Skip to main content

Ilocano - The Art of Ruling (Political Governance) for Nation-Building

Page 1


TiArtetiPanagturay-PolitikalaPanagturay

SuratniAristeas

Inawattiaritisungbatbuyogentipananganamongketnagsaludsoditisumaganad,‘Aniatikapatgan akualipikasionitipanagturay?’‘Tapnoagtalinaedtibagi,’insungbatna,‘anawayaitipasuksokken tipanangalagaditikinamanagpanunotbayattidakdakkelapasettibiagtimaysa,tapno mapadayawantikinalinteganangnangrunangemitiaminabanag,kenmakigayyemkadagititattaoa kastoytikitanaTatiDios,managayatmetitihustisia!SuratniAristeas8:12-13

Impakitatiaritikatulagannaketkinunanaitisabali,‘Aniatiesensiatikinaari?’Ketinsungbatna, ‘Tapnoiturayananaimbagtibagikensaanamaiyaw-awantikinabaknangwennokinalatakkadagiti dikalkalaingannawennodimaitutopatarigagay,daytoytipudnoawagastipanangiturayno irasonmoanaimbagtibanagTaaminatalagaakasapulamketkukuam,kettiDiosketnawaya manipuditipanagkasapulankenbenignantwithal.Dagitipampanunotmoagbalinkomaakasiti agbalinatao,kentarigagayamsaanngaaduabanagnodiketdagitilaengkasapulanitipanagturay! SuratniAristeas8:15-16

Itisimmaganadngaaldaw,napaliiwtiisumetlaengngaurnos,ketidinakasaraktiariitigundawaya mangisaludsodkadagitilallaki,sinaludsodnatiumunakadagidiaynabatiparaitisumaganada panagimbestigar,Aniatikangatuanapormatigobierno?Ketinsungbatna,‘Tapnoiturayantibagi kensaanamaawitbabaenkadagititarigagayTaaminatattaoaddaandaitimaysaanaikeddenga naturalapanagkurbatipanunot.Posibleakaaduanalallakiketaddaanitipagannayasannga agturongititaraonkeninumenkenragragsak,kendagitiariketagkurbangaagturongitipananggunodititeritoriakendakkelakinalatak.Ngemnasayaattaaddakomakinakalmadoitiaminabanag. SuratniAristeas8:26-27

Naasitipanangawattiariitilalakiketkiniddawnaitisumarunoasungbatannatisaludsod,kasanoa maliklikannatibiaganalakakenragsak?Ketinsungbatna,‘Noagtultuloyamalagipnangaisuti agturayitidakkelngaimperiokenapotinakaad-aduatattao,kentipanunotnasaankomanga okupadokadagitidaddumaabanag,nodiket,kanayonkomangausigennanokasanoakasayaatana maitandudonatipagimbagandaMasapulmetngaagkararagitiDiostapnoawantipagrebbengana mabaybay-an.’SuratniAristeas9:17-18

'Kasanoamalapdantitaotibaginamanipuditikinatangsit?'Ketinsungbatna,‘Notaginayonennati panagpapadakenlaglagipennaitiaminagundawayngaisuketmaysaataongaagturturaykadagiti tattaoKettiDiosiyegnaitiawanserserbinadagitinatangsit,kenitan-oknadagitinaemmaken napakumbaba!SuratniAristeas9:45-46

Kinunatiarianasayaatmettipanagsaonadaytoyatao,ketdinamagnaitisimmaruno,Siasinoti rumbengadutokantayokasgobernador?Ketinsungbatna,‘Aminamanggurguraitikinadakes,ken

mangtuladitibukodmoakababalinagtignaydaasiuumisotapnokanayonamataginayondati nasayaatareputasion.Tadaytoytiar-aramidem,OmannakabalinngaAri,’kinunana,‘kettiDiosti nangtedkenkaitikoronatikinalinteg’SuratniAristeas10:7-8

Binusbostiaritisumagmamanoatiempoanangidaydayawitidaytoyataoketkalpasanna dinamagnaitimaudiitiamin,Aniatikadakkelanagapuananitipanangiturayitimaysangaimperio? Ketinsungbatna,‘Adagitiiturayanketagtultuloyngaagtaengitikasasaadtitalna,kentihustisiaket napardaskomaamaipaaykadagitikasotipanagsusupiat.’SuratniAristeas10:23-24

Pentateuko

Taam-ammokisuna,abilinennantodagitiannaknakentisangakabbalayannakalpasankenkuana,ket salimetmetandatidalanniYahweh,tapnoaramidendatikinahustisiakenpanangukom;tapnotiAPO iyegnakenAbrahamtiimbaganamaipapankencuana.Genesis18:19

Maysapayngaipaaymokadagitiaminngaumilidagitimakabaelatattao,akasitipanagbutengiti Dios,tattaotikinapudno,amanggurguraitikinaagum;ketikabilmodagiticastaitirabawda,nga agbalinngaagturayitirinibu,kenagturayitiginasut,agturayitilimapulo,kenagturayitipinullo: Ketukomendakomadagititattaoitiaminapanawen:ketmaaramidto,atunggalnaindaklanabanag iyegdantokenka,ngemtunggalbassitabanagukomendanto:kastametanalaklakaparaitibagim, ketawitendantotidadagsenakaduamExodo18:21-22

Dikamangitag-ayitiulbodadamag:dimoikabiltiimamitinadangkestapnoagbalinadinalintega saksi.Saankaasumurotitiaduatattaongaagaramiditidakes;dicantometagsaoitimaysaagapuna ngaagkedkeddaamangsurotitiaduamangsarangetitipanangukom:Saanmometngaibabainti maysaanapanglawataoitigapuanannaSaanmoasupiatentipanangukomtinapanglawmoiti kasona.Adayokaitiulbodabanag;ketsaanmoapatayendagitiawanbasolnakennalinteg:tadiak ilintegtinadangkesExodo23:1-3,6-7

Saanyontongaaramidentikinakilloitipanangukom:dikaytoraementikinataodagitinapanglaw, wennoraementikinataotimannakabalin:ngemitikinalintegukomenyotikaarrubayoSaankayto ngaaramidentikinakilloitipanangukom,itimetyard,ititimbang,wennoitirukod.Levitico 19:15,35

Alaenyodagitimasirib,kenmannakaawat,kenpagaammokadagititribuyo,ketpagbalinektoidanga agturaykadakayoKetbinilinkodagitiukomyoitidaytaatiempo,akinunak,Denggenyodagiti rasonitinagbaetandagitikakabsatyo,ketukomenyoanalintegtitunggalmaysakentikabsatna,ken tiganggannaetakaduanaSaanyoaraemendagititattaoitipanangukom;ngemmangngegyonto dagitibabassitkenkastametdagitinaindaklan;dikaytoagbutengitirupatitao;tatipanangukomket kukuatiDios:kettigapunaanarigatunaycadacayo,iyegyocaniac,ketdenggenco.Deuteronomio 1:13,16-17

Itangarud,denggem,OIsrael,dagitialagadenkenpangngeddengngaisurokkadakayo,tapno tungpalenyodagitoy,tapnoagbiagkayo,ketsumrekkayokentagikuaenyotidagangaitedkadakayo niYahwehaDiosdagitiammayo.Deuteronomio4:1

Itungpalnatipanangukomkadagitiulilakenbalo,ketay-ayatennatiganggannaet,itipanangtedna kenkuanaititaraonkenkawes.Deuteronomio10:18

BenditotinasionatiDiosnaisutiApo;kendagititattaoapinilinaparaitibukodnaatawidSalmo33:12

Mangaramidcantocadagitiukomkenofisialescadagitiaminaruanganmo,ngaitedkencaitiAPOa Diosmo,itiaminatribumo:ketukomendantodagititattaobuyogentinalintegapanangukom. Saanmoalabanantipanangukom;dikaytoraraemdagititattao,wennomangalaitisagut:tatisagut bulseknadagitimatadagitimasirib,kenballikugennadagitisasaodagitinalintegDeuteronomio 16:18-19

Ketintonagtugawititronotipagarianna,isuratnantokencuanatimaysaakopiadaytoyalintegiti maysaalibromanipuditiaddaitisangoanandagitipapadiaLevita:Ketaddantokenkuana,ket basaennadaytaitiaminngaal-aldawtipanagbiagna:tapnomasursuronatiagbutengkenJehovaa Diosna,tapnotungpalennaamindagitisasaodaytoyalintegkendagitoyngaalagaden,tapno aramidennaida:Tapnotipusonasaanamaitan-okngemitikukuanakakabsat,kentapnosaannaa sumiasiitibilin,itimakannawan,wennoitimakannigid:aginggaitipanungpalantapnomapaatiddog tialdawnaitipagarianna,isu,kendagitiannakna,ititengngatiIsrael.Deuteronomio17:18-20

Saanmoaballikugentipanangukomtiganggannaet,wennotiulila;wennomangalaitikawestibalo ababaiamangiprenda:Deuteronomio24:17

Noaddapanagsusupiatitinagbaetandagititattao,ketumaydaitipanangukom,tapnoukomenida dagitiukom;kalpasannailintegdantodagitinalinteg,kenkondenarendagitinadangkes Deuteronomio25:1

Mailunodkomatimangballikugitipanangukomtiganggannaet,ulila,kenbalo.Ketkunantodagiti aminatattao,Amen.Deuteronomio27:19

Pakasaritaan

Nupaykasta,nangbangonniYahwehkadagitiukom,anangispalkadakuadamanipuditiimadagiti nangsamsamkadakuadaUk-ukom2:16

AddatipusokkadagitigobernadortiIsrael,asitutulokanangidatonitibagbagidakadagititattao. BendisionanyoniYahwehUk-ukom5:9

KetniDavidnagturayitienterongaIsrael;ketinaramidniDavidtipanangukomkenkinahustisia kadagitiaminatattaona2Samuel8:15

KinunatiDiostiIsrael,NagsaokaniaktiBatotiIsrael,Tiagturaykadagititattaoketmasapula nalinteg,ngaagturayitipanagbutengitiDios.Ketisuagbalintoakasitilawagtibigat,inton sumingisingtiinit,uraymaysangaagsapangaawanulep;kasitinalamuyotaruotngaagtubtubo manipuditidagababaentinalawagapanagsilnagkalpasantitudo2Samuel23:3-4

Ketita,OAPOaDiosko,pinagbalinmongaaritiadipenmoakasukatniDavidngaamak:ket maysaaklaengngaubing:diakammonokasanotirummuarwennosumrek.Ikkamngarudti adipenmoitimannakaawatapusoamangukomkadagititattaom,tapnomailasinkotinaimbagken dakes:tasiasinotimakabaelamangukomitidaytoyanaindaklanngailim?KettipanagsaonaayayoitiApo,taindawatniSolomondaytoyabanag.KettiDioskinunanakencuana,Agsipudta kiniddawmodaytoy,ketsaanmoakiniddawitinapautapanagbiagmo;saanmometanagkiddawiti kinabaknangparaitibagim,wennodimawattibiagdagitikabusormo;ngemkiniddawmoitibagimti pannakaawattapnomailasintipanangukom;Adtoy,inaramidkotimaibataykadagitibalikasmo:

BenditotinasionatiDiosnaisutiApo;kendagititattaoapinilinaparaitibukodnaatawidSalmo33:12

adtoy,intedkokenkatimasiribkenmannakaawatapuso;itikastaawantikaskenkasakbaykenka, wennokalpasankenka,awantotitumakderakaskenka.1Ar-ari3:7-12

KetnangngegtiaminngaIsraeltipanangukomngainkeddengtiari;ketnagbutengdaitiari:ta nakitadangaaddakenkuanatisiribtiDios,tapnoagaramiditipanangukom.1Ar-ari3:28

Ketnomagnakaitisanguanak,akasitipannagnaniDavidngaamam,itikinatarnawtipuso,keniti kinalinteg,tapnoaramidemtimaibatayitiaminngaimbilinkokenka,ketsalimetmetamdagiti paglintegakkendagitipangngeddengko:Kalpasanna,ipasdekkontotitronotipagariamitiIsraeliti agnanayon,kasitiinkarikkenniDavidngaamam,akunkunak,Saantoamapaaytitaongaaddaiti trononiIsrael1Ar-ari9:4-5

Naragsakdagititattaom,naragsakdagitoyngaadipenmo,akanayonngaagtaktakderitisanguanam, kendumdumngegitisiribmoMadaydayawkomaniJehovaaDiosmo,anaragsakankenka,a nangikabilkenkaititronotiIsrael:agsipudtaniYahwehinayatnatiIsraelitiagnanayon,gapuna inaramidnakangaari,tapnoaramidennatipanangukomkenkinahustisia1Ar-ari10:8-9

KettilalakianiJeroboammaysaanabilegalalaki:ketidinakitaniSolomontiagtutuboalalakinga isuketnagaget,isupinagbalinnangaagturayitiaminngaannongentibalayniJose1Ar-ari11:28

IsuanagturayniDaviditiinterongaIsrael,ketinaramidnatipanangukomkenkinahustisiakadagiti aminngailina.1Cronicas18:14

Kalpasanna,rumang-aykanto,noagannadkaamangtungpalkadagitialagadenkenpangngeddeng ngaimbilinniYahwehkenniMoisesmaipapanitiIsrael:pumigsakennaturedka;dikayagbuteng, wennoagkullayaw1Cronicas22:13

Maysapay,ipasdekkontotipagariannaitiagnanayon,nokanayonngaaramidennadagitibilinkoken dagitipangngeddengko,kasitidaytoyngaaldaw1Cronicas28:7

KetniSolomonngaanakniDavidnapabilegitipagarianna,ketniYahwehaDiosnaaddaidi kenkuana,ketpinatan-oknaisunaitikastaunay2Cronicas1:1

Ikkannakitaitisiribkenpannakaammo,tapnorummuarakkensumrekakitisangoanandagitoya tattao:tasiasinotimakaukomitidaytoyatattaom,anaindaklanunay?KettiDioskinunanaken Solomon,Agsipudtaaddadaytoyitipusom,ketsaanmoanagkiddawitikinabaknang,kinabaknang, wennodayaw,wennotibiagdagitikabusormo,kensaanmopayanagkiddawitinapautapanagbiag; ngemkiniddawmotisiribkenpannakaammoparaitibagim,tapnomaukommodagititaok,nga inaramidkokenkangaari:Naitedkenkatisiribkenpannakaammo;ketitedkontokenkadagiti kinabaknang,kenkinabaknang,kendayaw,akasitiawankadagitiar-aringaimmun-unangem kenka,ketawantotiaddakalpasankenka.2Cronicas1:10-12

KetinkeddengniSolomontimangbangonitibalayparaitinaganniYahweh,kenmaysaabalaypara itipagariannaKinunapayniHuram,BenditokomaniYahwehaDiostiIsrael,anangaramiditi langitkendaga,anangtedkenDavidngaariitimasiribngaanak,anaparaburanitikinasiribken pannakaawat,amangbangonitibalayparakenJehova,kenbalayparaitipagarianna.2Cronicas 2:1,12

BenditotinasionatiDiosnaisutiApo;kendagititattaoapinilinaparaitibukodnaatawidSalmo33:12

Ketnomaipapankenka,nomagnakaitisanguanak,akasitipannagnaniDavidngaamam,ket aramidemtimaitunositiaminngaimbilinkokenka,kettungpalemdagitialagadenkokendagiti pangngeddengko;Kalpasanna,ipasdekkontotitronotipagariam,kasitinakitulagkokenDavidnga amam,akunak,SaantoamapaaykenkatimaysaataongaagturayitiIsrael2Cronicas7:17-18

MadaydayawkomaniYahwehaDiosmo,anaragsakankenkaamangikabilkenkaititronona,nga agbalinngaariitiAPOaDiosmo:agsipudtatiDiosmoinayatnatiIsrael,tapnopatalgedannaidaiti agnanayon,ngarudpinagbalinnakangaarikadakuada,tapnoaramidemtipanangukomken kinahustisia2Cronicas9:8

Ketkinunanacadagitiukom,Agannadcayonoaniatiar-aramidenyo:tasaancayoamangukomgapu ititao,nodiketgapukenJehova,akaduayoitipanangukom.Ngarudita,tipanagbutengitiAPO addakomakadakayo;agannadkenaramidenyo:taawantikinadakesitiAPOaDiostayo,wenno panagraemkadagititattao,wennopanangalakadagitisagut2Cronicas19:6-7

Bay-amlaengentitrabahodaytoyabalaytiDios;tigobernadordagitiJudiokendagitipanglakayen dagitiJudioketmangbangonkomaitidaytoyabalaytiDiosakasukatna.Esdras6:7

TainsagananiEsdrastipusonaamangsapulitilintegniYahweh,kenmangtungpalitidaytoy,ken mangisuroitiIsraelkadagitialagadenkenpangngeddeng.Esdras7:10

Ketsika,Esdras,itisiribtiDiosmo,ngaaddaitiimam,mangikabilkakadagitimahistradokenukom, amangukomkadagitiaminatattaongaaddaitiballasiwtikarayan,aminamakaammokadagiti lintegtiDiosmo;ketisuroyodagitisaanamakaam-ammokadakuadaKetsiasinomanasaannga agtungpalitilintegtiDiosmo,kentilintegtiari,maipatungpalkomaadagustipanangukom kenkuana,aginggaitiipapatay,wennopannakapapanaw,wennopannakakumpiskardagitisanikua, wennopannakaibaludEsdras7:25-26

NgaintedkokenHananiakabsatko,kenniHananiasngaagturayitipalasio,tipanangaywaniti Jerusalem:taisuketnapudnoatao,kenagbutengitiDiosngemitiadu.Nehemias7:2

TaniMardokeoaJudioketsimmarunokenniAriAsuero,kennaindaklankadagitiJudio,ket inawatnatiaduakakabsatna,amangsapsapulitikinabaknangdagititattaona,kenagsasaoititalna kadagitiaminakaputotannaEster10:3

Pilientayokadatayotipanangukom:ammotayoitinagbaetantayonoaniatinaimbag.Job34:4

DagitiSalmo

NgemagtalinaedtoniJehovaitiagnanayon:insagananatitrononaamaipaayitipanangukom.Ket ukomennantotilubongitikinalinteg,agserbintoitipanangukomkadagititattaoitikinalintegSalmo 9:7-8

Ay-ayatennatikinalintegkenpanangukom:tidaganapnoitikinaimbagniYahwehSalmo33:5

BenditotinasionatiDiosnaisutiApo;kendagititattaoapinilinaparaitibukodnaatawidSalmo 33:12

BenditotinasionatiDiosnaisutiApo;kendagititattaoapinilinaparaitibukodnaatawidSalmo33:12

TaniJehovapagay-ayatnatipanangukom,ketdinabaybay-andagitisasantona;naitalimengdaiti agnanayon:ngemtibin-itinadangkesmapukawdanto.Tingiwattinalintegagsasaoitisirib,kenti dilanaagsasaoitipanangukomSalmo37:28,30

Itedmoitiaridagitipanangukommo,ODios,kentikinalintegmoitianaktiari.Ukomennantodagiti tattaombabaentikinalinteg,kendagitinapanglawmobabaentipanangukomUkomnantodagiti napanglawkadagitiumili,isalakannantodagitiannakdagitinapanglaw,kenburakennantoti mangirurumen.Salmo72:1-2,4

Depensaanyodagitinapanglawkenulila:aramidenyotihustisiakadagitimarigrigatkenagkasapulan. Isalakanmodagitinapanglawkenagkasapulan:ikkatemidaitiimadagitinadangkesSalmo82:3-4

Tikinahustisiakenpanangukomisudatipagnaedantitronom:tiasikenkinapudnoumaytoiti sangoanantirupamSalmo89:14

Ngemtipanangukomagsublintoitikinalinteg:ketamindagitinalintegtipusodasumurotdantoiti daytoy.Salmo94:15

Addadagitiulepkensipngetitiaglawlawna:tikinalintegkenpanangukomisudatipagnaedanti tronona.Salmo97:2

Tipigsatiariayatennamettipanangukom;ipasdekmotikinapatas,ipatungpalmotipanangukom kenkinalintegkenJacob.Salmo99:4

IpatungpalniYahwehtikinalintegkenpanangukomparakadagitiaminamairurrurumen.Salmo 103:6

Nagasatdagitimangsalimetmetitipanangukom,kentiagaramiditikinalintegitiaminatiempo. Salmo106:3

Dagitiaramiddagitiimanaketkinapudnokenpanangukom;siguradoaminabilinnaSalmo111:7

Piniliktidalantikinapudno:dagitipanangukommoinkabilkoitisanguanak.Isuronakitinaimbaga panangtingitingkenpannakaammo:tanamatiakkadagitibilinmoInsapatak,kettungpalekto,a salimetmetaktodagitinalintegapanangukommo.Inaramidkotipanangukomkenkinahustisia:dinak baybay-ankadagitimangirurumenkaniak.Salmo119:30,66,106,121

NaragsakdaydiayaddaanitiDiosniJacobatulongna,atinamnamanaaddakenJehovaaDiosna: Isuanangaramiditilangit,kendaga,baybay,kenaminngaaddaitidayta:amangsalsalimetmetiti kinapudnoitiagnanayon:Amangipatungpalitipanangukommaipaaykadagitimairurrurumen:a mangtedititaraonkadagitimabisin.Luk-atanniYahwehdagitibalud:Salmo146:5-7

ProverbioniAriSolomon

DagitiproverbioniSolomonngaanakniDavid,ngaaritiIsrael;Tapnomaammuantisiribken pannursuro;tapnomadlawdagitibalikastipannakaawat;Tapnoumawatitipannursurotisirib, kinahustisia,kenpanangukom,kenkinapatas;Tapnomaitedtikinasimplekadagitisimple,iti agtutuboalalakitipannakaammokenkinamanakem.Proverbio1:1-4

BenditotinasionatiDiosnaisutiApo;kendagititattaoapinilinaparaitibukodnaatawidSalmo33:12

TaniJehovamangteditisirib:manipudngiwatnaagtaudtipannakaammokenpannakaawatIkabilna tinaimbagasiribparakadagitinalinteg:isuketmaysaamangbalkotkadagitimagmagnaanalinteg. Salsalimetmetannadagitidalantipanangukom,kensalimetmetannatidalandagitisasantona Kalpasannamaawatanmontotikinalinteg,kenpanangukom,kenkinapatas;wen,tunggalnasayaata dana.Proverbio2:6-9

TipanagbutengitiAPOisutipanangguraitidakes:tikinatangsit,kenkinatangsit,kentidakesa dalan,kentinatangsitangiwat,kagurak.Tibalakadkukuak,kennasayaatasirib:Siakti pannakaawat;AddapigsakBabaenkaniakagturaydagitiar-ari,ketibilindagitiprinsipeti kinahustisia.Babaenkaniakagturaydagitiprinsipe,kendagitinatan-ok,uraydagitiaminngaukom itidagaProverbio8:13-16

Tiimatinagagettimangawititituray:ngemtinasadutmabayadantoitibuis.Proverbio12:24

Tinadiosanasentensiaketaddakadagitibibigtiari:tingiwatnasaanamanglabsingitipanangukom. Makarimonkadagitiaritiagaramiditikinadakes:tatitrononaipasdekbabaentikinalintegDagiti nalintegabibigtipakaragsakandagitiari;ketay-ayatendatiagsasaongaumiso.Proverbio16:10,1213

Daydiaynabannayatngaagpungtotnasaysayaatngemtimannakabalin;kentimangiturturayiti espiritunangemtimangagawitimaysaasiudadProverbio16:32

Mangalatinadangkesataoitisagutmanipuditibarukongnatapnobaliwannadagitidalanti panangukomProverbio17:23

Saananasayaatngaawatentikinataotinadangkes,ngaibabatinalintegitipanangukomProverbio 18:5

Tiarianakatugawititronotipanangukom,iwarasnaaminakinadakesbabaenkadagitimatana Proverbio20:8

Timasiribngaariiwarasnadagitinadangkes,ketiyegnatipiliditirabawdaProverbio20:26

Tiasikenkinapudnosalimetmetandatiari:kettitrononamaitandudobabaentiasiProverbio20:28

Tipanangaramiditihustisiakenpanangukomketad-addaamakaay-ayoitiAPOngemti panagidatonTipanagtakawdagitinadangkesdadaelennantoida;gaputaagkedkeddangaagaramid itipanangukom.Proverbio21:3,7

Naragsakdagitinalintegngaagaramiditipanangukom:ngemtipannakadadaeladdantokadagiti agar-aramiditikinadakes.Proverbio21:15

Kukuametdagitimasiribdagitoyabanag.Saananasayaattimaaddaanitipanagraemkadagiti personaitipanangukomDaydiayagkunaitinadangkes,Nalintegka;ilunodtodagititattao,karimonto dagitinasion:Ngemdagitimangtubngarkencuanamaragsakandanto,ketumaytocadacuadati naimbagabendision.Proverbio24:23-25

Tiawanpanangituraynaitibukodnangaespirituketkasitisiudadanadadael,kenawananpader. Proverbio25:28

Saanamaawatandagitidakesatattaotipanangukom:ngemdagitiagsapsapulitiAPOmaawatanda aminabanbanagProverbio28:5

Kasitiagngarngaretngetaleon,kenagsasarunongaoso;kastamettinadangkesngaagturaykadagiti napanglawatattaoProverbio28:15

Noagturaydagitinalinteg,agrag-odagititattao:ngemnoagturaytinadangkes,agladladingitdagiti tattaoProverbio29:2

Tiaribabaentipanangukom,pabilgennatidaga:ngemtiumawatkadagitisagut,rebbekennadaytoy Proverbio29:4

Nodumngegtiagturayitikinaulbod,nadangkestiaminngaadipennaProverbio29:12

Tiariasipupudnoamangukomkadagitinapanglaw,maipasdektotitrononaitiagnanayonProverbio 29:14

Adutiagsapsapulitipabortiagturay;ngemtipanangukomtitunggalmaysaagtauditiAPO Proverbio29:26

Saanaparakadagitiari,OLemuel,saanaparakadagitiaritiuminumitiarak;wennoparakadagiti prinsipeitinaingelngainumen:Dilakettauminumda,ketmalipatandatiLinteg,kenballikugenti panangukomtiasinomankadagitimarigrigatProverbio31:4-5

Luktamtingiwatmoparakadagitiumelitipanggepdagitiaminanaitudingitipannakadadael Luktamtingiwatmo,mangukomkaanalinteg,ketidagadagmotikasodagitinapanglawken agkasapulan.Proverbio31:8-9

Ketmaysapaynakitakitisiroktiinittilugartipanangukom,ngaaddasadiaytikinadakes;ketti lugartikinalinteg,daytaakinadakesaddasadiayKinunakitipusok,UkomentotiDiosdagiti nalintegkennadangkes:taaddatiemposadiayparaititunggalpanggepkenititunggalaramid Eclesiastes3:16-17

Nomakitamtipanangirurumendagitinapanglaw,kennaranggasapanangballikugitipanangukom kenkinahustisiaitimaysaaprobinsia,dikaagsiddaawitibanag:tatinangatngatongemitikangatuan, ipatpategna;ketaddadagitinangatngatongemkadakuadaEclesiastes5:8

Siasinomanamangtungpalitibilinawantotimariknanaadakesabanag:kettipusotimasiribatao mailasinnatipanawenkenpanangukom.Gaputaititunggalpanggepaddapanawenken panangukom,ngaruddakkelkenkuanatikinapanglawtitao.Eclesiastes8:5-6

DagitiPropeta

Sursuruemtiagaramiditinasayaat;sapulemtipannakaukom,bang-arandagitimairurrurumen, ukomemdagitiulila,agpakaasikaparaitibaloIsaias1:17

Tamaipasngaykadatayotimaysangaubing,naitedkadatayotimaysangaanakalalaki:ketti gobiernoaddantoitiabagana:kettinagannamaawagantoaNakaskasdaaw,Mamalbalakad,Ti

BenditotinasionatiDiosnaisutiApo;kendagititattaoapinilinaparaitibukodnaatawidSalmo33:12

mannakabalinaDios,TiagnanayonngaAma,TiPrinsipetiKappiaTiiyaadutituraynakentalna awantotipanungpalan,ititrononiDavid,kenitipagarianna,amangurnositidayta,ken mangipasdekitidaytabuyogentipanangukomkenkinahustisiamanipuditaaginggaitiagnanayon TiregtaniJehovadagitibuybuyotaramidennantodaytoyIsaias9:6-7

Asipaydagitimangikeddengkadagitisaananalintegabilin,kenmangisuratitikinarigatnga inkeddengda;Tapnomailaksiddagitiagkasapulanmanipuditipannakaukom,kentapnoikkatenti kalintegankadagitinapanglawkadagitiilik,tapnodagitibaloababbaitiagbalinabiktimada,ken tapnomatakawdadagitiulila!Isaias10:1-2

Ketitiasimaipasdektotitrono:ketagtugawtoitidaytaitikinapudnoititabernakuloniDavid,nga ukom,kenagsapsapulitipannakaukom,kenagdardarasitikinalinteg.Isaias16:5

Adtoy,agturaytotimaysangaariitikinalinteg,ketagturaytodagitiprinsipeitipanangukomIsaias 32:1

KastoytikunaniYahweh,Taginayonenyotipanangukom,ketaramidenyotikinahustisia:ta asidegenngaumaytipannakaisalakanko,kentikinalintegkomaipalgak.Isaias56:1

Ketagsapatamto,TiAPOsibibiag,itikinapudno,itipanangukom,kenitikinalinteg;ket bendisionantodagitinasiontibagbagidakencuana,ketisutipagdaydayawandaJeremias4:2

Ngemtiagpasindayag,agpasindayagkomaitidaytoy,tamaawatannakkenam-ammona,asiakni Yahwehamangipakpakitaitinaayatakinamanangngaasi,panangukom,kenkinalinteg,ditoydaga: takadagitoyabanbanagmaragsakanak,kunaniYahweh.Jeremias9:24

ObalayniDavid,kastoytikunaniYahweh;Ipatungpalyotipanangukomitibigat,ketisalakanti nasamsammanipuditiimatimanangirurumen,dilakettamaiddeptipungtotkoakasitiapuy,ket mauramtapnoawantimakaiddepitidayta,gapuitikinadakesdagitiaramidyoJeremias21:12

KastoytikunaniYahweh;Ipatungpalyotipanangukomkenkinalinteg,ketispalenyodagiti nasamsammanipuditiimatimanangirurumen:ketdikayagaramiditidakes,dikayagaramiditi kinaranggasitiganggannaet,ulila,wennobalo,wennomangibukbokitiawanbasolnaadaraiti daytoyalugarJeremias22:3

Adtoy,dumtengdagitialdaw,kunaniYahweh,amangbangontokenDaviditinalintegaSanga,ket timaysangaAriagturaykenrumang-ay,ketipatungpalnantotipanangukomkenkinahustisiaditoy daga.Jeremias23:5

Kadagidingaaldaw,kenitidaytaapanawen,padakkelektotiSangatikinalintegkenniDavid;ket ipatungpalnantotipanangukomkenkinalintegitidaga.Jeremias33:15

Daydiaysaananangteditigatad,wennonangalaitianiamanngaapit,anangikkatitiimanamanipud itikinadakes,inaramidnatipudnoapanangukomitinagbaetantitaokentao,Nagnakadagiti paglintegak,kentinungpalnadagitipangngeddengko,tapnomakilangenitipudno;nalintegisuna, siguradongaagbiagto,kunatiApoaDIOS.Ezequiel18:8-9

BenditotinasionatiDiosnaisutiApo;kendagititattaoapinilinaparaitibukodnaatawidSalmo33:12

KastoytikunatiApoaDios;Umdasenkomakadakayo,dakayoaprinsipetiIsrael:ikkatenyoti kinaranggaskensamsam,ketipatungpalyotipanangukomkenkinahustisia,ikkatenyodagiti panangiparityokadagititattaok,kunaniApoaDIOSEzequiel45:9

Ngarud,Oari,maay-ayokomakenkatipammagbagak,ketikkatemdagitibasolmobabaenti kinalinteg,kendagitikinadakesmobabaentipanangipakitamitiasikadagitinapanglaw;nomabalin apanangpaatiddogdaytaitikinatalinaaymo.ItasiakniNabucodonosoridaydayawkenitan-okken dayawentiAritilangit,aminngaar-aramidnaketkinapudno,kendagitidalannaketpanangukom: kendagidiaymagmagnaitikinatangsitkabaelannangaibabaDaniel4:27,37

Kalpasanna,nagsuratniAriDariokadagitiaminatattao,nasion,kenpagsasao,ngaagnanaediti interoadaga;Umadukomatitalnakadakayo.Mangaramidakitibilin,Ngaititunggalturayti pagariakagpigergerkenagbutengdagititattaoitisangoanantiDiosniDaniel:taisutisibibiaga Dios,kennatibkeritiagnanayon,kentipagariannatisaanamadadael,kettituraynaaginggaiti panungpalan.Isuketmangisalakankenmangisalakan,kenagar-aramidkadagitipagilasinanken datdatlagidiaylangitkenditoydaga,anangispalkenDanielmanipuditipannakabalindagitileon Daniel6:25-27

Ngarud,agsublikaitiDiosmo:salimetmetamtiasikenpanangukom,ketkanayonngaaguraykaiti Diosmo.Oseas12:6

Guraenyotidakes,ketayatenyotinaimbag,ketipasdekyotipanangukomitiruangan:mabalinani YahwehaDiosdagitibuybuyotmakipagparaburtokadagitinatdaniJose.Ngemtipanangukom agayuskomaakasitidandanum,kentikinalintegakasitinabilegawaigAmos5:15,24

KastoytikunaniJehovadagitibuybuyot,akunkunana,Ipatungpalyotipudnoapanangukom,ket ipakitayotiasikenasitunggalmaysaitikabsatna:Ketdikayirurumentibalo,wennoulila,ti ganggannaet,wennotinapanglaw;ketawankomakadakayotimangpanunotitidakesmaibusoriti kabsatnaitipusoyoZacarias7:9-10

Dagitoydagitibanagngaaramidenyo;Ibagayotitunggalmaysaitikinapudnoitikaarrubana; ipatungpalyotipanangukomtikinapudnokentalnakadagitiruanganyo:Ketawankomakadakayoti mangpanunotitidakesitipusoyomaibusoritikaarrubana;ketdikayagayatitiulbodasapata:ta amindagitoyketbanbanagakagurak,kunaniYahwehZacarias8:16-17

DagitiEbanghelio

NgemkinunaniJesus,Palubosanyodagitiubbing,ketdiyoiparitidangaumaykaniakMateo19:14

Siasinongarudtinapudnokenmasiribngaadipen,apinagbalintiaponangaagturayiti sangakabbalayanna,tapnoikkannaidaititaraonitiumisoatiempo?Pudnokunakkadakayo, Pagbalinennantongaagturaykadagitiaminasanikuana.Mateo24:45,47

Kinunatiaponakenkuana,Nasayaattiinaramidmo,naimbagkennapudnongaadipen:napudnokaiti sumagmamanoabanag,pagbalinenkangaagturayitiaduabanag:sumrekkaitirag-otiapom. Kinunatiaponakenkuana,Nasayaattiinaramidmo,naimbagkennapudnongaadipen;napudnocaiti sumagmamanoabanag,pagbalinencantongaagturayitiaduabanag:sumrekkaitirag-otiapom. Mateo25:21,23

BenditotinasionatiDiosnaisutiApo;kendagititattaoapinilinaparaitibukodnaatawidSalmo33:12

NgeminayabanidaniJesusketkinunanakadakuada,Ammoyoadagitimaibilangngaagturay kadagitiHentilketagturaydakadakuada.ketdagitinaindaklandaiwayatdatituraykadakuada.Ngem saantoacastacadacayo:nodiketsiasinomanamayatcadacayoanaindaklan,isuntotiministroyo: Ketsiasinomancadacayoamayatngaagbalinakangrunaan,agbalintongaadipentiisuaminTa uraytiAnaktiTaoketsaanngaimmaytapnoagserbi,nodikettapnoagserbi,kentapnoitednati biagnaasubbotparaitiaduMarcos10:42-45

Saanngaukomensigunitilanga,nodiketukomenyotinalintegapanangukom.Ukomenkaditi lintegtayotisiasinoman,sakbayadumngegkenkuana,kenammonatiar-aramidenna?Juan7:24,51

DagitiSurat

Wennotimangidagdagadag,itipammaregta:timangted,aramidennakomaasiasimple;tiagturay, buyogentikinagaget;timangipakpakitaitiasi,buyogentirag-o.Roma12:8

AgpasakupkomatitunggalkararuakadagitinangatngatoapannakabalinTaawantipannakabalin noditiDios:dagitipannakabalinngaaddaketinlasintiDios.Siasinomanngarudamangsarangetiti pannakabalin,sarangtennatilintegtiDios:ketdagitimangsarangetumawatdantoiti pannakakondenar.Tadagitiagtuturaysaandaapagbutngankadagitinaimbagngaaramid,nodiket kadagitidakes.Saankakadingarudamabutengitipannakabalin?aramidemtinaimbag,ket maidaydayawkantoitiisumetlaeng:TaisutiministrotiDioskenkamaipaayitinaimbagNgemno aramidemtidakes,agbutengka;tasaannangaawittikampilanngaawanserserbina:taisutiministro tiDios,maysaamanagibalesamangibalesitipungtotitidaydiayagar-aramiditidakesRoma13:1-4

AgpasakupkayoititunggallintegtitaomaipaayitiApo:itimanari,kaskatan-okan;Wennokadagiti gobernador,kaskadagitiimbaonnaamangdusakadagitimanagdakdakes,kenmaipaayiti panangidayawkadagitiagar-aramiditinaimbag.1Pedro2:13-14

Apokripa

PinagungartiApotiespirituniCirongaaridagitiPersiano,ketinwaragawagnaitiinteroa pagarianna,kenkastametbabaentiinsuratna,“KastoytikunaniCirongaaridagitiPersia;TiApoti Israel,tikangatoanngaApo,pinagbalinnakngaaritiinteroalubong,Ketbinilinnakamangbangon kenkuanaitibalayidiayJerusalemitiJudio.1Esdras2:2-4

KetkastametngaimbilinnaaniSisinnesagobernadortiSiriakenFenice,kenniSatrabuzanes,ken dagitikakaduada,kendagidiaynadutokanngaagturayidiaySiriakenFenice,agannadkomaadida makibiangitilugar,nodiketipalubosdaniZorobabel,tiadipentiApo,kengobernadortiJudea,ken dagitipanglakayendagitiJudio,amangbangonitibalaytiApoitidaytaalugar.1Esras6:27

TadakkelunaytikinalaingniEsdras,isungaawantilinikliannaitiLintegkenbilinniYahweh,no diketinsuronaitiaminngaIsraeldagitiordinansakenpanangukom.1Esdras8:7

KastametngaidaydayawdagitiaminanasiontiApo,ketipudnodagititattaonatiDios,ketitanoktotiApodagititattaona;ketamindagidiayagayatitiApoaDiositikinapudnokenkinahustisia agrag-odanto,amangipakitaitiasikadagitikakabsattayoTobit14:7

BenditotinasionatiDiosnaisutiApo;kendagititattaoapinilinaparaitibukodnaatawidSalmo33:12

Kalpasandaytanagbalinakngaapoitiaduanasionkenaddaanakitipanangiturayitiinteroalubong, saananaipangatobabaentipanangipangatoititurayko,nodiketawitkotibagikakanayona buyogentikinapataskenkinaalumamay,pinanggepkongaagtultuloyngaagtalinaeddagiti iturayankoitinaulimekabiag,kenpagbalinentipagariakanatalna,kensilulukatparaitipanaglabas aginggaitikaungganngaaplaya,tapnomapabarotitalna,atarigagayantiaminatao.Dagiti nainayonitiEster13:2

Denggenyongarud,Odakayongaari,ketmaawatanyo;agsursurokayo,dakayongaukomkadagiti ungtotidagaDumngegkayo,dakayoamangiturturaykadagititattao,ketidaydayawyotikinaadu dagitinasion.TaintedkadakayotipannakabalintiApo,kenkinaturaymanipuditiKangatuan,a mangsubokkadagitiaramidyo,kenmangsukimatkadagitibalakadyoKinasiribniSolomon6:1-3

Ngarudtitarigagaytisiribketmangyegitimaysaapagarian.Notipakaragsakanyoketkadagiti tronokensetro,Odakayongaaritiili,dayawenyotisirib,tapnoagturaykayoitiagnanayon KinasiribniSolomon6:20-21

Notikinabaknangketmaysaasanikuaamatarigagayanitidaytoyabiag;aniatinabakbaknang ngemtisirib,ngaagar-aramiditiaminabanag?Ketnoagtrabahotikinaannad;siasinokadagitiamin ngaaddatinasikapatrabahadorngemisu?Ketnotimaysaataoayatennatikinalinteg,dagiti panagbannognaketnaimbag:taisuronatipanagteppelkenkinasirib,kinahustisiakenkinatibker:nga isudadagitibanag,akasdagititattaoawantiad-addaamakagunggonaitibiagdaKinasiribni Solomon8:5-7

Isalakanyotiagsagsagabaitidakesmanipuditiimatimanangirurumen;ketdikayagkupasno agtugawkaitipanangukom.Sirak4:9

Maipadayawantoitiimatiagar-aramid:kentimasiribngaagturaykadagititattaogapuiti panagsaona.Sirak9:17

Timasiribngaukomtimangisurokadagititattaona;ketnasayaattipannakaurnostigobiernoti masiribataoKasitiukomdagititattaoamismo,kastametdagitiopisialna;ketnoaniaakitatitao tiagturayitisiudad,kastadagitiaminngaagnanaedsadiayTisaanamasiribngaaridadaelenna dagititattaona;ngembabaenitikinaannaddagitiaddaitituraymapagnaedtotisiudad.Sirak10:1-3

TipanagbutengitiApoumun-unangemtipananggun-oditituray:ngemtikinarugsokenkinatangsit isutipannakapukawna.Dagitinaindaklanatattao,kendagitiukom,kendagitimannakabalin, mapadayawandanto;kaskasdingaawankadakuadatidakdakkelngemdaydiayagbutengitiApo Sirak10:21,24

Taitipannakabingbingaydagitinasionitiinteroadaga,nangikabilitiagturayititunggalili;ngemti IsraelketbingaytiApo:Sirac17:17

DagitiagbutengitiApomasarakandantotipannakaukom,ketmangsindidantoitikinahustisiaakas silawSirak32:16

Intednakenkuanadagitibilinna,kenturaykadagitialagadendagitipangngeddeng,tapnoisuronaken Jacobdagitipammaneknek,kenipakaammonaitiIsraelkadagitilintegnaSirak45:17

NiDavidgaputanaasinagtagikuaititronotiagnanayonapagarian1Macabeo2:57

BenditotinasionatiDiosnaisutiApo;kendagititattaoapinilinaparaitibukodnaatawidSalmo33:12

InkantangaruddagititaodagitiaramidniSimon,ketitianiaadayagngaimpagarupnangaiyegiti nasionna,pinagbalinnaisunaagobernadorkenpanguloapadida,gaputainaramidnaamindagitoya banag,kengapuitikinahustisiakenpammatiatinaginayonnaitinasionna,kengapuitidayta inkagumaannaitiaminapamay-anamangitan-okkadagititattaona.1Macabeo14:35

BenditotinasionatiDiosnaisutiApo;kendagititattaoapinilinaparaitibukodnaatawidSalmo33:12

Turn static files into dynamic content formats.

Create a flipbook
Ilocano - The Art of Ruling (Political Governance) for Nation-Building by Filipino Tracts and Literature Society Inc. - Issuu