Gealltanas an Nasarígh Uimhreacha 6:1-21 1 Agus labhair an Tiarna le Maois, ag rá, 2 Labhair le clann Iosrael agus abair leo: Nuair a scarann fear nó bean iad féin chun gealltanas Nasaríteach a thabhairt, chun iad féin a scaradh don Tiarna: 3 Scarfaidh sé é féin ó fhíon agus ó dheoch láidir, agus ní ólfaidh sé fínéagar fíona ná fínéagar deoch láidir, ná ní ólfaidh sé aon deoch fíonchaor, ná ní ithfidh sé fíonchaora taise ná triomaithe. 4 Le linn a dheighilte, ní íosfaidh sé aon ní a dhéantar den chrann fíniúna, ó na croíleacáin go dtí an crotal. 5 Le linn a mhóide scartha ní thiocfaidh rásúr ar a cheann: go dtí go mbeidh na laethanta críochnaithe ina scarann sé é féin don Tiarna, beidh sé naofa, agus ligfidh sé do ghruaig a chinn fás. 6 Gach lá a bheidh sé ar leithligh don Tiarna, ní thiocfaidh sé i dtreo aon choirp mhairbh. 7 Ní dhéanfaidh sé é féin a neamhghlanadh ar son a athar, ná ar son a mháthar, ar son a dhearthár, ná ar son a dheirfiúr, nuair a gheobhaidh siad bás: óir tá coisreadh a Dé ar a cheann. 8 Gach lá a scaradh is naomh don Tiarna é. 9 Agus má fhaigheann aon duine bás go han-tobann ina aice, agus má thruaillíonn sé ceann a choisreacain; ansin bearrfaidh sé a cheann lá a ghlantacháin, ar an seachtú lá bearrfaidh sé é. 10 Agus ar an ochtú lá tabharfaidh sé dhá thurtar, nó dhá cholúr óg, chuig an sagart, go doras tabarnacal an phobail: 11 Agus ofrálfaidh an sagart ceann amháin mar íobairt pheacaidh, agus an ceann eile mar íobairt uileloiscthe, agus déanfaidh sé leorghníomh ar a shon, as an bpeaca a rinne sé leis an marbh, agus naomhóidh sé a cheann an lá céanna sin. 12 Agus coisreoidh sé laethanta a dheighilte don Tiarna, agus tabharfaidh sé uan bliana mar íobairt cionta: ach caillfear na laethanta roimhe sin, mar gur thruaillíodh a dheighilt. 13 Agus seo dlí an Nasaránaigh, nuair a bheidh laethanta a dheighilte comhlíonta: tabharfar chuig doras tabarnacal an tionóil é: 14 Agus ofrálfaidh sé a ofráil don Tiarna, uan fireann bliana gan smál mar íobairt uileloiscthe, agus uan baineann bliana gan smál mar íobairt pheaca, agus reithe amháin gan smál mar íobairtí síochána, 15 Agus cliabh aráin neamhghríosaithe, cácaí plúir mhín measctha le hola, agus béilí aráin neamhghríosaithe ungtha le hola, agus a gcuid ofrálacha bia agus a gcuid ofrálacha deochanna. 16 Agus tabharfaidh an sagart iad os comhair an Tiarna, agus ofrálfaidh sé a íobairt pheaca agus a íobairt uileloiscthe: 17 Agus ofrálfaidh sé an reithe mar íobairt síochána don Tiarna, mar aon leis an gciseán aráin gan ghloine: ofrálfaidh an sagart a ofráil bia agus a ofráil deochanna freisin.
1
Gealltanas an Nasarígh
18 Agus bearrfaidh an Nasaríteach ceann a dheighilte ag doras tabernacle an tionóil, agus tógfaidh sé gruaig cheann a dheighilte, agus cuirfidh sé sa tine í atá faoi íobairt na n-íobairtí síochána. 19 Agus tógfaidh an sagart gualainn bhruite an reithe, agus císte gan ghaibhne amháin as an gciseán, agus obhla gan ghaibhne amháin, agus cuirfidh sé iad ar lámha an Nasaránaigh, tar éis gruaig a dheighilte a bhearradh: 20 Agus déanfaidh an sagart iad a thoarnadh mar ofráil thoartha os comhair an Tiarna: is naofa don sagart é seo, mar aon leis an gcíoch thoartha agus leis an ngualainn ardaithe: agus ina dhiaidh sin féadfaidh an Nasairéach fíon a ól. 21 Seo dlí an Nasaránaigh a thug gealltanas, agus a ofrála don Tiarna as a dheighilt, seachas an méid a gheobhaidh sé féin: de réir na gealltanais a thug sé, is amhlaidh a dhéanfaidh sé de réir dhlí a dheighilte.
Samson Breithiúna 13 1 Agus rinne clann Iosrael olc arís i súile an Tiarna; agus thug an Tiarna iad i láimh na bhFilistíneach ar feadh daichead bliain. 2 Agus bhí fear áirithe as Zorach, de theaghlach na nDán, darbh ainm Manóach; agus bhí a bhean gan chlann, agus níor rugadh clann di. 3 Agus d’fheic aingeal an Tiarna an bhean agus dúirt sé léi, “Féach anois, tá tú gan leanbh agus níl tú ag beirthe, ach beidh tú torrach agus beirfidh tú mac.” 4 Anois, dá bhrí sin, bí cúramach, impím ort, agus ná hól fíon ná deoch láidir, agus ná hith aon ní neamhghlan: 5 Óir féach, éireoidh tú torrach agus beirfidh tú mac; agus ní thiocfaidh rásúr ar a cheann: óir beidh an leanbh ina Nasaríteach do Dhia ón mbroinn: agus tosóidh sé ag saoradh Iosrael ó láimh na bhFilistíneach. 6 Ansin tháinig an bhean agus d’inis sí dá fear céile, ag rá, Tháinig fear Dé chugam, agus bhí a aghaidh cosúil le héadan aingeal Dé, an-uafásach: ach níor fhiafraigh mé de cá as a bhí sé, agus níor inis sé dom a ainm. 7 Ach dúirt sé liom, ‘Féach, beidh tú torrach agus beirfidh tú mac; agus anois ná hól fíon ná deoch láidir, ná hith aon ní neamhghlan: óir beidh an leanbh ina Nasaríteach do Dhia ón mbroinn go dtí lá a bháis.’ 8 Ansin impigh Manóach ar an Tiarna agus dúirt sé, “A Thiarna, lig don fhear Dé a chuir tú chugainn teacht ar ais chugainn agus múin dúinn cad is ceart dúinn a dhéanamh leis an leanbh a bheirfear.” 9 Agus d’éist Dia le guth Mhanóach; agus tháinig aingeal Dé ar ais chuig an mbean agus í ina suí sa pháirc, ach ní raibh a fear céile Mhanóach léi. 10 Agus rinne an bhean deifir agus rith sí, agus d’inis sí dá fear céile, agus dúirt sí leis, Féach, tá an fear a tháinig chugam an lá cheana feicthe agam. 11 Agus d’éirigh Manóach agus chuaigh sé i ndiaidh a mhná céile, agus tháinig sé chuig an bhfear agus dúirt leis, “An tusa an fear a labhair leis an mbean?” Agus dúirt sé, “Is mise.” 12 Agus dúirt Manóach, “Tarla do bhriathra anois. Conas a ordóimid don leanbh, agus conas a dhéanfaimid leis?” 13 Agus dúirt aingeal an Tiarna le Manóah, “Bíodh sí cúramach faoi gach a ndúirt mé leis an mbean.” 14 Ní fhéadfaidh sí aon ní a thagann ón bhfíniúna a ithe, ná ní fhéadfaidh sí fíon ná deoch láidir a ól, ná aon ní neamhghlan a ithe: gach a n-ordaigh mé di, coimeádadh sí é. 15 Agus dúirt Manóach le haingeal an Tiarna, “Lig dúinn fanacht i do choinne go dtí go mbeidh meannán réidh againn duit.” 16 Agus dúirt aingeal an Tiarna le Manóach, “Cé go gcoinníonn tú mé, ní ithfidh mé de d’arán; agus má ofrálann tú íobairt uileloiscthe, ní mór duit í a ofráil don Tiarna.” Óir ní raibh a fhios ag Manóach gur aingeal an Tiarna a bhí ann. 2
Gealltanas an Nasarígh
17 Agus dúirt Manóach le haingeal an Tiarna, Cad is ainm duit, ionas go dtabharfaimis onóir duit nuair a thiocfaidh do bhriathra i gcrích? 18 Agus dúirt aingeal an Tiarna leis, “Cén fáth a bhfuil tú ag fiafraí mar seo faoi m’ainm, agus é faoi rún?” 19 Ansin thóg Manóach meannán agus ofráil bia, agus d’ofráil sé é ar charraig don Tiarna: agus rinne an t-aingeal go hiontach; agus Manóach agus a bhean ag breathnú air. 20 Óir tharla, nuair a chuaigh an lasair suas go neamh ón altóir, gur ardaigh aingeal an Tiarna i lasair na haltóra. Agus d’fhéach Manóach agus a bhean air, agus thit siad ar a n-aghaidh ar an talamh. 21 Ach níor thaispeáin aingeal an Tiarna do Mhanó ná dá bhean arís. Ansin thuig Manó gurbh aingeal an Tiarna é. 22 Agus dúirt Manóah lena bhean chéile, Gheobhaimid bás cinnte, óir chonaiceamar Dia. 23 Ach dúirt a bhean leis, Dá mbeadh an Tiarna sásta sinn a mharú, ní ghlacfadh sé le híobairt uileloiscthe ná le híobairt bhia uainn, agus ní thaispeánfadh sé na rudaí seo go léir dúinn, agus ní inseodh sé dúinn a leithéid seo mar atá an uair seo. 24 Agus rug an bhean mac, agus thug sí Samson mar ainm air: agus d’fhás an leanbh, agus bheannaigh an Tiarna é. 25 Agus thosaigh Spiorad an Tiarna ag gluaiseacht air uaireanta i gcampa Dhán idir Zora agus Estaol. Breithiúna 14 1 Agus chuaigh Samson síos go Timnat, agus chonaic sé bean i Timnat de chlann na bhFilistíneach. 2 Agus tháinig sé aníos, agus d’inis sé dá athair agus dá mháthair, agus dúirt sé, Chonaic mé bean i dTimnat de chlann na bhFilistíneach: faigh í dom mar bhean anois. 3 Ansin dúirt a athair agus a mháthair leis, “Nach bhfuil bean ar bith i measc iníonacha do dheartháireacha, nó i measc mo mhuintire uile, go rachaidh tú chun bean a thógáil de na Filistínigh neamhthimpeallghearrtha?” Agus dúirt Samson lena athair, “Faigh dom í; óir is maith liom í.” 4 Ach ní raibh a fhios ag a athair ná ag a mháthair gurbh ón Tiarna a bhí sé, go raibh sé ag lorg cúise in aghaidh na bhFilistíneach: óir ag an am sin bhí smacht ag na Filistínigh ar Iosrael. 5 Ansin chuaigh Samson síos, a athair agus a mháthair, go Timnat, agus tháinig siad go fíonghoirt Timnat: agus, féach, bhéic leon óg ina choinne. 6 Agus tháinig Spiorad an Tiarna go láidir air, agus stróic sé é mar a stróicfeadh sé meannán, agus ní raibh tada ina láimh aige: ach níor inis sé dá athair ná dá mháthair cad a rinne sé. 7 Agus chuaigh sé síos agus labhair sé leis an mbean; agus thaitin sí le Samson. 8 Agus tar éis tamaill d’fhill sé chun í a thógáil, agus chas sé i leataobh chun corp an leoin a fheiceáil: agus, féach, bhí sciamhóg beach agus meala i gcorp an leoin. 9 Agus thóg sé cuid de ina lámha, agus lean sé air ag ithe, agus tháinig sé chuig a athair agus a mháthair, agus thug sé dóibh, agus d’ith siad: ach níor inis sé dóibh gur bhain sé an mil as corp an leoin. 10 Chuaigh a athair síos chun na mná agus rinne Samson fleá ann, óir ba ghnách leis na fir óga é sin a dhéanamh. 11 Agus nuair a chonaic siad é, thug siad tríocha compánach leo le bheith leis. 12 Agus dúirt Samson leo, Cuirfidh mé tomhais romhaibh anois: má bhíonn sibh in ann é a insint dom go cinnte laistigh de sheacht lá na féile, agus é a fháil amach, ansin tabharfaidh mé tríocha braidín agus tríocha athrú éadaigh daoibh. 13 Ach mura féidir libh é a insint dom, tabhair tríocha braillín agus tríocha athrú éadaigh dom. Agus dúirt siad leis, Cuir do thomhais amach, ionas go n-éistfimid leis. 14 Agus dúirt sé leo, “Tháinig bia amach as an duine a itheann, agus milseacht as an duine láidir.” Agus ní raibh siad in ann an tomhas a mhíniú i dtrí lá. 15 Agus ar an seachtú lá dúirt siad le bean chéile Samson, “Meall do fhear céile chun an tomhas a insint dúinn, ar eagla go ndófá thú féin agus teach d’athar le tine. An é gur ghlaoigh tú orainn a bhfuil againn a thógáil? Nach ea?”
3
Gealltanas an Nasarígh
16 Agus ghuil bean Samson os a chomhair agus dúirt sí, “Níl ach fuath agat domsa, agus níl grá agat dom; chuir tú tomhais amach do chlann mo mhuintire, agus níor inis tú dom é.” Agus dúirt sé léi, “Féach, níor inis mé do m’athair ná do mo mháthair é, agus an n-inseoidh mé duit é?” 17 Agus ghuil sí os a chomhair ar feadh na seacht lá a raibh a bhféasta ar siúl: agus ar an seachtú lá d’inis sé di é, mar gur chuir sí pian air: agus d’inis sí an tomhas do chlann a muintire. 18 Agus dúirt fir na cathrach leis an seachtú lá roimh dhul faoi na gréine, “Cad is milse ná mil? Agus cad is láidre ná leon?” Agus dúirt sé leo, “Mura mbeadh sibh tar éis treabhadh le mo choiligh, ní bhfuair sibh mo thomáiste amach.” 19 Agus tháinig Spiorad an Tiarna air, agus chuaigh sé síos go hAiscealón, agus mharaigh sé tríocha fear díobh, agus ghabh sé a gcreach, agus thug sé malartú éadaigh dóibh siúd a d’eisigh an tomhas. Agus las a fhearg, agus chuaigh sé suas go teach a athar. 20 Ach tugadh bean Shamsóin dá chompánach, a raibh sé tar éis a úsáid mar chara. Breithiúna 15 1 Ach tar éis tamaill ina dhiaidh sin, in am fhómhair na cruithneachta, thug Samson cuairt ar a bhean chéile agus meannán aige; agus dúirt sé, Rachaidh mé isteach chuig mo bhean chéile isteach sa seomra. Ach ní ligfeadh a hathair dó dul isteach. 2 Agus dúirt a hathair, Shíl mé go fírinneach go raibh fuath iomlán agat di; dá bhrí sin thug mé do do chompánach í. Nach áille a deirfiúr níos óige ná í? Glac í, impím ort, ina háit. 3 Agus dúirt Samson fúthu, “Beidh mé níos neamhchiontaí anois ná na Filistínigh, cé go ndéanaim dochar dóibh.” 4 Agus chuaigh Samson agus ghabh trí chéad sionnach, agus thóg sé braillíní tine, agus chas sé eireaball ar eireaball, agus chuir sé braillín tine i lár idir dhá eireaball. 5 Agus nuair a chuir sé na tine ar na tine, scaoil sé isteach i ngrán na bhFilistíneach iad, agus dhóigh sé na tine agus an grán ina sheasamh, mar aon leis na fíonghoirt agus na hológa. 6 Ansin dúirt na Filistínigh, “Cé a rinne seo?” Agus d’fhreagair siad, “Samson, cliamhain an Thimnítigh, mar gur rug sé a bhean leis agus gur thug sé dá chompánach í.” Agus tháinig na Filistínigh aníos agus dhóigh siad í féin agus a hathair le tine. 7 Agus dúirt Samson leo, “Cé gur dhein sibh é seo, díolfaidh mé oraibh, agus ina dhiaidh sin scoirfidh mé.” 8 Agus bhuail sé a gcos agus a gcos le hardú mór: agus chuaigh sé síos agus chónaigh sé ar bharr charraige Etam. 9 Ansin chuaigh na Filistínigh suas, agus chuir siad a gcampa i Iúdá, agus scaip siad iad féin i Lehi. 10 Agus dúirt fir Iúdá, “Cén fáth a bhfuil sibh tagtha aníos inár n-aghaidh?” Agus d’fhreagair siad, “Chun Samson a cheangal atáimid tagtha aníos, chun déanamh leis mar a rinne sé linn.” 11 Ansin chuaigh trí mhíle fear de chuid Iúdá go barr charraige Etam, agus dúirt siad le Samson, “Nach bhfuil a fhios agat gur iad na Filistínigh atá i gceannas orainn? Cad é seo atá déanta agat orainn?” Agus dúirt sé leo, “Mar a rinne siad liomsa, is amhlaidh a rinne mé leo.” 12 Agus dúirt siad leis, “Tháinig muid anuas chun tú a cheangal, d’fhonn thú a thabhairt ar láimh na bhFilistíneach.” Agus dúirt Samson leo, “Mionnaígí dom nach ndéanfaidh sibh féin ionsaí orm.” 13 Agus labhair siad leis, ag rá, Ní hea; ach ceanglóidh muid go daingean thú, agus tabharfaimid ina láimh thú: ach is cinnte nach maróidh muid thú. Agus cheangail siad é le dhá théad nua, agus thug siad aníos ón gcarraig é. 14 Agus nuair a shroich sé Léihi, rinne na Filistínigh gáireach ina choinne: agus tháinig Spiorad an Tiarna go láidir air, agus rinneadh na cordaí a bhí ar a ghéaga cosúil le líon a dhóitear le tine, agus scaoileadh a cheangail óna lámha. 15 Agus fuair sé cnámh gialla nua asail, agus shín sé amach a lámh, agus rug sé air, agus mharaigh sé míle fear leis. 16 Agus dúirt Samson, Le cnámh giall asail, carn ar charn, le cnámh giall asail mharaigh mé míle fear.
4
Gealltanas an Nasarígh
17 Agus nuair a bhí deireadh aige lena chaint, chaith sé an cnámh gialla as a láimh, agus thug sé Ramatlehi ar an áit sin. 18 Agus bhí tart mór air, agus ghlaoigh sé ar an Tiarna, agus dúirt sé, Thug tú an tsaoirse mhór seo i láimh do shearbhónta: agus an bhfaighidh mé bás anois den tart, agus an dtitfidh mé i láimh na neamhthimpeallghearrtha? 19 Ach scoilt Dia log a bhí sa ghiall, agus tháinig uisce amach as; agus nuair a d’ól sé, tháinig a spiorad ar ais, agus d’athbheoigh sé: uime sin thug sé En-Hacore mar ainm air, atá i Léi go dtí an lá inniu. 20 Agus thug sé breithiúnas ar Iosrael i laethanta na bhFilistíneach fiche bliain. Breithiúna 16 1 Chuaigh Samson ansin go Gaza, agus chonaic sé striapach ann, agus chuaigh sé isteach chuici. 2 Agus dúradh leis na Gazaigh go raibh Samson tagtha anseo. Agus chuir siad timpeall air, agus chuir siad foláireamh ina choinne ar feadh na hoíche i ngeata na cathrach, agus bhí siad ciúin ar feadh na hoíche, ag rá, Ar maidin, nuair a thiocfaidh an lá, maróimid é. 3 Agus luigh Samson go meán oíche, agus d’éirigh sé ag meán oíche, agus rug sé ar dhoirse gheata na cathrach, agus ar an dá phost, agus d’imigh leis leo, an barra agus gach rud, agus chuir sé ar a ghuaillí iad, agus d’iompair sé suas iad go barr cnoic atá os comhair Heabrón. 4 Agus ina dhiaidh sin, tháinig grá aige do bhean i ngleann Shorek, a raibh Deilíla mar ainm uirthi. 5 Agus tháinig tiarnaí na bhFilistíneach aníos chuici, agus dúirt siad léi, “Meall é, agus féach cá bhfuil a neart mór, agus conas is féidir linn é a shárú, ionas gur féidir linn é a cheangal le cur i mbaol é: agus tabharfaimid aon chéad déag píosa airgid duit gach duine againn.” 6 Agus dúirt Deilíle le Samson, “Inis dom, impím ort, cá bhfuil do neart mór, agus conas a d’fhéadfaí tú a cheangal le tú a phianadh.” 7 Agus dúirt Samson léi, Dá gceanglófaí mé le seacht ngéag ghlasa nár thriomaíodh riamh, ansin beidh mé lag, agus beidh mé cosúil le fear eile. 8 Ansin thug tiarnaí na bhFilistíneach seacht ngiolc glas suas chuici nár triomaíodh, agus cheangail sí é leo. 9 Bhí fir ag fanacht léi sa seomra. Agus dúirt sí leis, “Tá na Filistínigh ort, a Shamsóin.” Agus bhris sé na snáitheanna, mar a bhristear snáithe tuaigh nuair a bhaineann sé leis an tine. Mar sin níorbh eol a neart. 10 Agus dúirt Deilíle le Samson, “Féach, rinne tú magadh fúm agus d’inis tú bréaga dom; inis dom anois, impím ort, conas a d’fhéadfaí tú a cheangal.” 11 Agus dúirt sé léi, Má cheanglaíonn siad mé go daingean le rópaí nua nár úsáideadh riamh, ansin beidh mé lag, agus beidh mé cosúil le fear eile. 12 Thóg Deilíle rópaí nua dá bhrí sin, agus cheangail sí é leo, agus dúirt sí leis, “Tá na Filistínigh ort, a Shamsóin.” Agus bhí lucht feitheimh ina gcónaí sa seomra. Agus bhris sé iad dá airm amhail is dá mba shnáithe iad. 13 Agus dúirt Deilíle le Samson, “Go dtí seo rinne tú magadh fúm, agus d’inis tú bréaga dom; inis dom conas a d’fhéadfaí tú a cheangal.” Agus dúirt sé léi, “Má fhíonn tú seacht ndua mo chinn leis an ngréasán.” 14 Agus dhaingnigh sí é leis an biorán, agus dúirt sí leis, “Tá na Filistínigh ort, a Shamsóin.” Agus dhúisigh sé as a chodladh, agus d’imigh sé leis an biorán agus leis an ngréasán. 15 Agus dúirt sí leis, “Conas is féidir leat a rá, ‘Is breá liom thú,’ nuair nach bhfuil do chroí liom? Rinne tú magadh fúm na trí huaire seo, agus níor inis tú dom cá bhfuil do neart mór.” 16 Agus tharla, nuair a bhí sí ag brú air gach lá lena focail, agus ag áiteamh air, ionas gur cráite a anam go dtí an bás; 17 D’inis sé a chroí go léir di agus dúirt sé léi: “Níor tháinig rásúr ar mo cheann, óir is Nasaríteach do Dhia mé ó bhroinn mo mháthar. Má bhearrtar mé, imeoidh mo neart uaim agus beidh mé lag agus beidh mé cosúil le haon fhear eile.”
5
Gealltanas an Nasarígh
18 Agus nuair a chonaic Deilíleá gur inis sé a chroí go léir di, chuir sí fios ar thiarnaí na bhFilistíneach agus ghlaoigh sí orthu, ag rá, “Tagaigí aníos an uair seo, óir inis sé dom a chroí go léir.” Ansin tháinig tiarnaí na bhFilistíneach aníos chuici agus thug siad airgead leo. 19 Agus chuir sí ina chodladh ar a glúine é; agus ghlaoigh sí ar fhear, agus thug sí air seacht nduilleog a chinn a bhearradh de; agus thosaigh sí á phianadh, agus d’imigh a neart uaidh. 20 Agus dúirt sí, “Tá na Filistínigh ort, a Shamsóin.” Agus dhúisigh sé as a chodladh agus dúirt sé, “Rachaidh mé amach mar a rinne mé roimhe seo, agus croithfidh mé mé féin.” Agus ní raibh a fhios aige go raibh an Tiarna imithe uaidh. 21 Ach rug na Filistínigh air, agus chuir siad a shúile amach, agus thug siad síos go Gaza é, agus cheangail siad é le geimhle práis; agus bhí sé ag meilt sa phríosún. 22 Ach thosaigh gruaig a chinn ag fás arís tar éis a bhearradh. 23 Ansin bhailigh tiarnaí na bhFilistíneach le chéile chun íobairt mhór a ofráil dá ndia Dagon, agus chun lúcháir a dhéanamh: óir dúirt siad, Thug ár ndia Samson, ár namhaid, ar láimh dúinn. 24 Agus nuair a chonaic na daoine é, mhol siad a ndia: óir dúirt siad, Thug ár ndia ár namhaid agus scriostóir ár dtíre, a mharaigh mórán againn, inár lámha. 25 Agus nuair a bhí a gcroíthe ag lúcháir, dúirt siad, Glaoigh ar Samson, ionas go ndéanfadh sé spraoi dúinn. Agus ghlaoigh siad ar Samson as an bpríosún; agus rinne sé spraoi dóibh: agus chuir siad idir na piléir é. 26 Agus dúirt Samson leis an mbuachaill a bhí ina láimh, “Lig dom na piléir a bhfuil an teach ina sheasamh orthu a bhrath, ionas go mbeidh mé in ann tacú leo.” 27 Bhí an teach lán d’fhir agus de mhná; agus bhí tiarnaí na bhFilistíneach uile ann; agus bhí tuairim is trí mhíle fear agus bean ar an díon, ag breathnú agus Samson ag déanamh spraoi. 28 Agus ghlaoigh Samson ar an Tiarna agus dúirt sé, A Thiarna Dia, cuimhnigh orm, impím ort, agus neartaigh mé, impím ort, an uair seo amháin, a Dhia, ionas go ndíolfar mé láithreach bonn ar na Filistínigh as mo dhá shúil. 29 Agus rug Samson ar an dá cholún lár ar a raibh an teach ina sheasamh, agus ar a raibh sé suite, ceann acu lena lámh dheas, agus an ceann eile lena lámh chlé. 30 Agus dúirt Samson, “Lig dom bás a fháil leis na Filistínigh.” Agus chrom sé é féin le gach a neart; agus thit an teach ar na tiarnaí, agus ar na daoine go léir a bhí ann. Mar sin, ba mhó na mairbh a mharaigh sé le linn a bháis ná iad siúd a mharaigh sé ina shaol. 31 Ansin tháinig a dheartháireacha agus teaghlach a athar go léir anuas, agus thug siad leo é, agus thug siad aníos é, agus chuir siad é idir Zora agus Estaol i n-adhlac Manoah a athar. Agus thug sé breithiúnas ar Iosrael fiche bliain.
Samúéil 1 Samúéil 1 1 Bhí fear áirithe ann ó Ramataimzofím, i sliabh Eafráim, agus Ealcáná a ainm, mac Iaróham, mhic Elihu, mhic Thóhu, mhic Zuf, Eafrátach: 2 Agus bhí beirt bhan aige; Hannah ainm na mná céile, agus Peninnah ainm na mná céile: agus bhí clann ag Peninnah, ach ní raibh aon chlann ag Hannah. 3 Agus théadh an fear seo suas as a chathair gach bliain chun adhradh agus íobairtí a dhéanamh don Tiarna na Slua i Silo. Agus bhí beirt mhac Éilí, Hofni agus Pinehas, sagairt an Tiarna, ann. 4 Agus nuair a tháinig an t-am a d’ofráil Elcaná, thug sé dá bhean Peninah, agus dá mic agus dá hiníonacha uile, cuid acu: 5 Ach do Hannah thug sé cuid fhiúntach; óir bhí grá aige do Hannah, ach dhún an Tiarna a broinn. 6 Agus chuir a namhaid go mór ina cogaibh í freisin, d’fhonn í a chur ag caitheamh anuas, mar gur dhún an Tiarna a broinn. 7 Agus mar a rinne sé amhlaidh bliain i ndiaidh bliana, nuair a rachadh sí suas go teach an Tiarna, mar sin a chuirfeadh sé ina cogair í; dá bhrí sin ghuil sí, agus níor ith sí. 6
Gealltanas an Nasarígh
8 Ansin dúirt Ealcáná a fear léi, A Hanná, cén fáth a bhfuil tú ag gol? agus cén fáth nach n-itheann tú? agus cén fáth a bhfuil do chroí cráite? Nach fearr mise duit ná deichniúr mac? 9 D’éirigh Hannah suas tar éis dóibh ithe i Silo, agus tar éis dóibh ól. Bhí Éilí an sagart ina shuí ar shuíochán le post i dteampall an Tiarna. 10 Agus bhí searbhas anama uirthi, agus ghuigh sí chun an Tiarna, agus ghuil sí go géar. 11 Agus thug sí mionn agus dúirt sí, A Thiarna na Slua, má fhéachann tú i ndáiríre ar thrioblóid do bhanríona, agus má chuimhníonn tú orm, agus mura ndéanann tú dearmad ar do bhanríon, ach má thugann tú mac fireann do do bhanríon, ansin tabharfaidh mé don Tiarna é ar feadh a shaoil, agus ní thiocfaidh rásúr ar a cheann. 12 Agus tharla, agus í ag guí i láthair an Tiarna, gur thug Éilí aird ar a béal. 13 Labhair Hannah ina croí; níor ghluais ach a liopaí, ach níor chualathas a guth: uime sin shíl Éilí go raibh sí ar meisce. 14 Agus dúirt Éilí léi, “Cá fhad a bheidh tú ar meisce? Cuir do fhíon uait.” 15 Agus d’fhreagair Hannah agus dúirt sí, Ní hea, a thiarna, is bean bhrónach mé le spiorad: níor ól mé fíon ná deoch láidir, ach dhoirt mé m’anam amach os comhair an Tiarna. 16 Ná meas do bhanríon mar iníon Bheilial: óir is as mo ghearáin agus mo bhróin a labhair mé go dtí seo. 17 Ansin d’fhreagair Éilí agus dúirt sé, “Imigh i síocháin, agus go dtabhair Dia Iosrael duit an tiarratas a d’iarr tú air.” 18 Agus dúirt sí, Go bhfaigheadh do bhanríon gean i do shúile. Agus d’imigh an bhean a bealach, agus d’ith sí, agus ní raibh a héadan brónach níos mó. 19 Agus d’éirigh siad go moch ar maidin, agus rinne siad adhradh i láthair an Tiarna, agus d’fhill siad, agus tháinig siad abhaile go Rama: agus d’aithin Elcána a bhean chéile Hannah; agus chuimhnigh an Tiarna uirthi. 20 Tar éis do Hannah a bheith torrach, rugadh mac di agus thug sí Samúéil mar ainm air, ag rá, “Mar d’iarr mé ar an Tiarna é.” 21 Agus chuaigh an fear Ealcána suas, agus a theaghlach go léir, chun an íobairt bhliantúil agus a ghealltanas a ofráil don Tiarna. 22 Ach ní dheachaigh Hannah suas; óir dúirt sí lena fear, Ní rachaidh mé suas go dtí go mbeidh an leanbh scoite, agus ansin tabharfaidh mé liom é, ionas go bhfeicfear é i láthair an Tiarna, agus go bhfanfaidh sé ann go deo. 23 Agus dúirt Ealcáná a fear léi, “Déan an rud is maith leat; fan go dtí go mbeidh sé curtha den chíoch agat; go gcomhlíonfadh an Tiarna a bhriathar.” Mar sin d’fhan an bhean, agus thug sí cíoch dá mac go dtí gur chuir sí den chíoch é. 24 Agus nuair a bhí sé scoite aici, thug sí léi é, le trí tharbh, agus aon eifeá plúir, agus buidéal fíona, agus thug sí go teach an Tiarna i Silo é: agus an leanbh óg. 25 Agus mharaigh siad tarbh, agus thug siad an leanbh chuig Éilí. 26 Agus dúirt sí, A thiarna, dar beo d’anam, a thiarna, is mise an bhean a sheas anseo leat ag guí chun an Tiarna. 27 Ar son an linbh seo ghuigh mé; agus thug an Tiarna dom an t-achainí a d’iarr mé air: 28 Dá bhrí sin, thug mé ar iasacht don Tiarna é; fad a mhairfidh sé, beidh sé ar iasacht don Tiarna. Agus rinne sé adhradh don Tiarna ansiúd.
Eoin Baiste Lúcás 1 1 Ós rud é gur ghlac mórán le chéile chun fógra a chur in ord ar na rudaí a gcreidtear go cinnte inár measc, 2 Mar a thug siadsan dúinn iad, a bhí ó thús ina bhfinnéithe súl agus ina n-oibrithe don bhriathar;
7
Gealltanas an Nasarígh
3 Ba cheart domsa freisin, ó bhí tuiscint fhoirfe agam ar gach ní ón tús, scríobh chugat in ord, a Theophilus uasal, 4 Chun go mbeadh a fhios agat cinnte na rudaí inar tugadh treoir duit. 5 Bhí sagart ann i laethanta Héaród, rí Iúdáia, darbh ainm Zachairias, de chúrsa Abia; agus ba de chlann Árón a bhean, agus Eilísabé a hainm. 6 Agus bhí siad beirt fíréanta i láthair Dé, ag siúl i ngach aitheanta agus orduithe an Tiarna gan smál. 7 Agus ní raibh aon leanbh acu, óir bhí Eilís gan leanbh, agus bhí an bheirt acu an-sean anois. 8 Agus tharla, agus é i mbun oifig an tsagairt i láthair Dé in ord a chúrsa, 9 De réir nós oifig an tsagairt, ba é a chrannchur túis a dhó nuair a rachadh sé isteach i dteampall an Tiarna. 10 Agus bhí slua an phobail ar fad ag guí amuigh tráth na túise. 11 Agus thaispeáin aingeal an Tiarna dó ina sheasamh ar thaobh deas altóir na túise. 12 Agus nuair a chonaic Zachairias é, tháinig buairt air, agus thit eagla air. 13 Ach dúirt an t-aingeal leis, “Ná bíodh eagla ort, a Shachairias, óir tá d’urnaí cloiste, agus beirfidh do bhean chéile Eilís mac duit, agus tabharfaidh tú Eoin mar ainm air.” 14 Agus beidh áthas agus lúcháir ort; agus beidh áthas ar mhórán faoina bhreith. 15 Óir beidh sé mór i láthair an Tiarna, agus ní ólfaidh sé fíon ná deoch láidir; agus líonfar é leis an Spiorad Naomh, fiú ó bhroinn a mháthar. 16 Agus casfaidh sé go leor de chlann Iosrael ar an Tiarna a nDia. 17 Agus rachaidh sé roimhe i spiorad agus i gcumhacht Éilias, chun croíthe na n-aithreacha a chasadh chuig na páistí, agus na n-easumhlaíochta chuig eagna na bhfíréan; chun pobal ullmhaithe a ullmhú don Tiarna. 18 Agus dúirt Zachairias leis an aingeal, Cá bhfaighidh mé amach é seo? Óir is seanfhear mé, agus tá mo bhean chéile an-sean. 19 Agus d’fhreagair an t-aingeal é agus dúirt leis, Is mise Gaibriel atá i láthair Dé; agus cuireadh mé chun labhairt leat, agus chun an dea-scéal seo a fhógairt duit. 20 Agus féach, beidh tú balbh agus gan cumas labhairt go dtí an lá a ndéanfar na rudaí seo, mar nach gcreideann tú mo bhriathra, a chomhlíonfar ina n-am. 21 Agus d’fhan an pobal le Zachairias, agus chuir siad iontas orthu gur fhan sé chomh fada sin sa teampall. 22 Agus nuair a tháinig sé amach, ní raibh sé in ann labhairt leo: agus thuig siad go raibh fís feicthe aige sa teampall: óir rinne sé comhartha dóibh, agus d’fhan sé gan urlabhra. 23 Agus tharla, a luaithe a bhí laethanta a sheirbhíse críochnaithe, gur imigh sé abhaile. 24 Agus tar éis na laethanta sin, ghabh a bhean chéile Eilísabéad toircheas, agus d’fholaigh sí í féin cúig mhí, ag rá, 25 Mar sin a rinne an Tiarna liom sna laethanta inar fhéach sé orm, chun mo mhaslú i measc na ndaoine a bhaint díom. 26 Agus sa séú mí cuireadh an t-aingeal Gabriel ó Dhia go cathair sa Ghailíl, darbh ainm Nazarat, 27 Chuig maighdean a bhí pósta le fear darbh ainm Iósaef, de theaghlach Dhaibhí; agus Muire ab ainm don mhaighdean. 28 Agus tháinig an t-aingeal isteach chuici agus dúirt sé, “Sé do bheatha, a bhean uasal, tá an Tiarna leat: is beannaithe thú i measc na mban.” 29 Agus nuair a chonaic sí é, chuir a chaint isteach uirthi, agus bhí sí ag smaoineamh cén sórt beannaithe ba cheart a bheith ann. 30 Agus dúirt an t-aingeal léi, “Ná bíodh eagla ort, a Mhuire, óir fuair tú fabhar ó Dhia.” 31 Agus féach, gabhfaidh tú torrach i do bhroinn agus beirfidh tú mac, agus tabharfaidh tú ÍOSA mar ainm air. 32 Beidh sé mór, agus glaofar Mac an Té is Airde air: agus tabharfaidh an Tiarna Dia dó ríchathaoir a athar Dáiví: 33 Agus beidh sé i réim ar theach Iacóib go deo na ndeor; agus ní bheidh deireadh lena ríocht.
8
Gealltanas an Nasarígh
34 Ansin dúirt Muire leis an aingeal, Conas a bheidh sé seo, ó nach bhfuil aithne agam ar fhear? 35 Agus d’fhreagair an t-aingeal agus dúirt sé léi, Tiocfaidh an Spiorad Naomh ort, agus cuirfidh cumhacht an Té is Airde scáth ort: dá bhrí sin, an rud naofa a bheirfear uait, glaofar Mac Dé air. 36 Agus féach, do chol ceathrar Eilís, tá mac torrach aici féin ina seanaois: agus is é seo an séú mí di, ar a tugadh neamhthorrach. 37 Óir ní bheidh aon rud dodhéanta le Dia. 38 Agus dúirt Muire, “Féach, banóglach an Tiarna; bíodh sé dom de réir do bhriathair.” Agus d’imigh an t-aingeal uaithi. 39 Agus d’éirigh Muire sna laethanta sin agus chuaigh sí go tapa isteach sna cnoic, go cathair i nIúdá; 40 Agus chuaigh sí isteach i dteach Zachairias agus bheannaigh sí d’Elisabeth. 41 Agus tharla, nuair a chuala Eilís beannú Mhuire, gur léim an naíonán ina broinn; agus líonadh Eilís den Spiorad Naomh: 42 Agus labhair sí amach le guth ard, agus dúirt sí, Is beannaithe thú i measc na mban, agus is beannaithe toradh do bhroinne. 43 Agus cad as a dtagann seo dom, go dtagann máthair mo Thiarna chugam? 44 Óir féach, a luaithe a chuala mé guth do bheannachta i mo chluasa, léim an naíonán le lúcháir i mo bhroinn. 45 Agus is beannaithe í a chreid: óir comhlíonfar na nithe a dúradh léi ón Tiarna. 46 Agus dúirt Muire, “Móraíonn m’anam an Tiarna, 47 Agus tá mo spiorad tar éis lúcháir a dhéanamh i nDia mo Shlánaitheora. 48 Óir thug sé aird ar stádas íseal a bhanríona: óir féach, as seo amach glaofaidh na glúnta uile beannaithe orm. 49 Óir rinne an té atá cumhachtach rudaí móra dom; agus is naofa a ainm. 50 Agus maireann a thrócaire orthu siúd a bhfuil eagla orthu roimhe ó ghlúin go glúin. 51 Léirigh sé neart lena lámh; scaip sé na daoine uaibhreacha i samhlaíocht a gcroí. 52 Chuir sé na cumhachtach anuas óna suíocháin, agus d’ardaigh sé iad siúd a bhí íseal. 53 Líon sé na daoine ocracha le rudaí maithe; agus chuir sé na daoine saibhre uaidh folamh. 54 Chuidigh sé lena sheirbhíseach Iosrael, i gcuimhne ar a thrócaire; 55 Mar a labhair sé lenár n-aithreacha, le hAbrahám agus lena shliocht go deo na ndeor. 56 Agus d’fhan Muire léi timpeall trí mhí, agus d’fhill sí ar a teach féin. 57 Tháinig am breithe Eilíseáib agus rug sí mac. 58 Agus chuala a comharsana agus a col ceathracha an trócaire mhór a léirigh an Tiarna di; agus rinne siad áthas léi. 59 Agus tharla gur tháinig siad ar an ochtú lá chun an leanbh a thimpeallghearradh; agus thug siad Zachairias air, i ndiaidh ainm a athar. 60 Agus d’fhreagair a mháthair agus dúirt sí, Ní mar sin; ach glaofar Eoin air. 61 Agus dúirt siad léi, Níl aon duine de do mhuintir ar a dtugtar an t-ainm seo. 62 Agus rinne siad comharthaí dá athair, conas ba mhaith leis a thabhairt air. 63 Agus d’iarr sé tábla scríbhneoireachta, agus scríobh sé, ag rá, “Eoin is ainm dó.” Agus chuir sé iontas orthu uile. 64 Agus osclaíodh a bhéal láithreach, agus scaoileadh a theanga, agus labhair sé, agus mhol sé Dia. 65 Agus tháinig eagla ar gach a raibh ina gcónaí ina dtimpeall, agus scaipeadh na ráitis seo ar fud chnoc Iúdáia uile. 66 Agus chuir gach duine a chuala iad ina gcroí iad, ag rá, “Cén sórt linbh a bheidh anseo!” Agus bhí lámh an Tiarna leis. 67 Agus líonadh a athair Zachairias leis an Spiorad Naomh, agus rinne sé fáistine, ag rá, 68 Go raibh beannacht ar an Tiarna Dia Iosrael; óir thug sé cuairt ar a phobal agus d’fhuascail sé é, 69 Agus thóg sé adharc slánaithe dúinn i dteach a shearbhónta Dáiví; 70 Mar a labhair sé trí bhéal a fháithe naofa, atá ann ó thús an tsaoil: 71 Chun go saorfaí sinn ó ár naimhde, agus ó láimh gach duine a bhfuil fuath acu dúinn;
9
Gealltanas an Nasarígh
72 Chun an trócaire a gheall ár n-aithreacha a chomhlíonadh, agus chun a chonradh naofa a mheabhrú; 73 An mionn a thug sé dár n-athair Abrahám, 74 Go dtabharfadh sé dúinn, ar saoradh dúinn ó láimh ár naimhde, go bhféadfaimis freastal air gan eagla, 75 I naofacht agus i bhfíréantacht ina láthair, uile laethanta ár saoil. 76 Agus tusa, a leanbh, glaofar fáidh an Tiarna is Airde ort: óir rachaidh tú os comhair aghaidh an Tiarna chun a bhealaí a ullmhú; 77 Chun eolas na slánaithe a thabhairt dá phobal trí mhaithiúnas a bpeacaí, 78 Trí thrócaire ár nDia; trína thug breacadh an lae ó airde cuairt orainn, 79 Chun solas a thabhairt dóibh siúd atá ina suí i ndorchadas agus i scáth an bháis, chun ár gcosa a threorú i slí na síochána. 80 Agus d’fhás an leanbh, agus neartaíodh a spiorad, agus bhí sé sna fásaigh go dtí an lá a thaispeánfaí é d’Iosrael.
10