Киелікітаптағыалыптар
Солкездежербетіндеалыптарболған;соданкейіндеҚұдайдыңұлдарыадамдардыңқыздарына жақындасып,оларданбалатуғанкезде,оларежелгізаманныңдаңқты,күштіадамдарынаайналды. Жаратылыс6:4
СолжердебізалыптарданшыққанЕнакұлдарын,алыптардыкөрдік:бізөзкөзімізбеншегірткелердей болдық,сондықтанолардыңкөзалдындадасолайболдық.Сандар13:33
Бұрынсолжердеемиктерөмірсүрген,оларАнакұрпағысияқтыалып,көпжәнеұзынбойлыхалық болған;олардаАнакұрпағысияқтыалыптарболыпсаналған,бірақмоабтықтаролардыемиктердеп атаған(Заңдықайталау2:10-11).
Заңдықайталау2:19-21
Аммонұлдарынажақындағанда,оларғақысымжасама,оларменараласпа.МенсағанАммон ұлдарыныңжеріненешқандайжербермеймін,өйткеніменоныЛутұлдарынаменшіккебердім.(Бұл жердеалыптардыңжеріболыпсаналды:ежелгізамандаалыптарсолжердеөмірсүрген;аммондықтар олардыЗамзуммимдердепатайды;бұлхалықАнакұлдарысияқтыүлкен,көпжәнебиікеді;бірақ ЖаратқанИеолардыолардыңалдындажойыпжіберді;оларолардыңорнынакеліп,орнынбасты.
АлыптардыңқалдықтарынантекБашанпатшасыОгқанақалды;оныңтөсегітемірденжасалғантөсек еді;олАммонұлдарыныңРаббасындаемеспе?Оныңұзындығытоғызшынтақ,енітөртшынтақ болды,адамныңшынтағынашаққандаСолкездебізиеленгенбұлжерді,Арнонөзенініңжағасындағы
Ешуа12:4
АштаротпенЕдірейдебилікқұрған,алыптардыңқалғанбөлігіненқалғанОгтыңБашандағыбүкіл
Ешуаоларғабылайдепжауапберді:«Егерсендеркөпхалықболсаңдар,ондаЕфремтауысендергетар болса,ондаорманғабарып,перездіктерменалыптардыңжеріндеөздеріңешабыңдар»Ешуа17:15
ШекарасолтүстіктегіалыптараңғарындағыХинномұлыаңғарыныңалдындағытаудыңшетінедейін түсіп,Хинномаңғарына,оңтүстіктегіЕбусидіңжағынақарайтүсіп,Енрогелгедейінтөмендейді(Ешуа 18:16)
1Самуил17
1Філістірлершайқасқаәскерлерінжинап,ЯһудағатиесіліСохоғажиналып,СохоменАзека арасындағыЕфес-Даммимдеқостікті
2Саулменисраилдіктержиналып,Элааңғарыныңмаңынақостіктіде,філістірлергеқарсышайқасқа саптүзеді
3Філістірлербіржағындағытауда,алисраилдіктерекіншіжағындағытаудатұрды,алолардың арасындааңғарболды.
4ФілістірлерқосынанбойыалтышынтақбірқарысболатынҒаттанкелгенҒолиятесімдібатыр шықты.
5Оныңбасындажездулыға,үстіндесауыт,салмағыбесмыңшекелжезболды.
6Аяқтарындамыспышақтары,иықтарыныңарасындамыснысанасыболды.
7Найзасыныңсабытоқымашыныңағашындайеді,алнайзасыныңбасыныңсалмағыалтыжүзмысқал теміреді.Алдындақалқанкөтергенбіреуіжүріпкележатты.
8Олтұрып,Исраиләскерлерінеайқайлап:«Негешайқасқасаптүзепкелдіңдер?Менфілістіремеспін бе,сендерСаулдыңқызметшілеріемессіңдерме?Өздеріңебірадамдытаңдапалыңдар,олмаған келсін»,–деді.
9Егеролменіменшайқасып,меніөлтіреалса,бізсендердіңқұлдарыңболамыз.Алегерменоны жеңіп,өлтірсем,сендербіздіңқұлдарымызболып,бізгеқызмететесіңдер.
10Філістір:«МенбүгінИсраиләскерлерінеқарсышығыпотырмын,мағанбірадамберіңіздер,бірге шайқасайық»,–деді.
11СаулменбүкілИсраилфілістірдіңбұлсөздерінестігенде,қаттықорқып,абыржыпкетті
12ДәуітЯһудадағыБетлехемненшыққанефраттықЕсейдіңұлыеді;оныңсегізұлыболған.Ол Саулдыңзаманындақартайғаншағындаадамдарарасындажүретін 13ЕсейдіңүшүлкенұлыСаулғаеріпшайқасқааттандыШайқасқакеткенүшұлыныңесімдері: тұңғышыЕлияп,оданкейінгісіӘбинадап,үшіншісіШаммаеді
14Дәуітеңкішісіеді,алүшүлкеніСаулдыңсоңынанерді
15ДәуітәкесініңқойларынБетлехемдежаюүшінСаулдыңқасынанкетіп,қайтаоралыпжүрді
16Філістіртаңертеңжәнекешкежақындап,қырықкүнбойыөзінкөрсетті
17ЕсейұлыДәуіткебылайдеді:«Ағаларыңүшінбірефақуырылғанбидайменоннандыалып, лагерьге,ағаларыңныңқасынажүгір
18Осыонірімшіктімыңбасынаапарып,бауырларыңныңжағдайынбіліп,уәделерінал
19Саул,оларжәнебарлықисраилдіктеріЭлааңғарындафілістірлерменшайқасыпжатқанеді 20Дәуіттаңертеңертетұрып,қойларынбіршопанғақалдырдыда,Есейдіңбұйрығыменқойларын алып,жолғашықтыСолкездеәскершайқасқааттаныпбаражатқанеді 21ӨйткеніИсраилменфілістірлербір-бірінеқарсысаптүзеп,шайқасқадайындалғанеді 22Дәуітарбасынарбакүзетшісінеқалдырып,әскергежүгіріпкелдіде,бауырларыменамандасты
23Ололарменсөйлесіптұрғанда,ҒаттанкелгенҒолиятесімдіфілістірлікбатырфілістірлердің әскеріненшығып,солсөздердіқайталадыДәуітолардыестіді
24Исраилдіңбарлықерадамдарысоладамдыкөргенде,қаттықорқып,оданқашажөнелді
25Исраилдіктер:«Мынаадамдыкөрдіңдерме?ОлИсраилдіқорлауүшінкелдіғой»,–дедіОны өлтіргенадамдыпатшамолбайлыққабөлеп,қызынберіп,әкесініңүйінИсраилденазатетеді
26Дәуітқасындатұрғандарғабылайдеді:«Мынафілістірдіөлтіріп,Исраилдіқорлықтанарылта алатынадамғанеістеукерек?ТіріҚұдайдыңәскерінеқарсышығатындай,бұлсүндеттелмегенфілістір
27Халықоғанбылайдепжауапберді:«Оныөлтіргенадамғасолайістелсін»
29Дәуіт:«Меннеістедім?Мұныңсебебіжоқпа?»–деді
30Олоданбұрылып,басқабіреугебұрылып,солсияқтысөйледі,алхалықоғанбұрынғыдайжауап берді
31Дәуіттіңайтқансөздерінестігенде,оларолардыСаулғаайтыпберді,алолонышақыртты
32ДәуітСаулға:«ОғанболаешкімніңкөңілітүспесінҚызметшіңбарып,осыфілістірмен шайқасамын»,–деді
33СаулДәуітке:«Сенбұлфілістірменшайқасуғабараалмайсың,өйткенісенәліжассың,алол жастайынанжауынгер»,–деді
34ДәуітСаулғабылайдеді:«Қызметшіңізәкесініңқойларынбағыпжүргенде,арыстанменаюкеліп, қойданбірқозыныалыпкетті
35Меноныңсоңынанқуыпжетіп,оныұрып,аузынансуырыпалдым.Олмағанқарсышыққанда,мен онысақалынанұстап,ұрыпөлтірдім
36Қызметшіңізарыстандыда,аюдыдаөлтірді.АлбұлсүндеттелмегенфілістіртіріҚұдайдың әскерінеқарсышыққандықтан,солардыңбірісияқтыболады.
37Дәуіттағыда:«МеніарыстанменаюдыңтабанынанқұтқарғанЖаратқанИеменіосыфілістірдің қолынандақұтқарады»,–деді.СондаСаулДәуітке:«Бар,ЖаратқанИесағанжарболсын»,–деді.
38СаулДәуіттісауыт-сайманымен,басынамысдулығакигізіп,үстінесауыткигізді.
39Дәуітқылышынсауытынатағып,жүругетырысты,өйткеніолмұныістейалмады.ДәуітСаулға: «Менбұлардыкиеалмаймын,өйткеніменолардықолданаалмадым»,-дедіде,олардышешіптастады.
40Олқолынатаяғыналып,өзенненбестегістастаңдапалдыда,олардықолындағысақпанынасалып, қойшыныңқапшығынасалды.
41ФілістірДәуіткеқарайжақындады,алқалқанкөтерушісіоныңалдындакележатты.
42ФілістірДәуіттікөргенде,оғанменсінбеді.Өйткеніолжас,қызылжүзді,аққұбаеді.
43ФілістірДәуітке:«Мағантаяқпенкелетіндейменитпінбе?»–деді.ФілістірДәуіттіөз құдайларыменқарғады.
44ФілістірДәуітке:«Мағанкел,менсеніңетіңдіаспанқұстарымендалааңдарынаберейін»,–деді.
45СондаДәуітфілістірге:«Сенмағанқылыш,найзажәнеқалқанменкелдің,алменсағанӘскербасы Ехобаның,сенқорлағанИсраиләскерлерініңҚұдайыныңатыменкелемін»,–деді
46БүгінЖаратқанИесеніменіңқолымабереді,менсеніұрып,басыңдыаламын,албүгінфілістір әскерініңөліктерінаспанқұстарыменжабайыаңдарғаберемін,сондабүкілжерИсраилдеҚұдайбар екенінбілетінболады
47ОсыжиналғандардыңбәріЖаратқанИеніңқылышпеннайзаменқұтқармайтынынбілетінболады, өйткенібұлшайқасЖаратқанИенікі,жәнеОлсендердібіздіңқолымызғабереді
48ФілістірДәуіткеқарсытұруүшінорнынантұрып,жақындағанда,Дәуітасығысәскергеқарай жүгірді
49Дәуітқолынсөмкесінесалып,тасалып,слонгпенлақтырыпжібердіде,філістірдіңмаңдайынаұрды, тасмаңдайынабатыпкетті,олжергеетпетіненқұлады
50Дәуітфілістірдісақпанменжәнетаспенжеңіп,оныұрыпөлтірді,бірақДәуіттіңқолындақылыш жоқеді
51Дәуітжүгіріпбарып,філістіргеқарсытұрдыда,оныңқылышынқынабынансуырыпалып,оны өлтіріп,басыншауыптастадыФілістірлерөздерініңбатырларыныңөлгенінкөргенде,қашыпкетті
52ИсраилменЯһудаадамдарыорындарынантұрып,айқайлап,філістірлердіаңғарғажәнеӘкрон қақпаларынадейінқуыпжеттіФілістірлердіңжараланғандарыШаараимге,тіптіҒатпенӘкронға баратынжолдақұлады
53Исраилдіктерфілістірлердіқуып,қайтыпоралғанда,олардыңшатырларынтонапкетті
54Дәуітфілістірдіңбасыналып,Иерусалимгеәкелді,алсауытыншатырынақойды
55СаулДәуіттіңфілістіргеқарсышыққанынкөргенде,әскербасыӘбенирден:«Әбенир,бұлжас кімніңұлы?»–депсұрадыӘбенир:«Сеніңжаныңтірі,патша,менбілмеймін»,–деді
56Патша:«Бұлжасжігіткімніңұлыекенінсұра»,–деді
57Дәуітфілістірдіжеңіп,қайтыпкележатқанда,Әбінероныұстапалып,Саулдыңалдынаалыпкелді Олфілістірдіңбасынқолынаалыпкелді
58Саулодан:«Жасжігіт,кімніңұлысың?»–депсұрағанда,Дәуіт:«Менсіздіңқызметшіңіз, бетлехемдікЕсейдіңұлымын»,–депжауапберді.
Алыптардыңұрпағынаншыққан,найзасыныңсалмағыүшжүзмысқалжезденасатын,жаңақылыш
шықпайсың,Исраилдіңжарығынөшірмейсің»,–дедіОсыданкейінГобтафілістірлерментағыда шайқасболдыСоданкейінхушалықСиббекайалыптардыңұрпағыСафтыөлтірдіГобта філістірлерментағыдашайқасболдыБетлехемдікЯарорегимніңұлыЕлханангаттықГолиафтың ағасынөлтірдіОныңнайзасыныңсабытоқымашыныңағашындайедіҒаттатағыдашайқасболды Ондаекіқолындаалтысаусағы,екіаяғындаалтысаусағыбар,жиырматөртсаусағыбарбірадам болдыОлдаалыптыңұрпағынаншыққанОлИсраилгеқарсышыққанда,ДәуіттіңағасыШиманың ұлыЖонатаноныөлтірдіБұлтөртеуіГаттағыалыптыңұрпағынаншыққанжәнеДәуітпеноның қызметшілерініңқолынанқазатапты.2Патшалықтар21:16-22
ОсыданкейінГезердефілістірлерменсоғысбасталды.СолкездехушалықСиббекайалыптардың ұрпағыСиппайдыөлтірді.Оларжеңілістапты.Філістірлерментағыдасоғысбасталды.Жайырұлы ЕлхананнайзасыныңсабытоқымашыныңағашындайболатынғаттықГолиафтыңағасыЛахмиді өлтірді.Ғаттатағыдасоғысболды.Ондақолдарыменаяқтарындаалтыдан,алтауданжиырматөрт саусақтантұратыналыпадамболды.Олдаалыптыңұлыеді.БірақолИсраилгеқарсышыққанда, ДәуіттіңағасыШиманыңұлыЖонатаноныөлтірді.БұларҒаттағыалыптыңұрпағыеді;оларДәуіттің жәнеоныңқызметшілерініңқолынанқазатапты.Шежірелер1-жазба20:4-8
Олменібіріненсоңбірінбұзып,алыпсияқтымағанқарайжүгіреді.Әйүп16:14
Апокриф
Өйткенімықтыжігіттеронықұлатпады,титандардыңұлдарыдаоныөлтірмеді,алыптардаоған шабуылжасамады,бірақМераридіңқызыДжудитонысұлукелбетіменәлсіреттіДжудит16:7
Өйткеніежелгізамандада,тәкаппаралыптаржойылғанкезде,Сеніңқолыңменбасқарылғанәлемнің үмітіәлсізыдыстажоғалыпкеттіжәнебарлықғасырларғаұрпақтыңтұқымынқалдырдыСүлейменнің даналығы14:6
Олөздерініңақымақтықтарыныңкүшіменқұлапқалғанескіалыптарғатынышталмады(Экклесиастик 16:7).
Бейбітшілікқұрбандығынанмайалынатынысияқты,ДәуіттеИсраилұлдарыныңарасынантаңдалды. Оларыстандарменлақтарменойнағандай,аюларменқозыларменойнағандайойнады.Оләліжас кезіндеалыптыөлтірмедіме?Олсақпандағытастықолыменкөтеріп,Голиафтыңмақтанышын жеңгенде,халықтанқорлықтыалыптастамадыма?ӨйткеніолЕңЖоғарғыҚұдайғажалбарынды; жәнеОлоғансолқұдіреттіжауынгердіөлтіруүшіноңқолынакүшбердіжәнехалқыныңмүйізін көтерді.Екклесиастик47:2-5
Басынанбастапатақтыалыптарболды,оларөтеүлкендәрежегеиежәнесоғысташеберболды. ЖаратқанИеолардытаңдамады,оларғабілімжолындабермеді.Бірақоларданаболмағандықтан жойылды,өзақымақтықтарыменқұрыпкеттіБарух3:26-28 СоданкейіноныңұлыЯһуда,Маккавей,оныңорнынакөтерілді.Барлықағайындары,әкесіменбірге
Осылайшаолжердіңеңшетінедейінтанымалболдыжәнеоғанөлугедайынтұрғандардықабылдады 1Маккавейлер3:1-9
Енох
Оларменбіргеқалғандарыдаөздерінеәйелалып,әрқайсысыөзінебіреуінтаңдап,солармен жыныстыққатынасқатүсіп,өздерінарамдайбастады.Оларғасиқырларменсиқырларды,тамыркесуді үйретіп,өсімдіктерментаныстыОларжүктіболып,бойыүшмыңэльболатыналыптардыдүниеге әкелді(эль-солтүстік-батысеуропалықөлшембірлігі,бастапқыдабілекпенсозылғанқолдыңжалпы ұзындығышынтақдептүсінілгенЭллдіңбасқаөлшемдері27-45дюймгетең):Оларадамдардың барлықтапқандарынжедіАдамдаролардыкөтереалмағанкезде,алыптароларғақарсышығып, адамзаттыжедіОларқұстарға,аңдарға,бауырыменжорғалаушыларғажәнебалықтарғақарсыкүнә жасайбастады,бір-бірініңетінжеп,қанынішебастадыСондажерзаңсыздардыайыптадыЕнох7:1-6 Әйелдералыптардыдүниегеәкелді,бүкілжерқанменәділетсіздіккетолды(Енох9:9)
Олмағанжауапберіп,былайдеді:Қорықпа,Енох,әділадамжәнеәділдіктіңжазушысы!Жақындап, меніңдауысымдытыңдаБарда,сеніоларүшіншапағатетугежібергенаспанкүзетшілерінеайт: Сендерадамдарүшіншапағатетулеріңкерек,аладамдарүшінемесНеліктенсендербиік,киеліжәне мәңгілікаспандытастап,әйелдерменжатып,адамдардыңқыздарыменарамдандыңдар,өздеріңеәйел алдыңдар,жербалаларысияқтыәрекететтіңдер,алұлдарыңсияқтыалыптартудыңдар?Сендер мәңгілікөмірсүретінқасиетті,руханиболсаңдарда,әйелдердіңқаныменарамдандыңдар,етқанымен балалартудыңдар,адамбалаларысияқтыөліп,жойылатындарсияқтыетпенқанғақұмарболдыңдар СондықтанМеноларғаәйелдербердім,оларжүктіболып,оларданбалатусын,жербетіндеоларға ештеңежетіспесінБірақсендербұрынруханиболдыңдар,мәңгілікөмірсүрдіңдержәнеәлемнің барлықұрпақтарыүшінөлмейтінболдыңдарСондықтанМенсендергеәйелдертағайындамадым;
бетіндезұлымрухтардепаталады,алжердеолардыңмекеніболадыЗұлымрухтаролардың денелеріненшықты;өйткеніоларадамдардантуылған,алолардыңбастауыжәнебастапқышығутегі қасиеттіБақылаушылардан;оларжербетіндезұлымрухтарболады,жәнеоларзұлымрухтардеп аталады.Аспанрухтарыныңмекенікөктеболады,алжердетуғанжеррухтарыныңмекеніжербетінде болады.Алалыптардыңрухтарыжербетіндеқинайды,қанайды,қиратты,шабуылжасады,соғысады жәнеқиратады,қиындықтудырады:олартамақжемейді,бірақаштықпеншөлдеп,қорлықтудырады. Албұлрухтарадамдарменәйелдергеқарсыкөтеріледі,өйткеніолароларданшыққан.Енох15:1-11
Алыптардыңқырғын,жойылужәнеөлімкүндеріненбастап,олардыңденелеріненрухтаршығып, сотталмайжойыпжібереді.Осылайшаоларақырзаманкүнінедейін,яғнизаманаяқталатынұлысот күнінедейін,Бақылаушыларменқұдайсыздардыңүстінентолығыменжойылатынболады.Енох16:1
Мен,Енох,оғанбылайдепжауапбердім:ЖаратқанИежербетіндежаңанәрсежасайды,менмұны аяндакөрдімжәнесағанәкемИаредтіңұрпағындааспанперіштелерініңкейбіріЖаратқанИеніңсөзін бұзғанынхабарлаймын.Міне,оларкүнәжасап,заңдыбұзып,әйелдерменқосылып,күнәжасап, кейбіреулерінеүйленіп,оларданбалалыболды.Оларжербетіндерухбойыншаемес,тәнбойынша алыптардыдүниегеәкеледі,жербетіндеүлкенжазаболады,жербарлықластанудантазартыладыИә, бүкілжербетіндеүлкенапатболады,біржылғатопансутасқыныжәнеүлкенапатболады.Енох 106:13-16
адамзаттыжәнебірадамдыекіншісінөлтірдіӘркімөзінзұлымдықжасауғажәнекөпқантөгугесатты, алжерзұлымдыққатолды(Мерекелер7:21-23)
Ололарғаалыптардыңжәнесодомдықтардыңсотытуралы,олардыңзұлымдықтарыүшінқалай сотталғанынжәнеазғындық,ластықжәнеазғындықарқылыөзараазғындықсалдарынанқалайөлгенін айттыМерейтойлар20:5
БірақбұрыноларҒалақатжерінрефаимдердіңжерідепатаған,өйткенібұлрефаимдердіңжеріеді,ал солжердерефаимдердүниегекелген,бойыон,тоғыз,сегіз,тіптіжетішынтақтанасқаналыптар болған.Мерейтойлар29:9
ҰмытылғанЕдемкітаптары
Адамдарменібесіншіаспанғаапарып,отырғызды,сондаменГригорийесімді,адамкейпіндегісансыз сарбаздардыкөрдім,олардыңденебітіміалыптарданүлкен,бет-әлпетісолып,ауыздарыныңүнсіздігі мәңгілікболды,бесіншіаспандақызметболмадыМенқасымдағыадамдарға:«Негебұларсолып,бетәлпетімұңды,ауыздарыүнсіз,негебұласпандақызметболмады?»–депсұрадымОлармаған:«Бұлар –Григорийлер,оларөздерініңханзадасыШайтанайлменбіргежарықИесінқабылдамады,олардан кейінекіншіаспандаүлкенқараңғылықтаұсталыпотырғандарбар,олардыңүшеуіҚұдайтағынан
қаншалықтыжақсыекенінкөріп,өздерінеәйелалып,жердіөзістеріменластады,оларөздәуірлерінің барлықкезеңдеріндезаңсыздықпенараласужасады,алалыптардүниегекеліп,кереметіріадамдар менүлкендұшпандыққаұшырады»,–дедіСондықтанҚұдайолардыүлкенүкімменсоттады,олар бауырларыүшінжылайды,алоларЖаратқанИеніңұлыкүніндежазаланадыЕнохтыңқұпиялары 18:1-4
Балаларым,азғындықтанқашыңдар,әйелдеріңменқыздарыңабастарыменбеттерінбезендіріп,ақылойларыналдамаудыбұйырыңдар:өйткеніосындайайла-шарғыжасайтынәрбірәйелмәңгілікжазаға лайық.Өйткеніолартопансуалдындағыкүзетшілердіосылайшаазғырды;өйткеніоларолардыүнемі көріп,оларғақұмарболдыжәнебұләрекеттіойларындаойлады;өйткеніоларөздерінеркектердің бейнесінеайналдырып,күйеулеріменбіргеболғанкездеоларғакөрінді.Аләйелдерөздерінің бейнелерінеқұмарболып,алыптардыдүниегеәкелді,өйткенікүзетшілероларғааспанғадейін жеткендейкөрінді.Сондықтаназғындықтансақболыңдар;егерақыл-ойларыңтазаболғыларыңкелсе, әрбірәйелденақыл-ойларыңдысақтаңдар.Рубенөсиеті2:17-20
МенАхорпатшаны,алыпденеліадамды,атүстіндеотырғанкездеалдынанда,артынанданайза лақтырыпжатқанынкөрдім.Менсалмағыалпысфунтболатынтастыалып,лақтырыпжіберіп,атымен ұрыпөлтірдім.ӘкемЖақыпбарлықпатшалардыңпатшасы,онекішынтақбиіктіктегіалып,күшібар Белесаттыөлтірді.Яһудаөсиеті1:18,22