетініңбарлықпатшаларысенімадақтайды, әлемніңәміршілерісағанәнайтады,Исраилұлдары сеніңқұтқарылуыңақуанады,оларсеніңкүшіңеән айтып,мадақтайды

5Уа,ЖаратқанИем,бізСағансеніптапсырдық;Сен біздіңҚұдайымызсыңдедік,өйткеніСенбіздің панамызжәнежауларымызғақарсыберік мұнарамызсың.

6БізСағанжалбарындық,бірақұялмадық,Саған сендік,жәнеқұтқарылдық;бізСағанжалбарынған кезде,Сенбіздіңдауысымыздыестідің,жанымызды

9Жербетіндегібарлықәміршілербаскөтерді, халықтардыңпатшаларыбасқосты,оларСенің алдыңдақозғанжоқ,Сеніңшайқастарыңдықалап тұрды.

10Сеноларғаашуыңменқарсышығып,қаһарыңды төктің;ашуыңменолардыжойып,жүрегіңдеқырып тастадың

11ХалықтарСеніңқаһарыңнанжалмапкетті, патшалықтарСеніңқаһарыңнанқұлады,Сенқаһарың төгілгенкүніпатшалардыжараладың

12Сеноларғақаһарыңдытөктің,қаһарыңоларды басыпалды;сенолардыңзұлымдығыноларғабұрып, зұлымдықтарыменолардыжойыпжібердің.

13Оларқақпанқұрып,соғанқұлады,торғатығылып, аяқтарыілініпқалды

14«Қылыштарыменжердіиемденді,қаланы қолдарыменмекендеді»дегенбарлықжауларыңа қарсықолыңдайынедіСенолардыңбет-әлпетінұятқа қалдырдың,мүйіздерінжергеқұлаттың,қаһарыңмен олардықорқытып,ашуыңменжойдың 15Жерсеніңоларғақарсысоққандауылыңның дыбысынандірілдеп,дірілдеді,сенолардыңжандарын өлімненаямадың,өмірлерінкөргетүсірдің

16Сенолардыдауылыңдақудаладың,құйыныңда жойыпжібердің,жаңбырларынбұршаққа айналдырдың,олартұраалмайтындайтерең шұңқырларғақұлады

17Олардыңөліктерікөшелердіңортасына лақтырылғанқоқыссияқтыеді

18ОларСеніңқаһарыңменкүйреп,жойылды,Сен халқыңдықұдіретіңменқұтқардың.

19СондықтанжүрегімізСағанқуанады,жанымыз Сеніңқұтқаруыңменмадақтанады

20ТілдерімізСеніңқұдіретіңдібаяндайды,БізСенің кереметістеріңдіәнайтып,мадақтаймыз

21ӨйткеніСенбіздіжауларымызданқұтқардың,бізге қарсышыққандарданқұтқардың,олардыалдымыздан жойып,аяғымыздыңастынатүсірдің

22Уа,ЖаратқанИем,Сеніңбарлықжауларыңосылай жойылады,алзұлымдарыңжелайдағансабансияқты, алСеніңсүйіктілеріңсужағасындағыағаштарсияқты болады

23Сонымен,ЕшуаменоныменбіргебүкілИсраил барлықпатшалардыжеңіп,бірде-біртіріқалғанжоқ, Гилгалдағылагерьгеоралды

24Беспатшашайқастанжаяуқашып,үңгіргетығылды. Ешуаолардышайқасалаңынаніздеді,бірақтаба алмады.

25КейінірекЕшуаға:«Патшалартабылды,оларүңгірге тығылыпотыр»,–дегенхабаржетті 26Ешуа:«Үңгірдіңаузынакүзетшілерқойыңдар,олар өздеріналыпкетпесін»,–деді.Исраилдіктерсолай істеді

27ЕшуабүкілИсраилдішақырыпалып,әскер басшыларына:«Аяқтарыңдыосыпатшалардың мойнынақойыңдар»,–дедіСондаЕшуа:«Жаратқан Иебарлықжауларыңадасолайістейді»,–деді.

28СоданкейінЕшуапатшалардыөлтіріп,үңгірге лақтырып,үңгірдіңаузынаүлкентастарқоюды бұйырды.

29СоданкейінЕшуасолкүніқасындағыбарлық адамдарменбіргеМакедағааттанып,онықылыштың

30Олқаладағыбарлықжандардыжәнебарлық тұрғындардытолығыменжойыпжіберді.Иерихонға істегенінпатшаменоныңхалқынадаістеді

31СоданкейінолЛибнағақарайжылжып,онымен шайқасты.ЖаратқанИеоныоныңқолынаберді.Ешуа қаланыжәнеоныңбарлықтұрғындарынсемсердің жүзіменқырып-жойдыИерихонғаістегенінолда, оныңпатшасыдаістеді

32СолжерденолЛахишкеқарсышайқасуғааттанды ГазапатшасыХорамЛахиштұрғындарынакөмектесу үшінөрлепкеттіЕшуаоныжәнеоныңхалқынешкім қалмайқырыптастады

33ЕшуаЛахыштыжәнеоныңбарлықхалқынбасып алып,Либнағаістегеніністеді

34ЕшуасолжерденЕглонғабарып,оныдабасыпалып, қаланыжәнеоныңбарлықхалқынсемсердіңжүзімен қырыптастады

35СолжерденолХебронғабарып,оныменшайқасып, басыпалып,толығыменжойыпжіберді.Солжерден

шайқасып,қылыштыңжүзіменқырыпсалды

36Олондағыбарлықжандыжойыпжіберді,ешкімді тіріқалдырмадыИерихонғаістегенінсолжергежәне оныңпатшасынадаістеді

37ЕшуаҚадеш-БарнеаданАзағадейінгі аморлықтардыңбарлықпатшаларынжеңіп,олардың жерінбірденбасыпалды,өйткеніЖаратқанИеИсраил үшіншайқасқанеді.

38ЕшуабүкілИсраилменбіргеГилгалдағылагерьге келді

39СолкездеХасорпатшасыЯбинЕшуаның аморлықтардыңпатшаларынанеістегенінестігенде, МадиянпатшасыЖобатқа,ШимронпатшасыЛабанға, АхшафпатшасыЕфалғажәнеаморлықтардыңбарлық патшаларынабылайдепхабаржіберді:

40Тезірекбізгекеліп,бізгекөмектесіңдер,сондабіз Исраилхалқыноларбізгешабуылжасап, аморлықтардыңбасқапатшаларынаістегендей,бізгеде істемесбұрын,олардыжеңеаламыз

41ОсыпатшалардыңбәріХасорпатшасыЖабиннің сөздерінеқұлақасып,барлықәскерлерімен,онжеті патшаменбіргеаттандыОлардыңхалқытеңіз жағалауындағықұмдайкөпболды,аттарменарбалар сансызкөпболдыОларкеліп,Меромсуларының

45СолкездеЕшуаХасорғаоралып,онысемсермен қырып,ондағыбарлықжандыөлтіріп,өртепжіберді. АлЕшуаХасорданШимронғабарып,оныталқандап, толығыменжойыпжіберді.

46СолжерденолАхшафқаөтіп,Шимронғаістегенін солжергедеістеді

47СолжерденолАдуламғаөтіп,ондағыбарлық адамдардықырыпсалды.ОлАхшафпенШимронға істегенінАдуламғадаістеді

48Ололарданөзіжеңгенпатшалардыңбарлық қалаларынаөтіп,қалғанхалқынқырып,толығымен жойыпжіберді

49Исраилдіктертеколжаларыменмалдарынғана олжаетті,бірақоларөлтіргенәрбірадамдытірі қалдырмады

50ЖаратқанИеМұсағабұйырғандай,Ешуаменбүкіл Исраилдесолайістеді,оларештеңеденкемболғанжоқ 51Сонымен,ЕшуаменбүкілИсраилхалқыЖаратқан Иебұйырғандай,бүкілҚанаханжерінбасыпалып, олардыңбарлықпатшаларын,отызбірпатшаны, өлтірдіИсраилхалқыолардыңбүкілжерінбасыпалды 52ИорданныңарғыжағындағыСихонменОг патшалықтарынанбасқа,Мұсакөптегенқалаларды басыпалғанболатынМұсаолардыРубенменҒад руларынажәнеМанасаруыныңжартысынаберді.

53ЕшуаИорданныңбатысжағындағыбарлық патшалардыжеңіп,олардытоғызруғажәнеИсраилдің жартыруынамұрағаберді.

54Ешуаосыпатшаларменбесжылбойысоғысып, олардыңқалаларынисраилдіктергеберді,ал аморлықтарменқанахандықтардыңбарлық қалаларындағышайқастанкейінжертынышталды

90-ТАРАУ

1ИсраилхалқыИорданөзеніненөткенненкейінгі бесіншіжылдыңсолкезі,яғниИсраилхалқы қанахандықтарменсоғыстандемалғаннанкейін,сол кездеЕдомменКиттимхалқыарасындаүлкенжәне ауыршайқастарболып,КиттимхалқыЕдомғақарсы соғысты

2КиттимпатшасыӘбианпатшабилікқұрғанотыз біріншіжылы,яғниКиттимұлдарыныңкүшті жауынгерлерінентұратынүлкенәскерменбірге аттандыОлЕсауұлдарыменшайқасуүшінСейірге аттанды.

3ЕдомпатшасыХададоныңхабарынестіп,онымен қарсыалуүшінкөпадамменжәнекүштіәскермен аттанып,Едомдаласындашайқасқашықты

4КиттимніңқолыЕсауұрпақтарынақаттыәсеретті КиттимніңұрпақтарыЕсауұрпақтарынанжиырмаекі мыңадамдықырыпсалды,алЕсауұрпақтарыныңбәрі оларданқашыпкетті

5Киттимұлдарыолардықуыпжетіп,Едомпатшасы ХададқажеттіХададолардыңалдындажүгіріпкеле жатқанедіХададонытірідейұстапалып,Киттим патшасыӘбианғаалыпкелді.

6Әбианоныөлтірудібұйырды,алЕдомпатшасы Хададбилігініңқырықсегізіншіжылындақайтыс болды.

7КиттимұлдарыЕдомдықудалаудыжалғастырып, олардықаттықырып-жойды,алЕдомКиттим ұлдарынабағыныштыболды 8КиттимұлдарыЕдомғабилікетті,алЕдомКиттим ұлдарыныңқоластынаөтіп,солкүнненбастап біртұтаспатшалыққаайналды

9Солкезденбастаполарбастарынкөтереалмады,ал олардыңпатшалығыКиттимұлдарыменбіртұтас болды

10АбианЕдомғаәміршілердітағайындады,ал ЕдомныңбарлықұлдарыАбианғабағыныштыжәне салықтөлеушіболды,алАбианөзжеріКиттимге оралды.

11Олқайтыпоралғанда,билігінжаңартып,өзіне патшарезиденциясыретіндекеңжәнебекіністісарай салдыжәнеКиттимменЕдомұлдарынасенімдітүрде билікетті

12Солкүндері,Исраилхалқыбарлыққанахандықтар менаморлықтардықуыпшыққаннанкейін,Ешуа қартайып,жасыұлғайғанеді

13ЖаратқанИеЕшуағабылайдеді:«Сенқартайып, өмірсүругешаққалдың,алжердіңкөпбөлігіәліде иеленугежатады»

14ЕндібұлжердітоғызруғажәнеМанасаруының жартысынамұраретіндебөліпберіңдер.Ешуаорнынан тұрып,ЖаратқанИеніңайтқаныністеді

15ОлбүкілжердіИсраилруларынаолардың бөлімшелерінеқараймұраретіндебөліпберді.

16БірақЛеуіруынаолмұрабермеді,өйткеніЖаратқан ИеніңМұсаарқылыайтқанындай,ЖаратқанИенің құрбандықтарыолардыңмұрасыболды.

17ЖаратқанИеМұсаарқылыайтқанындай,Ешуа ЕфунеұлыХалепкеағайындарынанбірбөліккежоғары Хебронтауынберді.

18СондықтанХеброносыкүнгедейінХалеппеноның ұлдарыныңмұралықжеріболыптабылады

19ЕшуаЖаратқанИеніңбұйрығыбойыншабүкіл жердіжеребеарқылыбүкілИсраилхалқынамұраға бөлуүшінбөліпберді

20Исраилдіктерөзмұралықжерлеріненлеуіліктерге қалалар,малдарынажайылымдарменмүлікберді ЖаратқанИеМұсағабұйырғандай,Исраилдіктержерді үлкеннемесекішіжерінеқарамастанжеребеарқылы бөлісті

21Оларөзшекараларыбойыншажердіиемденуге кетті,алИсраилхалқыНұнұлыЕшуағаөзарасынан мұралықжерберді

22ЖаратқанИеніңбұйрығыменолароғанөзісұраған ЕфраимтауындағыТимнат-СерахқаласынбердіОл қаланысалып,сондатұрды

23ДіниқызметкерЕлазар,НұнұлыЕшуажәнеру

Джашер

қолынабердіЖаратқанИеніңИсраилхалқынаайтқан барлықжақсылықтарыныңешқайсысыорындалмады. Иә,ЖаратқанИебәрінорындады 26Ешуабарлықисраилдіктердішақырыпалып,оларға батасынберіп,ЖаратқанИегеқызмететудібұйырды. Соданкейінолардыжіберді,оларәрқайсысыөз қаласына,әрқайсысыөзмұралықжерінекетті

27ИсраилхалқыЕшуаныңөмірініңбарлықкүндерінде ЖаратқанИегеқызмететті,алЖаратқанИеоларға айналасындағылардантыныштықсыйлады,оларөз қалаларындақауіпсізтұрды

28СолкүндеріКиттимпатшасыАбианпатшалығының отызсегізіншіжылында,яғниЕдомғабилікқұрған жетіншіжылындақайтысболдыОныөзісалғанжерге жерледі,алЛатинусоныңорнынаелужылбилікетті 29Билікқұрғанкездеоләскержинап,Яванұлы ЕлишаныңұлдарыБританияменКернания тұрғындарынақарсысоғысып,олардыжеңіп,баж салығынтөледі.

30СоданкейінолЕдомныңКиттимніңқоластынан көтерілісжасағанынестіді,аллатындықтароларға барып,олардыжеңіп,бағындырып,Киттимұлдарының қоластынаберді,алЕдомКиттимұлдарыменбірге мәңгілікпатшалыққаайналды

31Едомдакөпжылдарбойыпатшаболғанжоқ,ал олардыңбилігіКиттимұлдарыменолардың патшасыныңқолындаболды

32ИсраилдіктерИорданөзеніненөткенненкейін жиырмаалтыншыжылы,яғниИсраилхалқы Мысырданшыққаннанкейінгіалпысалтыншыжылы Ешуақартайып,жасыұлғайып,жүзсегізжастаеді.

33ЖаратқанИебарлықисраилдіктердіайналасындағы жауларынантыныштандырғаннанкейін,Ешуабүкіл Исраилді,олардыңақсақалдарын,төрешілерімен басқарушыларыншақырдыЕшуаИсраилақсақалдары ментөрешілерінебылайдеді:«Міне,менқартайып, жасымұлғайды.ЖаратқанИеніңсендердің алдарыңнанқуыпжібергенбарлықхалықтарғане істегенінкөрдіңдер,өйткенісендерүшінкүрескен ЖаратқанИеніңӨзі.

34СондықтанендіМұсазаңыныңбарлықсөздерін сақтауғажәнеорындауғабелбуыңдар,оданоңғада, солғадаауытқымаңдар,жердеқалғанхалықтардың арасынакірмеңдер;олардыңқұдайларыныңатын айтпаңдар,бірақбүгінгікүнгедейіністепкеле жатқандарыңыздай,ҚұдайларыңЖаратқанИегеберік болыңдар

35ЕшуаИсраилхалқынөмірбойыЖаратқанИеге қызмететугеқаттышақырды

36Сондабарлықисраилдіктер:«Бізде,балаларымыз да,немерелеріміздіңнемерелеріде,ұрпақтарымызда мәңгіліккеҚұдайымызЖаратқанИегеқызметететін боламыз»,–деді

37СолкүніЕшуахалықпенкелісімжасап, исраилдіктердіжіберді,сондаоларәрқайсысыөз мұралықжерінежәнеөзқаласынакетті

38СолкүндеріИсраилхалқыөзқалаларындақауіпсіз өмірсүріпжатқанда,Мысырданалыпшыққанатабабаларыныңтабыттарынәрқайсысыөзбалаларының

41ШимонменЛевидіңсүйектеріноларШимон ұрпақтарынабергенМаудақаласынажерледі,алқала маңыЛеуіұрпақтарынатиесіліболды

42ЯһудалықтарБетлехемніңқарсысындағыБенжамин қаласынажерленді

43ИсахарменЗабулунныңсүйектерінСидонға, балаларынатиесіліжергекөмді

44Данөзбалаларыныңқаласында,Ештаелде,жерленді, алНафталименАширдіҚадеш-Нафталиде,әрқайсысы өзбалаларынабергенжерінежерледі

45ЖүсіптіңсүйектерінЖақыпХамордансатыпалған жәнеЖүсіпкемұрағаберілгенжертеліміндегі Сихемдегіжерқойнынақойды

46ОларБенияминдіИерусалимдегіебустіктердің қарсысындағыжерледі,алолБенияминұрпақтарына тиесіліеді;Исраилұлдарыәкелерінөзбалаларының қаласынажерледі

47ЕкіжылданкейінНұнұлыЕшуажүзонжасында

қызмететті.

48Ешуаныңбасқадаістері,оныңшайқастарымен

айтқансөздерініңкітабындажәнеМұса,Ешуажәне ИсраилұлдарыжазғанЖаратқанИеніңсоғыстары кітабындажазылған

49ИсраилхалқыЕшуаныЕфраимтаулыаймағындағы оғантиесіліТимнат-Серахтажерледі.

50СолкүндеріХаронныңұлыЕлазарқайтысболды, оныұлыФинеасқатиесілі,оғанЕфраимтауындағы берілгентөбегежерледі.

91-ТАРАУ

1Солкезде,Ешуақайтысболғаннанкейін, қанахандықтарәлідесолжердееді,алисраилдіктер олардықуыпшығудышешті.

2ИсраилхалқыЖаратқанИеден:«Қанахандықтарға қарсысоғысуүшінбізденкімбіріншіболыпбарады?» –депсұрады.ЖаратқанИе:«Яһудабарады»,–деді. 3ЯһударуыШимонруына:«Бізбенбіргежерімізгебар, бізқанахандықтарменшайқасамыз,сеніңжеріңеде сендерменбіргебарамыз»,–дедіШимонруыЯһуда руыменбіргебарды

4Яһудахалқықанахандықтарғақарсыаттанып,

Джашер

істегендей,ҚұдаймағандасолайжазасынбердіОлар оныИерусалимгеалыпкелді,олсолжердеқайтыс болды»

7ШимонұлдарыЯһудаұлдарыменбіргеаттанып, қанахандықтардықылыштыңжүзіменқырды.

8ЖаратқанИеЯһудаұлдарыменбіргеболды,олар таудыиемдендіЖүсіптіңұлдарыБетелге,яғниЛузға, көтерілді,ЖаратқанИеоларменбіргеболды.

9ЖүсіптіңұлдарыБетелдібарлапшықтыКүзетшілер қаладаншығыпкележатқанбірадамдыкөріп,оны ұстапалып,оған:«Бізгеқаланыңкіреберісінкөрсетіңіз, бізсізгемейірімділіктанытамыз»,–деді

10Соладамоларғақаланыңкіреберісінкөрсетті,сонда Жүсіптіңұлдарыкеліп,қаланықылыштыңжүзімен қырыптастады

11Оларсоладамдыотбасыменбіргежіберді.Ол хеттіктергебарып,қаласалып,оныЛуздепатады Осылайшабарлықисраилдіктерөзқалаларында,ал исраилдіктерөзқалаларындатұрды.Исраилдіктер ЕшуаныңжәнеЕшуаданкейінөмірлерінұзартқанжәне ЖаратқанИеніңИсраилүшінжасағанұлыістерін көргенақсақалдардыңбарлықкүндеріндеЖаратқан Иегеқызмететті

12ЕшуақайтысболғаннанкейінақсақалдарИсраилге онжетіжылбойыбилікетті.

13БарлықақсақалдардаИсраилдіңқанахандықтарға қарсышайқастарынақатысты,алЖаратқанИе исраилдіктердіөзжерлерінеорналастыруүшін қанахандықтардыИсраилұлдарыныңалдынанқуып шығарды

14ОлЫбырайымға,ЫсқаққажәнеЖақыпқаайтқан барлықсөздерінжәнеоларғажәнеолардың ұрпақтарынақанахандықтардыңжерінбереміндепант бергенінорындады.

15ЖаратқанИеИсраилхалқынаата-бабаларынаант бергендей,бүкілҚанаханжерінбердіЖаратқанИе оларғаайналасындағылардантыныштықсыйлады,ал Исраилхалқыөзқалаларындақауіпсізтұрды

16ЖаратқанИемәңгіліккемадақталсын,аумин,аумин

17Өздеріңдінығайтыңдар,ЖаратқанИеге сенетіндердіңбарлығыныңжүректерібатылболсын Соңы