Sumpah Nazir Wilangan 6:1-21 1 Pangeran Yehuwah ngandika marang Nabi Musa, pangandikane: 2 “Sira ndhawuhana marang wong Israel lan tuturana: Manawa ana wong lanang utawa wadon kang nglairake sumpah dadi wong Nazar lan nglairake sumpahe marang Pangeran Yehuwah, 3 Wong mau kudu nyingkiri anggur lan omben-omben sing mendemi, lan ora kena ngombe cuka anggur utawa cuka omben-omben sing mendemi, lan uga ora kena ngombe omben-omben sing digawe saka anggur, lan ora kena mangan anggur sing isih lembab utawa sing wis garing. 4Sajrone dina nazirane, dheweke ora kena mangan apa-apa sing digawe saka wit anggur, wiwit saka wijine nganti tekan kulite. 5 Sajroné nadaraké awaké dhéwé, sirahé ora kena dicukur, nganti tekan dina-dina sing wis ditemtokaké kanggo Gusti Allah, dhèwèké kudu suci lan rambuté kudu diejarké thukul. 6 Sajroné ngabdi marang Pangéran, dhèwèké ora kena nyedhaki mayit. 7 Aja nganti najisake awake dhewe marga saka bapakne, ibune, sadulure lanang utawa wadon, nalika wis mati, amarga tandha nazir kanggo Gusti Allahe ana ing sirahe. 8 Sajroné dina nazirané, dhèwèké suci kanggo Yéhuwah. 9 Manawa ana wong lanang mati dadakan ing sandhinge, lan nganti najisake sirahe kang dadi tandha nazirane, wong mau kudu nyukur sirahe ing dina panyuciane, ing dina kapitu kudu nyukur sirahe. 10 Ing dina kaping wolu, wong mau kudu nggawa manuk dara loro utawa manuk deruk loro menyang ngarepe imam, ing ngarep lawang Tarub Pasewakan. 11 Imam kudu nyaosaké sing siji minangka kurban pangruwating dosa, lan sijiné minangka kurban obongan, sarta nganakaké pirukun kanggo wong mau, merga wis nglakoni dosa nggunakaké mayit, lan ing dina iku uga kudu nyucèkaké sirahé. 12 Wong mau kudu nyembah marang Pangeran Yehuwah dina-dinane nalika dheweke dadi imam, lan kudu nggawa wedhus gembel umur setaun kanggo kurban panebus dosa, nanging dina-dina sing wis kliwat bakal ilang, amarga dina-dinane nalika dheweke dadi imam wis najis. 13 Iki angger-anggere wong Nazir, nalika dina-dina nazirane wis rampung: wong mau kudu digawa menyang lawange Tarub Pasewakan. 14. Wong mau kudu nyaosake kurbane marang Pangeran Yehuwah, awujud wedhus gembel lanang siji kang umur setaun lan tanpa cacad kanggo kurban obaran, lan wedhus gembel wadon siji kang umur setaun lan tanpa cacad kanggo kurban pangruwating dosa, lan wedhus gembel lanang siji kang tanpa cacad kanggo kurban slametan, 15 lan kranjang roti tanpa ragi, yaiku roti bunder sing digawe saka glepung gandum sing alus dicampur lenga, lan roti tipis tanpa ragi sing diolesi lenga, bebarengan karo kurban dhaharan lan kurban unjukan.
1
Sumpah Nazir
16 Imam kudu nggawa iku kabeh menyang ngarsane Pangeran Yehuwah, sarta nyaosake kurban pangruwating dosa lan kurban obarane. 17 Imam kudu nyaosaké wedhus gèmbèl lanang mau minangka kurban slametan marang Pangéran, bebarengan karo kranjang roti tanpa ragi. Imam uga kudu nyaosaké kurban dhaharan lan kurban unjukan. 18 Wong nazir mau kudu nyukur rambute tandha nazirane ana ing ngarepe lawang Tarub Pasewakan, banjur njupuk rambute tandha nazirane lan dilebokake ing geni sing ana ing sangisore kurban slametan. 19 Imam kudu njupuk pundhak wedhus lanang sing wis digodhog, roti tanpa ragi siji saka kranjang, lan roti tipis tanpa ragi siji, banjur dilebokake ing tangane wong nazir mau, sawise rambute tandane nazir dicukur. 20 Imam kudu ngobahake iku kabeh dadi kurban undhangan ana ing ngarsane Pangeran Yehuwah; iku suci kanggo imam, bebarengan karo dhadha undhangan lan pundhak pisungsung. Sawise iku, wong Nazar kena ngombe anggur. 21 Iki angger-anggere wong nazir sing wis nadar, lan bab kurbane marang Pangeran Yehuwah minangka kurban nazare, kajaba apa sing bisa ditindakake; miturut sumpahe sing diucapake, mangkono uga sing kudu ditindakake miturut angger-anggere nazare.
Simson Para Hakim 13 1 Wong Israel banjur nglakoni piala maneh ana ing ngarsane Pangeran Yehuwah, mula Pangeran Yehuwah ngulungake wong-wong mau menyang ing tangane wong Filistin patang puluh taun lawase. 2 Ana sawijining wong saka Zora, saka kulawangsane wong Dan, jenenge Manoah, bojone mandul lan ora duwe anak. 3 Malaékaté Pangéran banjur ngatingal marang wong wadon mau lan ngandika, "Kowé iku mandul, ora duwé anak, nanging kowé bakal ngandhut lan nglairaké anak lanang." 4 Mulane saiki, ati-ati, aja ngombe anggur utawa omben-omben sing mendemi lan aja mangan apaapa sing najis. 5 Amarga, lah kowé bakal ngandhut lan nglairaké anak lanang, lan sirahé ora bakal dicukur, amarga bocah lanang kuwi bakal dadi Nazir Allah wiwit saka guwa-garba; lan dhèwèké bakal miwiti ngluwari wong Israel saka tangané wong Filistin. 6 Wong wadon mau banjur sowan lan ngandhani bojone, ature: “Ana abdining Allah kang sowan marang aku, rupane kaya malaekat Allah, nggegirisi banget. Aku ora takon saka ngendi asale lan dheweke ora ngandhani jenenge. 7 Nanging panjenengane ngandika marang aku: “Lah, kowe bakal ngandhut lan nglairake anak lanang; mulane saiki aja ngombe anggur utawa omben-omben sing mendemi lan aja mangan apa-apa sing najis, amarga bocah iku bakal dadi Nazir Allah wiwit saka guwa-garba nganti tekan dina patine.” 8 Manoah banjur nyuwun marang Pangeran Yehuwah, unjuke: “Dhuh Gusti, mugi abdining Allah ingkang sampun Paduka utus punika keparenga rawuh malih dhateng kawula saha mulangi kawula punapa ingkang kedah kawula tindakaken dhateng jabang bayi ingkang badhe lair punika.” 9 Gusti Allah nyembadani panyuwune Manoah, lan Malaekat Allah rawuh maneh marang wong wadon mau nalika dheweke lagi lungguh ing tegalan, nanging Manoah, bojone, ora ana ing kono. 10 Wong wadon mau banjur enggal-enggal mlayu ngandhani bojone, sarta matur: “Lah, tiyang ingkang nemoni kula wingi sampun ngatingal dhateng kula.” 11 Manoah banjur ngadeg lan ngetutake bojone, nyedhaki wong lanang mau lan takon, "Apa kowe wong lanang sing ngomong karo wong wadon iki?" Wangsulane, "Iya." 12 Manoah banjur kandha, "Saiki pangandika Paduka mugi kelakon. Kadospundi anggen kula ngaturaken dhateng lare punika, lan kadospundi anggen kula nindakaken dhateng piyambakipun?"
2
Sumpah Nazir
13 Malaékaté Pangéran banjur ngandika marang Manoah, "Wong wadon iki kudu ngati-ati marang sakèhing pangandika-Ku." 14 Dheweke ora kena mangan apa-apa sing asale saka wit anggur, lan ora kena ngombe anggur utawa omben-omben sing mendemi, lan ora kena mangan apa-apa sing najis; kabeh sing wis Dakprentahake kudu dituruti. 15 Manoah banjur matur marang Malaékaté Pangéran, "Mugi-mugi kula kepareng nyegat Panjenengan ngantos kula nyawisaken cempe." 16 Malaékaté Pangéran banjur ngandika marang Manoah, "Sanajan kowé ngendheg Aku, aku ora bakal mangan rotimu. Sanajan kowé arep nyaosaké kurban obongan, kowé kudu nyaosaké marang Pangéran." Manoah ora ngerti yèn wong mau malaékaté Pangéran. 17 Manoah banjur matur marang Malaékaté Pangéran, "Sapa asmané Gusti Allah, supados kula lan panjenengan saged ngurmati Gusti Allah menawi pangandika panjenengan kelakon?" 18 Malaékaté Pangéran banjur ngandika marang dhèwèké, "Yagéné kowé takon jenengku? Jenengku iki rahasia." 19 Manoah banjur njupuk cempe karo kurban dhaharan, banjur dikurbanake ing watu karang marang Pangeran Yehuwah. Malaekat mau nindakake mukjijat, dene Manoah lan bojone ndeleng. 20 Nalika geni saka misbyah mumbul menyang langit, Malaékaté Pangéran munggah ing sajroning geni saka misbyah. Manoah lan bojoné ndeleng geni mau, banjur padha sujud. 21 Nanging Malaékaté Pangéran wis ora ngatingal manèh marang Manoah lan bojoné. Manoah banjur ngerti yèn wong mau pancen malaékaté Pangéran. 22 Manoah banjur kandha karo bojone, "Kita mesthi bakal mati, amarga kita wis ndeleng Gusti Allah." 23 Nanging garwane mangsuli, "Saupama Pangeran Yehuwah kersa mateni kita, Panjenengane mesthi ora nampeni kurban obaran lan kurban dhaharan saka tangan kita, lan ora bakal nedahake kabeh iki marang kita, lan ora bakal ngandhani kita bab-bab kaya ngene iki." 24 Wong wadon mau banjur nglairake anak lanang, lan dijenengi Simson. Bayi mau saya gedhe lan diberkahi dening Pangeran Yehuwah. 25 Rohé Pangéran wiwit ngobahaké dhèwèké ing kémahé wong Dhan, ing antarané Zora lan Éstaol. Para Hakim 14 1 Samson banjur mudhun menyang Timnat, lan weruh wong wadon ing Timnat, panunggalane para putri Filistin. 2. Wong wadon mau banjur bali lan ngandhani bapakne lan ibune, ature: “Aku weruh wong wadon ing Timna, panunggalane bocah-bocah wadon Filistin. Mulane, golekna wong wadon iku dadi bojoku.” 3 Rama lan ibune banjur kandha marang dheweke: “Apa ora ana wong wadon ing antarane para putri sadulurmu utawa ing antarane bangsaku kabeh, nganti kowe nganti arep njupuk bojo wong Filistin sing ora tetak?” Ature Simson marang ramane: “Jupukna wong wadon iku kanggo aku, amarga dheweke ndadekake aku seneng.” 4 Nanging bapak lan ibuné ora ngerti yèn kuwi saka pangwasané Gusti Allah, mulané Dawud nggolèki alesan kanggo nglawan wong Filistin. Nalika semono wong Filistin nguwasani Israèl. 5 Samson banjur tindak menyang Timnat, karo bapakné lan ibuné. Sawisé tekan ing kebon anggur Timnat, ana singa enom sing nggero nyedhaki dhèwèké. 6 Rohé Pangéran banjur nedhaki wong mau, nganti wong mau nyuwek-nyuwek kéwan mau kaya nyuwek wedhus, nanging ora ana sing dicekel. Nanging wong mau ora ngandhani bapakné lan ibuné apa sing wis ditindakaké. 7 Wong wadon mau banjur mudhun lan rembugan karo Simson, lan wong wadon mau pancen disenengi dening Simson.
3
Sumpah Nazir
8 Sawisé sawetara wektu, wong mau bali arep njupuk wong wadon mau. Sawisé kuwi, wong mau nyimpang kanggo ndeleng bangkai singa mau. Lan jebul ana tawon ing njero bangkai singa mau, lan ana madu. 9. Nabi Musa banjur njupuk madu mau lan mangan terus. Sawise sowan ing ngarsane bapak lan ibune, Nabi Musa banjur menehake madu mau marang wong-wong mau, lan banjur padha mangan. Nanging Nabi Musa ora ngandhani yen madune dijupuk saka bangke singa. 10 Bapakné banjur lunga nemoni wong wadon mau, lan Simson nganakaké pésta ing kono, amarga lumrahé para nom-noman kaya ngono kuwi. 11 Bareng wong-wong mau weruh Saul, banjur padha ngajak telung puluh kanca supaya ndhèrèk dhèwèké. 12. Simson banjur kandha marang wong-wong mau: “Saiki aku arep menehi cangkriman marang kowe. Yen kowe bisa nerangake lan nemokake jawabane sajrone pitung dina pesta iki, aku bakal menehi kowe telung puluh kain linen lan telung puluh sandhangan ganti. 13 Nanging yèn kowé ora bisa nerangaké, kowé kudu mènèhi aku telung puluh kain linen lan telung puluh sandhangan ganti.” Wong-wong mau banjur kandha, “Coba critakna cangkrimanmu, supaya aku lan kowé padha ngrungokaké.” 14 Nabi Musa banjur ngandika marang wong-wong mau: “Saka sing mangan metu panganan, lan saka sing kuwat metu legi.” Lan sajrone telung dina padha ora bisa nerangake cangkriman iku. 15 Ing dina kapitu, wong-wong mau kandha karo bojone Simson, “Bujuk bojomu supaya bisa ngandhani cangkrimanmu, supaya kowe lan omahe bapakmu ora kobong. Apa kowe ngundang aku kanggo njupuk barang-barangku? Apa ora?” 16 Rabine Simson banjur nangis ana ing ngarepe, ature: “Kowe sengit marang aku lan ora tresna marang aku; kowe wis ngungkit cangkriman marang bangsaku, nanging kowe ora ngandhani aku.” Wangsulane Simson: “Lah, aku durung ngandhani bapakku lan ibuku, apa aku kudu ngandhani kowe?” 17 Wong wadon mau nangis ana ing ngarepe wong lanang mau pitung dina suwene, nalika pestane kelakon. Ing dina kapitu wong lanang mau crita marang wong wadon mau, amarga wong wadon mau terus-terusan ngoyak-oyak dheweke. Wong wadon mau banjur crita bab cangkriman mau marang wong-wong ing bangsane. 18 Ing dina kapitu, sadurunge srengenge surup, wong-wong ing kutha kono padha ngucap marang dheweke, "Apa sing luwih legi tinimbang madu? Lan apa sing luwih kuwat tinimbang singa?" Wangsulane wong mau, "Yen kowe ora mbajak nganggo sapi wadonku, kowe ora bakal nemokake cangkrimanku." 19 Rohé Pangéran banjur nedhaki dhèwèké, banjur mudhun menyang Askelon lan matèni telung puluh wong saka antarané wong-wong mau, njupuk rampasané wong-wong mau lan mènèhaké sandhangan ganti marang wong-wong sing bisa nerangaké cangkriman mau. Nepsuné banjur murub lan mulih menyang omahé bapakné. 20Nanging garwane Simson diwènèhaké marang kancané, sing wis tau dadi kancané. Para Hakim 15 1 Ora let suwé, nalika mangsa panèn gandum, Simson niliki garwané karo nggawa cempe. Simson kandha, "Aku arep mlebu kamar nemoni garwaku." Nanging bapakné garwané ora nglilani dhèwèké mlebu. 2 Bapakné banjur kandha, "Aku pancen ngira kowé sengit banget karo dhèwèké, mulané aku menehake dhèwèké marang kancamu. Apa adhine ora luwih ayu tinimbang dhèwèké? Aku suwun dhèwèké waé sing mbok jupuk dadi gantiné." 3 Samson banjur kandha, "Saiki aku bakal luwih bebas tinimbang wong Filistin, sanajan aku gawe piala marang wong-wong mau." 4 Simson banjur lunga nyekel telung atus asu ajag, njupuk obor, banjur nggandheng buntute karo buntute, banjur dilebokake obor ing tengah-tengahe antarane buntut loro.
4
Sumpah Nazir
5 Sawisé ngobong obor-obor mau, banjur dieculaké menyang gandum sing durung ditanem ing wong Filistin, lan ngobong tumpukan gandum lan gandum sing durung ditanem, uga kebon anggur lan zaitun. 6 Wong Filistin banjur padha ngucap, "Sapa sing nindakake iki?" Wangsulane: "Simson, mantune wong Timna, amarga Simson wis ngrebut bojone lan menehake marang kancane." Wong Filistin banjur padha teka lan ngobong wong wadon mau lan bapakne. 7 Samson banjur kandha marang wong-wong mau, "Sanajan kowé wis nindakké iki, aku bakal males dendam marang kowé, lan sawisé kuwi aku bakal mandheg." 8. Lan dheweke nggempur wong-wong mau kanthi pati gedhe, nganti tekan pupune lan tekan pundhake. Banjur mudhun lan manggon ing gumuk watu karang Etam. 9 Wong Filistin banjur padha maju lan ngadeg ing Yehuda, sarta nyebar ing Lehi. 10 Wong Yehuda banjur padha ngucap, “Yagene kowe padha nglurug nglawan aku?” Wangsulane wong-wong mau: “Aku padha nglurug arep ngiket Simson lan nindakake apa kang wis ditindakake marang aku.” 11 Banjur ana telung ewu wong Yehuda sing menyang ing gumuk watu karang Etam lan kandha marang Simson, "Apa kowé ora ngerti nèk wong Filistin kuwi sing nguwasani kita? Apa sebabé kowé nindakké iki marang kita?" Wangsulané Simson, "Kaya sing ditindakké wong-wong marang aku, aku uga nindakké wong-wong mau." 12 Wong-wong mau banjur padha matur marang Simson, "Kita sami mriki badhe ngiket panjenengan, supados kula saged masrahaken panjenengan dhateng tanganipun tiyang Filistin." Samson banjur ngandika marang wong-wong mau, "Sumpaha dhateng kula, bilih panjenengan piyambak boten badhe nyerang kula." 13 Wong-wong mau banjur kandha karo dhèwèké, "Ora, kowé bakal dakiket lan dipasrahké marang wong-wong mau, nanging kowé ora bakal dipatèni." Wong-wong mau banjur ngiket wong mau nganggo tali anyar rong tali, banjur digawa munggah saka watu karang mau. 14 Bareng tekan ing Lehi, wong Filistin padha bengok-bengok nglawan dheweke. Rohing Yehuwah nedhaki dheweke kanthi kekuwatan, tali-tali sing ana ing lengene dadi kaya rami sing diobong ing geni, lan tali-taline ucul saka tangane. 15. Banjur dhèwèké nemokaké balung rahang keledai sing anyar, banjur ngulurake tangané, njupuk balung mau lan nggunakaké kanggo matèni wong sèwu. 16 Simson banjur kandha, “Kanthi rahang keledai, tumpukan demi tumpukan, nganggo rahang keledai aku wis matèni sewu wong.” 17 Sawisé rampung ngandika, wong mau mbuwang balung rahangé sing ana ing tangané, lan panggonan kuwi dijenengi Ramat-Lehi. 18. Panjenengane ngelak banget, banjur nyebut marang Pangeran Yehuwah, unjuke: “Paduka sampun maringi kawilujengan ingkang ageng punika dhateng tanganipun abdi Paduka, dene sapunika kawula badhe pejah ngelak, saha dhawah ing tanganipun tiyang-tiyang ingkang boten tetak punika?” 19 Nanging Gusti Allah mbelah bolongan ing cangkeme watu mau, lan ana banyu metu saka kono; lan sawise ngombe, nyawane bali lan urip maneh. Mulane kutha iku diarani En-Hakore, sing isih ana ing Lehi nganti saiki. 20. Panjenengane dadi hakim ing Israel nalika jamane wong Filistin rong puluh taun. Para Hakim 16 1 Sawisé kuwi Simson lunga menyang Gaza. Ing kana, dhèwèké weruh wong wadon sundel, banjur ngrangkul dhèwèké. 2 Wong Gaza dikabari, yen Simson wis teka mrene, banjur padha ngepung lan nyegat dheweke sewengi muput ana ing gapuraning kutha, sarta padha meneng sewengi muput, pangucape: “Besuk yen wis wayah awan, kita bakal matèni dheweke.”
5
Sumpah Nazir
3 Samson turu nganti tengah wengi. Bareng wis tengah wengi, Simson tangi, njupuk lawang gapura kutha lan cagak loro, banjur nyopot lawang-lawang mau, kalebu palang-palange, banjur digawa menyang pundhake, menyang pucuking gunung ing sandhinge Hebron. 4 Sawisé kuwi, dhèwèké tresna karo wong wadon saka lebak Sorek, jenengé Delila. 5 Para panggedhening wong Filistin padha nyedhaki wong wadon mau lan kandha, “Coba bujuk dheweke, lan delengen ing ngendi dununge kekuwatane sing gedhe, lan kepiye carane kita bisa ngalahake dheweke, supaya kita bisa ngiket lan nggebug dheweke. Banjur kita bakal menehi sampeyan saben wong sewu atus dhuwit perak.” 6 Delila banjur kandha karo Simson, "Coba critakna marang aku, ing ngendi kowé nduwèni kekuwatan gedhé, lan kepriyé carané kowé diiket supaya bisa nindhes kowé." 7 Samson banjur kandha marang dhèwèké, "Yen aku diiket nganggo tali ijo pitu sing durung tau garing, aku bakal dadi ringkih lan kaya wong liya." 8 Para panggedhening wong Filistin banjur nggawa pitung tali anyar kang durung garing marang dheweke, lan banjur diiket karo tali iku. 9 Ana wong-wong sing lagi ndhelik ing kamar karo Simson, banjur kandha karo Simson, "Wong Filistin padha nyerang kowé, Simson!" Simson banjur medhot taliné kaya benang tali sing pedhot nalika kena geni. Mulané ora ana sing ngerti kekuwatané. 10 Delila banjur kandha marang Simson, "Kowé wis ngapusi aku lan ngapusi aku. Saiki, coba critakna apa sing bisa ngiket kowé." 11 Wangsulane wong mau: “Manawa aku diiket kenceng nganggo tali anyar sing durung tau digunakake, aku bakal dadi ringkih lan kaya wong liya.” 12 Delila banjur njupuk tali anyar lan ngiket dheweke nganggo tali mau karo nguwuh-uwuh, "Wong Filistin padha nyerang kowe, Simson!" Nalika ana wong-wong sing ngendheg ing kamar kono, Delila banjur medhot tali-tali mau saka lengene kaya benang. 13 Delila banjur kandha marang Simson, "Nganti saiki kowé isih ngece aku lan ngapusi aku. Coba critakna apa sing bisa ngiket kowé." Simson banjur kandha, "Yen kowé nenun rambutku pitu nganggo tenunan." 14. Dheweke banjur ngiket pathok mau nganggo pathok mau sarta ngucap marang Simson, “Wong Filistin padha nyerang kowe, Simson!” Simson banjur tangi saka turune, banjur nyopot pathok balok lan tenunane. 15 Wong wadon mau banjur kandha, "Kepriye kok kowé isa kandha, 'Aku tresna marang kowé,' padahal atimu ora sependapat karo aku? Kowé wis ngece aku ping telu lan ora ngandhani aku apa sebabé kowé nduwé kekuwatan gedhé." 16 Lan nalika wong wadon mau saben dina meksa lan ngendel-endelake dheweke, nganti atine wong lanang mau sedhih banget, nganti meh mati. 17. Simson banjur nyritakake kabeh isining atiné marang dhèwèké, lan kandha, "Sirahku durung tau kena pencukur, amarga aku wis dadi nazir Allah wiwit saka guwagarbaning ibuku. Manawa aku dicukur, kekuwatanku bakal ilang, lan aku bakal dadi ringkih lan dadi kaya wong liya." 18 Bareng Delila weruh yen Simson wis ngandhani kabeh isining atine, dheweke banjur utusan nimbali para panggedhening wong Filistin, karo ngucap: “Sumangga sowan mriki sapisan iki, amargi piyambakipun sampun ngandhani kabeh isining atine dhateng kula.” Para panggedhening wong Filistin banjur padha sowan marang dheweke karo nggawa dhuwit. 19 Wong wadon mau banjur ngongkon wong lanang mau turu ing dhengkulé, banjur nimbali wong lanang supaya nyukur rambuté sing pitu, lan wiwit nglarani wong lanang mau, nganti kekuwatané ilang. 20 Dhèwèké kandha, “Wong Filistin nyerang kowé, Simson!” Simson banjur tangi lan kandha, “Aku arep metu kaya sing wis tau tak lakoni lan nggegem awakku.” Simson ora ngerti nèk Gusti Allah wis nilar dhèwèké. 21 Nanging wong Filistin nyekel dheweke, diculik mripate, banjur digawa menyang Gaza, diiket nganggo rante tembaga; dheweke banjur nggiling barang ana ing omah pakunjaran.
6
Sumpah Nazir
22 Nanging rambute sirahe wiwit thukul maneh sawise dicukur. 23 Para panggedhening wong Filistin banjur padha nglumpuk arep nyaosake kurban gedhe marang Dagon, allahe, lan supaya padha bungah-bungah. Amarga padha ngucap: “Allah kita wis masrahake Simson marang mungsuh kita.” 24 Bareng wong-wong padha weruh dhèwèké, banjur padha memuji déwané, sebab padha kandha, "Déwan kita wis masrahaké mungsuh kita, sing ngrusak negara kita, sing wis matèni akèh wong ing antarané kita." 25 Bareng atine padha bungah, banjur padha kandha, “Undangen Simson, supaya dheweke bisa nggawe kita seneng.” Wong-wong mau banjur ngundang Simson saka ing pakunjaran, lan dheweke nggawe dheweke seneng, banjur didegake ing antarane saka-saka. 26 Simson banjur kandha marang bocah lanang sing nyekel tangane, “Aku aja nganti ngraba-raba saka-saka sing dadi pondasi omah iki, supaya aku bisa nyender ing kono.” 27 Omah mau kebak wong lanang lan wadon; lan sakehing panggedhening wong Filistin uga ana ing kono, lan ing payon ana kira-kira telung ewu wong lanang lan wadon, sing padha nonton nalika Simson lagi dolanan. 28 Simson banjur sesambat marang Pangéran, "Dhuh Pangéran Allah, mugi kersa ngèngeti kawula, saha mugi kersa ngiyataken kawula, sapisan punika kemawon, dhuh Allah, supados kawula saged sanalika males dhateng tiyang Filistin amargi mripat kawula kalih wau." 29 Simson banjur nyekel cagak loro ing tengah sing dadi dhasar omah mau, sing siji nganggo tangan tengen, lan sijine nganggo tangan kiwa. 30 Simson banjur kandha, “Aku arep mati bareng karo wong Filistin iki!” Panjenengane banjur mbungkuk kanthi kekuwatane, lan omah iku ambruk nibani para panggedhe lan sakehing wong sing ana ing kono. Dadi, wong-wong sing dipateni nalika seda luwih akeh tinimbang sing dipateni nalika isih urip. 31. Sadulur-sadulure lan sakulawargane banjur padha teka, ngusungi layon mau, banjur digawa munggah, banjur dikubur ing antarane Zora lan Esytaol ing pakuburane Manoah, ramane. Panjenengane ngadili wong Israel rong puluh taun lawase.
Samuel 1 Samuel 1 1 Ana sawijining wong saka Ramataim-Zofim, ing pagunungan Efraim, jenenge Elkana bin Yeroham, bin Elihu, bin Tohu, bin Zuf, wong Efraim, 2. Wong mau duwé bojo loro, sing siji jenengé Hana, sijiné jenengé Penina. Penina duwé anak, nanging Hana ora duwé anak. 3 Wong lanang iki saben taun lunga saka kuthane kanggo nyembah lan ngurbanake marang Pangeran Yehuwah Gustine kang mahakwasa ing Silo. Putrane Eli loro, Hofni lan Pinehas, imam-imam Pangeran Yehuwah, ana ing kono. 4 Nalika Elkana saos kurban, Penina, bojone, lan kabeh anak lanang lan wadon padha diwenehi bagean-bagean. 5 Nanging Hana diparingi bagean sing cukup, amarga Hana tresna marang dheweke, nanging Pangeran Yehuwah wis nutup guwagarbane. 6 Mungsuhé uga nggawé dhèwèké nesu banget, merga Gusti Allah wis nutup guwagarbané. 7 Lan kaya mangkono tumindake saben taun, saben wong wadon mau menyang padalemane Pangeran Yehuwah, wanita mau tansah gawe nesune, mulane dheweke nangis lan ora mangan. 8 Elkana, bojone, banjur takon marang Hana: “Hana, yagene kowe nangis? Yagene kowe ora mangan? Lan yagene atimu sedhih? Apa aku ora luwih becik tinimbang anak lanang sepuluh kanggo kowe?” 9 Sawisé padha mangan lan ngombé ing Silo, Hana banjur ngadeg. Imam Eli lungguh ing kursi cedhak cagak ing Padaleman Suci. 7
Sumpah Nazir
10. Atine Hagar sedhih banget, banjur ndedonga marang Pangeran Yehuwah karo nangis kelara-lara. 11. Dheweke banjur ngucapake sumpah, unjuke: “Dhuh Yehuwah, Gustining kang maha kuasa, manawi Paduka nggatosaken kasangsaranipun abdi Paduka saha ngengeti kawula, saha boten nglalekaken abdi Paduka, saha maringi abdi Paduka anak jaler, kawula badhe masrahaken piyambakipun dhateng Pangeran Yehuwah sajegipun gesangipun, saha sirahipun boten badhe dipun cukur.” 12 Nalika wong wadon mau terus ndedonga ana ing ngarsane Pangeran Yehuwah, Eli mirsani cangkeme wong wadon mau. 13 Hana mung omong-omongan ing njero ati, lambene wae obah, nanging swarane ora keprungu. Mulané Eli ngira yèn dhèwèké mendem. 14 Eli banjur takon marang wong wadon mau, "Nganti pira suwene kowe bakal mendem? Wis, wis ora usah ngombe anggur maneh." 15 Hana mangsuli, "Boten, bendara, kula punika tiyang estri ingkang sedhih sanget. Kula boten ngombe anggur utawi omben-omben ingkang keras, nanging sampun ngunjukaken raosing manah kula wonten ing ngarsanipun Gusti." 16 Abdimu wadon aja kokanggep bocah dursila, amarga aku wis ngomong nganti saiki saka akehe kasusahan lan kasusahanku. 17 Eli banjur mangsuli, "Muga-muga kowe lunga kanthi tentrem. Muga-muga Gusti Allahe Israel maringi panyuwunmu marang Panjenengane." 18 Wong wadon mau banjur matur, "Muga-muga abdi panjenengan pikantuk sih-rahmat wonten ing ngarsa panjenengan." Wong wadon mau banjur lunga lan mangan, lan raine ora sedhih maneh. 19 Esuke padha tangi lan sujud ana ing ngarsane Pangeran Yehuwah, banjur bali menyang omahe ing Rama. Elkana wis nikah karo Hana, bojone, lan Pangeran Yehuwah ngengeti dheweke. 20 Bareng wis tekan wektune, Hana ngandhut lan nglairake anak lanang, lan menehi jeneng Samuel, amarga dheweke kandha, "Aku wis nyuwun marang Pangeran Yehuwah." 21 Elkana lan kulawargane kabeh padha munggah menyang ngarsane Pangeran Yehuwah kanggo nyaosake kurban taunan lan nadare. 22 Nanging Hana ora melu, amarga dheweke kandha karo bojone: “Aku ora bakal melu nganti bocahe wis disapih; sawise iku aku bakal nggawa dheweke, supaya dheweke bisa ngadhep marang Pangeran Yehuwah lan manggon ing kana salawas-lawase.” 23 Elkana, bojone, kandha marang dheweke, “Lakonana apa sing kokkarepake, entenana nganti kowe nyapih anake; mung Gusti Allah muga-muga netepi pangandikane.” Wong wadon mau banjur tetep ana ing kono lan nyusoni anake nganti anake nyapih. 24 Bareng wis nyapih, bocahe digawa mulih, karo sapi lanang telu, glepung sak efa, lan anggur sak botol, banjur digawa menyang padalemane Pangeran Yehuwah ing Silo. Bayine isih cilik. 25 Banjur padha nyembelih sapi lanang, lan bocahe digawa menyang ngarsane Eli. 26 Wong wadon mau banjur matur, "Dhuh bendara, demi nyawa panjenengan ingkang gesang, bendara, kula punika tiyang estri ingkang kala rumiyin ngadeg ing sandhing panjenengan ngriki, ndedonga dhateng Gusti Allah." 27 Aku ndedonga kanggo bocah iki, lan Pangeran Yehuwah wis maringi panyuwunku marang Panjenengane. 28 Mulané aku uga masrahake dhèwèké marang Pangéran; sajroné dhèwèké isih urip, dhèwèké bakal masrahake marang Pangéran.” Banjur dhèwèké nyembah marang Pangéran ing kono.
Yohanes Pembaptis Lukas 1 1 Amarga akeh wong sing wis ngupaya ngaturake pratelan bab-bab sing wis dipercaya ing antarane kita,
8
Sumpah Nazir
2 Kaya sing wis diwulangake marang kita, yaiku wong-wong sing wiwit wiwitan padha nyakseni lan dadi abdining pangandika; 3 Aku uga rumangsa becik, sawisé aku mangerteni kabèh wiwit wiwitan, supaya nulis layang iki marang kowé kanthi urut, dhuh Teofilus sing minulya, 4 Supaya kowé ngerti kepastian bab-bab sing wis diwulangké marang kowé. 5 Nalika jamané Hérodès, raja ing Yudéa, ana imam jenengé Zakharia, saka golongan Abia. Garwané saka turuné Harun, jenengé Élisabèt. 6 Wong loro mau padha mursid ana ing ngarsané Gusti Allah, sarta uripé tanpa cacad miturut sakèhing pepakon lan pranatané Gusti. 7 Wong loro mau ora duwé anak, amarga Élisabèt mandul, lan wong loro mau wis tuwa banget. 8 Nalika panjenengane nindakake tugas imam ing ngarsane Gusti Allah miturut urutan rombongane, 9 Miturut adat istiadat imam, dhèwèké diundi mlebu ing Padaleman Suci kanggo ngobong dupa. 10 Nalika wayah ngobong dupa, wong akèh mau padha ndedonga ing njaba. 11 Banjur ana malaékaté Gusti ngatingal marang dhèwèké, ngadeg ing sisih tengen misbyah pangobongan dupa. 12 Nalika Zakharia weruh wong mau, dhèwèké wedi banget. 13 Nanging malaékat mau ngandika marang dhèwèké, "Aja wedi, Zakharia, amarga pandongamu wis dikabulaké; lan garwamu Elisabet bakal nglairaké anak lanang kanggo kowé, lan kowé bakal ngarani bocah kuwi Yohanes." 14 Kowé bakal bungah lan bungah, lan akèh wong bakal bungah nalika lairé. 15 Sabab dhèwèké bakal dadi wong gedhé ana ing ngarsané Gusti, lan ora bakal ngombé anggur utawa ombèn-ombèn sing akèh; lan dhèwèké bakal kapenuhan ing Roh Suci wiwit saka guwagarbané ibuné. 16 Lan akèh wong Israèl bakal dibalèkaké marang Pangéran, Allahé. 17 Panjenengané bakal ndhisiki tindaké Gusti Allah kanthi roh lan pangwasané Élia, supaya atiné para bapa padha dadi kaya anak-anaké, lan atiné wong-wong sing ora manut marang kawicaksanané wong mursid, sarta nyawisaké umat sing wis disiapake kanggo Gusti. 18 Zakharia banjur matur marang malaékat mau, "Kadospundi kula saged mangertos bilih menika? Kula sampun sepuh, lan garwa kula sampun sepuh sanget." 19 Malaékat mau banjur mangsuli, "Aku iki Gabriel, sing ngadeg ana ing ngarsané Gusti Allah lan aku diutus ngandika marang kowé, sarta martakaké kabar kabungahan iki marang kowé." 20 Lan, lah kowé bakal bisu lan ora bisa ngomong, nganti tekan dina nalika prekara-prekara iki bakal kelakon, amarga kowé ora ngandel marang tembung-tembungku, sing bakal kelakon ing wektune. 21 Wong-wong padha ngenteni Zakharia, lan padha gumun, dene dheweke suwé banget ana ing Padaleman Suci. 22 Bareng metu, dhèwèké ora bisa ngomong karo wong-wong mau. Wong-wong mau padha ngerti nèk dhèwèké weruh wahyu ing Padaleman Suci. Sawisé dhèwèké ngundang wong-wong mau, dhèwèké tetep meneng waé. 23 Sawisé rampung dina-dina pangabdiané, dhèwèké banjur mulih. 24 Sawisé sawetara dina, Elisabet, bojoné, lagi meteng lan ndhelik limang sasi, kandhané, 25 Kaya mangkono anggoné Gusti Allah nindakaké marang aku nalika Panjenengané nglilani aku supaya ngilangaké kawiranganku ing ngarepé manungsa. 26 Ing sasi kaping nem, malaékat Gabriel diutus déning Gusti Allah menyang kutha ing Galiléa sing jenengé Nazarèt, 27 Marang prawan sing lagi pacangan karo wong lanang sing jenengé Yusuf, saka turuné Dawud; lan jeneng prawan mau Maryam. 28 Malaékat mau banjur mlebu lan kandha, "Salam, kowé sing kinasih, Gusti nunggil karo kowé. Kowé iku pinuji ana ing antarane para wanita." 29 Nalika weruh wong mau, dhèwèké kagèt krungu tembungé wong mau, lan mikir apa tegesé salam iki.
9
Sumpah Nazir
30 Malaékat mau banjur ngandika marang Maryam, "Aja wedi, Maryam, amarga kowé wis oleh sihrahmat saka Gusti Allah." 31 Lan, lah kowé bakal ngandhut lan nglairaké anak lanang, lan kowé bakal nyebut jenengé Yésus. 32 Panjenengané bakal dadi wong agung lan bakal kasebut Putraning Allah Kang Mahaluhur. Lan Gusti Allah bakal maringi tahta Dawud, leluhuré, marang Panjenengané. 33 Panjenengané bakal ngratoni turuné Yakub salawas-lawasé, lan kratoné ora bakal ana wekasané. 34 Maryam banjur matur marang malaékat mau, "Piye iki bakal kelakon, aku durung tau rabi karo wong lanang?" 35 Malaékat mau banjur mangsuli, "Roh Suci bakal nedhaki kowé, lan kuwasané Kang Mahaluhur bakal ngayomi kowé. Mulané, bayi suci sing bakal lair saka kowé bakal kasebut Putrané Allah." 36 Lan, delengen, Elisabet, sadulurmu, uga lagi ngandhut anak lanang, sanajan wis tuwa. Lan iki wis nem sasi kanggone dheweke, sing diarani mandul. 37 Amarga tumrap Gusti Allah ora ana sing mokal. 38 Maryam banjur matur, "Iki abdining Gusti, mugi karsaa kalampahana dhateng kula miturut pangandika panjenengan." Malaékat mau banjur nilar Maryam. 39 Nalika semana Maryam banjur enggal-enggal lunga menyang pagunungan, menyang sawijining kutha ing tanah Yudea. 40 Banjur mlebu ing omahé Zakharia lan ngucapké salam marang Élisabèt. 41 Nalika Elisabet krungu salam saka Maryam, bayi ing guwa garbane mlumpat lan Elisabet kapenuhan ing Roh Suci. 42 Dheweke banjur nguwuh kanthi swara banter, "Kowé iku pinaringan berkah ing antarane para wanita, lan pinujia wohing guwa-garbanmu." 43 Lan saka ngendi aku iki, nganti ibune Gustiku teka nemoni aku? 44 Amarga, sanalika swaramu krungu ing kupingku, bayi ing guwa garbaku mlumpat amarga saka bungah. 45 Lan rahayu wong wadon kang wis pracaya, amarga apa kang wis dipangandikakake dening Gusti marang dheweke bakal kelakon. 46 Maryam banjur kandha, "Nyawaku ngluhurake Gusti, 47 Lan atiku bungah banget ana ing Gusti Allah, Juru Slametku. 48 Amarga Panjenengané wis nggatèkaké marang kaanan asoré abdiné, awit, lah wiwit saiki kabèh turun-tumurun bakal nyebut aku rahayu. 49 Amarga Panjenengane kang Mahakuwasa wis nindakake prakara-prakara kang gedhe marang aku, lan asmane iku suci. 50 Lan sih-rahmate marang wong-wong sing wedi marang Panjenengane turun-tumurun. 51 Panjenengané wis nuduhaké kakuwatané nganggo astané; Panjenengané wis mbuyaraké wongwong sing gumunggung ing sajroning atiné. 52 Panjenengané wis ngudhunaké para wong kang duwé pangwasa saka ing dhamparé, lan ngluhuraké para wong kang asor. 53 Panjenengané wis ngebaki wong sing keluwen nganggo barang-barang sing becik, lan wong sugih diusir tanpa nggawa apa-apa. 54 Panjenengané nulungi Israèl, abdiné, minangka pangéling-éling marang sih-rahmaté. 55 Kaya sing wis dingandikakake marang para leluhur kita, marang Abraham lan turune kanggo salawas-lawase. 56 Maryam manggon karo Elisabet kira-kira telung sasi, banjur mulih menyang omahe. 57 Saiki wis tekan wektune Elisabet nglairake, lan dheweke nglairake anak lanang. 58 Tangga-tanggané lan sedulur-seduluré krungu nèk Gusti Allah wis nduduhké sih-rahmat sing gedhé marang dhèwèké, lan padha bungah bareng karo dhèwèké. 59 Lan nalika wis wolung dina, wong-wong mau padha teka kanggo nyunati bocah mau, lan banjur dijenengi Zakharia, miturut jeneng bapakne. 60 Ibuné njawab, "Ora, jenengé kudu Yohanes."
10
Sumpah Nazir
61 Wong-wong mau banjur padha ngucap, "Ora ana sedulurmu sing jenengé kaya ngono." 62 Banjur padha menehi isyarat marang bapakne, kepiye dheweke pengin menehi jeneng marang anak mau. 63 Banjur dhèwèké njaluk papan tulis lan nulis, "Jenengé Yohanes." Wong-wong mau padha gumun kabèh. 64 Sanalika cangkeme kabukak lan ilate ucul, banjur dheweke bisa ngomong lan memuji Gusti Allah. 65 Kabèh wong ing sakubengé padha wedi, lan kabèh omongan kuwi banjur nyebar ing sakubengé pagunungan Yudéa. 66 Wong kabèh sing krungu bab iku padha mikir, "Bocah iki bakal dadi apa?" Lan astane Gusti nunggil karo dhèwèké. 67 Bapaké Zakharia kebak Roh Suci, banjur medhar wangsit, pangandikané, 68 Pinujia Gusti Allahé Israèl, amarga Panjenengané wis niliki lan nebus umaté, 69 Lan Panjenengané wis nuwuhaké sungu kaslametan kanggo kita ing turuné Dawud, abdiné; 70 Kaya sing wis dingandikakake lumantar para nabi suci wiwit jaman biyen: 71 Supaya kita dislametake saka mungsuh kita, lan saka tangane kabeh wong sing sengit marang kita; 72 Kanggo nindakake sih-rahmat kang wis dijanjekake marang para leluhur kita, lan kanggo ngelingeling prajanjian suci; 73 Sumpah kang diucapake marang Rama Abraham, leluhur kita, 74 Supaya Panjenengane maringi kita kanugrahan, supaya kita, kang wis diluwari saka tangane mungsuh kita, bisa ngladeni Panjenengane tanpa rasa wedi, 75Kanthi kasucèn lan kabeneran ana ing ngarsané, sajegé urip kita. 76 Lan kowé, anakku, bakal disebut nabiné Kang Mahaluhur, amarga kowé bakal ndhisiki Gusti Allah kanggo nyiapaké dalané. 77 Kanggo menehi kawruh bab kawilujengan marang umate kanthi pangapuraning dosa-dosane, 78 Amarga saka sih-rahmat kang welas asihé Gusti Allah kita; kang wis rawuh ing kita, yaiku wayah esuk saka ing ngaluhur, 79 Kanggo madhangi wong-wong sing ana ing pepeteng lan ing bayangan pati, kanggo nuntun sikil kita menyang dalan katentreman. 80 Bocah cilik mau saya gedhé lan saya kuwat rohé, sarta manggon ing ara-ara samun nganti tekan dinané Panjenengané nedahaké Panjenengané marang Israèl.
11