Ilocano - Book of Jasher or the Book of the Upright or the Book of the Just Man

KAPITULO1

1KetkinunatiDios,Aramidentayotitaoitiladawantayo, itikaaspingtayo,kettiDiospinarsuanatitaoitiladawanna.

2KettiDiosbinukelnatitaomanipuditidaga,ket inpuyotnaitiabuttiagongnatibaratibiag,kettitao nagbalinasibibiagakararuaanaparaburanitipanagsao 3KetkinunatiApo,Saananasayaattitaonga agmaymaysa;Aramidektokenkuanatimaysaakatulongan 4KetpinagturogtiApokenniAdan,ketnaturog,ket inikkatnatimaysakadagitigurongna,ketbinangonnati lasagitirabawna,ketbinukelnakeninyegnakenAdan,ket nariingniAdanmanipudititurogna,ketadtoytimaysaa babaiasitatakderitisanguananna

5Ketkinunana,Daytoykettulangtitultulangkoket maawagantoitibabai,tanaaladaytoyititao;ket pinanagananniAdanitiEva,taisutiinatiaminasibibiag 6KetbinendisionanidatiDiosketpinanaganannaidaiti AdankenEvaitialdawapanangparsuanakadakuada,ket kinunatiApoaDios,Agbungakayoketumadukayoket punnuenyotidaga

7KetinnalatiApoaDiosniAdankentiasawana,ket inkabilnaidaitiminuyongantiEdentapnokawesanken salimetmetanna;ketimbilinnakadakuadaketkinunana kadakuada,Manipudititunggalkayoitiminuyongan, mabalinyoakanen,ngemmanipuditikayoti pannakaammoitinaimbagkendakesdikaytokanen,taiti aldawapannanganyoitidayta,siguradoamataykayto.

8KetidibinendisionankenbinilinidatiDios,pimmanaw kadakuada,ketnagnaeddaAdankentiasawanaiti minuyonganamaibatayitibilinngaimbilintiApo kadakuada

9Kettiuleg,apinarsuatiDiosakaduadaitidaga,immay kadakuadatapnogutugotennaidaamangsalungasingiti bilintiDiosngaimbilinnakadakuada

10Kettiuleginallukoykeninallukoynatibabaiamangan itikayotipannakaammo,ketdimngegtibabaiititimekti uleg,ketsinalungasingnatisaotiDios,ketinnalana manipuditikayotipannakaammoitinaimbagkendakes, ketnangan,ketinnalanamanipuditidaytaketintednamet itiasawanaketnangan

11KetsinalungasingdaAdankentiasawanatibilinti Diosngaimbilinnakadakuada,ketammotiDios,ket simgedtipungtotnakadakuadaketinlunodnaida

12KetpinapanawidatiApoaDiositidaytangaaldaw manipuditiminuyongantiEden,tapnoagtalonitidagaa nakaalaanda,ketnapandaketnagnaeddaitidayati minuyongantiEden;ketniAdanam-ammonatiasawanaa niEvaketnangipasngayitiduangaannakalallakiken tallongaannakababbai

13KetpinanaganannatiinaunangaanakaniCain,a kunkunana,Nagun-odkotimaysaalalakimanipuditiApo, kettinagantisabaliinawagannaitiAbel,takinunana, Ubbawngaimmaytayoditoydaga,ketawanserserbinaa maikkattayomanipuditidayta

14Ketdimmakkeldagitilallakiketintedtiamadaiti sanikuaitidaga;ketniCainmaysaamanagtalonitidaga, kenniAbelmaysangaagay-aywankadagitikarnero

15Ketitipanagleppastisumagmamanoatawen, nangiyegdaitiagarupadatonitiApo,ketnangiyegniCain manipuditibungatidaga,ketinyegniAbelmanipud

kadagitiinaunangaurbonnamanipudititabana,kettiDios nagturongkennagturongkenniAbelkentidatonna,ket bimmabatiapuymanipuditiApomanipudlangitket inuramnadaytoy.

16KetitiCainkenitidatonnasaananagsublitiApo,ket saananagkidemitidaytoy,tanangiyegmanipuditi nababbabaabungatidagaitisangotiApo,ketnaimonni CainitikabsatnaaniAbelgapuitidaytoy,ketnagsapuliti pambaramangpapataykenkuana

17Ketitisumagmamanoatiempokalpasanna,daCainken Abelakabsatna,napandaitimaysangaaldawititalon tapnoaramidendatitrabahoda;ketagpadadangaaddaiti talon,niCainngaagtaltalonkenmangaradoitidagana,ken niAbelamangtartarakenkadagitiarbanna;ketlimmabasti arbanitidaytaapasetngainaradoniCainitidaga,ket naladingitunayniCaingapuitidaytoy.

18KetniCainimmasidegitikabsatnaaniAbela sipupungtot,ketkinunanakenkuana,Aniatiaddaiti nagbaetanmikenka,ngaumaykaagtaengkeniyegmoti arbanmotapnoagtarakenitidagak?

19SimmungbatniAbelkenCainakabsatnaketkinunana kenkuana,Aniatiaddaitinagbaetanmikenka,amanganka itilasagtiarbankoketkawesmotidelana?

20Ketitangarud,ikkatemtidelanadagitikarneroka nakakawesmo,ketsubadannakkadagitibungakenlasagda akinnanmo,ketintonmaaramidmodaytoy,mapanak ngarudmanipuditidagamakasitiimbagam?

21KinunaniCainitikabsatnaaniAbel,Pudnoano patayenkaitangaaldaw,siasinotiagkiddawkaniakiti daram?

22KetniAbelsimmungbatkenCain,akunkunana,Pudno atiDiosanangaramidkadatayoditoydaga,ibalesnantoti kasok,ketkalikagumannantotidarakmanipudkenkano papatayennak,taniApotiukomkenmangbusor,ketisuti mangsubadititaosigunitikinadakesna,kentinadangkesa taosigunitikinadakesngaaramidennaditoydaga

23Ketita,nopapatayennakditoy,siguradongaammoti Diosdagitinalimedapanagkitam,ketukomennakagapuiti kinadakesngainwaragawagmongaaramidemkaniakita ngaaldaw.

24KetidinangngegniCaindagitibalikasngainsaoni Abelakabsatna,adtoytipungtotniCainnagraniagiti kabsatnaaniAbelgapuitipanangipakaammonaitidaytoy abanag

25KetnagdardarasniCainkettimmakder,ketinnalanati landokapasettialikamennangaarado,akellaata nangkabilitikabsatnaketpinatayna,ketniCain inbukboknatidaranikabsatnangaAbelitidaga,kettidara niAbelnagayusitidagaitisanguanantiarban

26KetkalpasandaytoynagbabawiniCaingapuiti panangpapataynaitikabsatna,ketnaladingittiladingitna, ketnagsangitgapukenkuanaketnapalaloti pannakariribuknakenkuana

27KettimmakderniCainketnagkaliitiabutititalon,a nangikabilannaitibangkaytikabsatna,ketbinaliktadnati tapok

28KetammotiApotiinaramidniCainitikabsatna,ket nagparangtiApokenCainketkinunanakenkuana,Sadino tiayanniAbelakabsatmoakaduam?

29KetnagpammarangniCainketkinunana,Diakammo, siakkaditiagay-aywantikabsatko?KetkinunatiApo

kenkuana,Aniatiinaramidmo?Agpukpukkawkaniakti timektidaratikabsatmomanipuditidagaa nangpapatayamkenkuana

30Tapinapataymotikabsatmoketnagpammarangkaiti sanguanak,ketimpagarupmoitipusomadiaknakita, wennoammotiaminngaaramidmo

31Ngeminaramidmodaytoyabanagketpinataymoti kabsatmongaawanserserbinakengaputasiuumisoti panagsaonakenka,ketita,ngarud,mailunodkamanipuditi dagaananglukatitingiwatnatapnoumawatitidarati kabsatmomanipuditiimam,kennosadinoti nangitabonamkenkuana

32Ketintontalonem,saankantongaitedtipigsanaakas idipunganay,tapataudentotidagadagitisiitkenngilaw, ketaggarawkantokenaggargarawkantoitidagaaginggaiti aldawtiipapataymo.

33KetitidaytaatiemporimmuarniCainmanipuditi sanguanantiApo,manipuditilugarngaayanna,ket naggargarawkennagallaallaitidagangaagturongitidaya tiEden,isukenaminakukuana

34KetniCainnaam-ammonatiasawanakadagidinga aldaw,ketnagsikogkennangipasngayitimaysangaanaka lalaki,ketpinanaganannaitiEnoc,akunkunana,“Itidayta atiemporinugianniJehovangaikkanitipanaginanaken kinaulimekditoydaga.”

35KetitidaytaatiemporinugiannametniCainti nangbangonitimaysaasiudad:ketbinangonnatisiudad ketpinanaganannatisiudaditiEnoc,amaibatayitinaganti anakna;takadagidingaaldawintedtiApokenkuanati panaginanaitidaga,ketsaananaggargarawkennagallaalla akasidipunganay.

36KetniIradnayanakniEnoc,ketniIradpinutotnani MechuyaelkenniMechuyaelniMetusael

KAPITULO2

1Ketidimaikasangagasutkettallopuloatawenti panagbiagniAdanditoydaga,naam-ammonamanenni Evangaasawana,ketnagsikogkennangipasngayitimaysa ngaanakalalakiitikaaspingnakenitiladawanna,ket pinanaganannaitiSet,akunkunana,AgsipudtatiDios intudingnakaniaktisabaliabukelakasukatniAbel,ta pinatayniCain.

2KetnagbiagniSetitisangagasutketlimaatawen,ket naaddaanitimaysangaanakalalaki;ketpinanagananni SettianaknangaEnos,akunkunana,Agsipudtaitidaytaa tiemponangrugingaumadudagitiannaktitao,ken parigatendadagitikararuakenpusodababaenti panagsalungasingkenpanagsukirdaitiDios

3KetidikaaldawanniEnosngaintultuloydagitiannakti taotinagrebeldekennagsalungasingitiDios,tapno mapaadutipungtottiApokadagitiannaktitao.

4Ketnapandadagitiannaktitaoketnagserbidaitisabalia didios,ketnalipatandantiApoanangparsuakadakuada ditoydaga:ketkadagidingaaldawnagaramiddagitiannak titaokadagitiladawanagambangkenlandok,kayoken bato,ketnagruknoydaketnagserbidakadakuada.

5Kettunggaltaoinaramidnatidiosnaketnagruknoyda kadakuada,ketbinaybay-andagitiannaktitaotiApoiti aminngaal-aldawniEnoskendagitiannakna;ketsimged

tipungtottiApogapukadagitiaramidkenmakarimonnga inaramiddaitidaga.

6KetpinagbalintiApoananglapunoskadakuadati dandanumtikarayanGihon,ketdinadaelkeninbusnaida, ketdinadaelnatimaikatloapasettidaga,ketitilaksid daytoy,saanatimmaliawdagitiannaktitaomanipuditi dakesawagasda,ketinyunnatpaylaengdagitiimadanga agaramiditidakesitiimatangtiApo.

7Ketkadagidingaaldawawantipanagmulawenno panaganiitidaga;ketawantitaraondagitiannaktitaoket dakkelunaytibisinkadagidingaaldaw

8Kettibin-ingaimmuladakadagidingaaldawitidaga nagbalindaasiit,siitkenbuot;tamanipudidialdawni Adandaytoyadeklarasionmaipanggepitidaga,tilunodti Dios,ngainlunodnatidaga,gapuitibasolanagbasolni AdanitisangoanantiApo.

9Ketidiintultuloydagititaotinagrebeldeken nagsalungasingitiDios,kennangdadaelkadagitiwagasda, anagbalinmetanadadaeltidaga.

10KetnagbiagniEnositisiamapuloatawenket pinutotnaniCainan;

11KetdimmakkelniCainanketuppatapulotitawenna, ketnagbalinamasiribkenaddaanitipannakaammoken kinalaingitiaminasirib,ketnagturaykadagitiaminnga annaktitao,ketinturongnadagitiannaktitaoitisiribken pannakaammo;taniCainanketmasiribunayataoken addaanitipannakaawatitiaminasirib,kenbabaenti kinasiribnainturayannadagitiespiritukendemonio;

12KetammoniCainanbabaentikinasiribnaadadaelenti Diosdagitiannaktitaogapuitipanagbasoldaditoydaga, keniyegtotiApokadakuadaitiud-udinangaaldawti danumtilayus

13KetkadagidingaaldawinsuratniCainankadagititapia bato,noaniatimapasamakitiumayatiempo,ketinkabilna dagitoykadagitigamengna

14KetniCainannagturayitiinteroadaga,ketinsublinati sumagmamanongaannaktitaongaagserbiitiDios.

15KetidiagtawenniCainanitipitopulo,naaddaanititallo ngaannakalallakikenduangaannakababbai

16KetdagitoytinagandagitiannakniCainan;tinaganti inaunangaannakaniMahlallel,timaikaduangaEnan, kentimaikatloaniMered,kendagitikakabsatdaababbai ketdaAdakenZilla;dagitoydagitilimangaannakni Cainananaipasngaykenkuana

17KetniLamec,ngaanakniMetusael,nagbalina kabagianniCainanbabaentipanagasawa,ketinnalanati duangaannaknaababbaikasassawana,ketniAda nagsikogkennangipasngayitimaysangaanakalalakiken niLamec,ketpinanaganannaitiJabal

18Ketnagsikogmanenketnangipasngayitimaysanga anakalalaki,ketpinanaganannaitiJubal;ketniZillaa kabsatnaababaiketlupeskadagidingaaldawkenawanti annakna

19Takadagidingaaldawnangrugingaagsalungasing dagitiannaktitaoitiDios,kensinalungasingdadagitibilin ngaimbilinnakenAdan,tapnoagbalindaanabungaken umaduditoydaga.

20Kettisumagmamanokadagitiannaktilallaki pinaginumdadagitiassawadaitiagay-ayamamamagbalin kadakuadaalupes,tapnomataginayondatipiguradakeniti kastasaanakumapuytinapintasalangada

21Ketidipinaginumtiannaktitattaotidaddumakadagiti assawada,nakiinumniZillakadakuada.

22Ketdagitibabbaingaagpasngayagparangdaa makarimonitiimatangdagitiassawadakasbalo,bayatnga agbibiagdagitiassawada,takadagitilupeslaengti naikapetda

23Ketitingudodagitialdawkentawen,idilumakayni Zilla,linuktantiApotitianna.

24Nagsikogketnangipasngayitimaysangaanakalalaki ketpinanaganannaitiTubalCain,akunkunana,Kalpasanti pannakalaylayko,nagun-odkoisunamanipuditi Mannakabalin-aminaDios

25Ketnagsikogmanenketnangipasngayitianakababai, ketpinanaganannaitiNaama,takinunana,Kalpasanti pannakalaylaykonagun-odkotiragsakkenragsak

26KetniLamecketlakaykennataengantitawenna,ken nakudrepdagitimatanaasaanamakakita,ketniTubal Cain,ngaanakna,timangiturturongkenkuanaketmaysa ngaaldawanapanniLamecititalonketniTubalCainnga anaknaketkaduana,ketbayattipannagnadaititalon,ni CainngaanakniAdanketimmabantengaagturong kadakuada;talakayunayniLamecketsaanamakakitaiti adu,ketniTubalCainngaanaknaketubingpayunay

27KetniTubalimbaganiCainkenamanangaiguyodnati panana,ketbabaenkadagitipanakinabilnaniCain,nga addapaylaengitiadayo,ketpinatayna,taagparang kadakuadangaanimal

28KetsimrekdagitipanaitibaginiCainnupayadayo kadakuada,ketnatnagitidagaketnatay

29KetinsubadtiApotikinadakesniCainamaibatayiti kinadakesna,ngainaramidnaitikabsatnaaniAbel,kas maibatayitibalikastiApongaimbagana

30KetnapasamakidinatayniCain,napandakinitada LameckenTubaltiayupapinatayda,ketnakitada,ket adtoyniCainngaapongdaketnatnaganatayitidaga

31KetnaladingitunayniLamecgapuitipanangaramidna itidaytoy,ketitipanangpalakpaknakadagitiimana, kinabilnatianaknaketpinatayna

32NangngegdagitiassawaniLamectiinaramidniLamec, ketinkagumaandaapatayen.

33KetdagitiassawaniLameckinaguradaisunamanipud itidaytangaaldaw,agsipudtapinataynadaCainkenTubal Cain,ketdagitiassawaniLamecsimminadakenkuana,ket saandaadumngegkenkuanakadagidingaaldaw

34KetimmayniLameckadagitiassawana,ketpinilitna idaadumngegkenkuanamaipapanitidaytoyabanag.

35KetkinunanakadagitiassawanaadaAdakenZillah, DenggenyotitimekkoOassawaniLamec,asikasuenyo dagitisasaok,taitapinampanunotyokenimbagayoa pinataykotimaysaalalakingaaddaankadagitisugatko, kenmaysangaubingngaaddaankadagitigaritgaputa awantiinaramiddaakinaranggas,ngemsiguradonga ammoyoalakaykenubanakon,kennadagsendagitimatak itiedad,ketinaramidkodaytoyabanagdiammo

36KetdimngegkenkuanadagitiassawaniLameciti daytoyabanag,ketnagsublidakenkuanababaentibalakad niAdanngaamada,ngemawantiannakdakenkuana manipuditidaytaatiempo,ngaammodangaumad-aduti pungtottiDioskadagidingaaldawmaibusorkadagiti annaktitao,tapnodadaelennaidaitidanumtilayusgapu kadagitidakesngaaramidda

37KetniMahlallelngaanakniCainannagbiagitiinnema puloketlimaatawenketpinutotnaniJared;ketnagbiagni Jareditiinnemapuloketduaatawenketpinutotnani Enoc.

KAPITULO3

1KetnagbiagniEnocitiinnemapuloketlimaatawenket pinutotnaniMetusala;ketnakipagnaniEnocitiDios kalpasantipannakayanaknaniMetusala,ketnagserbiiti Apo,keninumsinadagitidakesawagasdagititao

2KetnabalkottikararuaniEnocitipannursurotiApo,iti pannakaammokenpannakaawat;ketnainsiribana nagretirokadagitiannaktitao,ketinlimednatibagina kadakuadaitiadungaaldaw

3Ketidiagleppastiaduatawen,bayattipanagserserbina itiApo,kenpanagkarkararagnaitisanguanannaitibalayna, ketimmawagkenkuanatimaysangaangheltiApo manipudLangit,ketkinunana,Adtoyak.

4Ketkinunana,Bumangonka,rummuarkamanipuditi balaymokenmanipuditilugarapaglemlemmennam,ket agparangkakadagitiannaktitao,tapnomaisurom kadakuadatidalanarumbengapapanandakentitrabahoa masapulngaitungpaldatapnomakastrekdakadagitidalan tiDios.

5KettimmakderniEnocamaibatayitibalikastiApo,ket rimmuarmanipuditibalayna,manipuditilugarnaken manipuditisiledanakalemmenganna;ketnapankadagiti annaktitaoketinsuronaidakadagitidalantiApo,ketiti daytaapanaweninummongnadagitiannaktitaoken inyam-ammonaidaitipannursurotiApo.

6Ketimbilinnaamaiwaragawagitiaminalugara pagnanaedandagitiannaktitao,akunkunana,Sadinoti ayantitaongaagtarigagayamangammokadagitidalanti Apokendagitinaimbagngaaramid?umaykomakenEnoc 7Ketaminngaannaktitaonaguummongdaidinkenkuana, taaminngaagtarigagayitidaytoyabanagnapandaken Enoc,ketniEnocnagturaykadagitiannaktitaoamaibatay itisaotiApo,ketimmaydaketnagruknoydakenkuanaket nangngegdatisaona.

8KettiespiritutiDiosaddakenEnoc,ketinsuronaamina taonatisiribtiDioskendagitidalanna,ketnagserbidagiti annaktitaoitiApoitiaminngaaldawniEnoc,ket immaydaadumngegitikinasiribna

9Ketaminngaaridagitiannaktitao,umunakenmaudi, agramandagitiprinsipekenukomda,immaydakenEnoc idinangngegdatikinasiribna,ketnagruknoydakenkuana, ketkiniddawdametkenEnocngaagturaykadakuada,nga immanamonganna

10Ketnaguummongdaamin,sangagasutkettallopulonga arikenprinsipe,ketpinagbalindaniEnocngaari kadakuadaketaddadaaminitisidongtipannakabalinken bilinna

11KetinsuroidaniEnoctisirib,pannakaammo,kendagiti dalantiApo;ketinaramidnatikappiaitinagbaetanda,ket tikappiaaddaitiinteroadagabayattipanagbiagniEnoc 12KetnagturayniEnockadagitiannaktitaoitiduagasut uppatapulokettalloatawen,ketinaramidnati kinahustisiakenkinalintegkadagitiaminataona,ket inturongnaidakadagitidalantiApo.

13KetdagitoytikaputotandaEnoc,Metusala,Eliseo,ken Elimelec,tallongaannak;ketdagitikakabsatdaababbai isudadaMelcakenNama,ketnagbiagniMetusalaiti walopuloketpitoatawenketpinutotnaniLamec.

14Ketidimaikalimapulo-ket-innematawentipanagbiag niLamecidinatayniAdan;siamagasuttallopuloti tawennaidiipapatayna,kettiduangaannaknaalallaki, agramandaEnockenMetusalangaanakna,intabonda isunaabuyogentidakkelakinaranggas,kasiti pannakaitabondagitiari,itirukibngaimbagakenkuanati Dios

15Ketitidaytaalugarnagaramidamindagitiannaktitao itidakkelapanagleddaangkenpanagsangitgapukenAdan; nagbalinngarudakaugaliandagitiannaktitaoaginggaita

16KetnatayniAdangaputananganitikayoti pannakaammo;isukendagitiannaknaasimmaruno kenkuana,kaskinunatiApoaDios

17KetiditawentiipapatayniAdanngaisutiduagasut ketuppatapulokettalloatawentipanagturayniEnoc,iti daytaapanaweninkeddengniEnoctimangisinaitibagina kadagitiannaktitaokenmangilemmengitibaginaakasidi damotapnoagserbiitiApo.

18InaramidniEnoctikasta,ngemsaannangainteramente ngainlimedtibaginakadakuada,nodiketinyadayona kadagitiannaktitaoititallongaaldawketkalpasanna napankadakuadaitimaysangaaldaw

19Ketbayattitallongaaldawakaaddanaitisiledna, nagkararag,kenindaydayawnatiApoaDiosna,ketiti aldawanapankennagparangkadagitiiturayannainsurona kadakuadadagitidalantiApo,ketaminadinamagda kenkuanamaipapanitiApoimbaganakadakuada.

20Ketinaramidnadaytoyawagasitiaduatawen,ket kalpasannainlemmengnatibaginaitiunegtiinnemnga aldaw,ketnagparangkadagititaonaitimaysangaaldawiti kadapito;ketkalpasandaytamaminsanitimakabulan,ket kalpasannamaminsanitimakatawen,aginggaasinapul dagitiaminngaari,prinsipekenannaktitao,ket tinarigagayandamanenamakitatirupaniEnoc,ken dumngegitisaona;ngemdidakabaelan,kasaminnga annaktitaoketkabutengdaunaykenniEnoc,ket nagbutengdangaumasidegkenkuanagapuitikaslaDiosa panagsiddaawanagtugawitirupana;ngarudawantitaoa makakitakenkuana,amabutengamabalinamadusaken matay

21Ketamindagitiarikenprinsipeinkeddengdanga ummongendagitiannaktitao,kenumaydakenEnoc,a pampanunotendaamabalindaamintimakisaritakenkuana itikanitoarummuarisunaititengngada,ketinaramiddati kasta

22KetdimtengtialdawarimmuarniEnocket naguummongdaaminketimmaydakenkuana,ketinsaoni EnockadakuadadagitibalikastiApoketinsurona kadakuadatisiribkenpannakaammo,ketnagruknoydaiti sanguanannaketkinunada,Agbiagkomatiari!Agbiag komatiari!

23Ketitisumagmamanoapanawenkalpasanna,idi makisasaodagitiarikenprinsipekendagitiannaktitao kenniEnoc,kenisursuroniEnockadakuadadagitidalanti Dios,adtoytimaysangaangheltiApoidinimmawagken niEnocmanipudlangit,kettinarigagayannangaipangato isunaidiaylangittapnopagbalinennangaarisadiay

kadagitiannaktiDios,kasitipanagturaynakadagitiannak titaoditoydaga.

24IdiitidaytaatiemponangngegniEnocdaytoynapan inummongnadagitiaminngaagnanaeditidaga,ket insuronaidaitisiribkenpannakaammokeninikkannaida kadagitinadiosanapannursuro,ketkinunanakadakuada, Nakalikagumanngaumuliakidiaylangit,diakngarud ammotialdawtiipapanko.

25Ketitangarudisuroktokadakayotisiribken pannakaammokenitedkontokadakayotipannursuro sakbayapanawakkayo,nokasanotiagtignayditoydagaa mabalinyongaagbiag;ketinaramidnadayta

26Ketinsuronaidaitisiribkenpannakaammo,kenintedna idaitipannursuro,kettinubngarnaida,ketinkabilnaiti sanguanandadagitialagadenkenpanangukomnga aramidendaditoydaga,ketinaramidnatikappiakadakuada, keninsuronaidaitibiagngaagnanayon,kennakipagnaed kadakuadaitisumagmamanoapanawenanangisuro kadakuadaamindagitoyabanag.

27Ketitidaytaatiempoaddadagitiannaktitaokenni Enoc,ketmakisarsaritakadakuadaniEnoc,ketintangadda dagitimatadakettikaaspingtidakkelakabaliobimmaba manipudlangit,kettikabalionagdaliasatititangatang; 28KetimbagadakenEnoctinakitada,ketkinunaniEnoc kadakuada,Gapukaniakbumabadaytoyakabalioditoy daga;dimtengentitiempoamasapulapumanawak manipudkenkaketdiaktonmakita

29Ketbimmabatikabalioitidaytaatiempoketnagtakder itisanguananniEnoc,ketaminngaannaktitattaoakadua niEnocnakitada

30KetimbilinmanenniEnoctimaysaatimeka maiwaragawag,akunkunana,Sadinotiayantitaoa maragsakanamangammokadagitidalantiApoaDiosna, umaykomaitangaaldawkenEnocsakbayamaikkat kadatayo

31Ketnaguummongdagitiaminngaannaktitaoket immaydakenEnocitidaytangaaldaw;ketaminngaar-ari tidagaagramandagitiprinsipekenmamalbalakadda nagtalinaeddakenkuanaitidaytangaaldaw;ket kalpasannainsuroniEnocdagitiannaktitaotisiribken pannakaammo,ketintednaidaitinadiosanapannursuro; ketbinilinnaidangaagserbiitiApokenmagnakadagiti dalannaitiaminngaaldawtipanagbiagda,ketintuloynati nakikappiakadakuada

32Ketkalpasandaytoyatimmakderketnagsakayiti kabalio;ketrimmuarkenaminngaannaktitao simmurotdakenkuana,agarupwalogasutaribualallaki; ketnakikuyogdakenkuanaitimaysangaaldawa panagdaliasat

33Itimaikaduangaaldawkinunanakadakuada, Agawidkayokadagititoldayo,apayamapankayo?nalabita mabalinamatayka;ketdaddumacadacuadapimmanaw kencuana,ketdagidiaynabatinakikuyogkencuanaiti innemngaaldawapanagdaliasat;ketkinunaniEnoc kadakuadaitiinaldaw,Agsublikayokadagititoldayo,dila kettamataykayo;ngemsaandaasitutulokngaagsubli,ket nakikuyogdakenkuana.

34Ketitimaikanemngaaldawnabatitidaddumaalallaki ketkimpetdakenkuana,ketkinunadakenkuana, Kumuyogkamikenkaitilugarapapanam;kassibibiagti Apo,ipapataylaengtimangisinakadatayo

35Ketindagadagdaunayakumuyogkencuana,isunga insardengnatimakisaritakadakuada;ketsimmurotda kenkuanaketsaandaanagsubli;

36Ketidinagsublidagitiariinaramiddatipanagsenso, tapnomaammuantibilangdagitinabatialallakia nakikuyogkenEnoc;ketitimaikapitongaaldawa simmang-atniEnocidiaylangititialipugpog,agraman dagitikabaliokenkaruahengaapuy.

37Ketitimaikawalongaaldawdagitiaminngaariakadua niEnocnangibaondaamangisubliitibilangdagitilallakia kaduaniEnoc,itidaytaalugaranaggapuannaidiaylangit

38Ketamindagidiayngaarinapandaitilugarket nasarakandatidagasadiayanapnoitiniebe,ketitirabawti niebeaddadagitidadakkelabatotiniebe,ketkinunati maysaitisabali,Umaykayo,burakentayotiniebeket kitaentayo,nalabitnatayendagitilallakianabatikenni Enoc,ketaddadaitanitisirokdagitibatotiniebe,ket sinapuldangemdidanasarakanisuna,tasimmang-atisuna idiaylangit.

KAPITULO4

1KetamindagitialdawapanagbiagniEnocditoydaga, tallogasutinnemapuloketlimaatawen

2Ketidisimmang-atniEnocidiaylangit,timmakderti aminngaaritidagaketinnaladaniMetusalangaanakna ketpinulotanda,ketpinagbalindangaarikadakuadaa kasukatniamana.

3KetnagtignayanalintegniMetusalaitiimatangtiDios, kasitiinsurokenkuananiamanangaEnoc,ketkastamet bayattiinteroapanagbiagnainsuronadagitiannaktitaoti sirib,pannakaammokenpanagbutengitiDios,ketsaana nagturongmanipuditinasayaatadalanurayitikannawan wennoitikannigid.

4Ngemkadagidimaudingaal-aldawniMetusala, timmaliawdagitiannaktitaomanipuditiApo,rinukerdati daga,nagtakawdakennagsamsamdaititunggalmaysa,ket nagrebeldedaitiDiosketnagsalungasingda,kenrinukerda dagitidalanda,ketdidakayattidumngegititimekni Metusela,nodiketnagrebeldedakenkuana.

5KetnakarotipungtottiApokadakuada,ketintultuloyti Apoadinadaeltibukelkadagidingaaldaw,itikastaawan tipanagmulawennopanaganiitidaga.

6Taidinagmuladaitidagatapnomakagun-oddaititaraon apangsuportada,adtoy,napatauddagitisiitkensiita saandangaimmula.

7Ketkaskasdiasaanatimmallikuddagitiannaktitao manipudkadagitidakesawagasda,ketinyunnatpaylaeng dagitiimadangaagaramiditidakesitiimatangtiDios,ket pinagpungtotdatiApobabaenkadagitidakesawagasda, ketnakapungtotunaytiApo,ketnagbabawitainaramidna titao.

8Ketnapanunotnaadadaelenkendadaelenidaket inaramidnatikasta

9KadagidingaaldawidiagtawenniLamecngaanakni Matusalaitisangagasutinnemapulo,natayniSetnga anakniAdan.

10Kettiaminngaal-aldawapanagbiagniSet,siama gasutsangapuloketduaatawen,ketnatay

11SangagasutwalopulotitawenniLamecidiinnalanani AsmuangaanakniEliseongaanakniEnocngaulitegna, ketnagsikog

12Ketitidaytaatiemponagmuladagitiannaktitaoiti daga,ketnapataudtibassitataraon,kaskasdiasaana timmallikuddagitiannaktitaomanipudkadagitidakesa wagasda,ketsinalungasingdakennagrebeldedaitiDios

13KettiasawaniLamecnagsikogkennangipasngay kenkuanaitimaysangaanakalalakiitidaytaatiempo,iti panagrikustitawen

14KetniMatusalanpinanaganannaitiNoe,akunkunana, Tidagaidial-aldawna,nagin-inanakenawananiti panagrupsa,ketniLamecngaamanapinanaganannaiti Menaquem,akunkunana,Daytoytimangliwliwakadatayo kadagitiaramidtayokennakalkaldaangapanagbannogtayo itidaga,ngainlunodtiDios.

15Ketdimmakkeltiubingketnasuso,ketnapankadagiti dalanniamanaaniMatusalem,anaan-anaykennalinteg itiDios.

16Ketpimmanawamindagitiannaktitaokadagitidalanti Apokadagidingaaldawbayattipanagadudaitirabawti dagangaaddaankadagitiannakalallakikenbabbai,ket insurodatimaysakenmaysakadagitidakesngaaramidda ketintuloydatinagbasolitiApo

17Kettunggaltaoinaramidnatimaysaadiositibagina, kettinakawdakensamsamdatitunggaltaotikaarrubana kenkastamettikabagianna,ketdinadaeldatidaga,ket napnotidagaitikinaranggas.

18Ketnapandadagitiukomkenagtuturaydakadagiti annakababbaititaoketinnaladatiassawadababaenti puersamanipudkadagitiassawadaamaibatayitipinilida, ketdagitiannaktitaokadagidingaaldawinnalada manipudkadagititarakenitidaga,dagitianimalititalon kendagititumatayabititangatang,ketinsurodati panaglaokdagitianimaltimaysaakitaitisabali,tapnoiti kasta,makaruroddaitiApo;ketnakitatiDiostisibubukel adagaketnadadael,taaminalasagdinadaeldadagiti dalannaditoydaga,aminataokenaminngaanimal 19KetkinunatiApo,Punasektotitaoapinarsuak manipuditirabawtidaga,wenmanipudititaoagingga kadagititumatayabititangatang,agramandagitibakaken animalngaaddaititalontaagbabawiaktainaramidkoida 20KetaminataoanagnakadagitidalantiApo,natayda kadagidingaaldaw,sakbayngainyegtiApotikinadakes ititaongaindeklarana,tadaytoyketnaggapuitiApo, tapnosaandaamakitatikinadakesasinaotiApo maipanggepkadagitiannaktitao

21KetnakasarakniNoeitiparaburitiimatangtiApo,ket pinilitiApoisunakendagitiannaknaamangbangoniti bin-imanipudkadakuadaitirabawtiinteroadaga

KAPITULO5

1Ketidimaikawalopuloketuppatatawentipanagbiagni Noe,anatayniEnocngaanakniSet,agtawenitisiama gasutketlimaidiipapatayna

2Ketitimaikasangagasutketpitopuloketsiamatawenti panagbiagniNoe,natayniCainanngaanakniEnos,ket siamagasutketsangapuloatawentiaminngaal-aldawni Cainan,ketnatay.

3Ketitimaikaduagasuttallopuloketuppatatawenti panagbiagniNoe,natayniMahlallelngaanakniCainan, ketwalogasutsiamapuloketlimaatawentialdawni Mahlallel,ketnatay.

4KetnatayniJaredngaanakniMahlallelkadagidinga aldaw,itimaika-tallogasutkettallopuloketinnematawen tipanagbiagniNoe;ketamindagitialdawniJaredket siamagasutinnemapuloketduaatawen,ketnatay.

5KetnatayaminasimmurotitiApokadagidingaaldaw, sakbayanakitadatikinadakesngainwaragawagtiDios ngaaramidendaditoydaga

6Ketkalpasantipanaglabastiaduatawen,itimaika-uppat agasutketwalopuloatawentipanagbiagniNoe,idinatay amindagidiayalallaki,asimmurotitiApomanipuditi tengngadagitiannaktitao,ketnilaengMetusalatinabati idin,kinunatiDioskadaNoekenMetusala,akunkunana, 7Agsaokayo,ketiwaragawagyokadagitiannaktitao,a kunkunayo,KastoytikunatiApo,agsublikayomanipud kadagitidakesawagasyoketbaybay-anyodagitiaramidyo, ketagbabawitiApoitikinadakesngaindeklarananga aramidennakadakayo,tapnosaanamapasamak

8TakastoytikunatiApo,Adtoyikkankayoitilas-udti sangagasutketduapuloatawen;noagsublikayokaniakket baybay-anyodagitidakesawagasyo,tallikudaktomet ngarudtidakesngaimbagakkadakayo,ketawantodayta, kunatiApo

9KetinsaodaNoekenMetusaladagitiaminasasaoti Apokadagitiannaktitao,itiinaldaw,akanayona makisarsaritakadakuada

10Ngemsaanadumngegdagitiannaktitaokadakuada, wennoinyasidegdagitilapayagdakadagitisasaoda,ket natangkentitengngedda

11KetintedtiApoidaitilas-udtisangagasutduapuloa tawen,akunkunana,Noagsublida,agbabawintongarudti Diositikinadakes,tapnosaannaadadaelentidaga

12NagkedkedniNoengaanakniLamecamangasawaiti asawakadagidingaaldaw,tapnoagpasngayitiannak,ta kinunana,PudnongaitadadaelentotiDiostidaga,apay ngarudngaagpasngayakitiannak?

13KetniNoeketmaysaanalintegatao,isuketnaan-anay itikaputotanna,ketpinilitiApoamangbangonitibukel manipuditibukelnaitirabawtidaga

14KetkinunatiApokenNoe,Mangalakaitiasawa,ket agpasngaykaitiannak,tanakitakaanalintegitisanguanak itidaytoyakaputotan

15Ketmangpataudkantoitibin-i,kendagitiannakmoa kaduam,ititengngatidaga;ketnapanniNoeket nangasawaitiasawa,ketpinilinaniNaamangaanakni Enoc,ketlimagasutketwalopulotitawenna

16UppatagasutsiamapuloketwalotitawenniNoe,idi inasawananiNaama

17KetnagsikogniNaamaketnangipasngayitimaysanga anakalalaki,ketpinanaganannaitiJafet,akunkunana, PinadakkelnaktiDiosditoydaga;ketnagsikogmanenket nangipasngayitimaysangaanakalalaki,ket pinanaganannaitiSem,akunkunana,InaramidnaktiDiosa natda,tapnomangpatauditibin-iititengngatidaga.

18LimagasutketduatitawenniNoeidiimpasngayni NaamaniSem,ketdimmakkeldagitiubbingalallakiket napandakadagitidalantiApo,itiaminngainsuro kadakuadadaMetusalakenNoengaamada

19KetniLamecngaamaniNoe,nataykadagidinga aldaw;kaskasdiapudnoasaananapanitiaminapusona kadagitidalanniamana,ketnatayitimaikasangagasutket siamapuloketlimaatawentipanagbiagniNoe. 20Pitogasutpitopuloatawentiaminngaal-aldawni Lamec,ketnatay

21Ketamindagitiannaktitaoanakaam-ammoitiApo, nataydaitidaytaatawensakbayngainyegtiApotidakes kadakuada;tapinalubosantiApoamatayda,tapnosaanda amakitatikinadakesngaiyegtiDioskadagitikakabsatda kenkakabagianda,kasitiindeklaranangaaramiden

22Itidaytaatiempo,kinunatiApokadaNoeken Metusala,Tumakderkayoketiwaragawagyokadagitiannak titaotiaminasasaongainsaokkadakayokadagidinga aldaw,nalabitatallikudandamanipudkadagitidakesa wagasda,ketkalpasannaagbabawiakitidakesketdiakto iyegdayta

23KettimmakderdaNoekenMetusala,ketkinunadaiti lapayagdagitiannaktitao,aminngaimbagatiDios maipanggepkadakuada

24Ngemsaanadumngegdagitiannaktitao,kensaanda metngaipangagdagitilapayagdakadagitiamina deklarasionda

25Kalpasandaytoy,kinunatiApokenNoe,Dimtengenti panungpalantiaminalasaggapukadagitidakesnga aramidda,ketadtoydadaelektotidaga

26Ketmangalacakencaitikayoagofer,ketmapancaiti maysaadissoketmangaramidcaitidakkeladaong,ket ikabilmoitidaytaadisso

27Ketkastoytiaramidem;tallogasutakasikoti kaatiddogna,limapuloakasikotikaakabanakentallopulo akasikotikangatona

28Ketmangaramidkantokencaitiruangan,asilulukatiti sikiganna,ketaginggaitimaysaakasikoleppasemtoiti ngato,ketabbongamitiunegkenruaritipito

29Ketadtoyiyegkotilayustidandanumitidaga,ket madadaeltiaminalasag,manipuditisirokdagitilangit mapukawtoaminngaaddaditoydaga

30Ketsicakentisangakabbalayamincantournongenti duangaagassawaitiaminasibibiagabanag,lalakiken babai,ketiyegyontoidaitidaong,tapnomangpatauditi bin-imanipudkadakuadaditoydaga

31Keturnongemkencatiaminataraonakanendagiti aminngaanimal,tapnoaddataraonmokenparakadakuada

32Ketmangpilicantocadagitiannacmoalallakiititalloa babbalasang,manipuditiannakababbaidagititattao,ket agbalindantongaassawadagitiannacmoalallaki

33KettimmakderniNoe,ketinaramidnatidaong,itilugar ngaimbilintiDioskenkuana,ketinaramidniNoeti imbilintiDioskenkuana

34Itimaikalimagasutketsiamapuloketlimaatawenni Noerinugiannangainaramidtidaong,ketinaramidnati daongitilas-udtilimaatawen,kasimbilintiApo

35Kalpasanna,innalaniNoetitallongaannakniEliakim ngaanakniMetusalakasassawaparakadagitiannaknaa lallaki,kasimbilinniJehovakenNoe

36KetitidaytaatiemponatayniMetusalangaanakni Enoc,siamagasutinnemapulotitawenna,idiipapatayna

KAPITULO6

1Itidaytaatiempo,kalpasantiipapatayniMetusala, kinunatiApokenNoe,Mapankaakaduati sangakabbalayamitidaong;adtoyurnongektokenkadagiti aminngaanimalitidaga,dagitianimalititalonkendagiti tumatayabititangatang,ketumaydantoaminket likmutendatidaong

2Ketmapankantoketagtugawkaitiasidegdagitiruangan tidaong,ketaminngaanimal,dagitianimal,kendagiti tumatayab,agtataripnongdantoketikabildantotibagbagida itisanguanam,kendagitikastakadakuadangaumayken agrukobitisanguanam,alaemkenitedmokadagitiima dagitiannakmoalallaki,amangiyegkadakuadaitidaong, ketaminngaagtakderitisanguanampumanawkanto.

3KetinyegtiApodaytoyitisumunongaaldaw,ket immaydagitianimal,animalkentumatayabitiaduatattao ketlinakubdatidaong.

4KetnapanniNoeketnagtugawitiasidegtiruanganti daong,ketkadagitiaminalasaganagrukobiti sanguananna,inserreknaitidaong,ketaminnga agtaktakderitisanguanannabinaybay-annaditoydaga

5Ketimmaytimaysaaleonababai,agramantiduanga urbonna,kalakiankenkabaian,ketnagrukobdagititalloiti sanguananniNoe,kettimmakdertiduaaurbonaleonket kinabildaisuna,ketpinataraydamanipuditilugarna,ket pimmanaw,ketnagsublidakadagitilugarda,ket nagkurnodaitirabawtidagaitisangoniNoe

6Ketnagtaraytileonababai,ketnagtakderitilugardagiti leon.

7KetnakitaniNoedaytoy,ketnagsiddaawunay,ket timmakderketinnalanatiduaaurbon,ketinserreknaidaiti daong.

8InserrekniNoeitidaongmanipuditiaminasibibiaga parsuangaaddaditoydaga,isungaawanentinabatinodi tiinserrekniNoeitidaong.

9DuakenduatiimmaykenNoeitidaong,ngemmanipud kadagitinadalusngaanimalkennadalusatumatayab, nangiyegitipitongaagassawa,kasimbilintiDios kenkuana

10Addapaylaengsadiaydagitiaminngaanimal,animal, kentumatayab,ketlinakubdatidaongititunggallugar,ket saanabimmabatitudoaginggaitipitongaaldaw kalpasanna

11Ketitidaytangaaldaw,pinagkintayegtiApoti sibubukeladaga,ketnagsipngettiinit,ketnagrairadagiti pamunganayantilubong,ketnaggargarawtisibubukela daga,ketnagkimattikimat,kennaggurruodtigurruod,ket naburakamindagitiubbogitidaga,akasitisaannga ammodagitiagnanaedidi;ketinaramidtiDiosdaytoy nabilegngaaramid,tapnomabutbutengnadagitiannakti tao,tapnoawanentikinadakesditoydaga

12Ketkaskasdiasaanngaagsublidagitiannaktitao manipuditidakesawagasda,ketpinadakkeldatipungtotti Apoitidaytaapanawen,ketdidapayketdiinturongti pusodaitiamindaytoy

13Ketitingudotipitongaaldaw,itimaika-innemagasut atawentipanagbiagniNoe,addaitidagatidanumtilayus

14Ketnaburakdagitiaminngaubbogtinauneg,ket naluktandagititawatilangit,kettitudonagtudoitidagaiti uppatapulongaaldawkenuppatapuloarabii

15KetniNoekentisangakabbalayanna,kenamina sibibiagaparsuaakaduana,simrekdaitidaonggapuiti danumtilayus,ketinrikepniJehova

16Ketaminngaannaktitaoanabatiitidaga,nabannogda gapuitikinadakesgapuititudo,taad-addaanaranggasti panagsangpettidanumitidaga,ketdagitianimalken animalketnanglikmutpaylaengitidaong

17Naguummongdagitiannaktitao,agaruppitogasuta ribualallakikenbabbai,ketdimtengdakenNoeitidaong 18KetimmawagdakenNoe,akunkunada,Luktampara kadakamitapnoumaykamikenkaitidaong--ketapaya mataykami?

19KetniNoe,buyogentinapigsaatimek,simmungbat kadakuadamanipuditidaong,akunkunana,Saankayokadi aminanagrebeldeitiApo,ketkinunadangaawanisuna? ketngarudinyegtiApokadakayodaytoyakinadakes, tapnodadaelennakenputdennakamanipuditirabawti daga

20Saankadiadaytoytibanagngainsaokkadakayoiti sangagasutketduapuloatawentinapalabas,ketsaanyoa dumngegititimektiApo,ketitatarigagayanyokaditi agbiagditoydaga?

21KetkinunadakenNoe,Sisasaganakamingaagsubliken Jehova;silulukatlaengkadatayotapnoagbiagtayoken saantayoamatay.

22KetniNoesimmungbatkadakuada,akunkunana, Adtoytamakitayotirigatdagitikararuayo,kayatyoti agsubliitiApo;apayasaankayoanagsublibayatdagitoy sangagasutketduapuloatawen,ngaintedkadakayotiApo akastinaikeddengapanawen?

23Ngemitaumaykayoketibagayokaniakdaytoygapuiti riribukdagitikararuayo,itametsaannakangaipangagti Apo,kensaannakaadumngegitidaytoyngaaldaw,tapno saankayongaagballigiitankadagititarigagayyo.

24Ketimmasidegdagitiannaktitaotapnosumrekdaiti daong,tapnosumrekdagapuititudo,tasaandaamaibturan titudokadakuada.

25KetimbaontiApodagitiaminngaanimalkenanimal ngaagtaktakderitiaglawlawtidaongKetdagitianimal pinarmekdaidaketpinapanawdaidamanipuditidaytaa disso,kettunggalmaysanapanitidalannaketnaiwarasda manentibagbagidaitirabawtidaga

26Ketbumabbabapaylaengtitudoitidaga,ketbimmaba itiuppatapulongaaldawkenuppatapuloarabii,ket nagrairadagitidandanumitikastaunayitidaga;ketnatay tiaminalasagngaaddaitidagawennoitidandanum,tao man,animal,animal,agkarkarayamwennotumatayabiti tangatang,ketnabatilaengniNoekendagidiaykaduanaiti daong

27Ketnaparmekdagitidandanumketimmadudaunayiti daga,ketintag-aydatidaongketnaipangatomanipuditi daga.

28Kettidaongagtaytayabitirabawtidandanum,ket naiwarasitirabawtidandanumisungaaminasibibiaga parsuaitiunegnabaliktaddaakasitikalderoitikaldero 29Kettidakkelapanagdanagtinangtiliwkadagitiamina sibibiagaparsuangaaddaitidaong,kettilakasaketkasla naburak

30Ketnagbutengdagitiaminasibibiagaparsuangaadda itidaong,ketnagngaretngetdagitileon,ketnagkullayaw dagitibaka,ketnagdung-awdagitilobo,kettunggal

sibibiagaparsuaitidaongnagsaokennagdung-awiti bukodnaapagsasao,itikastatitimekdadimmanoniti adayo,ketniNoekendagitiannaknanagsangitken nagsangitdaitirigatda;nagbutengdaunaytanakadanonda kadagitiruangannipatay.

31KetnagkararagniNoeitiApo,ketimpukkawna kenkuanagapuitidaytoy,ketkinunana,OApo tulongannakami,taawantipigsamiamangibaklayiti daytoyakinadakesananglikmutkadakami,ta linakubnakamidagitidalluyontidandanum,dagiti nadangkesngaayustinangbutbutengkadakami,dagitisilo nipataydimtengdaitisangoananmi;sungbatannakami,O Apo,sungbatannakami,silawemtirupamkadakamiket paraburkakadakami,subbotennakamiketispalennakami

32KetdimngegtiApoititimekniNoe,ketlinagiptiApo isuna.

33Ketlimmasattianginitirabawtidaga,ketnaulimekti dandanumketnaginanatidaong

34Ketnagsardengdagitiubbogtinaunegkendagititawati langit,ketnapengdantitudomanipudlangit

35Ketbimmassittidandanumkadagidingaaldaw,ketti daongnagsaaditikabambantayantiArarat.

36KetkalpasannalinuktanniNoedagititawatidaong,ket immawagpaylaengniNoeitiApoitidaytaatiempoket kinunana,OApo,anangbukelitidagakendagitilangitken aminngaaddaitidayta,iruarmodagitikararuatayo manipuditidaytoyapagbaludan,kenmanipuditi pagbaludananangikabilamkadakami,tanabannogakunay itipanagsennaay

37KetdimngegtiApoititimekniNoe,ketkinunana kencuana,Intonmalpasmotinaan-anayatawen rummuarcanto

38Ketitipanagrikustitawen,idinalpastiinteroatawen aginggaitipanagnaedniNoeitidaong,nagmagati dandanummanipuditidaga,ketinikkatniNoetiabbongti daong

39Itidaytaatiempo,itimaikaduapuloketpitongaaldaw timaikaduaabulan,namagatidaga,ngemsaanarimmuar niNoekendagitiannakna,kendagitikakaduana,manipud itidaongaginggangaimbagatiApokadakuada.

40KetdimtengtialdawngaimbagatiApokadakuadaa rummuarda,ketrimmuardaaminmanipuditidaong

41Ketnapandaketnagsublidatunggalmaysaitidalanna kenitilugarna,ketnagnaedniNoekendagitiannaknaiti dagangaimbagatiDioskadakuada,ketnagserbidaitiApo itiaminngaaldawda,ketbinendisionantiAponiNoeken dagitiannaknaitiipapanawdamanipuditidaong

42Ketkinunanakadakuada,Agbungakayoketpunnuenyo tiinteroadaga;agbalinanapigsakenumaduitinawadwad ditoydagakenumaduditoy

KAPITULO7

1KetdagitoytinagandagitiannakniNoe:Jafet,Hamken Sem;ketnaipasngaykadakuadadagitiannakkalpasanti layus,tanangasawadaitiassawasakbaytilayus

2DagitoytiannakniJafet;Gomer,Magog,Madai,Javan, Tubal,Mesec,kenTiras,pitongaannakalallaki

3KettiannakniGomerisudadaAskinaz,Refatken Tegarma.

4KettiannakniMagogisudaElicanafkenLubal

5KetdagitiannakniMadaiisudadaAcon,Zeelo,Cazoni kenLot.

6KettiannakniJavanisudaEliseo,Tarsis,Kitimken Dudonim.

7KettiannakniTubalisudaArifi,KesedkenTaari. 8KettiannakniMesecisudadaDedon,Zaronken Sebasni

9KettiannakniTirasisudadaBenib,Gera,Lupirionken Gilak;dagitoydagitiannacniJafetsigunitipamiliada,ket tibilangdakadagidingaaldawketagarupuppatagasutket innemapuloalallaki

10KetdagitoytiannakniHam;Cus,Mitzraim,Futken Canaan,uppatngaannakalallaki;ketdagitiannacalallaki niCusisudadaSeba,Havila,Sabta,RaamakenSateca, kendagitiannacalallakiniRaamaisudadaSebaken Dedan.

11KettiannakniMitzraimisudadaLud,Anomken Patros,CaslotkenCaftor

12KettiannakniFutisudadaGebul,Hadan,Benaken Adan

13KettiannakniCanaanisudaSidon,Het,Amori, Gergasi,Hivi,Arkee,Seni,Arodi,ZimodikenCamoti. 14DagitoytiannakniHam,sigunitipamiliada,ketagarup pitogasuttallopuloalallakitibilangdakadagidingaaldaw 15KetdagitoytiannakniSem;Elam,Asur,Arpacsad, LudkenAram,limangaannakalallaki;ketdagitiannakni ElamisudadaSusan,MaculkenHarmon 16KettiannakniAsarisudaMirokenMokil,kenti annakniArpacsadisudaSelac,AnarkenAscol 17KettiannakniLudisudaPetorkenBizayon,kenti annakniAramisudaUz,Chul,GatherkenMas. 18DagitoytiannakniSem,sigunitipamiliada;ketagarup tallogasutalallakitibilangdakadagidingaaldaw 19DagitoydagitikaputotanniSem;NiSempinutotnani ArpaksadkenniArpaksadniSelac,ketniSelacniEberket nayanaktiduangaannak,tinagantimaysaketPeleg,ta idikaaldawannanabingaydagitiannaktitattao,ketiti maudingaal-aldaw,nabingaytidaga

20KettinagantimaikaduaketYoktan,kayatnaasawen ngaidikaaldawannabimmassitkenbimmassittibiag dagitiannaktitao

21DagitoytiannakniYoctan;Almodad,Selaf, Chazarmovet,Yerac,Hadurom,Ozel,Dikla,Obal, Abimael,Seba,Ofir,HavilakenJobab;amindagitoyket annakniYoktan

22KetniPelegakabsatnapinutotnaniYen,ketniYen pinutotnaniSerug,kenniSerugpinutotnaniNahorkenni NacorpinutotnaniTera,ketniTareketagtaweniti tallopuloketwalo,ketpinutotnadaHarankenNahor

23KetniCusngaanakniHam,ngaanakniNoe, nangasawaitiasawakadagidingaal-aldawitikinalakayna, ketnangipasngayitimaysangaanakalalaki,ket pinanaganandaitiNimrod,akunkunada,“Itidaytaa tiemponangrugimanenngaagrebeldekenagsalungasing itiDiosdagitiannaktitattao,ketdimmakkeltiubing,ket inayatunayniamana,taisuketanaktikinalakayna 24KetdagitikawesalalatngainaramidtiDiosparakada Adankentiasawana,idirimmuardaitiminuyongan,naited kenniCus

25TakalpasantiipapataydaAdankentiasawana,naited dagitikaweskenniEnoc,ngaanakniJared,ketidinaipan

niEnocitiDios,intednadagitoykenniMetusala,nga anakna.

26KetidinatayniMetusala,innalaidaniNoeketimpanna idaitidaong,ketnakikuyogdakenkuanaaginggaa rimmuaritidaong.

27Ketitiipapanawda,tinakawniHamdagitaakawes manipudkenNoengaamana,ketinnalanaidaket inlemmengnaidakadagitikakabsatna.

28KetidipinutotniHamtiinaunangaanaknaaniCus, intednakenkuanadagitikawesitinalimed,ketadunga aldawakaduadaniCus

29KetinlemmengmetidaniCusmanipudkadagiti annaknaalallakikenkakabsatna,ketidiniCushinyanakna niNimrod,intednakenkuanadagitaakawesbabaenti panagayatnakenkuana,ketdimmakkelniNimrod,ketidi agtawenitiduapuloinkawesnadagitaakawes.

30KetpimmigsaniNimrodidiinkawesnadagitipagananay,ketintedtiDioskenkuanatibilegkenpigsa,ket nabilegamangnganupitidaga,wen,nabilega mangnganupititalon,ketinanupnadagitiayupket nangbangonkadagitialtar,ketindatonnakadakuadadagiti animalitisangoanantiApo.

31KetpinapigsaniNimrodtibagina,kettimmakder manipudititengngadagitikakabsatna,ketnakiranget kadagitigubatdagitikakabsatnakadagitiaminakabusorda itiaglawlaw

32KetinyawattiApodagitiaminakabusordagiti kakabsatnakadagitiimana,ketpinarang-aytiDiosisunaiti sagpaminsankadagitipannakigubatna,ketnagturayitidaga

33Ngarudnagbalinngaagdamakadagidingaaldaw,noti maysaataoinserreknadagidiaysinanaynaamakigubat, kunaennakadakuada,KasitiinaramidtiDioskenni Nimrod,anabilegamangnganupditoydaga,ken nagballigikadagitigubatanaparmekkadagitikakabsatna, ngainispalnaidamanipudkadagitiimadagitikabusorda, isuapapigsaennatayokomatiDioskenisalakannatayoita ngaaldaw.

34KetidiagtawenniNimroditiuppatapulo,itidaytaa tiempoaddagubatitinagbaetandagitikakabsatnaken dagitiannakniJafet,isungaaddadaitipannakabalindagiti kabusorda

35KetnapanniNimroditidaytaatiempo,ket inummongnaaminngaannakniCuskendagitipamiliada, agarupuppatagasutinnemapuloalallaki,ket nangtangdanmetmanipuditisumagmamanokadagiti gagayyemkenam-ammonaitiagarupwalopuloalallaki, ketintednakadakuadatitangdanda,ketnakikuyog kadakuadaamakigubat,ketidiaddaitidalan,pinabilegni Nimrodtipusodagititattaoanakikuyogkenkuana

36Ketkinunanakadakuada,Dikayagbutengkendikay agbuteng,taaminakabusortayomaiteddantokadagiti imatayo,ketmabalinyongaaramidenidatikayatyo.

37Ketamindagitilallakianapanketagaruplimagasut, ketnakirangetdakadagitikabusorda,ketdinadaeldaida, kenpinarmekdaida,ketnangikabilniNimrodkadagiti agtaktakderngaopisialamangidadaulokadakuadaiti bukoddaalugar.

38Ketinnalanatisumagmamanongaannakdakastalged, ketad-adipendaaminniNimrodkendagitikakabsatna,ket niNimrodkenaminatattaoakaduananagawidda.

39KetidisiraragsakanagsubliniNimrodmanipuditi gubat,kalpasananaparmeknadagitikabusorna,amina kakabsatna,agramandagidiaynakaam-ammokenkuanaidi, naguummongdatapnopagbalinendangaarikadakuada,ket inkabildatinaarianakoronaitiulona.

40Ketinsaadnadagitiiturayannakenilina,dagitiprinsipe, ukom,kenagtuturay,kasitikaugaliandagitiari

41KetinsaadnaniTarangaanakniNahoraprinsipeti buyotna,ketpinadayawannakenintan-oknangemkadagiti aminaprinsipena

42Ketbayattipanagturaynaamaibatayititarigagayti pusona,kalpasananaparmeknaamindagitikabusornaiti aglawlaw,binalakadannaakaduanadagiti mamalbalakadnaamangbangonitisiudadparaiti palasiona,ketinaramiddadayta

43Ketnakasarakdaitidakkelagingetakasunganiitidaya, ketnangibangondakenkuanaitidakkelkennalawaa siudad,ketinawaganniNimrodtisiudadabinangonnaiti Sinar,tasipipingetapinagkintayegtiApodagitikabusorna kendinadaelnaida

44KetnagnaedniNimrodidiaySinar,ketnagturaya sitatalged,ketnakirangetkadagitikabusornaket pinarmeknaida,ketrimmang-ayitiaminagubatna,ket nagbalinadakkelunaytipagarianna

45Ketaminanasionkenpagsasaonangngegdati kinalatakna,ketinummongdatibagbagidakenkuana,ket nagruknoydaitidaga,ketinyegdakenkuanadagitidaton, ketnagbalinngaapodakenarida,ketnakipagnaeddaamin kenkuanaitisiudadidiaySinar,ketniNimrodnagturayiti dagakadagitiaminngaannakniNoe,ketaddadaaminiti sidongtipannakabalinnakenpammagbagana.

46Kettiaminadagaketmaymaysatipagsasaokensasao tipanagkaykaysa,ngemsaananapanniNimrodkadagiti dalantiApo,ketnadangkesngemdagitiaminataonga immun-unangemisu,manipudkadagidial-aldawtilayus aginggakadagidingaaldaw

47Ketnangaramidkadagitididiosenitikayokenbato,ket nagruknoykadakuada,ketnagrebeldeitiApo,ketinsurona amindagitiiturayannakenkadagititaoitidagadagiti nadangkesadalanna;ketnadangkesniMardonngaanakna ngemniamana

48Kettunggalmaysaamakangngegitiar-aramidni MardonngaanakniNimrodkunaenna,maipanggep kenkuana,Manipuditinadangkesrummuartikinadakes; ngarudnagbalinaproverbioitiinteroadaga,akunkunana, Manipuditinadangkesrummuartikinadangkes,ket agdamaidikadagitibalikasdagititaomanipuditidaytaa panawenaginggaitidaytoy.

49KetniTarangaanakniNahor,prinsipetibuyotni Nimrod,naindaklanunaykadagidingaaldawitiimatangti arikendagitiiturayanna,ketinayattiarikendagiti prinsipe,ketintan-okdaisunaitinangatounay.

50KetniTarenangasawaitiasawakettinagannaket AmtelongaanakababainiCornebo;kettiasawaniTare nagsikogkennangipasngaykenkuanaitimaysangaanaka lalakikadagidingaaldaw

51PitopulotitawenniTareidiimpasngayna,ketniTare pinanaganannaitiAbramtianaknaanayanakkenkuana, agsipudtapinadakkeltiarikadagidingaaldaw,ken pinadayawannangemkadagitiaminaprinsipenaakaduana.

KAPITULO8

1KetitirabiiapannakayanakniAbram,ngaimmaydagiti aminngaadipenniTare,kenaminamasiribalallakini Nimrod,kendagitimangmanggedkenkuanaketnangan kenimminumdaitibalayniTare,ketnakipagrag-oda kenkuanaitidaytaarabii

2Ketidirimmuardagitiaminamasiribalallakiken mammakdermanipuditibalayniTare,intangaddadagiti matadangaagturongitilangititidaytaarabiitapno kitaendadagitibituen,ketnakitada,ketadtoytimaysaa dakkelunayabituenngaimmaymanipuddayaket nagtarayitilangit,ketinalun-onnadagitiuppatabituen manipuditiuppatasikigantilangit

3Ketamindagitimasiribalallakitiarikendagiti managsalamangkananasdaawdaitipannakakitada,ket naawatandagitimasiribdaytoyabanag,ketammodati pategna

4Ketkinunadaititunggalmaysa,Daytoyti mangipasimudaaglaengitiubinganayanakkenTareitaa rabii,adumakkelkenagbunga,kenumadu,ken tagikuaennatiisuaminadaga,isukendagitiannaknaiti agnanayon,ketisukentibin-inapatayendantodagiti dadakkelngaari,kettawidennadagitidagada

5Ketnagawiddagitimasiribalallakikenagsalamangkaiti daytaarabii,ketitiagsapanasapaabimmangonamin dagitoyamasiribkenagsalamangka,ketnaguummongda itinaitudingabalay.

6Ketnagsaodaketkinunadaititunggalmaysa,Adtoyti buyaanakitamiidirabiiketnailemmengitiari,saanpaya naipakaammokenkuana.

7Ketnomaammoantiaridaytoyabanagitiud-udinanga al-aldaw,kunaennakadatayo,Apayngainlemmengyo kaniakdaytoyabanag,ketkalpasannaagsagabatayoamin itiipapatay;ngarud,itaintayoibagaitiaritibuyaa nakitatayo,kentipannakaipatarusna,ketagtalinaedtayo ngarudanalawag.

8Ketinaramiddatikasta,ketnapandaaminitiariket nagruknoydakenkuanaitidaga,ketkinunada,Agbiag komatiari,agbiagkomatiari.

9Nangngegmianaipasngaytimaysangaanakalalakini TarengaanakniNahor,tiprinsipetibuyotmo,ket dimtengkamiidirabiiitibalayna,ketnangankamiken imminumkamikennakipagrag-okamikenkuanaitidaytaa rabii

10Ketidirimmuardagitiadipenmomanipuditibalayni Tare,tapnomapandaitibukodmiapagtaengantapno agtalinaeddasadiayitirabii,intangadmidagitimataminga agturongitilangit,ketnakitamitimaysaadakkelabituen ngaumaymanipuddaya,kettiisumetlaengabituen nagtarayitidakkelakapartak,ketinalun-onnatiuppata dadakkelabituen,manipuditiuppatasikigantilangit.

11Ketnasdaawdagitiadipenmoitibuyaanakitami,ket nagbutengdaunay,ketinaramidmitipanangukommiiti buya,ketnaammuanmibabaentikinasiribmitiumnoa panangipaulogitidayta,adaytoyabanagketagaplikariti ubinganayanakkenniTare,adumakkelkenumaduiti kastaunay,kenagbalinanabileg,kenmangpapatay kadagitiaminngaaritidaga,ketagtawidaminkadakuada daga,isukentibin-inaitiagnanayon.

12Ketitaapokenarimi,adtoypudnongainam-ammomi kenkatinakitamimaipanggepitidaytoyngaubing.

13Nokaslanasayaatitiaringaitedniamanaitipateg daytoyngaubing,papatayentayoisunasakbayadumakkel kenumaduitidaga,kenumadutikinadakesnamaibusor kadatayo,tapnomapukawtayokendagitiannaktayogapu itikinadakesna

14Ketnangngegtiaridagitisasaodaketkaslanasayaatda itiimatangna,ketpinaayabannaniTera,ketniTareimmay itisangoanantiari

15KettiarikinunanakenTare,Naibagakaniakngaadda anakalalakiidirabiianaipasngaykenka,ketkalpasan daytoyawagasnapaliiwidiaylangitidipannakayanakna.

16Ketitangaruditedmokaniaktiubing,tapno papatayenmiisunasakbayngaagtubotikinadakesnaa maibusorkadakami,ketitedkokenkaamaipaayitipategna, tibalaymoanapnoitipirakkenbalitok

17KetsimmungbatniTareitiariketkinunanakenkuana: Apokkenari,nangngegkodagitibalikasmo,ketaramiden tiadipenmoaminatarigagayantiarina

18Ngemapokkenari,ibagakkenkatinapasamakkaniak idirabii,tapnomakitaknoaniatibalakadngaitedtiariiti adipenna,ketkalpasannasungbataktiariitikabarbaronga imbagana;ketkinunatiari,Agsaoka

19KinunaniTareitiari,ImmaykaniakniAyonngaanak niMoredidirabii,akunkunana

20Itedmokaniaktinaindaklankennapintasakabalionga intedkenkatiari,ketitedkokenkatipirakkenbalitok,ken garamikentaraonamaipaayitipategna;ketkinunak kenkuana,Urayemaginggaamakitaktiarimaipanggep kadagitisasaom,ketkitaemtianiamanngaibagatiari, aramidektodayta

21Ketitaapokkenari,adtoyimpakaammokkenkadaytoy abanag,kentibalakadngaitedtiarikitiadipenna,a surotekto

22KetnangngegtiaridagitisasaoniTare,ketsimgedti pungtotnaketimbilangnaisunaitilawagtimaysaamaag.

23KettiarisimmungbatkenTare,ketkinunanakencuana, “Maysakaditikinamaagmo,ignorantem,wennoagkurang itipannakaawat,tapnoaramidemdaytoyabanag,tapno itedmotinapintasakabalioamaipaayitipirakkenbalitok wennouraypayitigaramikentaraon?

24Agkurangkakadiunayitipirakkenbalitok,tapno aramidemdaytoyabanag,agsipudtadikamakagun-oditi garamikentaraonapangtaraonitikabalio?ketaniatipirak kenbalitokkenka,wennogaramikentaraken,tapno itedmodaytanapintasakabaliongaintedkokenka,akasiti daytaawantimaaddaitiinteroadaga?

25Ketinsardengtiaritipanagsaona,ketsimmungbatni Tareitiari,akunkunana,Kasitidaytoynakisaotiariiti adipenna;

26Agpakaasiakkenka,apokkenari,aniadaytoynga imbagamkaniak,akinunam,Itedmotianakmotapno mapapataymi,ketitedkokenkatipirakkenbalitoka maipaayitipategna;aniatiaramidekitipirakkenbalitok kalpasantiipapataytianakko?siasinotimangtawidkaniak? siguradongarudngaintonmatayak,agsublintotipirakken balitokitiarikanangteditidayta

27KetidinangngegtiaridagitisasaoniTare,kenti pangngarigngainyegnamaipanggepitiari,napaladingit

unaykenkuanaketnasakittinakemnaitidaytoyabanag, kettipungtotnasimgeditiunegna.

28NakitaniTareasimgedtipungtottiari,ket simmungbatitiari,akunkunana,Tiaminngaaddakaniak ketaddaitipannakabalintiari;aniamantikayattiaringa aramidenitiadipenna,ngaaramidenna,wen,uraytianakko, addaitipannakabalintiari,ngaawantipategnaa kasukatna,isukendagitiduaakakabsatnaanatataengan ngemisu

29KinunatiarikenTare,Saan,nodiketgatangenkotiububingngaanakmoitigatad

30KetniTaresimmungbatitiari,akunkunana, Ipakpakaasikkenkaitiapokkenariabay-amngaagsaoti adipenmoitisanguananmo,ketdenggentiaritisaoti adipenna,ketkinunaniTera,Bay-amngaikkannaktiariiti tallongaaldawapanawenaginggangausigekdaytoya banagitiunegko,kenmakiumanitipamiliakmaipapan kadagitisasaotiari;ketpinilitnaunaytiaringa umanamongitidaytoy.

31KetdimngegtiarikenniTare,ketinaramidnatikasta ketintednakenkuanatitallongaaldawapanawen,ketni Tarerimmuarmanipuditisanguanantiari,ketnagawiditi pamilianaketimbaganakadakuadaamindagitisasaotiari; ketnagbutengdaunaydagititao

32Ketitimaikatlongaaldaw,nangibaontiarikenTara,a kunkunana,Ibaonnakitianakmoamaipaayitigatadakas itiimbagakkenka;ketnosaanmongaaramidendaytoy, ibaonkokenpatayektiaminngaaddakenkaitibalaymo, tapnosaanmopayketdiamabatitiaso

33KetniTarenagdardaras,(kastibanaganaganat manipuditiari),ketnangalaitimaysangaubingmanipud itimaysakadagitiadipenna,ngaimpasngaykenkuanati adipennaitidaytangaaldaw,ketniTareinyegnatiubing itiariketinawatnatipategparakenkuana.

34KetniJehovaaddakenniTeraitidaytoyabanag,tapno saananiNimrodtimakagapuitiipapatayniAbram,ketti ariinnalanatiubingmanipudkenTeraketbuyogentiamin apigsanaindungparnatiulonaitidaga,taimpagarupnaani Abram;ketnailemmengdaytoykenkuanamanipuditi daytangaaldaw,ketnalipatantiari,kaspagayatanti ProvidenceasaanngaagsagabaitiipapatayniAbram

35KetniTareinnalananiAbramngaanaknaasililimed, agramantiinanakentiagpaspastor,ketinlemmengnaida itimaysaakueba,ketbinulanngaiyegnakadakuadadagiti taraonda

36KetniJehovakaduananiAbramitirukibket dimmakkel,ketniAbramaddaitikuebaitisangapuloa tawen,kettiarikendagitiprinsipena,mammadlesken masirib,impagarupdaatiaritinangpapataykenAbram

KAPITULO9

1KetniHaran,ngaanakniTare,tiinaunaakabsatni Abram,nangasawaitiasawakadagidingaaldaw

2TallopuloketsiamtitawenniHaranidiinnalana;ketti asawaniHarannagsikogkennangipasngayitimaysanga anakalalaki,ketpinanaganannaitiLot.

3Ketnagsikogmanenketnangipasngayitimaysanga anakababai,ketpinanaganannaitiMilca;ketnagsikog manenkennangipasngayitianakababai,ket pinanaganannaitiSarai

4UppatapuloketduatitawenniHaranidipinutotnani Sarai,ngaaddaitimaikasangapuloatawentipanagbiagni Abram;ketkadagidingaaldawrimmuarniAbramkenti inanakentimangay-aywanmanipuditirukib,kas nalipatantiarikendagitiiturayannatiaramidniAbram.

5KetidirimmuarniAbrammanipuditikueba,napanken NoekentianaknaaniSem,ketnagtalinaedkadakuada tapnoadalentipannursurotiApokendagitidalanna,ket awantimakaammonosadinotiayanniAbram,ket nagserbiniAbramkadaNoekenniSemngaanaknaiti napautapanawen

6KetniAbramaddaidiitibalayniNoeititallopuloket siamatawen,ketniAbramnaam-ammonatiApomanipud ititallotitawenna,ketnapankadagitidalantiApoagingga itialdawtiipapatayna,kasinsurokenkuananiNoekenti anaknaaniSem;ketamindagitiannaktidagakadagidi ngaaldawnagsalungasingdaunayitiApo,ket nagrebeldedakenkuanakennagserbidakadagitisabalia didiosen,ketnalipatandatiApoanangparsuakadakuadaiti daga;ketdagitiagnanaeditidagainaramiddaitibagbagida, itidaytaapanawen,tunggalmaysaadiosna;didiosenti kayokenbatoadidamakasao,makangngeg,wenno makaispal,ketnagserbikadakuadadagitiannaktitaoket nagbalindaadidiosda

7Kettiarikendagitiaminngaadipenna,kenniTare agramantiaminasangakabbalayannaisudaiditiimmuna kadagidiayagserserbikadagitididiosentikayokenbato 8KetniTareaddaanidiitisangapuloketduaadidiosa dakkeltikadakkelda,anaaramiditikayokenbato, kalpasantisangapuloketduaabulantitawen,ketbinulan ngaagserbiititunggalmaysa,kettunggalbulaniyegni Teratidatonakarnekendatonngainumenkadagiti didiosna;kastatiinaramidniTareitiaminngaaldaw 9Ketamindaytaakaputotannadangkesdaitiimatangti Apo,ketitikastapinagbalindatitunggaltaoadiosna, ngembinaybay-andatiApoanangparsuakadakuada 10Ketawantitaoanasarakankadagidingaaldawiti interoadaga,amakaam-ammoitiApo(tanagserbidaiti tunggaltaoitibukodnaaDios)malaksidkenniNoekenti sangakabbalayanna,ketamindagidiayaddaitibabaenti pammagbagananaam-ammodatiApokadagidingaaldaw 11KetniAbramngaanakniTaredumakdakkelidi kadagidingaaldawidiaybalayniNoe,ketawanti makaammoitidayta,ketniJehovaaddakenkuana

12KetintedtiAponiAbramitipusoamakaawat,ket ammonangaawanmamaaynatiaminngaaramiditidayta akaputotan,kenawanserserbidagitiaminadidiosda

13KetnakitaniAbramtiinitngaagsilsilnagitidaga,ket kinunaniAbramitibaginaPudnongaitadaytoyngainit ngaagsilsilnagitidagaketDios,ketisutipagserbiak 14NagserbiniAbramitiinititidaytangaaldawket nagkararagkenkuana,ketidimalemtiilelennektiinita kasitigagangay,ketkinunaniAbramitiunegna,Pudnoa saanamabalinaDiosdaytoy?

15IntuloylattaniAbramtinagsaoitiunegna,Siasinoti nangaramiditilangitkendaga?siasinotinangparsuaditoy daga?sadinotiayanna?

16Ketnagsipngettirabiiitirabawna,ketintangadnadagiti matanangaagturongitilaud,amianan,abagatan,kendaya, ketnakitanaanaungawtiinititidaga,ketnagsipngetti aldaw

17KetnakitaniAbramdagitibituenkenbulaniti sanguananna,ketkinunana,PudnoadaytoytiDiosa nangparsuaitiinteroadagakenkastamettitao,ketadtoy dagitoyngaadipennaketdidiosenitiaglawlawna:ket nagserbiniAbramitibulanketnagkararagitidaytaiti interoarabii

18Ketitibigatidilawagkennagsilnagtiinititidagaakas itigagangay,nakitaniAbramtiaminabanagngainaramid tiApoaDiosditoydaga

19KetkinunaniAbramitibaginaPudnoadagitoyket saanadidiosenanangaramiditidagakenamina sangatauan,nodiketdagitoydagitiadipentiDios,ket nagtalinaedniAbramitibalayniNoeketsadiaynaamammonatiApokendagitidalanna’ketnagserbiitiApoiti aminngaaldawtipanagbiagna,ketamindaytaakaputotan nalipatandatiApo,kennagserbiitisabaliadidiosenti kayokenbato,kennagrebeldeitiaminngaal-aldawda 20KetniariNimrodnagturayasitatalged,kettiinteroa dagaaddaitisidongtipanangtengngelna,kettiinteroa dagaketmaymaysatipagsasaokensasaotipanagkaykaysa 21NagtulagdagitiaminaprinsipeniNimrodkendagiti dadakkelna;Fut,Mitzraim,CuskenCanaanagramandagiti pamiliada,ketkinunadaititunggalmaysa,Umaykayo mangbangontayoitibagbagitayoasiudadkenitidaytati natibkeratorre,kentituktoknadumanonitilangit,ket paglataktayotibagbagitayo,tapnoagturaytayoitiinteroa lubong,tapnoagsardengkadatayotikinadakesdagiti kabusortayo,tapnoagturaytayoasipipingetkadakuada, kentapnosaantayongaagbalinanapigsatidagagapu kadagitigubatda

22Ketnapandaaminitisangoanantiari,ketimbagadaiti aridagitoyasasao,ketimmanamongtiarikadakuadaiti daytoyabanag,ketinaramidnadayta

23Ketnaguummongdagitiaminapamiliaabuklenti agarupinnemagasutaribualallaki,ketnapandanagsapul itinalawaapasettidagaapangibangonanitisiudadkenti torre,ketnagsapuldaitiinteroadagaketawanti nasarakandaakasitimaysaagingetitidayatidagatiSinar, agarupduangaaldawapannagnada,ketnagdaliasatda sadiayketnagnaeddasadiay.

24Ketrinugiandatinagaramidkadagitiladrilioken mangpuoritiapuytapnomaibangontisiudadkentitorre ngaimpagarupdaamaileppas.

25Kettipannakabangontitorreketmaysakadakuadaa salungasingkenbasol,ketrinugiandangaimbangon daytoy,ketbayattipanagbangondaamaibusoritiApoa Diostilangit,impagarupdaitipusodaamakigubat kenkuanakensumang-atdaidiaylangit.

26Ketamindagitoyataokenaminapamilianabingayda tibagbagidaititalloapaset;kinunatiimmuna Sumalogkamiidiaylangitketmakirangetkamikenkuana; kinunatimaikadua,Sumalogkamiidiaylangitketikabilmi dagitibukodmiadidiosensadiaykenpagserbianmiida;ket kinunatimaikatloapaset,Sumalogkamiidiaylangitket kabilenmiisunababaenkadagitipanakenpika;ketammo tiDiosaminngaaramiddakenaminadakesa pampanunotda,ketnakitanatisiudadkentitorrenga ibangbangonda

27Ketidimangbangbangondabinangondatibagbagidaiti dakkelasiudadkennangatounaykennatibkeratorre;ket gapuitikangatonatimortarkenladriliosaandaa

nakadanonkadagitimanagibangonitipanagpangatodaiti dayta,aginggaadagidiaysimmang-atnalpasdantinaananayatawen,ketkalpasandayta,nakadanondakadagiti managibangonketinteddakadakuadatimortarkendagiti ladrilio;kastatiinaldawapannakaaramiddayta. 28Ketadtoyimmulidagitoykenbimmabadagitidadduma itiinterongaaldaw;ketnomatnagtimaysaaladrilio manipudkadagitiimadaketmaburak,agsangitdaamin gapuitidayta,ketnomatnagkenmataytimaysaatao, awankadakuadatimangmatmatkenkuana

29KetnaammuantiApotipampanunotda,ketnapasamak ngaidiagbangbangondainwarasdadagitipananga agturongitilangit,ketaminapananatinnagkadakuadaa napnoitidara,ketidinakitadaidakinunadaititunggal maysa,Pudnoapinataymiamindagidiayaddaidiaylangit 30TanaggapudaytoyitiApotapnopagbiddutda,ken urnos;tapnodadaelennaidamanipuditirabawtidaga

31Ketbinangondatitorrekentisiudad,ketinaldawnga inaramiddadaytoyabanagaginggaanaglabastiadunga aldawkentawen

32KettiDioskinunanacadagitipitopulongaanghela nagtakderitisangoanna,cadagitiasidegkencuana,a kunkunada,Umaykayobumabakenriribukentayodagiti dilada,tapnosaanamaawatantimaysaataotipagsasaoti kaarrubana,ketinaramiddatikastakadakuada.

33Ketmanipuditidaytangaaldawasimmaruno, nalipatandatitunggalmaysatidilatikaarrubana,ketdida maawatantiagsaoitimaymaysaapagsasao,ketnoalaenti managbangonmanipudkadagitiimatikaarrubanatiapog wennobatoasaannangaimbilin,ibellengtimanagibangon ketibellengnaitikaarrubana,tapnomatay.

34Ketinaramiddatikastaitiadungaaldaw,ket pinapataydatiadukadakuadaitikastoyawagas

35KetkinabiltiApodagititalloabennegngaaddasadiay, ketdinusanaidaamaibataykadagitiaramidkenpanggepda; dagidiaynagkuna,Sumalogkamiidiaylangitket agserbikamikadagitididiosmi,nagbalindaakaskadagiti ulegkenelepante;ketdagitinagkuna,Kabilentayotilangit babaenkadagitipana,pinatayidatiApo,maysaatao babaentiimatikaarrubana;kettimaikatloabennegdagiti nagkuna,Sumalogkamiidiaylangitketmakirangetkami kenkuana,inwarasidatiApoitiinteroadaga

36Ketdagitinabatiititengngada,idinaammuanken naawatandatikinadakesngaumaykadakuada,binaybayandatipasdek,ketnagbalindametanaiwarasitirabawti interoadaga.

37Ketinsardengdatipanangibangonitisiudadkentitorre; gapunainawagannadaytaalugaritiBabel,tasadiaya rinibuantiApotiPagsasaotisibubukeladaga;adtoyadda itidayatidagatiSinar

38Ketnomaipapanititorreabinangondagitiannactitao, linuktantidagatingiwatnaketinalun-onnatikakatloa pasetna,ketbimmabamettiapuymanipudlangitket pinuorannatisabalipayakakatlo,kettisabalipaya kakatloketnabatiaginggaitangaaldaw,ketisumanipud itidaytaapasetngaaddaitingato,kettiaglawlawnaket tallongaaldawapannagna.

39Adukadagitiannaktitaotinatayitidaytaatorre, maysangailiadimabilang

KAPITULO10

1KetnatayniPelegngaanakniEberkadagidingaaldaw, itimaika-uppatapuloketwaloatawentipanagbiagni AbramngaanakniTare,ketaminngaal-aldawniPeleg duagasuttallopuloketsiamatawen.

2KetidiinwarastiApodagitiannaktitaogapuitibasolda ititorre,adtoynagsaknapdaitiaduapannakabingbingay, ketnaiwarasamindagitiannaktitaoitiuppatasulitidaga.

3Ketaminapamilianagbalindatunggalmaysasiguniti pagsasaona,dagana,wennosiudadna

4Ketnangbangondagitiannaktitaoitiaduasiudada maibataykadagitipamiliada,kadagitiaminalugara napanda,kenitiinteroadagaanangiwaraskadakuadati Apo

5Ketsumagmamanokadakuadatinangbangonkadagiti siudadkadagitilugaranakapukawandakalpasanna,ket inawagandadagitoyasiudaditibukoddaanagnagan, wennotinagandagitiannakda,wennokadagitipartikulara pasamakda.

6KettiannakniJafetngaanakniNoenapandaket binangondatibagbagidadagitisiudadkadagitilugara nakaiwaraanda,ketinawagandaamindagitisiudaddaiti nagnaganda,ketdagitiannakniJafetnabingaydaitirabaw tidagaitiaduapannakabingbingaykenpagsasao

7KetdagitoytiannakniJafetsigunitipamiliada,da Gomer,Magog,Medai,Javan,Tubal,MeseckenTiras; dagitoydagitiannakniJafetamaibataykadagiti kaputotanda.

8KetdagitiannakniGomer,maibataykadagitisiudadda, isudadagitiFrancum,ngaagnanaeditidagatiFranza,iti igidtikarayanFranza,itiigidtikarayanSenah.

9KetdagitiannakniRefatisudadagitiBartonim,nga agnanaeditidagatiBartoniaitiigidtikarayanLeda,a manguksobitidanumnaitidakkelabaybayGihon,kayatna asawen,oceanus

10SangapuloapamiliatiannakniTugarma,ketdagitoyti nagnaganda:Buzar,Parzunac,Balgar,Elicanum,Ragbib, Tarki,Bid,Zebuc,OngalkenTilmaz;amindagitoy nagsaknapkennaginanadaitiamiananketnangibangonda itibagbagidaasiudad.

11Ketinawagandadagitisiudaddaitibukoddaanagnagan, isudadagitiagnanaedkadagitikarayanHitlahkenItalac aginggaitangaaldaw.

12NgemdagitipamiliatiAngoli,BalgarkenParzunac, agnanaeddaitiigidtidakkelakarayanDubnee;ketdagiti nagandagitisiudaddaketmaitunosmetitibukoddaa nagnagan

13KetdagitiannakniJavanisudadagitiJavanimnga agnanaeditidagatiMakdonia,kendagitiannakni MedaiareisudatiOrelumngaagnanaeditidagatiCurson, kendagitiannakniTubalisudadagitiagnanaeditidagati TuskanaitiigidtikarayanPasia.

14KetdagitiannakniMesecisudadagitiSibasniken dagitiannaktiTirasisudadaRusas,Cusni,kenOngolis; napandaamindagitoyketnangibangondaitibagbagidaa siudad;dagitadagitisiudadngaaddaitiigidtibaybay JabusitiigidtikarayanCura,ngaag-emptyitikarayan Tragan

15KetdagitiannakniElisadagitiAlmanim,ketnapanda metnangbangonitibagbagidadagitisiudad;dagitadagiti siudadngaaddaitinagbaetandagitibantaytiJobken

Sibatmo;ketkadakuadadagititattaotiLumbardinga agnanaeditikasunganidagitibantaytiJobkenSibatmo, ketpinarmekdatidagatiItaliaketnagtalinaeddasadiay aginggaitangaaldaw.

16KetdagitiannakniKitimisudadagitiRomimnga agnanaedititanaptiCanopiaitiigidtikarayanTibreu

17KetdagitiannakniDudonimisudadagitiagnanaed kadagitisiudaditibaybayaGihon,itidagatiBordna.

18DagitoydagitipamiliadagitiannacniJafetsigun kadagitisiudadkenpagsasaoda,idinaiwarasdakalpasanti torre,keninawagandadagitisiudaddakasnagnagandaken dagitipasamakda;ketdagitoytinagnagandagitiamina siudaddaamaibataykadagitipamiliada,abinangonda kadagidingaaldawkalpasantitorre

19KetdagitiannacniHamisudatiCus,Mitzraim,Futken Canaansigunitikaputotandakensiudadda.

20Napandaamindagitoyketnangibangondakadagiti siudadbayatanakasarakdakadagitimaitutopalugarpara kadakuada,ketinawagandadagitisiudaddaitinagandagiti ammadaaCus,Mitzraim,FutkenCanaan

21KettiannakniMitzraimisudadagitiLudim,Anamim, Lehabim,Naftuquim,Patrusim,CasluquimkenCafturim, pitoapamilia

22AgnanaedamindagitoyitiigidtikarayanSihor,ngaisu tiwaigtiEgipto,ketbinangondatibagbagidakadagiti siudadkeninawagandaidaitibukoddaanagnagan

23KetdagitiannakdaPatroskenCaslocnagkasardaa sangsangkamaysa,ketmanipudkadakuadarimmuardagiti Pelistim,Azathim,kenGerarim,GitimkenEkronim,iti aminalimaapamilia;dagitoymetnangbangoniti bagbagidakadagitisiudad,ketinawagandadagitisiudadda itinagandagitiammadaaginggaitangaaldaw

24KetbinangonmetdagitiannactiCanaantibagbagidaa siudad,ketinawagandadagitisiudaddaitinagnaganda, sangapuloketmaysaasiudadkendaddumapayadi mabilang

25KetuppatalallakimanipuditipamilianiHamtinapan itidagatitanap;dagitoytinagandagitiuppatalallaki, Sodoma,Gomorra,AdmakenZeboyim

26Ketdagitoyalallakibinangondatibagbagidaitiuppata siudaditidagatitanap,ketinawagandatinagnagandagiti siudaddaitibukoddaanagnagan

27Ketnagnaeddakendagitiannakdakenaminakukuada kadagidiasiudad,ketnabungadakenimmadudaitikasta unaykennagnaeddaasitatalna

28KetniSeirngaanakniHur,ngaanakniHivi,ngaanak niCanaan,napanketnakasarakitigingetakasunganiti BantayParan,ketnangibangonitisiudadsadiay,ketisu kentipitongaannaknaalallakikentisangakabbalayanna nagnaeddasadiay,ketinawagannatisiudadnga imbangonnaitiSeir,sigunitinaganna;daytatidagatiSeir aginggaita.

29DagitoytipamiliadagitiannakniHam,siguniti pagsasaokensiudadda,idinaiwarasdakadagitipagilianda kalpasantitorre

30KetdaddumakadagitiannakniSemngaanakniNoe, amadagitiaminngaannakniEber,napandametket nangibangondakadagitisiudadkadagitilugara nakaiwaraanda,ketinawagandadagitisiudaddaiti nagnaganda.

31KettiannakniSemisudadaElam,Asur,Arpacsad, LudkenAram,ketbinangondatibagbagidakadagiti siudadkeninnagandagitiaminasiudaddaitinagnaganda 32KetniAsurngaanakniSemkendagitiannaknaken sangakabbalayannarimmuaritidaytaatiempo,tidakkel unayabunggoykadakuada,ketnapandaitiadayoadagaa nasarakanda,ketsinabatdatinalawaunayagingetitidaga anapanda,ketbinangondatibagbagidaitiuppatasiudad, ketinawagandaidaitibukoddaanagnagankenpasamak 33Ketdagitoytinagandagitisiudadabinangondagiti annacniAsur,tiNineva,Resen,CalackenRehoboter;ket agnanaedsadiaydagitiannacniAsuraginggaitangaaldaw 34KetnapandametdagitiannacniAramketnangbangon itibagbagidaitimaysaasiudad,ketpinanaganandati siudaditiUzitinagantiinaunaakabsatda,ketnagnaedda sadiay;daytatidagatiUzaginggaita.

35Ketitimaikaduaatawenkalpasantitorremaysaalalaki manipuditibalayniAsur,ngaagnaganBela,napan manipuditidagatiNinevatapnomakipagnaediti sangakabbalayannasadinomantipakasarakannaitilugar; ketimmaydaaginggaitikasunganidagitisiudadititanapa maibusoritiSodoma,ketnagnaeddasadiay.

36Kettimmakdertilalakiketnangibangonsadiayitibassit asiudad,ketpinanaganannaitiBela,itinaganna;daytati dagatiZoaraginggaita.

37KetdagitoydagitipamiliadagitiannacniSemsiguniti pagsasaokensiudadda,kalpasantipannakaiwarasdaiti dagakalpasantitorre.

38Kettunggalpagarian,siudad,kenpamiliadagitipamilia dagitiannakniNoenangbangonitibagbagidaitiadua siudadkalpasandaytoy.

39Ketnangipasdekdakadagitigobiernoitiamina siudadda,tapnomaurnosdababaenkadagitibilinda;kasta metdagitiaminapamiliadagitiannakniNoeiti agnanayon

KAPITULO11

1KetniNimrodngaanakniCusaddapaylaengitidagati Sinar,ketnagturayitidaytakennagnaedsadiay,ket nangbangonkadagitisiudaditidagatiSinar

2Ketdagitoytinagnagandagitiuppatasiudada binangonna,ketinawagannatinagnagandakadagiti pasamakanapasamakkadakuadaitipannakabangonti torre

3KetinayabannatiimmunaaBabel,akunkunana,Gaputa rinibuantiAposadiaytipagsasaotienteroadaga;ketti nagantimaikaduainawagannaitiErec,agsipudtamanipud sadiayinwarasidatiDios

4KettimaikatloinawagannaniEched,akunkunananga addadakkelagubatitidaytaalugar;kettimaikapat inawagannaitiCalna,gaputanaibussadiaydagitiprinsipe kenmannakabalinatattaona,ketriniribukdatiApo, nagrebeldekennagsalungasingdakenkuana

5KetidibinangonniNimroddagitoyasiudaditidagati Sinar,inkabilnakadagitoydagitinabatiatattaona,dagiti prinsipenakendagitimannakabalinalallakianabatiiti pagarianna

6KetnagnaedniNimrodidiayBabel,ketsadiay pinabaronatipanagturaynakadagitidaddumanga iturayanna,ketnagturayasitatalged,ketdagitiiturayan

kenprinsipeniNimrodpinanaganannatinagannaiti Amrafel,akunkunadangaititorredagitiprinsipenaken tattaonanatinnagbabaenkadagitikabaelanna

7Ketitilaksiddaytoy,saananagsubliniNimroditiApo, ketnagtultuloyitikinadangkeskenpanangisuroiti kinadangkeskadagitiannaktitao;ketniMardon,nga anakna,nakarkarongemniamana,ketintultuloynaa nayonandagitimakarimonngaaramidniamana.

8Ketpinagbasolnadagitiannaktitao,gapunaanaibaga, Manipuditinadangkesrummuartikinadakes

9Itidaytaatiempoaddagubatitinagbaetandagitipamilia dagitiannakniHam,bayatngaagnanaeddakadagitisiudad abinangonda.

10KetniKedorlaomer,ngaaritiElam,pimmanaw manipudkadagitipamiliatiannakniHam,ketnakiranget kadakuadaketpinarmeknaida,ketnapankadagitilimaa siudadititanapketnakirangetkadakuadaketpinarmekna ida,ketaddadaitisidongtipanangtengngelna

11Nagserbidakenkuanaitisangapuloketduaatawen,ket inikkandaititinawenabuis

12ItidaytaatiemponatayniNahorngaanakniSerugiti maika-uppatapuloketsiamatawentipanagbiagniAbram ngaanakniTare

13KetitimaikalimapuloatawentipanagbiagniAbram ngaanakniTare,rimmuarniAbrammanipuditibalayni Noe,ketnapanitibalayniamana

14KetniAbramnaam-ammonatiApo,ketnapankadagiti dalankenpannursurona,kettiApoaDiosnaadda kenkuana

15KetniTarengaamanakadagidingaaldaw,kapitanpay laengtibuyotniAriNimrod,ketsumursurotpaylaeng kadagitiganggannaetadidiosen

16KetdimtengniAbramitibalayniamanaketnakitanati sangapuloketduaadidiosenasitatakdersadiaykadagiti temploda,ketsimgedtipungtotniAbramidinakitana dagitoyaladawanitibalayniamana

17KetkinunaniAbram,KassibibiagtiApodagitoya ladawansaandantongaagtalinaeditibalayniamak;kasta mettiaramidenkaniaktiApoanangparsuakaniaknoiti tallongaaldawdiakburakenaminida.

18KetpimmanawniAbrammanipudkadakuada,ketti pungtotnasimgeditiunegnaKetnagdardarasniAbram ketnapanmanipuditisiledngaagturongitimakinruara paraanganniamana,ketnasarakannaniamanaasitutugaw itiparaangan,kenaminngaadipennaakaduana,ket immayniAbramketnagtugawitisanguananna.

19KetsinaludsodniAbramkenamana,akunkunana,Ama, ibagamkaniaknosadinotiayantiDiosanangparsuaiti langitkendaga,kenaminngaannaktitaoditoydaga,ken nangparsuakenkakenkaniakKetniTaresimmungbatiti anaknangaAbramketkinunana,Adtoydagitinangparsua kadatayoketaddadaaminkadatayoitibalay.

20KetniAbramkinunanakenamana,Apok,ipakitamida kaniakketinyegniTareniAbramitisiledtimakin-unega paraangan,ketnakitaniAbram,ketadtoynapnotiinteroa siledkadagitididiosenakayokenbato,sangapuloketdua adadakkelaladawankendaddumapayabasbassitngem dagitoyadimabilang

21KetniTarekinunanaitianakna,Adtoydagitoydagiti nangaramiditiaminamakitamditoydaga,kennangparsua kaniakkenkenka,kenaminasangatauan

22KetniTarenagruknoykadagitididiosna,ketkalpasanna pimmanawkadakuada,ketniAbram,ngaanakna, nakikuyogkenkuana

23IdipimmanawniAbramkadakuadanapankeninanaket nagtugawitisanguananna,ketkinunanaitiinana,Adtoy, impakitakaniakniamakdagidiaynangaramiditilangitken daga,kenaminngaannaktitao

24Ita,ngarud,agdardaraskaketmangalaitimaysaaurbon manipuditiarban,ketmangaramidkaitidaytaitinasam-it akarne,tapnomaiyegkodaytoykadagitididiosenniamak kasdatonakanenda;nalabitmabalinngaitikasta agbalinakamaawatkadakuada

25Ketinaramidniinana,ketnangalaitimaysangaurbon, ketnangaramiditinasam-itakarne,ketinyegnaken Abram,ketinnalaniAbramtinasam-itakarnemanipud keninanaketinyegnaitisanguanandagitididiosenni amana,ketimmasidegkadakuadatapnokanenda;ketni Tarengaamana,dinaammodayta

26KetnakitaniAbramitialdawapanagtugawnaiti tengngada,ngaawantitimekda,awantipanagdengngegda, awantipanaggarawda,kenawantiuraymaysakadakuada amakayunnatitiimanaamangan.

27KetinuyawidaniAbram,ketkinunana,Pudnoasaana naay-ayokadakuadatinasam-itakarnengainsaganak, wennonalabitbassitunayparakadakuada,ketgapuiti daytasaandaamangan;ngarudintonbigatmangisaganaak itipreskoanaalsemakarne,nasaysayaatkenad-adungem daytoy,tapnomakitaktiresultana.

28KetitikabigatannainturongniAbramniinana maipanggepitinasam-itakarne,kettimmakderniinana ketnangalaititalloanasayaatngaurbonmanipuditiarban, ketnangaramidkadakuadaitisumagmamanoanagsayaata naalsemakarne,kasitipagay-ayattianakna,ketintednaiti anaknangaAbram;ketsaanngaammoniTarengaamana.

29KetinnalaniAbramtinasam-itakarnemanipudken inana,ketinyegnaitisanguanandagitididiosniamanaiti siled;ketimmasidegkadakuadatapnomanganda,ket inkabilnaitisanguananda,ketnagtugawniAbramiti sangoandaitiinterongaaldaw,apampanunotennaa mabalinamanganda.

30KetkinitaidaniAbram,ketadtoyawantitimekwenno panagdengngegda,wennouraymaysakadakuadati nangiyunnatitiimanaititaraontapnokanenna.

31Ketitimalemdaytangaaldawitidaytaabalay, nakawesanniAbramitiespiritutiDios

32Ketimpukkawnaketkinunana,Ay-aypaytiamakken daytoynadangkesakaputotan,adagitipusodaket agannayasaminitikinaubbaw,ngaagserserbikadagitoy ngaidoloakayokenbatoadidamakaan,makaangot, makangngegwennomakasao,ngaaddaankadagitingiwat ngaawantipanagsao,dagitimatangaawantipanagkita, dagitilapayagngaawantimakangngeg,dagitiimadanga awantirikna,kendagitisakaadimakagunay;kas kadakuadadagidiaynangaramidkadakuadakenagtalek kadakuada

33KetidinakitaniAbramamindagitoyabanbanagti pungtotnasimgeditiamana,ketnagdardarasketinnalanati maysaagayangitiimana,ketdimtengitisileddagiti didiosen,ketbinuraknaamindagitididiosniamana

34Ketidinalpasnatipanangburaknacadagitiladladawan, incabilnatigayangitiimatinaindaklanadiosngaaddaidi

itisanguanda,ketrimmuar;ketnagawidniTarengaamana, tanangngegnaitiruangantiunitipannakakabiltigayang; isuasimrekniTareitibalaytapnomaammuannanoaniati maipapanitidaytoy.

35KetniTare,idinangngegnatiarimbangawtigayangiti sileddagitiladawan,nagtarayanapanitisilednga agturongkadagitiladawan,ketsinabatnaniAbrama rumrummuar.

36KetsimrekniTareitisiledketnakitanadagitiaminnga idoloanatinnagkennaburak,kentikayongaaddaitiima tikadakkelan,asaananaburak,kentinasam-itakarnenga inaramidniAbramngaanaknaketaddapaylaengiti sanguananda.

37KetidinakitaniTaredaytoytipungtotnarimmang-ay unay,ketnagdardarasanapankenAbrammanipuditisiled 38KetnasarakannaniAbramngaanaknaasitutugawpay laengitibalay;ketkinunanakenkuana,Aniadaytoynga aramidngainaramidmokadagitididiosko?

39KetniAbramsimmungbatkenTarengaamanaket kinunana,Saanakastaapok,tainyegkotinasam-itakarne itisanguananda,ketidiimmasidegakkadakuadanga addaanitikarneamabalindaakanen,inyunnatdaamin dagitiimadaamangansakbayngainyunnattinaindaklanti imanaamangan

40Kettidakkelnakitanadagitiar-aramiddanga inaramiddaitisanguananna,kettipungtotnanarungsota simgedkadakuada,ketnapanketinnalanatiwasaynga addaitibalayketimmaykadakuadaketbinuraknaidaamin, ketadtoyaddapaylaengtiwasayitiimanakasmakitam

41NagpungtotniTareitianaknangaAbram,idiimbagana daytoy;ketkinunaniTarekenniAbramngaanaknaiti pungtotna,Aniadaytoyasarsaritangainsalaysaymo? Agsasaokaitikinaulbodkaniak

42Addakadiespiritu,kararuawennopannakabalin kadagitoyadidiosamangaramiditiaminngaimbagam kaniak?Saankadiakayokenbatodagitoy,ketsaankadia siakamismotinangaramidkadagitoy,ketmabalinmokadi tiagsaoitikastaakinaulbod,akunaematidakkeladiosa kaduadatinangkabilkadakuada?Sikatinangikabiliti hatchetkadagitiimana,ketkalpasannakunaennaa kinabilnaaminida

43SimmungbatniAbramkenamanaketkinunana kenkuana,“Ketkasanoamakapagserbikakadagitoynga idolongaawantipannakabalinnangaagaramiditianiaman? Mabalinkadingaispalennakadagitididiosenapagtalkam? mangngegdakadidagitikararagmonoumawagka kadakuada?mabalindakakadingaisalakanmanipud kadagitiimadagitikabusormo,wennomakirangetdakadi kadagitigubatmoparakenkamaibusorkadagitikabusormo, tapnoagserbikaitikayokenbatoasaanamakasaowenno makangngeg?

44Ketitasiguradoasaananasayaatparakenkawenno kadagitiannaktitaoanainaigkenka,ngaaramidendagitoy abanag;maagkakadiunay,maagwennokurangunayti pannakaawatmongaagserbikaitikayokenbato,ket aramidemtikastoyawagas?

45KetlipatenyotiApoaDiosanangaramiditilangitken daga,kennangparsuakadakayoitidaga,ketitikasta iyegnatidakkelakinadakeskadagitikararuayoitidaytoya banagbabaentipanagserbiitibatokenkayo?

46Saankadianagbasoldagitiammatayoidiun-unananga aldawitidaytoyabanag,kettiApoaDiostiuniberso inyegnatidanumtilayuskadakuadaketdinadaelnati interoadaga?

47Ketkasanoamaitultuloyyongaaramidendaytoyken agserbikadagitididiosentikayokenbato,adi makangngeg,wennomakasao,wennomakaispalkadakayo manipuditipannakairurumen,itikastamaibabakadakayo tipungtottiDiostiuniberso?

48Itangarudniamak,liklikamdaytoy,ketdikamangyeg itidakesitikararuamkenkadagitikararuamiti sangakabbalayanmo

49KetnagdardarasniAbramkettimmakdermanipuditi sanguananniamana,ketinnalanatigayangmanipuditi kadakkelanngaidoloniamana,ababaenitidayta pinagburakniAbramketnagtaray.

50KetniTare,idinakitanaaminngainaramidniAbram, nagdardarasapimmanawmanipuditibalayna,ketnapaniti ariketimmayitisangoniNimrodketnagtakderiti sanguananna,ketnagruknoyitiari;ketkinunatiari,Aniati kayatmo?

51Ketkinunana,Ipakpakaasikkenkaapok,adenggennak-Italimapuloatawenentinapalabasnayanakkaniakti maysangaubing,ketkastoytiinaramidnakadagiti didioskoketkastoytipanagsaona;ketitangarud,apokken ari,ibaonmongaumayitisanguanam,ketukomemisunaa maibatayitilinteg,tapnomaisalakantayoitikinadakesna

52Nangibaontiariititalloalallakikadagitiadipenna,ket napandaindatagniAbramitisanguanantiariKetni Nimrodkendagitiaminaprinsipekenadipennaket situtugawdaitisanguanannaitidaytangaaldaw,kenni Tareketsitutugawdametitisanguananda

53KinunatiarikenAbram,Aniadaytoyngainaramidmo kenamamkenkadagitididiosna?Ketsimmungbatni Abramitiarikadagitisasaongaimbaganakenamana,ket kinunana,Tidakkeladiosakaduadaitibalayinaramidna kadakuadatinangngegmo.

54KinunatiarikenAbram,“Addakadibilegdangaagsao kenmangankenagaramiditiimbagam?KetniAbram simmungbatitiari,akunkunana,Ketnoawanti pannakabalinkadakuadaapayngaagserserbikakadakuada ketpagbiddutemdagitiannaktitaogapukadagiti kinamaagmo?

55Ipagarupmokadiamabalindakangaispalenwenno aramidendatianiamanabassitwennonaindaklan,nga agserbikakadakuada?KetapayadimomariknatiDiosti interongauniberso,anangparsuakenkakeniti pannakabalinnatimangpapataykenmangtaginayona sibibiag?

560maag,simple,kenignorantengaari,asipaykenkaiti agnanayon

57Impagarupkongaisurodagitiadipenmoitinalintega dalan,ngemsaanmongainaramiddaytoy,nodiket pinunnomtiinteroadagakadagitibasbasolmokendagiti basoldagititattaomanangsurotkadagitidalanmo

58Dimokadiammo,wennosaanmokadianangngeg,a daytoydakesngaar-aramidem,nagbasoldagiti kapuonantayoitidaytaidiun-unanangaaldaw,ketti agnanayonaDiosinyegnatidanumtilayuskadakuadaket dinadaelnaidaamin,kendinadaelnamettiinteroadaga gapukadakuada?Ketbumangonkakadikendagititattaom

itaketagaramiditikasitidaytoyngaaramid,tapno maibabatipungtottiApoaDiostiuniberso,kenmangyeg itikinadakeskenkakenitiinteroadaga?

59Itangarud,ikkatemdaytoydakesngaaramidngaararamidem,ketagserbikaitiDiostiuniberso,kasiti kararuamngaaddakadagitiimana,ketkalpasanna, nasayaattokenka

60Ketnosaanadumngegtinadangkesapusomkadagiti balikaskoamangbaybay-akenkakadagitidakesadalanmo, kenagserbiitiagnanayonaDios,kalpasannamataykantoa mabainkadagitiud-udinangaaldaw,sika,dagititaomken aminanainaigkenka,adumdumngegkadagitibalikasmo wennomagmagnakadagitidakesadalanmo.

61KetidiinsardengniAbramtipanagsaoitisanguananti arikendagitiprinsipe,intangadniAbramdagitimatanaiti langlangit,ketkinunana,MakitatiApoamindagiti nadangkes,ketukomennaida

KAPITULO12

1KetidinangngegtiaridagitisasaoniAbramimbilinnaa maibalud;ketsangapulongaaldawanaibaludniAbram. 2Ketitingudodagidingaaldawimbilintiaringaumay aminngaari,prinsipekengobernadortinadumadumaa probinsiakendagitimasiribitisanguananna,ket nagtugawdaitisanguananna,ketaddapaylaengniAbram itibalayapagbaludan

3Ketkinunatiarikadagitiprinsipekenmasirib, NangngegyokaditiinaramidniAbram,ngaanakniTare, itiamana?Kastoytiinaramidnakenkuana,ketimbilinkoa maiyegitisanguanak,ketkastoytipanagsaona;saana nagduaduatipusona,kensaanmetanagkullayawiti imatangko,ketadtoyitanaibaluditipagbaludan

4Ketngarudikeddengnoaniatipanangukoma maiparbengitidaytoyataoananglaisitiari;anagsaoken nangaramidkadagitiaminabanaganangngegyo

5Ketsimmungbatdaaminitiariakunkunada,Titaoa manglaisitiarimaibitinitikayo;ngemgaputainaramidna amindagitibanbanagngaimbagana,keninumsinadagiti didiostayo,masapulngarudamapuoranaginggaamatay, tadaytoytilintegitidaytoyabanag

6Nokayattiaringaaramidendaytoy,ibilinnakoma kadagitiadipennaamangsindiitiapuyitirabiikenaldaw itiurnoaladrilio,ketkalpasanna,ipuruakmidaytoyatao itidaytaKetinaramidtiari,ketimbilinnakadagiti adipennaamangisaganadaitiapuyititallongaaldawken talloarabiiitiurnotiari,ngaisuidiayCasdim;ketimbilin tiariidangaalaendaniAbrammanipuditipagbaludanket iruardatapnomapuoran

7Ketaminngaadipentiari,prinsipe,appo,gobernador, kenukom,kenaminngaagnanaeditidaga,agarupsiama gasutaribualallaki,nagtakderdaitisangotiurnotapno kitaendaniAbram

8Nagdudupudopdagitiaminababbaikenbabassit kadagitiatepkentorretapnokitaendanoaniati mapaspasamakkenAbram,ketnagtakderdaamina sangsangkamaysaitiadayo;ketawanentinabatiataoa saanngaimmayitidaytangaaldawtapnokitaennati eksena

9KetididimtengenniAbram,nakitadagitiagsalamangka tiarikendagitimasiribniAbram,ketimpukkawdaitiari,a

kunkunada,‘Apoasoberanotayo,siguradoadaytoytitao ngaammotayongaisutiubingatinaindaklanabituen inalun-onnadagitiuppatabituen,ngaindeklaratayoitiari italimapuloatawenenmanipudidi.

10Ketadtoyitasinalungasingmettiamanadagitibilinmo, ketinuyawnakababaentipanangiyegnakenkaitisabali ngaubing,apinapataymo

11Ketidinangngegtiaridagitisasaoda,napalaloti pungtotna,ketimbilinnaamaiyegniTeraitisanguananna 12Ketkinunatiari,Nangngegmokadintisinaodagiti agsalamangka?Itaibagamkaniakapudno,kasanoti inaramidmo;ketnoagsaokaitikinapudnomaabsueltokanto 13Ketidinakitanaanakarotipungtottiari,kinunaniTare itiari,Apokkenari,nangngegmotikinapudno,ketumiso tiimbagadagitimasiribKetkinunatiari,Kasanoa maaramidmodaytoyabanag,tapnosalungasingemdagiti bilinkokentapnoikkannakitiubingadimoimpasngay, kentapnomaipategmoparakenkuana?

14KetniTareinsungbatnaitiari,Agsipudtanaragsakti nadungngoariknakmaipaayitianakko,itidaytaatiempo, ketinnalaktimaysangaanaktiadipenkoababai,ket inyegkoitiari.

15KetkinunatiariSiasinotinangbalakadkenkaitidaytoy? Ibagamkaniak,dikamangilemmengkaniakitianiaman, ketkalpasannasaankantoamatay.

16NagbutengunayniTareitiimatangtiari,ketkinunana itiari,NiHaranngainaunangaanakkotinangbalakad kaniakitidaytoy;ketniHarankadagidingaaldawa pannakayanakniAbram,tallopuloketduatitawenna

17NgemsaanabinalakadanniHaranniamanaitianiaman, taimbagadaytoyniTareitiaritapnomaisalakannati kararuanamanipuditiari,tanagbutengunay;ketkinunati arikenniTera,NiHaranngaanakmoanangbalakadkenka itidaytoymataytoitiapuyakaduaniAbram;taadda kenkuanatisentensiangaipapataygaputanagrebeldeiti tarigagaytiariitipanangaramidnaitidaytoyabanag 18KetniHaranitidaydiatiemponariknanati panagannayasnaamangsurotkadagitidalanniAbram, ngemtinaginayonnadaytaitiunegna

19KetniHarankinunanaitipusona,Adtoyitatiari tiliwennaniAbramgapukadagitoyabanbanagnga inaramidniAbram,ketmapasamaktoanoagballigini Abramitiarisurotekto,ngemnoagballigitiarisurotektoti ari

20KetidinaibaganiTaredaytoyitiarimaipanggepken Haranngaanakna,imbilintiariamatiliwniHaranken Abram 21Ketinyegdaidaadua,daAbramkenHaranakabsatna, tapnoibellengdaidaitiapuy;ketamindagitiagnanaediti dagakendagitiadipentiarikendagitiprinsipekenamina babbaikenbabassitngaubbingaddadasadiay,a sitatakderdaitidaytangaaldawitirabawda.

22KetdagitiadipentiariinnaladadaAbramkenti kabsatna,ketinuksobdaidatiaminakawesdamalaksid kadagitimakinbabaakawesdangaaddakadakuada

23Ketingalutdadagitiimakensakadakadagitiliensoa tali,ketdagitiadipentiariintag-aydaidaketintapuakda idaaduaitiurno

24KetinayattiAponiAbramketnaasiankenkuana,ket bimmabatiApoketinispalnaniAbrammanipuditiapuy ketsaananapuoran

25Ngemnapuorantiaminataliapaggalutdakenkuana, bayatanagtalinaedniAbramkenmagmagnaitiapuy.

26KetnatayniHaranidiintapuakdaisunaitiapuy,ket napuoranitidapo,tasaananaan-anaytipusonaitiApo; ketdagidiayalallakianangipuruakkenkuanaitiapuy,ti gil-ayabtiapuynagsaknapkadakuada,ketnauramda,ket sangapuloketduaalallakikadakuadatinatay

27KetnagnaniAbramititengngatiapuyititallonga aldawkentalloarabii,ketaminngaadipentiarinakitada isunaamagmagnaitiapuy,ketimmaydaketimbagadaiti ari,akunkunada,AdtoynakitaminiAbramamagmagnaiti tengngatiapuy,keturaydagitimakinbabaakawesnga addakenkuanaketsaananapuoran,ngemtitalia nakaigalutkenkuanaketnapuoran

28Ketidinangngegtiaridagitibalikasdanalidaytipusona ketsaannaapatienida;isuanangibaonkadagitidadduma payanapudnoaprinsipeamangkitaitidaytoyabanag,ket napandaketnakitadakenimbagadaitiari;kettimmakderti aritapnomapankitaennadaytoy,ketnakitananiAbrama magmagnangaagsublisubliititengngatiapuy,ket nakitanatibangkayniHarananapuoran,ketnasdaawunay tiari.

29KetimbilintiariamairuarniAbramitiapuy;ket immasidegdagitiadipennatapnoiruardaisunaketdida kabaelan,tatiapuyaddaitiaglawlawkentigil-ayabnga agpangatokadakuadamanipuditiurno

30Ketnagtalawdagitiadipentiarimanipuditidayta,ket tinubngaridatiari,akunkunana,Agdardaraskayoket iruaryoniAbramitiapuytapnosaankayoamatay

31Ketimmasidegmanendagitiadipentiaritapnoiruarda niAbram,ketdimtengkadakuadadagitigil-ayabket pinuorandatirupadaisuanataytiwalokadakuada

32Ketidinakitatiariasaanamakaasidegdagitiadipenna itiapuyamangannomapuoranda,inayabantiariniAbram, OadipentiDiosngaaddasadilangit,rummuarkamanipud ititengngatiapuyketumaykaditoyitisanguanak;ket impangagniAbramtitimektiari,ketrimmuarmanipuditi apuyketimmayketnagtakderitisangoanantiari

33KetidirimmuarniAbramnakitatiarikenaminnga adipennangaumas-asidegniAbramitisanguanantiari,a nakasuotitimakinbabaakawesna,tasaandaanapuoran, nodiketnapuorantitalianakaigalutna

34KetkinunatiarikenAbram,Kasanoasaankaa napuoranitiapuy?

35KinunaniAbramitiari,“TiDiostilangitkendagaa pagtaltalkakkenaddaanitiaminapannakabalinna, inispalnakmanipuditiapuyanangipuruakkaniak”

36NapuoranniHaranakabsatniAbram,ketbinirokdati bangkayna,ketnasarakandaanauram

37KetwalopuloketduatitawenniHaranidinatayiti apuytiCasdimKettiari,dagitiprinsipe,kendagiti agnanaeditidaga,idinakitadaanaispalniAbrammanipud itiapuy,immaydaketnagruknoydakenAbram

38KetkinunaniAbramkadakuada,Dikayagruknoy kaniak,nodiketagruknoykayoitiDiostilubonga nangaramidkadakayo,ketagserbikayokenkuana,ket mapankayokadagitidalannataisutinangispalkaniak manipuditidaytoyngaapuy,kenisutinangparsuakadagiti kararuakenespiritutiaminatattao,kennangbukelititao itiaanakantiinana,kennangiruarkenkuanaitilubong,ket

isutimangispalkadagitiagtalekkenkuanamanipuditi aminut-ot.

39Ketkaslanakaskasdaawunaydaytoyabanagiti imatangtiarikendagitiprinsipe,anaisalakanniAbramiti apuykennapuoranniHaran;ketintedtiariitiaduasagut niAbramketintednakenkuanatiduaapangulonga adipennamanipuditibalaytiari;tinagantimaysaketOni kentinagantisabaliketEliezer.

40Ketaminngaar-ari,prinsipekenadipeninteddani Abramitiaduasagutapirakkenbalitokkenperlas,ket pinapanawtiarikendagitiprinsipena,ketnapanasitatalna 41KetniAbrampimmanawitiariasitatalna,ketadu kadagitiadipentiaritisimmurotkenkuana,ketagarup tallogasutalallakitinakikaduakenkuana

42KetnagsubliniAbramitidaytangaaldawketnapaniti balayniamana,isukendagitilallakiasimmurotkenkuana, ketnagserbiniAbramitiApoaDiosnaitiinterongaalaldawtipanagbiagna,ketnagnakadagitidalannaken sinurotnatilintegna.

43KetmanipuditidaytangaaldawinyasidegniAbramti pusodagitiannaktitaongaagserbiitiApo

44KetitidaytaatiemponakiasawadaNahorkenAbram itibagbagida,dagitiannakababbainiHaranakabsatda;ti asawaniNahorketniMilcakentinagantiasawani AbramketSarai.KetniSaraingaasawaniAbramket lupes;awantikaputotannakadagidingaaldaw

45Ketitipanagleppastiduaatawenmanipudidiiddepen niAbramitiapuy,ngaisutimaikalimapuloketduaa tawentipanagbiagna,adtoyniariNimrodasitutugaw idiayBabelititrono,kettiarinaturogketnatagtagainepna ngaisuketnakatakderakaduanadagitibuyotnaken buyotnaitimaysaagingetakasunganitiurnotiari

46Ketintangadnadagitimatanaketnakitanatimaysaatao akaaspingniAbramarumrummuarmanipuditiurno,ket ngaimmayketnagtakderitisangotiaringaaddaaniti naguyodakampilan,ketkalpasannanagluganitiaribabaen tikampilanna,idinagtalawtiarimanipudititao,ta mabuteng;ketbayattipanagtarayna,nangipuruaktilalaki itiitlogitiulotiari,ketnagbalinadakkelakarayantiitlog

47Ketnatagtagaineptiarialimnedamindagitibuyotnaiti daytaakarayanketnatayda,kettiarinagtalawakaduanati talloalallakingaimmun-unangemisuketnakalibas

48Ketkinitanatiaridagitoyalallakiketnakawesanda kadagitikawestiprinsipeakaskadagitikawesdagitiari, kenaddaandaitilangakenkinatan-okdagitiari

49Ketbayattipanagtarayda,tikarayannagbalinmanen ngaitlogitisanguanantiari,ketrimmuarmanipuditiitlog timaysangaurbonatumatayabngaimmayitisanguananti ari,kettimmayabitiulonaketinuksobnatimatatiari

50Ketnaladingittiariitipannakakitana,ketnariing manipudititurognaketnariribuktiespirituna;ket nariknanatidakkelapanagbuteng.

51Ketitibigattimmakdertiariitisopanagapuiti butengna,ketimbilinnaaminamasiribalallakiken salamangkerongaumaydaitisanguananna,idiinsalaysay tiarititagtagainepnakadakuada

52Ketmaysaamasiribngaadipentiari,ngaagnagan Anuki,simmungbatitiari,akunkunana,Daytoyketawan sabalinoditikinadakesniAbramkentibin-inaa tumaudtoamaibusoritiApokkenarikadagitiud-udina ngaal-aldaw

53Ketadtoydumtengtotialdawintonmakigubatni Abramkendagitikaputotannakendagitiannakti sangakabbalayannaitiarik,ketkabilendaamindagitibuyot tiarikendagitibuyotna.

54Ketnoaniatiimbagammaipanggepititalloataoa nakitamakasitibagim,kennakalibas,kayatnaasawen daytoyasikalaengtimakalibasakaduamtitallongaari manipudkadagitiaritidagaamakikuyogkenkaitigubat.

55Kettinakitamitikarayananagbalinngaitlogakasidi damo,kentiurbonatumatayabamangpukpukanitimatam, awansabaliakaipapanandaytoynoditibin-iniAbrama mangpapatayitiariitiud-udinangaal-aldaw

56Daytoytitagtagaineptiari,kendaytoytikaipapananna, ketpudnotitagtagainep,kenumisotipanangilawlawag ngaintedkenkatiadipenmo

57Itangarudngaarik,siguradongaammomalimapulo ketduaatawenitanmanipudidinakitadagitimasiribmo daytoyidipannakayanakniAbram,ketnopalubosanti arikngaagbiagniAbramitidagaketpakadangrantoti apokkenari,taamindagitialdawasaanasibibiagni Abramuraysikawennotipagariamketmaipasdekto,ta daytoyketnaammuanidiidipannakayanakna;ketapaya saantoapatayentiari,tapnomaitalimengkenkati kinadakesnakadagitiud-udinangaal-aldaw?

58KetdimngegniNimrodititimekniAnuki,ket imbaonnatisumagmamanokadagitiadipennaasililimed tapnomapandatiliwenniAbram,ketiyegdaitisanguanan tiaritapnoagsagabaitiipapatay.

59KetniEliezer,adipenniAbramngaintedtiari,addaidi itisanguanantiari,ketnangngegnatiimbalakadniAnuki itiari,kennoaniatiimbagatiariapakaigapuantiipapatay niAbram

60KetkinunaniEliezerkenniAbram,Agdardaraska, tumakderkaketisalakanmotikararuam,tapnosaankaa mataybabaenkadagitiimatiari,takastoytinakitanaiti tagtagainepmaipapankenka,ketkastatipanangipatarusni Anukiitidayta,ketkastametabinalakadanniAnukitiari maipapankenka

61KetdimngegniAbramititimekniEliezer,ket nagdardarasniAbramketnagtaraytapnonatalgedanapan itibalayniNoekenniSemngaanakna,ketnaglemmeng sadiayketnakasarakitilugaranatalged;ketimmaydagiti adipentiariitibalayniAbramtapnobirokenda,ngemdida nasarakan,ketsinukimatdaitiinteroapagilianketsaana masarakan,ketnapandaketsinukimatdaitiamina direksionketsaanamasabet.

62KetidisaananasarakandagitiadipentiariniAbram nagsublidaitiari,ngemnaulimektipungtottiarimaibusor kenAbram,kasdidanasarakanisuna,ketpinapanawtiari manipuditipanunotnadaytoyabanagmaipapanken Abram

63KetnailemmengniAbramitibalayniNoeitimaysaa bulan,aginggaanalipatantiaridaytoyabanag,ngem mabutenglattaniAbramitiari;ketniTareimmaynakitana asililimedniAbramngaanaknaidiaybalayniNoe,ket naindaklanunayniTareitiimatangtiari

64KetniAbramkinunanakenamana,Dimokadiammoa tiaripagarupennaapatayennak,kendadaelennatinaganko manipuditidagababaenitibalakaddagitinadangkesa mamalbalakadna?

65Ita,siasinotiaddakenkaditoykenaniatiaddakenkaiti daytoyadaga?Tumakderka,mapantayoa sangsangkamaysaitidagatiCanaan,tapnomaisalakantayo manipuditiimana,dilakettamadadaelkametbabaen kenkuanakadagitiud-udinangaal-aldaw.

66Dimokadiammowennodimonangngeg,asaana babaentiayatngaitedkenkaniNimrodamindaytoya dayaw,nodiketmaipaaylaengitipagimbagannanga itednakenkaamindaytoyanaimbag?

67Ketnoaramidennakenkatidakdakkelanaimbagngem daytoy,siguradoadagitoyketawanserserbinalaengti lubong,tatikinabaknangkenkinabaknangsaanamabalin ngaagserbiitialdawtipungtotkenpungtot.

68Itangaruddenggenyotitimekko,kettumakdertayoket mapantayoitidagatiCanaan,asaanamadanonti pannakadangranmanipudNimrod;ketagserbikaitiApoa nangparsuakenkaitidagaketnasayaattokenka;ket ibellengmoamindagitiawanmamaaynaabanbanaga sursurotem.

69InsardengniAbramtiagsao,idisimmungbatniNoe kenniSemngaanaknakenTare,akunkunada,Pudnoti saongaimbagakenkaniAbram.

70KetimpangagniTaretitimekniAbramngaanakna,ket inaramidniTaretiaminngaimbaganiAbram,tanaggapu daytoyitiApo,tapnosaanatiaritipakaigapuantiipapatay niAbram

KAPITULO13

1KetniTareinnalanatianaknangaAbramkentiapokona aniLot,ngaanakniHaran,kenniSaraiamanugangna, ngaasawaniAbramngaanakna,kenaminakararuati sangakabbalayannaketnakikuyogkadakuadamanipudUr CasdimtapnomapanitidagatiCanaan.Ketididimtengda aginggaitidagatiHarannagtalinaeddasadiay,tanalabesti kinasayaatnaadagaapagpastoran,kenumdastikalawana parakadagidiaykimmuyogkadakuada.

2KetnakitadagititaoitidagatiHarananaimbagken nalintegniAbramitiDioskentao,kenkaduanatiApoa Diosna,ketimmaytisumagmamanokadagititaoitidagati HaranketnakikaduakenAbram,ketinsuronakadakuadati pannursurotiApokendagitidalanna;ketnagtalinaed dagitoyalallakikenAbramitibalaynaketnakipetda kenkuana

3KetnagtalinaedniAbramitidagaititalloatawen,ketiti panagleppastitalloatawennagparangtiApokenAbram ketkinunanakenkuana;SiaktiApoanangiruarkenka manipudUrCasdim,kennangispalkenkamanipud kadagitiimadagitiaminakabusormo

4Ketitangarudnodumngegkaititimekkoken salimetmetamdagitibilinko,dagitipaglintegakkendagiti lintegko,ngarudpagtupakaktodagitikabusormoiti sanguanam,ketpaaduektotibukelmoakaskadagitibituen tilangit,ketipatulodkotibendisionkokadagitiaminnga aramiddagitiimam,ketawantotiagkurangkenka

5Bumangonkaita,alaemtiasawamkenaminakukuam ketmapankaitidagatiCanaanketagtalinaedaksadiay,ket addaaktosadiaykenkaakasmaysaaDios,ket bendisionankaKettimmakderniAbramketinnalanati asawanakenaminakukuana,ketnapanitidagatiCanaan

kasimbagatiApokenkuana;ketlimapulotitawenni AbramidinaggapuidiayHaran.

6KetdimtengniAbramitidagatiCanaanketnagnaediti tengngatisiudad,ketsadiayngaimpatakdernatitoldanaiti tengngadagitiannaktiCanaan,ngaagnanaeditidaga.

7KetnagparangtiApokenAbramididimtengitidagati Canaan,ketkinunanakenkuana,Daytoytidaganga intedkokenkakenkadagitikaputotamasumarunokenkaiti agnanayon,ketpagbalinektotibukelmoakaskadagiti bituentilangit,ketitedkontokadagitibukelmokastawid dagitiaminadagaamakitam

8KetnangibangonniAbramitialtaritilugara nakasaritaantiDioskenkuana,ketniAbramsadiay immawagitinagantiApo

9Itidaytaatiempo,itingudotitalloatawenapanagnaed niAbramitidagatiCanaan,itidaytaatawennatayniNoe, ngaisutimaikalimapuloketwaloatawentipanagbiagni Abram;ketsiamagasutketlimapuloatawendagitiamin ngaaldawapanagbiagniNoeketnatay.

10KetnagnaedniAbramitidagatiCanaan,isu,ti asawana,kenaminakukuana,kenamindagidiay nakikuyogkenkuana,agramandagidiaynakikadua kenkuanamanipudkadagititattaoitidaga;ngemniNahor, akabsatniAbram,kenniTarengaamana,kenniLotnga anakniHarankenaminakukuada,nagnaeddaidiayHaran.

11ItimaikalimaatawentipanagnaedniAbramitidagati CanaanimmalsadagititattaotiSodomakenGomorraken aminasiudadititanapmanipuditipannakabalinni KedorlaomerngaaritiElam;tadagitiaminngaaridagiti siudadtitanapnagserbidakenKedorlaomeritisangapulo ketduaatawen,ketinikkandaititinawenabuis,ngem kadagidingaaldawitimaikasangapulokettalloatawen, nagrebeldedakenkuana

12KetitimaikasangapuloatawenapanagnaedniAbram itidagatiCanaanaddagubatitinagbaetandaNimrodnga aritiSinarkenKedorlaomerngaaritiElam,ketimmayni NimrodamakigubatkenKedorlaomerkentapno parmekenna

13TaniKedorlaomerketmaysaidiatiempokadagiti prinsipedagitibuyotniNimrod,ketidinawarawaradagiti aminatattaoititorreketnaiwarasmetitirabawtidaga dagitinabati,napanniKedorlaomeritidagatiElamket nagturayitidaytaketnagrebeldeitiapona.

14KetkadagidingaaldawidinakitaniNimroda nagrebeldedagitisiudadititanap,immaybuyogenti kinatangsitkenpungtotamakigubatkenKedorlaomer,ket inummongniNimrodamindagitiprinsipekeniturayanna, agaruppitogasutaribualallaki,ketnapannakirangetken Kedorlaomer,ketrimmuarniKedorlaomeranangsabat kenkuanaakaduanatilimaribualallaki,ketnagsaganada amakigubatitigingettiBabeladdaitinagbaetantiElam kenSinar.

15Ketamindagidiayngaarinakigubatdasadiay,ketni Nimrodkendagititattaonanaparmekdaitisangoanan dagititattaoniKedorlaomer,ketnataymanipudkadagiti tattaoniNimroditiagarupinnemagasutaribu,kettianak niMardonngaariketnatnagititengngada.

16KetnagtalawniNimrodketnagsubliasibabainken pannakaibabainitidagana,ketnabayagenanaipasakupken Kedorlaomer,ketnagsubliniKedorlaomeritidaganaket nangibaonkadagitiprinsipetibuyotnakadagitiar-aringa

agnanaedkenkuana,kenniAriocngaaritiElasar,kenken niTidalngaaritiGoim,ketnakitulagkadakuada,ket nagtulnogdaaminkadagitibilinna

17Ketidimaikasangapuloketlimaatawentipanagnaed niAbramitidagatiCanaan,ngaisutimaikapitopuloa tawentipanagbiagniAbram,ketnagparangtiApoken Abramitidaytaatawenketkinunanakenkuana,Siakti ApoanangiruarkenkamanipudUrCasdimtapnoited kenkadaytoyadagakastawid

18Itangarudmagnakaitisanguanakketagbalinkaanaananaykentungpalemdagitibilinko,takenkakeniti kaputotamitedkodaytoyadagakastawid,manipud karayanMitzraimaginggaitidakkelakarayanEufrates.

19Ketumaykantokadagitiammamasitatalnaken nasayaatngaedad,ketagsublintotimaikapatakaputotan ditoydaytoyadagakettawidendantoitiagnanayon;ket nangibangonniAbramitialtar,ketinawagannatinaganti Apoanagparangkenkuana,ketnangisang-atkadagiti datonitirabawtialtaramaipaayitiApo.

20ItidaytaatiemponagsubliniAbramketnapanidiay Harantapnokitaennatiamanakeninana,kenti sangakabbalayanniamana,kenniAbramkentiasawana kenaminakukuananagsublidaidiayHaran,ketnagnaedni AbramidiayHaranitilimaatawen

21KetadukadagititaotiHaran,agaruppitopulo-ket-duaa lallaki,tisimmurotkenAbramketinsuroniAbram kadakuadatipannursurotiApokendagitidalanna,ket insuronaidaamangammoitiApo.

22KadagidingaaldawnagparangtiApokenAbramidiay Haran,ketkinunanakenkuana,Adtoy,nagsaoakkenka kadagitoyduapuloatawenentinapalabasakinunak.

23Rummuarkamanipuditidagam,manipuditilugara nakaiyanakanmokenmanipuditibalayniamam,itidaga ngaimpakitakkenkangaitedkokenkakenkadagiti annakmo,tasadiayitidaytaadagabendisionanka,ket pagbalinenkaanaindaklananasion,kenpagbalinenkaa naindaklantinaganmo,ketitikenkamabendisionanto dagitipamiliatidaga

24Itangarudtumakderka,rummuarkamanipuditidaytoy alugar,sika,tiasawam,kenaminakukuam,kastametti tunggalmaysaanayanakitibalaymokenaminakararua ngainaramidmoidiayHaran,ketiruarmoidaakaduam manipudditoy,kettumakderkangaagsubliitidagati Canaan

25KettimmakderniAbramketinnalananiSarainga asawanakenaminakukuanakenaminanayanak kenkuanaitibalaynakendagitikararuangainaramidda idiayHaran,ketrimmuardaamapanitidagatiCanaan.

26KetnapanniAbramketnagsubliitidagatiCanaan,kas saotiApoKetnakikuyogkenkuananiLotngaanakni Haranakabsatna,ketpitopuloketlimatitawenniAbram idipimmanawmanipudHarantapnoagsubliitidagati Canaan

27KetimmayisunaitidagatiCanaanamaibatayitisaoti ApokenAbram,ketimpatakdernatitoldanaketnagnaed ititanaptiMamre,ketkaduananiLotngaanaknikabsatna, kenaminakukuana.

28KetnagparangmanentiApokenAbramketkinunana, Kadagitibukelmoitedkodaytoyadaga;ketnangibangon sadiayitialtarparaitiApoanagparangkenkuana,nga addapaylaengaginggaitaititanaptiMamre

KAPITULO14

1KadagidingaaldawaddaitidagatiSinartimasiribatao ngaaddaanitipannakaawatitiaminakinasirib,ken napintastilangana,ngemnapanglawkennakurapay; Rikayontinagannakennarigatamangsuportaitibagina 2KetinkeddengnatimapanidiayEgipto,kenOswirisnga anakniAnomngaaritiEgipto,tapnoipakitanaitiariti kinasiribna;tanalabitmakasarakitiparaburitiimatangna, amangbangonkenkuanakenmangtedkenkuanaiti pannakamantener;ketinaramidniRikayondayta

3KetidiimmayniRikayonidiayEgiptodinamagna kadagitiagnanaeditiEgiptotimaipapanitiari,ketdagiti agnanaeditiEgiptoimbagadakenkuanatikaugaliantiariti Egipto,takaugalianiditiaritiEgiptoapumanawiti naarianapalasionaketmakitaitiballasiw-taawitimaysa laengngaaldawititawen,ketkalpasandaytaagsublitiari itipalasionatapnoagtalinaedsadiay.

4Ketitialdawaipapanawtiariinsagabanatipanangukom itidaga,kettunggalmaysangaaddaanitikawesimmayiti sanguanantiariitidaytangaaldawtapnoalaennati kiddawna

5KetidinadamagniRikayontikaugalianidiayEgiptoken saanamakaumayitisanguanantiari,nagladingitunayken naladingitunay

6KetitimalemrimmuarniRikayonketnakasarakiti maysaabalayanadadael,datiabalayapaglutoidiay Egipto,ketnagnaedsadiayitiinteroarabiianapaitti kararuakennakutkotgapuitibisin,ketnaikkattiturog kadagitimatana.

7KetinusigniRikayonitiunegtibaginanoaniati rumbengngaaramidennaitiiliaginggangaagparangtiari, kennokasanoamataginayonnatibaginasadiay.

8Ketbimmangonitibigatketnagdaliasat,ketsinabatnaiti dalannadagidiayaglaklakokadagitinatengken nadumadumaakitatibukelapangisuplayandakadagiti agnanaed

9KettinarigagayanniRikayonngaaramidenmettikasta tapnomakagun-oditipannakamanteneritisiudad,ngem saananaam-ammotikaugaliandagititattao,ketkasla bulsekataoititengngada

10Ketnapannangalakadagitinatengtapnoilakona dagitoyapangsuportakenkuana,ketnaguummongdagiti bunggoyitiaglawlawnaketinuyawda,ketinnaladadagiti natengnamanipudkenkuanaketawantiimbatina kenkuana

11Kettimmakdermanipudsadiaygapuitikinapaitti kararuana,ketnapanngaagsennaayitibalayapaglutoa nagnaedannaitiinteroarabiisakbayna,ketnaturogsadiay itimaikaduaarabii

12Ketitidaytaarabiiinrasonnamanenitiunegnano kasanoamaisalakannatibaginamanipuditibisin,ket nangaramiditipanggepnokasanotiagtignay

13Ketbimmangonitibigatketnagtignayanasirib,ket napanketnangtangdanititallopuloanapigsaalallakiiti bunggoy,ngaawitdadagitiinstrumentodaapakigubat kadagitiimada,ketinturongnaidaitituktoktitanemdagiti Egipcio,ketinkabilnaidasadiay

14Ketbinilinnaida,akunkunana,Kastoytikinunatiari, Papigsaenyotibagbagiyoketagbalinkayoamaingela

lallaki,ketawankomatitaoamaitabonditoyaginggaa maitedtiduagasutapedasotipirak,ketkalpasanna mabalinamaitabon;ketinaramiddagidialallakisiguniti bilinniRikayonkadagititattaotiEgiptoitiinterodaytaa tawen.

15KetitiwaloabulannaurnongdaRikayonkendagiti taonatidakkelakinabaknangtipirakkenbalitok,ket nangalaniRikayonitiaduakabaliokendaddumapaynga animal,ketnangtangdanitiad-adupayalallaki,ket inikkannaidakadagitikabalioketnagtalinaeddakenkuana 16Ketididimtengtitawen,ititiempoamapantiariitiili, naguummongdagitiaminngaagnanaeditiEgiptotapno makisaritadakenkuanamaipapanitiaramidniRikayonken dagititattaona

17Pimmanawtiariitinaitudingngaaldaw,ketimmay dagitiaminngaEgipcioitisanguanannaketimpukkawda kenkuana,akunkunada

18AgbiagkomatiariitiagnanayonAniadaytoyabanag ngaaramidemitiilikadagitiadipenmo,tapnosaanmonga ipalubosamaitabontibangkayaginggaamaitedtikasta unayapirakkenbalitok?Addakadipaynaaramidakasiti daytoyitiinteroadaga,manipudkadagitialdawdagitidati ngaariwenuraypaymanipudkadagitialdawniAdan, aginggaitangaaldaw,tapnosaanlaengamaitabondagiti natayitinaikeddengagatad?

19Ammomiakaugaliandagitiaritimangalaititinawena buismanipudkadagitisibibiag,ngemsaanmolaengngaararamidendaytoy,nodiketmanipudkadagitinatay, inaldawngaagbayadkaitibuis

20Ita,Oari,saanmiamaibturandaytoy,tanadadaelti interoasiudadgapuitidaytoy,ketsaanmokadingaammo?

21Ketidinangngegtiaritiaminngaimbagada nakapungtotunay,kettipungtotnasimgeditiunegnagapu itidaytoyabanag,taawantiammonamaipapanitidayta.

22Ketkinunatiari,Siasinokensadinotiayanti makaituredamangaramiditidaytoynadangkesabanagiti dagakngaawantibilinko?Siguradongaibagamkaniak.

23KetimbagadakenkuanaaminngaaramidniRikayon kendagititattaona,ketnapukawtipungtottiari,ket imbilinnaamaiyegniRikayonkendagititattaonaiti sanguananna

24KetnangalaniRikayonitiagarupsangaribungaannak, annakalallakikenbabbai,ketinkawesnaidaitisedaken burda,ketinkabilnaidakadagitikabalioketimpatulodna idaitiaribabaenkadagititattaona,kennangalametiti dakkelakaadutipirakkenbalitokkennapategabato,ken maysaanapigsakennapintasakabalio,kassagutparaiti ari,ababaenitidaytaimmayitisangotiariketnagruknoy itidagaitisanguananna;ketnagsiddaawtiari,dagiti adipennakenaminngaagnanaeditiEgiptoitiaramidni Rikayon,ketnakitadadagitikinabaknangnakentisagut ngainyegnaitiari.

25Ketnaay-ayounaytiariketnagsiddaawitidayta;ketidi nagtugawniRikayonitisanguanannadinamagtiari kenkuanamaipapanitiaminngaaramidna,ketnainsiriban ngainsaoniRikayonaminasasaonaitisangoanantiari, dagitiadipennakenaminngaagnanaeditiEgipto.

26KetidinangngegtiaridagitisasaoniRikayonkenti kinasiribna,nakasarakniRikayonitiparaburitiimatangna, ketsinabatnatiparaburkenkinaimbagmanipudkadagiti aminngaadipentiarikenmanipudkadagitiaminnga

agnanaeditiEgipto,gapuitisiribnakennagsayaata panagsasaona,ketmanipuditidaytaatiempoinayatda isunaitikastaunay

27KetsimmungbattiariketkinunanakenniRikayon, SaantonamaawaganitiRikayontinaganmonodiket Faraontinaganmo,yantangaynagbuiskakadagitinatay; ketpinanaganannaitiFaraon

28KettiarikendagitiiturayannainayatdaniRikayon gapuitikinasiribna,ketnakiumandakadagitiaminnga agnanaeditiEgiptotapnopagbalinendaaprepektoiti sidongtiari

29InaramiddagitiaminngaagnanaeditiEgiptokendagiti masiribatattaona,ketnaaramiddaytaalintegidiayEgipto.

30KetpinagbalindaniRikayonaFaraonaprepektoiti sidongniOswirisngaaritiEgipto,ketniRikayonFaraon tinangiturayitiEgipto,ngainaldawamangipapaayiti hustisiaitiinteroasiudad,ngemniOswirisngaari ukomennadagititattaoitidagaitimaysangaaldawiti makatawen,norummuartapnoagparang.

31KetniRikayonFaraonsisisiribngainagawnati gobiernotiEgipto,ketnangalaitibuismanipudkadagiti aminngaagnanaeditiEgipto.

32KetaminngaagnanaeditiEgiptoinayatdaunayni RikayonFaraon,ketnangaramiddaitibilinngaawaganda titunggalaringaagturaykadakuadakenitibin-idaidiay Egipto,kasFaraon

33NgaruddagitiaminngaarianagturayidiayEgipto manipuditidaytaatiemponaawagandaFaraonaginggaita.

KAPITULO15

1Ketitidaytaatawenaddanakaroabisinitiinteroadaga tiCanaan,ketsaanamakapagtalinaeddagitiagnanaediti dagagapuitibisintanakarounay.

2KetniAbramkenaminakukuanatimmakderdaket simmalogdaidiayEgiptogapuitibisin,ketidiaddadaiti waigtiMitzraimnagtalinaeddasadiayitisumagmamanoa tiempotapnoaginanadagapuitipannakabannogtidalan 3KetmagmagnadaAbramkenSaraiitibeddengti karayanMitzraim,ketnakitaniAbramtiasawanaani Saraianapintasunay

4KetkinunaniAbramkenniSaraingaasawana, YantangaypinarsuanakatiDiosngaaddaanitikastaa napintasarupa,mabutengakkadagitiEgipcioamanganno papatayendakketalaendaka,taawankadagitoyalugarti panagbutengitiDios.

5Pudnongarudngaaramidemdaytoy,Ibagamasikati kabsatkokadagitiaminadumawatkenka,tapnonasayaatti kasasaadko,kentapnoagbiagtayoketsaantayoa mapapatay

6KetimbilinniAbramtiisumetlaengkadagitiamina naikuyogkenkuanaidiayEgiptogapuitibisin;kastametti kasinsinnaaniLotimbilinna,akunkunana,Nodamagen kenkadagitiEgipciomaipapankenSaraikunaendangaisu ketkabsatababainiAbram

7Ketkaskasdibabaenamindagitoyabilinsaananagtalek niAbramkadakuada,ngeminnalananiSaraiketinkabilna itimaysaakahonketinlemmengnaititengngadagiti bangada,tamaseknanunayniAbramkenniSaraigapuiti kinadangkesdagitiEgipcio.

8KetniAbramkenaminakukuanatimmakderdamanipud karayanMitzraimketimmaydaidiayEgipto;ketdandani didasimrekkadagitiruangantisiudadiditimmakderdagiti guardiakadakuadaakunkunada,Mangtedkayoiti apagkapulloitiarimanipuditiaddakadakayo,ket kalpasannamabalinyotisumrekitiili;ketinaramidni Abramkendagitikakaduana

9KetniAbramagramandagititattaoakaduanaimmayda idiayEgipto,ketididimtengdainyegdatikahona nakalemmenganniSaraiketnakitadagitiEgipciotikahon

10ImmasidegdagitiadipentiarikenAbram,akunkunada, Aniatiaddakenkaditoykahonasaanmianakita?Ita, luktamtikahonketitedmotiapagkapulloitiaritiamina linaonna

11KinunaniAbram,“Saankoaluktandaytoyakahon,no diketitedkoaminakalikagumanyo.”Ketsimmungbat dagitiofisialesniFaraonkenAbram,akunkunada,“Maysa daytoyakahonanaaramidkadagitinapategabato,itedmo kadakamitiapagkapullona.”

12KinunaniAbram:“Itedkoaminakayatmo,ngem saanmoaluktantibarukong”

13PinilitdagitiopisialtiariniAbram,ketnadanondati barukongketlinuktandaasipipinget,ketnakitada,ket adtoytimaysaanapintasababaingaaddaitibarukong

14KetidinakitadagitiofisialestiariniSarainasiddaawda itikinapintasna,ketnaguummongdagitiaminaprinsipe kenadipenniFaraontapnokitaendaniSarai,tanapintas unay.Ketnagtaraydagitiofisialestiariketimbagadaken Faraontiaminanakitada,ketindaydayawdaniSaraiitiari; ketimbilinniFaraonamaiyeg,kettibabaiimmayiti sangoanantiari.

15KetniFaraonnakitananiSaraiketnaay-ayonaunay kenkuana,ketisunakigtotitikinapintasna,kettiari nagrag-ounaygapukenkuana,ketnangtedkadagitisagut kadagidiaynangiyegkenkuanaitidamagmaipapan kenkuana

16Kalpasanna,naipantibabaiitibalayniFaraon,ket nagladingitniAbramgapuitiasawana,ketnagkararagiti ApongaispalennamanipudkadagitiimaniFaraon

17KetnagkararagmetniSaraiitidaytaatiempoket kinunana,OApoaDiosimbagamkenApokngaAbrama mapanmanipuditidaganakenmanipuditibalayniamana ngaagturongitidagatiCanaan,ketinkarimnga aramidennatinaimbagkenkuananotungpalennadagiti bilinmo;itaadtoyinaramidmitiimbilinmokadakami,ket pinanawanmitidagamikendagitipamiliami,ket napankamiitiganggannaetadagakenitimaysaataoa saanmingaam-ammoidi.

18Ketimmaykamiitidaytoyadagatapnomaliklikanmiti bisin,ketdaytoydakesngaaksidentedimtengkaniak;ita ngarud,OApoaDios,ispalennakamiketisalakannakami itiimadaytoyamangirurumen,ketaramidemtinaimbag kaniakgapuitiasimo

19KetimpangagtiApotitimekniSarai,ketnangibaonti ApoitianghelamangispalkenSaraimanipuditi pannakabalinniFaraon

20KetimmaytiariketnagtugawitisangoniSaraiket adtoytimaysangaangheltiApongaagtaktakderiti rabawda,ketnagparangkenSaraiketkinunanakenkuana, Dikaagbuteng,tanangngegniJehovatikararagmo.

21KetimmasidegtiarikenSaraiketkinunanakenkuana, Aniadaytaalalakikenkaanangipankenkaditoy?ket kinunana,Isutikabsatko

22Ketkinunatiari,Rebbengentayoapagbalinena naindaklan,itan-okkenaramidentayokenkuanatiamina naimbagngaibilinmokadakami;ketitidaytaatiempo nangipatulodtiarikenAbramitipirakkenbalitokken napategabatoitiadu,agramandagitibaka,lallakinga adipenkenadipenababbai;ketimbilintiariamaiyegni Abram,ketnagtugawisunaitiparaangantibalaytiari,ket tiariintan-oknaunayniAbramitidaytaarabii

23KetimmasidegtiaritapnomakisaritakenSarai,ket inyunnatnatiimanatapnosagidenna,idiatianghelti nangkabilkenkuanaitinakaro,ketnagbutengisunaket nagkedkedamangdanogkenkuana

24KetidiimmasidegtiarikenSarai,kinabiltiangheliti daga,ketinaramidnatikastakenkuanaitiinteroarabii,ket nagbutengtiari

25Kettianghelitidaytaarabiikinabilnaitinadagsenti aminngaadipentiari,kentiinteroasangakabbalayanna, gapukenSarai,ketaddadakkelapanagdung-awitidaytaa rabiikadagititattaoitibalayniFaraon.

26KetidinakitaniFaraontidakesanapasamakkenkuana, kinunana,Pudnoagapuitidaytoyababaitinapasamak kaniak,ketinyadayonatibaginamanipudkenkuanaket nagsaokenkuanakadagitimakaay-ayoasasao

27KettiarikinunanakenSarai,Ibagamcaniac maipanggepitilalakiakaduamngaimmayditoy;ket kinunaniSarai,Daytoyalalakiketasawak,ketkinunak kenkangaisuketkabsatkotanagbutengak,amanganno patayemisunagapuitikinadakes.

28KettiariinyadayonakenSarai,ketdagitisaplitti angheltiAponagsardengdakenkuanakeniti sangakabbalayanna;ketammoniFaraonanasaplitisuna gapukenSarai,ketnasdaawunaytiariitidaytoy 29Itiagsapa,inayabantiariniAbramketkinunana kenkuana,Aniadaytoyngainaramidmokaniak?Apaya kinunam,Isuketkabsatkoababai,gapuitidaytainnalak ngaasawa,ketdaytoynadagsenasaplitdimtengkaniak kenitisangakabbalayak.

30Itangarudadtoytiasawam,alaemketpumanawkaiti dagamiamangannomataykamiamingapukenkuanaKet nangalaniFaraonitiad-adupayabaka,lallakingaadipen kenadipenababbai,kenpirakkenbalitok,tapnoitedna kenAbram,ketinsublinakenkuananiSaraingaasawana 31Ketinnalatiaritimaysaabalasangapinutotnababaen kadagitikamalalana,ketintednakenSaraikasadipena babai.

32Ketkinunatiariitibalasangna,Nasaysayaatparakenka ngaanakkongaadipenitibalaydaytoyalalakingemti agbalinngaamoitibalayko,kalpasananakitamitidakesa napasamakkadakamigapuitidaytoyababai.

33KettimmakderniAbram,ketisukenaminakukuana pimmanawdamanipudEgipto;ketbinilinniFaraonti sumagmamanokadagititattaonaakumuyogkenkuanaken aminanakikuyogkenkuana

34KetnagsubliniAbramitidagatiCanaan,itilugara nangaramidannaitialtar,anangibangonannaididamoiti toldana

35KetniLotngaanakniHaran,akabsatniAbram, addaanitinadagsenngaanimal,arbankenbakakentolda, tanaparaburtiApokadakuadagapukenAbram

36KetidiagnanaedniAbramitidaganagriridagiti agpaspastorniLotkadagitiagpaspastorniAbram,gaputa dakkelunaytisanikuadatapnomakapagtalinaeddaa sangsangkamaysaitidaga,ketsaanidaamaanusantidaga gapukadagititarakenda.

37KetidinapandagitiagpaspastorniAbrama mangtarakenkadagitiarbandadidakayattimapankadagiti talondagititaoitidaga,ngemsabalitiinaramiddagitibaka dagitiagpaspastorniLot,tanapalubosandangaagtaraken kadagititalondagititaoitidaga.

38Inaldawamakitadagititattaoitidagadaytoyapasamak, ketimmaydakenAbramketnakisuppiatdakenkuanagapu kadagitiagpaspastorniLot.

39KetkinunaniAbramkenniLot,Aniadaytoyngaararamidemkaniak,tapnoagbalinakamaum-umsikadagiti agnanaeditidaga,ngaibilinmoitipastormoamangtaraon kadagitianmokadagititalontisabaliatattao?Saanmokadi ngaammoaganggannaetakitidaytoyadagakadagiti annactiCanaan,ketapayngaaramidemdaytoykaniak?

40InaldawamakisuppiatniAbramkenLotgapuiti daytoy,ngemsaanadimngegniLotkenAbram,ket intultuloynangainaramidtikastaketimmaydagiti agnanaeditidagaketimbagadakenAbram

41KetniAbramkinunanakenLot,Kasanokabayagti panagbalinmoapakaitibkolankadagitiagnanaeditidaga? Itadawatakkenkangaawanenkomatipanagsusupiatiti nagbaetanmi,taagkakabagiankami

42Ngemdawatekasuminacacaniac,incaagpiliitilugara mabalinyoapagnaedanakaduamdagititarakenmoken aminakukuam,ngempagtalinaedemtibagimitiadayo kaniak,sikakentisangakabbalayam.

43Ketdikaagbutengapumanawcaniac,tanosiasinoman timangdangrankenca,ipakaammonacaniacket ibalescontotikasomkencuana,ikkatemlaengcaniac.

44KetidinaisaoniAbramamindagitoyasasaokenLot, timmakderniLotketintangadnadagitimatananga agturongititanaptiJordan.

45Ketnakitanaanasayaattipannakasibugtiinterodaytoy alugar,kennasayaatparaititaokastametamakaipaayiti pagpaarabankadagitibaka.

46NapanniLotmanipudAbramaginggaitidaytaadisso, ketsadiayngaimpatakdernatitoldanaketnagnaedidiay Sodoma,ketnaisinadaitimaysakenmaysa.

47NagnaedniAbramititanaptiMamre,ngaaddaidiay Hebron,ketimpatakdernasadiaytitoldana,ketnagtalinaed niAbramitidaytaadissoitiaduatawen

KAPITULO16

1ItidaytaatiemponangibaonniKedorlaomerngaariti Elamkadagitiaminakabangibangngaar-ari,kenni Nimrod,ngaaritiSinarngaaddaidiitisidongtiturayna, kenniTidal,aritiGoyim,kenniArioc,ngaaritiElasar,a nakitulagkenkuana,akunkunana,“Umaykayokaniakket tulongannak,tapnokabilenmidagitiaminngailitiSodoma kendagitiagnanaeditidayta,taaddaanda”nagrebelde kaniakkadagitoysangapulokettalloatawen.

2Ketdagitoyuppatngaarisimmang-atdaagramanamina kampoda,agarupwalogasutaribualallaki,ketnapandaa kasitikasasaadda,ketkinabildatitunggaltaoa nasarakandaitidalanda.

3KetdagitilimangaaritiSodomakenGomorra,niSinab ngaaritiAdma,niSemeberngaaritiZeboyim,niBera ngaaritiSodoma,niBersangaaritiGomorra,kenniBela ngaaritiZoar,rimmuardaanangsabatkadakuada,ket nagtitipondaaminititanaptiSiddim

4KetdagitoysiamngaarinakigubatdaititanaptiSiddim; ketnaparmekdagitiaritiSodomakenGomorraiti sangoanandagitiaritiElam

5KettigingettiSiddimnapnokadagitiabuttiapogket kinamatdagitiaritiElamdagitiaritiSodoma,ketdagiti aritiSodomaagramandagitikampodanagtalawdaket natnagdakadagitiabuttiapog,ketamindagitinabati napandaitibantaytapnonatalgedda,ketdagitilimangaari tiElamsimmurotkadakuadaketkinamatdaidaagingga kadagitiruangantiSodoma,ketinnaladaaminngaadda idiaySodoma

6KetsinakupdadagitiaminasiudadtiSodomaken Gomorra,ketinnaladametniLot,tianaknikabsatni Abram,kentisanikuana,ketinnaladatiaminasanikua dagitisiudadtiSodoma,ketpimmanawda;ketniUnic, adipenniAbram,ngaaddaitigubat,nakitanadaytoy,ket imbaganakenAbramtiaminngainaramiddagitiari kadagitisiudadtiSodoma,kenniLotketnatiliw kadakuada.

7KetnangngegniAbramdaytoy,kettimmakdera kaduanatiagaruptallogasutketsangapuloketwaloa lallakiakaduana,ketisuitidaytaarabiikinamatnadagitoy ngaariketkinabilnaida,ketnatinnagdaaminitisangoni Abramkendagititattaona,ketawantinabatinodidagiti uppatngaarianagtalaw,ketnapantitunggalmaysaiti bukodnaadalan

8KetinsubliniAbramtiaminasanikuatiSodoma,ket insublinametniLotkendagitisanikuana,dagitiassawana kendagitibabassitkenaminakukuana,isungaawanti nagkuranganniLot

9Ketidinagsublimanipudpanangkabilnakadagitoynga ari,limmabasisunakendagititattaonaitigingettiSiddim anaggigiddananakigubatdagitiari

10KetniBerangaaritiSodoma,kendagitidaddumapay atattaonaakaduana,rimmuardamanipudkadagitiabut ngaapoganatinnagda,tapnosabtendaniAbramkendagiti tattaona.

11KetniAdonisedecngaaritiJerusalem,isumetlaengni Sem,rimmuarakaduanadagititattaonatapnosabtennani Abramkendagititattaona,agramantinapaykenarak,ket nagtalinaeddaasangsangkamaysaititanaptiMelec

12KetbinendisionanniAdonisedecniAbram,ketintedni Abramitiapagkapullomanipuditiaminngainyegna manipuditisamsamdagitikabusorna,tamaysaapadini AdonisedecitisanguanantiDios

13Ketaminngaar-aritiSodomakenGomorrangaadda sadiay,agramandagitiadipenda,immasidegkenAbram ketnagpakaasidakenkuanangaisublinaidadagiti adipendangainkautibona,kenalaennaaminasanikua

14KetsimmungbatniAbramkadagitiaritiSodoma,a kunkunana,KassibibiagtiApoanangparsuaitilangitken daga,kennangsubbotitikararuakmanipuditiaminarigat,

kennangispalkaniakitangaaldawmanipudkadagiti kabusorko,kenintednaidaitiimak,diaktoalaenti aniamanakukua,tapnosaankayongaipagpannakkelinton bigat,akunkunana,BimmaknangniAbrammanipud kadagitisanikuatayongainsalakanna.

15TakinunakaniaktiApoaDioskoapagtaltalkak, Awantotikurangmo,tabendisionankaitiaminngaaramid dagitiimam.

16Ketitangarudadtoy,adtoyaminakukuam,alaemket inka;kassibibiagtiApodiaktoalaenkadakayomanipuditi sibibiagakararuaaginggaitisapatoswennosinulid, malaksiditigastostitaraondagidiaynakikuyogkaniaka makigubat,kastametdagitibingaydagitilallakia nakikuyogkaniak,daAnar,Ascol,kenMamre,isudaken dagititattaoda,kastametdagidiaynabatiamangbantay kadagitibagahe,alaendantotibingaydaitisamsam.

17KetdagitiaritiSodomainteddakenAbramsiguniti aminngaimbagana,ketpinilitdangaalaennatianiamana pilienna,ngemdinakayat.

18KetpinapanawnadagitiaritiSodomakentinabatbatia tattaoda,ketimbilinnaidamaipapankenLot,ketnapanda itibukoddaalugar.

19KetniLot,ngaanaktikabsatna,pimmanawmet agramandagitisanikuana,ketnakikuyogkadakuada,ketni Lotnagsubliitipagtaenganna,idiaySodoma,ketniAbram kendagititattaonanagsublidaitipagtaengandaititanapti Mamre,ngaaddaidiayHebron

20ItidaytaatiemponagparangmanentiApokenAbram idiayHebron,ketkinunanakenkuana,Dikaagbuteng, dakkelunaytigunggonaitisanguanak,tadiaktobaybay-an, aginggaadiaktonmapaadukenbendisionankaken pinagbalinkotibin-imakaskadagitibituenidiaylangit,a saanamarukodwennomabilang

21Ketitedkontoitibukelmoamindagitoyadagaa makitambabaenkadagitimatam,kadakuadaitedkoidaa tawiditiagnanayon,bastapumigsakendikaagbuteng, magnaitisanguanakkenagbalinkaanaan-anay.

22Ketitimaikapitopuloketwaloatawentipanagbiagni Abram,itidaytaatawennatayniReu,ngaanakniPeleg, ketaminngaal-aldawniReuduagasuttallopuloketsiam atawen,ketnatay

23KetniSarai,ngaanakniHaran,asawaniAbram,ket lupespaylaengkadagidingaaldaw;saannangaimpasngay kenAbramtianakalalakiwennobabai

24Ketidinakitanangaawantiannaknainnalanati adipennaaniAgar,ngaintedkenkuananiFaraon,ket intednakenAbramngaasawanakasasawa

25TanasursuroniAgartiaminadalanniSaraikasinsuro kenkuananiSarai,saananagkurangitipanangsurot kadagitinasayaatadalanna

26KetniSaraikinunanakenAbram,Adtoytiadipenkoa niAgar,mapankakenkuanatapnoagparintumengak,tapno makagun-odakmetitiannakbabaenkenkuana

27Ketitingudotisangapuloatawenapanagnaedni AbramitidagatiCanaan,ngaisutimaikawalopuloket limaatawentipanagbiagniAbram,intedniSarai kenkuananiAgar.

28KetimpangagniAbramtitimekniSaraingaasawana, ketinnalanatiadipennaaniAgarketimmaykenkuanani Abramketnagsikog.

29KetidinakitaniAgaranagsikognagrag-ounay,ketti amonaababainaumsikadagitimatana,ketkinunanaiti unegtibagina,Daytoyketmabalinlaenganasaysayaatak itisangoanantiDiosngemniSaraingaapok,taaminnga aldawakaaddatiapokababaiitiapok,saananagsikog,no diketsiaktiApoinpanagsikogkoitikastangaababaa panawenbabaenkenkuana

30IdinakitaniSaraianagsikogniAgarbabaenken Abram,naimonniSaraiitiadipennaababai,ketkinunani Saraiitiunegna,“Awansabaliasabalidaytoynodiket masapulanasaysayaatngemsiak”

31KetniSaraikinunanakenAbram,“Addantokenkati basolko,taititiempoapanagkararagmoitisangoananti Apomaipaaykadagitiannakapayadikanagkararaggapu kaniak,tapnoikkannaktiApoitibin-imanipudkenka?

32KetnomakisaritaakkenAgaritiimatangmo,umsienna dagitisasaok,agsipudtanagsikog,ketawantotiibagam kenkuana;ukomenkomatiApoitinagbaetanmikenka gapuitiinaramidmokaniak.

33KetniAbramkinunanakenSarai,Adtoytiadipenmoa babaiitiimam,aramidemkenkuanatikaslanasayaat kadagitimatam;ketpinarigatniSarai,ketnagtalawni Agarmanipudkenkuanangaagturongitilet-ang 34KetmaysangaangheltiApotinakasarakkenkuanaiti lugaranagtalawanna,itiigidtibubon,ketkinunana kenkuana,Dikaagbuteng,tapaaduektotibin-im,ta mangipasngaykantoitimaysangaanakalalakiket awaganmontotinagannangaIsmael;itangarudagsublika kenSaraingaapom,ketagpasakupkaitisidongdagiti imana

35KetniAgarinawagannatilugardaytaabubonitiBeerlahai-roi,addaitinagbaetantiCadeskentilet-angtiBered 36KetniAgaritidaydiatiemponagsubliitibalaytiapona, ketitingudodagitialdaw,nangipasngayniAgaritimaysa ngaanakalalakikenAbram,ketniAbrampinanagananna itiIsmael;ketagtawenniAbramitiwalopuloketinnemidi impasngayna.

KAPITULO17

1Ketkadagidingaaldaw,itimaikasiamapuloketmaysaa tawentipanagbiagniAbram,nakigubatdagitiannakni KittimkadagitiannakniTubal,taidinaiwarastiApo dagitiannaktitaoitirabawtidaga,napandagitiannakni KittimketinlasagnatibagbagidaititanaptiCanopia,ket binangondatibagbagidadagitisiudadsadiayket nagnaeddaitiigidtikarayanTibreu

2KetnagnaeddagitiannacniTubalidiayTuscana,ket dagitibeddengdadimmanonitikarayanTibreu,ket nangbangondagitiannakniTubalitimaysaasiudadidiay Tuscanan,ketpinanaganandaitiSabina,itinaganniSabina ngaanakniTubalngaamada,ketnagnaeddasadiay aginggaitangaaldaw

3KetitidaytaatiemponakigubatdagitiannakniKitim kadagitiannakniTubal,ketnasaplitdagitiannacniTubal itisangoanandagitiannakniKitim,ketdagitiannacni Kittimpinataydatitallogasutketpitopuloalallaki manipudkadagitiannakniTubal

4KetitidaytaatiemponagsapatadagitiannakniTubal kadagitiannakniKitim,akunkunada,“Saankayoa

makiasawakadakami,ketawantitaoamangteditianakna ababaiitiasinomankadagitiannakniKitim.”

5TanapintastiaminngaannakababbainiTubalkadagidi ngaaldaw,taawaniditibabbaianasarakanitiinteroa dagaakasitikinapintasdagitiannakababbainiTubal.

6Ketamindagitinaragsakitikinapintasdagitibabbai napandakadagitiannakababbainiTubalketnangaladaiti assawakadakuada,ketdagitiannaktilallaki,ar-ariken prinsipe,anaragsakanunayitikinapintasdagitibabbai, nangasawakadagidingaaldawmanipudkadagitiannaka babbainiTubal

7Ketitingudotitalloatawenkalpasantipanagsapata dagitiannakniTubalkadagitiannakniKitimadidaited kadakuadatiannakdaababbaikasassawa,agarupduapulo alallakikadagitiannakniKitimtinapannangalaiti sumagmamanokadagitiannakniTubal,ngemawanti nasarakanda

8TatinungpaldagitiannakniTubaldagitisapatadaa saandaamakiasawakadakuada,ketsaandaasinalungasing dagitisapatada

9Ketkadagidial-aldawtipanaganinapandadagitiannac niTubalititalontapnoalaendatipanaganida,idi naguummongdagitiagtutuboalallakitiKitimketnapanda itisiudadtiSabina,kettunggallalakinangalaitimaysanga agtutuboababaimanipuditiannakababbainiTubal,ket dimtengdakadagitisiudadda

10KetnangngegdagitiannacniTubaltimaipapaniti daytoyketnapandanakigubatkadakuada,ketsaandaa naparmekida,tanangatounaytibantaymanipud kadakuada,ketidinakitadaadidamaparmekida nagsublidaitidagada.

11Ketitipanagrikustitawennapandadagitiannakni Tubalketnangtangdanitiagarupsangapuloaribualallaki manipudkadagidiaysiudadngaasidegkadakuada,ket nakigubatdakadagitiannakniKitim

12KetdagitiannakniTubalnapandanakigubatkadagiti annakniKittim,tapnodadaelendatidagadakentapno riribukendaida,ketitidaytoyapannakidangadangdagiti annakniTubalinabakdadagitiannakniKitim,ketdagiti annakniKitim,idinakitadaanariribukanunay,intag-ayda dagitiannakngainnadababaenkadagitiannakababbaini Tubal,itirabawtipaderanaibangon,tapnoaddadaiti imatangdagitiannakniTubal.

13KinunakadakuadadagitiannakniKitim,Immaykayo kadimakigubatkadagitibukodyongaannakalallakiken babbai,ketsaankamikadianaibilangalasagken tultulangyomanipuditidaytaatiempoaginggaita?

14KetidinangngegdaytoydagitiannacniTubal insardengdatinakigubatkadagitiannacniKitim,ket pimmanawda

15Ketnagsublidakadagitisiudadda,ketdagitiannakni Kitimitidaytaatiemponaguummongdaket nangibangondaitiduaasiudaditiigidtibaybay,ket inawagandatimaysaitiPurtukentisabaliitiAriz

16KetniAbramngaanakniTareagtawenidinitisiama puloketsiam

17ItidaytaatiemponagparangkenkuanatiApoket kinunanakenkuana,Aramidektotitulagkoitinagbaetanmi kenka,ketpaaduektoitikastaunaydagitibukelmo,ket daytoytitulagngaaramidekitinagbaetanmikenka,a

tunggalubingalalakimakugit,sikakentibukelmo kalpasankenka.

18Itiwalongaaldaw,makugit,ketdaytoyatulagaddanto itilasagyongaagnanayonatulag.

19Ketitangarudtinaganmosaantonamaawaganiti AbramnodiketniAbraham,kentiasawamsaantona maawaganitiSarainodiketSara

20Tabendisionankantoadua,ketpaaduektotibin-iyoa sumarunokadakayotapnoagbalinkayoanaindaklana nasion,ketrummuartodagitiar-arimanipudkadakayo

KAPITULO18

1KettimmakderniAbrahamketinaramidnaaminnga imbilintiDioskenkuana,ketinnalanadagitilallakiiti sangakabbalayannakendagidiaygimmatangbabaenti kuartana,ketpinagkugitnaidakasimbilintiApokenkuana

2Ketawanentinabatiasaannaanakugit,ketniAbraham kentianaknangaIsmaelnakugitdaitilasagtikudilda; sangapulokettallotitawenniIsmaelidinakugititilasagti kudilna

3KetitimaikatlongaaldawrimmuarniAbrahamiti toldanaketnagtugawitiruangantapnotagiragsakennati pudottiinit,bayattiut-ottilasagna

4KetnagparangkenkuanatiApoititanaptiMamre,ket nangibaonititallokadagitiagserserbingaanghelnaa sumarungkarkenkuana,ketagtugtugawitiruangantitolda, ketintangadnadagitimatanaketnakitana,ketadtoytalloa lallakitiumaymanipuditiadayo,kettimmakderket nagtarayanangsabatkadakuada,ketinruknoynaidaket inserreknaidaitibalayna.

5Ketkinunanakadakuada,Noitanakasarakakitiparabur itiimatangyo,sumrekkayoketmangankayoiti sangkabassitatinapay;ketpinilitnaida,ketsimrekdaket inikkannaidaitidanumketbinugguandadagitisakada,ket inkabilnaidaitisiroktikayoitiruangantitolda

6KetnagtarayniAbrahamketnangalaitiurbonabaka, nalamuyotkennasayaat,ketnagdardarasanangpapatayiti dayta,ketintednaitiadipennaaniEliezertapno kawesanna.

7KetniAbrahamimmaykenSaraititolda,ketkinunana kenkuana,Mangsaganakaadagusititalloarukodtinapino ataraon,masaemkenmangaramidkakadagititinapaya mangabbongitibangaanaglaonitikarne,ketinaramidna dayta

8KetnagdardarasniAbrahamketinyegnaitisanguananda timantekakengatas,karnetibakakenkarnero,ketintedna itisanguanandaakanendasakbayanalpasentilasagti baka,ketnanganda

9Ketidinalpasdantipannangan,kinunatimaysa cadacuadakencuana,Agsubliaktokencasigunititiempoti panagbiag,ketniSarangaasawammaaddaantoitianaka lalaki

10Kalpasanna,pimmanawdagitilallakiketnapanda, kadagitilugaranakaibaonanda

11KadagidingaaldawamindagititaotiSodomaken Gomorra,kenkadagitisibubukelalimaasiudad,nalabesti kinadakeskenmanagbasoldaitiApoketpinagpungtotdati Apobabaenkadagitimakarimonabanagda,ken pimmigsadaitipanaglakayamakarimonkensiuumsiiti

sangoanantiApo,kettikinadakeskenkrimendakadagidi ngaaldawketdakkelitisangoanantiApo.

12Ketaddaandaitidagadaitinalawaunayaginget,agarup kaguduangaaldawapannagna,ketitidaytaaddadagiti ubbogtidanumkenaduaruotananglikmutitidanum.

13KetamindagititattaotiSodomakenGomorranapanda sadiayitimamimpatitimakatawen,agramandagiti assawadakenannakdakenaminakukuada,ketnagrag-oda sadiaybabaenkadagititimbrekensala

14Ketitipanawentipanagrag-otumakderdaaminket iggamandadagitiassawatikaarrubada,kendadduma, dagitibirhenngaannakababbaidagitikaarrubada,ket tinagiragsakdaida,ketnakitatitunggallalakitiasawana kenbalasangnaitiimatikaarrubanaketsaananagsaoiti uraymaysaasao

15Ketinaramiddadaytamanipudagsapaaginggaitirabii, ketkalpasannanagawiddatunggallalakiitibalaynaken tunggalbabaiititoldana;isuakanayonngaaramidendati mamimpatitimakatawen.

16Kastametnoumaytimaysaaganggannaetkadagiti siudaddaketmangiyegkadagititagilakoaginatangnaa panggepnangaibellengsadiay,agtataripnongdagititattao kadagitoyasiudad,lallaki,babbaikenubbing,agtutubo kennataengan,ketmapanitilalakiketalaendadagiti sanikuanababaentipuersa,ngaikkandatibassitititunggal lalakiaginggangaaddapanagpatinggatiaminasanikuati makinkukuangainyegnaitidaga

17Ketnotiakinkukuaitisanikuamakisuppiatkadakuada, akunkunana,Aniadaytoyngaaramidngainaramidmo kaniak,saggaysangaumasidegdakenkuana,kettunggal maysaipakitanakenkuanatibassitngainnalanaket uyawenna,akunkunada,Innalaklaengdaytabassitnga intedmokaniak;ketnomangngegnadaytoymanipud kadakuadaamin,bumangonkenpumanawkadakuadaiti ladingitkenkinapaittikararua,intontumakderdaaminket sumurotdakenkuana,ketpapanawenisunamanipuditi siudadbuyogentidakkelngaarimbangawkenriribuk.

18AddamaysaalalakimanipuditidagatiElamanawaya amagmagnaitidalan,anakatugawitiasnona,ngaawitawitnatinapinoabadoanadumadumatimarisna,ketti mantelketnaigalutititaliitiasno

19KettilalakiagdaldaliasatitikalsadatiSodomaidi lumnektiinititimalem,ketnagtalinaedsadiaytapno agtalinaeditirabii,ngemawantimangpaluboskenkuanaa sumrekitibalayna;ketitidaytaatiempoaddaidiay Sodomatimaysaanadangkeskennadangkesatao,maysa analaingngaagaramiditidakes,ketHedadtinaganna

20Ketintangadnadagitimatanaketnakitanati agdaldaliasatitikalsadatisiudad,ketimmasidegkenkuana ketkinunana,Sadinotinaggapuamkensadinotipapanam?

21Ketkinunatilalakikenkuana,Agdaliasatakmanipud HebronngaagturongidiayElamanakaikabilak,ketbayat tipanaglabaskotiilelennektiinitketawantimangipalubos kaniakasumrekitibalayna,nupayaddaanakititinapay kendanumkenkastamettigaramikentaraonngaagpaay itiasnok,ketawantikurangko

22KetniHedadsimmungbatketkinunanakencuana, Aminakasapulamketmasuplayantokaniak,ngem saankantongaagtalinaeditikalsadaitiinteroarabii

23KetniHedadimpanisunaitibalayna,ketinuksobnati mantelitiasnobabaentitali,ketinyegnaidaitibalayna,

ketintednatiasnoitigaramikentaraonbayatati agdaldaliasatketmangmangankenimminumitibalayni Hedad,ketnagnaedsadiayitidaytaarabii

24Ketitibigattiagdaldaliasatbimmangonanasapatapno ituloynatipanagdaliasatna,idikinunaniHedadkenkuana, Agurayka,liwliwaemtipusombabaentisangkabassita tinapayketkalpasannainka,ketinaramidtilalaki;ket nagtalinaedkenkuana,ketagpadaananganken imminumdaasangsangkamaysaitialdaw,iditimmakderti lalakitapnomapan

25KetniHedadkinunanakencuana,Adtoyita bumasbassitentialdaw,nasaysayaatnoagtalinaedkaiti interoarabiitapnomaliwliwatipusom;ketpinilitnaisuna isuanagtalinaedsadiayitiinteroarabii,ketitimaikadua ngaaldawbimmangonanasapatapnopumanaw,idipinisel niHedad,akinunana,Liwliwaemtipusomitisangkabassit atinapayketkalpasannamapanka,ketnagtalinaedken nakipanganmetkenkuanaitimaikaduangaaldaw,ket kalpasannatimmakdertilalakitapnoituloynati panagdaliasatna

26KetniHedadkinunanakencuana,Adtoyitantialdaw bumasbassiten,agtalinaedkacaniacamangliwliwaiti pusomketintonbigatbumangonkaanasapaketmapanka 27Ketsaanakayattilalakitiagtalinaed,nodiket timmakderketsinilianatiasnona,ketbayatngainsillanati asnonatiasawaniHedadkinunanaitiasawana,Adtoy daytoyalalakinakipagnaedkadakamiitiduangaaldawa mangmangankenumin-inumketawantiintednakadakami, ketitapumanawtongatakadakamingaawantiintedna? ketkinunaniHedadkenkuana,Agulimekka

28Insiliatilalakitiasnonatapnomapan,ketkiniddawna kenHedadngaitednakenkuanatitalikenmanteltapno igalutnaitiasno

29KetniHedadkinunanakencuana,Aniatikunam?Ket kinunanakencuana,Sicatiapocitedmocaniactitalikenti mantelanaaramiditinadumadumaamarisnga inlemmengmokencaitibalaymotapnoaywanam.

30KetniHedadsimmungbatitilalaki,akunkunana, Daytoytikaipapanantitagtagainepmo,titalianakitam, kayatnaasawenngaumatiddogtibiagmoakasititali,ket gaputanakitanatimantoanamarisitiaminakitatimaris, kayatnaasawenngaaddaankantoitikaubasana pagmulaamkadagitikayongaaddaanitiaminabunga.

31Ketsimmungbattiagdaldaliasat,akunkunana,Saana kastaapok,tasiririingakidiintedkokenkatitalikenkasta mettimantelanaabelitinadumadumaamaris,nga inuksobmotiasnotapnoikabilmoidaparakaniak;ket simmungbatniHedadketkinunana,Pudnongaimbagak kenkatikaipapanantitagtagainepmoketmaysadaytoya naimbagatagtagainep,ketdaytoytikaipapanandaytoy

32Itaikkannakdagitiannaktitaoitiuppatapedasoti pirak,ngaisutitrabahokamangipataruskadagiti tagtagainep,ketsikalaengtiagkasapulakititalloapedaso tipirak

33NarurodtilalakigapuitisasaoniHedad,ketnapaitti panagsangitna,ketimpanniHedadkenniSerakngaukom tiSodoma.

34KettilalakiindatagnatikasonaitisanguananniSerak ngaukom,idisimmungbatniHedad,akunkunana,Saana kasta,ngemkastoytikasasaad;ketkinunatiukomiti agdaldaliasat,DaytoyataoniHedadibaganakenkati

pudno,agsipudtaagdindinamagkadagitisiudadgapuiti umisoapanangipataruskadagititagtagainep.

35Ketimpukkawtilalakigapuitisaotiukom,ket kinunana,SaanakastatiApok,taitialdawngaintedko kenkuanatitalikenmantelngaaddaitiasno,tapno maipabaklaykoidaitibalayna;ketagpadaanagsusupiatda itisanguanantiukom,timaysakinunana,Kastoyti napasamak,kettisabaliindeklaranatisabali.

36KinunaniHedaditilalaki,Ikkannakitiuppatapedaso tipirakasingirenkoparaitipanangilawlawagkokadagiti tagtagainep;Diaktomangaramiditianiamanngaallowance; ketitedmokaniaktigastostiuppatapannangana kinnanmoitibalayko.

37KinunatilalakikenHedad,Pudnoabayadakti kinnankoitibalaymo,itedmolaengkaniaktitaliken mantelngainlemmengmoitibalaymo.

38SimmungbatniHedaditisanguanantiukomket kinunanaitilalaki,Diakkadiimbagakenkatikaipapananti tagtagainepmo?titalikayatnaasawenamapaatiddog dagitial-aldawmoakasititali,kentimanto,amaaddaanka itikaubasanapagmulaamitiaminakitatiagbungaakayo

39Daytoytiumnoapanangipaulogititagtagainepmo, itedmoitakaniaktiuppatapedasotipiraka kalikagumankokasbayad,tadiaktoipaluboskenka

40KetimpukkawtilalakigapuitisasaoniHedadket agpadaanagriridaitisanguanantiukom,kettiukom binilinnadagitiadipenna,asidadarasudosanangpapanaw kadakuadamanipuditibalay.

41Ketpimmanawdaasisusupiatmanipuditiukom,idi nangngegidadagititattaotiSodoma,ketnaguummongda itiaglawlawdaketnagpukkawdamaibusoritiganggannaet, ketsidadarasudosapinapanawdamanipuditisiudad

42Ketintuloytilalakitipanagdaliasatnaitiasnona buyogentikinapaittikararua,ngaagdungdung-awken agsangsangit

43Ketbayattipanagdaliasatnanagsangitgapuiti napasamakkenkuanaidiaynadadaelasiudadtiSodoma.

KAPITULO19

1KetdagitisiudadtiSodomaaddaandaitiuppatngaukom aginggaitiuppatasiudad,ketdagitoytinagnaganda,Serak itisiudadtiSodoma,SharkaditiGomorra,Zabnaciti Adma,kenMenonitiZeboyim

2KettiadipenniEliezerAbrahaminyawatnakadakuadati nagdudumaanagan,ketpinagbalinnaniSerakkasSakra, niSharkaditiSakrura,niZebnackasKezobim,kenni MenonitiMatslodin.

3Ketgapuititarigagaydagitiuppatngaukomda, impatakderdagititattaotiSodomakenGomorradagiti pagiddaankadagitikalsadadagitisiudad,ketnoumayti maysaataokadagitoyadissoiggamandaisunaketipanda itimaysakadagitipagiddaanda,ketbabaentipuersa pinaiddadakadakuada

4Ketbayatngaagiddana,talloalallakitiagtakderiti ulonakentalloitisakana,ketrukodendaisunababaenti kaatiddogtikama,ketnotilalakiketbasbassitngemti kamadagitoyinnemalallakiiyunnatdaisunaititunggal murdong,ketnoipukkawnakadakuadasaandaasungbatan

5Ketnoat-atiddogngemtipagiddaanpagtitiponendati duaasikigantikamaititunggalmurdong,aginggaa makadanontitaokadagitiruangannipatay

6Ketnoitultuloynatiagpukkawkadakuada,sungbatanda kenkuana,akunkunada,Kastoytotimaaramiditimaysaa taongaumayitidagatayo

7Ketidinangngegdagititattaoamindagitoyabanbanag ngainaramiddagititattaoitisiudadtiSodoma, nagkedkeddangaumaysadiay

8Ketnodumtengtimaysaanapanglawataoitidagada ikkandantokenkuanatipirakkenbalitok,ket mangaramiddaitiiwaragawagitiinteroasiudadasaanda ngaikkanitisangkabassitatinapayakanenna,ketno agtalinaedsadiaytiganggannaetitisumagmamanonga aldaw,ketmataygapuitibisin,asaananakagun-oditi sangkabassitatinapay,nokastaitiipapataynaumayamin dagititaoitisiudadketalaendatipirakkenbalitokdanga inteddakenkuana

9Ketdagidiaymakailasinitipirakwennobalitoknga inteddakenkuanainsublida,ketitiipapataynainuksobda metdagitikawesna,ketmakirangetdakadakuada,ketti nangparmekitikaarrubanainnalanaida.

10Kalpasandayta,awitendakenitabonitisirokti sumagmamanoaruotkadagitilet-ang;kastatiinaramidda aminngaaldawitisiasinomanngaumaykadakuadaken natayitidagada

11Itipanaglabastipanawen,imbaonniSaraniEliezer idiaySodoma,tapnokitaennaniLotkenagsaludsodno aniatipagimbaganna

12KetnapanniEliezeridiaySodoma,ketnasabatnati maysaalalakiatagaSodomaamakilablabanitimaysaa ganggannaet,kettilalakitiSodomainuksobnatiamina kawesnatinapanglawalalakiketpimmanaw

13KetdaytoynapanglawalalakiimmawagkenEliezerket nagpakaasiitipabornagapuitiinaramidtilalakitiSodoma kenkuana

14Ketkinunanakencuana,Apayngaar-aramidemti castoyitinapanglawataongaimmayitidagam?

15KettilalakitiSodomasimmungbatkenEliezer,a kunkunana:“Kabsatmokadidaytoyataowenno pinagbalinnakangaukomitangaaldawdagititattaoti Sodomangaagsasaokamaipapanitidaytoyatao?”

16KetniEliezernakirangetitilalakitiSodomagapuiti napanglawatao,ketidiimmasidegniEliezertapno alaennadagitikawestinapanglawalalakimanipuditi lalakitiSodoma,nagdardarasketbinagsolnatimugingni Eliezerbabaentibato

17NagadutidarangaagayusmanipudmugingniEliezer, ketidinakitatilalakitidara,tiniliwnaniEliezer,a kunkunana,Ikkannakititangdankogaputainikkatko daytoydakesadarangaaddaitimugingmo,takastati kaugaliankenlintegitidagami.

18KetniEliezerkinunanakencuana,Sinugatannakket kalikagumannakabayadantitangdanmo;ketsaannga imdenganniEliezerdagitisasaotitaotiSodoma

19KettilalakitiniliwnaniEliezerketimpankenSakra ngaukomtiSodomatapnomaukom.

20Kettilalakinagsaoitiukom,akunkunana, Ipakpakaasikkenkaapok,kastoytiinaramiddaytoyatao, takinabilkoisunaitibatongaagayustidaramanipuditi mugingna,ketdinakayatngaitedkaniaktitangdanko

21KinunatiukomkenEliezer,Agsaodaytoyataoiti pudnokenka,itedmokenkuanatitangdanna,takastoyti kaugalianitidagami;ketnangngegniEliezerdagitibalikas tiukom,ketintag-aynatimaysaabatoketkinabilnati ukom,kettibatonadungparnatimugingna,kettidaraket naruayngaagayusmanipuditimugingtiukom,ketkinuna niEliezer,Nokastangarudtikaugalianitidagamitedmo itidaytoyataotirumbengkomangaitedkokenkuana,ta daytoytipangngeddengmo,sikatinangikeddeng

22KetniEliezerpinanawannatilalakitiSodomaitiukom, ketpimmanaw

23Ketidinakigubatdagitiar-aritiElamkadagitiar-ariti Sodoma,kinautibodagitiaritiElamtiaminasanikuati Sodoma,ketinnaladaniLot,agramandagitisanikuana,ket idinaibagakenAbrahamnapannakigubatkadagitiar-ariti Elam,ketinsublinamanipudkadagitiimadatiamina sanikuaniLotagramandagitisanikuatiSodoma 24Itidaytaatiempo,impasngaytiasawaniLottimaysa ngaanakababai,ketpinanaganannaniPaltith,a kunkunana,AgsipudtainispaltiDioskentiinteroa sangakabbalayannamanipudkadagitiaritiElam;ket dimmakkelniPaltingaanakniLot,ketmaysakadagiti lallakitiSodomatinangasawakenkuana

25Ketimmaytimaysaanapanglawalalakiitisiudad tapnoagsapulititaraken,ketnagtalinaeditisiudaditi sumagmamanongaaldaw,ketamindagititattaotiSodoma nangipakaammoitikaugaliandaadidaikkandaytoyatao itisangkabassitatinapayakanenna,aginggaanatinnaga natayitidaga,ketinaramiddadayta

26KetnakitaniPaltithngaanakniLotdaytoyataoa nakaiddakadagitikalsadaamabisinitibisin,ketawanti mangtedkenkuanaitianiamanabanagamangtaginayon kenkuanaasibibiag,ketdandaninmatay

27Ketnapnotikararuanaitiasigapuitilalaki,ket sililimedapinakannaititinapayitiadungaaldaw,ket nagungartikararuadaytoyalalaki

28Tanomapanmangalaitidanumikabilnatitinapayiti burnaytidanum,ketnodumtengitilugarngaayanti napanglawalalaki,innalanatitinapaymanipuditipitsel ketintednakenkuanaakanenna;kastatiinaramidnaitiadu ngaaldaw

29NagsiddaawtiaminatattaotiSodomakenGomorrano kasanoamakaibturdaytoyataoitibisinitiadungaaldaw.

30Ketkinunadaitimaysakenmaysa,Daytoyketmabalin laengamangankenuminum,taawantitaoamakaibturiti bisinitiadungaaldawwennoagbiagakasitidaytoyatao, adiagbaliwuraytirupana;kettalloalallakiti naglemmengitilugaranakaisaadantinapanglaw,tapno maammuandanosiasinotinangiyegkenkuanaititinapaya kanenna

31KetnapanniPaltithngaanakniLotitidaytangaaldaw tapnomangalaitidanum,ketinkabilnatitinapayiti pitselnaadanum,ketnapannag-drawitidanumitiasideg tilugartinapanglaw,ketinruarnatitinapaymanipuditi pitselketintednaitinapanglawataoketkinnanna

32KetnakitadagititalloalallakitiinaramidniPaltithiti napanglaw,ketkinunadakenkuana,Sikangarudti nangsuportakenkuana,ketngarudsaananagbisin,wenno nagbalbaliwtilanganawennonatayakaskadagiti dadduma.

33Ketrimmuardagititalloalallakimanipuditilugara nakalemmenganda,ketinnaladaniPaltithkentitinapay ngaaddaitiimatinapanglaw

34KetinnaladaniPalithketindatagdaisunaitisanguanan dagitiukomda,ketkinunadakadakuada,Kastoyti inaramidna,ketisutinangtedititinapayitinapanglawa tao,gapunasaananatayitiamindaytoyapanawen;ita ngarudipakaammomkadakamitidusaamaiparbengiti daytoyababaigapuitipanangsalungasingnaitilintegmi

35NagtataripnongdagititattaotiSodomakenGomorraket pinuorandatiapuyitikalsadatisiudad,ketinnaladati babaiketimbellengdaitiapuyketnapuoranaginggaadapo 36KetitisiudadtiAdmaaddamaysaababainga inaramiddatikastoy

37TaaddaagdaldaliasatngaimmayitisiudadtiAdma tapnoagtalinaedsadiayitiinteroarabii,apanggepnati agawiditiagsapa,ketnagtugawitisangotiruanganti balaytiamatiagtutuboababai,tapnoagtalinaedsadiay, kasitiilelennektiinitidinakadanonitidaytaalugar;ket nakitatiagtutuboababaianakatugawitiasidegtiruangan tibalay

38Ketdinamagnakenkuanatiinumenitidanumket kinunanakenkuana,Siasinoka?ketkinunanakenkuana,Ita ngaaldawmapankoitidalan,ketnakadanonakditoyinton lumnektiinit,isungaagtalinaedakditoyitiinteroarabii, ketitibigatbumangonakanasapaketituloykoti panagdaliasatko

39Ketsimrektiagtutuboababaiitibalayketinnalanati lalakiititinapaykendanumtapnokanenkeninumen

40KetnaammuandaytoyabanagdagititaotiAdma,ket naguummongdaketindatagdatiagtutuboababaiiti sanguanandagitiukom,tapnoukomendaisunagapuiti daytoyngaaramid

41Ketkinunatiukom,Tipanangukomitiipapatayket masapulamaipasaitidaytoyababaigaputa sinalungasingnatilintegtayo,ketdaytoyngarudti pangngeddengmaipapankenkuana.

42Ketdagititattaokadagidiasiudadnaguummongdaket inruardatiagtutuboababai,ketpinulotandaitidiro manipuduloaginggaitisaka,kasimbilintiukom,ket inkabildaitisangotibunggoydagitiuyokanngaaddaidin kadagitibalaytiuyokan,ketdagitiuyokannagtayabda kenkuanaketkinagatdaisuanalungsottiinteroabagina.

43Ketnagpukkawtiagtutuboababaigapukadagiti uyokan,ngemawantinakadlawkenkuanawennonaasi kenkuana,ketimmulitiikkisnaidiaylangit.

44KetnapungtottiApoitidaytoykenitiaminngaaramid dagitisiudadtiSodoma,taaddaandaitinawadwadataraon, kenaddaandaititalnaititengngada,ketsaanlattaa masuportarandagitinapanglawkenagkasapulan,ket kadagidingaaldawnagbalinadakkeldagitidakesnga aramidkenbasbasoldaitisangoanantiApo.

45PinaayabantiApotiduakadagitianghelngaimmayiti balayniAbraham,tapnodadaelendatiSodomakendagiti siudadna

46Kettimmakderdagitianghelmanipuditiruanganti toldaniAbraham,kalpasananangankenimminumda,ket nakadanondaidiaySodomaitimalem,ketniLotsitutugaw idinitiruangantiSodoma,ketidinakitanaidatimmakder tapnosabtennaida,ketnagruknoyitidaga.

47Ketpinilitnaidaitikastaunayketinserreknaidaiti balayna,ketinikkannaidakadagititaraonakinnanda,ket nagnaeddaitiinteroarabiiitibalayna

48KetkinunadagitianghelkenniLot,Bumangonka, pumanawkamanipuditidaytoyalugar,sikakenamina kukuam,dilakettamaibuskaitikinadakesdaytoyasiudad, tadadaelentotiApodaytoyadisso

49KetiniggamandagitiangheltiimaniLotkentiimati asawana,kendagitiimadagitiannakna,kenamina kukuana,ketinruardaisunaketpinagtugawdaitiruardagiti siudad

50KetkinunadakenLot,Aglibaskamaipaayitibiagmo, ketnagtalawkenaminakukuana.

51Kalpasanna,nagtudotiApoitiSodomakenGomorra kenamindagitoyasiudaditiasuprekenapuymanipud langit.

52Ketrinebbanadagitoyasiudad,aminatanapkenamin ngaagnanaedkadagitisiudad,kendagitinagtuboitidaga; kettimmaliawniAdongaasawaniLottapnomakitanati pannakadadaeldagitisiudad,agsipudtanadungngotiasina gapukadagitiannaknaababbaianagtalinaedidiay Sodoma,tasaandaanakikuyogkenkuana.

53Ketiditimmaliawitinapalabasnagbalinisunangaadigi tiasin,ketaddapaylaengitidaytaalugaraginggaita

54Ketdagitibakangaagtaktakderitidaytaalugarinaldaw adildilpatandatiasinaginggaitiungtodagitisakada,ket itiagsapaagtubomanendayta,ketdildilpatandamanen aginggaitidaytoyngaaldaw.

55KetniLotkentiduangaannaknaababbaianabati kenkuananagtalawdaketnaglibasdaidiayrukibtiAdullam, ketnagtalinaeddasadiayitisumagmamanoatiempo.

56NasapaabimmangonniAbrahamitibigattapno kitaennanoaniatinapasamakkadagitisiudadtiSodoma; ketkinitanaketnakitanatiasukdagitisiudadnga agpangatoakasitiasuktiurno

57KetnagtalinaedniLotkentiduangaannaknaababbai itirukib,ketpinainumdatiamadaitiarak,ketnakikaiddada kenkuana,takinunadangaawantitaoditoydagaa makapatauditibukelmanipudkadakuada,taimpagarupda anadadaeltiinteroadaga.

58Ketagpadaanakikaiddakenamada,ketnagsikogdaken nangipasngaydaitiannakalallaki,kettiinaunangaanak inawagannatianaknaaMoab,akunkunana,Manipudken amaktinagsikogakkenkuana;isutiamadagitiMoabita aginggaita

59Kettiub-ubinginawagannamettianaknaaBenami;isu tiamadagitiannacniAmmonaginggaita

60KetkalpasandaytoypimmanawniLotkentiduanga annaknaababbaimanipudsadiay,ketnagnaeditibangirti Jordanakaduanatiduangaannaknaababbaikenannakda alallaki,ketdimmakkeldagitiannakniLot,ketnapanda ketinnaladatibagbagidangaassawamanipuditidagati Canaan,ketnaaddaandaitiannakketnagbungadaken immaduda

KAPITULO20

1KetitidaytaatiemponagdaliasatniAbrahammanipud ititanaptiMamre,ketnapanitidagadagitiFilisteo,ket nagnaedidiayGerar;idimaika-duapulo-ket-limaatawenti kaaddaniAbrahamitidagatiCanaan,keniti

maikasangagasutatawentipanagbiagniAbraham,a dimtengidiayGeraritidagadagitiFilisteo.

2KetidisimrekdaitidagakinunanakenSarangaasawana, Ibagamasikatikabsatko,itisiasinomanadumawatkenka, tapnomaliklikanmitikinadakesdagitiagnanaeditidaga.

3KetbayatngaagnanaedniAbrahamitidagadagiti Filisteo,nakitadagitiadipenniAbimelec,ngaaridagiti Filisteo,anapalalotikinapintasniSara,ketdinamagdaken Abrahamtimaipapankenkuana,ketkinunana,Isuti kabsatkoababai

4KetdagitiadipenniAbimelecnapandakenAbimelec,a kunkunada,MaysaalalakianagtauditidagatiCanaanti immayagnaeditidaga,ketaddakabsatnaababaia napintasunay

5NangngegniAbimelectisasaodagitiadipennaa nangidaydayawkenkuanakenSara,ketimbaonni Abimelecdagitiopisialna,ketinyegdaniSaraitiari

6KetdimtengniSaraitibalayniAbimelec,ketnakitati arianapintasniSara,ketnaay-ayounaykenkuana.

7Ketimmasidegkenkuanaketkinunanakenkuana,Ania daytaalalakikenkaanakikuyogkenkangaimmayiti dagami?ketsimmungbatniSaraketkinunanaIsuti kabsatko,ketimmaykamimanipuditidagatiCanaantapno agnaeditisadinomanapakasarakanmiitilugar

8KetkinunaniAbimeleckenSara,Adtoytidagakiti sanguanam,ikabilmotikabsatmoitianiamanapaset daytoyadagaamakaay-ayokenka,ketpagrebbenganmi ngaitan-okkenitan-okngemkadagitiaminatattaoitidaga yantangaykabsatmo

9PinaayabanniAbimelecniAbraham,ketimmayni AbrahamkenAbimelec.

10KetniAbimeleckinunanakenAbraham,Adtoy, intedkotibilinamapadayawankaakasitikayatmogapu kenSaraakabsatmo.

11PimmanawniAbrahamitiari,ketsimmurotkenkuanati saguttiari

12Kasitiorastirabii,sakbayngaagiddadagititattao tapnoaginana,agtugtugawtiariititronona,kettinaunega turognagtinnagkenkuana,ketnagiddaititronoketnaturog aginggaitibigat.

13Ketnatagtagainepnangaimmaykenkuanatimaysanga angheltiApongaaddaanitinasugatakampilan,ketti anghelnagtakderitirabawniAbimelec,ket tinarigagayannaapapatayenbabaentikampilan,ket nagbutengtiariititagtagainepna,ketkinunanaitianghel, Aniatibasolkokenkangaimmaykaamangpapataykaniak babaentikampilanmo?

14KetsimmungbattianghelketkinunanakenAbimelec, Adtoymataykagapuitibabaingainyegmoidirabiiiti balaymo,taisuketnaasawaanababai,asawaniAbraham ngaimmayitibalaymo;itangarudisublimdaytaalalaki ngaasawana,taisutiasawana;ketnosaanmongaisubli isuna,ammomasiguradoamataykanto,sikakenamina kukuam

15Ketitidaytaarabiiaddadakkelngaikkisitidagadagiti Filisteo,ketnakitadagitiagnanaeditidagatipigurati maysaataoanakatakderngaaddaanitinaiggatakampilan, ketkinabilnadagitiagnanaeditidagababaentikampilan, wenintultuloynaakinabilida

16KettiangheltiApokinabilnatiinteroadagadagiti Filisteoitidaytaarabii,ketaddadakkelariribukitidaytaa rabiikenitisimmaganadngaagsapa

17Naserraantitunggalaanakan,kenaminngaaanakan, kettiimaniJehovaaddakadakuadagapukenSara,asawa niAbraham,ngainnalaniAbimelec

18KetitiagsapabimmangonniAbimelecbuyogenti butengkenpannakarirokenbuyogentidakkela panagbuteng,ketnangibaonkenpinaayabannadagiti adipenna,ketinsalaysaynakadakuadatitagtagainepna,ket nagbutengdagititattaoitikastaunay

19Kettimaysaalalakiasitatakderititengngadagiti adipentiarisimmungbatitiari,akunkunana,“Osoberano ngaari,isublimdaytoyababaiitiasawana,taisuti asawana,takastoytinapasamakitiaritiEgiptoidiimmay daytoyalalakiidiayEgipto.

20Ketkinunanamaipanggepitiasawana,Isutikabsatkoa babai,takastatiwagastipanagaramidnanoumayagnaed itidagaaganggannaet.

21KetnangibaonniFaraonketinnalanadaytoyababai kasasawaketinyegtiApokenkuanadagitinakaroasaplit aginggangainsublinatibabaiitiasawana.

22Itangarud,Osoberanongaari,ammuemnoaniati napasamakidirabiiitiinteroadaga,taaddadakkelunaya panagkigtotkendakkelngaut-otkenpanagdung-aw,ket ammomiagapudaytaitibabaingainnalam

23Ita,ngarud,isublimdaytoyababaiitiasawana,dilaket tamapasamakkadatayoakasitinapasamakkenFaraon ngaaritiEgiptokenkadagitiiturayanna,kettapno saantayoamatay;ketnagdardarasniAbimelecket inayabannaketpinaayabannaniSara,ketisuimmaynga immun-unakenkuana,ketpinaayabannaniAbraham,ket isuimmayngaimmun-unakenkuana

24KetkinunaniAbimeleckadakuada,Aniadaytoya trabahongaar-aramidenyoitipanangibagayoakabsatkayo, ketinnalakdaytoyababaikasasawa?

25KinunaniAbraham,Agsipudtaimpagarupkonga agsagabaakitiipapataygapuitiasawak;ketinnalani Abimelecdagitiarbankenbaka,kenlallakingaadipenken adipenababbai,kensangaribuapedasotipirak,ket intednadagitoykenAbraham,ketinsublinaniSara kenkuana

26KinunaniAbimeleckenAbraham,Adtoytienteroa dagaitisanguanam,agtaengkaitisadinomanakayatmo

27KetdaAbrahamkenSara,ngaasawana,pimmanawda itisanguanantiaribuyogentidayawkenpanagraem,ket nagnaeddaitidaga,idiayGerar

28KetaminngaagnanaeditidagadagitiFilisteokendagiti adipentiariketagsagsagabapaylaeng,gapuitisaplitnga impabaklaytianghelkadakuadaitiinteroarabiimaigapu kenSara

29KetniAbimelecpinaayabannaniAbraham,a kunkunana,IkararagmoitadagitiadipenmoitiApoa Diosmo,tapnoikkatennadaytoyamortalidadmanipud kadakami

30NagkararagniAbrahammaigapukenAbimelecken dagitiiturayanna,ketdinengngegtiApotikararagni Abraham,ketpinaimbagnaniAbimeleckenaminnga iturayanna

KAPITULO21

1Ketitidaytaatiempoitingudotimakatawenkenuppata bulanapanagnaedniAbrahamitidagadagitiFilisteoidiay Gerar,asinarungkarantiDiosniSara,ketlinagiptiApo, ketnagsikogkennangipasngayitimaysangaanakalalaki kenAbraham

2KetniAbrahampinanaganannatianakanayanak kenkuana,ngaimpasngaykenkuananiSara,Isaac.

3KetniAbrahaminkugitnaniIsaacngaanaknaidi agtawenitiwalongaaldaw,kasimbilintiDiosken Abrahamngaaramidennakadagitikaputotannaasumaruno kenkuana;ketniAbrahamsangagasut,kenniSaraagtawen itisiamapulo,idinaipasngayniIsaackadakuada.

4Dimmakkeltiubingketnasuso,ketnangaramidni Abrahamitidakkelapadayaitialdawapannakasusoni Isaac.

5KetdaSemkenEberkenamindagitinaindaklanatattao itidaga,kenniAbimelecngaaridagitiFilisteo,kendagiti adipenna,kenniFicol,tikapitantibuyotna,immayda mangankenuminumkenagrag-oitipiestangainaramidni AbrahamitialdawtipannakasusoniIsaacngaanakna 6KastametniTare,ngaamaniAbraham,kenniNahora kabsatna,immaydamanipudHaran,isudakenamina kukuada,tanagrag-odaunayidinadamagdaanayanakni Saraitimaysangaanakalalaki.

7KetimmaydakenAbraham,ketnangankenimminumda itipiestangainaramidniAbrahamitialdawtipannakasuso niIsaac.

8Nagrag-odaTerakenNahorkenAbraham,ket nakipagnaeddakenkuanaitiadungaaldawitidagadagiti Filisteo.

9ItidaytaatiemponatayniSerugngaanakniReu,iti umunaatawentipannakayanakniIsaacngaanakni Abraham.

10DuagasuttallopuloketsiamatawentiaminngaalaldawniSerug,ketnatay

11KetniIsmaelngaanakniAbrahamdimmakkel kadagidingaaldaw;sangapuloketuppattitawennaidi inyanakniSaraniIsaackenniAbraham

12KettiDiosaddakenIsmaelngaanakniAbraham,ket dimmakkel,ketnasursuronangausarentipanaket nagbalinapumapana

13KetidiagtawenniIsaacitilima,nakitugawkenIsmael itiruangantitolda

14KetniIsmaelimmaykenIsaacketnagtugawiti kasunganina,ketinnalanatipanaketinguyodnaken inkabilnatipanaitidayta,ketpinanggepnaapatayenni Isaac.

15KetnakitaniSaratiaramidatinarigagayanniIsmael ngaaramidenitianaknaaniIsaac,ketnaladingitunay kenkuanagapuitianakna,ketpinaayabannaniAbraham, ketkinunanakenkuana,Ipapanawdaytoyadipenababai kentianakna,tatianaknasaantongaagtawiditianakko,ta kastoytiinkagumaannangaaramidenkenkuanaitanga aldaw

16KetimpangagniAbrahamtitimekniSara,ket bimmangonanasapaitibigat,ketnangalaitisangapuloket duaatinapaykenmaysaaboteliatidanumngaintednaken Agar,ketpinapanawnaakaduanatianakna,ketnapanni Agarakaduanatianaknaidiaylet-ang,ketnagnaedda idiaylet-angtiParanakaduanadagitiagnanaeditilet-ang,

ketniIsmaelketmaysaapumapana,ketnagnaedisuna idiaylet-anglet-angitinabayagenapanawen.

17Ketisukenniinanakalpasannanapandaidiaydagati Egipto,ketnagnaeddasadiay,ketniAgarnangasawaiti anaknaalalakimanipudEgipto,kettinagannaketMeriba.

18KettiasawaniIsmaelnagsikogketnangipasngayiti uppatngaannakalallakikenduangaannakababbai,ket niIsmaelkentiinanakentiasawanakendagitiannakna kalpasannanapandaketnagsublidaidiaylet-ang

19Ketnangaramiddaitibagbagidakadagititoldaitilet-ang, anagnaedanda,ketintultuloydatinagdaliasatket kalpasannanaginanadaitibinulankentinawen

20KettiDiosintednakenIsmaeldagitiarbankenbaka kentoldamaigapukenAbrahamngaamana,kettilalaki immadutidinguen

21NagnaedniIsmaelkadagitilet-angkenkadagititolda,a nagdaliasatkennaginanaitinabayag,ketsaannaanakitati rupaniamana

22Ketitisumagmamanoatiempokalpasanna,kinunani AbrahamkenSarangaasawana,InnakkitaenniIsmaelnga anakko,takayatkoamakita,tanabayagenadiaknakita

23KetnagsakayniAbrahamitimaysakadagitikameliona anapanidiaylet-angtapnosapulennatianaknangaIsmael, tanangngegnangaagnanaedititoldaitilet-angakaduana tiaminakukuana.

24KetnapanniAbrahamidiaylet-ang,ketnakadanoniti toldaniIsmaelidiagaruptengngatialdaw,ketdinamagna niIsmael,ketnasarakannatiasawaniIsmaelasitutugaw ititoldaakaduanadagitiannakna,ketniIsmaelnga asawanakentiinanaawandakadakuada

25KetsinaludsodniAbrahamitiasawaniIsmael,a kunkunana,SadinotinapananniIsmael?ketkinunana, Napanidiaytalontapnoaganup,ketnakasakaypaylaeng niAbrahamitikamelio,tasaannaakayattibumabaiti dagakasinsapatanakenSarangaasawanaasaanabumaba manipuditikamelio

26KetkinunaniAbrahamitiasawaniIsmael,Anakko, ikkannakitibassitadanumngainumek,tanabannogakiti panagdaliasat

27KetsimmungbattiasawaniIsmaelketkinunanaken Abraham,Awantidanumwennotinapay,ketnagtultuloya nagtugawititoldaketdinanadlawniAbraham,kendina dinamagkenkuananosiasinoisuna.

28Ngemkabkabilennadagitiannaknaititolda,ket inlunodnaida,keninlunodnametnilakaynangaIsmael keninumsina,ketnangngegniAbrahamtisasaotiasawa niIsmaelkadagitiannakna,ketnakapungtotunaykensaan anaay-ayo.

29InayabanniAbrahamtibabaiarummuarkenkuana manipudititolda,ketimmaytibabaiketnagtakderiti kasunganiniAbraham,tanakasakaypaylaengniAbraham itikamelio.

30KinunaniAbrahamitiasawaniIsmael,Intonagawidni asawamngaIsmael,ibagamkenkuanadagitoyasasao

31Immayditoytimaysaalakayunayalalakimanipuditi dagadagitiFilisteotapnosapulennaka,ketkastatilangana kenlangana;Diakdinamagnosiasinoisuna,ketidinakitak ngaawankaditoy,nagsaokaniakketkinunana,Idinagsubli niIsmaelngaasawamibaganakenkuanakastoytikinuna daytoyatao,Intonmakaawidka,ikkatemdaytoyalansati

toldangainkabilmoditoy,ketikabilmotisabalialansaa kasukatna.

32Kalpasanna,nalpasniAbrahamtiinbilinnaitibabai,ket nagsubliketnagawiditikamelio.

33KetkalpasandaytaimmayniIsmaelmanipuditi panangkamatisukenniinana,ketnagsublidaititolda,ket insaonibaketnadagitoyasasaokenkuana

34Maysaalakayunayalalakimanipuditidagadagiti Filisteotiimmayamangsapulkenka,ketkastatilangana kenlangana;Diakdinamagnosiasinoisuna,ketidi makitanangaawankaitipagtaengan,kinunanakaniak, Intonagawidnilakaymoibagamkenkuana,kastoytikuna tilakay,Ikkatemtilansatitoldangainkabilmoditoyket ikabilmotisabalialansaakasukatna

35KetnangngegniIsmaeldagitisasaotiasawana,ket ammonangaisutiamana,kensaanapinadayawanti asawana

36KetnaawatanniIsmaeldagitisasaoniamananga imbaganaitiasawana,ketdimngegniIsmaelititimekni amana,ketimbellengniIsmaeldaytaababaiket pimmanaw

37KalpasannanapanniIsmaelitidagatiCanaan,ket nangalaitisabalipayngaasawanaketimpannaititoldana itilugaranagnaedannaidi

38KetitingudotitalloatawenkinunaniAbraham, “MapanakmanenketkitaekniIsmaelngaanakko,ta nabayagenadiaknakita”

39Nagsakayitikamelionaketnapanitilet-ang,ket nakadanonititoldaniIsmaelidiagaruptengngatialdaw

40KetdinamagnakalpasanniIsmael,kentiasawana rimmuarititoldaketkinunana,Awanditoyapok,tanapan aganupkadagititalon,kenmangtaraonkadagitikamelio, ketkinunatibabaikenAbraham,Iserrekmotiapokiti tolda,ketmangankaitisangkabassitatinapay,tamasapula mabannogtikararuamgapuitipanagdaliasat

41KetkinunaniAbrahamkenkuana,Diaktoagsardengta agdardarasakamangituloyitipanagdaliasatko,nodiket ikkannakitibassitadanumngainumek,tamawawak;ket nagdardarastibabaiketnagtarayasimrekititoldaket nangiruaritidanumkentinapaykenniAbraham,nga inkabilnaitisanguanannaketindagadagnakenkuanaa mangan,ketnangankenimminumketnaliwliwatipusona ketbinendisionannaniIsmaelngaanakna.

42KetnalpasnatipannangannaketbinendisionannatiApo, ketkinunanaitiasawaniIsmael,IntonmakaawidniIsmael ibagamdagitoyasasaokenkuana.

43Maysaalakayunayalalakimanipuditidagadagiti Filisteotiimmayditoyketdinamagnaka,ketawankaditoy; ketinruarkokenkuanatitinapaykendanumketnangan kenimminumketnaliwliwatipusona

44Ketimbaganadagitoyasasaokaniak:Intonagawidni Ismaelngaasawam,ibagamkenkuana,Nasayaatunayti lansatitoldangaaddakenka,saanmongaiyadayoititolda 45Kalpasanna,nalpasniAbrahamabinilintibabai,ket nagsakayanapanitipagtaengannangaagturongitidaga dagitiFilisteo;ketidiimmayniIsmaelititoldanarimmuar tiasawanaanangsabatkenkuanabuyogentirag-oken naragsakapuso

46Ketkinunanakencuana,Immayditoytimaysaalakay manipuditidagadagitiFilisteoketcastoytilangana,ket dinamagnakencaketawancaditoy,isungainruarkoti

tinapaykendanum,ketnangankenimminumket naliwliwatipusona.

47Ketimbaganakaniakdagitoyasasao,Intonagawidni Ismaelngaasawam,kunaemkenkuana,Nasayaatunayti lansatitoldangaaddakenka,dimoiyadayoititolda.

48KetammoniIsmaelngaisutiamana,kentiasawanati nangpadayawkenkuana,ketbinendisionantiAponiIsmael

KAPITULO22

1KettimmakderngarudniIsmaelketinnalanatiasawana kendagitiannaknakendagitiannaknakenaminakukuana, ketnagdaliasatmanipudsadiayketnapankenamanaiti dagadagitiFilisteo

2KetniAbrahaminsalaysaynakenIsmaelngaanaknati pannakilangenitiumunangaasawangainnalaniIsmael, sigunitiinaramidna

3KetniIsmaelkendagitiannaknanakipagnaedken Abrahamitiadungaaldawitidaytaadaga,ketnabayagen anagnaedniAbrahamitidagadagitiFilisteo

4Ketimmadudagitialdawketdimmanonitiduapuloket innematawen,ketkalpasandaytaniAbrahamagraman dagitiadipennakenaminakukuanapimmanawdamanipud itidagadagitiFilisteoketimmadayodaitiadayo,ket dimtengdaidiayHebron,ketnagtalinaeddasadiay,ket dagitiadipenniAbrahamnagkalidakadagitibubonti danum,ketniAbrahamkenaminakukuananagnaeddaiti igidtidanum,kendagitiadipenniAbimelecngaaridagiti Filisteonangngegnatidamaganagkalidagitiadipenni Abrahamkadagitibubontidanumkadagitibeddengtidaga

5KetimmaydaketnagriridakadagitiadipenniAbraham, kettinakawdaidaitidakkelabubonakinalida

6KetniAbimelecngaaridagitiFilisteonangngegna daytoyabanag,ketisukenniFicolakapitantibuyotna kenduapulokadagititattaonaimmaydakenAbraham,ket niAbimelecnakisaokenAbrahammaipapankadagiti adipenna,ketbinabalawniAbrahamniAbimelec maipapanitibubonatinakawdagitiadipennakenkuana

7KetniAbimeleckinunanakenAbraham,Kassibibiagti Apoanangparsuaitiinteroadaga,diaknangngegtiaramid ngainaramiddagitiadipenkokadagitiadipenmoagingga itangaaldaw

8KetnangalaniAbrahamitipitoakarneroakarneroket intednaidakenAbimelec,akunkunana,Alaemdagitoy, pangngaasim,manipudkadagitiimaktapnoagbalina pammaneknekparakaniakakinalikodaytoyabubon.

9KetinnalaniAbimelecdagitipitoakarneroakarnero ngaintedkenkuananiAbraham,taintednametkenkuana dagitibakakenbakaitinawadwad,ketinsapatani AbimeleckenAbrahammaipanggepitibubon,gapuna inawagannadaytaabubonitiBeerseba,tasadiayagpadaa nagsapatadamaipapanitidayta.

10KetagpadaanakitulagdaidiayBeerseba,kettimmakder niAbimeleckenniFicolakapitantibuyotnakenamina tattaona,ketnagsublidaitidagadagitiFilisteo,ketni AbrahamkenaminakukuananagnaeddaidiayBeerseba ketnabayagenngaaddaitidaytaadaga.

11KetnangimulaniAbrahamitidakkelakakaykaywan idiayBeerseba,ketnangaramiditiuppataruangana sumangoitiuppatasikigantidaga,ketnangimulaiti kaubasanitidayta,isuanotimaysaabiaheroumayken

Abrahamsumrekitianiamanaruanganngaaddaiti dalanna,ketnagtalinaedsadiayketmangankenimminum kenmapnekketkalpasannapimmanaw

12TakanayonasilulukattibalayniAbrahamkadagiti annaktitattaoalumabaskenlumabas,ngainaldawnga umaymangankenuminumitibalayniAbraham

13Ketsiasinomanataoamabisinkenimmayitibalayni Abraham,ikkanniAbrahamititinapaytapnomanganken uminumkenmapnek,ketsiasinomanngaumaya lamolamoitibalaynakawesannadagitikawesakasiti kayatna,kenikkannaitipirakkenbalitokket ipakaammonakenkuanatiApoanangparsuakenkuana ditoydaga;daytoytiinaramidniAbrahamitiinteroa panagbiagna

14KetniAbrahamkendagitiannaknakenaminakukuana nagnaeddaidiayBeerseba,ketimpatakdernatitoldana aginggaidiayHebron

15NagnaedidiayHaranniNahorakabsatniAbrahamken tiamanakenaminakukuada,tasaandaanakikuyogken AbrahamitidagatiCanaan

16NaipasngaydagitiannakniNahorngaimpasngayni MilcangaanakniHarankenkabsatababainiSaranga asawaniAbraham

17Ketdagitoytinagandagitinaipasngaykenkuana,daUz, Buz,Kemuel,Kesed,Cazo,Pildas,Tidlaf,kenBetuel, gaputawalongaannakalallaki,dagitoytiannakniMilca ngainyanaknakenNahor,kabsatniAbraham

18NaaddaanniNahoritikamalalaketReumatinaganna, ketnangipasngaymetkadaNahor,Zebac,Gacas,Tacas kenMaaca,ngauppatngaannakalallaki

19KetdagitiannakanayanakkenNahorketsangapuloket duangaannakalallakimalaksiditiannaknaababbai,ken naaddaanmetitiannakdaidiayHaran

20KettiannakniUzngainaunangaanakniNahorisuda daAbi,Cheref,Gadin,Melus,kenDeboraakabsatda 21KettiannakniBuzisudaBeracel,Naamat,Seva,ken Madonu.

22KettiannakniKemuelisudadaAramkenRecob 23KettiannakniKesedisudadaAnalec,Mesai,Benon kenYifi;ketdagitiannakniCazoisudadaPildas,Meki kenOfer

24KettiannakniPildasisudaArud,Camum,Meredken Moloc.

25KettiannakniTidlafisudadaMusan,CusankenMutsi 26KetdagitiannakniBetuelisudadaSecar,Labankenti kabsatdaababaianiRebecca.

27DagitoytipamiliadagitiannakniNahor,anayanak kadakuadaidiayHaran;ketniAramngaanakniKemuel kenRecobakabsatnapimmanawdamanipudHaran,ket nakasarakdaitigingetitidagaitiigidtikarayanEufrates 28Ketnangibangondaitimaysaasiudadsadiay,ket pinanaganandatisiudaditinaganniPetorngaanakni Aram,ngaisutiAramNaheraimaginggaita

29KetnapandametnagnaeddagitiannacniKesediti pakasarakandaitilugar,ketnapandaketnakasarakdaiti gingetakasunganitidagatiSinar,ketnagnaeddasadiay 30Ketnangibangondasadiayitibagbagidaitimaysaa siudad,ketinawagandatinaganitisiudadaKesediti nagantiamada,daytatidagaaKasdimaginggaita,ket nagnaeddagitiKasdimitidaytaadagaketnabungadaken immadudaitikastaunay

31KetniTare,ngaamadaNacorkenAbraham,napanket nangasawaitisabalipayngaasawaidilakay,ketti nagannaketPelila,ketnagsikogkennangipasngay kenkuanaitimaysangaanakalalakiketpinanaganannaiti Zoba.

32KetnagbiagniTareitiduapuloketlimaatawen kalpasanapinutotnaniZoba

33KetnatayniTareitidaytaatawen,itimaikatallopulo ketlimaatawenmanipudpannakayanakniIsaacngaanak niAbraham

34Ketduagasutketlimaatawential-aldawniTare,ket naitabonidiayHaran

35KetniZobangaanakniTarenagbiagititallopuloa tawenketpinutotnadaAram,AcliskenMerik

36KetniAramngaanakniZobangaanakniTare,addaan ititallongaassawaketnaaddaanitisangapuloketduanga annakalallakikentallongaannakababbai;ketintedti ApokenniAramngaanakniZoba,dagitikinabaknang kensanikua,kennawadwadabaka,kenarbankenbaka, ketimmadutitaoitikastaunay

37KetniAramngaanakniZobakentikabsatnakenti aminasangakabbalayannanagdaliasatdamanipudHaran, ketnapandanagnaeditirebbengapakasarakandaitilugar, tadakkelunaytisanikuadatapnoagtalinaeddaidiayHaran; tasaandaamakapagsardengidiayHaranakaduadadagiti kakabsatdangaannakniNahor

38KetnapanniAramngaanakniZobaakaduanadagiti kakabsatna,ketnakasarakdaitigingetitiadayonga agturongitimakindayaapagilianketnagnaeddasadiay

39Ketnangbangondametitimaysaasiudadsadiay,ket pinanaganandaitiAram,itinagantiinaunaakabsatda; daytaniAramZobaaginggaita

40KetdumakdakkelniIsaacngaanakniAbraham kadagidingaaldaw,ketniAbrahamngaamanainsurona kenkuanatidalantiApotapnomaam-ammonatiApo,ket nakikaduakenkuanatiApo

41KetidiagtawenniIsaacititallopuloketpito,kaduana niIsmaelakabsatnaamagmagnaititolda

42KetimpannakkelniIsmaeltibaginakenniIsaac,a kunkunana,Sangapulokettallotitawenkoidinagsaoti Apoitiamakamangkugitkadakami,ketinaramidkoti maibatayitisaotiApongaimbaganakenamak,ket intedkotikararuakitiApo,ketdiaksinalungasingtisaona ngaimbilinnakenniamak

43KetniIsaacsimmungbatkenIsmael,akunkunana, Apayngaipagpannakkelmokaniakdaytoy,maipapaniti sangkabassitalasagmongainnalamitibagim,amaipapan itidaytaimbilintiApokenka?

44KassibibiagtiApo,tiDiosniamakngaAbraham,no kunaentiApokenamak,AlaemitanniIsaacngaanakmo ketiyegmoitidatonitisanguanak,diakagkedkednodiket siraragsakngaumanamongakitidayta.

45KetnangngegtiApotisaongainsaoniIsaacken Ismael,ketkaslanasayaatdaytaitiimatangtiApo,ket napanunotnaasubokenniAbrahamitidaytoyabanag

46KetdimtengtialdawngaimmaydagitiannaktiDios ketinkabildatibagbagidaitisangoanantiApo,ketimmay metniSatanasakaduanadagitiannaktiDiositisangoanan tiApo

47KetkinunatiApokenniSatanas,Sadinotinaggapuam? ketsimmungbatniSatanasitiApoketkinunana,Manipud

itipanagturongkenpanagsubliitidaga,kenmanipud pannagnangaagpangatokenagpababaitidayta.

48KetkinunatiApokenniSatanas,Aniatisaomkaniak maipanggepkadagitiaminngaannaktidaga?ket simmungbatniSatanasitiApoketkinunana,Nakitakamin ngaannaktidagangaagserserbikenkakenmanglaglagip kenkanokalikagumandatianiamankenka

49Ketnoitedmokadakuadatibanagakalikagumanda kenka,agtugawdaanawaya,ketbaybay-andakaket saandankaamalagip

50NakitamkadiniAbrahamngaanakniTare,ngaidi damoawantiannakna,ketnagserbikenkaken nangibangonkenkakadagitialtaritisadinomannga immayanna,kennangisangpetkadagitidatonkadakuada, kenkanayonngainwaragawagnatinaganmokadagitiamin ngaannaktidaga.

51KetitatanaipasngaykenkuananiIsaacngaanakna, binaybay-annaka,nangaramiditidakkelapiestapara kadagitiaminngaagnanaeditidaga,ketnalipatannanti Apo

52Taititengngatiaminngainaramidnaawantiinyegna kenkaadaton;saanadatonamapuoranwennodatona pakikappia,uraybaka,korderowennokaldingkadagiti aminapinataynaitialdawapannakasusotianakna 53Uraymanipudiditiempotipannakayanaktianakna aginggaita,tallopuloketpitotitawenna,awanti inaramidnangaaltaritisanguanam,wennonangiyegiti aniamanadatonkenka,tanakitanangaintedmoti kiniddawnaitisanguanam,ketngarudbinaybay-annaka

54KetkinunatiApokenniSatanas,Kastoykaditi panangtingitingmokenniadipenkongaAbraham?taawan tikaskenkuanaditoydaga,maysaanaan-anayken nalintegataoitisanguanak,maysangaagbutengitiDios kenmangliklikitidakes;kasitisibibiagko,nokunak kenkuana,IpadakkelmoniIsaacngaanakmoitisanguanak, saannangaisardengkaniak,ad-addapaynoibagak kenkuanangaiyegnatidatonamapuoranitisanguanak manipudkadagitiarbanwennobakana

55KetniSatanassimmungbatitiApoketkinunana, AgsaokangaruditakenAbrahamakasitiimbagam,ket makitamtonosaanngaitangaaldawasalungasingken ibellengdagitisasaom

KAPITULO23

1ItidaytaatiempodimtengtisaotiApokenAbraham,ket kinunanakenkuana,Abraham,ketkinunana,Adtoyak 2Ketkinunanakencuana,Alaemitantianakmo,ti kakaisunangaanakmongaay-ayatem,niIsaac,ket mapankaitidagatiMoria,ketidatonmosadiaykasdatona mapuoranitimaysakadagitibantayamaipakitakenka,ta sadiaymakitamtotiulepkentidayagniJehova.

3KetniAbrahamkinunanaitiunegna,Kasanoamaisinati anakkoaniIsaackenniSarangainana,tapno maipadakkelkoisunakasdatonamapuoranitisanguananti Apo?

4KetsimrekniAbrahamititolda,ketnagtugawitisango niSarangaasawana,ketimbaganadagitoyasasao kenkuana

5DimmakkeltianakkoaniIsaacketsaannaiti sumagmamanoapanawenanagadalitipanagserbiiti

Diosna,itaintonbigatintoniyegkoisunaidiaySem,kenni Eberngaanakna,ketsadiayngaadalennadagitidalanti Apo,taisurodantokenkuanaamangammoitiApokasta metamaammuannangaintonagtultuloyngaagkararagiti sanguanantiApo,sungbatannantokenkuana,ngarud sadiayamaammuannatiwagastipanagserbiitiApoa Diosna

6KetkinunaniSara,Nasayaattipanagsaom,inkaapokket aramidemkenkuanatiimbagam,ngemsaanmongaikkaten itiadayokaniak,kensaankomangaagtalinaedsadiayiti napautunay,tatikararuaknaisinggalutitiunegti kararuana

7KetniAbrahamkinunanakenSara,Anakko, agkararagtayoitiApoaDiostayotapnoaramidennati naimbagkadatayo

8KetinnalaniSaratianaknaaniIsaacketnakipagnaed kenkuanaitiinteroarabii,ketinagkankeninarakupna,ket intednakenkuanadagitibilinaginggaitibigat

9Ketkinunanakenkuana,Oanakko,kasanoamaisinati kararuaktibaginakenka?Ketinagkankeninarakupnapay laeng,keninikkannaniAbrahamkadagitibilin maipanggepkenkuana.

10KetniSarakinunanakenAbraham,Oapok,dawatek ngaasikasuemtianakmo,ketikabilmodagitimatam kenkuana,taawanentisabalingaanakkoalalakiwenno anakababaimalaksidkenkuana

11Osaanmoabaybay-anNomabisinikkanititinapay, kennomawawikkanitidanumngainumen;saanmoa palubosanamagmagna,wennoagtugawitiinit

12Saanapalubosanngaagmaymaysaitidalan,wenno pilitenitianiamanatarigagayanna,nodiketaramidem kenkuanatikayatnangaibagakenka

13NapaittipanagsangitniSaraitiinteroarabiigapuken Isaac,ketintednakenkuanadagitibilinaginggaitibigat.

14Ketitiagsapa,nangpiliniSaraitinapintasunayken napintasakawesmanipudkadagidiayakawesngaadda kenkuanaitibalay,ngaintedkenkuananiAbimelec.

15KetinkawesnaniIsaacngaanaknaitidayta,ket inkabilnatiturbanteitiulona,ketinkalubnatinapatega batoitituktoktiturbante,ketinikkannaidaititaraonpara itidalan,ketrimmuarda,ketnapanniIsaacakaduanani amanangaAbraham,ketsumagmamanokadagitiadipenda tinangkuyogkadakuadatapnomakitadaidaitidalan.

16KetniSaranakikuyogkadakuadaarimmuar,ket kimmuyogkadakuadaitidalantapnopumanawida,ket kinunadakenkuana,Agsublikaititolda.

17KetidinangngegniSaradagitisasaoniIsaacnga anaknanagsangititinapait,ketniAbrahamngaasawana nakipagsangitkenkuana,kentianakdanagsangitakaduada itidakkelapanagsangit;kastametdagitinakikuyog kadakuadanagsangitdaitikastaunay

18KetniSaratiniliwnaniIsaacngaanakna,ket iniggamannaisunaititakiagna,ketinarakupnaken intuloynatinagsangitakaduana,ketkinunaniSara, Siasinotimakaammonokalpasandaytoyngaaldaw makitakantomanen?

19Ketnagsangsangitdapaylaeng,daAbraham,Saraken Isaac,kenaminanakikuyogkadakuadaitidalan nakipagsangitdakadakuada,ketkalpasannatimmallikudni Saraitianakna,ngaagsangsangititinapait,ketamina

lallakingaadipennakenadipennaababbainagsublida kenkuanaititolda.

20KetniAbrahamnakikuyogkenniIsaacngaanakna tapnoipangatonaisunakasdatonitisanguanantiApo,kas imbilinnakenkuana.

21KetniAbrahaminkuyognatiduangaagtutubona,da IsmaelngaanakniAgarkenEliezerngaadipenna,ket nakikuyogdakadakuada,ketbayattipannagnadaitidalan dagitiagtutuboinsaodadagitoyasasaoitibagbagida

22KetniIsmaelkinunanakenEliezer:“Itaniamaknga AbrahammapanakaduaniIsaactapnoipangatonaisuna kasdatonamapuoranitiApo,kasimbilinnakenkuana”

23Itaintonagsubliitednantokaniaktiaminakukuana, tapnotawidennakalpasankenkuana,tasiaktiinaunanga anakna

24KetniEliezersimmungbatkenIsmaelketkinunana, PudnongainlaksidnakaniAbrahamakaduananiinam,ket insapatanaasaanmoatawidentianiamanabanagitiamin akukuana,kensiasinotiitednaitiaminngaaddakenkuana, agramanaminagamengna,nodiketkaniakngaadipenna, anapudnoitibalayna,anagserbikenkuanaitirabiiken aldaw,kennangaramiditiaminatinarigagayannakaniak? kaniakipatawidnantointonipapataynaaminakukuana 25KetbayattipanagdaliasatniAbrahamakaduanani Isaacngaanaknaitidalan,immayniSatanasketnagparang kenAbrahamitilangatimaysaalakayunayalalaki, napakumbabakennababawingaespiritu,ketimmasideg kenniAbrahamketkinunanakenkuana,“Maagkakadi wennonarungsot,amapankaaramiditidaytoyngaaldaw itibugbugtongngaanakmo?

26TainikkannakatiDiositimaysangaanakalalaki kadagitimaudingaal-aldawmo,itikinalakaymo,ket mapankantokadiamangpartikenkuanaitangaaldawgapu taawantiinaramidnaakinaranggas,ketmapukawmokadi tikararuatibugbugtongngaanakmomanipuditidaga?

27Saanmokadingaammokenmaawatanadaytoyabanag ketsaanamabalinngaaggapuitiApo?tasaanamaaramid tiApoititaotikastaakinadakesditoydagatapnoibagana kenkuana,Inkapartiemtianakmo

28KetnangngegniAbrahamdaytoyketammonaasaoni Satanastinangikagumaanamangyadayokenkuanaiti dalantiApo,ngemsaanngaimdenganniAbrahamti timekniSatanas,ketbinabalawniAbrahamisua pimmanaw

29KetnagsubliniSatanasketimmaykenIsaac;ket nagparangkenIsaacitilangatimaysangaagtutuboalalaki anapintaskennaparaburanunay

30KetimmasidegkenIsaacketkinunanakencuana,Dimo kadiammokenmaawatanatilakayamaagngaamam ipannakaitipagpartianitangaaldawngaawanserserbina?

31Itangarud,anakko,dikadumngegwennoasikasuen,ta maysaamaagalakay,ketsaankomaamapukawitidagati napategakararuamkentinapintasapiguram

32NangngegniIsaacdaytoy,ketkinunanakenAbraham, Nangngegmokadi,amak,tisinaodaytoyatao?uray kastoytipanagsaona

33SimmungbatniAbrahamkenIsaacngaanaknaket kinunanakenkuana,Agannadkakenkuanaketdika dumngegkadagitisasaona,wennoasikasuem,taisuni Satanas,ngaikagkagumaannatayongaiyadayoitanga aldawmanipudkadagitibilintiDios

34KettinubngarpaylaengniAbrahamniSatanas,ket pimmanawniSatanaskadakuada,ketidimakitanaadina maparmekidainlemmengnakadakuada,ketnapanket limmasatitisanguanandaitidalan;ketpinagbalinnati baginaitidakkelawaigtidanumitidalan,ket nakadanondadaAbrahamkenIsaackendagitiduanga agtutubonaitidaytaalugar,ketnakitadatiwaigadakkel kennabilegakaskadagitinabilegadandanum.

35Ketsimrekdaitiwaigketlimmasatdaitidayta,ketti dandanumididamodimmanonkadagitisakada

36Ketnaun-unegdaitiwaigketdimmanontidandanum aginggaititengngedda,ketnagbutengdaamingapuiti danum;ketbayattipanagballasiwdaitikarayannabigbigni Abrahamdaytaalugar,ketammonangaawantidanum sadiayidi

37KinunaniAbrahamitianaknaaniIsaac,Ammok daytoyalugarngaawantiwaigwennodanum,itangarud daytoyaSatanastiagar-aramiditiamindagitoykadatayo, tapnoiyadayonatayoitangaaldawmanipudkadagitibilin tiDios

38TinubngarniAbrahamketkinunanakencuana, TubngarennakatiApo,OSatanas,pimmanawkadakamita mapankamisigunkadagitibilintiDios

39NagbutengniSatanasititimekniAbraham,ket pimmanawkadakuada,ketnagbalinmanenanamagaa dagatilugarakasididamo

40KetniAbrahamnakikuyogkenIsaacngaagturongiti lugarngaimbagatiDioskenkuana.

41KetitimaikatlongaaldawintangadniAbrahamdagiti matanaketnakitanatidissoitiadayongaimbagatiDios kenkuana.

42Ketnagparangtimaysangaadigingaapuyitidaydiay dumanonmanipuddagaaginggaitilangit,kenmaysanga uleptidayagitirabawtibantay,kettidayagtiAponakita itiulep

43KetniAbrahamkinunanakenIsaac,Anakko,makitam kadiitidaytaabantay,amakitamiitiadayo,timakitakiti rabawna?

44KetsimmungbatniIsaacketkinunanakenamana, Makitakketadtoytimaysangaadigingaapuykenmaysa ngaulep,kettidayagtiApomakitaitirabawtiulep

45KetammoniAbrahamaniIsaacngaanaknaketnaawat itisangoanantiApokasdatonamapuoran.

46KinunaniAbrahamkadaEliezerkenniIsmaelnga anakna,Makitayometkaditimakitatayoitibantayiti adayo?

47Ketsimmungbatdaketkinunada,Awantimakitamino ditisabaliabantayitidaga.KetammoniAbrahama saandangainawatitisangoanantiApoakumuyog kadakuada,ketkinunaniAbrahamkadakuada, Agtalinaedkayoditoyakaduayotiasnobayatamapankami kenIsaacngaanakkoidiaybantayketagdayawkamisadiay itisangoanantiApoketkalpasannaagsublikamikadakayo

48KetnagtalinaeddaEliezerkenIsmaelitidaytaadisso, kasimbilinniAbraham

49KetnangalaniAbrahamitikayoadatonamapuoranket inkabilnaitianaknaaniIsaac,ketinnalanatiapuyken kutsilio,ketagpadaanapandaitidaytaalugar

50KetidiagdaliasatdakinunaniIsaacitiamana,Adtoy, makitakditoytiapuykenkayo,ketsadinongarudtiayanti korderoamapuoranadatonitisanguanantiApo?

51SimmungbatniAbrahamkenIsaacngaanakna,a kunkunana,PinilinakatiApongaanakko,ngaagbalina naan-anayadatonamapuoranimbesatikordero

52KetniIsaackinunanakenamana,Aramidektoaminnga imbagakenkatiApobuyogentirag-okennaragsakapuso.

53KinunamanenniAbrahamkenniIsaacngaanakna, Addakadipampanunotwennopammagbagamaipapaniti daytoy,asaanngaumiso?ibagamkaniakanakko,dawatek kenka,Oanakkosaanmongailemmengdaytakaniak

54KetniIsaacsimmungbatkenamanangaAbrahamket kinunanakencuana,Oamak,kassibibiagtiApokenkasiti sibibiagtikararuam,awantianiamanitipusoka mangisiasikaniakitikannawanwennoitikannigid manipuditisaongaimbaganakenka

55Awantisakawennopiskelanaggunaywenno nagkullayawitidaytoy,wennoawanitipusoktianiamana kapanunotanwennodakesabalakadmaipapanitidaytoy

56Ngemnaragsakkennaragsaktipusokitidaytoyabanag, ketkunak,BenditotiApoanangpilikaniakitidaytoynga aldawngaagbalinadatonamapuoranitisanguananna

57Ketnagrag-ounayniAbrahamkadagitisasaoniIsaac, ketnagtultuloydaketimmaydaitidaytaadissoasinaoti Apo

58KetimmasidegniAbrahamamangbangonitialtariti daytaadisso,ketagsangsangitniAbraham,ketnangalani Isaackadagitibatokenmortaraginggaanalpasdaa bangonentialtar

59KetinnalaniAbrahamtikayoketinurnosnaitirabawti altarngaimbangonna

60KetinnalananiIsaacngaanaknaketginalutannatapno ikabilnaitirabawtikayongaaddaitirabawtialtar,tapno papatayennaakasdatonamapuoranitisanguanantiApo 61KetniIsaackinunanakenamana,Galutennaka sitatalgedketkalpasannaikabilnakitirabawtialtar amangannoagsubliakkenaggunayak,kenmaluk-atan manipuditipuersatikutsilioitilasagkoketitidayta rugitemtidatonamapuoran;ketinaramidniAbrahamti kasta

62KetniIsaackinunanapaylaengkenamana,Oamak, intonpapatayennakketpuorannakakasdaton,alaemti nabatiitidapoktapnoiyegmokenSarangainak,ket ibagamkenkuana,Daytoytinasam-itngaangotniIsaac; ngemdimoibagakenkuanadaytoynoagtugawitiasidegti bubonwennoitianiamananangatoadisso,amanganno ibellengnatikararuanaasumurotkaniakketmatay

63KetnangngegniAbrahamdagitisasaoniIsaac,ket inngatonatitimeknaketnagsangitidiimbaganiIsaac dagitoyasasao;ketnagdissuordagitiluaniAbrahamken niIsaacngaanakna,ketnagsangitniIsaacitinapait,ket kinunanaitiamana,Agdardaraska,Oamak,ketaramidem kaniaktipagayatantiApoaDiostayokasimbilinnakenka 64Ketnagrag-odagitipusodaAbrahamkenIsaaciti daytoyabanagngaimbilintiApokadakuada;ngem nagsangitanapaittimatabayatngaagrag-otipuso 65KetniAbrahamingalutnaniIsaacngaanakna,ket inkabilnaisunaitirabawtialtaritirabawtikayo,ket inyunnatniIsaactitengngednaitialtaritisangotiamana, ketinyunnatniAbrahamtiimanatapnoalaennatikutsilio amangpapatayitianaknaakasdatonamapuoraniti sanguanantiApo.

66Itidaytaatiempoimmaydagitiangheltiasiiti sanguanantiApoketnagsaodakenkuanamaipapanken Isaac,akunkunada

670Apo,maysakaamanangngaasikenmannakipagrikna ngaAriitiaminapinarsuamidiaylangitkenditoydaga, ketsuportaramidaamin;itedmongarudtisubbotken pannubbotakasukatniadipenmongaIsaac,ketkaasian kenkaasiamkadaAbrahamkenIsaacngaanakna,a mangtungtungpalitidaytoyngaaldawkadagitibilinmo

68Nakitamkadin,OApo,nokasanoanaigalutniIsaac ngaanakniAbrahamngaadipenmoakasitianimal?ita ngarud,mapukawmokomatiasimokadakuada,OApo

69ItidaytaatiemponagparangtiApokenAbraham,ket inayabanna,manipudlangit,ketkinunanakenkuana,Dimo ipabaklaytiimamitiubing,kendimoaramidentianiaman kenkuana,taitaammokapagbutngamtiDiositi panangaramidmoitidaytoyngaaramid,kenitisaanmoa panangipaidamkaniakitianakmo,tibugbugtongnga anakmo.

70KetintangadniAbrahamdagitimatanaketnakitana,ket adtoy,maysaakalakianakarnerotinatiliwanitikaruotan babaenkadagitisarana;daytatikalakianakarneroa pinarsuatiApoaDiosditoydagaitialdawa panangaramidnaitidagakenlangit

71TainsagananiJehovadaytoyakalakianakarnero manipuditidaytangaaldaw,tapnoagbalinadatona mapuoranimbesaniIsaac

72Ketdaytoyakalakianakarneroumab-abanteken AbrahamidiiniggamanniSatanasketinkalupkopnadagiti saranaitikaruotan,tapnosaanngaumabantekenAbraham, tapnomapapatayniAbrahamtianakna.

73KetniAbraham,idinakitanatikalakianakarneronga umab-abantekenkuanakenniSatanasamanglapped kenkuana,innalanaketimpanitisanguanantialtar,ket inukradnatianaknaaniIsaacmanipuditipaggalutna,ket inkabilnatikalakianakarneroakasukatna,ketniAbraham pinataynatikalakianakarneroitirabawtialtar,ket insangpetnaakasdatonitilugarniIsaacngaanakna

74KetniAbrahaminwarisnatisumagmamanoadarati kalakianakarneroitirabawtialtar,ketimpukkawnaket kinunana,Daytoyketaddaitilugartianakko,ket maibilangkomadaytoyitangaaldawkasdaratianakkoiti sangoanantiApo.

75KetaminngainaramidniAbrahamitidaytoya gundawayitiasidegtialtar,ipukkawnakenkunana,Adda daytoyitisiledtianakko,ketmaikonsiderarkomaitanga aldawitisangoanantiApoakasukattianakko;ket inleppasniAbrahamtiinteroapanagserbiitiasidegtialtar, ketnaawattipanagserbiitisangoanantiApo,ketnaibilang akaslaniIsaac;ketbinendisionantiAponiAbrahamken dagitikaputotannaitidaytangaaldaw

76KetnapanniSatanaskenSara,ketnagparangkenkuana itilangatimaysaalakayanapakumbabaunayken naemma,ketmakiramramanpaylaengniAbrahamiti datonamapuoranitisanguanantiApo

78KetinulitniSatanasdagitoyabalikas,ketpimmanaw kenkuana,ketnangngegniSaraamindagitibalikasni Satanas,ketimpagarupnangaisuketmaysaalakay manipudititengngadagitiannaktitaoanakikaduaiti anakna,ketimmayketimbaganakenkuanadagitoyabanag 79Ketintan-okniSaratitimeknaketnagsangitken nagpukkawitinapaitgapuitianakna;ketimbellengnati baginaitidagaketimbellengnatitapokitiulona,ket kinunana,Oanakko,Isaacngaanakko,Ononatayakita ngaaldawimbesakenkaKetintuloynatinagsangitket kinunana,Mapaladingitnakgapukenka,Oanakko,anakko ngaIsaac,Otanatayakitangaaldawakasukatmo 80Ketintuloylattatinagsangit,ketkinunana, Makapaladingitkaniakgapukenkakalpasanti panangpadakkelkenpanangpadakkelkokenka;itati ragsakkonagbalinenapanagleddaanggapukenka,siaknga agtarigagaykenka,kennagsangitkennagkararagitiDios aginggangaimpasngaykaidiagtawenitisiamapulo;ket itanagserbicaitangaaldawmaipaayitikutsiliokenapuy, tapnomaidaton.

81Ngemliwliwaektibagikkenka,anakko,iti panagbalinnaabalikastiApo,taintungpalmotibilinti Diosmo;tasiasinotimakasalungasingitisaotiDiostayo, ngakadagitiimanatiayantikararuatitunggalsibibiaga parsua?

82Nalintegka,OApoaDiosmi,tanaimbagkennalinteg aminngaaramidmo;taagrag-oakmetitisaomnga imbilinmo,ketbayatngaagsangsangitanapaittimatak agrag-otipusok.

83KetimpaiddaniSaratiulonaitibarukongtimaysa kadagitiadipennaababbai,ketnagbalinakaslabato

84Kalpasannatimmakderketnagsaludsodaginggaa dimtengidiayHebron,ketnagsaludsodkadagitiamina nasabatnaamagmagnaitidalan,ketawantimakaibaga kenkuananoaniatinapasamakitianakna.

85Ketimmayakaduanadagitiadipennaababbaiken lallakingaadipennaidiayKireat-arba,ngaisutiHebron, ketdinamagnatimaipapanitiAnakna,ketnagtalinaed sadiaybayatngaimbaonnatisumagmamanokadagiti adipennaamangsapulnosadinotinapananniAbrahama kaduananiIsaac;napandasinapulisunaitibalaydaSem kenEber,ketsaandaanasarakan,ketnagsapuldaitiintero adagaketawanisunasadiay

86Ketadtoy,immayniSatanaskenSaraitisukogtilakay, ketimmayketnagtakderitisanguananna,ketkinunana kenkuana,Nagsaoakitiulbodkenka,tasaanapinatayni Abrahamtianaknaketsaananatay;ketidinangngegnati saonaranggasunaytirag-onagapuitianakna,isua rimmuartikararuanababaentirag-o;natayketnaurnong kadagititattaona.

87KetidinalpasniAbrahamtipanagserbinanagsublia kaduananiIsaacngaanaknakadagitiagtutubona,ket timmakderdaketnaggigiddandaanapanidiayBeerseba, ketnagawidda

77Ketkinunanakencuana,Dimokadiammotiaminnga aramidngainaramidniAbrahamitibugbugtongnga anakmoitangaaldaw?tainnalananiIsaacketnangbangon itialtar,ketpinapatayna,ketinsang-atnaakasdatoniti rabawtialtar,ketnagsangitkennagsangitniIsaacitisango niamana,ngemsaannaakinita,kensaannaanaasian kenkuana.

88KetniAbrahamsinapulnaniSara,ngemsaana nasarakan,ketnagsaludsodmaipapankenkuana,ket kinunadakenkuana,NapanaginggaidiayHebrontapno sapulennakayoaduanosadinotinapananyo,takastoyti naipakaammokenkuana

89KetnapandakenkuanadaAbrahamkenIsaacidiay Hebron,ketidinakitadaanatayeninngatodatitimekdaket nagsangitdaitinapaitgapukenkuana;ketnagrukobni Isaacitirupaniinanaketnagsangitgapukenkuana,ket kinunana,Oinak,inak,kasanotipanangpanawmokaniak, kensadinotinapanmo?Oanian,anianapinanawannak!

90KetdaAbrahamkenIsaacnagsangitdaunaykenamin ngaadipendanakipagsangitdacadacuadamaigapukenSara, ketnagdung-awdagapukencuanaitidakkelkennadagsen apanagleddaang

KAPITULO24

1KettibiagniSarasangagasutduapuloketpitoatawen, ketnatayniSara;kettimmakderniAbrahammanipuditi sanguanantiipapataynatapnoagsapulitilugara pagitabonanniSarangaasawana;ketnapanketnagsao kadagitiannacniHet,dagitiagnanaeditidaga,a kunkunana.

2Maysaakaganggannaetkenganggannaetakaduayoiti dagayo;ikkannakitisanikuaapagitanemanitidagayo, tapnomaitabonkodagitinataykomanipuditisanguanak.

3KetkinunadagitiannacniHetkenniAbraham,adtoyti dagaaddaitisanguanam,itipanagpilidagititanemmi itabonmodagitinataymo,taawantiasinomana manglappedkenkaamangitabonkadagitinataymo

4KetkinunaniAbrahamkadakuada,Noumanamongkayo itidaytoyinkayoketagpakaasikayokenEfron,ngaanakni Zocar,adawatenyongaitednakaniaktirukibtiMacpela, ngaaddaitiungtotitalonna,ketgatangektokenkuanaiti aniamanatarigagayanna.

5KetnagnaedniEfronititengngadagitiannacniHet,ket napandaketinayaban,ketimmayisunaitisangoni Abraham,ketniEfronkinunanakenAbraham,Adtoyamin akalikagumanmongaaramidentiadipenmo;ketkinunani Abraham,Saan,nodiketgatangektotikuebakentitalon ngaaddakenkaamaipaayitipateg,Tapnoagbalina sanikuaapagitanemanitiagnanayon

6KetsimmungbatniEfronketkinunana,Adtoytitalon kentirukibitisanguanam,itedmotianiamanakayatmo; ketkinunaniAbraham,Itilaengnaan-anayagatad gatangektodaytoymanipuditiimam,kenkadagitiima dagidiaysumrekitiruangantisiudadmo,kenmanipuditi imadagitibin-imitiagnanayon

7NangngegdaytoyniEfronkendagitiaminakakabsatna, kettimbangniAbrahamkenEfrontiuppatagasutasikloa pirakkadagitiimaniEfronkenkadagitiim-imadagiti aminakakabsatna;ketinsuratniAbrahamdaytoya transaction,ketinsuratnakenpinaneknekannadaytoya kaduanatiuppatasaksi

8Ketdagitoytinagandagitisaksi,Amigalngaanakni AbishnaaHeteo,AdikoromngaanakniAsunacaHeveo, AbdonngaanakniAquiramaGomerita,Bakdilngaanak niAbudisaSidonita

9KetinnalaniAbrahamtilibrotiginatangna,ket inkabilnakadagitigamengna,ketdagitoytisasaonga insuratniAbrahamitilibro,ngaisuda:

10AtirukibkentitalonaginatangniAbrahamkenni EfronaHeteo,kenitibin-ina,kenkadagidiayrummuariti siudadna,kenmanipudkadagitibin-idaitiagnanayon,ket agbalintoagatangenniAbrahamkenkadagitibukelnaken

kadagidiayrumrummuarmanipuditilomona,a mangtagikuaitilugarapagitanemanitiagnanayon;ket nangikabilitikaratulakenpinaneknekannaakaduana dagitisaksi.

11Kettitalonkentirukibngaaddaitidaytakenamin daytaadissonapatalgedkenAbrahamkenkadagitibin-ina asimmarunokenkuana,manipudkadagitiannacniHet; adtoyitisangotiMamreidiayHebron,ngaaddaitidagati Canaan

12KetkalpasandaytoyintabonniAbrahamsadiayti asawanaaniSara,ketdaytaadissokentiamina beddengnanagbalinkenAbrahamkenitibin-inaa pannakatagikuaitilugarapagitaneman.

13KetniAbrahamintabonnaniSarabuyogenti kinaranggaskasnapaliiwitipannakaitabondagitiari,ket naitabonitinapinokennapintasunayakawes.

14KetitibennegnaaddaniSem,dagitiannaknaadaEber kenAbimelec,agramandaAnar,AscolkenMamre,ket amindagitinatan-okitidagasimmurotdaitibambanna.

15KettialdawniSarasangagasutduapuloketpitoa tawenketnatay,ketniAbrahamnangaramiditidakkelken nadagsenapanagleddaang,ketinaramidnadagitiritualti panagleddaangitilas-udtipitongaaldaw

16KetaminngaagnanaeditidagaliwliwadadaAbraham kenIsaacngaanaknagapukenSara.

17Ketidilimmabasdagitialdawtipanagleddaangda, pinapanawniAbrahamniIsaacngaanakna,ketnapaniti balaydaSemkenEber,tapnoadalennadagitidalantiApo kendagitipannursurona,ketnagtalinaedsadiayni Abrahamititalloatawen

18ItidaytaatiempotimmakderniAbrahamakaduana dagitiaminngaadipenna,ketnapandaketnagawiddaidiay Beerseba,ketnagtalinaedniAbrahamkenaminnga adipennaidiayBeerseba.

19KetitipanagrikustitawennatayniAbimelecngaari dagitiFilisteoitidaytaatawen;agtawenisunaiti sangagasutsiamapulokettalloidiipapatayna;ketnapan niAbrahamakaduanadagititattaonaitidagadagiti Filisteo,ketliniwliwadatiinteroasangakabbalayanken aminngaadipenna,ketkalpasannanagsubliketnagawid.

20KetkalpasantiipapatayniAbimelecinnaladadagiti tattaotiGerarniBenmalicngaanakna,ketagtawenlaeng itisangapuloketdua,ketpinaiddadaitilugarniamana.

21KetpinanaganandaitiAbimelecitinaganniamana,ta kastoytiugalidangaaramidenidiayGerar,ketni AbimelecnagturayakasukatniAbimelecngaamana,ket nagtugawititronona

22KetnataymetniLotngaanakniHarankadagidinga aldaw,itimaikatallopuloketsiamatawentipanagbiagni Isaac,ketaminngaaldawapanagbiagniLotket sangagasutuppatapuloatawenketnatay

23KetdagitoytiannakniLot,ngaimpasngaykenkuana dagitiannaknaababbai,tinagantiinaunaketMoab,kenti nagantimaikaduaketBenami

24KettiduangaannakniLotnapandaketnangasawaiti bagbagidamanipuditidagatiCanaan,ketnangipasngayda itiannakkadakuada,ketdagitiannaktiMoabketdaEd, Mayon,Tarso,kenKanvil,uppatngaannakalallaki, dagitoyketammakadagitiannaktiMoabaginggaita

25KetamindagitipamiliadagitiannakniLotnapanda nagnaeditisadinomanarumbengapagsilawanda,ta nabungadakenimmadudaitiadu

26Ketnapandaketbinangondadagitibagbagidaasiudad itidagaanagnaedanda,ketinawagandatinagandagiti siudadabinangondaitibukoddaanagnagan

27KetniNahorngaanakniTare,akabsatniAbraham, nataykadagidingaaldawitimaika-uppatapuloatawenti panagbiagniIsaac,ketaminngaal-aldawniNahor sangagasutpitopuloketduaatawenketnatayketnaitabon idiayHaran

28KetidinadamagniAbrahamanatayentikabsatna nagladingitunay,ketnagdung-awitiadungaaldawgapu itikabsatna

29InayabanniAbrahamniEliezerngaadipenna,tapno ibilinnamaipapanitibalayna,ketimmayketnagtakderiti sanguananna

30KetniAbrahamkinunanakencuana,Adtoylacayac, diacammotialdawtiipapatayco;tanarang-ayakitialaldaw;itangarudtumakderka,rummuarkaketdika mangasawaitianakkomanipuditidaytoyalugarken manipuditidaytoyadaga,manipudkadagitiannaka babbaidagitiCanaanitaapagnanaedanmi

31Ngemmapankaitidagakkenitilugaranakayanakanko, ketmangalakamanipudsadiayitiasawaparaitianakko, kentiApoaDiostiLangitkendagaanangalakaniak manipuditibalayniamakkennangipankaniakitidaytoya lugar,ketkinunanakaniak,Itikaputotamitedkodaytoya dagakastawiditiagnanayon,ibaonnantotianghelnaiti sanguanamketrumang-aytidalanmo,tapnomakagunodkaitiasawaparakaniakanakmanipuditipamiliakken manipuditibalaynitatangko

32KettiadipensimmungbatitiaponangaAbrahamket kinunana,Adtoymapanakitilugaranakaiyanakanmoken itibalayniamam,ketmangalaakitiasawaparaitianakmo manipudsadiay;ngemnosaanakayattibabaitisumurot kaniakitidaytoyadaga,isublikkaditianakmoitidagaa nakaiyanakanmo?

33KetniAbrahamkinunanakencuana,Agannadkaa saanmongaisublitianakkoditoy,tatiApoanagnaak ibaonnantotianghelnaitisanguanamketrumang-aytoiti dalanmo

34InaramidniEliezertiimbilinniAbraham,ketinsapata niEliezerkenAbrahamngaaponaitidaytoyabanag;ket timmakderniEliezerketnangalaitisangapuloakamelio kadagitikameliotiapona,kensangapuloalallakimanipud kadagitiadipentiaponaakaduana,kettimmakderdaket napandaidiayHaran,tisiudaddaAbrahamkenNahor, tapnomangalaitiasawaniIsaacngaanakniAbraham;ket bayattiipapanawda,nangibaonniAbrahamitibalayda SemkenEber,ketinyegdamanipudsadiaytianaknaani Isaac.

35NagawidniIsaacitibalayniamanaidiayBeerseba, idintongaimmayniEliezerkendagititattaonaidiayHaran; ketnagsardengdaitisiudaditiasidegtipagsibugan,ket pinagparintumengnadagitikamelionaitiasidegtidanum ketnagtalinaeddasadiay.

36NagkararagniEliezerngaadipenniAbrahamket kinunana,ODiosniAbrahamngaapok;ibaonnak idawdawatkokenkatinaimbagakapartakitangaaldawket ipakitamtikinaimbagitiapok,amangdutokkaitidaytoy

ngaaldawitiasawaparaitianakniapokmanipuditi pamiliana.

37KetdimngegtiApoititimekniEliezer,maigapuiti adipennaaniAbraham,ketnairanaanasabatnatianakni Betuel,ngaanakniMilca,asawaniNahor,kabsatni Abraham,ketimmayniEliezeritibalayna

38KetinsalaysayniEliezerkadakuadaamina pakaseknanna,kenadipenniAbraham,ketnagrag-oda unaykenkuana

39KetbinendisionandaamintiApoanangyegitidaytoya banag,ketinteddakenkuananiRebecca,ngaanakni Betuel,kasasawaniIsaac

40Napintasunaytilangatiagtutuboababai,birhen,ken sangapulotitawenniRebeccakadagidingaaldaw

41KetnagpiestadaBetuelkenLabankendagitiannakna itidaytaarabii,ketimmayniEliezerkendagititattaona ketnangankenimminumkennagrag-odasadiayitidaytaa rabii

42KetbimmangonniEliezeritibigat,isukendagitilallaki akaduana,ketinayabannatiinteroasangakabbalayanni Betuel,akunkunana,Panawannaktapnomapanakitiapok; kettimmakderdaketpinapanawdadaRebeccakenni Deborangaanaknaababai,ngaanakniUz,ketintedda kenkuanatipirakkenbalitok,lallakingaadipenkenadipen ababbai,ketbinendisionanda.

43KetpinapanawdaniEliezerakaduanadagititattaona; ketinnaladadagitiadipenniRebecca,ketnapanket nagsubliitiaponaitidagatiCanaan.

44KetinnalaniIsaacniRebeccaketnagbalinngaasawana, ketinserreknaititolda

45UppatapulotitawenniIsaacidiinasawananiRebecca ngaanakniulitegnaaniBetuel

KAPITULO25

1KetitidaytaatiempoanangasawamanenniAbrahamiti asawaitikinalakayna,kettinagannaketKetura,manipud itidagatiCanaan

2KetnangipasngaykenkuanadaZimran,Joksan,Medan, Midian,IsbakkenSuac,ngainnemngaannakalallaki.Ket dagitiannakniZimranisudadaAbihen,MolickenNarim 3KettiannakniJoksanisudadaSebakenDedan,kenti annakniMedanisudaAmida,Joab,Goqui,Eliseoken Notac;kettiannakniMidianisudadaEfa,Efer,Canoc, AbidakenEldaa

4KettiannakniIsbakisudadaMakiro,Beyoduaken Tator

5KettiannakniSuacisudadaBildad,Mamdad,Munan kenMeban;amindagitoyisudadagitipamiliadagitiannac niKeturaaCanaanitaababaingaimpasngaynaken AbrahamaHebreo

6PinapanawamindagitoyniAbraham,ketintednaida kadagitisagut,ketpimmanawdaitianaknaaniIsaactapno agnaeddaitisadinomanapakasarakandaitilugar

7Ketamindagitoynapandaitibantayitidaya,ket binangondatibagbagidaitiinnemasiudadanagnaedanda aginggaita.

8NgemdagitiannakdaSebakenDedan,annakniJoksan, agramandagitiannakda,saandaanakipagnaedkadagiti kakabsatdakadagitisiudadda,ketnagdaliasatdaken

nagkampodakadagitidagakenlet-angaginggaitanga aldaw.

9KetdagitiannakniMidian,ngaanakniAbraham, napandaitidayatidagatiCus,ketnakasarakdasadiayiti dakkelagingetitidayaapagilian,ketnagtalinaeddasadiay ketnangibangondaitimaysaasiudad,ketnagnaedda sadiay,ngaisutidagatiMidianaginggaitangaaldaw 10NagnaedtiMidianitisiudadabinangonna,isukenti limangaannaknaalallakikenaminakukuana

11KetdagitoytinagandagitiannakniMidiansiguniti nagnagandakadagitisiudadda,Efa,Efer,Canoc,Abidaken Eldaa

12KettiannakniEfaketdaMetac,Mesar,Aviken Tzanua,kettiannakniEferisudadaEfron,Zur,Alirun kenMedin,kentiannakniCanocisudaReuel,Rekem, Azi,AlyosubkenAlad.

13KettiannakniAbidaisudadaCur,Melud,Kerury, Molki;ketdagitiannakniEldaaisudadaMiker,kenReba, kenMalchiyakenGabol;dagitoytinagandagitiMidianita amaibataykadagitipamiliada;ketkalpasannanagsaknap dagitipamiliatiMidianitiinteroadagatiMidian

14KetdagitoydagitikaputotanniIsmaelngaanaknga Abraham,ngainyanakniAgar,adipenniSaraken Abraham

15KetniIsmaelnangasawaitiasawamanipuddagati Egipto,kettinagannaRiba,isumetlaengtiMeriba 16KetniRibaketnangipasngaykadaIsmaelNebayot, Kedar,Adbeel,MibsamkentikabsatdaaniBosmat.

17PinapanawniIsmaeltiasawanaaniRiba,ket pimmanawkenkuanaketnagsubliidiayEgiptoitibalayni amana,ketnagnaedsadiay,tadakesunayidiitiimatangni IsmaelkenitiimatangniamanangaAbraham 18Kalpasanna,nangasawaniIsmaelitiasawamanipuditi dagatiCanaan,kettinagannaMalcut,ketimpasngayna kenkuananiNisma,Duma,Masa,Cadad,Tema,Yetur, NaphiskenKedma

19DagitoytiannakniIsmael,ketdagitoytinagnaganda,a sangapuloketduaaprinsipesigunkadagitinasionda;ket nagsaknapdagitipamilianiIsmaelkalpasanna,ketinnala niIsmaeldagitiannaknakenaminasanikuaanagun-odna, agramandagitikararuatisangakabbalayannakenamina kukuana,ketnapandanagnaeditirumbenga pakasarakandaitilugar.

20Ketnapandaketnagnaeddaitiasidegtilet-angtiParan, kettipagnaedandaketmanipudHavilaaginggaitiSur,nga addaitisangotiEgiptobayatngaumas-asidegkanga agturongitiAsiria

21KetniIsmaelkendagitiannaknanagnaeddaitidaga,ket naaddaandaitiannak,ketnagbungadakenimmadudaiti nawadwad

22KetdagitoytinagandagitiannakniNebayotngainauna ngaanakniIsmael;Mend,Ibaon,Mayon;ketdagitiannak niKedarisudadaAlyon,Kezem,CamadkenEli

23KettiannakniAdbeelisudadaCamadkenJabin;ket dagitiannacalallakiniMibsamisudaAbdias,Ebedmelec kenYeus;dagitoytipamiliadagitiannakniRibanga asawaniIsmael.

24KettiannakniMismangaanakniIsmaelisudaSamua, ZacaryonkenObed;ketdagitiannacalallakiniDuma isudadaKezed,Eli,MacmadkenAmed.

25KettiannakniMasaisudadaMelon,Mulaken Ebidadon;ketdagitiannakniCadadisudadaAzur,Minzar kenEbedmelec;ketdagitiannakniTemaisudadaSeir, SadonkenYakol.

26KetdagitiannakniYeturisudadaMerith,Yais,Alyo, kenPacot;ketdagitiannacalallakiniNaphisisudada Ebed-Tamed,AbiasafkenMir;ketdagitiannakniKedma isudadaCalip,Tacti,kenOmir;dagitoydagitiannacni MalcutngaasawaniIsmaelamayannurotitipamiliada 27AmindagitoydagitipamilianiIsmaelamaibatay kadagitikaputotanda,ketnagnaeddakadagidiayadagdaga anangibangonandaitibagbagidaasiudadaginggaitanga aldaw.

28KetniRebeccangaanakniBetuel,asawaniIsaacnga anakniAbraham,ketlupeskadagidingaaldaw,awanti annakna;ketnakipagnaedniIsaacitiamanaitidagati Canaan;ketnakikaduatiApokenIsaac;ketnatayni ArpaksadngaanakniSemngaanakniNoekadagidinga aldaw,itimaika-uppatapuloketwaloatawentipanagbiag niIsaac,ketuppatagasuttallopuloketwaloatawenti panagbiagniArpaksad,ketnatay

KAPITULO26

1KetitimaikalimapuloketsiamatawentibiagniIsaac ngaanakniAbraham,lupespaylaengniRebeccanga asawanakadagidingaaldaw

2KetniRebeccakinunanakenIsaac,Pudnoanangngegko, apok,atiinamaSaraketlupesidial-aldawnaagingganga inkararaganniApokngaAbraham,ngaamam,ket nagsikogkenkuana.

3Itangarudtumakderka,agkararagkametitiDiosket denggennantotikararagmoketlaglagipennakamibabaen kadagitiasina.

4SimmungbatniIsaackenniRebeccangaasawana,a kunkunana,InkararagniAbrahamkaniakitiDiostapno paaduennatikaputotanna,itangaruddaytoyakinalupes masapulngaagtaudkadakamimanipudkenka

5KetniRebeccakinunanakencuana,Ngembumangonca metitaketagkararagca,tapnodenggentiApotikararagmo ketikkannakitiannak,ketimpangagniIsaactisasaoti asawana,kettimmakderniIsaackentiasawanaket napandaitidagatiMoriatapnoagkararagdasadiayken agsapuldaitiApo,ketidinakadanondaitidaytaalugar timmakderniIsaacketnagkararagitiApogapuitiasawana 6KetkinunaniIsaac,OApoaDiostilangitkendaga,ati kinaimbagkenasinatimangpunnoitidaga,sikaanangala itiamakmanipuditibalayniamanakenmanipuditi nakaiyanakanna,kennangipankenkuanaitidaytoyadaga, ketkinunamkenkuana,Itikaputotamitedkotidaga,ket inkarimonkeninaramidmokenkuana,paaduektokenkuana bukelakaskadagitibituentilangitkenkasitidaratti baybay,itamapaneknekankomadagitibalikasmonga imbagamkenniamak

7TasikatiApoaDiosmi,dagitimatamiaddadakenkaa mangtedkadakamiitibin-ititao,kasitiinkarimkadakami, tasikatiApoaDiosmiketnaiturongdagitimatamikenka laeng

8KetdinengngegtiApotikararagniIsaacngaanakni Abraham,ketnagpakaasitiApokenkuanaketnagsikogni Rebeccangaasawana

9Ketitiagaruppitoabulankalpasantipanaglalabandagiti ubbingasangsangkamaysaitiunegna,ketnasaemunay kenkuanatanabannoggapukadakuada,ketkinunana kadagitiaminababbaingaaddaidiitidaga,Napasamak kadikadakayoakasitinapasamakkaniak?ketkinunada kenkuana,Saan

10Ketkinunanakadakuada,Apayngaagmaymaysaakiti daytoykadagitiaminababbaingaaddaididitoydaga?ket napanitidagatiMoriastapnosapulennatiApogapuiti daytoy;ketnapankadaSemkenEberngaanaknatapno agsaludsodkadakuadaitidaytoyabanag,kentapno sapulendatiApoitidaytoyabanagmaipapankenkuana

11KetkiniddawnametkenAbrahamasapulennaken agsaludsoditiApomaipapanitiaminanapasamak kenkuana

12KetnagsaludsoddaaminitiApomaipanggepitidaytoy abanag,ketinyegdatisaonamanipuditiApoket imbagadakenkuana,Duangaannaktiaddaitiaanakanmo, ketduaanasiontumakdertomanipudkadakuada;ket napigpigsantotimaysaanasionngemtisabali,ketti dakdakkelagserbintoitiub-ubing

13Ketidinalpasdagitialdawnaamaipasngay, nagparintumeng,ketadtoyaddadagitisinginitiaanakanna, kasitikinunatiApokenkuana

14Kettiimmunarimmuaranalabagatiinteroabaginaa kasitidutdotakawes,ketamindagititattaoitidaga pinanaganannaitiEsau,akunkunada,Daytoyketnaananaymanipuditiaanakan.

15Ketkalpasandaytaimmaytikabsatna,kettiimana iniggamannatimukodniEsau,ngarudpinanaganandaiti Jacob.

16KetniIsaacngaanakniAbrahamketagtawenitiinnem apuloidiimpasngaynaida

17Ketdimmakkeldagitilallakiaginggaiti maikasangapuloketlimaatawenda,ketimmaydaiti tengngatigimongdagititattaoNiEsauketmaysaa managdiseniokenmanangallilawatao,kenmaysanga ekspertoamangnganupititalon,kenniJacobketmaysaa taoaperpektokenmasirib,ngaagnanaedkadagititolda,a mangpakankadagitiarbankenmangsursurokadagitibilin tiApokendagitibilintiamanakeninana

18KetniIsaackendagitiannaktisangakabbalayanna nakipagnaeddakenamanangaAbrahamitidagatiCanaan, kasimbilintiDioskadakuada

19KetniIsmaelngaanakniAbrahamnapanakaduana dagitiannaknakenaminakukuada,ketnagsublidasadiay itidagatiHavila,ketnagnaeddasadiay

20KetaminngaannakdagitikamalalaniAbraham napandanagnaeditidagatidaya,tapinapanawidani Abrahammanipuditianakna,ketintednaidakadagitisagut, ketpimmanawda

21IntedniAbrahamtiaminngaaddakenkuanakenni Isaacngaanakna,ketintednametkenkuanatiamina gamengna

22Ketimbilinnakenkuanaakinunana,Dimokadiammo kenmaawatanatiApoketDiosidiaylangitkenditoydaga, ketawanentisabalimalaksidkenkuana?

23Ketisutinangalakaniakmanipuditibalayniamak,ken manipuditilugaranakaiyanakanko,ketnangtedkaniak kadagitiaminaragsakditoydaga;anangispalkaniak

manipuditipammagbagatinadangkes,takenkuanati nagtalekak.

24Ketimpannakitidaytoyadisso,ketinispalnakmanipud UrCasdim;ketkinunanakaniak,Kadagitibukelmo itedkontoamindagitoyadaga,kettawidendantoidainton tungpalendadagitibilinko,dagitipaglintegakkendagiti pangngeddengkongaimbilinkokenka,kenibilinko kadakuada.

25Itangarudanakko,dumngegkaititimekko,ket tungpalemdagitibilintiApoaDiosmo,ngaimbilinko kenka,dikaagsublimanipuditinalintegadalanurayiti kannawanwennoitikannigid,tapnonasayaatkenkaken dagitiannakmokalpasankenkaitiagnanayon.

26Ketlaglagipenyodagitinakaskasdaawngaaramidti Apo,kentikinamanangngaasinangaimpakitanakadakami, itipanangispalnakadakamimanipudkadagitiimadagiti kabusormi,ketpinagtumbaidatiApoaDiosmikadagiti imami;ketitangarudsalimetmetamaminngaimbilinko kenka,ketsaanmongaumadayokadagitibilintiDiosmo, ketawantipagserbiammalaksidkenkuana,tapnonasayaat kenkakendagitibukelmokalpasankenka

27Ketisurokakadagitiannakmokendagitibukelmo kadagitibilintiApokendagitibilinna,ketisuromo kadakuadatinalintegadalanarumbengapapananda, tapnonasayaattokadakuadaitiagnanayon.

28KetniIsaacsimmungbatkenamanaketkinunana kencuana,DaydiimbilintiApocngaaramidekto,ketdiak suminakadagitibilintiApoaDiosko,tungpalektoamin ngaimbilinnakaniak;ketbinendisionanniAbrahamti anaknaaniIsaac,kenkastametdagitiannakna;ketinsuro niAbrahamkenJacobtipannursurotiApokendagiti wagasna

29KetitidaytaatiempoanatayniAbraham,iti maikasangapuloketlimaatawentipanagbiagdaJacob kenEsau,dagitiannakniIsaac,ketaminngaal-aldawni Abrahamketsangagasutpitopuloketlimaatawen,ket natayketnaummongkadagititattaonaitinasayaata kinalakay,lakaykennapnekkadagitialdaw,ketintabonda IsaackenIsmaelngaannakna

30KetidinadamagdagitiagnanaeditiCanaananatayenni Abraham,immaydaaminakaduadadagitiariken prinsipedakenaminatattaodatapnoitabondaniAbraham 31KetaminngaagnanaeditidagatiHaran,kenamina pamiliaitibalayniAbraham,kenamindagitiprinsipeken dadakkel,kendagitiannakniAbrahambabaenkadagiti kamalala,immaydaaminidinadamagdatiipapatayni Abraham,ketsinublatdatikinamanangngaasiniAbraham, ketliniwliwadaniIsaacngaanakna,ketintabondani AbrahamitirukibaginatangnakenEfronaHeteoken dagitiannakna,maipaayitisanikuamaysaalugara pagitaneman

32KetaminngaagnanaeditiCanaan,kenamindagidiay nakaam-ammokenAbraham,nagsangitdagapuken Abrahamitiinteroatawen,ketlallakikenbabbainagdungawdakenkuana

33Ketamindagitibabassitngaubbing,kenaminnga agnanaeditidaganagsangitdagapukenAbraham,ta naimbagniAbrahamkadakuadaamin,kengaputanalinteg anakikaduaitiDioskenkadagititattao

34KetawantitimmakderataoanagbutengitiDiosakas kenniAbraham,tanagbutengitiDiosnamanipud

kinaubingna,kennagserbiitiApo,kennapanitiamina dalannabayattipanagbiagna,manipudkinaubingna aginggaitialdawtiipapatayna

35KetniJehovaaddakencuanaketinispalnaisuna manipuditipammagbaganiNimrodkendagititattaona, ketidinakigubatkadagitiuppatngaaritiElampinarmekna ida

36Ketinyegnaamindagitiannaktidagaitipanagserbiiti Dios,ketinsuronaidakadagitidalantiApo,ken pinagammonaidaitiApo

37Ketnangbukelitimaysaakabakiranketnangimulaiti kaubasanitidayta,ketkanayonngainsagananaititoldana tikarnekeninumenkadagidiaylumasatitidaga,tapno mapnekdatibagbagidaitibalayna

38KetniApoDiosinispalnatienteroadagagapuken Abraham.

39KetkalpasantiipapatayniAbrahamatiDios binendisionannatianaknaaniIsaackendagitiannakna, ketnakikaduatiApokenniIsaacakasitikaaddanakenni amanangaAbraham,taniIsaactinungpalnaamindagiti bilintiApoakasitiimbilinkenkuananiAbrahamnga amana;saananagturongitikannawanwennoitikannigid manipuditimakannawanadanangaimbilinkenkuanani amana

KAPITULO27

1KetniEsauitidaytaatiempo,kalpasantiipapatayni Abraham,masansanamapanititalontapnoaganup

2KetniNimrodngaaritiBabel,isumetlaengniAmrafel, masansanmetamapanakaduanadagitimannakabalina tattaonatapnoaganupititay-ak,kenmakipagpagna kadagititattaonaitilamiistialdaw

3KetniNimrodsalimetmetannaniEsauitiaminngaalaldaw,tanabukeltiimonitipusoniNimrodmaibusorken Esauitiaminngaal-aldaw

4KetitimaysangaaldawnapanniEsauititalontapno aganup,ketnasarakanniNimrodamagmagnaidiaylet-ang akaduanatiduaatattaona

5Ketaminamannakabalinatattaonakendagititattaona addadakenkuanaidiaylet-ang,ngemimmadayoda kenkuana,ketpimmanawdakenkuanaitinagdudumaa direksiontapnoaganup,ketniEsaunaglemmengparaken Nimrod,ketnaglemmengparakenkuanaidiaylet-ang

6Ketsaanngaam-ammoniNimrodkendagititattaonaa kaduana,ketmasansanamagmagnaniNimrodkendagiti tattaonaititalonitinalamiisngaaldaw,kentapno maammuandanosadinotiagan-anupdagititattaonaiti talon

7KetdimtengniNimrodkentiduaatattaonaakaduanaiti lugarayanda,idikellaatanangruginiEsaumanipuditi paglemlemmenganna,ketinruarnatikampilanna,ket nagdardarasketnagtarayanapankenNimrodket pinutednatiulona

8KetniEsaunakirangetitidesperadokadagitiduaalallaki akaduaniNimrod,ketidiimmawagdakenkuana,niEsau timmaliawkadakuadaketkinabilnaidaaginggaanatay babaentikampilanna

9KetamindagitimannakabalinalallakiniNimrod,a nangpanawkenkuanaamapanitilet-ang,nangngegdati ikkisitiadayo,ketnaammuandatitimekdagidiayduaa

lallaki,ketnagtaraydaamangammoitimakagapuitidayta, idinasarakandatiaridakendagitiduaalallakiakaduanaa nakaiddaanatayitilet-ang

10KetidinakitaniEsaudagitimannakabalinalallakini Nimrodngaumayitiadayo,nagtalaw,ketitikasta nakalibas;ketinnalaniEsaudagitinapapategapagan-anay niNimrod,ngaimpatawidtiamaniNimrodkenNimrod, kenbabaenitidaytainabakniNimroditiinteroadaga,ket nagtaraykeninlemmengnadagitoyitibalayna

11KetinnalaniEsaudagitaakawesketnagtarayasimrek itisiudadgapukadagititattaoniNimrod,ketimmayiti balayniamanaanabannogkennabannoggapuiti pannakidangadang,ketsisasaganaamatayitiladingitidi immasidegitikabsatnaaniJacobketnagtugawiti sanguananna

12KetkinunanakenniJacobakabsatna,Adtoymatayak itangaaldaw,ketapayngarudakayatkotikalintegannga inauna?KetniJacobnagtignayanainsiribankenniEsau itidaytoyabanag,ketinlakoniEsautikalintegannanga inaunakenJacob,gaputainyegdaytoytiApo

13KettibingayniEsauitikuebatitalontiMacpela,a ginatangniAbrahamkadagitiannacniHettapno tagikuaennatipagitaneman,inlakometniEsaukenJacob, ketginatangniJacobamindagitoymanipudkenEsaua kabsatnagapuitipateganaited.

14KetinsuratniJacobtipakabuklandaytoyitimaysaa libro,ketpinaneknekannadaytoykadagitisaksi,ket sinelioanna,kettilibronagtalinaeditiimaniJacob.

15KetidinatayniNimrodngaanakniCus,intag-aydagiti tattaonaketinsangpetdaisunagapuitipanagsiddaaw,ket intabondaisunaitisiudadna,ketamindagitialdawa panagbiagniNimrodketduagasutketsangapuloketlima atawenketnatay

16KetdagitialdawapanagturayniNimrodkadagititaoiti dagaketsangagasutwalopuloketlimaatawen;ketnatay niNimrodbabaentikampilanniEsaugapuitibainken panangumsi,kettibin-iniAbrahamtinangpatauditi ipapataynaakasitinakitanaititagtagainepna

17KetitiipapatayniNimrodnabingaytipagariannaiti aduapannakabingbingay,ketamindagidiayapasetnga inturayanniNimrodketnaisublikadagitiagsasarunonga aritidaga,anangpasublikadakuadakalpasantiipapatayni Nimrod,ketamindagititattaoitibalayniNimrod nabayagenanaadipenkadagitiaminadaddumangaariti daga

KAPITULO28

1Ketkadagidingaaldaw,kalpasantiipapatayniAbraham, itidaytaatawennangyegtiApoitinakaroabisinitidaga, ketbayattipanagrairatibisinitidagatiCanaan, timmakderniIsaacasumalogidiayEgiptogapuitibisin, kasitiinaramidniamanangaAbraham 2NagparangtiApoitidaytaarabiikenIsaacketkinunana kenkuana,DikabumabaidiayEgiptonodikettumakderka ketmapankaidiayGerar,kenAbimelecngaaridagiti Filisteo,ketagtalinaedkasadiayaginggangaagsardengti bisin

3KettimmakderniIsaacketnapanidiayGerar,kas imbilintiApo,ketnagtalinaedsadiayitiinteroatawen.

4KetididimtengniIsaacidiayGerar,nakitadagititattao itidagaanapintastilanganiRebeccangaasawana,ket dinamagdagititattaotiGerarkenIsaacmaipapaniti asawana,ketkinunana,Isuketkabsatkoababai,ta nagbutengamangibagangaisutiasawanadilaketta papatayendagititattaoitidagagapukenkuana

5KetdagitiprinsipeniAbimelecnapandaket indaydayawdatibabaiitiari,ngemsaannaidaa simmungbat,kensaannangainasikasodagitisasaoda

6NgemnangngegnangaibagbagadangaindeklaraniIsaac akabsatna,isungainlimedtiaridaytoyitiunegna

7KetidinabatiniIsaacititalloabulanitidaga,timmaliaw niAbimelecititawa,ketnakitana,ketadtoyniIsaac makiay-ayamkenRebeccangaasawana,taniIsaac nagnaeditimakinruarabalayakukuatiari,itikastati balayniIsaacaddaitisangotibalaytiari.

8KettiarikinunanakenIsaac,Aniadaytoynga inaramidmokadakamiitipanangibagamitiasawam,Isuket kabsatkoababai?aniananalakaamaysakadagiti naindaklanalallakidagititattaotinakikaiddakenkuana, ketkayatmoidinngainyegkadakamitibasol

9KetniIsaackinunanakenAbimelec,Gaputa mabutengakamangannomatayakgapuitiasawak,gapuna kinunak,Isutikabsatkoababai

10ItidaytaatiempoimbilinniAbimeleckadagitiamina prinsipenakendadakkelatattaona,ketinnaladadaIsaac kenRebeccangaasawanaketindatagdaidaitisanguananti ari.

11Ketimbilintiaringaikawesdaidakadagitipagan-anay tiprinsipe,ketpagsakayandaidakadagitikalsadatisiudad, keniwaragawagdaitisanguanandaitiinteroadaga,a kunkunada,Daytoytilalakikendaytoytiasawana; siasinomanamangsagiditidaytoyalalakiwennoti asawana,siguradoamatay.KetnagsubliniIsaacakaduana tiasawanaitibalaytiari,ketnakikaduatiApokenniIsaac ketnagtultuloyanagdakkelkenawantikurangna

12KetpinagsapultiAponiIsaacitipaboritiimatangni Abimelec,kenitiimatangdagitiaminngaiturayanna,ket nagtignayanaimbagniAbimeleckenniIsaac,tanalagip niAbimelectisapatakentitulagngaaddaitinagbaetanti amanakenAbraham

13KetniAbimeleckinunanakenIsaac,Adtoytienteroa dagaitisanguanam;agnaedkaitisadinomanakasla nasayaatitiimatangmoaginggangaagsublikaitidagam; ketintedniAbimelecniIsaackadagititalonkenkaubasan kentikasayaatanapasettidagatiGerar,tapnoagmulaken agapitkenmangankadagitibungatidagaaginggaa lumabaskomadagitialdawtibisin.

14KetnagmulaniIsaacitidaytaadaga,ketimmawatiti maminsangagasutitiisumetlaengatawen,ket binendisionantiApo

15Dimmakkeltilalaki,ketaddaankadagitiarbanken tarakenkenaduabunggoydagitiadipen

16KetidilimmabasdagitialdawtibisinnagparangtiApo kenniIsaacketkinunanakencuana,Bumangonka, rummuarkamanipuditidaytoyadissoketagsublikaiti dagam,itidagatiCanaan;kettimmakderniIsaacket nagsubliidiayHebronngaaddaitidagatiCanaan,isuken aminakukuanaakasimbilintiApokenkuana

17KetkalpasandaytoynatayniSelacngaanakidiay Arpacsaditidaytaatawen,ngaisutimaikasangapuloket

waloatawentipanagbiagdaJacobkenEsau;ketuppata gasuttallopulokettalloatawentipanagbiagniSelacket natay

18ItidaytaatiempoimbaonniIsaactiub-ubingnga anaknaaniJacobitibalaydaSemkenEber,ket naammuannadagitibilinniJehova,ketnagtalinaedni JacobitibalaydaSemkenEberititallopuloketduaa tawen,ketsaananapanniEsauakabsatna,tasaanakayat timapan,ketnagtalinaeditibalayniamanaitidagati Canaan

19Kanayonngaagan-anupniEsauitikataltalonantapno iyawidnatimagun-odna,kastametniEsauitiaminnga aldaw.

20KetniEsauketmaysaanainlasagankenmanangallilaw atao,maysaamangan-anupitipusodagititattaoken mangabbongkadakuada,kenniEsaumaysaamaingela taoititalon,ketitipanaglabastipanawennapanakasiti gagangayngaaganup;ketimmayaginggaititalontiSeir, isumetlaengtiEdom.

21KetnagtalinaedisunaitidagatiSeirngaagan-anupiti talonitimakatawenkenuppatabulan

22KetniEsaunakitanaidiaydagatiSeirtianakababaiti maysaalalakiataga-Canaan,kettinagannaketJehudit, ngaanakniBeeri,ngaanakniEfer,manipudkadagiti pamilianiHetngaanakniCanaan.

23KetniEsauinnalanaisunaakasasawa,ketimmay kencuana;uppatapulotitawenniEsauidiinnalana,ket impanisunaidiayHebron,tidagaapagnaedanniamana, ketnagnaedsadiay

24Ketnapasamakkadagidingaaldaw,itimaikasangagasut ketsangapuloatawentibiagniIsaac,ngaiti maikalimapuloatawentibiagniJacob,itidaytaatawen natayniSemngaanakniNoe;Innemagasuttitawenni Semidinatay.

25IdinatayniSemnagsubliniJacobitiamanaidiay HebronngaaddaitidagatiCanaan

26Ketitimaikalimapuloketinnematawentipanagbiagni Jacob,immaydagititattaomanipudHaran,ketnaibagaken RebeccamaipapanitikabsatnaaniLabanngaanakni Betuel.

27TatiasawaniLabanketlupeskadagidingaaldaw,ket awantiannakna,kenkastametdagitiaminngaadipennaa babbaiawantiinyanaknakenkuana.

28Kalpasanna,linagiptiAponiAdinasngaasawani Laban,ketnagsikogkennangipasngayitisinginngaannak ababbai,ketniLabaninawagannatinagandagitiannakna ababbai,tinagantiinaunaaniLea,kentinaganniRaquel tiub-ubing.

29Ketimmaydagidiayatattaoketimbagadadagitoya banagkenniRebecca,ketnagrag-ounayniRebeccagapu tasinarungkarantiApotikabsatnakennaaddaanitiannak

KAPITULO29

1KetniIsaacngaanakniAbrahamlumakaykenlumakay, ketnadagsendagitimatanabayattipanaglakayna; nasipngetdakendidamakakita.

2ItidaytaatiempoinayabanniIsaacniEsaungaanakna, akunkunana,Alaem,pangngaasimkenka,tiigammo,ti bangamkenpanam,tumakderkaketrummuarkaititalon ketmangalakaniakitikarnetiuleg,ketmangaramidka

kaniakitinasam-itakarneketiyegkokaniak,tapno manganaktapnobendisionankasakbaytiipapatayko,kas itanagbalinakalakaykenubanan

3KetinaramidniEsauticasta;ketinnalanatiigamnaket napanititalontapnoaganupitikarnetiuleg,kasiti gagangay,tapnoiyegnaitiamanakasimbilinnakenkuana, tapnobendisionanna

4KetnangngegniRebeccaaminasasaongainsaoniIsaac kenEsau,ketnagdardarasketinayabannaniJacobnga anakna,akunkunana,Kastoytiinsaoniamamkenni kabsatmoaniEsau,ketkastoytinangngegko,itangarud agdardaraskaketaramidemtiibagakkenka

5Bumangonkaketmapanka,pangngaasim,itiarbanket iyegnakkaniaktiduaanasayaatngaurbonakalding,ket alaektinasam-itakarneparakenamam,ketiyegmoti nasam-itakarneakanennasakbayngaumaytikabsatmo manipuditipanangkamat,tapnobendisionannakaniamam 6KetnagdardarasniJacobketinaramidnatiimbilinni inana,ketinaramidnatinasam-itakarneketinyegnaiti sanguananniamanasakbayadimtengniEsaumanipuditi panangkamatna

7KinunaniIsaackenJacob,Siasinoka,anakko?Ket kinunana,SiaktiinaunangaanakmoaniEsau,inaramidko tiimbilinmokaniak,itangarudtumakderka,pangngaasim, ketmangankaitipanaganupko,tapnobendisionannakti kararuamakasitipanagsaomokaniak

8KettimmakderniIsaacketnangankenimminum,ket naliwliwatipusona,ketbinendisionannaniJacobket pimmanawniJacobitiamana;ketapamanabinendisionan niIsaacniJacobkenimmadayokenkuana,adtoyimmayni Esaumanipuditipanaganupnamanipudititalon,ket nangaramidmetitinasam-itakarneketinyegnakenamana tapnokanennakenbendisionanna

9KetniIsaackinunanakenEsau,Ketsiasinotinangalaiti karnetiulegketnangiyegkaniaksakbayngaimmaykaken siasinotibinendisionak?KetammoniEsaungainaramid daytoyakabsatnaaniJacob,ketsimgedtipungtotniEsau maibusoritikabsatnaaJacobgaputainaramidnatikastoy kenkuana

10KetkinunaniEsau,Saankadingaumisoti pannakaawagnaitiJacob?tanaminduaasinukatannak, inikkatnatikalintegakkasinaunaketitainikkatnati bendisionko;ketnagsangitunayniEsau;ketidinangngeg niIsaactitimekniEsaungaanaknangaagsangsangit, kinunaniIsaackenEsau,Aniatimaaramidak,anakko, immaytikabsatmoasisisiribketinnalanatibendisionmo; ketniEsauginurananiJacobakabsatnagapuitibendision ngaintedkenkuananiamana,ketnarungsotunayti pungtotnamaibusorkenkuana

11KetniJacobnagbutengunayitikabsatnaaniEsau,ket timmakderketnagtalawitibalayniEberngaanakniSem, ketnaglemmengsadiaygapuitikabsatna,ketniJacob innemapulokettallotitawennaidirimmuarmanipuditi dagatiCanaanmanipudHebron,ketniJacobnaglemmeng itibalayniEberitisangapuloketuppatatawengapuken niEsauakabsatna,ketsadiayintultuloynangaadalenti kabsatnadagitiwagastiApokendagitibilinna.

12KetidinakitaniEsauanagtalawniJacobkennakalibas kenkuana,kennasikapanagun-odniJacobtibendision, idinniEsaunagladingitunay,ketnariribukmetitiamana keninana;kettimmakdermetketinnalanatiasawanaket

pimmanawmanipuditiamanakeninanaitidagatiSeir,ket nagnaedisunasadiay;ketniEsaunakitanasadiaytimaysa ababaimanipudititengngadagitiannakababbainiHeta tinagannaketBosmat,ngaanakniElonaHeteo,ketisu innalanakasasawaamainayonitiimmunangaasawana, ketniEsaupinanaganannaitiAda,akunkunanaati bendisionketitidaytaapanawenlimmasatmanipud kenkuana.

13NagnaedniEsauitidagatiSeiritiinnemabulanadina nakitatiamanakeninana,ketkalpasannainnalaniEsau dagitiassawanakettimmakderketnagsubliitidagati Canaan,ketinkabilniEsautiduangaassawanaitibalayni amanaidiayHebron.

14KetdagitiassawaniEsaurinukerdakenpinagpungtotda daIsaackenRebeccababaenkadagitiaramidda,tasaanda anagnakadagitidalantiApo,nodiketnagserbidakadagiti didiostiamadaakayokenbatoakasitiinsuroniamada kadakuada,ketnadangkesdangemniamada

15Ketnapandasigunitidakesatarigagaytipusoda,ket nagidatonkennangpuordaitiinsensokadagitiBaalim,ket nabannogdaIsaackenRebeccakadakuada

16KinunaniRebecca,Nabannogakitibiagkogapu kadagitiannakababbainiHet;nomangasawaniJacobiti asawakadagitiannakababbainiHet,akaskadagitoya kaputotandagitiannakababbaitidaga,aniangarudti pagimbagantibiagkaniak?

17KadagidingaaldawnagsikogniAdangaasawaniEsau ketnangipasngaykenkuanaitimaysangaanakalalaki,ket niEsaupinanaganannatianakanayanakkenkuananga Elifaz,ketinnemapuloketlimatitawenniEsauidi impasngayna.

18KetnatayniIsmaelngaanakniAbrahamkadagidinga aldaw,itimaikanemapuloketuppatatawentipanagbiag niJacob,ketamindagitialdawapanagbiagniIsmaelket sangagasuttallopuloketpitoatawenketnatay

19KetidinangngegniIsaacanatayenniIsmaelnagdungawisuna,ketniIsaacnagdung-awkenkuanaitiadunga aldaw

20Ketitingudotisangapuloketuppatatawena panagnaedniJacobitibalayniEber,tinarigagayanni Jacobamakitatiamanakeninana,ketimmayniJacobiti balaytiamanakeninanaidiayHebron,ketkadagidinga aldawnalipatanniEsautiinaramidniJacobkenkuanaiti panangalakenkuanaitibendisionkadagidingaaldaw

21KetidinakitaniEsauniJacobngaumas-asidegiti amanakeninananalagipnatiinaramidniJacobkenkuana, ketnakapungtotunaykenkuanaketinkagumaannaa patayen.

22KetniIsaacngaanakniAbrahamlakayken nataenganen,ketkinunaniEsau,Itaumas-asidegenti tiemponiamakamasapulamatay,ketintonmatay, patayektoniJacobakabsatko.

23KetnaibagadaytoykenniRebecca,ketnagdardarasket imbaonnaketinayabannaniJacobngaanakna,ket kinunanakenkuana,Tumakderka,mapankaagtalawidiay HarankenniLabanakabsatko,ketagtalinaedkasadiayiti sumagmamanoatiempo,aginggaamaikkattipungtotti kabsatmokenkaketkalpasannaagsublikanto

24KetniIsaacinayabannaniJacobketkinunanakencuana, Dicamangalaitiasawamanipudcadagitiannacababbaiti Canaan,tacastoytiimbilinniamatayongaAbrahama

maibatayitisaotiApongaimbilinnakencuana,a kunkunana,Itikaputotmoitedkontodaytoyadaga;no tungpalendagitiannakmotitulagkongainaramidkokenka, aramidektometkadagitiannakmotiimbagakkenkaket diaktobaybay-anida.

25Itangarudanakkodumngegititimekko,itiaminnga ibilinkokenka,ketliklikamtimangasawaitiasawa manipudkadagitiannakababbaitiCanaan;bumangonka, mapankaidiayHaranitibalayniBetuelngaamaniinam, ketmangalakaitiasawamanipudsadiaymanipudkadagiti annakababbainiLabanakabsatniinam

26Ngarud,agannadkaamangannomalipatamtiApoa Diosmokenaminadalannaitidagaapapanam,ket makitimpuyogkakadagititaotidagaketsurotemti kinaubbawketbaybay-amtiApoaDiosmo

27NgemintondumtengkaitidagaagserbikasadiayitiApo, dikaagsubliitikannawanwennoitikannigidmanipuditi dalanngaimbilinkokenkakennasursurom

28KetikkannakakomatiMannakabalin-aminaDios paraburitiimatangdagititaoitidaga,tapnomakaasawaka sadiayitiasawaamaibatayitipinilim;maysaanaimbag kennalintegkadagitidalantiApo.

29KetsapaykomataitedtiDioskenkakenitibukelmoti bendisionniamamngaAbraham,ketpagbalinennakanga agbungakenmangpaadukenka,ketagbalinkakomaa bunggoydagititaoitidagaapapanam,ketsapaykomata isublinakatiDiositidaytoyadaga,tidagaapagnaedanni amam,ngaaddaankadagitiannakkenbuyogentidakkela kinabaknang,buyogentirag-okenbuyogentiragsak

30KetnalpasniIsaacabinilinkenniJacobken binendisionanna,ketinikkannaitiaduasagut,agramanti pirakkenbalitok,ketpinapanawna;ketdimngegniJacob itiamanakeninana;inagkannaidakettimmakderket napanidiayPadan-aram;ketpitopuloketpitotitawenni JacobidirimmuarmanipuditidagatiCanaanmanipud Beerseba

31KetidinapanniJacobamapanidiayHaran,inayabanni EsautianaknaaniElifaz,ketsililimedanagsaokenkuana, akunkunana,Ita,agdardaraska,alaemtikampilanmoiti imamketkamatemniJacobketlumabaskaitidalan,ket aglemlemmengkakenkuana,ketpatayembabaenti kampilanmoitimaysakadagitibantay,ketalaemamina kukuanaketagsublika.

32KetniElifazngaanakniEsauketmaysangaaktiboa taokennalaingitipanaakasitiinsurokenkuananiamana, kenisuketmaysaanalatakamangnganupititalonken maysaamaingelatao

33InaramidniElifaztiimbilinniamana,ketsangapuloket tallotitawenniElifazitidaytaatiempo,kettimmakderni Elifazketnapanketinkuyognatisangapuloakakabsatni inanaketkinamatnaniJacob

34KetsinurotnaanaimbagniJacob,ketnaglemmengpara kenkuanaitibeddengtidagatiCanaanakasunganiti siudadtiSiquem

35NakitaniJacobniElifazkendagititattaonaa mangkamkamatkenkuana,ketnagtakderniJacobitilugar apapananna,tapnomaammuannanoaniadaytoy,tadina ammotibanag;ketinguyodniElifaztikampilannaket intuloynangaimmabante,isukendagititattaona,nga agturongkenJacob;ketkinunaniJacobkadakuada,Aniati

pakainaigankadakayongaimmaykayoditoy,kenaniati kaipapanantipanangkamatyobabaenkadagitikampilanyo.

36KetniElifazimmasidegkenJacobketsimmungbatket kinunanakencuana,Kastoytiimbilinniamak,ketita ngaruddiaktosumiasikadagitibilinngaintedkaniakni amak;ketidinakitaniJacobanakisaritaniEsaukenni Elifaztapnomangusaritipuersa,immasidegniJacobket nagpakaasikenElifazkenkadagititattaona,akunkunana kenkuana

37Kitaenyoaminngaaddakaniakkenintedkaniakti amakkeninak,amangalakenkakenpumanawmanipud kaniak,ketdidakpatayen,ketmaibilangkomadaytoya banagkenkaakinalinteg.

38KettiApopinakasarakniJacobitipaboritiimatangni ElifazngaanakniEsau,kendagititattaona,ket impangagdatitimekniJacob,ketsaandaapinatay,ketni ElifazkendagititattaonainnaladaaminasanikuaniJacob agramantipirakkenbalitokngainyegnamanipud Beerseba;awantiimbatidakenkuana.

39KetniElifazkendagititattaonapimmanawdakenkuana ketnagsublidakenEsauidiayBeerseba,ketimbagada kenkuanatiaminanapasamakkadakuadakenJacob,ket inteddakenkuanatiaminngainnaladakenJacob

40NagpungtotniEsaukenniElifazngaanaknaken kadagititattaonaakaduana,agsipudtasaandaapinatayni Jacob

41KetsimmungbatdaketkinunadakenEsau,Gaputa nagpakaasiniJacobkadakamiitidaytoyabanagaditay papatayenisuna,napalalotiasimikenkuana,ketinnalami aminakukuanaketinyegmikenka;ketinnalaniEsauamin apirakkenbalitokngainnalaniElifazkenJacobket inkabilnaidaitibalayna

42ItidaytaatiempoidinakitaniEsauabinendisionanni IsaacniJacob,ketbinilinnakenkuana,akunkunana,Dika mangasawaitiasawamanipudkadagitiannakababbaiti Canaan,kendakesdagitiannakababbaitiCanaaniti imatangdaIsaackenRebecca.

43Kalpasanna,napanitibalayniIsmaelngaulitegna,ket malaksidkadagitiin-inaunangaassawana,innalanani MaclatngaanakniIsmaelakabsatniNebayotkasasawa.

KAPITULO30

1KetniJacobrimmuarngaintuloynatidalannanga agturongidiayHaran,ketdimtengaginggaitibantayMoria, ketnagdagussadiayitiinteroarabiiitiasidegtisiudadti Luz;ketnagparangtiAposadiaykenJacobitidaytaarabii, ketkinunanakenkuana,SiaktiApoaDiosniAbrahamken tiDiosniIsaacngaamam;tidagaanakaiddaamitedko kenkakenkadagitibukelmo

2Ketadtoyaddaakkenkaketsalimetmetankaiti sadinomanapapanam,ketpaaduektodagitibukelmoakas kadagitibituentiLangit,ketpagtinnagkoamindagiti kabusormoitisanguanam;ketintonmakigubatdakenka saandantongaagballigikenka,ketisublikantoitidaytoya dagabuyogentirag-o,buyogendagitiannak,kenbuyogen tidakkelakinabaknang.

3KetnariingniJacobmanipudititurognaketnagrag-o unayitiparmataanakitana;ketpinanaganannadaytaa lugaritiBethel.

4KettimmakderniJacobmanipuditidaytaalugara napalalotiragsakna,ketidimagnanariknanatikinalag-an dagitisakanagapuitirag-o,ketnapanmanipudsadiayiti dagadagitiannaktiDaya,ketnagsubliidiayHaranket insaadnaitiasidegtibubontipastor.

5Ketnakasaraksadiayitisumagmamanoalallaki; naggapuidiayHarantapnoipakandagitiarbanda,ket nagsaludsodniJacobkadakuada,ketkinunada,TagaHarankami

6Kinunanakadakuada,Am-ammoyokadiniLabannga anakniNahor?ketkinunada,Am-ammomiisuna,ket adtoyumaytianaknaaniRaqueltapnoipakannatiarban niamana.

7Bayatamakisarsaritapaylaengkadakuada,immayni RaquelngaanakniLabantapnoipakannadagitikarneroni amana,taisuketmaysaapastor.

8KetidinakitaniJacobniRaquelngaanakniLabana kabsatniinana,timmarayketinagkanna,ketinngatonati timeknaketnagsangit.

9KetimbaganiJacobkenniRaquelngaisuketanakni Rebeccaakabsatniamana,ketnagtarayniRaquelket imbaganakenamana,ketintultuloyniJacobtinagsangit gaputaawantiiyegnaitibalayniLaban

10KetidinangngegniLabanngaimmayniJacobnga anaktikabsatnaababai,nagtarayketinagkankeninarakup keninserreknaitibalayketinikkannaititinapay,ket nangan

11InsalaysayniJacobkenLabantiinaramidkenkuanani Esauakabsatna,kentiinaramidkenkuananiElifaznga anaknaitidalan

12NagnaedniJacobitibalayniLabanitimaysaabulan, ketnangankenimminumniJacobitibalayniLaban,ket kalpasannakinunaniLabankenJacob,Ibagamkaniakno aniatitangdanmo,takasanoamakapagserbikakaniaknga awanserserbina?

13KetawantiannakniLabannodilaengdagitiannaka babbai,kendagitidaddumangaassawakenadipennaa babbaiketlupespaylaengkadagidingaaldaw;ketdagitoy tinagandagitiannakababbainiLabanngainyanak kenkuananiAdinangaasawana;tinagantiinaunaketLea kentinagantiub-ubingketRaquel;ketnadungngoti panagkitaniLea,ngemnapintaskennaparaburniRaquel, ketinayatniJacob.

14KetniJacobkinunanakenLaban,Agserbiakkencaiti pitoatawenparakenniRaquelngaub-ubingngaanakmo ababai;ketimmanamongniLabanitidaytoyketnagserbi niJacobkenniLabanitipitoatawenparaitibalasangnaa niRaquel.

15KetitimaikaduaatawenapanagnaedniJacobidiay Haran,ngaisutimaikapitopuloketsiamatawenti panagbiagniJacob,itidaytaatawennatayniEbernga anakniSem,uppatagasutinnemapuloketuppatti tawennaidiipapatayna

16KetidinangngegniJacobanatayenniEbernagladingit unay,ketnagdung-awkennagdung-awkenkuanaitiadu ngaaldaw

17KetitimaikatloatawenapanagnaedniJacobidiay Haran,niBosmatngaanakniIsmaelngaasawaniEsau, nangipasngaykenkuanaitimaysangaanakalalaki,ketni EsaupinanaganannaitiReuel.

18KetitimaikapatatawentipanagnaedniJacobitibalay niLaban,sinarungkarantiAponiLabanketlinagipna isunagapukenJacob,ketnayanakkenkuanadagitiannaka lallaki,kettiinaunangaanaknaketniBeor,timaikadua ketniAlib,kentimaikatloketniCoras.

19KetintedtiApokenLabantikinabaknangkendayaw, annakalallakikenbabbai,ketimmadutilalakigapuken Jacob.

20KetniJacobkadagidingaaldawnagserbikenLabaniti aminakitatitrabaho,itibalaykenititalon,ketti bendisiontiApoaddaitiaminakukuaniLabanitibalay kenititalon

21KetitimaikalimaatawennatayniJehudit,ngaanakni Beeri,asawaniEsau,idiaydagatiCanaan,ketawanti annaknaalallakinodilaengannakababbai

22Ketdagitoytinagandagitiannaknaababbainga inyanaknakenEsau,tinagantiinaunaketMarzit,kenti nagantiinaudiketPuit

23KetidinatayniJehudit,timmakderniEsauketnapan idiaySeirtapnoaganupititalon,kasitigagangay,ket nagnaedniEsauitidagatiSeiritinabayag

24KetitimaikanematawenniEsaunangasawaitiasawa, malaksidpaykadagitidaddumangaassawana,niAlibama, ngaanakniZebeonaHeveo,ketniEsauimpanisunaiti dagatiCanaan.

25NagsikogniAlibamaketnangipasngaykenEsauiti tallongaannakalallaki,daYeus,Yaalan,kenKora 26Ketkadagidingaaldaw,itidagatiCanaan,addaririiti nagbaetandagitiagpaspastorniEsaukendagiti agpaspastorkadagitiagnanaeditidagatiCanaan,taadu unaydagitibakakensanikuaniEsautapno makapagtalinaeditidagatiCanaan,itibalayniamana,ket saanakabaelantidagatiCanaangapukadagititarakenna 27KetidinakitaniEsaungaimmadutipanagsusupiatna kadagitiagnanaeditidagatiCanaan,timmakderket innalanadagitiassawanakendagitiannaknaalallakiken dagitiannaknaababbai,kenaminakukuana,kendagiti bakaakukuana,kenaminasanikuaanagun-odnaitidaga tiCanaan,ketpimmanawmanipudkadagitiagnanaediti dagangaagturongitidagatiSeir,kenniEsaukenamina kukuananagnaedisunaitidagatiSeir 28NgemsagpaminsanamapankitaenniEsautiamana keninanaidiaydagatiCanaan,ketnakiasawaniEsau kadagitiHoreo,ketintednadagitiannaknaababbai kadagitiannakniSeir,tiHoreo 29KetintednatiinaunangaanaknaaniMarzitkenniAna, ngaanakniZebeon,akabsatniasawana,ketniPuit intednakenAzar,ngaanakniBilhanaHoreo;ketnagnaed niEsauitibantay,isukendagitiannakna,ketnabungada kenimmaduda

KAPITULO31

1Ketitimaikapitoatawen,nalpastipanagserbiniJacob itipanagserbinakenLaban,ketkinunaniJacobkenni Laban,Itedmokaniaktiasawak,tanatungpalendagiti aldawtipanagserbik;ketinaramidniLabantikasta,ket inummongdaLabankenJacobdagitiaminataoitidaytaa dissoketnangaramiddaitipadaya

2KetitimalemimmayniLabanitibalay,ketkalpasanna immaysadiayniJacobakaduanadagititattaoitipiesta,ket inddepniLabantiaminasilawngaaddasadiayitibalay

3KinunaniJacobkenniLaban,Apayngaar-aramidem daytoykadakami?ketinsungbatniLaban,Kastati kaugalianmingaagtignayitidaytoyadaga

4KetkalpasannainnalaniLabantibalasangnaaniLea, ketinyegnakenJacob,ketimmaykenkuanaketsaannga ammoniJacobngaisuniLea

5KetniLabanintednatibalasangnaaniLeaababaia babaianiZilpakasadipenababai

6Ketammodagitiaminatattaoitipiestatiinaramidni LabankenJacob,ngemsaandangaimbagadaytaken Jacob

7Ketamindagitikaarrubaimmaydaitidaytaarabiiiti balayniJacob,ketnangankenimminumdakennagrag-oda, kennagtokaritisangoniLeakadagititimbre,kenkadagiti sala,ketsimmungbatdaitisangoniJacob,Helea,Helea

8KetnangngegniJacobdagitibalikasdangemdina naawatantikaipapananda,ngemimpagarupnaamabalina kastatiugalidaitidaytoyadaga

9Ketinsaodagitikaarrubadagitoyasasaoitisanguananni Jacobbayattirabii,ketnaiddepamindagitisilawitibalay niLabanitidaytaarabii

10Ketitibigat,idinagparangtilawagtialdaw,timmaliaw niJacobitiasawanaketnakitana,ketadtoyniLeaa nakaiddaitibarukongna,ketkinunaniJacob,Adtoyita ammokonnoaniatikinunadagitikaarrubaidirabii,Helea, kinunada,ketdiakammo

11InayabanniJacobniLabanketkinunanakenkuana, Aniadaytoyngainaramidmokaniak?Pudnoanagserbiak kenkaparakenRaquel,ketapayngainallilawnakket intedmokaniakniLea?

12KetniLabansimmungbatkenJacob,akunkunana, Saanacastatimaaramiditilugarmingaitedtiub-ubingiti sangoanantipanglakayenitangarudnokayatmongaalaen tikabsatnaababai,isut’alaemkenkaparaitipanagserbia pagserbiamkaniakitisabalipayapitoatawen

13InaramidniJacobtikasta,ketinasawanametniRaquel, ketpitopayatawenanagserbikenLaban,ketimmaymet niJacobkenRaquel,ketad-addangainayatnaniRaquel ngemniLea,ketintedniLabankenkuanatiadipennaani Bilhakasadipenababai.

14KetidinakitatiApoaguraenniLea,linuktantiApoti aanakanna,ketnagsikogkennangipasngaykenJacobiti uppatngaannakalallakikadagidingaaldaw.

15Ketdagitoytinagnaganda,RubenSimeon,Levi,ken Juda,ketkalpasannapinanawannatipanagpasngay.

16KetitidaytaatiemponalupesniRaquel,ketawanti annakna,ketinapalniRaqueltikabsatnaaniLea,ketidi nakitaniRaquelngaawantiannaknakenJacob,innalana niBilhangaadipenna,ketnangipasngaykenJacobitidua ngaannakalallaki,daDankenNeftali

17KetidinakitaniLeaapinanawannatipanagpasngay, innalanamettiadipennaaniZilpa,ketintednakenJacob kasasawa,ketimmaymetniJacobidiayZilpa,ket nangipasngaymetkenJacobitiduangaannakalallaki,da GadkenAser

18KetnagsikogmanenniLeaketnangipasngaykenJacob kadagidingaaldawitiduangaannakalallakikenmaysaa

babai,ketdagitoytinagnaganda,Isacar,Zebulon,kenDina akabsatdaababai.

19KetniRaquelketlupespaylaengkadagidingaaldaw, ketnagkararagniRaquelitiApoitidaytaatiempo,ket kinunana,OApoDioslaglagipennakketsarungkarannak, ipakpakaasikkenka,taitaibellengnaknilakayko,taawan tiannakkokenkuana

20ItaOApoaDios,denggemtiararawkoitisanguanam, ketkitaemtirigatko,ketikkannakkadagitiannakakasiti maysakadagitiadipenababbai,tapnodiaktonmaibturanti pannakaumsiko

21KetdinengngegtiDiosisunaketlinuktannati aanakanna,ketnagsikogniRaquelketnangipasngayiti maysangaanakalalaki,ketkinunana,InikkattiApoti pannakaumsiko,ketpinanaganannaitiJose,akunkunana, InayonkomatiApoitisabalingaanakalalaki;ketni Jacobagtawenitisiamapuloketmaysaidiimpasngayna 22Itidaytaatiempo,tiinaniJacob,niRebecca,imbaonna niDeborangaanakniUz,kenduangaadipenniIsaacken niJacob

23KetimmaydakenJacobidiayHaranketkinunada kenkuana,ImbaonnakaminiRebeccakenkatapno agsublikaitibalayniamamitidagatiCanaan;ketdimngeg niJacobkadakuadaitidaytoyasinaoniinana

24Itidaytaatiempo,nalpasentisabalipayapitoatawena panagserbiniJacobkenniLabanparakenniRaquel,ket itingudotisangapuloketuppatatawenapanagnaedna idiayHaranakinunaniJacobkenniLaban,itednak kadagitiassawakketpapanawennak,tapnomapanakiti dagak,taadtoynangibaonkaniakninanangkomanipuditi dagaidiayCanaantapnoagsubliakitibalayniamak.

25KetniLabankinunanakencuana,Saanacastatidawatc kenca;nonasarakaktipaboritiimatangmodinakbaybayan;itudingmokaniakdagititangdanmoketitedkoida,ket agtalinaedkaniak

26KetniJacobkinunanakencuana,Daytoytiitedmo caniacatangdan,ngaitangaaldawlumasatcoitiaminnga arbanmoketikkatekcadacuadatitunggalkorderoa nadutdotkennadutdotkendagiticaskayumanggiiti tengngadagitikarnero,kenititengngadagitikalding,ket nokayatmongaaramidendaytoyabanagparakaniak agsubliakketipakankotiarbanmokentarakenidaakasidi damo.

27InaramidniLabantikasta,ketinikkatniLabaniti arbannatiaminngaimbaganiJacobketintednakenkuana 28KetniJacobinkabilnaaminngainnalanaitiarbanni Labanitiimadagitiannaknaalallaki,ketniJacobti mangtartarakenitinatdaitiarbanniLaban.

29KetidinakitadagitiadipenniIsaacngaimbaonnaken JacobasaanenngaagsubliniJacobkadakuadaitidagati Canaanitiamana,pimmanawdangarudkenkuana,ket nagawiddaitidagatiCanaan.

30KetnagtalinaedniDeborakenJacobidiayHaran,ket saananagsubliakaduadagitiadipenniIsaacidiaydagati Canaan,ketniDeboranakipagnaedkadagitiassawaken annakniJacobidiayHaran

31KetniJacobnagserbikenLabanitiinnematawenpay, ketidinagpasngaydagitikarnero,inikkatniJacob manipudkadakuadadagitikasdiaytinagtudokennapitik, kasitiinkeddengnakenLaban,ketinaramidniJacobiti balayniLabanitiunegtiinnematawen,kettilalaki

immaduketimmadukenaddaankadagitibakakenadipen ababbaikenlallakingaadipen,kamelio,kenasno.

32KetaddaanniJacobitiduagasutapangentibaka,ket dagitibakanaketdakkeltikadakkeldakennapintasti langadakennabungadaunay,ketamindagitipamiliadagiti annaktitaotinarigagayandatimangalaitisumagmamano kadagitibakaniJacob,tanarang-aydaunay

33Ketadukadagitiannaktitattaotiimmaytapnomangala itisumagmamanokadagitiarbanniJacob,ketintedni Jacobkadakuadatikarneroamaipaayitimaysangaadipen alalakiwennoadipenababaiwennomaipaayitiasno wennokamelio,wennoaniamanatinarigagayanniJacob kadakuadangainteddakenkuana.

34Ketnagun-odniJacobtikinabaknangkendayawken sanikuababaenkadagitoyapannakilangenkadagitiannak titao,ketdagitiannakniLabaninapaldakenkuanadaytoy adayaw

35Ketitipanaglabastipanawennangngegnadagitisasao dagitiannakniLaban,akunkunada,InikkatniJacobti aminakukuaniamatayo,ketitikukuaniamatayonagunodnaamindaytoyadayag

36KetnakitaniJacobtirupaniLabankendagitiannakna, ketadtoysaanngaagpasangokenkuanakadagidinga aldawakasidi

37KetnagparangtiApokenJacobidiagleppastiinnema tawen,ketkinunanakenkuana,Tumakderka,rummuarkaiti daytoyadaga,ketagsublikaitidagaanakaiyanakanmoket makikuyogakkenka.

38KettimmakderniJacobitidaytaatiempoketinsakayna dagitiannaknakenassawakenaminakukuanakadagiti kamelio,ketnapannapanitidagatiCanaankenniamana ngaIsaac

39KetsaanngaammoniLabanapimmanawniJacob manipudkenkuana,taniLabanketnagpukisitikarneroiti daytangaaldaw

40KettinakawniRaqueldagitiladawanniamana,ket innalanaidaketinlemmengnaidaitikamelioa nagtugawanna,ketintuloyna

41Ketdaytoytiwagasdagitiladawan;itipanangalaiti maysaataongainaunaketpanangpapataykenkuanaken panangikkatitibuokitiulona,kenpanangalaitiasinken panangasinanitiulokenpanangpulotitilana,kalpasanna panangalaitibassitatapiagambangwennomaysaatapia balitokketisuratnatinaganitirabawna,kenpanangikabil ititapiitisiroktidilana,kenpanangalaitiulongaaddaan ititapiitisiroktidilanaketikabilnaitibalay,ken panangsilawkadagitisilawitisangodaytaken panagruknoyitidayta.

42Ketitikanitongaagruknoydaitidaytoy,agsaodaytoy kadakuadaitiaminabanagadawatendaitidaytoy,babaen tibilegtinagananaisuratitidaytoy

43Ketdaddumaaramidendaidakadagitipiguratitao,iti balitokkenpirak,ketmapankadakuadakadagitipanawen ngaammoda,ketdagitipiguraumawatdaitiimpluensia dagitibituen,ketibagadakadakuadadagitibanagiti masakbayan,ketitikastoyawagasketdagitiladawana tinakawniRaquelmanipuditiamana.

44KettinakawniRaqueldagitoyaladawanakukuani amana,tapnosaanamaammuanniLabannosadinoti napananniJacob.

45KetnagawidniLabanketdinamagnatimaipapanken Jacobkentisangakabbalayanna,ketsaanamasarakan,ket sinapulniLabandagitiladawannatapnomaammuannano sadinotinapananniJacob,ketdinanasarakanida,ket napanitidaddumapayaladawan,ketdinamagna kadakuadaketimbagadakenkuanaanagtalawniJacob manipudkenkuanangaagturongitikukuaniamana,nga agturongitidagatiCanaan.

46KettimmakderngarudniLabanketinnalanadagiti kakabsatnakenaminngaadipenna,ketrimmuarket kinamatnaniJacob,ketsinabatnaisunaidiaybantay Galaad

47KetniLabankinunanakenJacob,Aniatiinaramidmo caniactapnoagtalawkenmangallilawcaniac,ken mangiturongcadagitiannackoababbaikendagitiannakda acasbaludanatiliwitikampilan?

48Ketdimopinalubosanngaagepanidakenpinapanaw idabuyogentirag-o,kettinakawmodagitididiosenkoket pimmanawka.

49KetniJacobsimmungbatkenLaban,akunkunana, Agsipudtamabutengakamangannoalaemdagitiannakmo ababbaibabaentipuersamanipudkaniak;ketita siasinomanapakasarakamkadagitididiosmomatayto 50KetsinapulniLabandagitiladawanketsinukimatna dagitiaminatoldakenmueblesniJacob,ngemdina nasarakanida

51KetniLabankinunanakenJacob,Mangaramidkamiiti tulagasangsangkamaysaketagbalintoapammaneknekiti nagbaetanmikenka;noparigatemtodagitiannakkoa babbai,wennomangasawakaitisabalingaassawa malaksidkadagitiannakkoababbai,uraytiDiosagbalinto asaksiitinagbaetanmikenkaitidaytoyabanag

52Ketnangaladakadagitibatoketnangaramiddaiti bunton,ketkinunaniLaban,Daytoyabuntontisaksiiti nagbaetanmikenka,gapunapinanaganannaitiGilead

53KetdaJacobkenLabannangidatondaitidatonitirabaw tibantay,ketnangandasadiayitiasidegtibunton,ket nagtalinaeddaitibantayitiinteroarabii,ketbimmangonni Labanitinasapaabigat,ketnagsangitakaduanadagiti annaknaababbaiketinagkannaida,ketnagsubliiti lugarna

54KetnagdardarasketpinapanawnatianaknaaniBeor, ngaagtawenitisangapuloketpito,akaduananiAbicorof ngaanakniUz,ngaanakniNahor,kenkaduadati sangapuloalallaki

55Ketnagdardarasdaketnapandaketlimmasatdaitidalan itisangoniJacob,ketdimtengdaitisabaliadalannga agturongitidagatiSeir.

56KetdimtengdakenEsauketkinunadakencuana,Kastoy tikinunatikabsatmokenkabagiam,niLabanakabsatni inam,ngaanakniBetuel

57NangngegmokaditiinaramidkaniakniJacoba kabsatmo,ngaimmunangaimmaykaniakalamolamoken nakabasbassit,ketnapanaksinabat,ketinyegkoisunaiti balaykobuyogentidayaw,ketpinagbalinkoanaindaklan, kenintedkokenkuanatiduangaannakkoababbaikas assawakenkastamettiduangaadipenko.

58KetbinendisionantiDiosgapukaniak,ketimmaduiti nawadwad,ketnaaddaanitiannakalallaki,annakababbai kenadipenababbai.

59Addaanmetitinakaad-adungaarbankenbaka,kamelio kenasno,kastamettipirakkenbalitokitinawadwad;ket idinakitanangaimmadutikinabaknangna,pinanawannak bayatamapankopukisandagitikarnerok,kettimmakder ketnagtalawasililimed.

60Ketintag-aynadagitiassawakenannaknakadagiti kamelio,ketinturongnaamindagititarakennaken sanikuanaanagun-odnaitidagak,ketintag-aynatirupana tapnomapankenniamanangaIsaac,itidagatiCanaan

61Ketsaannangaimpalubosngaagekdagitiannakkoa babbaikendagitiannakda,ketinturongnadagitiannakkoa babbaiakaskautiboanatiliwitikampilan,kentinakawna metdagitidioskoketnagtalaw.

62Ketitabinaybay-akisunaitibantaytiwaigtiJabuk,isu kenaminakukuana;awantikurangna

63Nokayatmotimapankenkuana,mapankangarudket sadiayamasarakanmo,ketmaaramidmokenkuanakasiti tarigagayantikararuam;ketimmaydagitimensaheroni LabanketimbagadaamindagitoykenEsau.

64NangngegniEsautiaminasasaodagitimensaheroni Laban,ketsimgedtipungtotnakenJacob,ketnalagipnati gurana,kettipungtotnasimgeditiunegna.

65KetniEsaunagdardarasketinnalanadagitiannaknaken adipennakendagitikararuatisangakabbalayanna,nga innemapuloalallaki,ketnapanketinummongnaamin dagitiannakniSeiraHoreokendagititattaoda,atallo gasutketuppatapuloalallaki,ketinnalanaamindagitoya bilangtiuppatagasutalallakingaaddaankadagitinasugat akampilan,ketnapankenJacobtapnokabilenna

66KetniEsaubiningaynadaytoyabilangiti sumagmamanoapaset,ketinnalanatiinnemapuloa lallakikadagitiannaknakenadipennakendagitikararuati sangakabbalayannakasmaysangaulo,ketintednaidaa mangaywankenElifazngainaunangaanakna.

67Ketdagitinabatingaulointednaitipanangaywanti innemngaannakniSeiraHoreo,ketinkabilnatitunggal maysakadagitikaputotankenannakna.

68Kettiinterodaytoyapakarsonapanakasitidati,ketni EsaunapankadakuadangaagturongkenJacob,ket inturongnaidaasipapartak.

69PimmanawdagitimensaheroniLabanmanipudEsau ketnapandaitidagatiCanaan,ketdimtengdaitibalayni RebeccangainadaJacobkenEsau.

70Ketimbagadakenkuanaakunkunada,AdtoyniEsau ngaanakmonapanabumusorkenniJacobakabsatnaa kaduanatiuppatagasutalallaki,tanangngegnangaumay, ketnapannamakigubatkenkuana,kentapnokabilennaken alaennaaminngaaddakenkuana.

71KetnagdardarasniRebeccaketnangibaonitipitopulo ketduaalallakimanipudkadagitiadipenniIsaactapno sabtenniJacobitidalan;takinunana,Nalabit,mabalina makigubatniEsauitidalanintonmasabetna.

72Ketdagitoyamensaheronapandaitidalantapnosabten niJacob,ketsinabatdaisunaitidalantiwaigitikasungani abangirtiwaigJabuk,ketkinunaniJacobidinakitanaida, DaytoyapakarsoketnaikeddengkaniakmanipuditiDios, ketniJacobpinanaganannadaytaalugaritiMacnayim.

73KetniJacobam-ammonaamindagititattaoniamana, ketinagkannaidaketinarakupnaidaketnakikuyog kadakuada,ketsinaludsodniJacobkadakuadamaipapaniti amanakeninana,ketkinunada,Naimbagda

74KetdagitoyamensaherokinunadakenJacob, ImbaonnakaminiRebeccangainamkenka,akunkunana, Nangngegko,anakko,anikabsatmongaEsaurimmuara bumusorkenkaitidalanakaduanadagititattaomanipuditi annakniSeiraHoreo.

75Ketngarud,anakko,dumngegkaititimekkoketkitaem babaentipammagbagamnoaniatiaramidem,ketinton umasidegkenka,agpakaasikakenkuana,ketdikaagsasaoa sidadarasudoskenkuana,ketitedmokenkuanatisagut manipuditinoaniatikukuam,kenmanipuditinoaniati inparaburannakatiDios

76Ketnoagsaludsodkenkamaipanggepkadagiti aramidmo,awantiilemlemmengmokenkuana,nalabit mabalinatallikudannatipungtotnaamaibusorkenkaket itikastamaisalakanmotikararuam,sikakenamina kukuam,tapagrebbengamadayawenisuna,taisutiinauna akabsatmo

77KetidinangngegniJacobdagitibalikasniinananga insaokenkuanadagitimensahero,intag-ayniJacobti timeknaketnagsangititinapait,ketinaramidnatiimbilin niinanaidi

KAPITULO32

1KetitidaytaatiemponangibaonniJacobkadagiti mensaherokenEsauakabsatnangaagturongitidagati Seir,ketinsaonakenkuanadagitisasaotipanagpakaasi

2Ketbinilinnaida,akunkunana,Kastoytiibagayoitiapok, kenEsau,KastoytikunaniadipenmoaJacob,Dikoma panunotenniapokatibendisionniamakngainaramidna kaniakketnapaneknekanamakagunggonakaniak.

3TaduapuloatawenenakaduakniLaban,ket inallilawnakketbinaliwannatitangdankoitisangapuloa daras,kasnaibagaaminitiapok.

4Ketnagserbiakkenkuanaitibalaynaanabannogunay, kettiDioskalpasannanakitanatipanagrigatko,ti panagbannogkokentiaramiddagitiimak,ket pinagbalinnakamakasarakitiparaburkenpaboriti imatangna

5Ketkalpasanna,babaentidakkelngaasiken kinamanangngaasitiDiosnakagun-odakkadagitibakaken asnokenbaka,kenlallakingaadipenkenadipenababbai 6Ketitaumayakitidagakkenpagtaengakitiamakken inak,ngaaddaitidagatiCanaan;ketnangibaonaktapno ipakaammokitiapokamindagitoytapnomakasarakiti paboritiimatangtiapok,tapnodinapanunotenanagunodkoitibagiktikinabaknang,wennotibendisiona binendisionannaknitatangkoketnagunggonaannak.

7KetdagidiaymensaheronapandakenEsau,ket nasarakandaisunakadagitibeddengtidagatiEdomnga agturongkenJacob,ketuppatagasutalallakikadagiti annakniSeiraHoreositatakderdangaaddaankadagiti nasugatakampilan

8ImbagadagitimensaheroniJacobkenEsautiamina sasaongaimbagakadakuadaniJacobmaipapankenEsau 9KetniEsausimmungbatkadakuadabuyogenti kinatangsitkenpanangumsi,ketkinunanakadakuada, Pudnoanangngegkokenpudnoanaibagakaniaknoaniati inaramidniJacobkenLaban,anangitan-okkenkuanaiti balaynakennangtedkenkuanakadagitiannaknaababbai kasassawa,ketnangyanakitiannakalallakikenbabbai,

ketimmaduitikinabaknangkenkinabaknangitibalayni Labanbabaenkadagitikabaelanna.

10Ketidinakitanaanawadwadtikinabaknangnakenadu tikinabaknangnanagtalawakaduanaaminakukuana, manipuditibalayniLaban,ketinturongnadagitiannaka babbainiLabanngaumadayoitirupatiamada,kaskautibo anatiliwitikampilanadidaimbagakenkuanadayta

11KetsaanlaengakenLabantiinaramidniJacobiti kastoynodiketkaniakmettiinaramidnakennaminduaa sinukatannak,ketagulimekaktokadi?

12Itangarudimmayakitangaaldawakaduakdagiti kampoktapnosabtenna,ketaramidektokenkuanaa maitunosititarigagaytipusok.

13NagsublidagitimensaheroketimmaydakenJacobket kinunadakenkuana,Immaykamiitikabsatmo,kenEsau, ketimbagamikenkuanaamindagitisasaom,ketkastoyti insungbatnakadakami,ketadtoyumaysumabatkenkaa kaduanatiuppatagasutalallaki

14Ita,ammuemketkitaemnoaniatiaramidem,ket agkararagkaitisangoanantiDiostapnoispalennaka kenkuana

15Ketidinangngegnadagitibalikastikabsatnanga imbaganakadagitimensaheroniJacob,nagbutengniJacob ketnariribukan

16NagkararagniJacobitiApoaDiosna,ketkinunana,O ApoaDiosdagitiammak,daAbrahamkenIsaac,kinunam kaniakidipimmanawakitibalayniamak,akunkunana: 17SiaktiApoaDiosniamamngaAbrahamkentiDiosni Isaac,kenkaitedkodaytoyadagakentibukelmokalpasan kenka,ketpagbalinektotibukelmoakaskadagitibituenti langit,ketagsaknapkantoitiuppatabangirtilangit,ket kenkakenitibukelmomabendisionantodagitiamina pamiliatidaga

18Ketimpasdekmodagitibalikasmo,ketintedmokaniak dagitikinabaknangkenannakkenbaka,kasitiintedmoiti kadakkelanatarigagaytipusokitiadipenmo;intedmo kaniaktiaminakiniddawkokenka,isungaawanti nagkurangak

19Ketkalpasannakinunamkaniak,Agsublikakadagiti dadakkelmokenitilugaranakaiyanakanmoket agaramidaktopaylaengitinaimbagkenka

20Ketitataimmayak,ketinispalnakmanipudkenLaban, matnagaktokadagitiimaniEsauamangpapataykaniak, wen,agramandagitiinnadagitiannakko

21Itangarud,OApoaDios,ispalennak,pangngaasim,iti im-imanikabsatkongaEsau,tamabutengakunay kenkuana

22Ketnoawantikinalintegkaniak,aramidemdayta maigapukadaAbrahamkenniamakngaIsaac

23Taammokababaenitikinamanangngaasikenasi nagun-odkodaytoyakinabaknang;itangarudagpakaasiak kenkangaispalennakitangaaldawbabaenti kinamanangngaasimkensungbatannak

24KetniJacobinsardengnatiagkararagkenJehova,ket biningaynadagititattaoakaduanaakaduanadagitiarban kenbakaitiduaakampo,ketintednatikaguduaiti panangaywanniDamesek,ngaanakniEliezer,adipenni Abraham,paraitimaysaakampo,agramandagitiannakna, kettisabaliakaguduaintednaitipanangaywanitikabsatna aniElianongaanakniEliezer,tapnoagbalinapakarsoa kaduanadagitiannakna

25Ketbinilinnaida,akunkunana:“Adayuyotibagbagiyo kadagitikampoyo,ketdikayumasidegunayitimaysaken maysa,ketnoumayniEsauitimaysaapakarsoket papatayennadayta,tisabaliapakarsongaaddaitiadayo manipuditidaytaketmakalisikenkuana.

26NagdagusniJacobsadiayitidaytaarabii,ketitiintero arabiiintednakadagitiadipennadagitibilinmaipapan kadagitipuersakenannakna.

27KetdinengngegtiApotikararagniJacobitidaytanga aldaw,ketkalpasannainispaltiAponiJacobmanipud kadagitiimanikabsatnangaEsau

28KetnangibaontiApoititallongaangheldagitianghelti langit,ketnapandaitisangoniEsauketimmayda kenkuana

29KetdagitoyngaanghelnagparangdakenEsauken kadagititattaonaakasduaribualallaki,anakasakay kadagitikabalioanaarkosanitiaminakitatialikamena pakigubat,ketnagparangdaitiimatangniEsaukenamina tattaonaamabingayitiuppatapakarso,agramantiuppata panguluenkadakuada

30Ketnagtultuloytimaysaakampoketnasarakandani Esaungaumayakaduanatiuppatagasutalallakinga agturongitikabsatnaaniJacob,ketdaytoyakampo nagtarayngaagturongkenniEsaukendagititattaonaket pinagbutengnaida,ketniEsaunatnagmanipuditikabalio gapuitipanagbuteng,ketamindagititattaonasimminada kenkuanaitidaytaalugar,tanagbutengdaunay

31Nagpukkawtiinteroapakarsoasimmurotkadakuada idinagtalawdamanipudEsau,ketsimmungbatamindagiti mannakigubat,akunkunada

32PudnongaadipentayoniJacob,ngaadipentiDios,ket siasinongarudtimakabaelabumusorkadatayo?Ket kinunaniEsaukadakuada,Ongarud,tiapokkenkabsatko aniJacobtiapoyo,adiaknakitaitilas-uddagitoyduapulo atawen,ketitataimmayakamangkitakenkuana, tratuennakkadiitikastoyawagas?

33Ketsimmungbatdagitianghelkencuanaakunkunada, KassibibiagtiApo,saananiJacobaimbagamakabsatmo, saanmiapinalubosantimaysaanabatimanipudkenkaken kadagitiilim,ngemgapulaengkenJacobawanti aramidenmikadakuada

34KetdaytoyapakarsolimmasatmanipudkenEsauken dagititattaonaketpimmanaw,ketniEsaukendagiti tattaonapimmanawdamanipudkadakuadaitiagarup maysaaligaididimtengtimaikaduaapakarsongaaddaan itiaminakitatiigam,ketinaramiddametkenEsauken kadagititattaonaakasitiinaramidkadakuadatiimmunaa kampo.

35Ketidipinanawandadaytatapnoagtultuloy,adtoy immaytimaikatloapakarsongaagturongkenkuanaket nagbutengdaamin,ketnatinnagniEsaumanipuditi kabalio,ketimpukkawtiinteroapakarso,ketkinunana, PudnongaadipentayoniJacob,ngaadipentiDios,ket siasinotimakatakderamaibusorkadatayo?

36KetniEsausimmungbatmanenkadakuadaakunkunana, Ongarud,niJacobngaapokkentiapoyoketkabsatko,ket itiduapuloatawendiaknakitatirupanakendiaknangngeg itangaaldawngaumay,napanakitangaaldawtapno sabtenna,kettratuennakkadiitikastoy?

37Ketsimmungbatdakencuana,ketkinunadakencuana, KassibibiagtiApo,saankadianiJacobakabsatmoakas

itiimbagam,saanmianangibatiitinatdamanipudkenka kenkadagititattaom,nodiketgapukenJacobasawenmo akabsatmo,saankamiamakibiangkenkawennokadagiti tattaom.

38Ketlimmasatmettimaikatloapakarsomanipud kadakuada,ketintuloynapaylaengtidalannaakaduana dagititaonangaagturongkenJacob,ididimtengti maikapatapakarsongaagturongkenkuana,ketinaramidda metkenkuanakenkadagititattaonaakasitiinaramiddagiti dadduma

39KetidinakitaniEsautikinadakesngainaramiddagiti uppatngaanghelkenkuanakenkadagititattaona, nagbutengitikabsatnaaniJacob,ketnapannasinabata sitatalna

40KetinlemmengniEsautiguranakenJacob,gaputa mabutengitibiagnagapukenJacobakabsatna,kengaputa impagarupnangaadipenniJacobdagitiuppatakampoa sinilawanna

41KetniJacobnagtalinaeditidaytaarabiiakaduana dagitiadipennakadagitikampoda,ketinkeddengnaa kaduanadagitiadipennangaitedkenEsautisagut manipuditiaminngaaddakenkuana,kenmanipuditiamin asanikuana;ketbimmangonniJacobitibigat,isuken dagititattaona,ketnangpilidamanipudkadagitibakaiti sagutamaipaaykenEsau.

42KetdaytoytigatadtisagutapiniliniJacobmanipuditi arbannangaiteditikabsatnaaniEsau:ketnangpiliitidua gasutketuppatapulongaulomanipudkadagitiarban,ket nangpilimanipudkadagitikameliokenasnotallopuloti tunggalmaysa,ketkadagitibakapinilinaitilimapuloa baka.

43Ketinkabilnaaminidaitisangapuloabunggoy,ket inkabilnatitunggalmaysaakitaasaggaysa,ketinyawatna idakadagitiimatisangapulongaadipenna,tunggalmaysa abunggoy

44Ketbinilinnaida,ketkinunanacadacuada,Agiddacayo itimaysakenmaysa,ketikabilyotiespasyoitinagbaetan dagitipangen,ketintonsumabatkenniEsaukendagiti kaduanaketagsaludsoddakadakayo,akunkunada, Siasinokayo,ketsadinotipapananyo,kennosiasinoti kukuaamindagitoysakbayyo,ibagayokadakuada,AdadipentayoniJacob,ketumaytayosabtenniEsaua sitatalna,ketadtoyniJacobumayitilikudantayo.

45Kettiaddaitisanguanantayoketmaysaasaguta naibaonmanipudkenJacobkenkabsatnangaEsau 46Ketnokunaendakadakayo,Apayngaagtaktakiti likudanyo,ngaumaymangsabatitikabsatnakentapno makitanatirupana,ibagayontokadakuada,Pudnonga umayasiraragsakitilikudantayotapnosabtennati kabsatna,takinunana,‘Pagkalmaekisunababaentisaguta mapankenkuana,ketkalpasandaytoymakitaktotirupana, nalabitawatennakto.

47Itikastatiinteroasagutketlimmasatkadagitiima dagitiadipenna,ketnapanngaimmun-unakenkuanaiti daytangaaldaw,ketnagdagusisunaitidaytaarabiia kaduanadagitikamponaitibeddengtiwaigtiJabuk,ket timmakderititengngatirabii,ketinnalanadagitiassawana kendagitiadipennaababbai,kenaminakukuana,ketisu itidaytaarabiilinabsannaidaitilansadtiJabuk

48Ketidilimmasataminakukuanaitiwaig,nabatini Jacobngaagmaymaysa,ketmaysaalalakitisinabatna,ket

nakigubatkenkuanaitidaytaarabiiaginggaiti panagraniagtialdaw,kettiabuttilupponiJacobket saanenakasukatgapuitipannakidangadangkenkuana

49KetidiagsapatialdawpinanawantilalakiniJacob sadiay,ketbinendisionannaisunaketpimmanaw,ketni Jacoblimmasatitiwaigitiparbangontialdaw,ket nagsardengitiluppona

50Ketsimmang-attiinitkenkuanaidilinabsannatiwaig, ketsimmang-atitilugardagitiannaknakendagitiannakna

51Ketnagtultuloydaaginggaititengngatialdaw,ket bayattipanagdaliasatdatisagutketlumabasiti sanguananda

52KetintangadniJacobdagitimatanakettimmaliaw,ket adtoyniEsaungaaddaitiadayo,ngaumayakaduanati adualallaki,agarupuppatagasut,ketniJacobnagbuteng unayitikabsatna.

53NagdardarasniJacobketbiningaynadagitiannakna kadagitiassawakenadipennaababbai,kenniDinaa balasangnainkabilnaitikahon,ketinyawatnakadagitiima dagitiadipenna

54Ketlimmasatitisangoanandagitiannaknakenassawa tapnosabtennatikabsatna,ketnagruknoyitidaga,wen nagruknoyitipitoadarasaginggangaimmasidegiti kabsatna,ketpinagsapultiDiosniJacobitiparaburken paraburitiimatangniEsaukendagititaona,tanangngegti DiostikararagniJacob

55KettibutengniJacobkentipanagbutengnadimtengiti kabsatnangaEsau,tanagbutengunayniEsaukenJacob gapuitiinaramiddagitiangheltiDioskenEsau,ketti pungtotniEsaumaibusorkenJacobnagbalina kinamanangngaasi.

56KetidinakitaniEsauniJacobngaagtartaraynga umasidegkenkuana,nagtaraymetngaimmasideg kenkuanaketinarakupnaisuna,ketnatinnagititengngedna, ketnaginnagtodaketnagsangitda

57KettiDiosinkabilnatibutengkenkinamanangngaasi kenJacobitipusodagitilallakianakikuyogkenEsau,ket inagkandametniJacobkeninarakupda

58KetkastametniElifaz,ngaanakniEsau,agraman dagitiuppatakakabsatna,annakniEsau,nakisangsangit kenJacob,ketinagkankeninarakupdaisuna,gaputati butengniJacobdimtengkadakuadaamin

59KetintangadniEsaudagitimatanaketnakitanadagiti babbaiagramandagitiannakda,dagitiannakniJacob,a magmagnaitilikudanniJacobkenagrukruknoyitidalan ngaagturongkenEsau.

60KinunaniEsaukenJacob,Siasinodagitoyakaduam, kabsatko?annakmokadiwennoadipenmo?ket simmungbatniJacobkenEsauketkinunana,Isudadagiti annakkoasiaasingaintedtiDiositiadipenmo

61KetbayattipanagsasaoniJacobkenEsaukendagiti tattaona,nakitaniEsautiinteroapakarso,ketkinunana kenJacob,Sadinotinakaalaamitiinteroapakarsoa nasabatkoidirabii?ketkinunaniJacob,Tapnomakasarak itiparaburitiimatangtiapok,isutisiaasingaintedtiDios itiadipenmo

62KettisagutimmayitisanguananniEsau,ketniJacob pinilitnaniEsau,akunkunana,Alaemtisagutngainyegko itiapok,ketkinunaniEsau,Apayadaytoytipanggepko? idulinnatiaddakenkaitibagim.

63KetniJacobkinunana,Rebbengenkaniakngaitedamin dagitoy,yantangaynakitaktirupam,ngaagbiagkapay laengasitatalna

64KetnagkedkedniEsauamangalaitisagut,ketkinuna niJacobkenkuana,Ipakpakaasikkenkaapok,noita nakasarakakitiparaburitiimatangmo,awatemngarudti sagutkoitiimak,tanakitakngarudtirupam,akasla nakitaktikasladiosarupa,gaputanaay-ayokakaniak.

65KetinnalaniEsautisagut,ketintedmetniJacobken Esautipirakkenbalitokkenbdellium,gaputapinilitna unayisungainnalanaida

66BiningayniEsaudagititarakenngaaddaitikampo,ket intednatikaguduakadagitilallakianakikuyogkenkuana, taimmaydaanatangdanan,kettisabaliakagudua inyawatnakadagitiimadagitiannakna

67Kettipirakkenbalitokkenbdelliumintednakadagiti imaniElifazngainaunangaanakna,ketkinunaniEsau kenJacob,Agtalinaedkamikenka,ketin-inutkamia kumuyogkenkaaginggaadumtengkaitilugarkoakaduak, tapnoagnaedkamisadiayasangsangkamaysa

68KetsimmungbatniJacobitikabsatnaketkinunana, Aramidektiibagbagatiapokkaniak,ngemammotiapoka nalukmegdagitiubbing,kendagitiarbankenbaka agramandagitiurbondaakaduak,mapandangemin-inut, tanonapardastipanagdaliasatdamataydaamin,taammom dagitidadagsendakentipannakabannogda

69Ngarud,lumabaskomatiapokitisangoanantiadipenna, ketin-inutaktomaigapukadagitiannakkenarban,agingga ngaumayakitilugarniapokidiaySeir

70KetniEsaukinunanakenJacob,Ikabilkokenkati sumagmamanokadagititattaoakaduakamangaywan kenkaitidalan,kenmangawititibannogkenawitmo,ket kinunana,Aniatikasapulanapok,nomakasarakakiti paraburitiimatangmo?

71AdtoyumayaktokenkaidiaySeirtapnoagtaengak sadiayasangsangkamaysaakasitipanagsaom,mapanka ngarudakaduamdagititaotasumurotka.

72KetniJacobkinunanadaytoykenEsautapnoikkatenna niEsaukendagititattaona,tapnokalpasannamapanni JacobitibalayniamanaidiaydagatiCanaan.

73KetimpangagniEsautitimekniJacob,ketnagsublini Esauagramantiuppatagasutalallakiakaduanaiti dalandangaagturongidiaySeir,ketniJacobkenamina kukuananapanitidaytangaaldawaginggaitiungtotidaga tiCanaankadagitibeddengna,ketnagtalinaedsadiayiti sumagmamanoatiempo.

KAPITULO33

1Ketitisumagmamanoatiempokalpasanapimmanawni Jacobmanipudkadagitibeddengtidaga,ketdimtengiti dagatiSalem,ngaisutisiudadtiSiquem,ngaaddaitidaga tiCanaan,ketnaginanaitisangotisiudad

2Ketgimmatangitimaysaabunggoytitalonngaadda sadiay,manipudkadagitiannacniHamoratattaoitidaga, itilimaasiklo

3KetniJacobsadiaynangbangonitibaginaitimaysaa balay,ketimpatakdernatitoldanasadiay,kennangaramid kadagitiabong-abongparakadagititarakenna,gapuna pinanaganannadaytaadissoitiSuccot.

4KetniJacobnagtalinaedidiaySuccotitimakatawenken innemabulan.

5Itidaytaatiemponapantisumagmamanokadagiti babbaingaagnanaeditidagaitisiudadtiSiquemtapno agsalakenagrag-odaakaduadadagitiannakababbai dagititattaoitisiudad,ketidirimmuardakalpasannada RaquelkenLeangaassawaniJacobagramandagiti pamiliadanapandametamangkitaitipanagrag-odagiti annakababbaitisiudad

6KetniDinangaanakniJacobnakikuyogmetkadakuada ketnakitanadagitiannakababbaitisiudad,ket nagtalinaeddasadiayitisangodagitoyngaannakababbai bayatngaagtaktakderamindagititattaoitisiudaditi sibaydatapnokitaendatipanagrag-oda,kenamindagiti naindaklanatattaoitisiudadaddadasadiay

7KetniSiquemngaanakniHamor,tiprinsipetidaga, sitatakdermetsadiaytapnokitaennaida

8NakitaniSiquemniDinangaanakniJacobasitutugawa kaduananiinanaitisanguanandagitiannakababbaiti siudad,ketnaay-ayounaykenkuanatibalasang,ket dinamagnasadiaydagitigagayyemnakenkadagititattaona, akunkunana,Siasinotianakababaiasitutugawiti tengngadagitibabbai,adiakam-ammoitidaytoyasiudad?

9Ketkinunadakencuana,Pudnoadaytoytianakababai niJacobngaanakniIsaacaHebreo,anagnaeditidaytoya siudaditisumagmamanoatiempo,ketidinaipadamaga dagitiannakababbaitidagarummuardangaagrag-oisu napanakaduanatiinanakendagitiadipennaababbai tapnoagtugawdaititengngadakasmakitam

10NakitaniSiquemniDinangaanakababainiJacob,ket idikinitanatikararuananaipamaysakenDina.

11Ketimbaonnaketpinagkabilnaisunababaentipuersa, ketimmayniDinaitibalayniSiquemketisut’tiniliwnaa sipipingetketnakikaiddakenkuanakenpinakumbabana, ketinayatnaisunaitikastaunayketinkabilnaisunaiti balayna

12KetimmaydaketimbagadakenJacobtibanag,ketidi nangngegniJacobatiSiquemrinugiannatibalasangnaa niDina,nangibaonniJacobitisangapuloketduanga adipennaamangalakenDinamanipuditibalayniSiquem, ketnapandaketimmaydaitibalayniSiquemtapnoalaenda niDinamanipudsadiay

13IdidimtengdaniSiquemrimmuarkadakuadaakaduana dagititattaonaketpinapanawnaidaitibalayna,ketsaanna ngaimpalubosngaumaydaitisanguananniDina,nodiket situtugawniSiquemakaduaniDinangaagkibkibkibken mangar-arakupkenkuanaitiimatangda

14NagsublidagitiadipenniJacobketimbagadakenkuana, akunkunada,Idiimmaykami,isukendagititattaona pinapanawdakami,ketkastoytiinaramidtiSiquemken Dinaitiimatangmi

15KetnaammuanpayniJacobatiSiquemrinugiannati balasangna,ngemawantiimbagana,ketdagitiannaknaa lallakitimangtartaraonkadagitibakanaititalon,ket nagulimekniJacobaginggaitipanagsublida

16Ketsakbaytipanagawiddagitiannakna,nangibaonni Jacobitiduaababbalasitangmanipudkadagitiannaka babbaidagitiadipennatapnoaywanandaniDinaitibalay niSiquem,kenmakipagnaedkenkuana,ketniSiquem nangibaonititallokadagitigagayyemnakenniamanaa

HamorngaanakniKiddekem,ngaanakniPered,a kunkunana,Alaenyodaytoyabalasangakasasawa.

17KetniHamorngaanakniKiddekemaHeveoimmayiti balayniSiquemngaanakna,ketnagtugawitisanguananna, ketkinunaniHamoritianakna,Siquem,Awankadingarud tibabaikadagitiannakababbaitiilimamangalaiti Hebreoababaiasaananagtauditiilim?

18KetniSiquemkinunanakencuana,Isulaengtimasapul ngaalaemparacaniac,taisumaragsakanitiimatangko;ket inaramidniHamoramaibatayitibalikastianakna,taisut’ inayatnaunay

19KetnapanniHamorkenJacobtapnomakisarita kenkuanamaipanggepitidaytoyabanag,ketidi pimmanawitibalayniSiquemngaanakna,sakbaynga immaykenJacobtapnomakisaritakenkuana,adtoyimmay dagitiannakniJacobmanipudititalon,apamana nangngegdatibanagngainaramidniSiquemngaanakni Hamor

20Ketnaladingitunaydagitilallakimaipanggepiti kabsatdaababai,ketnagawiddaaminanapuoraniti pungtot,sakbaytitiempotipanagummongdakadagiti bakada.

21Ketimmaydaketnagtugawdaitisanguanantiamadaket nagsaodakenkuanaasimgeditipungtot,akunkunada, Pudnoamaiparbengtiipapatayitidaytoyataokeniti sangakabbalayanna,gaputaimbilintiApoaDiostiintero adagakenniNoekendagitiannaknaatitaodintopulos agtakaw,wennomakikamalala;itaadtoyniSiquemagpada anangdadaelkennakikamalalaitikabsattayoababai,ket awanuraymaysakadagitiaminataotisiudadtinagsaoiti uraymaysaasaokenkuana.

22Pudnongaammomkenmaawatanmoatipannakaukom tiipapataymaipaaykenSiquem,kenamana,kenitiintero asiudadgapuitibanagngainaramidna.

23Ketbayattipanagsasaodaitisangoanantiamadaiti daytoyabanag,adtoyimmayniHamorngaamaniSiquem tapnoibaganakenJacobdagitibalikastianakna maipanggepkenniDina,ketnagtugawitisangoniJacob kenitisangoanandagitiannakna

24KetkinunaniHamorkadakuada,akunkunana,Ti kararuaniSiquemngaanakkoil-iliwennatianakyoababai; Ikararagkongaitedmokenkuanakasasawaketmakiasawa kadakami;itedmokadakamidagitiannakmoababbaiket itedmikenkadagitiannakmiababbai,ketmakipagnaedka kadakamiitidagamiketagbalinkamiakasmaymaysanga iliitidaga.

25Tanalawaunaytidagami,isungaagtaengkayoket agtagilakokayokenmangalakayoitisanikua,ket aramidenyoitidaytatikayatyo,ketawantimanglapped kadakayobabaentipanangisaoitimaysaasaokadakayo

26KetinsardengniHamortinakisaokenJacobkendagiti annacna,ketadtoyniSiquemngaanaknaasimmurot kencuana,ketnagtugawitisanguanda

27KetnagsaoniSiquemitisanguananniJacobkendagiti annakna,akunkunana,“Masarakakkomatiparaburiti imatangmotaitedmokaniaktianakmoababai,ken aniamanngaibagamkaniak,aramidekparakenkuana.”

28Dawatenyokaniaktinawadwadadotekensagut,ket itedkonto,ketaniamantiibagamkaniakngaaramidek,ken siasinomanisunaamangsukirkadagitibilinmo,matayto; itedlaengkaniaktibalasangparaitiasawa

29InsungbatdaSimeonkenLeviasiuulboddaHamorken Siquemngaanakna,akunkunada,Aminngaimbagam kadakami,aramidenmiparakadakayo

30Ketadtoyaddatikabsatmiababaiitibalayyo,ngem umadayokayokenkuanaaginggangaibaonmikenniIsaac ngaamamimaipanggepitidaytoyabanag,taawanti maaramidminoawantipammalubosna

31TaammonadagitidalanniAbrahamngaamami,ket ibagamikadakayotianiamanngaibaganakadakami,awan timailemmengmikadakayo

32KetinsaodaSimeonkenLevidaytoykadaSiquemken amanatapnomakasarakdaitipambar,kentapnoagsapulda itibalakadnoaniatimaaramiditiSiquemkenitisiudadna itidaytoyabanag

33KetidinangngegdaSiquemkenamanatisasaoda SimeonkenLevi,kaslanasayaatdaytaitiimatangda,ket rimmuardaSiquemkenamanatapnoagawidda

34Ketidinapanda,kinunadagitiannacniJacobitiamada, akunkunada,Adtoy,ammomiatiipapatayketmaipaay kadagitoyanadangkeskenitisiudadda,gaputa sinalungasingdatiimbilintiDioskenNoekenkadagiti annaknakendagitibukelnaasimmarunokadakuada.

35KenkastametgaputainaramidniSiquemdaytoya banagitikabsattayoaniDinaitipanangtulawnakenkuana, tasaanapulosamaaramidkadatayotikastaakinadakes.

36Itangarud,ammuemkenkitaemnoaniatiaramidem, ketagsapulkaitipammagbagakenpambarnoaniati maaramidkadakuada,tapnomapapataydagitiaminnga agnanaeditidaytoyasiudad

37KetkinunaniSimeonkadakuada,Adtoytiumnoa balakadkadakayo:ibagayokadakuadaakugitendati tunggallalakikadakuadaakasitipannakakugittayo,ketno didakayatngaaramidendaytoy,alaentayotibalasangtayo kadakuadaketpumanawtayo.

38Ketnoumanamongdaamangaramiditidaytoyket aramidendantodayta,nokastaintonmailumlomdaitiut-ot, rautentayoidababaenkadagitikampilantayo,akasiti maysaanaulimekkennatalna,ketpatayentayotitunggal lalakiititengngada

39KettibalakadniSimeonpinaragsaknaida,ket inkeddengdaSimeonkenLevingaaramidendakadakuada tikasitinaisingasing

40KetitikabigatannaimmaymanendaSiquemken HamorngaamanakenJacobkenkadagitiannakna,tapno agsaomaipapankenDina,kentapnomangngegdanoania tisungbatdagitiannakniJacobkadagitisasaoda.

41KetnagsaotiannakniJacobasililimedkadakuada,a kunkunada,ImbagamikenamamiaIsaactiaminasasaom, ketnaay-ayokenkuanadagitisasaom

42Ngemnagsaokadakami,akunkunana,Kastoytiimbilin niAbrahamngaamanamanipuditiDiosngaApotiintero adaga,atisiasinomanalalakiasaanakaputotannaa mayatamangalaitimaysakadagitiannaknaababbai, pakugitennatitunggallalakiakukuana,akasiti pannakakugitmi,ketkalpasannamabalinmingaited kenkuanatianakmiababaikasasawa

43Ita,impakaammomikadakayotiaminadalanminga insaokadakaminiamami,tasaanmiamaaramiddaytoya imbagamkadakami,tapnoitedmitibalasangmiitimaysaa dinakugitalalaki,tanakababainkadakami.

44Ngemditoyngaumanamongkamikadakayo,ngaitedmi kadakayotianakmiababai,ketalaenmimetdagiti annakyoababbai,ketagtaengkamikadakayoken agbalinkamiamaymaysangailiakasitiimbagayo,no dumngegkayokadakami,kenumanamongkayongaagbalin akaskadakami,amangkugitititunggallalakiakukuayo, kasitipannakakugitmi

45Ketnodikaytodumngegkadakami,tapnomakugitti tunggallalakiakasitipannakakugitmi,kasimbilinmi, umaykamikadakayo,ketalaenmitibalasangmikadakayo ketpumanawkami

46KetniSiquemkenniamanaaHamornangngegda dagitisasaotiannakniJacob,ketnaay-ayounayidati banag,ketniSiquemkenniamanaaHamornagdardarasda anangaramidititarigagaydagitiannakniJacob,tani Siquemketpagay-ayatnaunayniDina,kettikararuana naisangladkenkuana

47NagdardarasdaSiquemkenniHamorngaamanaa napanitiruangantisiudad,ketinummongdadagitiamina lallakiitisiudaddaketinsaodakadakuadadagitisasaoti annakniJacob,akunkunada

48Immaykamikadagitoyalallaki,dagitiannakniJacob, ketnagsaokamikadakuadamaipanggepitibalasangda,ket umanamongdagitoyalallakingaagaramidamaibatayiti tarigagaymi,ketadtoytidagamiketdakkeltikalawana parakadakuada,ketagtaengdantoitidaytoy,ken agtagilakoitidaytoy,ketagbalinkamiamaymaysaatao; alaenmidagitiannakdaababbai,ketdagitiannakmia babbaiitedmikadakuadakasassawa

49Ngemitilaengdaytoyakondisionumanamongdagitoy alallakiamangaramiditidaytoyabanag,atunggallalaki kadatayoketmakugitakasitipannakakugitda,kasimbilin tiDiosdakadakuada,ketintonmaaramidtayotimaibatay kadagitibilindaamakugit,kalpasannaagtaengdanto kadatayo,agramandagitibakakensanikuada,ket agbalintayoakasmaymaysaatattaokadakuada

50Ketidinangngegdagitiaminalallakiitisiudadtisasao niSiquemkenniHamorngaamana,immanamongdaidin aminalallakiitisiudaddaitidaytoyasingasing,ket nagtulnogdaamakugit,taniSiquemkenniamanaa Hamorketipatpategdaunaykadakuada,taisudadagiti prinsipetidaga

51Ketitisimmaganadngaaldaw,bimmangondaSiquem kenHamorngaamanaitibigat,ketinummongdaamin dagitilallakiitisiudaddaititengngatisiudad,ket inayabandatiannakniJacob,anangkugitititunggallalaki akukuadaitidaytangaaldawkenitisumaganadngaaldaw 52KetnagkugitdadaSiquemkenHamorngaamana,ken dagitilimaakakabsatniSiquem,ketkalpasanna timmakdertitunggalmaysaketnagawidda,tadaytoya banagketnaggapuitiApomaibusoritisiudadtiSiquem, kenmanipuditiApotipammagbaganiSimeonitidaytoya banag,tapnotiApomaiyawatnatisiudadtiSiquemitiima dagitiduangaannakniJacob

KAPITULO34

1Kettibilangdagitiaminalallakianakugit,innema gasutuppatapuloketlimaalallaki,kenduagasutuppata puloketinnemngaannak.

2NgemniKiddekem,ngaanakniPered,ngaamani Hamor,kendagitiinnemakakabsatna,saandaadimngeg kadaSiquemkenniHamorngaamana,ketsaandaa makugit,tamakarimonitiimatangdatisingasingdagiti annakniJacob,ketnarungsotunaytipungtotdagapuiti daytoy,asaanadimngegkadakuadadagititattaoitisiudad 3Ketitimalemtimaikaduangaaldaw,nakasarakdaiti waloababassitngaubbingasaananakugit,tainlemmeng idadagitiinnadakenSiquemkenniHamorngaamana, kenkadagitilallakiitisiudad

4KetniSiquemkenniamanaaHamornangibaondatapno iyegdaidaitisanguandatapnomakugit,idianiKiddekem kendagitiinnemakakabsatnatinangrautkadakuada babaenkadagitikampilanda,ketinkagumaandaidaa papatayen

5KetinkagumaandaapapatayenmetniSiquemkenni HamorngaamanaketinkagumaandaapapatayenniDinaa kaduadamaigapuitidaytoyabanag

6Kinunadakadakuada,Aniadaytoyabanagnga inaramidyo?awanayadagitibabbaikadagitiannaka babbaidagitikabsatyoaCanaanita,akayatyongaalaenti bagbagiyodagitiannakababbaidagitiHebreo,adiyoamammoidi,ketaramidenyodaytoyngaaramidapulosnga imbilinkadakayodagitiammayo?

7Panunotemkadingaagballigikababaenitidaytoynga aramidngainaramidmo?ketaniatisungbatmoitidaytoya banagkadagitikakabsatmoaCanaanita,ngaumaytointon bigatketagsaludsodkenkamaipanggepitidaytoyabanag?

8Ketnosaanngaagparanganalintegkennaimbagti aramidmoitiimatangda,aniatiaramidemparaitibiagmo, kensiakparaitibiagmi,itisaanmoapanangipangag kadagititimekmi?

9Ketnomangngegdagitiagnanaeditidagakenamina kakabsatmongaannakniHam,tiaramidmo,akunkunada.

10GapuitimaysaaHebreoababai,inaramidkadida SiquemkenHamorngaamana,kenaminngaagnanaediti siudadda,tisaandangaam-ammokensaanapulosnga imbilinkadakuadadagitikapuonanda,sadinongarudti pagtayabamwennosadinotipanglemmengmoitibainmo, itiaminngaal-aldawmoitisangodagitikakabsatmo,dagiti agnanaeditidagatiCanaan?

11Itangarudsaanmiamaibturandaytoyabanagnga inaramidmo,kensaankamiamadagsenanitidaytoya sangolkadakami,asaanngaimbilinkadakamidagiti kapuonanmi

12Adtoyintonbigatmapankamiketummongendagiti aminakakabsatmi,dagitikakabsataCanaanitanga agnanaeditidaga,ketumaykamiaminketkabilenkayoken aminngaagtalekkadakayo,tapnoawantotinabati manipudkadakayowennokadakuada

13KetidinangngegdaHamorkentianaknaaniSiquem kenamindagititattaoitisiudaddagitisasaoniKiddekem kendagitikakabsatna,nakabutbutengdaitibiagdagapu kadagitisasaoda,ketnagbabawidaitiinaramidda 14KetniSiquemkenniHamorngaamanasimmungbatda kenniKiddekemkendagitikakabsatna,ketkinunada kadakuada,Aminasasaongaimbagayokadakamiket pudno

15Ita,dikayibaga,wennopanunotenitipusoyoagapuiti ayatdagitiHebreo,inaramidmidaytoyabanagasaannga imbilinkadakamidagitikapuonanmi

16Ngemgaputanakitamiasaanapanggepken tarigagaydatiumanamongkadagititarigagaymimaipapan itibalasangdaakasitipanangalamikenkuana,malaksiditi daytoyakondision,isuadimngegkamikadagititimekda ketinaramidmidaytoyngaaramidanakitam,tapno magun-odmititarigagaymimanipudkadakuada

17Ketintonnagun-odmitikiddawmikadakuada, agsublikamingarudkadakuadaketaramidenmikadakuada tiibagamkadakami

18Ipakaasimingarudkadakayongaaguraykenagtalinaed aginggangaumimbagtilasagmiketpumigsakamimanen, ketkalpasannaagkakaduakamiamaibusorkadakuada,ket aramidenmikadakuadatiaddaitipusoyokenitipusomi.

19NangngegniDinangaanakniJacobamindagitoya sasaongainsaoniKiddekemkendagitikakabsatna,kenti insungbatkadakuadaniHamorkentianaknaaniSiquem kendagititattaoitisiudadda

20Ketnagdardarasketnangibaonitimaysakadagiti babbalasangna,ngaimbaonniamanaamangaywan kenkuanaidiaybalaytiSiquem,kenJacobngaamanaken kadagitikakabsatna,akunkunana

21KastatipanangbalakadniKiddekemkendagiti kakabsatnamaipapankadakayo,kenkastati panangsungbatkadakuadadaHamorkenSiquemken dagititattaoitisiudad.

22KetidinangngegniJacobdagitoyasasaonapnoiti pungtot,ketnakapungtotkadakuada,ketsimgedti pungtotnakadakuada.

23KetnagsapatadaSimeonkenLeviketkinunada:“Kas sibibiagtiApo,tiDiostiinteroadaga,itidaytoyatiempo intonbigat,awantontimabatiitiinteroasiudad.”

24Ketduapulongaagtutuboalallakitinaglemmengiti bagbagidaasaananakugit,ketdagitoyngaagtutuboa lallakinakirangetdakadaSimeonkenLevi,ketpinapatay daSimeonkenLevitisangapuloketwalokadakuada,ket duatinagtalawkadakuadaketnaglibasdaiti sumagmamanongaabuttiapogngaaddaitisiudad,ket sinapulidadaSimeonkenLevi,ngemdidanasarakanida

25IntultuloydaSimeonkenLevitinagdaliasatitisiudad, ketpinapataydaamindagititattaoitisiudadbabaenti kampilan,ketawantinabati

26Ketaddadakkelapanagkigtotititengngatisiudad,ket immulisadilangittiikkisdagititattaoitisiudad,ket nagpukkawitinapigsatiaminababbaikenubbing

27PinataydaSimeonkenLevitiinteroasiudad;awanti imbatidaalalakianabatiitiinteroasiudad.

28PinataydadaHamorkenSiquemngaanaknababaenti kampilan,ketinyadayodaniDinamanipuditibalayni Siquemketpimmanawdamanipudsadiay

29KetdagitiannakniJacobnapandaketnagsublida,ket dimtengdakadagitinapapatay,ketsinamsamdaamina sanikuadangaaddaitisiudadkenititalon.

30Ketbayattipanangaladaitisamsam,timmakdertitallo gasutalallakiketnangipuruakdaititapokkenkinabilda idaitibato,idinagturongkadakuadaniSimeonket pinataynaidaaminbabaentitademtikampilan,ket nagturongniSimeonitisanguananniLevi,ketimmayiti siudad

31Ketinnaladadagitikarnerodakendagitibakadaken dagitibakada,kenkastametdagitinabatiababbaiken babassit,ketinturongdaamindagitoyngaumadayo,ket

linuktandatiruanganketrimmuardaketimmaydakenni Jacobngaamadaabuyogentipigsa.

32KetidinakitaniJacobtiaminngainaramiddaitisiudad, kennakitanatisamsamngainnaladakadakuada, nakapungtotunayniJacobkadakuada,ketkinunaniJacob kadakuada,Aniadaytoyngainaramidyokaniak?adtoy nagun-odkotipanaginanakadagitiCanaanitangaagnanaed itidaga,ketawankadakuadatinakibiangkaniak.

33Ketitainaramidmoapagbalinennakamakarimon kadagitiagnanaeditidaga,ititengngadagitiCanaanitaken Perezeo,ketbassitlaengtibilangko,ketagtitipondaamina maibusorkaniakketpapatayendaktointonmangngegdati trabahomkadagitikakabsatda,ketmadadaelkamikenti sangakabbalayanko

34KetdaSimeonkenLevikenaminakakabsatdaa kaduadasimmungbatdakenJacobngaamadaketkinunada kenkuana,Adtoyngaagnanaedkamiitidaga,ketaramiden kadiniSiquemdaytoyitikabsatmiababai?apaynga agulimekkaitiaminngainaramidniSiquem?ket makilangennakadiitikabsattayoababaiakasiti balangkantiskadagitikalsada?

35KettibilangdagitibabbaiakinautibodaSimeonken LevimanipuditisiudadtiSiquem,asaandaapinapatay, walopuloketlimaasaananakaam-ammoitilalaki

36Ketkaramankadakuadaaddamaysangaagtutuboa balasanganapintastilanganakennasayaatti pannakaparaburna,atinagannaketBuna,ketinnalani Simeonkasasawa,kettibilangdagitilallakingainnalada akautiboketsaandaapinatay,uppatapuloketpitoa lallaki,ketdagitidaddumapinapatayda

37Ketamindagitiagtutuboalallakikenbabbaia kinautibodaSimeonkenLevimanipuditisiudadtiSiquem, ad-adipendagitiannakniJacobkenkadagitiannakdaa simmarunokadakuada,aginggaitialdawtiipapanawti annakniJacobmanipuditidagatiEgipto

38KetidirimmuardaSimeonkenLevimanipuditisiudad, timmakderdagitiduangaagtutuboalallakianabati,a naglemmengitisiudad,ketsaananatayititengngadagiti tattaoitisiudad,ketdagitoyngaagtutuboalallakinapanda itisiudadketnagnadaitidayta,ketnasarakandatisiudada langalangngaawantilalaki,kendagitilaengbabbainga agsangsangit,ketdagitoyngaagtutuboalallaki impukkawdaketkinunada,Adtoy,daytoytidaydiaydakes ngainaramiddagitiannacniJacobaHebreoitidaytoya siudaditikaaddadaitidaytoyngaaldawdinadaeldati maysakadagitisiudadtiCanaani,ketsaandaanagbuteng itibiagdaitiaminadagatiCanaan

39Pimmanawdagitoyalallakiitisiudadketnapandaiti siudadtiTapnac,ketdimtengdasadiayketimbagada kadagitiagnanaeditiTapnactiaminanapasamak kadakuada,kenaminngainaramidtiannakniJacobiti siudadtiSiquem.

40KetdimtengtiimpormasionkenJasubngaaritiTapnac, ketnangibaonkadagitilallakiitisiudadtiSiquemtapno kitaendadagidiayngaagtutubo,tasaanidaapatientiariiti daytoyasalaysay,akunkunana,“Kasanoamadadaeltidua alallakitikastaadakkelngailiakasitiSiquem?

41NagsublidagitimensaheroniJasubketimbagada kenkuana,akunkunada,Immaykamiitisiudad,ket nadadaelen,awantitaosadiay;agsangsangitlaenga

babbai;awanmettiarbanwennobakasadiay,taaminnga addaitisiudadinnaladagitiannacniJacob.

42KetnagsiddaawniJasubitidaytoy,akunkunana: “Kasanoamaaramidtiduaataodaytoyabanag,tapno dadaelendatikastakadakkelasiudad,ketawantiuray maysaataoamakabaelabumusorkadakuada?

43Tatiumaspingketsaanpayanapasamakmanipud kaaldawanniNimrod,kenuraypaymanipuditikaadaywan apanawen,saananapasamaktiumasping;ketniJasub, ngaaritiTapnac,kinunanakadagititattaona,Agturedka ketmapankamimakirangetkadagitoyaHebreo,ket aramidenmikadakuadatikasitiinaramiddaitisiudad,ket ibalesmitigapuanandagititattaoitisiudad.

44KetniJasub,ngaaritiTapnac,nakiumankadagiti mamalbalakadnamaipapanitidaytoyabanag,ketdagiti mamalbalakadnakinunadakenkuana,Agmaymaysaa saankantoamangparmekkadagitiHebreo,tamasapula nabilegdaamangaramiditidaytoyngaaramiditiinteroa siudad.

45Noduakadakuadatimangdadaelitiinteroasiudad,ket awantiagtakderabumusorkadakuada,siguradoano kayatmoabumusorkadakuada,tumakderdantoamina maibusorkadakamiketdadaelendakamimet

46Ngemnomangibaonkakadagitiaminngaaria manglikmutkadakami,ketbay-amidangaagtitipon, kumuyogkamikadakuadaketmakirangetkamikadagiti annakniJacob;kalpasanna,agballigkantokadakuada

47KetnangngegniJasubdagitisasaodagitimammagbaga kenkuana,ketdagitisasaodanaay-ayokenkuanaken kadagititattaona,ketinaramidnadayta;ketniJasubngaari tiTapnacnangibaonkadagitiaminngaaridagitiAmoreoa nanglikmutitiSiquemkenTapnac,akunkunana

48Sumung-atkayokaniakkettulongannak,ketkabilentayo niJacobaHebreokenaminngaannakna,ketdadaelentayo idamanipuditidaga,takastoytiinaramidnaitisiudadti Siquem,ketdiyokadiammodayta?

49NangngegdagitiaminngaaridagitiAmoreotidakes ngainaramidtiannakniJacobitisiudadtiSiquem,ket nasdaawdaunaykadakuada

50KetdagitipitongaaridagitiAmoreonaguummongda agramanaminabuyotda,agarupsangapuloaribualallaki ngaaddaankadagitinaisugatakampilan,ketimmaydaa makigubatkadagitiannakniJacob;ketnangngegniJacob anaguummongdagitiaridagitiAmoreoamakigubat kadagitiannakna,ketnagbutengniJacobitikastaunay,ket nariribukanisuna.

51KetimpukkawniJacobmaibusorkadaSimeonken Levi,akunkunana,Aniadaytoyngaaramidnga inaramidyo?apayanadangrannak,tapnoiyegmoa bumusorkaniakdagitiaminngaannaktiCanaantapno dadaelendakkentisangakabbalayak?tanaginanaak,uray siakkentisangakabbalayanko,ketinaramidmodaytoy kaniak,ketpinagpungtotmodagitiagnanaeditidaga maibusorkaniakbabaenkadagitiaramidmo

52SimmungbatniJudakenamana,akunkunana:“Awan serserbiayadagitikakabsatkoadaSimeonkenLeviti nangpapataykadagitiaminngaagnanaeditiSiquem? SiguradoagaputapinakumbabaniSiquemtikabsattayoa babai,kensinalungasingnatibilintiDiostayokenNoeken kadagitiannakna,tainnalaniSiquemtikabsattayoababai babaentipuersa,ketnakikamalalakenkuana

53KetinaramidniSiquemamindagitoyadakesketawan tiuraymaysakadagitiagnanaeditisiudadnaanakibiang kenkuana,amangibaga,Apayngaaramidemdaytoy? siguradoagapuitidaytoynapandagitikakabsatkoket kinabildatisiudad,ketinyawattiApoitiimada,agsipudta sinalungasingdagitiagnanaeditibilintiDiostayoAwan kadingarudtiinaramiddaamindagitoy?

54Ketitaapayamabutengkawennomariribukanka,ken apayasaankaamaay-ayokadagitikakabsatko,kenapaya nasgedtipungtotmokadakuada?

55PudnoatiDiostayoanangiyawatitiimadaitisiudadti Siquemkendagititattaona,iyawatnantometkadagiti imatayodagitiaminngaar-aritiCanaaningaumaya maibusorkadatayo,ketaramidentayokadakuadatikasiti inaramiddagitikakabsatkoitiSiquem

56Itaagtalnakamaipapankadakuadaketibellengmodagiti butengmo,ngemagtalekkaitiApoaDiostayo,ket ikararagmokenkuanaatulongannakamikenispalennakami, keniyawatnadagitikabusormikadagitiimami.

57KetinayabanniJudatimaysakadagitiadipenniamana, Inkaitaketkitaemnosadinotiayandagidiayngaari,nga umayabumusorkadakami,agramandagitibuyotda.

58Kettiadipennapankettimmaliawitiadayo,ket simmang-atitikasunganitiBantaySihon,ketnakitana dagitiaminapakarsodagitiarianakatakderititalon,ket nagsubliidiayJudaketkinunana,Adtoydagitiariaddada ititay-akagramanaminapakarsoda,maysangailia nakaad-aduunay,akasitidaratitiigidtibaybay.

59KetniJudakinunanakadaSimeonkenLevi,ken kadagitiaminakakabsatna,Papigsaenyotibagbagiyoket agbalinkayongaannaktikinatured,taaddakadatayoni JehovaaDiostayo,dikayagbutengkadakuada

60Tumakderkaititunggaltao,anabartekkadagitiarmasna apakigubat,tipananakenkampilanna,ketmapankami makirangetkadagitoyadinakugitalallaki;tiApoti Diostayo,Isutimangisalakankadatayo

61Kettimmakderda,kettunggalmaysanakabarikes kadagitiarmasnaapakigubat,dadakkelkenbabassit, sangapuloketmaysangaannakniJacob,kenaminnga adipenniJacobakaduada.

62KetaminngaadipenniIsaacakaduaniIsaacidiay Hebron,immaydaaminkadakuadangaaddaanitiamina kitatialikamenapakigubat,kettiannakniJacobken dagitiadipenda,asangagasutketsangapuloketduaa lallaki,napandakadagitoyngaari,ketnakikuyogmetni Jacobkadakuada.

63KettiannakniJacobimbaondakenamadaaniIsaac ngaanakniAbrahamidiayHebron,isumetlaengtiKireatarba,akunkunada

64IkararagmongaagpakaasikamikenkaitiApoaDiosmi, asalaknibannakamikadagitiimadagitiCanaanitanga umayamaibusorkadakami,kenitedmoidakadagitiimami.

65KetniIsaacngaanakniAbrahamnagkararagitiApo maipaaykadagitiannakna,ketkinunana,OApoaDios, inkarimniamak,akinunam,Paaduektotibukelmoakas kadagitibituentilangit,ketinkarimmetkaniak,ket ipasdekmomettisaom,itataumad-adanindagitiariti Canaan,tapnomakigubatdakadagitiannakkogaputaawan tiinaramiddaakinaranggas

66Itangarud,OApoaDios,Diostiinteroadaga, ballikugen,pangngaasim,tipammagbagadagitoyngaari tapnosaandaamakirangetkadagitiannakko

67Ketpagsiddaawamtipusodagitoyngaarikendagiti tattaodaitipanagbutengdagitiannakkoalallakikenibaba tikinatangsitda,kentapnotallikudandadagitiannakko

68Ketbabaentinapigsangaimamkennaiyunnata takiagmoispalemdagitiannakkoalallakikendagiti adipendakadakuada,taaddaitiimamtibilegkenpigsaa mangaramiditiamindagitoy

69KetdagitiannakniJacobkendagitiadipendanapanda kadagitoyngaari,ketnagtalekdaitiApoaDiosda,ket bayattiipapanda,nagkararagmetniJacobngaamadaiti Apoketkinunana,OApoaDios,mannakabalinkenintanokaDios,anagturaymanipudidiun-unanangaaldaw, manipudsadiayaginggaitakenitiagnanayon;

70SikaDaydiaymangrugsokadagitigubatken mangpasardengkadagitoy,itiimamaddapannakabalinken pannakabalinamangitan-okkenmangibaba;Osapaykoma tamaawattikararagkoitisanguanamtapnoagsublika kaniakbabaenkadagitiasimo,tapnopagsiddaawentipuso dagitoyngaarikendagititattaodababaentipanagbuteng dagitiannakkoalallaki,kenpagbutngamidakendagiti kampoda,kenbabaentidakkelakinamanangngaasim ispalenamindagidiayagtalekkenka,tasikatimakabaela mangiyegkadagititattaoitisidongmikenmangkissay kadagitinasionitisidongtipannakabalinmi

KAPITULO35

1KetimmaydagitiaminngaaridagitiAmoreoket nagtakderdaititalontapnomakiumankadagiti mamalbalakaddanoaniatimaaramidkadagitiannakni Jacob,tamabutengdapaylaengkadakuada,akunkunada, Adtoy,duakadakuadatinangpapatayitiinteroasiudadti Siquem

2KetdinengngegtiApodagitikararagdaIsaackenJacob, ketpinunnonatipusodagitoyaminamamalbalakaddagiti ariitidakkelabutengkenbutengngaagtutunosdanga impukkawda.

3Nauyongkayokadiitangaaldaw,wennoawanti pannakaawatyo,amakirangetkayokadagitiHebreo,ket apayamaragsakankayoitibukodyoapannakadadaelita ngaaldaw?

4AdtoyduakadakuadatiimmayitisiudadtiSiquemnga awantibutengwennopanagbuteng,ketpinapataydaamin ngaagnanaeditisiudad,tapnoawantitaoatimmakder kadakuada,ketkasanoamakalabankayokadakuadaamin?

5PudnongaammoyoatiDiosdaketnalabesti panagayatnakadakuada,keninaramidnadagiti mannakabalinabanagparakadakuada,akasitisaana naaramidmanipudidiun-unanangaaldaw,kenkadagiti aminadidiosendagitinasion,awantimakaaramidakas kadagitimannakabalinngaaramidna

6PudnongainispalnaniamadangaAbraham,aHebreo, manipuditiimaniNimrod,kenitiimadagitiaminnga ilinaanamin-aduanaggandatamangpapataykenkuana.

7InispalnametitiapuyanangipuruakkenkuananiAri Nimrod,ketinispaltiDiosnamanipuditidayta

8Ketsiasinopaytimakaaramiditikastoy?siguradoani AbrahamtinangpapataykadagitilimangaaritiElam,idi

sinagiddatianaktikabsatnangaagnanaedkadagidinga aldawidiaySodoma.

9Ketinnalanatiadipennaanapudnoitibalaynakenti sumagmamanoatattaona,ketkinamatdadagitiaritiElam itimaysaarabiiketpinapataydaida,ketinsublidaitianak tikabsatnatiaminasanikuanangainnaladakenkuana

10KetsiguradongaammoyoamaragsakanunaytiDios dagitoyaHebreokadakuada,kenmaragsakandamet kenkuana,taammodangainispalnaidamanipudkadagiti aminakabusorda

11KetadtoybabaentipanagayatnaitiDiosna,innalani Abrahamtibugbugtongkennapategngaanaknaket pinanggepnangaiyegakasdatonamapuoranitiDiosna, ketnosaanagapuitiDiosananglappedkenkuanaa mangaramiditidaytoy,inaramidnakomaidinbabaenti ayatnaitiDiosna.

12KetnakitatiDiosaminngaaramidna,ketinsapatana kencuana,ketinkarinakenkuanangaisalakannadagiti annaknaalallakikenaminabukelnamanipudititunggal riribukadumtengkadakuada,gaputainaramidnadaytoya banag,ketbabaentipanagayatnaitiDiosnainleppasnati asinaitianakna.

13KetdikaykadinangngegtiinaramidtiDiosdaken FaraonngaaritiEgiptokenniAbimelecngaaritiGerar, babaentipanangalaitiasawaniAbraham,anagkuna maipapankenkuana,Isuketkabsatkoababai,dilaketta mapapataydaisunamaigapukenkuana,ketpanunotenda ngaalaendakasasawa?ketinaramidtiDioskadakuada kenkadagititaodaaminanangngegyo

14Ketadtoy,nakitamiamismobabaenkadagitimatami ngaimmaykenkuananiEsau,kabsatniJacob,akaduanati uppatagasutalallaki,apanggepnaapapatayen,ta impalagipnangainnalanakenkuanatibendisionniamana

15KetnapanisunasinabatidinaggapuidiaySiria,tapno kabilennatiinaakaduanadagitiannakna,ketsiasinoti nangispalkenkuanamanipudkadagitiimananoditi Diosnaanagtalekna?inispalnaisunaitiimatikabsatnaken kastametkadagitiimadagitikabusorna,ketsiguradoa salaknibannantomanenida

16SiasinotidimakaammoatiDiosdatinangipaltiing kadakuadaitipigsatapnoaramidendaitiilitiSiquemti dakesanangngegyo?

17Mabalinkadingarudababaenitibukoddaapigsatidua alallakiamakadadaelitikastaadakkelasiudadakasiti SiquemnosaanagapuitiDiosdaanagtaltalekda? kinunanakeninaramidnakadakuadaamindagitoytapno mapapataynadagitiagnanaeditisiudaditisiudadda

18Ketmabalinyokadingarudaparmekendagidiaya rimmuarasangsangkamaysamanipuditisiudadyotapno makirangetdaitiinterokadakuada,uraynomaminribunga ad-adupaytiumaytumulongkadakayo?

19Pudnongaammoyokenmaawatanyoasaankayonga immaymakigubatkadakuada,nodiketumaykayo makigubatitiDiosdaanangpilikadakuada,ketngarud immaykayoaminitangaaldawtapnomadadaelkayo

20Itangarud,liklikanyodaytoydakesnga ikagkagumaanyongaiyegitibagbagiyo,ketnasaysayaatto parakadakayoasaankayoamakigubatkadakuada,nupay bassitlaengtibilangda,agsipudtaaddakadakuadati Diosda.

21KetidinangngegdagitiaridagitiAmoreotiamina sasaodagitimamalbalakadda,napnotipuspusodaiti buteng,ketnagbutengdakadagitiannakniJacobketsaanda akayatamakirangetkadakuada.

22Ketinkidemdadagitilapayagdakadagitibalikasdagiti mamalbalakadda,ketdimngegdaitiaminabalikasda,ket dagitibalikasdagitimammagbagatinangay-ayounay kadagitiari,ketinaramiddatikasta.

23Kettimmaliawdagitiariketnagkedkeddakadagiti annakniJacob,tasaandaanaituredngaimmasideg kadakuadaamakigubatkadakuada,tanagbutengdaunay kadakuada,ketnarunawdagitipusodaitiunegdagapuiti panagbutengdakadakuada.

24TanaggapudaytoykadakuadaitiApo,tanangngegnati kararagdaIsaackenJacobngaadipenna,agsipudta nagtalekdakenkuana;ketamindagitoyngaarinagsublida akaduadadagitikampodaitidaytangaaldaw,tunggal maysaitibukodnaasiudad,ketsaandaanakirangetiti daytaatiempokadagitiannakniJacob.

25KettiannakniJacobpinagtalinaeddatipuestodaiti daytangaaldawaginggaitirabiiitikasunganitibantay Sihon,ketidinakitadaasaanngaimmaydagitoyngaari tapnomakigubatkadakuada,nagawiddagitiannakniJacob

KAPITULO36

1ItidaytaatiemponagparangtiApokenJacoba kunkunana,Bumangonka,mapankaidiayBethelket agtalinaedkasadiay,ketmangaramidkasadiayitialtarpara itiApongaagparangkenka,anangispalkenkakenkadagiti annakmomanipuditirigat.

2KettimmakderniJacobakaduanadagitiannaknaa lallakikenaminakukuana,ketnapandaketimmaydaidiay BethelamaitunositisaotiApo.

3KetniJacobagtawenitisiamapuloketsiamidi simmang-atidiayBethel,ketniJacobkendagitiannaknaa lallakikenaminatattaoakaduana,nagtalinaeddaidiay BethelidiayLuz,ketsadiaynangibangonitialtarparaiti Apoanagparangkenkuana,ketniJacobkendagiti annaknaalallakinagtalinaeddaidiayBethelitiinnema bulan

4Itidaytaatiempo,natayniDeborangaanakniUz,ti mangay-aywankenniRebecca,anakikaduakenJacob;ket intabonniJacobitibabatiBethelitisiroktiroblengaadda sadiay

5KetnataymetniRebeccangaanakniBetuel,ngainani Jacob,itidaytaatiempoidiayHebron,isumetlaengti Kireat-arba,ketnaitabonitirukibtiMacpelaaginatangni AbrahamkadagitiannakniHet

6KettibiagniRebeccasangagasuttallopulokettalloa tawen,ketnatayketidinangngegniJacobanatayenni Rebeccaniinananagsangititinapaitgapukenniinana, kennangaramiditidakkelapanagleddaangparakenkuana, kenniDeboraamangay-aywankenkuanaitisiroktiroble, ketpinanaganannadaytaalugaritiAllon-bachuth

7KetnatayniLabanaSirianokadagidingaaldaw,ta kinabiltiDiosgaputasinalungasingnatitulagngaaddaiti nagbaetandakenJacob

8SangagasuttitawenniJacobidinagparangkenkuanati Apo,ketbinendisionannakenpinanaganannaitiIsrael,ket nagsikogniRaquelngaasawaniJacobkadagidingaaldaw

9KetitidaytaatiemponagdaliasatniJacobkenamina kukuanamanipudBetheltapnomapanitibalayniamana, idiayHebron

10Ketbayattipanagdaliasatdaitidalan,ketaddapay bassitadalanngaumayidiayEfrat,nangipasngayni Raquelitimaysangaanakalalakiketnarigatti panagtrabahonaketnatay

11KetniJacobintabonnaisunaitidalanngaagturong idiayEfrat,ngaisutiBetlehem,ketnangikabilitiadigiiti tanemna,ngaaddasadiayaginggaita;ketuppatapuloket limaatawentialdawniRaquelketnatay

12KetniJacobpinanaganannatianaknaanayanak kenkuana,ngainyanakkenkuana,Benjamin,agsipudta nayanakkenkuanaitidagaitimakannawan

13KalpasantiipapatayniRaquel,impatakderniJacobti toldanaititoldatiadipennaaniBilha.

14KetnaimonniRubengapuitiinanaaniLeagapuiti daytoy,ketnapnoitipungtot,kettimmakderitipungtotna ketnapanketsimrekititoldaniBilhaketmanipudsadiay inikkatnatipagiddaanniamana

15Itidaytaatiempotibingaytikalinteganngainauna, agramantisaadtikinaarikenkinapadi,naikkatmanipuditi annakniRuben,tatinulawannatipagiddaanniamana,ket naitedtikalintegantiinaunakenJose,tisaadtikinaariiti Juda,kentikinasaserdotekenLevi,agsipudtatinulawanni Rubentipagiddaanniamana

16KetdagitoydagitikaputotanniJacobanaipasngay kenkuanaidiayPadan-aram,ketsangapuloketduatiannak niJacob

17TiannakniLeaisudaniRubenngainauna,kenSimeon, Levi,Juda,Isacar,Zabulon,kenniDinaakabsatdaababai; ketdagitiannakniRaquelisudaJosekenBenjamin 18TiannakniZilpa,adipenniLea,daGadkenAser,ken tiannakniBilha,adipenniRaquel,isudaDankenNeftali; dagitoytiannakniJacobanaipasngaykenkuanaidiay Padan-aram

19KetniJacobkendagitiannaknakenaminakukuana nagdaliasatdaketdimtengdaidiayMamre,ngaisuti Kireat-arba,ngaaddaidiayHebron,anagnaeddaAbraham kenIsaac,ketniJacobagramandagitiannaknakenamina kukuana,nagnaeddakenamanaidiayHebron

20KettikabsatnaaniEsaukendagitiannaknaalallaki, kenaminakukuananapandaitidagatiSeirketnagnaedda sadiay,ketaddaankadagitisanikuaitidagatiSeir,ket dagitiannakniEsaunagbungadakenimmadudaitikasta unayitidagatiSeir.

21KetdagitoydagitikaputotanniEsauanayanak kenkuanaidiaydagatiCanaan,ketlimatiannakniEsau.

22KetniAdaimpasngaynakenEsautiinaunangaanakna aniElifaz,ketinyanaknametkenkuananiReuel,kenni AlibamainyanaknakenkuanadaJeus,YaalamkenKore 23DagitoydagitiannakniEsauanaipasngaykenkuana idiaydagatiCanaan;kettiannakniElifazngaanakni EsauisudadaTeman,Omar,Zefo,Gatam,Kenazken Amalex,ketdagitiannakniReuelisudadaNacat,Zerac, SamakenMizza

24KettiannakniJeusketdaTimna,Alva,Jetet;ketdagiti annacalallakiniYaalamisudaAlah,FinorkenKenaz 25KettiannakniKoreisudadaTeman,Mibzar,Magdiel kenEram;dagitoydagitipamiliadagitiannakniEsaua maibatayitikinaturaydaitidagatiSeir

26KetdagitoytinagantiannakniSeiraHoreo,nga agnanaeditidagatiSeir,Lotan,Sobal,Zibeon,Ana,Disan, EzerkenDison,pitongaannakda

27KettiannakniLotanisudaHori,niHemankenti kabsatdaaniTimna,isuniTimnangaimmaykenJacob kendagitiannakna,ketsaandaadumngegkenkuana,ket napanketnagbalinakamalalaniElifazngaanakniEsau, ketimpasngaynakenkuanatiAmalek.

28KettiannakniSobalisudaAlvan,Manahat,Ebal,Sefo, kenOnam,kentiannakniZibeonisudaAja,kenAna, daytoyniAnaanakasarakkadagitiYemimitilet-angidi pinakannadagitiasnoniZibeonngaamana

29Ketbayattipanangpakannakadagitiasnoniamana inturongnaidaidiaylet-angitinadumadumangaorastapno ipakannaida

30Ketaddamaysangaaldawngainyegnaidaitimaysa kadagitilet-angitiigidtibaybay,itikasunganitilet-ang dagititao,ketbayattipanangtaraonnakadakuada,adtoyti nadagsenunayabagyodimtengmanipuditibangirti baybayketnagnaedkadagitiasnongaagtartarakensadiay, ketnagtakderdaamin

31Ketkalpasannaagarupsangagasutduapuloadadakkel kennakaam-amakngaanimalrimmuarmanipuditilet-ang itibangirtibaybay,ketdimtengdaaminitilugarngaayan dagitiasno,ketinkabildatibagbagidasadiay.

32Ketdagidiayngaanimal,manipudtengngadanga agpababa,ketsukogdagitiannaktitao,ketmanipud tengngadangaagpangato,addadagitikaaspingdagitioso, kendaddumatikaaspingdagitikeephas,ngaaddaan kadagitiipusitilikudandamanipuditinagbaetandagiti abagadaadumanonaginggaitidaga,akaskadagitiipusti ducheephath,ketdagitoyngaanimalimmaydaket nagsakaykennagsakaydakadagitoyngaasno,ket inturongdaidangaumadayo,ketpimmanawdaadayo aginggaitangaaldaw

33MaysakadagitoyngaanimaltiimmasidegkenniAna ketkinabilnababaentiipusna,ketkalpasannanagtalaw manipuditidaytaalugar

34Ketidinakitanadaytoyngaaramidnapalalotibutengna itibiagna,ketnagtalawketnaglibasitisiudad.

35Ketinsalaysaynakadagitiannaknaalallakiken kakabsatnatiaminanapasamakkenkuana,ketadualallaki tinapannagsapulkadagitiasnongemdidanasarakanida, ketniAnahkendagitikakabsatnaketsaanenanapaniti daytaalugarmanipuditidaytangaaldawasimmaruno,ta nagbutengdaunayitibiagda.

36KettiannakniAnangaanakniSeir,isudaDisonkenti kabsatnaababaianiAlibama,kendagitiannakniDison isudadaHemdan,Esban,ItrankenKeran,kendagitiannak niEzerisudaBilhan,ZaavankenAkan,kentiannakni DishonisudaUzkenAran

37DagitoytipamiliadagitiannakniSeiraHoreo,siguniti kinaturaydaitidagatiSeir

38KetniEsaukendagitiannaknanagnaeddaitidagani SeiraHoreo,ngaagnanaeditidaga,ketaddaandakadagiti sanikuaitidaytaketnabungakenimmadudaitikastaunay, ketniJacobkendagitiannaknakenaminakukuada, nagnaeddakenniamadaaniIsaacitidagatiCanaan,kas imbilintiApokenniAbrahamngaamada

1Ketitimaikasangagasutketlimaatawentipanagbiagni Jacob,ngaisutimaikasiamatawenapanagnaedniJacoba kaduanadagitiannaknaitidagatiCanaan,naggapuidiay Padan-aram.

2KetkadagidingaaldawnagdaliasatniJacobakaduana dagitiannaknamanipudHebron,ketnapandaket nagsublidaitisiudadtiSiquem,isudakenaminakukuada, ketnagnaeddasadiay,tanakagun-oddagitiannakniJacob itinasayaatkennalukmegapagpastoranparakadagiti bakadaitisiudadtiSiquem,tisiudadtiSiquemidi nabangonmanen,ketaddaitidaytaagaruptallogasuta lallakikenbabbai.

3KetniJacobkendagitiannaknakenaminakukuana nagnaeddaitipasettitalonaginatangniJacobkenHamor ngaamaniSiquem,idiimmaymanipudPadan-aram sakbayakinabildaSimeonkenLevitisiudad

4KetamindagidiayngaaridagitiCanaanitakenAmoreoa nanglikmutitisiudadtiSiquem,nangngegdangaimmay manentiannakniJacobidiaySiquemketnagnaedda sadiay

5Ketkinunada:“UmaytokadimanentiannakniJacoba Hebreoitisiudadketagtaengdaitidayta,kalpasana kinabildadagitiagnanaeditidaytakenpinapanawdaida? agsublidakadiitaketpapanawendametdagidiayagnanaed itisiudadwennopapatayendaida?

6NaguummongmanendagitiaminngaaritiCanaan,ket naguummongdaamakigubatkenJacobkendagitiannakna.

7KetniJasubngaaritiTapnacnangibaonmetitiamina kabangibangnangaar-ari,kenElanngaaritiGaas,kenni IhuringaaritiSilo,kenParatonngaaritiChazar,kenni SusingaaritiSarton,kenniLabanngaaritiBetcoran,ken niSabirngaaritiOtnay-ma,akunkunana:

8Umaykayokaniakkettulongannak,ketkabilentayoni JacobaHebreokendagitiannakna,kenaminakukuana,ta immaydamanenidiaySiquemtapnotagikuaendaken papatayendadagitiagnanaedakasidi.

9Ketamindagitoyngaarinaguummongdaketimmayda agramanaminakampoda,maysangailianaruayunaya kasitidaratitiigidtibaybay,ketagsumbangirdaaminiti Tapnac

10KetniJasubngaaritiTapnacnapankadakuada agramantiaminabuyotna,ketnakikampokadakuadaiti kasunganitiTapnacitiruartisiudad,ketamindagitoynga aribiningaydaitipitoabenneg,apitoakampoamaibusor itiannakniJacob.

11KetnangipatuloddaitideklarasionkenJacobkeniti anakna,akunkunada,Rummuarkayoaminkadakamitapno makisaritakamiasangsangkamaysaititanap,ketibalesyoti kasodagititattaotiSiquemapinatayyoitisiudadda,ketita agsublikayomanenitisiudadtiSiquemketagtaengkayo sadiay,ketpatayenyodagitiagnanaeditidaytaakasidi.

12KetnangngegdaytoydagitiannakniJacobketsimged unaytipungtotdagapuitisasaodagitiaritiCanaan,ket sangapulokadagitiannakniJacobtinagdardarasken timmakder,kettunggalmaysakadakuadanaibarikesda kadagitiarmasnaapakigubat;ketaddasangagasutketdua ngaadipendaakaduadaanaisaganaitigubat

13Ketamindagitoyalallaki,annakniJacobagraman dagitiadipenda,napandakadagitoyngaar-ari,ketniJacob

KAPITULO37

ngaamadaaddakadakuada,ketnagtakderdaaminiti buntontiSiquem.

14KetnagkararagniJacobitiApoparakadagitiannakna, ketinyunnatnadagitiimanaitiApo,ketkinunana,ODios, sikatiMannakabalin-aminaDios,sikatiamami,sicati nangbukelkadakamiketdakamidagitiaramiddagitiimam; Idawatkokenkangaispalendagitiannakkobabaentiasimo manipuditiimadagitikabusorda,ngaumayitangaaldaw amakirangetkadakuadakenmangisalakankadakuada manipuditiimada,taitiimamaddapannakabalinken pannakabalin,amangisalakankadagitisumagmamano manipuditiadu

15Ketitedmokadagitiannakkoalallaki,dagitiadipenmo, tipigsatipusokenpigsaamakirangetkadagitikabusorda, amangparmekkadakuada,kenmangpatupakkadagiti kabusordaitisanguananda,ketsaankomaamataydagiti annakkoalallakikendagitiadipendababaenkadagitiima dagitiannaktiCanaan

16Ngemnokaslanasayaatkadagitimatamngaikkatenti biagdagitiannakkoalallakikendagitiadipenda,alaemida itidakkelngaasimobabaenkadagitiimadagitiministrom, tapnosaandaamadadaelitangaaldawbabaenkadagitiima dagitiaridagitiAmoreo

17KetidiinsardengniJacobtiagkararagitiApo nagkintayegtidagamanipuditilugarna,ketnagsipngetti init,ketamindagitoyngaarinagbutengdaketnatiliwidati dakkelapanagkigtot

18KetdimngegtiApoitikararagniJacob,ket pinagsiddaawtiApotipusodagitiaminngaariken buyotdaitipanagbutengkenpanagsiddaawdagitiannakni Jacob.

19TaimpangagidatiApoititimekdagitikaruahe,kenti timekdagitinabilegakabaliomanipudkadagitiannakni Jacob,kentitimektidakkelabuyotanakikuyog kadakuada

20Ketdagitoyngaarinatiliwdaitidakkelapanagbuteng kadagitiannakniJacob,ketbayattipanagtakderdaiti pagkurkuranganda,adtoyimmabantekadakuadadagiti annakniJacob,akaduadatisangagasutketsangapuloket duaalallaki,ngaaddaanitidakkelkennakaroa panagpukkaw

21KetidinakitadagitiaritiannakniJacobngaumababantekadakuada,ad-addapayanagbutengda,ket agannayasdangaumatrasmanipuditisanguanantiannak niJacobakasididamo,ketsaandaamakiranget kadakuada.

22Ngemsaandaanagsanud,akunkunada,Nakababain kadatayoitimaminduangaumatrasitisangoanandagiti Hebreo

23KetimmasidegdagitiannakniJacobketrimmang-ayda amaibusorkadagitoyaminngaar-arikenbuyotda,ket nakitada,ketadtoymaysadaytaanabilegunayatattao, ngaadudaakasitidarattibaybay

24KettiannakniJacobimmawagdaitiApoketkinunada, TulongannakamiOApo,tulongannakamiken sungbatannakami,taagtalekkamikenka,ketsaankami komaamataybabaenkadagitiim-imadagitoyadinakugit alallaki,ngaitangaaldawimmayabumusorkadakami

25KettiannakniJacobinbarikesdadagitiigamdaa pakigubat,ketinnaladatitunggalmaysatikalasagnakenti gayangna,ketimmasidegdaitigubat

26KetniJuda,ngaanakniJacob,nagtarayngaimmunaiti sangoanandagitikakabsatna,kensangapulongaadipenna akaduana,ketnapanngaagturongkadagitoyngaar-ari

27KetniJasub,ngaaritiTapnac,rimmuarmetnga immunaakaduanatibuyotnaitisangotiJuda,ketnakitani JudaniJasubkentibuyotnangaumas-asidegkenkuana, kettipungtotniJudasimged,kettipungtotnasimgediti unegna,ketimmasidegitigubatasadiayinrisgotiJudati biagna

28KetniJasubkentiaminabuyotnaumab-abantedanga agturongidiayJuda,ketnakasakayitinapigsakennabileg akabalio,kenniJasubketmaysaamaingelunayatao,ken naabbungotanitilandokkengambangmanipudulo aginggaitisaka

29Ketbayattikaaddanaitikabalio,pinaltogannadagiti panababaentiduangaimanamanipuditisangoken likudan,kasitikababalinnakadagitiamina pannakidangadangna,ketdinapulosnalipatantilugara pangiturongannakadagitipanana.

30KetidiimmayniJasubamakigubatitiJuda,kenadua panatiiruruarnaitiJuda,ingaluttiApotiimaniJasub,ket amindagitipanaapinaltogannanagsublidakadagiti bukodnaatattao

31Ketitilaksiddaytoy,intultuloyniJasubtiumab-abante ngaagturongitiJuda,tapnokaritennababaenkadagitipana, ngemagaruptallopuloakasikotikaadayotinagbaetanda, ketidinakitaniJudaniJasubamangdardaraskadagiti pananaamaibusorkenkuana,nagtarayngaimmasideg kenkuanabuyogentipigsanagapuitipungtotna

32KetnangalaniJudaitidakkelabatomanipuditidaga, ketinnemapuloasiklotikadagsenna,kettiJudanagtaray ngaagturongkenJasub,ketbabaentibatoinkabilnaiti kalasagna,aniJasubnaalipungetgapuitidanog,ket natnagmanipuditikabalionaitidaga.

33KetbimtaktikalasagmanipuditiimaniJasub,ket babaentipuersatidanogtimmakderaginggaitiagarup sangapuloketlimaakasiko,kettikalasagnatnagitisango timaikaduaapakarso

34Ketdagitiar-arianakikuyogkenJasubnakitadaiti adayotipigsaniJuda,ngaanakniJacob,kentiinaramidna kenJasub,ketnakabutbutengdaitiJuda

35KetnaguummongdaitiasidegtipakarsoniJasub,idi nakitadatipannakarirona,ketinruarniJudatikampilanna ketkinabilnatiuppatapuloketduaalallakiitipakarsoni Jasub,kettiinteroapakarsoniJasubnagtalawdaitisango tiJuda,ketawantitaoanagtakderamaibusorkenkuana, ketpinanawandaniJasubketnagtalawdakenkuana,ketni Jasubnagruknoypaylaengitidaga.

36IdinakitaniJasubanagtalawdagitiaminalallakiiti kampona,nagdardaraskettimmakderabuyogentibuteng maibusoritiJuda,ketnagtakderkadagitisakanaabumusor itiJuda.

37NakigubatniJasubitiJuda,anangikabilitikalasagnga agturongitikalasag,ketnagtalawamindagititattaoni Jasub,tanagbutengdaunayitiJuda

38KetniJasubinnalanatipikanaitiimanatapno kabilennaniJudaitiulona,ngemnapardasngainkabilni JudatikalasagnaitiulonamaibusoritipikaniJasub,iti kastatikalasagtiJudainawatnatidanogmanipuditipika niJasub,ketnabingaymettikalasag.

39KetidinakitaniJudaanaburaktikalasagna,sidadaras ngainruarnatikampilannaketkinabilnaniJasubkadagiti gurongna,ketpinutednadagitisakanaisuanatnagniJasub itidaga,kettipikanatnagmanipuditiimana.

40NagdardarasapinidutniJudatipikaniJasub,a pinagputednatiulonasaimpalladawnaitiabaydagiti sakana

41KetidinakitatiannakniJacobtiinaramidniJudaken Jasub,nagtaraydaaminanakirangetkadagitidaddumanga ar-ari,kettiannakniJacobnakirangetdaitibuyotniJasub, kendagitibuyotdagitiaminngaar-aringaaddasadiay

42KettiannakniJacobpinatumbadatisangapuloketlima aribuatattaoda,ketkinabildaidaakaslamangsapsaplititi kalabasa,ketdagitidaddumanagtalawdaamangispaliti biagda

43KetsitatakderpaylaengniJudaitiabaytibangkayni Jasub,ketinuksobnaniJasubtibadona

44InuksobmettiJudatilandokkengambangngaaddaiti aglawlawniJasub,ketadtoyimmaytisiamalallaki kadagitikapitanniJasubtapnomakigubatitiJuda

45KetnagdardarasniJudaketnangalaitimaysaabato manipuditidaga,ketbabaenitidaytakinabilnatiuloti maysakadakuada,ketnaburaktibungona,kettibangkay ketnatnagmetmanipuditikabalioaginggaitidaga

46Ketdagitiwaloakapitananabati,idinakitadatipigsati Juda,nagbutengdaunayketnagtalawda,ketkinamatidati Judaagramantisangapuloatattaona,ketkinamatdaidaket pinataydaida.

47KetdagitiannakniJacobketmangsapsaplitdapay laengkadagitibuyotdagitiari,ketadutipinapatayda kadakuada,ngemsitutureddagidingaaritinangtaginayon ititakderdaakaduadadagitikapitanda,ketsaandaa nagsanudmanipudkadagitilugarda,ketimpukkawdaa maibusorkadagidiaybuyotdaanagtalawmanipuditisango dagitiannakniJacob,ngemawantidimngegkadakuada,ta nagbutengdaitibiagdaamangannomatayda

48KetaminngaannakniJacob,kalpasananaparmekda dagitibuyotdagitiar-ari,nagsublidaketimmaydaiti sanguanantiJuda,kettiJudapapatayennapaylaengdagiti waloakapitanniJasub,kenuksobdadagitikawesda.

49NakitaniLeviniElon,ngaaritiGaas,ngaumab-abante kenkuana,agramandagitisangapuloketuppatakapitanna tapnokabilenda,ngemsaanasiguradongaammoniLevi.

50KetimmasidegniElonagramandagitikapitanna,ket timmaliawniLeviitilikudanketnakitanaanaited kenkuanatigubatitilikudan,ketnagtarayniLevia kaduanatisangapuloketduangaadipenna,ketnapanda ketpinataydaniElonkendagitikapitannababaentitadem tikampilan

KAPITULO38

1Ketsimmang-atniIhuringaaritiSilotapnotulonganni Elon,ketimmasidegkenJacob,idiinguyodniJacobti pananangaaddaitiimanaketbabaentipanadinanognani Ihurianakaigapuantiipapatayna

2KetidinatayenniIhuringaaritiSilo,nagtalawdagiti uppatanabatingaarimanipuditipuestodaakaduada dagitidaddumaakapitan,ketinkagumaandatinagsanud,a kunkunada,AwanentipigsamikadagitiHebreokalpasanti

panangpapataydakadagititallongaarikendagitikapitanda anabilbilegngemkadakami.

3KetidinakitadagitiannacniJacobapimmanawdagiti nabatingaariitipuestoda,kinamatdaida,ketimmaymet niJacobmanipuditibuntontiSiquemmanipuditilugara nakatakderanna,ketsimmurotdakadagitiariket immasidegdakadakuadaakaduadadagitiadipenda

4Ketdagitiarikendagitikapitanagramantidaddumapay abuyotda,idinakitadangaimmasidegkadakuadadagiti annakniJacob,nagbutengdaitibiagdaketnagtalawda aginggaanakadanondaitisiudadtiChazar

5KetkinamatidadagitiannakniJacobaginggaitiruangan tisiudadtiChazar,ketkinabildatidakkelapanangrautiti tengngadagitiarikenbuyotda,agarupuppataribualallaki, ketbayattipanangkabildaitibuyotdagitiari,niJacobket okupadoitipananaanangkulongitibaginaa mangsapsaplitkadagitiari,ketpinataynaidaamin

6KetpinataynaniParatonngaaritiChazaritiruanganti siudadtiChazar,ketkalpasannakinabilnaniSusingaariti Sarton,kenniLabanngaaritiBetcorin,kenniSabirnga aritiMacnayma,ketpinataynaidaaminbabaenkadagiti pana,maysaapanaititunggalmaysakadakuada,ket natayda

7KettiannakniJacobidinakitadaanatayendagitiamin ngaarikennaburakkennagsanudda,intultuloydati nakigubatakaduadagitibuyotdagitiariitikasunganiti ruangantiChazar,ketkinabildapaylaengtiagarupuppata gasutkadagititattaoda.

8NatnagtitalloalallakikadagitiadipenniJacobitidayta agubat,ketidinakitatiJudaanatayentitallonga adipenna,napaladingitunaykenkuana,kettipungtotna simgeditiunegnamaibusorkadagitiAmoreo

9Ketamindagitilallakianabatikadagitibuyotdagitiari nagbutengdaunayitibiagda,ketnagtaraydaketrinebbada tiruangandagitipadertisiudadtiChazar,ketsimrekda aminitisiudadtapnonatalgedda

10KetnaglemmengdaititengngatisiudadtiChazar,ta dakkelkennalawaunaytisiudadtiChazar,ketidisimrek amindagitoyabuyotitisiudad,nagtaraydagitiannakni Jacobasimmurotkadakuadangaagturongitisiudad.

11Ketuppatamannakabalinalallaki,anapadasaniti gubat,pimmanawdamanipuditisiudadketnagtakderdaiti sangotipagserkantisiudad,ngaaddaankadagitinairuara kampilankenpika,ketinkabildatibagbagidaakasungani dagitiannakniJacob,ketdidaipalubosasumrekdaiti siudad.

12KettimmarayniNeftaliketimmayitinagbaetandaket babaentikampilannakinabilnatiduakadakuada,ket pinutednadagitiulodaitimaminsan

13Ketnagturongitiduapay,ketadtoyanagtalawda,ket kinamatnaida,kinabilnaida,kinabilnaidakenpinatayna ida.

14KetimmaydagitiannakniJacobitisiudadketnakitada, ketadtoyaddasabaliapaderngaagturongitisiudad,ket nagsapuldaitiruangantipaderketdidanasarakandayta, kettiJudatimmakderitituktoktipader,ketsimmurot kenkuanadaSimeonkenLevi,ketbimmabadaaminatallo manipuditipaderngaagturongitisiudad

15KetpinapataydaSimeonkenLevidagitiaminalallaki anagtaraytapnonatalgedasimrekitisiudad,kenkastamet dagitiagnanaeditisiudadagramandagitiassawadaken

babassit,pinataydababaentitademtikampilan,ketdagiti ikkistisiudadsimmang-atidiaylangit.

16KetnaglugandaDankenNeftaliitipadertapno kitaendanoaniatinakaigapuantiarimbangawti panagdung-aw,tanariknadagitiannakniJacobti panagdanagmaipapankadagitikakabsatda,ketnangngegda dagitiagnanaeditisiudadngaagsasaobuyogenti panagsangitkenpanagpakaasi,akunkunada,Alaenyoamin ngaaddakadakamiitisiudadketpumanawkayo,ngem saannakamiapatayen

17KetidiinsardengdaJuda,Simeon,kenLeviti panangkabildakadagitiagnanaeditisiudad,simmang-atda itipaderketimmaydakadaDankenNeftali,ngaaddaiti rabawtipader,kenkadagitidaddumaakakabsatda,ket impakaammodaSimeonkenLevikadakuadatiiseserrek itisiudad,ketimmayamindagitiannakniJacobtapno alaendatisamsam

18KettiannakniJacobinnaladadagitisamsamtisiudadti Chazar,dagitiarbankenbaka,kendagitisanikua,ket innaladaaminamabalinamatiliw,ketpimmanawdaiti daytangaaldawmanipuditisiudad

19Ketitisimmarunongaaldawnapandagitiannakni JacobidiaySarton,tanangngegdangaagtataripnongdagiti lallakiniSartonanabatiitisiudadamakigubatkadakuada gapuitipanangpapataydaitiarida,kettiSartonketnangato unaykennasarikedkedanasiudad,kenaddaandaytoyiti naunegapaderananglikmutitisiudad

20Kettiadigitipaderagaruplimapuloakasikokenti kaakabanaketuppatapuloakasiko,ketawantilugara pagserkantimaysaataoitisiudadgapuitipader,ket nakitatiannakniJacobtipadertisiudad,ketnagsapulda itipagserkanitidaytangemdidanasarakan

21Tatipagserkantisiudadaddaitilikudan,kettunggal taongaagtarigagayasumrekitisiudadumayitidaytaa dalanketlinikmutnatiinteroasiudad,ketkalpasanna simrekitisiudad

22KetdagitiannakniJacobidinakitadaadidamasarakan tidalanasumrekitisiudad,simgedtipungtotda,ketdagiti agnanaeditisiudadidinakitadangaumaykadakuadadagiti annakniJacobnagbutengdaunaykadakuada,ta nangngegdatipigsadakentiinaramiddakenniChazar

23KetdagitiagnanaeditisiudadtiSartonsaandaa makaruarngaagturongkadagitiannakniJacobkalpasanti panagtataripnongdaitisiudadtapnomakirangetda kadakuada,amangannomakastrekdaitisiudad,ngemidi nakitadangaumas-asidegdakadakuada,nagbutengdaunay kadakuada,tanangngegdatipigsadakentiinaramiddaken niChazar.

24Gapuna,dagusngainnaladagitiagnanaeditiSartonti rangtaytidalantisiudad,manipuditilugarna,sakbaynga immaydagitiannakniJacob,ketinserrekdadaytoyiti siudad.

25KetimmaydagitiannakniJacobketsinapuldatidalan asumrekitisiudad,ketdidanasarakanketdagitiagnanaed itisiudadsimmang-atdaitituktoktipader,ketnakitada,ket adtoydagitiannakniJacobagsapsapuldaitipagserkaniti siudad.

26Ketdagitiagnanaeditisiudadinumsidadagitiannakni Jacobmanipuditituktoktipader,ketinlunoddaida,ket nangngegdagitiannakniJacobdagitipannakaumsi,ket nakapungtotdaunay,kettipungtotdasimgeditiunegda

27NarurodtiannakniJacobkadakuada,kettimmakderda aminkettimmakderdaitirabawtipaderbuyogentipuersa tipigsada,ketbabaentipannakabalindalimmasattiuppata puloakasikotikaakabanatibader.

28Ketidilimmabasdaitipadernagtakderdaitisirokti padertisiudad,ketnasarakandadagitiaminaruanganti siudadanaserraankadagitilandokaruangan

29KetimmasidegdagitiannakniJacobtapnoluktanda dagitiruangandagitiruangantisiudad,ketsaanidaa pinalubosandagitiumili,agsipudtamanipuditituktokti paderketmangiwarwarasdakadagitibatokenpana kadakuada

30Kettibilangdagititattaongaaddaitipaderketagarup uppatagasutalallaki,ketidinakitatiannakniJacoba saanidaapalubosandagitilallakitisiudadamanglukat kadagitiruangantisiudad,timmakderdaketsimmang-atda itituktoktipader,kettiJudasimmang-atngaumunaiti dayaapasettisiudad

31Ketsimmang-atdaGadkenAseritilaudasulitisiudad, kenSimeonkenLeviitiamianan,kenDankenRubeniti abagatan

32Ketdagitilallakingaaddaitituktoktipader,dagiti agnanaeditisiudad,idinakitadangaumas-asideg kadakuadadagitiannakniJacob,nagtalawdaamin manipuditipader,bimmabadaitisiudad,ket naglemmengdaititengngatisiudad

33KetimmasidegdaIsacarkenNeftalianabatiitisirokti paderketrinebbadadagitiruangantisiudad,ket nangsindidaitiapuykadagitiruangantisiudad,anarunaw tilandok,ketaminngaannakniJacobimmaydaitisiudad, isudakenaminatattaoda,ketnakirangetdakadagiti agnanaeditisiudadtiSarton,ketkinabildaidaititademti kampilan,ketawantitimmakderitisanguanda

34Ketagarupduagasutalallakitinagtalawmanipuditi siudad,ketnapandaaminketnaglemmengdaitimaysaa torreitisiudad,ketkinamatidatiJudaaginggaititorreket rinebbanatitorre,anatnagkadagitilallaki,ketnatayda amin

35Ketsimmang-atdagitiannakniJacobitidalantiatep daytaatorre,ketnakitada,ketadtoyaddasabalipaya napigsakennangatoatorreitiadayoitisiudad,ketti tuktoknadimmanonitilangit,ketdagitiannakniJacob nagdardarasdaabimmaba,ketnapandaakaduadaamina lallakidaitidaytaatorre,ketnasarakandaanapnoiti agaruptallogasutalallaki,babbaikenbabassitngaubbing 36KetdagitiannakniJacobkinabildatidakkela pannakasaplitkadagidialallakiititorreketnagtaraydaken nagtalawdakadakuada.

37KetkinamatidadaSimeonkenLevi,idirimmuar kadakuadatisangapuloketduaanabilegkenmaingela lallakimanipuditilugaranaglemmenganda

38Ketdagidisangapuloketduaalallakinagtalinaeddaiti napigsaapannakidangadangkadaSimeonkenLevi,ket saananaparmekidadaSimeonkenLevi,ketdagidiay maingelalallakirinekdadagitikalasagdaSimeonken Levi,ketmaysakadakuadatinangkabilitiuloniLevi babaentikampilanna,idiasidadarasudosngainkabilni Levitiimanaitiulona,tamabutengitikampilan,ketti kampilankinabilnatiimaniLevi,ketdaytakayatnangem bassitlaengtipannakaputedtiimaniLevi.

39KetiniggamanniLevitikampilantimaingelalalakiiti imana,ketinnalanaasipipingetmanipuditilalaki,ket babaenitidaytakinabilnatiulotimannakabalinatao,ket pinutednatiulona.

40Immasidegtisangapuloketmaysaalallakiamakigubat kenLevi,tanakitadaanapapataytimaysakadakuada,ket nakirangetdagitiannakniJacob,ngemsaanamaparmek idadagitiannakniJacob,tanabilegunaydagitaalallaki.

41KettiannakniJacobidinakitadaasaandaamaparmek ida,nagikkisniSimeonitinapigsakennakaro,ketdagiti sangapuloketmaysaamannakabalinalallaki nagsiddaawdaititimektipanagikkisniSimeon

42KettiJudaitiadayoammonatitimektipanagpukkaw niSimeon,ketnagtaraydaNaftalikenJudaagramandagiti kalasagdangaagturongkadaSimeonkenLevi,ket nasarakandaidaamakilablabankadagidiaynabilega lallaki,adidakabaelanaparmekenidabayatanaburak dagitikalasagda

43NakitaniNeftalianaburakdagitikalasagdaSimeon kenLevi,ketinnalanatiduaakalasagkadagitiadipenna ketinyegnaidakadaSimeonkenLevi

44KetdaSimeon,LevikenJudaitidaytangaaldaw nakirangetdaaminatallokadagitisangapuloketmaysaa mannakabalinalallakiaginggaititiempotiilelennektiinit, ngemsaandaanaparmekida.

45KetnaibagadaytoykenniJacob,ketnaladingitunay, ketnagkararagitiApo,ketisukenniNeftalingaanakna napandaamaibusorkadagitoyamannakabalinalallaki.

46KetimmasidegniJacobketinguyodnatipanana,ket immasidegkadagitimannakabalinalallaki,ketpinataynati tallokadagititaodangaaddaanitipana,ketdagitinabatia walonagsublida,ketadtoy,tigubatketnailabankadakuada itisangokenlikudan,ketnagbutengdaunayitibiagda,ket saandaamakatakderitisangoanandagitiannakniJacob, ketnagtalawdamanipuditisangoanda

47KetitipanagtalawdasinabatdadaDankenAsernga umas-asidegkadakuada,ketkellaatanadungpardaida,ket nakirangetdakadakuada,ketpinapataydatiduakadakuada, ketkinamatidaniJudakendagitikakabsatna,ketkinabilda tinabatikadakuada,ketpinataydaida.

48KetnagsublidagitiaminngaannakniJacobket nagnadaitisiudad,amangsapsapulnoaddamakasarakdaa lallaki,ketnakasarakdaitiagarupduapulongaagtutuboa lallakiitimaysaakuebaitisiudad,ketkinabilidaaminda GadkenAser,ketsinilawdaDankenNeftalidagiti daddumaalallakianagtalawkennakalibasmanipuditi maikaduaatorre,ketkinabildaidaamin

49KetdagitiannakniJacobkinabildaaminngaagnanaed itisiudadtiSarton,ngemdagitibabbaikenbabassitnga ubbingpinanawandaitisiudadketsaandaidaapinatay

50KetaminngaagnanaeditisiudadtiSartonketnabilega lallaki,maysakadakuadatimangkamatitisangaribu,ket duakadakuadatisaanamakatalawmanipuditisangapulo ribukadagitidaddumaatattao

51KetdagitiannakniJacobpinapataydaaminnga agnanaeditisiudadtiSartonbabaentitademtikampilan, tapnoawantitaoatimmakderkadakuada,ketbinaybayandadagitibabbaiitisiudad

52KetinnaladadagitiannakniJacobtiaminasamsamti siudad,kettiniliwdatitinarigagayanda,ketinnaladadagiti arbankenbakakensanikuamanipuditisiudad,ket

inaramiddagitiannakniJacobkenniSartonkenkadagiti agnanaeditidaytaakasitiinaramiddakenniChazarken dagitiagnanaeditidayta,ketnagsublidaketpimmanawda

KAPITULO39

1KetidipimmanawdagitiannakniJacobmanipuditi siudadtiSarton,napandanitiagarupduagasutakasikoidi nasabatdadagitiagnanaeditiTapnacngaumas-asideg kadakuada,tarimmuardaamakigubatkadakuada,gaputa kinabildatiaritiTapnackenaminatattaona

2GapunaaminanabatiitisiudadtiTapnacrimmuardaa makigubatkadagitiannakniJacob,ketnapanunotdanga alaenmanenkadakuadadagitisamsamkensamsama naaladamanipudCazarkenSarton

3KetdagitidaddumaalallakiniTapnacnakirangetda kadagitiannakniJacobitidaytaadisso,ketkinabilida dagitiannakniJacob,ketnagtalawdaitisanguananda,ket kinamatdaidaaginggaitisiudadtiArbelan,ketnatnagda aminitisangoanandagitiannakniJacob

4KetnagsublidagitiannacniJacobketimmaydaidiay Tapnac,tapnoalaendatisamsamniTapnac,ketidi dimtengdaidiayTapnacnangngegdaadagititattaoti Arbelanrimmuardaamangsabetkadakuadatapnoisalakan tisamsamdagitikakabsatda,ketdagitiannakniJacob nangibatiitisangapuloatattaodaidiayTapnactapno samsamendatisiudad,ketrimmuardangaagturong kadagititattaotiArn.

5KetdagitilallakitiArbelanrimmuardaakaduadadagiti assawadaamakigubatkadagitiannakniJacob,tadagiti assawadanapadasandanitigubat,ketrimmuarda,agarup uppatagasutalallakikenbabbai

6KetaminngaannakniJacobnagpukkawdaitinapigsaa timek,ketnagtaraydaaminngaagturongkadagitiagnanaed itiArbelan,kenbuyogentinaindaklankennakaroatimek 7KetnangngegdagitiagnanaeditiArbelantiarimbangaw tipanagpukkawtiannakniJacob,kenti panagngaretngetdaakasitiarimbangawdagitileonkenkas itipanagngaretngettibaybaykendagitidalluyonna

8Ketsinakuptibutengkenbutengtipusodagapukadagiti annakniJacob,ketnakabutbutengdaunaykadakuada,ket nagsanudkennagtalawdaitisangoandaitisiudad,ket kinamatidadagitiannakniJacobaginggaitiruanganti siudad,ketdimtengdakadakuadaitisiudad

9KetdagitiannakniJacobnakirangetdakadakuadaiti siudad,ketaminababbaidanakiramandaitipanagsarua maibusorkadagitiannakniJacob,ketnakarounayti pannakidangadangkadakuadaitiinterodaytangaaldaw aginggaitirabii

10KetsaananaparmekidadagitiannakniJacob,ket dandaninataydagitiannakniJacobitidaytaadangadang, ketnagpukkawdagitiannakniJacobitiApoketnakagunoddaitipigsaitimalem,ketdagitiannakniJacobkinabilda aminngaagnanaeditiArbelanbabaentitademtikampilan, lallaki,babbaikenbabassit

11Kenkastametdagitinabatikadagititaoanagtalaw manipudSarton,kinabilidadagitiannakniJacobidiay Arbelan,ketinaramiddagitiannakniJacobkadaArbelan kenTapnacakasitiinaramiddakadaChazarkenSarton, ketidinakitadagitibabbaianatayenamindagitilallaki, napandaitirabawdagitiateptisiudadketkinabildadagiti

annakniJacobbabaentipanangipabuyadakadagitibatoa kasititudo.

12KettiannakniJacobnagdardarasdaketimmaydaiti siudadkettiniliwdaamindagitibabbaiketkinabildaidaiti tademtikampilan,kettiannakniJacobkinautibodati aminasamsamkensamsam,arbankenbakakenbaka

13InaramiddagitiannakniJacobkenMacnaimaakasiti inaramiddakenTapnac,CazarkenSilo,ketnagsublida manipudsadiayketpimmanawda

14Ketitimaikalimangaaldawnangngegdagitiannakni JacobanaguummongdagititattaotiGaasamaibusor kadakuadaamakigubat,gaputapinapataydatiaridaken dagitikapitanda,taaddasangapuloketuppatakapitaniti siudadtiGaas,kendagitiannakniJacobpinapataydaamin idaitiumunaagubat

15KettiannakniJacobitidaydingaaldawnagbarikesda kadagitiigamdaapakigubat,ketnagmartsadaamakigubat kadagitiagnanaeditiGaas,ketidiayGaasaddanabilegken mannakabalinatattaodagititattaodagitiAmoreo,ketti Gaastikapigsaankenkasayaatananasarikedkedana siudadkadagitiaminasiudaddagitiAmoreo,ketaddaaniti talloapader.

16KetdimtengtiannakniJacobidiayGaasket nasarakandadagitiruangantisiudadanakaserra,ken agaruplimagasutalallakiasitatakderitituktokti makinruarunayapader,kentimaysangailianagaduakas itidaratitiigidtibaybayketagkamkamaliparaitiannakni Jacobmanipuditiruartisiudaditilikudanna.

17KetimmasidegdagitiannacniJacobtapnoluktanda dagitiruangantisiudad,ketbayatngaumas-asidegda, adtoydagitiagkamkamangitilikudantisiudadrimmuar manipudkadagitilugardaketlinakubdadagitiannakni Jacob

18KettiannakniJacobnalikmutdaitinagbaetandagiti tattaotiGaas,kettigubatagpadpadaitisangoken likudanda,ketamindagitilallakingaaddaitipader, mangipuruakdakadakuadamanipuditipader,dagitipana kenbato

19KettiJuda,idinakitanaadagitilallakitiGaasket nadagsenunayparakadakuada,nangteditimakatubtubngar kennakarongaikkisketamindagitilallakitiGaas nagbutengdaititimektiikkisniJuda,ketdagititattao natinnagmanipuditipadergapuitinabilegngaikkisna,ket amindagidiaynaggapuitiruarkenunegtisiudad nagbutengdaunayitibiagda

20ImmasidegpaylaengtiannakniJacobtapnoburakenda dagitiruangantisiudad,idiinwarasdagitilallakitiGaas dagitibatokenpanamanipuditituktoktipader,ket pinagtalawdaidamanipuditiruangan

21KettiannakniJacobnagsublidaamaibusorkadagiti lallakiniGaasakaduadamanipuditiruartisiudad,ket kinabildaidaitinakaam-amak,kasitipanangkabilda kadagitikalabasa,ketsaandaamakatakderamaibusoriti annakniJacob,tatibutengkenbutengtinangtiliw kadakuadaitiikkistiJuda

22KetdagitiannakniJacobpinapataydaamindagidiaya lallakingaaddaitiruartisiudad,ketdagitiannakniJacob umas-asidegdapaylaengtapnomangaramiddaitiiseserrek itisiudad,kenmakigubatitisirokdagitipadertisiudad, ngemsaandaanabalinangaputaaminngaagnanaediti Gaasanagtalinaeditisiudadketlinakubdadagitipaderti

Gaasititunggaldireksion,itikastadagitiannakniJacob saandaamakaasidegitisiudadtapnomakigubatkadakuada. 23KetimmasidegtiannakniJacobitimaysaasulitapno makigubatitisiroktipader,dagitiagnanaeditiGaas nangipuruakdakadakuadakadagitipanakenbatoakasiti tudo,ketnagtalawdamanipuditisiroktipader 24KetdagititattaoniGaasngaaddaitirabawtipader,idi nakitadaasaanamaparmektiannakniJacobmanipuditi siroktipader,inumsidatiannakniJacobkadagitoyasasao, akunkunada

25Aniatiproblemayoitigubatasaanyoamaparmek? mabalinyongarudngaaramidenitinabilegasiudadtiGaas kenkadagitiagnanaeditidaytaakasitiinaramidyo kadagitisiudaddagitiAmoreoasaanunayanabileg?

Pudnoakadagidiaynakapuykadakamiinaramidmodagita abanag,ketpinataymoidaitipagserkantisiudad,taawan tipigsadaidimabutengdaitiunitipanagpukkawmo

26Ketmabalinyontokadiitatimakigubatitidaytoya disso?Siguradoditoyamataykaytoamin,ketibalesmiti gapuanandagidiayasiudadadinadaelyo

27KetdagitiagnanaeditiGaasinumsidaunaydagitiannak niJacobkeninsasaodaidababaenkadagitididiosda,ket intultuloydangainwarasdagitipanakenbatomanipuditi pader

28KetnangngegniJudakendagitikakabsatnatisasao dagitiagnanaeditiGaasketnakarotipungtotda,ket naimontiJudaitiDiosnaitidaytoyabanag,ket impukkawnaketkinunana,OApo,tulongam,ipatulodmoti tulongkadakamikenkadagitikakabsatmi

29Ketnagtarayitiadayoabuyogentiaminapigsana,nga iggemnatinaiguyodakampilanna,kettimmakdermanipud itidagakengapuitipigsana,nagsakayitipader,ketti kampilannanatnagmanipuditiimana

30KetnagpukkawtiJudaitipader,ketnagbutengdagiti aminalallakingaaddaitipader,ketdaddumakadakuadati natnagmanipuditipaderngaagturongitisiudadket natayda,ketdagidiayaddapaylaengitipader,idinakitada tipigsaniJuda,nagbutengdaunayketnagtalawdaa mangispalitibiagdaitisiudadtapnonatalgedda

31KetdaddumatinaturedamakigubatkenJudaitirabaw tipader,ketimmasidegdaamangpapataykenkuanaidi nakitadangaawantikampilanitiimaniJuda,ket napanunotdangaisut’ibellengmanipuditipaderagingga kadagitikakabsatna,ketduapuloalallakiitisiudadti simmang-attapnotulongandaida,ketlinakubdatiJudaket impukkawdaaminkenkuana,ketimmasidegdakenkuana ngaaddaankadagitinaiguyodakampilan,ketnagbutengda Juda,kenJudaimpukkawdadagitikakabsatnamanipuditi pader

32KetniJacobkendagitiannaknainguyoddatipana manipuditisiroktipader,ketkinabildatitallokadagiti lallakingaaddaitituktoktipader,ketintultuloytiJudati nagpukkawketimpukkawna,OApotulongannakami,O Apoispalennakami,ketimpukkawnaitinapigsaatimekiti rabawtipader,ketnangngegtiikkisitiadayo 33Ketkalpasandaytoyngaikkisinulitnamanennga agpukkaw,ketamindagitilallakiananglikmutitiJudaiti tuktoktipadernagbutengda,kettunggalmaysainwarasna tikampilannamanipuditiimanaitiunitipanagpukkawni Judakentipanagpigergerna,ketnagtalawda.

34KetinnalatiJudadagitikampilananatnagmanipud kadagitiimada,ketnakirangettiJudakadakuadaket pinapataynatiduapuloatattaodaitipader

35Ketagarupwalopuloalallakikenbabbaitisimmang-at paylaengitipadermanipuditisiudadketlinakubdaaminti Juda,ketimpalgaktiApotipanagbutengitiJudaitipusoda, asaandaamakaasidegkenkuana

36KetniJacobkenaminakaduanainguyoddatipana manipuditisiroktipader,ketpinapataydatisangapuloa lallakiitirabawtipader,ketnatinnagdaitibabatipader,iti sangoniJacobkendagitiannakna

37Ketdagititattaoitirabawtipaderidinakitadaaduapulo kadagititattaodatinatnag,nagtaraydapaylaengnga agturongidiayJudangaaddaankadagitinaisuota kampilan,ngemsaandaamakaasidegkenkuanata nagbutengdaunayitipigsatiJuda.

38Immasidegtimaysakadagitinabilegalallakidanga agnaganArudtapnokabilennatiuloniJudababaenti kampilanna,idiasidadarasudosngainkabilniJudati kalasagnaitiulona,kettikampilannadungparnatikalasag, ketnabingayitidua

39Ketdaytoyamannakabalinalalakikalpasanti panangkabilnaitiJudanagtarayamangispalitibiagna, gapuitibutengniJuda,ketdagitisakananagdissoitipader ketnatnagititengngadagitiannakniJacobngaaddaiti babatipader,kettiannakniJacobkinabildaken pinapatayda

40NagsakittiuloniJudagapuitipannakasaplitti mannakabalinatao,ketdandaninatayniJudagapuiti dayta

41KetnagpukkawniJudaitipadergapuitiut-ota pinataudtidanog,idinangngegniDan,kettipungtotna nagpuoritiunegna,kettimmakdermetketnapanitiadayo ketnagtaraykentimmakdermanipuditidagaketsimmangatitipaderbuyogentipungtotnaapigsana

42KetididimtengniDanitipaderngaasidegitiJuda nagtalawdagitiaminalallakiitipader,anagtakdera maibusoritiJuda,ketsimmang-atdaitimaikaduaapader, ketnangipuruakdakadagitipanakenbatoitiDankenJuda manipuditimaikaduaapader,ketinkagumaandaa papanawenidamanipuditipader

43KetdagitipanakenbatbatokinabildatiDankenJuda, ketdandanidanapapatayitipader,ketsadinomana nagtalawdaDankenJudamanipuditipader,narautda babaenkadagitipanakenbatomanipuditimaikaduaa pader.

44KetniJacobkendagitiannaknaketaddadapaylaengiti pagserkantisiudaditibabatiumunaapader,ketsaandaa nabalinanngaiguyodtipanadamaibusorkadagiti agnanaeditisiudad,kasdidamakitaida,ngaaddadaiti maikaduaapader

45KetniDankenJudaidisaandanamaibturandagitibato kenpanaanatinnagkadakuadamanipuditimaikaduaa pader,agpadaatimmakderdaitimaikaduaapaderiti asidegdagititattaotisiudad,ketidinakitadagititattaoti siudadngaaddaitimaikaduaapaderadimtengkadakuada tiDankenJudaitimaikaduaapader,nagpukkawdaamin ketbimmabaitibabaitinagbaetandagitipader

46NangngegniJacobkendagitiannaknatiarimbangawti panagpukkawmanipudkadagititattaoitisiudad,ket addadapaylaengitipagserkantisiudad,ket

madandanagandamaipapanitiDankenJudaasaandaa nakita,ngaaddadaitimaikaduaapader.

47Ketsimmang-atniNeftalibuyogentipigsanagapuiti pungtotnakettimmakderitiumunaapadertapnokitaenna noaniatinakaigapuantiarimbangawtipanagpukkawa nangngegdaitisiudad,ketimmasidegdaIsacarken Zabulontapnoburakendadagitiruangantisiudad,ket linuktandadagitiruangantisiudadketimmaydaitisiudad.

48KetnagluganniNeftalimanipuditiumunaapader aginggaitimaikadua,ketimmaytimmulongkadagiti kakabsatna,kendagitiagnanaeditiGaasngaaddaitirabaw tipader,idinakitadaaniNeftalitimaikatloasimmang-at tapnotumulongkadagitikakabsatna,nagtalawdaaminket bimmabadaitisiudad,ketniJacobkenaminngaannaknaa lallakikenaminngaagtutubodaimmaydaitisiudada napankadakuada.

49KetbimmabadaJudakenDankenNeftalimanipuditi paderngaagturongitisiudadketkinamatdadagiti agnanaeditisiudad,ketnaggapudaSimeonkenLeviiti ruartisiudadketdidaammoanaluktantiruangan,ket simmang-atdamanipudsadiayitipaderketsimmalogda kadagitikakabsatdaitisiudad.

50Ketbimmabaamindagitiagnanaeditisiudaditisiudad, ketimmaykadakuadadagitiannakniJacobitinagduduma adireksion,ketnailabantigubatkadakuadamanipuditi sangokenlikudan,ketnakaam-amaktipanangsaplitdaida dagitiannakniJacob,ketnapapataydatiagarupduapuloa ribukadakuadaalallakikenbabbai,awanuraymaysa kadakuadatimakatakderamaibusorkadagitiannakni Jacob

51Nagadutidarangaagayusitisiudad,ketkaslawaigti danum,ketagayustidaraakaslawaigaginggaiti makinruarapasettisiudad,ketdimmanonitilet-angti Betcorin.

52KetdagititattaotiBetcorinnakitadaitiadayotidara ngaagay-ayusmanipuditisiudadtiGaas,ketagarup pitopuloalallakimanipudititengngadatinagtaraya mangkitaitidara,ketdimtengdaitilugarngaayantidara 53Ketsinurotdatitugottidaraketdimtengdaitipaderti siudadtiGaas,ketnakitadatipanagruartidaramanipuditi siudad,ketnangngegdatitimektiikkismanipudkadagiti agnanaeditiGaas,taimmulidaytaidiaylangit,kettidara agtultuloyngaagayusanawadwadakasitiwaigtidanum. 54KetaminngaannakniJacobketmangsapsaplitdapay laengkadagitiagnanaeditiGaas,ketmakiramramandaa mangpapataykadakuadaaginggaitirabii,agarupduapuloa ribualallakikenbabbai,ketkinunadagititattaotiCorin, PudnoadaytoytiaramiddagitiHebreo,taagtultuloyda paylaengitigubatkadagitiaminasiudaddagitiAmoreo 55Ketnagdardarasdagidiatattaoketnagtaraydaanapan idiayBetchorin,kettunggalmaysainnalanadagitiigamna apakigubat,ketimpukkawdakadagitiaminngaagnanaed itiBetchorin,anakabarikesmetkadagitiarmasdaa pakigubattapnomapanmakigubatkadagitiannakniJacob 56KetidinalpasentiannakniJacobtipanangkabilda kadagitiagnanaeditiGaas,nagnadaitisiudadtapno uksobendagitiaminanapapatay,ketimmaydaitiakinunegapasettisiudadkenitiad-adayopay,nasabatdati talloamannakabalinunayalallaki,ketawantikampilan itiimada.

57Ketsimmang-atdagitiannakniJacobitilugarayanda, ketnagtaraydagitimannakabalinalallaki,ketmaysa kadakuadatinangtiliwkenniZabulon,anakitananga ubingalalakikenababatikatayagna,ketbabaentipigsana intaraynaisunaitidaga.

58KetniJacobnagtarayngaimmasidegkenkuanababaen tikampilannaketniJacobkinabilnaitibabadagitilomona babaentikampilan,ketpinutednaitidua,kettibangkay natnagitiZabulon

59KettimaikaduaimmasidegkettiniliwnaniJacobtapno itumbanaitidaga,kettimmaliawniJacobkenkuanaket impukkawnakenkuana,bayatanagtaraydaSimeonken Leviketkinabildadagitilupponababaentikampilanket pinaputokdaitidaga

60Kettimannakabalinataotimmakdermanipuditidaga buyogentipungtotanaragsakapigsa,ketniJudaimmay kenkuanasakbayanagun-odnatisakana,ketkinabilnaiti ulonababaentikampilan,ketnaburaktiulonaketnatay

61Kettimaikatloamannakabalinatao,idinakitanaa napapataydagitikakaduana,nagtaraymanipuditi sanguanandagitiannakniJacob,ketkinamatdagitiannak niJacobitisiudad;ketbayattipanagtataraytinabilegatao nasarakannatimaysakadagitikampilandagitiagnanaediti siudad,ketpinidutnadaytaketnagturongkadagitiannakni Jacobketnakirangetkadakuadababaenitidaytaa kampilan

62NagtaraytimannakabalinalalakiidiayJudatapno kabilennaitiulonababaentikampilan,ketawantikalasag itiimaniJuda;ketbayatapanggepnaakabilen, nagdardarasngainnalaniNeftalitikalasagnaketinkabilna itiuloniJuda,kettikampilantinabilegataodinanognati kalasagniNeftaliketnakalibastiJudaitikampilan

63KettimmaraydaSimeonkenLeviitimannakabalina lalakibabaenkadagitikampilandaketkinabildaa sipipingetbabaenkadagitikampilanda,kettiduaa kampilansimrekdaitibagitimannakabalinalalakiket biningaydaitidua,itikaatiddog.

64KettiannakniJacobkinabildadagititalloanabilega lallakiitidaytaatiempo,agramandagitiaminnga agnanaeditiGaas,ketdandaninlumabastialdaw.

65KetnagdaliasatdagitiannakniJacobitiaglawlawti Gaasketinnaladatiaminasamsamtisiudad,uraydagiti ubbingkenbabbaiadidapinalubosanngaagbiag,ket inaramiddagitiannakniJacobkenGaasakasiti inaramiddakadaSartonkenSilo

KAPITULO40

1KettiannakniJacobinturongdatiaminasamsamni Gaas,ketrimmuardaitisiudaditirabii

2Rummuardaanagmartsangaagturongitikastilioti Betchorin,ketdagitiagnanaeditiBetchorinmapandaiti kastiliotapnosabtenida,ketitidaytaarabiinakiranget dagitiannakniJacobkadagitiagnanaeditiBetchorin,iti kastiliotiBetchorin

3KetaminngaagnanaeditiBetchorinnabilegdaalallaki, maysakadakuadatisaananagtalawitisangoananti sangaribualallaki,ketnakirangetdaitidaytaarabiiiti kastilio,ketnangngegdagitiikkisdaitidaytaarabii manipuditiadayo,ketnagkintayegtidagagapuiti panagpukkawda

4KetaminngaannakniJacobnagbutengdacadagidia lallaki,tasaandaanairuamamakigubatitikasipngetan, ketnapalalotipannakariroda,ketdagitiannakniJacob impukkawdaitiApo,akunkunada,Itedmotitulong kadakamiOApo,ispalennakamitapnosaankamiamatay babaenkadagitiim-imadagitoyadinakugit

5KetdimngegtiApoititimekdagitiannakniJacob,ket nangpataudtiApoitidakkelapanagbutengkenriribuka nangtiliwkadagititaotiBetchorin,ketnakirangetdaiti nagbaetantimaysakenmaysaitikasipngetantirabii,ket nagpipinnadakesdaitiaduabilang

6KetdagitiannakniJacob,ngaammodangainyegtiApo tiespiritutikinakillokadagidialallaki,kennakirangetda ititunggalmaysaitikaarrubana,rimmuardamanipud kadagitibunggoydagititaotiBetchorinketnapanda aginggaitipanagpababatikastiliotiBetchorin,kenadadayopay,ketnagtalinaeddasadiayasitatalgedakaduada dagitiagtutubodaitidaytaarabii

7KetnakirangetdagititaotiBetchorinitiinteroarabii,ti maysaataoitikabsatna,kentisabaliitikaarrubana,ket nagikkisdaitiaminadireksionitikastilio,ketnangngegti ikkisdaitiadayo,ketnagkintayegtiinteroadagaiti timekda,tanabilegdangemkadagitiaminatattaoitidaga 8KetaminngaagnanaedkadagitisiudaddagitiCanaanita, Heteo,Amoreo,HeveokenaminngaaritiCanaan,ken kastametdagidiayaddaitibangirtiJordan,nangngegdati arimbangawtipanagpukkawitidaytaarabii

9Ketkinunada,PudnoadagitoytigubatdagitiHebreoa makilablabankadagitipitoasiudad,ngaimmasideg kadakuada;ketsiasinotimakatakderamaibusor kadagidiayHebreo?

10Ketamindagitiagnanaedkadagitisiudaddagiti Canaanita,kenamindagidiayaddaitibangirtiJordan, nagbutengdaunaykadagitiannakniJacob,takinunada, Adtoytimaaramidtokadatayoakasitinaaramid kadagidiayasiudad,tasiasinotimakatakderamaibusoriti nabilegapigsada?

11KettiikkisdagitiCorinitaketnapalaloitidaytaarabii, ketnagtultuloyngaimmadu;ketnagpipinnabatdaagingga itibigat,ketnapapataytibilangda.

12Ketnagparangtibigat,kettimmakderaminngaannak niJacobitiparbangonketsimmang-atdaitikastilio,ket kinabildadagitinabatikadagitiCorinitaitinakaam-amaka pamay-an,ketnapapataydaaminitikastilio

13Ketnagparangtimaikanemngaaldaw,ketaminnga agnanaeditiCanaannakitadaitiadayodagitiaminatattao tiBetcorinanatayitikastiliotiBetchorin,kennaiwarasda akaskadagitibangkaydagitikorderokenkalding.

14KetindauluandagitiannakniJacobtiaminasamsama naaladamanipudGaasketnapandaidiayBetcorin,ket nasarakandatisiudadanapnokadagititattaoakasitidarat tibaybay,ketnakirangetdakadakuada,ketdagitiannakni Jacobkinabildaidasadiayaginggaitirabii

15InaramiddagitiannakniJacobitiBetcorinkasiti inaramiddakadaGaaskenTapnac,kenkasitiinaramidda kadaCazar,SartonkenSilo

16KetinnalatiannakniJacobtisamsamtiBetcorinken aminasamsamkadagitisiudad,ketitidaytangaaldaw nagawiddaidiaySiquem

17NagawidtiannakniJacobitisiudadtiSiquem,ket nagtalinaeddaitiruartisiudad,ketkalpasannanaginanada

sadiaymanipuditigubat,ketnagdagusdasadiayitiinteroa rabii.

18Ketaminngaadipendaagramantiaminasamsamnga innaladakadagitisiudad,pimmanawdaitiruartisiudad, ketsaandaasimrekitisiudad,takinunada,Nalabitnga addapaysabaliapannakidangadangkadakami,ket mabalinngaumaydalakubendakamiidiaySiquem

19KetniJacobkendagitiannaknaalallakikendagiti adipendanagtalinaeddaitidaytaarabiikenitisimmaganad ngaaldawitipasettitalonaginatangniJacobmanipud Hamoritilimaasiklo,ketaminakinautibodaadda kadakuada

20KetaminasamsamanaaladagitiannacniJacob, addadaitipasettitalon,akaskadakkeltidaratitiigidti baybay

21Ketdagitiagnanaeditidaganapaliiwdaidamanipuditi adayo,ketaminngaagnanaeditidaganagbutengda kadagitiannakniJacobanangaramiditidaytoyabanag,ta awantiarimanipudidiun-unanaanangaramiditikastoy.

22KetinkeddengdagitipitongaaridagitiCanaanitaa makikappiakadagitiannakniJacob,tanagbutengdaunay itibiagda,gapuitiannakniJacob.

23Ketitidaytangaaldaw,idimaikapitongaaldaw,ni JafiangaaritiHebronnangibaonasililimeditiaritiAi, kenitiaritiGabaon,kenitiaritiSalem,kenitiariti Adulam,kenitiaritiLaquis,kenitiaritiChazar,ken kadagitiaminngaar-aritiCananeongaaddaitisidongti iturayanda,akunkunada,

24Sumalogkakaniak,ketumaykakaniaktapno mapankamikadagitiannakniJacob,ketmakikappiaak kadakuada,kenmakitulagkadakuada,amanganno madadaeltiaminadagayobabaenkadagitikampilandagiti annakniJacob,kasitiinaramiddaitiSiquemkenkadagiti siudaditiaglawlawna,kasnangngegyokennakitayo.

25Ketintonumaykayokaniak,dikayumayakaduatiadu alallaki,nodikettunggalariiyegnakomadagititalloa pangulona,kettunggalkapitaniyegnatitallokadagiti opisialna

26KetumaykayoaminidiayHebron,ketmapankamia sangsangkamaysakadagitiannakniJacob,ket agpakaasikamikadakuadaamangbukeldaititulagtikappia kadakami

27Ketamindagidiayngaariinaramiddatikasitiimbaon tiaritiHebronkadakuada,taaddadaaminitibabaenti pammagbagakenbilinna,ketamindagitiaritiCanaan naguummongdaamapankadagitiannakniJacob,tapno makikappiakadakuada;ketnagsublidagitiannacniJacob ketnapandaitipasettitalonngaaddaidiaySiquem,ta saandaanagtalekkadagitiaritidaga

28NagsublitiannakniJacobketnagtalinaeddaitibingay titalonitisangapulongaaldaw,ketawantiimmaya makigubatkadakuada.

29KetidinakitatiannakniJacobngaawantiagparanga gubat,naguummongdaaminketnapandaitisiudadti Siquem,ketnagtalinaeddagitiannakniJacobidiay Siquem

30Ketitipanagleppastiuppatapulongaaldaw, naguummongdagitiaminngaaridagitiAmoreomanipud itiaminadissodaketimmaydaidiayHebron,idiayJafia, ngaaritiHebron.

31KettibilangdagitiaringaimmayidiayHebron,tapno makikappiakadagitiannakniJacob,duapuloketmaysa ngaari,kentibilangdagitikapitananakikuyogkadakuada innemapuloketsiam,kendagititattaodaketsangagasut walopuloketsiam,ketamindagitoyngaarikendagiti tattaodanaginanadaitiasidegtiBantayHebron

32KetrimmuartiaritiHebronagramandagititalloa kapitannakensiamalallaki,ketinkeddengdagitoyngaari amapanitiannakniJacobtapnomakikappia

33KetkinunadaitiaritiHebron,Inkaumun-unakadakami akaduamdagititattaom,ketagsaokamaipaaykadakami kadagitiannakniJacob,ketsumurotkamikenkaket patalgedanmidagitisasaom,ketinaramidtiaritiHebron. 34KetnangngegtiannakniJacobanaguummongdagiti aminngaaritiCanaanketnaginanadaidiayHebron,ket nangibaontiannakniJacobitiuppatngaadipendakas espia,akunkunada,Inkayoketagsimisimkadagitoynga ari,ketsukimatenyokensukimatenyodagititattaodano bassitwennoaduda,ketnobassitlaengtibilangda, bilangenyoaminidaketagsublikayo

35KetdagitiadipenniJacobnapandaasililimed kadagitoyngaari,ketinaramiddatiimbilintiannakni Jacob,ketitidaytangaaldawnagsublidakadagitiannakni Jacob,ketkinunadakadakuada,Immaykamikadagidiay ngaari,ketbassitlaengtibilangda,ketbinilangmiida amin,ketadtoy,duagasutketwalopuloketwalo,ngaari kenlallaki

36KetkinunadagitiannacniJacob,Manmanolaengti bilangda,gapunasaantayoaminarummuarkadakuada;ket itibigattimmakderdagitiannakniJacobketpinilidati innemapuloketduakadagitilallakida,ketsangapulo kadagitiannakniJacobtinakikuyogkadakuada;ket inkawesdadagitiarmasdaapakigubat,takinunada, Umaydamakigubatkadakami,tasaandangaammonga umaydamakikappiakadakuada

37KettiannakniJacobnapandaagramandagitiadipenda itiruangantiSiquem,ngaagturongkadagidiayngaar-ari, ketniamadaaniJacobaddakadakuada

38Ketidirimmuarda,adtoy,umas-asidegtiaritiHebron kentitalloakapitannakensiamalallakiakaduanaiti dalanamaibusorkadagitiannakniJacob,ketintangad dagitiannakniJacobdagitimatada,ketnakitadaitiadayo niJafia,ngaaritiHebron,agramandagitikapitanna,nga umas-asidegkadakuada,ketdagitiannakniJacob nagtakderdaitilugartiruangantiSequem,ketnatayda saanngaituloy.

39KettiaritiHebronnagtultuloyngaimmabante,isuken dagitikapitanna,aginggangaimmasidegkadagitiannakni Jacob,ketisukendagitikapitannanagruknoydakadakuada itidaga,kettiaritiHebronnagtugawakaduanadagiti kapitannaitisanguananniJacobkendagitiannakna

40KinunakenkuanadagitiannakniJacob,Aniati napasamakkenka,OaritiHebron?apayngaimmayka kadakamiitangaaldaw?aniatikalikagumanmokadakami? kettiaritiHebronkinunanakenJacob,Ipakpakaasik kenkaapok,aminngaaridagitiCanaanitaimmaydaitanga aldawtapnomakikappiakenka.

41KetnangngegdagitiannakniJacobdagitisasaotiariti Hebron,ketsaandangaimmanamongkadagitisingasingna, taawantipammatidagitiannakniJacobkenkuana,ta

impagarupdaasiuulbodtipanagsaotiaritiHebron kadakuada.

42KetammotiaritiHebronmanipudkadagitibalikas dagitiannakniJacob,asaandaanamatikadagitisasaona, ketimmasidegtiaritiHebronkenniJacob,ketkinunana kenkuana,Ipakpakaasikkenka,apok,amasiguradomnga amindagitoyngaariimmaydakenkaitinatalnaa kondision,tasaandangaimmayakaduadaaminatattaoda, kensaandangainyegdagitiarmasdaapakigubat kadakuada,taimmaydatapnoagsapulititalnamanipuditi apokkenkadagitiannakna

43KetsimmungbatdagitiannakniJacobitiaritiHebron, akunkunada,Ibaonmoamindagitoyngaar-ari,ketno agsaokaitikinapudnokadakami,tunggalmaysakadakuada umaykomangaagmaymaysaitisanguananmi,ketno umaydakadakamingaawanarmasna,maammuantayo ngarudasapsapulendatitalnamanipudkadakami

44KetniJafia,ngaaritiHebron,nangibaonitimaysa kadagititattaonakadagitiar-ari,ketimmaydaaminiti sangoanandagitiannakniJacob,ketnagruknoyda kadakuadaitidaga,ketdagitoyngaarinagtugawdaiti sangoniJacobkendagitiannakna,ketnagsaodakadakuada, akunkunada:

45Nangngegmiaminngainaramidmokadagitiaridagiti Amoreobabaentikampilanmokennakabilbilegunaya takiagmo,itikastaawantitaoatumakderitisanguanam, ketnagbutengkamikenkagapuitibiagmi,amanganno mapasamakkadakamiakasitinapasamakkadakuada.

46Isungaimmaykamikadakayotapnomangbukelititulag tikappiaitinagbaetanmi,ketitangarudmakitulag kadakamiitikatulagantikappiakenkinapudno,tapno saankayoamakibiangkadakami,aginggaasaankamia nakibiangkadakayo

47KetammodagitiannakniJacobapudnongaimmayda tapnoagsapulititalnakadakuada,ketdimngegkadakuada dagitiannakniJacob,ketnangbukeldaititulagkadakuada

48KettiannakniJacobinsapatadacadacuadaasaandaa makibiangcadacuada,ketamindagitiaridagitiCanaanita nagsapatadametcadacuada,ketdagitiannacniJacob pinagbalindaidaabuismanipuditidaytangaaldaw.

49Ketkalpasandaytoyimmayamindagitikapitandagitoy ngaar-ariakaduadadagititattaodaitisangoniJacob,nga addaankadagitisagutkadagitiimadaparakenJacobken dagitiannakna,ketnagruknoydakenkuanaitidaga

50Ketdagitoyngaar-arikalpasannaindagadagdadagiti annakniJacobketnagpakaasidakadakuadangaisublida amindagitisamsamanasamsamdamanipudkadagitipitoa siudaddagitiAmoreo,ketinaramiddagitiannakniJacob, ketinsublidaaminanatiliwda,dagitibabbai,dagiti babassit,dagitibakakenaminasamsamngainnalada,ket pinapanawdaida,ketpimmanawdatunggalmaysaiti siudadna.

51Ketamindagitoyngaarinagruknoydamanenkadagiti annakniJacob,ketnangibaonwennonangiyegda kadakuadaitiaduasagutkadagidingaaldaw,ket pinapanawdagitiannakniJacobdagitoyngaarikendagiti tattaoda,ketsitatalnaapimmanawdakadakuadakadagiti siudadda,ketnagsublimetdagitiannakniJacobiti pagtaenganda,idiaySiquem

52Ketaddatalnamanipuditidaytangaaldawiti nagbaetandagitiannakniJacobkendagitiaridagiti

Canaanita,aginggaadimtengdagitiannactiIsraeltapno tawidendatidagatiCanaan.

KAPITULO41

1Ketitipanagrikustitawennagdaliasatdagitiannacni JacobmanipudSiquem,ketdimtengdaidiayHebron,ken niIsaacngaamada,ketnagnaeddasadiay,ngeminaldawa pagtarakendagitiarbankenbakadaidiaySiquem,taadda sadiaykadagidingaaldawnaimbagkennalukmega pagpastoran,ketniJacobkendagitiannaknaalallakiken aminasangakabbalayandanagnaeddaititanaptiHebron 2Ketkadagidingaaldaw,itidaytaatawen,a maikasangagasutketinnematawentibiagniJacob,iti maikasangapuloatawentiyaayniJacobmanipudPadanaram,anatayniLeangaasawaniJacob;agtaweniti limapuloketmaysaidinatayidiayHebron

3KetniJacobkendagitiannaknaintabondaisunaitirukib titalontiMacpela,ngaaddaidiayHebron,aginatangni AbrahamkadagitiannacniHet,tapnotagikuaennatilugar apagitaneman

4KetnagnaeddagitiannakniJacobakaduadatiamadaiti tanaptiHebron,ketammodagitiaminngaagnanaediti dagatipigsadakettikinalatakdanapanitiinteroadaga

5KetniJosengaanakniJacob,kenniBenjamina kabsatna,annakniRaquel,asawaniJacob,ketubbingpay kadagidingaaldaw,ketsaandaarimmuarakaduadagiti kakabsatdabayattipannakigubatdakadagitiaminasiudad dagitiAmoreo

6KetidinakitaniJosetipigsadagitikabsatna,kenti kinatan-okda,indaydayawnaidakenintan-oknaida,ngem inranggonatibaginaadakdakkelngemkadakuada,ken intan-oknatibaginaanangatngatongemkadakuada;ketni Jacob,ngaamana,ketad-addametngainayatnangemiti asinomanngaannakna,taisuketanakalalakiiti kinalakayna,ketbabaentipanagayatnakenkuana, inaramidnakenkuanatiamerikanangaadutimarisna.

7KetidinakitaniJosengaad-addangaay-ayatenni amanangemdagitikakabsatna,intultuloynangaintan-okti baginangemkadagitikakabsatna,ketinyegnaitiamana dagitidakesadamagmaipanggepkadakuada

8KetidinakitatiannakniJacobtiinteroakababalinni Josekadakuada,kenad-addangaay-ayatenniamadangem itiasinomankadakuada,kaguradaisunaketsaandaa makasaoasitatalnakenkuanaitiaminngaaldaw

9KetniJoseagtawenidiitisangapuloketpito,ketitantanoknapaylaengtibaginangemkadagitikakabsatna,ket pinampanunotnangaipangatotibaginangemkadakuada.

10Itidaytaatiemponatagtagainepnatitagtagainep,ket immaykadagitikakabsatnaketimbaganakadakuadati tagtagainepna,ketkinunanakadakuada,Natagtagainepkoti tagtagainep,ketadtoynaggalutkamiaminititalon,ket timmakdertibunggoykoketinkabilnatibaginaitidagaket dagitibuntonyotinanglikmutitidaytaketnagruknoyiti dayta

11Simmungbatdagitikakabsatnakenkuanaketkinunada kenkuana,Aniatikayatasawendaytoytagtagainepmo? pampanunotemkadiitipusomngaagturaywennoagturay kadakami?

12Ketimmaypaylaeng,ketimbaganatibanagkenni Jacobngaamana,ketinagkanniJacobniJoseidi

nangngegnadagitoyabalikasmanipuditingiwatna,ket binendisionanniJacobniJose.

13KetidinakitadagitiannacniJacobabinendisionanti amadaniJosekeninagkannaisuna,keninayatnaisunaiti nalabes,naimonkenad-addaaguraenda.

14KetkalpasandaytoynagtagtagainepniJoseitisabali payatagtagainepketinsalaysaynatitagtagainepitiamana itiimatangdagitikabsatna,ketkinunaniJoseitiamana kenkakabsatna,Adtoynagtagtagainepakmaneniti tagtagainep,ketadtoynagruknoykaniaktiinitkenbulan kendagitisangapuloketmaysaabituen

15KetnangngegniamanadagitibalikasniJosekenti tagtagainepna,ketidinakitanaaguradagitikakabsatnani Josegapuitidaytoyabanag,binabalawngarudniJacobni Joseitisanguanandagitikakabsatnagapuitidaytoya banag,akunkunana,Aniatikaipapanandaytoya tagtagainepngaintagtagainepmo,kendaytoyapanangitanokmoitisangoanandagitikakabsatmoanatataenganngem sika?

16Ipampanunotmokadiitipusomasiakkentiinamken dagitisangapuloketmaysaakakabsatmoketumayken agruknoykenka,asikatiagsaokadagitoyabanag?

17Ketnaimondagitikakabsatnagapukadagitisasaoken tagtagainepna,ketintultuloydaaguraen,ketinlimedni Jacobdagititagtagainepitipusona.

18KettiannakniJacobnapandaitimaysangaaldaw tapnoagpaspastoritiarbanniamadaidiaySiquem,ta agpaspastordapaylaengkadagidingaaldaw;ketbayatti panagtarakendagitiannacniJacobitidaytangaaldaw idiaySiquemnabayagda,ketnalpastitiempoti panagurnongkadagitibaka,ketsaandaasimmangpet.

19NakitaniJacobanataktakdagitiannaknaidiaySiquem, ketkinunaniJacobitiunegna,Nalabittimmakderdagiti tattaotiSiquemtapnomakirangetdakadakuada,gapuna intantandantiiyaaydaitangaaldaw

20KetniJacobinayabannaniJosengaanaknaket binilinna,akunkunana,Adtoydagitikakabsatmoa mangmanganidiaySiquemitangaaldaw,ketadtoysaanda payanagsubli;inkangaruditaketkitaemnosadinoti ayanda,ketisublimkaniaktisaomaipapanitipagimbagan dagitikabsatmokentipagimbagantiarban

21KetniJacobimbaonnatianaknaaniJoseidiaygingetti Hebron,ketimmayniJoseamangsapsapulkadagiti kakabsatnaidiaySiquem,ketsaannaanasarakanida,ket naglikmutniJoseititalonngaasidegitiSiquem,tapno kitaennanosadinotinagturongandagitikakabsatna,ket nalipatannatidalannaidiaylet-ang,ketdinaammonoania adalantipapananna.

22KetnasarakantimaysangaangheltiAponga aggargarawitidalanngaagturongititalon,ketkinunani JoseitiangheltiApo,Sapsapulekdagitikakabsatko; saanmokadianangngegnosadinotipagtaraonda?ket kinunatiangheltiApokenniJose,Nakitakdagiti kakabsatmoamangmanganditoy,ketnangngegkoidaa nagkunaamapandaagpakanidiayDotan

23KetdimngegniJoseititimektiangheltiApo,ket napankadagitikakabsatnaidiayDotanketnasarakannaida idiayDotanamangtartarakenitiarban

24KetimmabanteniJosekadagitikakabsatna,ketsakbay ngaimmasidegkadakuada,inkeddengdaapatayenisuna.

25KetkinunaniSimeonkadagitikakabsatna,Adtoytitao ngaagtagtagainepumaykadatayoitangaaldaw,ketita ngarudumaytayoketpatayentayoisunaketibellengtayoiti maysakadagitiabutngaaddaitilet-ang,ketintonsapulen niamanamanipudkadatayo,ibagatayongainalun-onti maysaadakesngaanimal

26NangngegniRubentisasaodagitikakabsatnamaipapan kenJose,ketkinunanakadakuada,Saanyongaaramiden daytoyabanag,takasanotayoakumitakenniamatayoa Jacob?Ibellengmoisunaitidaytoyngaabuttapnomatay sadiay,ngemsaanmongaiyunnattiimaamangibukbokiti darana;ketkinunaniRubendaytoytapnoispalenna manipuditiimada,tapnomaisubliitiamana.

27KetidiimmayniJosekadagitikakabsatnanagtugawiti sanguananda,kettimmakderdakencuanakettiniliwdaken kinabildaisunaitidaga,ketinuksobdatibadoitiadua marisngainkawesna

28Ketinnaladaketimpuruakdaitimaysangaabut,ketiti abutawantidanum,nodiketdagitiulegkenmanggagama. KetnagbutengniJosekadagitiulegkenmanggagamanga addaitiabutKetimpukkawniJoseitinapigsaatimek,ket inlemmengtiApodagitiulegkenmanggagamakadagiti sikigantiabut,ketawantiinaramiddaadakeskenniJose 29KetniJoseimmawagmanipuditiabutkadagiti kakabsatna,ketkinunanakadakuada,Aniatiinaramidko kadakayo,kenitianiatinagbasolak?apayadikay agbutengitiApomaipanggepkaniak?saanakkadia nagtaudkadagititulangkenlasagmo,kensaankadiani Jacobngaamam,amak?apayngaar-aramidemdaytoy kaniakitangaaldaw,ketkasanoamakatangadkayokenni amatayoaJacob?

30Ketintuloynatinagpukkawkeninayabannadagiti kakabsatnamanipuditiabut,ketkinunana,OJuda,Simeon, kenLevi,kakabsatko,itag-aynakmanipuditilugarti kinasipngetanangikabilandakaniak,ketumaykaitanga aldawtapnokaasiannak,dakayongaannaktiApo,ken annakniJacobngaamak.Ketnonagbasolakkadakayo, saankadingaannakdaAbraham,Isaac,kenJacob?no makakitadaitiulilamakipagriknadakenkuana,wenno maysaamabisin,ikkandaititinapayakanenna,wenno maysaamawaw,ikkandaitidanumngainumen,wenno maysaalamolamo,abbongandakadagitikawes!

31Ketkasanongarudngaisardengmotiasimoiti kabsatmo,tanagtaudakitilasagkentultulangmo,ketno nagbasolakkenka,siguradongaaramidemdaytoymaigapu kenamak!

32KetinsaoniJosedagitoyabalikasmanipuditiabut,ket saanamakaimdengkenkuanadagitikakabsatna,wenno inyasidegdagitilapayagdakadagitibalikasniJose,ket agsangsangitkenagsangsangitniJoseitiabut

33KetkinunaniJose,Onoammonitatangko,itanga aldaw,tiaramidngainaramidkaniakdagitikakabsatko, kendagitibalikasngainsaodakaniakitangaaldaw

34Ketnangngegdagitiaminakakabsatnatiikkisken panagsangitnaitiabut,ketnapandagitikakabsatnaket immadayodaitibagbagidaitiabut,tapnosaandaa mangngegtiikkisniJosekentipanagsangitnaitiabut.

KAPITULO42

1Ketnapandaketnagtugawdaitiagsumbangirabangir, agarupakaadayotimaysaapana,ketnagtugawdasadiay tapnomanganititinapay,ketbayattipannanganda, nagtitinnulongdanoaniatimaaramidkenkuana,no patayenwennoisublidakenamana.

2Iggemdatibalakad,idiintangaddadagitimatada,ket nakitada,ketadtoyaddamaysaabunggoydagitiIsmaelita ngaumayitiadayoitidalantiGalaad,asumalogidiay Egipto

3KetniJudakinunanacadacuada,Aniantoti magunggonatayonopatayentayotikabsattayo?nalabit kalikagumantiDiosisunakadatayo;daytoyngarudti naisingasingabalakadmaipapankenkuana,nga aramidenyokenkuana:Kitaenyodaytoybunggoydagiti IsmaelitaasumalogidiayEgipto,

4Itangarud,umaytayoibellengtayoisunakadakuada,ket saantayokomangaaddakenkuana,ketidauluandaa kaduada,ketmapukawtokadagititaotidaga,ketsaantayo apatayenbabaenkadagitibukodtayongaima.Ketnaayayodagitikakabsatnatisingasingketinaramiddati maitunositisaoniJuda

5Ketbayattipanagsasaodamaipapanitidaytoyabanag, kensakbayasimmang-atkadakuadatibunggoydagiti Ismaelita,limmabaskadakuadatipitoanegosiantealallaki tiMidian,ketbayattipanaglabasdamawawda,ket intangaddadagitimatadaketnakitadatiabuta nakaimmuredniJose,ketkimmitada,ketadtoytitunggal kitatitumatayabaddakenkuana.

6KetdagitoyaMidianitanagtaraydaanapanitiabuttapno uminumdaitidanum,taimpagarupdaanaglaonitidanum, ketidiimmaydaitisangotiabutnangngegdatitimekni Josengaagsangsangitkenagsangsangititiabut,ket timmaliawdaitibabaitiabut,ketnakitadaketnakitadanga addamaysangaagtutuboanapintastilanganaken naparaburanunay

7Ketinayabandakencuanaketkinunada,Siasinokaken siasinotinangipankencaditoy,kensiasinotinangikabil kenkaitidaytoyngaabut,itilet-ang?kettimmulongda aminanangbangonkenJoseketinruarda,ketinsang-atda manipuditiabut,ketinnaladakenpimmanawdaiti panagdaliasatdaketlimmabasdakadagitikakabsatna

8Ketdagitoykinunadacadacuada,Apayngaararamidenyodaytoy,tapnoalaenyotiadipentayoken pumanawtayo?siguradongainkabilmidaytoynga agtutuboitiabutgaputanagrebeldekadakami,ketumayka ketipangatoketiturongmoisunangaumadayo;itangarud isublinakamiitiadipenmi

9KetsimmungbatdagitiMadianitaketkinunadacadagiti annacniJacob,Daytoykaditiadipenyo,wennodaytoya lalakitimangaywancadacayo?nalabitad-adipennakayo amin,taad-addaanapintaskennaparaburanngemiti asinomankadakayo,ketapayngaagsasaokayoaminiti ulbodkadakami?

10Ita,saankamingarudadumngegkadagitisaom,wenno asikasuenkayo,tanasarakanmitiagtutuboitiabutidiayletang,ketinnalamiisuna;agtultuloytayongarud

11ImmasidegkadakuadatiaminngaannakniJacobket timmakderdakadakuadaketkinunadakadakuada, Isublinakamiitiadipenmi,ketapayamataykaytoaminiti tademtikampilan?KetnagpukkawdagitiMadianitaa

maibusorkadakuada,ketinruardadagitikampilanda,ket immasidegdaamakigubatkadagitiannakniJacob.

12KetadtoytimmakderniSimeonmanipudititugawnaa maibusorkadakuada,kettimmakderitidagaketinruarnati kampilannaketimmasidegkadagitiMadianitaketnangted itinakaam-amakngaikkisitisanguananda,itikasta nangngegantiikkisnaitiadayo,ketnagkintayegtidaga gapuitipanagpukkawniSimeon.

13KetnagbutengdagitiMidianitagapukenSimeonkenti arimbangawtipanagpukkawna,ketnagrukobdaitirupada, ketnalabestipanagbutengda

14KetkinunaniSimeonkadakuada,Pudnoasiakni Simeon,anakniJacobaHebreo,akaduaklaengti kabsatkoanangdadaelitisiudadtiSiquemkendagiti siudaddagitiAmoreo;kastamettiaramidentiDioskaniak, anoaminakabsatyoataotiMidian,kenkastametdagiti aritiCanaan,ketkumuyogkadakayo,saandaamakalaban kaniak

15Ita,isublimkadakamitiagtutubongainnalam,tadila kettaitedkotilasagmokadagititumatayabititangatang kenkadagitianimalitidaga

16Ketad-addaanagbutengdagitiMidianitakenni Simeon,ketimmasidegdaitiannakniJacobbuyogenti butengkenpanagbuteng,kenbuyogendagiti nakalkaldaangasasao,akunkunada.

17Pudnongaimbagamngaadipenmotiagtutubo,ket nagrebeldekenka,ketngarudinkabilmoitiabut;ania ngarudtiaramidemitiadipenanagrebeldeitiapona?Ita, ilakoyokadakami,ketitedmikadakayotiamina kasapulanyokenkuana;ketnaragsakantiApoa nangaramiditidaytoytapnosaanamapapataydagitiannak niJacobtikabsatda

18KetnakitadagitiMidianitaanapintastilanganiJose kennaparabur;tinarigagayandaisunaitipusodaket naganatdaagumatangkenkuanamanipudkadagiti kakabsatna

19KetdimngegdagitiannakniJacobkadagitiMidianita ketinlakodakadakuadatikabsatdaaniJoseitiduapuloa pedasotipirak,ketawankadakuadaniRubenakabsatda, ketinnaladadagitiMidianitaniJoseketintuloydati nagdaliasatdaidiayGalaad

20Madlawdaidiitidalan,ketnagbabawidagitiMadianita itiinaramidda,idiginatangdatiagtutubo,ketkinunati maysaitisabali,Aniadaytoyabanagngainaramidmi,iti panangalaitidaytoyngaagtutubomanipudkadagiti Hebreo,anapintastilanganakennaparaburan.

21Nalabitnatakawdaytoyngaagtutuboitidagadagiti Hebreo,ketapayngarudngainaramidmidaytoyabanag? ketnoisuketsapulenkenmasarakankadagitiimatayo mataytayobabaenkenkuana

22Ita,siguradongainlakodagitinatangkenken mannakabalinalallakikadatayo,tipigsatimaysaa nakitamitangaaldaw;nalabittinakawdaisunamanipuditi daganababaentipigsadakenbabaentinabilegatakiagda, ketngarudinlakodakadakamigapuitibassitagatadnga intedmikadakuada

23Ketbayattipanagsasaodaasangsangkamaysa, kimmitada,ketadtoytibunggoydagitiIsmaelitangaumay ididamo,kennakitadagitiannakniJacob,ngaumababantengaagturongkadagitiMidianita,ketkinunadagiti Midianitaititunggalmaysa,Umaytayoilakodaytoynga

agtutuboitibunggoydagitiIsmaelitangaumasideg kadatayo,ketalaentayokenkuanatibassitngaintedtayo parakenkuana,ketagbalintayonaispalmanipuditi kinadakesna.

24Ketinaramiddatikasta,ketnakadanondakadagiti Ismaelita,ketinlakodagitiMidianitaniJosekadagiti Ismaelitaitiduapuloapedasotipirakngainteddapara kenkuanakadagitikakabsatna.

25NapandagitiMadianitaitidalandangaagturongidiay Galaad,ketdagitiIsmaelitainnaladaniJoseket pinalubosandaanagsakayitimaysakadagitikamelio,ket isut’iturturongdaidiayEgipto

26KetnangngegniJoseadagitiIsmaelitaketmapanidiay Egipto,ketnagdung-awkennagsangitniJoseitidaytoya banagngaisuketadayounayitidagatiCanaan,manipud itiamana,ketnagsangititinapaitbayattipanagsakaynaiti kamelio,ketmaysakadagititattaodatinangpaliiw kenkuana,ketpinababanaisunamanipuditikamelioket magnaamagmagna,ketitilaksiddaytoyniJose intultuloynatinagsangitkennagsangit,ketisukinunana,O amak,amak

27KettimmakdertimaysakadagitiIsmaelitaketkinabilna tipingpingniJose,ketkaskasdingaintultuloynati nagsangit;ketnabannogniJoseitidalan,ketsaana makatuloygapuitikinapaittikararuana,ketkinabildaamin kenpinarigatdaisunaitidalan,ketpinagbutengdaisuna tapnoagsardengngaagsangit

28KetnakitatiApotiambisionniJosekentiriribukna, ketimpababatiApokadagidiataotisipngetkenriribuk, ketnalaylaytiimatitunggalmaysaanangkabilkenkuana

29Kinunadaititunggalmaysa,Aniadaytoyabanagnga inaramidtiDioskadatayoitidalan?ketsaandangaammoa daytoytinapasamakkadakuadagapukenJoseKet nagtultuloydagitilallakiitidalan,ketlimmasatdaitidalan tiEfratanakaitanemanniRaquel

30KetnakadanonniJoseititanemniinana,ket nagdardarasniJoseketnagtarayanapanititanemniinana, ketnatinnagititanemketnagsangit

31KetimpukkawniJoseitinapigsaititanemtiinana,ket kinunana,Oinak,inak,Osikaanangipasngaykaniak, agriingkaita,ketbumangonkaketkitaemtianakmo,no kasanoanailakokasadipen,ketawantiasinoman kenkuana.

32Otumakderkaketkitaemtianakmo,makipagsangitka kaniakgapukadagitirigatko,ketkitaemtipusodagiti kabsatko.

33Riingemninanangko,riingem,agriingkaititurogmo parakaniak,ketiturongmodagitipannakidangadangmo kadagitikakabsatkoOkasanongainuksobdakiti amerikanak,ketnaminduangainlakodakakasadipen,ken insinanakkenamak,ketawantimangasikaniak

34Ruingemketidatagmotidarummoamaibusor kadakuadaitisanguanantiDios,ketkitaemnosiasinoti pakalintegantiDiositipanangukom,kennosiasinoti kondenarenna

35Bumangonka,Oinak,bumangonka,agriingkaiti turogmoketkitaemniamaknokasanotikararuanakaniak itangaaldaw,ketliwliwaemkenpalag-anemtipusona

36KetintuloyniJosengaimbagadagitoyabalikas,ket nagpukkawniJosekennagsangititinapaitititanemti

inana;ketinsardengnatiagsao,ketmanipuditikinapaitti pusonanagbalinanatalnaakaslabatoititanem.

37NangngegniJosetitimekngaagsasaokenkuana manipuditibabatidaga,asimmungbatkenkuanabuyogen tikinapaittipuso,kenititimektipanagsangitken panagkararagkadagitoyasasao

38Anakko,anakkoaniJose,nangngegkotitimekti panagsangitmokentitimektipanagdung-awmo;Nakitak dagitiluam;Ammokdagitirigatmo,anakko,ket pagladingitannakgapukenka,ketnainayontinawadwada ladingititiladingitko

39Itangarudanakko,niJosengaanakko, mangnamnamakaitiApo,keturayemisunaketdika agbuteng,taaddakenkatiApo,ispalennakaitiamina riribuk

40Bumangonkaanakko,sumalogkaidiayEgiptoakaduam dagitiappom,ketdikaagbuteng,taaddakenkatiApo, anakkoKetintuloynatinagsaoakaskadagitoyabalikas kenniJose,ketsitatalna.

41KetnangngegniJosedaytoy,ketnagsiddaawunayiti daytoy,ketintultuloynatinagsangit;ketkalpasandaytoy napaliiwtimaysakadagitiIsmaelitangaagsangsangitken agsangsangitititanem,ketsimgedtipungtotnamaibusor kenkuana,ketpinapanawnamanipudsadiay,ketkinabilna keninlunodna.

42KetniJosekinunanacadagitilallaki,Sapaykomata makasarakacitiparaburitiimatangyoamangisublicaniac itibalayniamak,ketitednacadacayoitinawadwada kinabaknang

43Simmungbatdakenkuana,akunkunada,Saankakadi ngaadipen,ketsadinotiayanniamam?ketnoaddaankaiti amasaankankomaanaminduaanailakoakasmaysanga adipenitikastaabassitapateg;ketnariingpaylaengti pungtotdakenkuana,ketintultuloydaakinabilken panangdusakenkuana,ketnapaittipanagsangitniJose 44KetnakitatiApotirigatniJose,ketkinabilnamanenti Apodagitoyatao,ketbinabalawnaida,ketpinagbalinti Apoanangbalkotkadakuadaitisipngetitidaga,ket nagkimattikimatkennagngaretngettigurruod,ket nagkintayegtidagaititimektigurruodkentinapigsanga angin,ketnagbutengdagititaoketdidaammonosadinoti rumbengapapananda

45Nagtakderdagitianimalkenkamelio,ketinturongdaida, ngemdidakayattimapan,kinabildaida,ketnagrukobdaiti daga;ketkinunadagitilallakiititunggalmaysa,Ania daytoyngainaramidtiDioskadatayo?aniadagiti salungasingtayo,kenaniadagitibasbasoltayoadaytoya banagketkastaanapasamakkadatayo?

46Ketsimmungbattimaysakadakuadaketkinunana kadakuada,Nalabitgapuitibasolapanangparigatiti daytoyngaadipen,napasamakdaytoyngaaldawkadatayo; itangarudagpakaasikayoasipipingetkenkuanaa pakawanennatayo,ketkalpasannamaammuantayono siasinotipakaigapuandaytoyakinadakesamapaspasamak kadatayo,ketnokaasiannatayotiDios,kalpasanna maammuantayongaumayamindaytoykadatayogapuiti basolapanangparigatitidaytoyngaadipen.

47Ketinaramiddagitilallakitikasta,ketnagpakaasida kenJoseketpinilitdaapakawanennaida;ketkinunada, NagbasolkamiitiApokenkenka,itangarudnatalgednga

agkiddawitiDiosmongaikkatennadaytoyngaipapatay manipudkadakami,tanagbasolkamikenkuana.

48KetinaramidniJoseamaibataykadagitibalikasda,ket dimngegtiApokenniJose,ketinikkattiApotisaplitnga impabaklaynakadagidiatattaogapukenJose,ket timmakderdagitianimalmanipuditidagaketinturongda ida,ketintuloyda,ketbimmabatinarungsotabagyoket nagbalinanatalnatidaga,ketdagitilallakiintuloydati panagdaliasatdaabimmabaidiayEgipto,ketnaammuan daytadagititattaodaytoyakinadakestinapasamak kadakuadagapukenJose

49Ketkinunadaititunggalmaysa,Adtoyammomiagapu itirigatnaanapasamakkadakamidaytoyakinadakes;ita ngarudapayngaiyegtayodaytoyngaipapataykadagiti kararuatayo?Mangtengngeltayoitibalakadnoaniati aramidentayoitidaytoyngaadipen.

50Simmungbattimaysaketkinunana,Pudnonga imbaganakadakamingaisublimikenamana;itangarud umaytayo,isublitayoisunaketmapantayoitilugarnga ibaganakadatayo,ketalaentayomanipuditipamilianati gatadngaintedtayoparakenkuanaketkalpasanna pumanawtayo.

51Ketsimmungbatmanentimaysaketkinunana,Adtoy nasayaatunaydaytoyapammagbaga,ngemsaanmia maaramiddaytataadayounaytidalankadakami,ken saanmiamakaruaritidalanmi

52Ketsimmungbattimaysapayketkinunanacadacuada, Daytoytipammagbagaamaawat,ditaytosumiasi;adtoy mapantayoitangaaldawidiayEgipto,ketinton makadanontayoidiayEgipto,ilakotayosadiayitinangatoa gatad,ketmaisalakantayoitikinadakesna.

53Ketdaytoyabanagnaay-ayodagitilallakiket inaramiddatikasta,ketintuloydatipanagdaliasatdaidiay EgiptoakaduadaniJose.

KAPITULO43

1KetidiinlakodagitiannakniJacobtikabsatdaaniJose kadagitiMidian,nasaplittipusodagapukenkuana,ket nagbabawidakadagitiaramidda,ketinsapuldaisunaa mangisublikenkuana,ngemdidanasarakan

2KetnagsubliniRubenitiabutanakaikabilanniJose, tapnoipangatona,kenisublinaitiamana,ketnagtakderni Rubenitiabaytiabut,ketawantinangngegnaasao,ket inayabannaniJose!Jose!ketawantisimmungbatwenno nangisaoitimaysaasao.

3KetkinunaniRuben,NatayniJosegapuitibuteng, wennoaddauleganakaigapuantiipapatayna;ketbimmaba niRubenitiabut,ketsinapulnaniJoseketsaannaa nasarakanitiabut,ketrimmuarmanen

4KetpinigisniRubendagitikawesnaketkinunana,Awan tiubing,ketkasanoamakikappiaakkenniamakmaipapan kenkuananonatayen?ketnapankadagitikabsatnaket nasarakanidangaagladladingitgapukenniJose,ken mammagbagaasangsangkamaysanokasanoti panangikappiadaitiamadamaipapankenkuana,ketkinuna niRubenkadagitikakabsatna,Immayakitiabutketadtoy awanniJosesadiay,aniangarudtiibagatayoitiamatayo, tasapulenlaengniamaktiubingmanipudkaniak

5Ketsimmungbatdagitikakabsatnakenkuanaa kunkunada,Kastoykenkastoytiinaramidmi,ket

kalpasannakinabilnakamidagitipusomigapuitidaytoy ngaaramid,ketagtugtugawkamiitanamangsapuliti pambarnokasanongaitunosmitiamamiitidayta

6KinunaniRubenkadakuada,Aniadaytoynga inaramidyoamangibabaititanemdagitiubananabuokni amamingaagladladingit?saananasayaattibanag,nga inaramidmo

7KetnakitugawniRubenkadakuada,kettimmakderda aminketnagsapatadaititunggalmaysaasaandangaibaga daytoykenJacob,ketkinunadaamin,Titaoamangibaga itidaytoyitiamamiwennoitisangakabbalayanna,wenno mangipadamagitidaytoyitiasinomankadagitiannakti daga,tumakderkamiaminamaibusorkenkuanaket patayenisunababaentikampilan

8KetdagitiannakniJacobnagbutengdaitimaysaken maysaitidaytoyabanag,manipuditiinaudiaginggaiti inauna,ketawantinagsaoitimaysaasao,ket inlemmengdatibanagitipusoda

9Ketkalpasannanagtugawdatapnomangikeddengken mangimbentoitimaysaabanagngaibagakenamadaa Jacobmaipanggepkadagitoyaminabanag

10KetniIsacarkinunanacadacuada,Adtoytimaysaa balakadcadacayonocaslanasayaatcadacayongaaramiden daytoyabanag,alaenyotibadoakukuaniJoseket pigisenyo,ketpatayenyotimaysangaurbonakaldingket isawsawyoitidarana

11Ketipatulodyoitiamamiketintonmakitanaibagananto ngainalun-ontimaysaadakesngaanimal,gapuna pigisenyotiamerikananaketadtoytidaranaaddantoiti kabalna,ketbabaentipanangaramidyoitidaytoy mawayawayaantayokadagitipanagtanabutobniamatayo.

12KettipammagbaganiIsacartinangay-ayokadakuada, ketdimngegdakenkuanaketinaramiddatimaitunositisao niIsacarngaimbalakadnakadakuada.

13KetnagdardarasdaketinnaladatibadoniJoseket pinigisda,ketpinapataydatimaysaaurbonakaldingket insawsawdatiamerikanaitidaratiurbon,ketkalpasanna inyap-apdaititapok,ketimpatuloddatikagaykenamadaa niJacobbabaentiimaniNeftali,ketbinilindangaibagana dagitoyasasao:

14Naguummongkamikadagitibakaketdimtengkami aginggaitidalanngaagturongidiaySiquemkenitiadadayopay,idinasarakanmidaytoyabadoitidalanidiay let-anganaisawsawitidarakentapok;itangarudammuem nobadotianakmowennosaan

15KetnapanniNeftaliketimmaykenamanaketintedna kenkuanatikagay,ketimbaganakenkuanadagitiamina sasaongaimbilinkenkuanadagitikakabsatna.

16KetnakitaniJacobtikabalniJoseketnaammuannaket nagrukobitirupanaitidaga,ketnagbalinakaslabato,ket kalpasannatimmakderketimpukkawnaitinapigsaken agsangsangitatimekketkinunana,Daytatiamerikanani anakkoaniJose!

17NagdardarasniJacobketimbaonnatimaysakadagiti adipennakadagitiannakna,anapankadakuadaket nasarakanidangaumas-asidegitidalanakaduanatiarban 18KetimmaydagitiannakniJacobitiamadaidiagarup malem,ketadtoynapigisdagitikawesdakenaddatapokiti uloda,ketnasarakandatiamadangaagpukpukkawken agsangsangititinapigsaatimek.

19KinunaniJacobkadagitiannakna,Pudnongaibagayo kaniaknoaniaadakestikellaatngainyegyokaniakitanga aldaw?ketsimmungbatdakenniJacobngaamada,a kunkunada,Umaykamiitangaaldawkalpasanti pannakaurnongtiarban,ketdimtengkamiaginggaiti siudadtiSiquemitidalanitilet-ang,ketnasarakanmi daytoyakagayanapnoitidaraitidaga,ketammomi daytoyketnangibaonkamikenkanomabalinmonga ammuen

20KetnangngegniJacobdagitisasaodagitiannaknaket impukkawnaitinapigsaatimek,ketkinunana,Daytati kawestianakko,maysaadakesngaanimaltinangbusbos kenkuana;NapigisniJose,taimbaonkoitangaaldaw tapnokitaennanonasayaatkenkakennasayaatkadagiti arbankentapnoisublinakaniaktisaomanipudkenka,ket napankasimbilinkokenkuana,ketdaytoytinapasamak kenkuanaitangaaldawbayatngaimpagarupkongaadda kenkatianakko

21SimmungbatdagitiannakniJacobketkinunada,Saan ngaimmaykadakami,kensaanmianakitamanipudidi rimmuarkamikenkaaginggaita

22KetidinangngegniJacobdagitibalikasdanagpukkaw manenitinapigsa,kettimmakderketpinigisnadagiti kawesna,ketinkabilnatinakersangalupotkadagiti lomona,ketnagsangititinapaitketnagladingitken inngatonatitimeknaitipanagsangitkenimpukkawnaken imbaganadagitoyasasao,

23NiJosengaanakko,OanakkoaniJose,imbaonkaita ngaaldawkalpasantipagimbagandagitikabsatmo,ket adtoynapigiska;babaentiimaknapasamakdaytoyiti anakko.

24PagladingitannakgapukenkaniJosengaanakko, ladingitnakgapukenka;aniananasam-itmokaniakbayatti panagbiagmo,ketitaaniananapaitunaytiipapataymo kaniak

250anatayakakasukatmoJosengaanakko,ta nakalkaldaangkaniakgapukenkaanakko,Oanakko, anakkoJosengaanakko,sadinotiayanmo,kensadinoti naguyodmo?bumangonka,bumangonkamanipuditi lugarmo,ketumaykaketkitaemtiladingitkokenka,O anakkoaJose

26Umaykaitaketbilangemdagitiluangaagburburek manipudkadagitimatakkadagitipingpingko,ketiyegmo idaitisangoanantiApo,tapnotipungtotnaagsublikaniak 270Joseanakko,kasanotipannakatnagmo,babaentiima timaysaababaenkenkuanaawantitaoanatnagmanipud idipunganaytilubongaginggaita;tanapapataykababaen tipanangkabiltimaysaakabusor,anaipaayitikinaulpit, ngemsiguradongaammokadaytoytinapasamakkenka, gapuitikinaadudagitibasolko

28Bumangonkaitaketkitaemnokasanotikinapaitti rigatkoparakenkaanakko,nupaysaannakaapinadakkel, wennoinaramidnaka,wennointedkenkatiangesken kararua,nodikettiDiostinangbukelkenkaken nangbangonkadagititulangmokennangabbongkadakuada itilasag,kennanglang-abkadagitiabuttiagongmoitibara tibiag,ketkalpasannaintednakaniak.

29ItapudnoatiDiosanangtedkenkakaniak,innalanaka kaniak,ketkastaiditinapasamakkenka

30KetintuloyniJacobtinagsaoakaskadagitoyabalikas maipanggepkenJose,ketnagsangititinapait;natnagiti dagaketnagbalinanatalna

31KetaminngaannakniJacobidinakitadatirigatni amada,nagbabawidaitiinaramidda,ketnagsangitdametiti napait

32KettimmakderniJudaketintag-aynatiuloniamana manipuditidaga,ketinkabilnaitiluppona,ketpinunasna dagitiluaniamanakadagitipingpingna,ketnagsangitni Judaitinakaroapanagsangit,bayatatiuloniamanaket agsadagitiluppona,akaslabatopaylaeng

33KetnakitatiannakniJacobtirigatniamada,ketintagaydatitimekdaketintultuloydatinagsangit,ketniJacob nakaiddapaylaengitidagaakaslabato

34Kettimmakdertiaminngaannaknaalallakikendagiti adipennakendagitiannaktiadipennaketnagtakderdaiti aglawlawnatapnoliwliwaenda,ketnagkedkedamaliwliwa

35KettimmakdertiinteroasangakabbalayanniJacobket nagleddaangdaitidakkelapanagleddaanggapukenJose kentiriribukniamada,kettikinasariritdimmanonken Isaac,ngaanakniAbraham,tiamaniJacob,ketnagsangit itinapaitgapukenJose,isukentiamina sangakabbalayanna,ketpimmanawmanipuditilugara nagnaedannaidiayHebron,kendagititattaonaakaduana, ketliniwliwananiJacobngaanakna,ketnagkedkedtapno maliwliwa

36Ketkalpasandaytoy,timmakderniJacobmanipuditi daga,ketagay-ayusdagitiluanakadagitipingpingna,ket kinunanakadagitiannakna,Tumakderkayoketalaenyo dagitikampilanyokendagitipanayo,ketrummuarkayoiti talon,ketsapulenyonomasarakanyotibangkaytianakko ketiyegyokaniaktapnomaitabonko

37Sapulenyomet,ikararagkokadakayo,ititengngadagiti animalketaganupida,kendaydiayumayngaumuna sakbayatiliwenkeniyegyokaniak,nalabitkaasiantiApo itangaaldawtirigatko,ketisaganaitisanguanyoti nangpisangitianakko,ketiyegkokaniak,ketibaleskoti gapuanantianakko

38Ketinaramiddagitiannaknaalallakikasimbilinni amadakadakuada,ketbimmangondaanasapaitibigat,ket tunggalmaysainnalanatikampilankenpanana,ket napandaititalontapnoaganupdadagitianimal

39KetniJacobagpukpukkawpaylaengitinapigsaken agsangsangitkenmagmagnangaagsasarunoitibalay,ken mangsapsaplitkadagitiimana,akunkunana,Josenga anakko,Josengaanakko.

40KetdagitiannakniJacobnapandaidiaylet-angtapno tiliwendadagitianimal,ketadtoytimaysaalobonga umasidegkadakuada,kettiniliwda,ketinyegdaitiamada, ketkinunadakenkuana,Daytoytiimmunaanasarakanmi, ketinyegmikenkakasimbilinmokadakami,kettibangkay tianakmosaanmianasarakan.

41KetinnalaniJacobtianimalmanipudkadagitiima dagitiannakna,ketimpukkawnaitinapigsaken agsangsangitatimek,ngaiggemnatianimalitiimana,ket nagsaobuyogentinapaitapusoitianimal,Apaynga inalun-onmotianakkoaniJose,ketkasanongaawanti panagbutengmoitiDiostidaga,wennoitirigatkoparaiti anakkoaniJose?

42Ketinalun-onmotianakkongaawanserserbina,gaputa awantiinaramidnaakinaranggas,ketbabaenitidayta

pinagbalinnakanakabasolgapuitigapuna,gapuna kalikagumantiDiostimaidaddadanes.

43KetlinuktantiApotingiwattinarungsottapno liwliwaennaniJacobbabaenkadagitisasaona,ket simmungbatkenniJacobketinsaonadagitoyasasao kenkuana

44KasitisibibiagtiDiosanangparsuakadatayoitidaga, kenkasitisibibiagtikararuam,apok,diaknakitati anakmo,wennodiakpinagpisang,ngemmanipuditiadayo adagaimmayakmetamangsapulitianakkoapimmanaw kaniakitangaaldaw,ketdiakammonosibibiagwenno natay

45Ketimmayakitangaaldawititalontapnosapulekti anakko,ketnasarakannakdagitiannakmo,kettiniliwdak ketpinadakkeldatiladingitko,ketitangaaldawinyegdak itisanguanam,ketinsaokitaaminabalikaskokenka.

46Ketitangarud,Oanaktitao,addaakkadagitiimam,ket aramidemkaniakitangaaldawakaslanasayaatiti imatangmo,ngembabaentibiagtiDiosanangparsua kaniak,diaknakitatianakmo,wennodiakpinigis,wenno saanasimrektilasagtitaoitingiwatkoitiaminngaaldaw tipanagbiagko.

47KetidinangngegniJacobdagitisasaotinarungsot nasdaawunay,ketimbaonnatianimalmanipuditiimana, ketpimmanaw.

48KetniJacobagsangsangitpaylaengitinapigsaken agsangsangitkenJoseitiinaldaw,kenadungaaldawa nagdung-awitianakna.

KAPITULO44

1KetdagitiannakniIsmaelagimmatangkenJose manipudkadagitiMidianita,agimmatangkenkuana kadagitikakabsatna,napandaidiayEgiptoakaduadani Jose,ketdimtengdakadagitibeddengtiEgipto,ketidi immasidegdaitiEgipto,nasabatdatiuppatalallaki kadagitiannakniMedanngaanakniAbraham,arimmuar manipuditidagatiEgiptoitipanagdaliasatda

2KinunakadakuadadagitiIsmaelita,Kayatyokadia gatangendaytoyngaadipenkadakami?ketkinunada, Iyawatmokadakami,ketinyawatdaniJosekadakuada,ket nakitada,ngaisuketnapintasunayngaagtutuboket ginatangdaitiduapuloasiklo.

3KetintuloydagitiIsmaelitatipanagdaliasatdaidiay EgiptoketnagsublimetdagitiMedanimitidaytanga aldawidiayEgipto,ketkinunadagitiMedanimititunggal maysa,AdtoynangngegtayoaniPotifar,maysangaopisial niFaraon,kapitandagitiguardia,agsapsapulitinaimbag ngaadipenatumakderitisanguanannaamangaywan kenkuana,kenmangikabilkenkuanaamanangaywaniti balaynakenaminakukuana

4Itangarudumaytayoilakotayokenkuanaparaiti kayattayo,nokabaelannangaitedkadatayoti kasapulantayokenkuana

5KetdagitoyaMedanimnapandaketimmaydaitibalayni Potifar,ketkinunadakencuana,Nangngegminga agsapsapulkaitinasayaatngaadipenamangaywankenka, adtoyaddaadipenmiamakaay-ayokenka,nomabalinmo ngaitedkadakamitikayatmi,ketilakomikenka

6KetkinunaniPotifar,Iyegyoisunaitisanguanak,ket makitakto,ketnomagustuannakitedkokadakayoti mabalinyoakalikagumankenkuana

7NapandagitiMedanimketinyegdaniJoseketinkabilda itisanguananniPotifar,ketnakitana,ketnaay-ayounay kenkuana,ketkinunaniPotifarkadakuada,Ibagayokaniak noaniatikalikagumanyoparaitidaytoyngaagtutubo?

8Ketkinunada,Uppatagasutapedasotipirakti tarigagayanmikenkuana,ketkinunaniPotifar,Itedko kenkanoiyegmokaniaktirekordtipannakailakona,ket ibagamkaniaktipakasaritaanna,tanalabitmabalina matakaw,tadaytoyngaagtutuboketsaanngaadipen, wennoanaktiadipen,ngempaliiwekkenkuanatilangati naimbagkenguapoatao

9NapandagitiMedanimketinyegdakenkuanadagiti Ismaelitaanangilakokenkuana,ketimbagadakenkuana,a kunkunada,“Adipenisunaketinlakomikadakuada”

10KetnangngegniPotifardagitisasaodagitiIsmaelitaiti panangtednaitipirakkadagitiMedanim,ketinnaladagiti Medanimtipirakketnagdaliasatda,ketnagawiddamet dagitiIsmaelita

11KetniPotifarinnalananiJoseketimpannaitibalayna tapnoagserbikenkuana,ketnakasarakniJoseitipaboriti imatangniPotifar,ketnagtalekkenkuana,ketpinagbalinna amanangaywanitibalayna,ketaminakukuanainyawatna itiimana

12KetnakikaduatiApokenniJoseketnagbalinanarangayatao,ketbinendisionantiApotibalayniPotifar maipaaykenJose

13KetniPotifarpinanawannatiaminngaaddakenkuana itiimaniJose,ketniJosetimaysaanangiserrekken rummuarkadagitibambanag,ketaminketnaurnosbabaen titarigagaynaitibalayniPotifar

14SangapuloketwalotitawenniJose,maysanga agtutuboanapintasdagitimatanakennapintastilangana, ketawantikaskenkuanaitiinteroadagatiEgipto 15Itidaytaatiempobayattikaaddanaitibalaytiapona, sumsumrekkenrummuaritibalaykenmangaywaniti apona,intangadniZelicas,asawatiapona,dagitimatana kenJoseketkinitanaisuna,ketadtoyisuketmaysanga agtutuboanapintaskennasayaattipannakaparaburna

16Kettinarigagayannatikinapintasnaitipusona,ketti kararuananaiturongkenJose,ketinallukoynaisunaiti inaldaw,ketinaldawngainallukoyniZelicasniJose, ngemsaanngaintangadniJosedagitimatanatapno kitaennatiasawatiapona.

17KetniZelicaskinunanakencuana,Aniananagsayaatti langamkenlangam,pudnoakinitakdagitiaminnga adipen,ketdiaknakitatinapintasngaadipenakaskenka; ketkinunaniJosekenkuana,Pudnoatinangparsuakaniak itiaanakanniinakpinarsuanatiaminatattao

18Ketkinunanakencuana,Aniananagpintasdagitimatam, apinagsiddaawmoaminngaagnanaeditiEgipto,lallaki kenbabbai;ketkinunanakenkuana,Aniananagpintasda bayatasibibiagtayo,ngemnomakitamidaititanem, siguradongaumadayokakadakuada

19Ketkinunanakencuana,Aniananagpintaskenmakaayayoaminasasaom;alaemita,pangngaasim,tiarpanga addaitibalay,kettokaremdagitiimamketdenggenmi dagitisasaom.

20Ketkinunanakencuana,AniananagpintaskenmakaayayodagitisasaoknosawektipanangidaydayawitiDiosko kentidayagna;ketkinunanakencuana,Aniananagpintas tibuoktiulom,adtoytibalitokasukogngaaddaitibalay, alaemdayta,pangngaasim,ketkulotemtibuoktiulom.

21Ketkinunanakencuana,Kasanokabayagngaibagam dagitoyasasao?isardengmongaibalikaskaniakdagitoya sasao,kettumakderkaketasikasuemdagitiaramidmoiti pagtaengan

22Ketkinunanakencuana,Awantiasinomanitibalayko, kenawantianiamanamaasikasonodidagitisasaomkenti tarigagaymo;kaskasdiitilaksidamindagitoy,dinamaiyeg niJosekenkuana,kensaannangainkabiltimatana kenkuana,nodiketinturongnadagitimatanaitibabaiti daga

23KettinarigagayanniZelicasniJoseitipusona,a makikaiddakenkuana,ketititiempoanakatugawniJose itibalayngaagar-aramidititrabahona,immayniZelicas ketnagtugawitisanguananna,ketinaldawngainallukoyna isunababaentipanagsasaonaamakikaiddakenkuana, wennokanayonakumitakenkuana,ngemsaanadumngeg niJosekenkuana.

24Ketkinunanakencuana,Nosaanmongaaramidenticas cadagitisaok,dusaencantoitidusangaipapatay,ket ikabilcantotilandokasangol.

25KetkinunaniJosekencuana,PudnoatiDiosa nangparsuaititaoluktannadagitikawardagitibalud,ket isutimangispalkaniakitipagbaludanmokeniti panangukommo

26Ketidisaannaamaparmek,amangallukoykenkuana, kentikararuananaikapetpaylaengkenkuana,ti tarigagaynatinangipuruakkenkuanaitinakaroasakit

27KetamindagitibabbaitiEgiptoimmaysimmarungkar kenkuana,ketkinunadakenkuana,Apayngaaddakaiti kastoyapanagbabatikasasaadmo?sikangaawanti kurangna;siguradoatiasawamketmaysaanaindaklan kenmaipatpategaprinsipeitiimatangtiari,rumbengkadi ngaagkurangkaitianiamanatarigagayantipusom?

28KetniZelicassimmungbatkadakuada,akunkunana,Ita ngaaldawmaipakaammontokadakayo,nosadinoti pagtaudandaytoyariribukamakitayokaniak,ketbinilinna dagitiadipennangaadipennaamangisaganaititaraonpara kadagitiaminababbai,ketnangaramiditibangketepara kadakuada,ketamindagitibabbaiketnanganitibalayni Zelicas

29Ketinikkannaidakadagitikutsilioamangukiskadagiti sitrontapnokanendaida,ketimbilinnaakawesandani Josekadagitinanginaakawes,kenagparangiti sanguananda,ketimmayniJoseitiimatangdaketamin dagitibabbaikinitadaniJose,ketdidamaikkatdagiti matadamanipudkenkuana,ketpinuteddaamindagiti imadakadagitikutsiliongaaddakadakuadakadagitiimada, ketamindagitisitronngaaddakadagitiimadaketnapnoiti dara

30Ketsaandangaammotiinaramiddangemintuloydaa kinitatikinapintasniJose,ketsaandaatinallikudandagiti kalubtimatadakenkuana.

31NakitaniZelicastiinaramidda,ketkinunanakadakuada, Aniadaytoyngaaramidngainaramidyo?adtoyintedko kadakayodagiticitronakanenketpinutedyoamindagiti imayo

32Ketnakitadagitiaminababbaidagitiimada,ketadtoy napnodaitidara,ketagayustidaradakadagitikawesda,ket kinunadakenkuana,daytoyngaadipenitibalaymo pinarmekennakami,ketsaanmiamaiturongdagitikalubti matamikenkuanagapuitikinapintasna.

33Ketkinunanakadakuada,Pudnoanapasamakdaytoy kadakayoitikanitoakinitayokenkuana,ketsaanyoa natengngeltibagbagiyomanipudkenkuana;kasanongarud ngaagkedkedaknokanayonngaaddaitibalayko,ket makitakisunaitiinaldawasumsumrekkenrumrummuar itibalayko?kasanongarudamaliklikaktipanagbaba wennouraypaymadadaelgapuitidaytoy?

34Ketkinunadakenkuana,pudnodagitibalikas,tasiasino timakakitaitidaytoynapintasapormaitibalayket agkedkedkenkuana,ketsaankadingaadipenmoken katulongamitibalaymo,ketapayadimoibagakenkuanati addaitipusom,ketipalubosmoamadadaeltikararuam babaenitidaytoyabanag?

35Ketkinunanakadakuada,Inaldawngaikagkagumaak ngaallukoyen,ketsaannangaumanamongkadagiti tarigagayko,ketinkarikkenkuanatiaminanaimbag,ket kaskasdianabalinakamasabetngaawantipanagsubli manipudkenkuana;Addaakngaruditibumasbassita kasasaadkasmakitayo

36KetnagsakitunayniZelicasgapuititarigagaynakenni Jose,ketnapalalotipanagsakitnaitiayatgapukenkuana, ketamindagititattaoitibalayniZelicaskennilakayna awantiammodamaipapanitidaytoyabanag,anagsakitni ZelicasgapuitipanagayatnakenJose

37Ketamindagititattaoitibalaynadinamagdakenkuana, akunkunada,Apayngaagsakitkakenagkurkurangka,ket awantikurangmo?ketkinunanakadakuada,Diakammo daytoyabanagngainaldawngaumad-adukaniak

38Inaldawngaumayamindagitibabbaikengagayyemna amangkitakenkuana,ketnakisaritadakenkuana,ket kinunanakadakuada,Daytoyketmabalinlaengbabaenti ayatniJose;ketkinunadakenkuana,Allukoyemisunaket tiliwenmoitinalimed,amangannodumngegkenka,ket isardengnakenkadaytoyngaipapatay

39KetkimmaroniZelicasgapuitipanagayatnakenJose, ketnagtultuloyanagkedked,aginggaakurangtipigsana ngaagtakder

40Ketitimaysangaaldawar-aramidenniJosetitrabahoti aponaitibalay,ketimmayasililimedniZelicasketkellaat anatinnagkenkuana,kettimmakderniJoseamaibusor kenkuana,ketnabilbilegngemisu,ketimbabanaisunaiti daga

41KetnagsangitniZelicasgapuititarigagaytipusona kenkuana,ketnagpakaasikenkuanabuyogentipanagsangit, ketdagitiluananagayuskadagitipingpingna,ketnagsao kenkuanaititimektipanagpakaasikennapaittikararua,a kunkunana:

42Nangngegmokadi,nakitamwennonaam-ammomti napintasababaiakaskaniak,wennonasaysayaatngem siak,ngainaldawngaagsasaokenka,matnagitipanagbaba babaentiayatkenka,itedmoamindaytoyadayawkenka, ketkaskasdiadikadumngegititimekko?

43Ketnogapuitipanagbutengitiapomamanganno dusaennaka,kasitisibibiagtiariawantotidakesa dumtengkenkamanipuditiapombabaenitidaytoya banag;ita,ngarudagkararagkadumngegkaniak,ket

umanamongkamaipaayitidayawngaintedkokenka,ket itedmodaytoyngaipapataymanipudkaniak,ketapaya matayakgapukenka?ketnagsardengngaagsao

44KetniJosesimmungbatkencuana,akunkunana, Isardengcacaniac,ketbay-amdaytoyabanagitiapoc; adtoytiapokdinaammonoaniatiaddakaniakitibalay,ta aminakukuanainyawatnaitiimak,ketkasanonga aramidekdagitoyabanagitibalaytiapok?

45Tadakkelmettipanangpadayawnakaniakitibalayna, kenpinagbalinnakmetamanangaywanitibalayna,ket intan-oknak,ketawantidakdakkelitidaytoyabalayngem siak,ketawantiinkedkedantiapokkaniak,malaksid kenkangaasawana,kasanongarudamaibagamdagitoya balikaskaniak,ketkasanoamaaramidkodaytoy naindaklanakinadakeskenbasolitiDioskenitiasawam?

46Itangarud,liklikandak,ketsaanmonngaagsaokadagiti sasaoakaskadagitoy,tadiaktoipangagdagitisasaom NgemsaanngaimdenganniZelicasniJoseidisawenna dagitoyabalikaskenkuana,ngeminaldawngaallukoyenna adumngegkenkuana

47KetkalpasandaytoyanapunnotiwaigtiEgiptoiti ngatuentiaminasikiganna,ketrimmuaramindagiti agnanaeditiEgipto,kenkastametarimmuartiariken dagitiprinsipengaaddaankadagititimbrekensala,ta dakkelapanagrag-oidiayEgipto,kenmaysaapiestaiti tiempotipannakalayustibaybaySihor,ketnapandasadiay tapnoagrag-oitiinterongaaldaw

48KetidirimmuardagitiEgipcioitikarayantapnoagragoda,kasitiugalida,nakikuyogkadakuadatiaminatattao itibalayniPotifar,ngemsaanakayatniZelicasa kumuyogkadakuada,takinunana,“Nagsagabaak,ket nagtalinaedngaagmaymaysaitibalay,ketawantisabalia taoakaduanaitibalay

49Kettimmakderketsimmang-atititemplonaitibalay, ketnagkawesitibaginakadagitikawestiprinsipe,ket nangikabilitiulonakadagitinapategabatbatoabatonga onix,anaarkosanitipirakkenbalitok,ketpinapintasnati rupakenkudilnaitiaminakitatilikidoamangdalus kadagitibabbai,ketpinabanglonatitemplokentibalayiti kasiakenolibano,ketinwarasnatimirrhkeninsiensoaloes, ketkalpasannanagtugawitipagserkantitemplo,iti pagnaantibalay,alinasatniJosetapnoaramidennati trabahona,ketadtoyimmayniJosemanipudititalon,ket simrekitibalaytapnoaramidennatitrabahotiapona

50Ketdimtengitilugaramasapulalumasatna,ket nakitanaaminngaaramidniZelicas,ketnagsubli.

51KetnakitaniZelicasniJoseanagsublikencuana,ket impukkawnakenkuana,akunkunanaAniatimadama kenkaJose?umaykaititrabahom,ketadtoymangtedakiti lugarparakenkaaginggaamakalabaskaititugawmo

52KetnagsubliniJoseketimmayitibalay,ketlimmasat manipudsadiayaginggaitidissotitugawna,ketnagtugaw tapnoaramidennatitrabahotiaponaakasitigagangayket adtoyimmaykenkuananiZelicasketnagtakderiti sanguanannaanaka-prinsipeakawes,kettibanglo manipudkadagitikawesnanaiwarasitiadayo

53KetnagdardarasketiniggamannaniJosekendagiti kawesna,ketkinunanakenkuana,Kasitisibibiagtiarino dimotungpalentikiddawkomataykantoitangaaldaw,ket nagdardarasketinyunnatnatisabalingaimanaket nangiruaritikampilanmanipuditibabadagitikawesna,ket

inkabilnadaytoyititengngedniJose,ketkinunana, Bumangonkakettungpalemtikiddawko,ketnosaanmoa matayitangaaldaw

54KetnagbutengniJosekenkuanaitipanangaramidnaiti daytoyabanag,kettimmakdertapnoagtalawkenkuana, ketiniggamannatisangodagitikawesna,ketiti panagbutengitipanagtalawnanapigistikawesngainnala niZelicas,ketbinaybay-anniJosetikawesitiimani Zelicas,ketnagtalawketrimmuar,tamabutengisuna

55KetidinakitaniZelicasanapigistikawesniJose,ket binaybay-annaitiimana,ketnagtalaw,nagbutengiti biagna,amangannoagsaknaptidamagmaipapan kenkuana,kettimmakderketnagtignayabuyogenti kinasikap,ketinuksobnadagitikawesanakakawesanna, ketinkawesnadagitidaddumaakawesna

56KetinnalanatikawesniJose,ketinkabilnaitisibayna, ketnapanketnagtugawitilugaranagtugawannaitisakitna, sakbayarimmuardagititattaoitibalaynaitikarayan,ket inayabannatimaysangaagtutuboalalakingaaddaidiiti balay,ketimbilinnakenkuanangaayabannadagititattaoti balaykenkuana

57Ketidinakitanaidakinunanakadakuadabuyogenti napigsaatimekkenpanagdung-aw,Kitaenyonoaniati Hebreongainyegkaniaktiapoyoitibalay,taimmayita ngaaldawtapnomakikaiddakaniak.

58Taidirimmuarkayoimmayitibalay,ketidinakitana ngaawantitaoitibalay,immaykaniakkettiniliwnak,a panggepnatimakikaiddakaniak.

59Kettiniliwkodagitikawesnaketpinigiskoidaket immawagakkenkuanaitinapigsaatimek,ketidiinngatok titimekkonagbutengitibiagnaketpinanawannati kawesnaitisanguanak,ketnagtalaw

60Ketawantinagsaodagititaoitibalayna,ngemti pungtotdasimgedunaykenJose,ketnapandaitiaponaket imbagadakenkuanadagitibalikastikinasikapna

61KetniPotifarnagawidanakapungtot,ketimpukkawti asawana,akunkunana,Aniadaytoyabanagnga inaramidmokaniakitipanangiyegmoitimaysangaIsu brewservantitibalayko,taimmaykaniakitangaaldaw tapnomakiay-ayamkaniak;kastoytiinaramidnakaniakita ngaaldaw

62KetnangngegniPotifartisasaotiasawana,ket imbilinnaamadusaniJoseitinakaroapannakasaplit,ket inaramiddatikastakenkuana

63Ketbayattipanangkabildakenkuana,impukkawniJose itinapigsaatimek,ketintangadnadagitimatanaidiay langit,ketkinunana,OApoDios,ammomngaawan basolkokadagitoyaminabanag,ketapayamatayakita ngaaldawbabaentikinaulbod,babaentiimadagitoydi nakugitanadangkesatattao,ngaam-ammom?

64KetbayattipanangkabkabildagititattaoniPotifarken Jose,intultuloynatinagpukkawkennagsangit,ketadda maysangaubingsadiayngaagtawenitisangapuloket maysa,ketlinuktantiApotingiwattiubing,ketinsaona dagitoyasasaoitisanguanandagitilallakiniPotifar,a mangsapsaplitkenniJose,akunkunana

65Aniatikayatyoitidaytoyatao,kenapayngaararamidenyodaytoyakinadakeskenkuana?agsasaoni nanangkoitiulbodkenagsasaoitikinaulbod;kastati transaksion.

66Ketsiuumisongaimbagatiubingkadakuadatiamina napasamak,kenaminasasaoniZelicaskenniJoseiti inaldawngaindeklaranakadakuada

67Ketnangngegdagitiaminalallakidagitibalikasti ubingketnagsiddaawdaunaykadagitisasaotiubing,ket nagsardengtiubingketnagulimek

68KetnabainanunayniPotifaritisasaotianakna,ket imbilinnakadagititattaonaasaandanakabilenniJose,ket insardengdagitilallakiakabilenniJose

69KetniPotifarinnalananiJoseketimbilinnaamaidarum itihustisiaitisanguanandagitipapadi,ngaukomakukuati ari,tapnomaukomdamaipapanitidaytoyabanag

70KetdaPotifarkenJoseimmaydaitisanguanandagiti papadingaukomtiari,ketkinunanakadakuada, Ikeddengyonoaniatipannakaukomtimaysangaadipen, takastoytiinaramidna.

71KinunadagitipapadikenJose,Apayngainaramidmo daytoyitiapom?ketsimmungbatkadakuadaniJose,a kunkunana,Saanakastaappoko,kastoytinapasamak;ket kinunaniPotifarkenJose,Pudnongaintalekkokadagiti imamtiaminakukuak,ketawantiinlimedkokenkanodi tiasawak,ketkasanoamaaramidmodaytoyadakes?

72KetsimmungbatniJoseakunkunana,Apok,kas sibibiagtiApo,kenkassibibiagtikararuam,apok,saana pudnotisaoanangngegmoitiasawam,takastoyti napasamakitangaaldaw

73Maysaatawentinapalabaskaniakmanipudidiaddaak itibalaymo;nakitamkaditianiamanakinadakeskaniak, wennoaniamanabanagamakaigapukenkaa mangkalikagumitibiagko?

74KetdagitipapadikinunadakenPotifar,Ibaonmo, ikararagmikenka,ketiyegdaitisanguananmitinapigisa kawesniJose,ketkitaentayotiluaitidayta,ketnotilua ketaddaitisangotikawes,ngarudtirupanaketsiguradoa kasunganikenkuanaketmasapulatiniliwnaisuna,tapno umaykenkuana,ketbuyogentipanangallilawinaramidni baketmotiaminngaimbagana.

75KetinyegdatikawesniJoseitisanguanandagitipapadi ngaukom,ketnakitadaketnakitadatiluangaaddaiti sanguananniJose,ketamindagitimangukomapapadi ammodaapinilitnaisuna,ketkinunada,Tipanangukomiti ipapatayketsaanamaipaayitidaytoyngaadipentaawan tiinaramidna,nodikettipanangukomnaket,isuket maikabilitibalaytipagbaludangapuitidamag,ababaen kenkuananalpasenrummuaramaibusorkenbaketmo

76NangngegniPotifartisasaoda,ketinkabilnaitibalaya pagbaludan,tilugaranakaibaludandagitibaludtiari,ket sangapuloketduaatawenngaaddaniJoseitibalaya pagbaludan

77Ketitilaksiddaytoy,saanatimmallikudkenkuanati asawatiapona,ketsaananagsardengamakisarita kenkuanaitiinaldawtapnodumngegkenkuana,ketiti ngudotitalloabulanintuloyniZelicastinapankenJose itibalayapagbaludanitiinaldaw,ketinallukoynaisunaa dumngegkenkuana,ketkinunaniZelicaskenniJose, Kasanokabayagtipanagtalinaedmoitidaytoyabalay? ngemdumngegkaitaititimekko,ketiruarkantoitidaytoya balay

78SimmungbatniJosekenkuana,akunkunana, Nasaysayaatparakaniaktiagtalinaeditidaytoyabalay ngemtidumngegkadagitisasaom,ngaagbasolitiDios;ket

kinunanakencuana,Nosaanmoatungpalentitarigagayko, ikkatektodagitimatam,inayonkontodagitikawarkadagiti sakam,ketitedkantokadagitiimadagitisaanmongaamammoidi.

79KetsimmungbatniJosekencuanaketkinunana,Adtoy tiDiostienteroadagakabaelannangaispalenmanipuditi aminakabaelamngaaramidenkaniak,taluktannadagiti matadagitibulsek,kenluktannadagidiaynaigalut,ken italimengnadagitiaminaganggannaetasaanamakaammo itidaga

80KetidisaananaallukoyniZelicasniJoseadumngeg kenkuana,insardengnatimapanmangallukoykenkuana; ketnaibaludpaylaengniJoseitibalayapagbaludan.Ket niJacobngaamaniJose,kenamindagitikakabsatnanga addaitidagatiCanaanketagladladingitkenagsangsangit paylaengkadagidingaaldawgapukenJose,tanagkedked niJacobamaliwliwagapuitianaknaaniJose,ket nagpukkawniJacobitinapigsa,ketnagsangitken nagdung-awkadagitiaminngaaldaw.

KAPITULO45

1Ketitidaytaatiempoitidaytaatawen,ngaisutitawenti panagpababaniJoseidiayEgiptokalpasanngainlako dagitikakabsatna,napanniRubenngaanakniJacobidiay TimnaketinasawakenkuananiEliuram,ngaanakniAvia Canaanita,ketimmaykenkuana

2KetniEliuramngaasawaniRubennagsikogken nangipasngaykenkuanadaHanoc,Palu,Ketzronken Carmi,uppatngaannakalallaki;ketniSimeonakabsatna innalananiDinaakabsatnaababaiakasasawa,ket inyanaknakenkuanadaMemuel,Yamin,Ohad,Jaquinken Zocar,limangaannakalallaki

3KetkalpasannaimmaykenBunaaCanaanitaababai,isu metlaengniBunaakinautiboniSimeonmanipuditi siudadtiSiquem,ketniBunaketaddaitisangoniDinaket inasikasona,ketniSimeonimmaykenkuana,ket inyanaknakenkuananiSaul

4KetniJudanapanitidaytaatiempoidiayAdulam,ket dimtengitimaysaalalakitiAdulam,kettinagannaket Hira,ketniJudanakitanasadiaytianakababaitimaysaa lalakiataga-Canaan,kettinagannaketAliyat,ngaanaka babainiSua,ketisuinnalana,ketimmaykenkuana,ketni AliyatketnangipasngaykenJuda,Er,OnankenSilo;tallo ngaannakalallaki

5KetnapandadaLevikenIsacaritidagaitidaya,ket inasawadatiannakababbainiJobabngaanakniYoctan, ngaanakniEber;ketniJobabngaanakniYoctanaddaan itiduangaannakababbai;tinagantiinaunaketAdina, kentinagantiub-ubingketArida

6KetniLeviinnalananiAdina,ketniIsacarinnalanati Arida,ketdimtengdaitidagatiCanaan,itibalayniamada, ketniAdinainyanaknakenLevi,Gerson,Kehatken Merari;tallongaannakalallaki

7KetniAridanangipasngaykadaIsacarTola,Puva,Job kenSomron,uppatngaannakalallaki;ketnapanniDaniti dagatiMoabketinasawaniAflalet,ngaanakniCamudan aMoabita,ketimpannaisunaitidagatiCanaan

8KetniAflaletketlupes,awantiputotna,ketkalpasanna linagiptiDiosniAflaletngaasawaniDan,ketnagsikog

kennangipasngayitimaysangaanakalalaki,ket pinanaganannaitiKusim.

9KetnapandadaGadkenNeftaliidiayHaranketinnalada tiannakababbainiAmuramngaanakniUz,ngaanakni Nahor.

10KetdagitoytinagandagitiannakababbainiAmuram; tinagantiinaunaketMerima,kentinagantiub-ubingnga Uzit;ketinnalaniNeftalitiMerima,ketinnalaniGadti Uzit;ketimpannaidaitidagatiCanaan,itibalayniamada 11KetniMerimanangipasngaykenNeftaliYaczeel,Guni, JazerkenSalem,uppatngaannakalallaki;ketniUzit nangipasngaykenGadZefion,Cagi,Suni,Ezbon,Eri, ArodikenArali,pitongaannakalallaki.

12KetrimmuarniAserketinnalananiAdonngaanaka babainiAflal,ngaanakniHadad,ngaanakniIsmael,kas asawa,ketimpannaisunaitidagatiCanaan.

13KetnatayniAdonngaasawaniAserkadagidinga aldaw:awantiannakna;ketkalpasantiipapatayniAdon, napanniAseritibangirtikarayanketinasawaniHadura ngaanakniAbimael,ngaanakniEber,ngaanakniSem 14Napintastilangatiagtutuboababai,kennalalainga babai,ketasawaniMalkielngaanakniElamngaanakni Sem

15KetnangipasngayniHaduraitimaysangaanakababai kenniMalkiel,ketpinanaganannaitiSerac,ketnatayni Malkielkalpasandaytoy,ketnapanniHaduraket nagtalinaeditibalayniamana

16KetkalpasantiipapataytiasawaababaiidiayAser napannainnalananiHaduraakasasawa,ketimpanisuna idiaydagatiCanaan,kenniSeracngaanaknaababai inyegnametkadakuada,kettallotitawenna,kettibalasang napadakkelidiaybalayniJacob

17Napintastilangatibalasang,ketnapankadagitinasanto adalandagitiannacniJacob;awantikurangna,ketintedti Apokenkuanatisiribkenpannakaawat

18KetniHadurangaasawaniAsernagsikogken nangipasngaykencuanadaYimna,Yisva,YisvikenBeria; uppatngaannakalallaki

19KetniZabulonnapanidiayMidian,ketinnalanani MerisangaanakniMolad,ngaanakniAbida,ngaanakni Midian,ketimpannaisunaitidagatiCanaan

20KetniMerusaimpasngaynakenZabulonniSered,da ElonkenYacleel;tallongaannakalallaki.

21KetniJacobnangibaonkenAram,ngaanakniZoba, ngaanakniTare,ketinnalanatianaknaaniBenjamin MecaliangaanakababainiAram,ketdimtengitidagati CanaanitibalayniJacob;ketsangapulotitawenni BenjaminidiinnalananiMecaliangaanakniAramkas asawa

22KetniMecalianagsikogkennangipasngayken BenjaminBela,daBeker,Asbel,GerakenNaaman,lima ngaannakalallaki;ketnapanniBenjaminkalpasannaket inasawaniAribat,ngaanakniSomron,ngaanakni Abraham,malaksidpayitiimmunangaasawana,ket agtawenitisangapuloketwalo;ketniAribatnangipasngay kenBenjaminAki,Vos,Mupim,Kupim,kenOrd;lima ngaannakalallaki.

23KadagidingaaldawnapanniJudaitibalayniSemket innalananiTamarngaanakniElamngaanakniSemkas asawaparaitiinaunangaanaknaaniEr.

24KetimmayniErkenniTamarngaasawana,ket nagbalinngaasawana,ketidiimmaykencuanadinadaelna itiruartibin-ina,kettiaramidnadakesitiimatangtiApo, ketpinatayniJehova.

25KalpasantiipapatayniEr,inaunangaanakniJuda,a kinunaniJudakenOnan,mapankaitiasawanikabsatmo ketasawaemkaskabagian,ketmangbukelkaitibin-iiti kabsatmo.

26KetniOnaninnalananiTamarakasasawaketimmay kenkuana,ketinaramidmetniOnantiaramidtikabsatna, kettiaramidnaketdakesitiimatangtiApo,ketpinatayna met

27KetidinatayniOnan,kinunaniJudakenniTamar, Agtalinaedkaitibalayniamamaginggaadumakkelti anakkoaniSilo,ketsaanenanaragsakanniJudakenni Tamar,amangitedkenkuanaidiaySilo,takinunana, Nalabitmataytometakaskadagitikakabsatna

28KettimmakderniTamarketnapanketnagtalinaediti balayniamana,ketniTamaraddaitibalayniamanaiti sumagmamanoatiempo

29Ketitipanagrikustitawen,natayniAliyathngaasawa niJuda;ketnaliwliwaniJudagapuitiasawana,ket kalpasantiipapatayniAliyath,simmang-atniJudaa kaduananiHiraagayyemnaidiayTimnatapnopukisanna dagitikarneroda.

30NangngegniTamarasimmang-atniJudaidiayTimna tapnopukisannadagitikarnero,ketnataenganentiSilo,ket saananaragsakanniJudakenkuana.

31KettimmakderniTamarketinuksobnadagitikawesti kinabalona,ketinkabilnaitiabbong,ketnaan-anaynga inabbongannatibagina,ketnapanketnagtugawitidalanti publiko,ngaaddaitidalanngaagturongidiayTimna

32KetlimmabasniJudaketnakitanaketinnalaisunaket immaykenkuana,ketnagsikogbabaenkenkuana,ketidi tiempotipannakaipasngayna,adtoy,addadagitisinginiti tianna,ketinawagannatiumunaaPerez,kentinaganti maikaduaaZara.

KAPITULO46

1KadagidingaaldawnaibaludpaylaengniJoseitibalaya pagbaludanitidagatiEgipto

2ItidaytaatiempositatakderdagitikatulonganniFaraon itisanguananna,tipanguluendagitiagay-aywanken panguluendagitipanaderoakukuatiaritiEgipto

3Kettiagay-aywaninnalanatiarakketinkabilnaiti sanguanantiaritapnouminum,kettipanaderonangikabil ititinapayitisanguanantiaritapnokanenna,kettiari imminumitiarakketnanganititinapay,isukendagiti adipennakenministronaananganitilamisaantiari

4Ketbayattipannangandakenpanaginumda,nagtalinaed sadiaytiagay-aywankentipanadero,ketdagitiministroni Faraonnakasarakdaitiaduakutonitiarak,ngainyegti agay-aywan,ketnasarakandagitibatoanitroititinapayti panadero

5KettikapitantiguardiainkabilnaniJosekaskatulongan kadagitiofisialesniFaraon,ketdagitiofisialesniFaraon naibaluddaitimakatawen

6Ketitingudotitawen,agpadaanagtagtagainepda kadagititagtagainepitimaysaarabii,itilugara nakaibaludanda,ketitiagsapaimmaykadakuadaniJose

tapnoasikasuennaidaakasitigagangay,ketnakitanaida, ketadtoynalidaykennalidaydagitirupada.

7InsaludsodniJosekadakuada,Apayanalidayken nalidaydagitirupayoitangaaldaw?ketkinunada kenkuana,Nagtagtagainepkamiititagtagainep,ketawanti mangipatarusitidaytoy;ketkinunaniJosekadakuada, Isalaysayyo,pangngaasiyo,titagtagainepyokaniak,ketti Diositednantokadakayotisungbattitalnaakasiti tarigagayyo

8KetinsalaysaytimayordomotitagtagainepnakenniJose, ketkinunana,Nakitakititagtagainepko,ketadtoyadda dakkelapuontiubasitisanguanak,ketitirabawdaytaa puontiubasnakitaktitalloasanga,kettipuontiubasket napardasanagsabongkennakadanonitidakkelakangato, ketdagitibunggoynanaluomkennagbalinngaubas

9Ketinnalakdagitiubasketpiniselkoidaitimaysaakopa, ketinkabilkoitiimaniFaraonketimminum;ketkinunani Josekenkuana,Tallongaaldawtitalloasangangaaddaiti rabawtiubas.

10Kaskasdiitiunegtitallongaaldaw,ibilinnakatiaria mairuarkenisublinakaitisaadmo,ketitedmontoitiariti araknangainumenakasididamoidisikatiagay-aywan kenkuana;ngembay-amamakasarakakitipaboriti imatangmo,alaglagipennakkenFaraonintonnasayaatto kenka,ketaramidemtikinamanangngaasikaniak,ket mairuarnakmanipuditidaytoyapagbaludan,tanatakawak itiadayoitidagatiCanaanketnailakoakakasadipeniti daytoyalugar.

11Ketkastamettinaibagakenkamaipapanitiasawati apokketulbod,tainkabildakitidaytoyapagbaludannga awanserserbina;ketsimmungbattiagay-aywankenJose,a kunkunana,Nonasayaattipannakilangentiarikaniaka kasididamo,kasitinaudiapanangipatarusmokaniak, aramidektoaminakayatmo,ketmairuarkanitidaytoya pagbaludan

12Kettipanadero,idinakitanangaumisoti panangipaulogniJoseititagtagaineptiagay-aywan, immasidegmet,ketinsalaysaynakenJosetiinteroa tagtagainepna

13Ketkinunanakencuana,Ititagtagainepconakitacket adtoytitalloapurawabasketitirabawtiuloc,ketkinitak, ketadtoyaddaitiakinngatoabaskettiaminakitatinaluto akarneamaipaaykenFaraon,ketadtoydagititumatayab ketmangmangankadagitoymanipuditiulok

14KetkinunaniJosekencuana,Tallongaaldawtitalloa basketanakitam,ngemitiunegtitallongaaldawikkaten niFaraontiulomketibitinnakaitikayo,ketkanentodagiti tumatayabtilasagmomanipudkenka,kasnakitamiti tagtagainepmo

15Kadagidingaaldawdandaninmaipasngaytireyna,ket itidaytangaaldawnangipasngayitimaysangaanaka lalakiitiaritiEgipto,ketinwaragawagdaanagun-odtiari tiinaunangaanaknaalalakiketamindagititattaotiEgipto agramandagitiopisialkenadipenniFaraonnagrag-oda unay

16Ketitimaikatlongaaldawtipannakayanakna, nangaramidniFaraonitipiestaparakadagitiofisialesken adipenna,parakadagitibuyottidagatiZoarkenitidagati Egipto

17KetamindagititattaotiEgiptokendagitiadipenni Faraonimmaydamakipangankenuminumitiariitipiesta tianakna,kentapnoagrag-odaitipanagrag-otiari 18Ketamindagitiopisialtiarikendagitiadipennaagragodaitidaytaatiempoitiwalongaaldawitipiesta,ket nagragragsakdababaentiaminakitatiinstrumentoti musika,kadagititimbrekenkadagitisalaitibalaytiariiti walongaaldaw.

19Kettimayordomo,anangipatarusniJoseiti tagtagainepna,nalipatannaniJose,ketsaannaadinakamat itiarikasinkarina,tadaytoyabanagketnaggapuitiApo tapnodusaennaniJosegaputanagtalekititao

20Kalpasandaytoy,nagtalinaedniJoseitibalaya pagbaludanitiduaatawen,aginggaanalpasnati sangapuloketduaatawen

KAPITULO47

1KetniIsaacngaanakniAbrahamagnanaedpaylaeng kadagidingaaldawitidagatiCanaan;isuketnataengan unay,sangagasutketwalopulotitawenna,ketniEsaunga anakna,akabsatniJacob,addaidiaydagatiEdom,ketisu kendagitiannaknaketaddaankadagitisanikuaitidayta kadagitiannacniSeir

2KetnangngegniEsaungaumas-asidegtitiemponi amana,ketisukendagitiannaknaalallakiken sangakabbalayannaimmaydaitidagatiCanaan,itibalayni amana,ketniJacobkendagitiannaknapimmanawda manipuditilugaranagnaedandaidiayHebron,ket immaydaaminkenniIsaacngaamada,ketnasarakandani Esaukendagitiannaknaalallakiititolda.

3KetniJacobkendagitiannaknanagtugawdaitisangoni Isaacngaamana,ketagladladingitpaylaengniJacobiti anaknaaniJose.

4KetniIsaackinunanakenJacob,Iyegnakditoydagiti annakmoketbendisionakida;ketinyegniJacobdagiti sangapuloketmaysangaannaknaitisangoananniamana ngaIsaac

5KetniIsaacinkabilnadagitiimanakadagitiaminnga annakniJacob,ketiniggamannaidaketinarakupnaida, ketinagkannaidaasaggaysa,ketniIsaacbinendisionanna idaitidaytangaaldaw,ketkinunanakadakuada, BendisionannakayokomatiDiosdagitiammayoken paaduennakayotibin-iyoakaskadagitibituentilangititi bilang

6KetbinendisionanmetniIsaactiannakniEsau,a kunkunana,TiDiospagbalinennakayokomaa pagbutbutngankenpagbutngankadagitiaminamakakita kadakayokenkadagitiaminakabusoryo

7KetinayabanniIsaacniJacobkendagitiannacna,ket immaydaaminketnagtugawdaitisangoniIsaac,ket kinunaniIsaackenniJacob,TiApoaDiostiinteroadaga kinunanacaniac,Itikaputotamitedkontodaytoyadagaa kastawidnotungpalendagitiannakmodagitipaglintegak kendagitidaldalanko,kettungpalektokadakuadatisapata ngainsapatakkenniamamngaAbraham 8Itangarudanakko,isuromdagitiannakmokendagiti annakdagitiannakmongaagbutengitiApo,kenmapaniti nasayaatadalanamakaay-ayoitiApoaDiosmo,tano salimetmetamdagitidalantiApokendagitialagadenna tungpalentomettiApokenkatitulagnakenniAbraham,

ketaramidennantoanaimbagkenkakenitibukelmoiti aminngaaldaw.

9KetidinalpasniIsaacabinilinniJacobkendagiti annakna,insukonatiespirituketnatay,ketnaummong kadagititattaona.

10KetnagtupakdaJacobkenEsauitirupaniIsaacnga amada,ketnagsangitda,ketsangagasutketwalopuloti tawenniIsaacidinatayidiaydagatiCanaan,idiayHebron, ketdagitiannaknaimpanisunaidiayrukibtiMacpela,a ginatangniAbrahammanipudkadagitiannacniHetakas sanikuatimaysaapagitaneman

11Ketaminngaar-aritidagatiCanaannakikuyogkada JacobkenEsautapnoitabondaniIsaac,ketaminngaar-ari tiCanaanimpakitadaniIsaacitidakkeladayawidi ipapatayna

12KettiannakniJacobkentiannakniEsaunagturongda adinakasapatositiaglawlaw,amagmagnaken agdungdung-awaginggaanakadanondaidiayKireat-arba

13KetintabondaJacobkenEsauniIsaacngaamadaiti rukibtiMacpela,ngaaddaidiayKireat-arbaidiayHebron, ketintabondaisunabuyogentidakkelunayadayaw,kasiti pumpondagitiari.

14KetniJacobkendagitiannaknaalallaki,kenniEsau kendagitiannakna,kenaminngaaritiCanaan nangaramiddaitidakkelkennadagsenapanagleddaang, ketintabondaisunakennagdung-awdakenkuanaitiadu ngaaldaw

15KetidinatayniIsaac,pinanawannadagitiannaknaa tarakennakendagitisanikuanakenaminakukuana;ket kinunaniEsaukenniJacob,Adtoy,dawatekkenka,amin ngaibatiniamamibingayenmiitiduaapaset,ketsiaktoti pagpilian,ketkinunaniJacob,Aramidenmidaytoy

16KetinnalaniJacobtiaminanabatiniIsaacitidagati Canaan,dagititarakenkensanikua,ketinkabilnaidaitidua apasetitisangoniEsaukendagitiannakna,ketkinunana kenEsau,Adtoyamindagitoyitisanguanam,piliempara kenkatikaguduaakayatmongaalaen.

17KetniJacobkinunanakenEsau,Denggemnoaniati ibagakkenka,akunkunana,TiApoaDiostilangitken daganagsaokadagitiammatayoadaAbrahamkenIsaac,a kunkunana,Kadagitikaputotamitedkodaytoyadagakas tawiditiagnanayon

18Itangarudaminanabatitiamamiaddadaitisanguanam, ketadtoyaminadagaaddaitisanguanam;piliem kadakuadatitarigagayam

19Notarigagayamtisibubukeladagaalaemparakenka kendagitiannakmoitiagnanayon,ketalaekdaytoya kinabaknang,ketkayatmongaalaenkenkadagiti kinabaknang,ketalaekdaytoyadagaparakaniakkenpara kadagitiannakkoamangtawiditiagnanayon

20KetniNebayot,ngaanakniIsmael,addaidiitidagaa kaduanadagitiannakna,ketniEsaunapanitidaytanga aldawketnakiumankenkuana,akunkunana

21KastoytipanagsaoniJacobkaniak,ketkastoyti insungbatnakaniak,itaitedmotibalakadmoket dumngegkami

22KetkinunaniNebayot,AniadaytoyngainsaoniJacob kenka?adtoyamindagitiannactiCanaanagnanaeddaa natalgeditidagada,ketkunaniJacobatawidennadaytoya kaduanadagitibukelnaitiaminngaaldaw.

23Inkangaruditaketalaemaminakinabaknangniamam ketbaybay-amniJacobakabsatmoitidaga,kasiti imbagana

24KettimmakderniEsauketnagsublikenJacob,ket inaramidnaamindagitiimbalakadniNebayotngaanakni Ismael;ketinnalaniEsautiaminakinabaknangnga imbatiniIsaac,dagitikararua,dagitianimal,dagitibaka kendagitisanikua,kenaminakinabaknang;awanti intednaitikabsatnaaniJacob;ketinnalaniJacobti isuaminadagatiCanaan,manipuditiwaigtiEgipto aginggaitikarayanEufrates,ketinnalanadaytoykas agnanayonasanikua,kenmaipaaykadagitiannaknaken parakadagitibukelnakalpasankenkuanaitiagnanayon.

25InnalametniJacobmanipudkenEsauakabsatnati rukibtiMacpela,ngaaddaidiayHebron,aginatangni AbrahammanipudEfrontapnotagikuaennatipagitaneman kenkuanakenitibin-inaitiagnanayon

26KetniJacobinsuratnaamindagitoyabanbanagitilibro tipanaggatang,ketpinirmaannadaytoy,ket pinaneknekannaamindagitoyakaduanatiuppatamatalek asaksi

27KetdagitoydagitibalikasngainsuratniJacobitilibro, akunkunana:TidagatiCanaankenaminasiudaddagiti Heteo,Heveo,Jebuseo,Amoreo,Perezeo,kenGergaseo, amindagitipitoanasionmanipuditikarayantiEgipto aginggaitikarayanEufrates

28KettisiudadtiHebronKireat-arba,kentikuebanga addaitidayta,ginatangniJacobtiinteromanipudken Esauakabsatnakasgatad,kassanikuakentawidmaipaay itibin-inakalpasankenkuanaitiagnanayon

29KetinnalaniJacobtilibrotipanaggatangkentipirma, tibilinkendagitialagadenkentinaipalgakalibro,ket inkabilnaidaitidamiliabangatapnoagtalinaeddaiti napautapanawen,ketinyawatnaidakadagitiimadagiti annakna

30InnalaniEsautiaminngaimbatiniamanakalpasanti ipapataynamanipudkenJacobakabsatna,ketinnalana aminasanikua,manipudititaokenanimal,kamelioken asno,bakakenkordero,pirakkenbalitok,batoken bdellium,kenaminakinabaknangakukuaniIsaacnga anakniAbraham;awanentinabatiasaanngainnalani Esauitibagina,manipuditiaminanabatiniIsaackalpasan tiipapatayna.

31KetinnalaniEsauamindagitoy,ketisukendagiti annaknanagawiddaitidaganiSeiraHoreo,ngaadayoiti kabsatnaaniJacobkendagitiannakna.

32NaaddaanniEsaukadagitisanikuakadagitiannakni Seir,ketsaanenanagsubliniEsauitidagatiCanaan manipuditidaytangaaldaw

33KettiinteroadagatiCanaannagbalinatawiddagiti annactiIsraelngaagnanayonatawid,ketniEsauagraman aminngaannaknatinawidnatibantaytiSeir.

KAPITULO48

1Kadagidingaaldaw,kalpasantiipapatayniIsaac, imbilintiApokennangpatauditibisinitiinteroadaga.

2ItidaytaatiemponiFaraonngaaritiEgiptositutugaw idiititrononaitidagatiEgipto,ketnakaiddaiti pagiddaannaketnatagtagainepnadagititagtagainep,ket

nakitaniFaraonititagtagainepnangaisuketsitatakderiti igidtikarayantiEgipto.

3Ketbayattipanagtakdernanakitanaketadtoytipitoa nalukmegalasagkennasayaattipannakaparaburnaabaka tisimmang-atmanipuditikarayan.

4Ketpitopayabaka,nalukmegtilasagdakendakesti paborda,tisimmarunokadakuada,ketdagitipitoadakesti pabordainalun-ondadagitinasayaattipannakapaborda,ket kaskasdiamasakittilangadaakasididamo

5Ketnariing,ketnaturogmanenketnagtagtagainepiti maikaduaagundaway,ketnakitanaketadtoytipitoa bukeltimaisasimmang-atitimaysaapuon,ranggoken nasayaat,ketpitoanaingpisalapayagtinagtuboitiangin tidaya,timmakderdaasimmarunokadakuada,ketdagiti naingpisalapayaginalun-ondadagitinapno,ketnariingni Faraonmanipudititagtagainepna.

6Ketitiagsapanalagiptiaridagititagtagainepna,ket nalidaytiespiritunagapukadagititagtagainepna,kettiari nagdardarasketnangibaonkennangayabkadagitiamina salamangkerotiEgipto,kendagitimasiribalallaki,ket immaydaketnagtakderdaitisangoniFaraon

7Ketkinunatiarikadakuada,Natagtagainepkodagiti tagtagainep,ketawantimangipataruskadagitoy;ket kinunadaitiari,isalaysaymodagititagtagainepmokadagiti adipenmoketdenggenmiida.

8Ketinsalaysaytiaridagititagtagainepnakadakuada,ket simmungbatdaaminketkinunadaitimaymaysaatimekiti ari,agbiagkomatiariitiagnanayon;ketdaytoyti pakailawlawagandagititagtagainepmo

9Dagitipitoanaimbagabakaanakitamket mangipasimudaagitipitongaannakababbaia maipasngaytokenkakadagitiud-udinangaaldaw,ken dagitipitoabakaanakitamngaumaykalpasankadakuada, ketinalun-onnaida,ketparaitipagilasinanadagitiannaka babbaiamaipasngaytokenkamataytoaminitipanawenti panagbiagtiari

10Kettinakitamitimaikaduaatagtagaineptipitoanaananayanasayaatalapayagtimaisngaagpangatoitimaysaa puon,daytoytikaipapananda,amangbangonkaitibagim kadagitiud-udinangaaldawitipitoasiudaditiinteroa dagatiEgipto;kettinakitamkadagitipitoanaburaka lapayagtimaisngaagtubtubokalpasanidakenalunonennaidabayattipanangkitamkadakuadababaen kadagitimatam,ketparaitipagilasinanadagitisiudada bangonemketmadadaeltoaminkadagitiud-udinanga aldaw,itipanawentipanagbiagtiari.

11Ketidiinsaodadagitoyabalikastiarisaannanga inkidemtilapayagnakadagitibalikasda,kensaannanga inkeddengtipusonakadakuada,taammotiariiti kinasiribnaasaandangaintedtiumnoapanangipalawag kadagititagtagainep;ketidinalpasdangaagsaoiti sangoanantiari,insungbattiarikadakuada,akunkunana, Aniadaytoyabanagngaimbagayokaniak?siguradoa nagsaokayoitikinaulbodkennagsaokayoitikinaulbod; gapunaitaitedmotiumnoapanangipalawagkadagiti tagtagainepko,tapnosaankayoamatay

12Ketimbilintiarikalpasandaytoy,ketnangibaonken nangayabmanenkadagitidaddumaamasiribalallaki,ket immaydaketnagtakderdaitisangoanantiari,ket insalaysaytiaridagititagtagainepnakadakuada,ket simmungbatdaaminkenkuanasigunitiumunanga

interpretasion,ketsimgedtipungtottiariketnakapungtot unay,ketkinunatiarikadakuada,Pudnongaagsasaokayo itiulbodkenagsasaokayoitikinaulboditiimbagayo 13Ketimbilintiariamairuartimaysaapakaammoiti interoadagatiEgipto,akunkunana,Inkeddengtiariken dagitinaindaklanatattaona,amataytisiasinomana masiribamakaammokenmakaawatitikaipapanandagiti tagtagainep,kensaanngaumayitangaaldawsakbaytiari. 14Kettitaoamangideklaraitiaritiumnoa panangilawlawagkadagititagtagainepna,maitedto kenkuanatiaminakalikagumannaitiariKetamindagiti masiribalallakiitidagatiEgiptoimmaydaitisangoananti ari,agramandagitiaminasalamangkeroken mangkukulamngaaddaidiayEgiptokenidiayGosen, idiayRameses,idiayTacpanches,idiayZoar,kenkadagiti aminadissoitibeddengtiEgipto,ketnagtakderdaaminiti sangoanantiari

15Ketamindagitinatan-okkendagitiprinsipe,kendagiti katulonganakukuatiari,naguummongdamanipud kadagitiaminasiudadtiEgipto,ketnagtugawdaaminiti sanguanantiari,ketinsalaysaytiaridagititagtagainepna itisanguanandagitimasiribalallaki,kendagitiprinsipe, kenaminasitutugawitisanguanantiarinasdaawdaiti sirmata

16Ketamindagitimasiribalallakingaaddaitisangoanan tiarinabingaybingaydaunayitipanangipatarusdakadagiti tagtagainepna;daddumakadakuadatinangipatarus kadagitoyitiari,akunkunada,Dagitipitoanaimbaga bakaketpitongaar-ari,amanipuditiruartiariket maibangondantoitiEgipto

17Kettipitoadakesabakaketpitoaprinsipe,a tumakdertokadakuadaitiud-udinangaal-aldawket dadaelendaida;ketdagitipitoadawatimaisisudadagiti pitoadadakkelaprinsipeakukuatiEgipto,amatnagtoiti imadagitipitoasaanunayanabilegaprinsipedagiti kabusorda,kadagitigubattiapotayongaari

"

19Kettinakitamitimaikaduaatagtagainep,maipapaniti pitoanasayaatkendakesadawatimais,maysaa pagilasinanngaagsublintomanentigobiernotiEgiptoiti bin-imakasididamo

20Ketitipanagturayna,bumusortodagititattaokadagiti siudadtiEgiptokadagitipitoasiudadtiCanaana napigpigsangemkadakuada,ketdadaelendaida,ket agsublintotigobiernotiEgiptokadagitikaputotam

21Kinunatidaddumakadakuadaitiari,Daytoyti kaipapanandagititagtagainepmo;dagitipitoanaimbaga bakaketpitoareyna,ngaalaemtongaassawakadagitiududinangaal-aldaw,ketdagitipitoadakesabaka ipasimudaagdaamatayamindagidiayababbaiiti panagbiagtiari

22Ketdagitipitoanaimbagkendakesadawatimaisa nakitamitimaikaduaatagtagainepketsangapuloketuppat ngaannak,ketitiud-udinangaal-aldawatumakderdanto ketmakirangetdantoitinagbaetanda,ketpitokadakuadati mangsapsaplitkadagitipitoanabilbileg

23Ketdaddumakadakuadatinangibagakadagitoya balikasitiari,akunkunada,Dagitipitoanasayaatabaka ipasimudaagdaapitongaannaktimaipasngaykenka,ket papatayendantotipitongaannakdagitiannakmokadagiti ud-udinangaaldaw;ketdagitipitoanasayaatadawati

maisanakitamitimaikaduaatagtagainep,isudadagidiaya prinsipeamaibusorkadakuadatipitopayasaanunaya nabilegaprinsipetimakirangetkenmangdadael kadakuadaitiud-udinangaaldaw,kenibalesdatigapuanan dagitiannakmo,ketagsublintomanentigobiernoiti bukelmo

24Ketnangngegtiaritiaminasasaodagitimasiriba lallakitiEgiptokentipanangilawlawagdakadagiti tagtagainepna,ketawankadakuadatinangay-ayoitiari

25Ketammotiariitikinasiribnaasaandaanaan-anaya nagsaoasiuumisokadagitoyaminabalikas,tadaytoyket naggapuitiApotapnomapaaydagitibalikasdagitimasirib alallakitiEgipto,tapnomakaruarniJosemanipuditi balayanakaibaludanna,kentapnoagbalinanaindaklan idiayEgipto

26Ketnakitatiaringaawankadagitiaminamasiriba lallakikensalamangkerotiEgiptotisiuumisoanagsao kenkuana,ketsimgedtipungtottiari,kettipungtotna simgeditiunegna.

27Ketimbilintiariarummuaramindagitimasiriba lallakikensalamangkeromanipuditisanguananna,ket rimmuardaaminmanipuditisanguanantiaribuyogenti bainkenpannakaibabain

28Ketimbilintiariamaibaontimaysaadeklarasioniti interongaEgiptoamangpapataykadagitiamina salamangkerongaaddaidiayEgipto,ketawantiuray maysakadakuadaamapalubosanngaagbiag

29Kettimmakderdagitikapitandagitiguardiaakukuati ari,ketinruartitunggalmaysatikampilanna,ket rinugiandaakabilendagitisalamangkerotiEgiptoken dagitimasiribalallaki.

30Kalpasandaytoy,immayniMerod,panguluennga agay-aywanitiari,ketnagruknoyitisanguanantiariket nagtugawitisanguananna.

31Kinunatimayordomoitiari,Agbiagkomatiariiti agnanayon,ketmaitan-okkomatigobiernonaitidaga

32Nakapungtotkaitiadipenmokadagidingaaldaw,itadua atawenentinapalabas,ketinkabilnakitiward,ketaddaak itisumagmamanoapanawenitiward,siakkenti panguluendagitipanadero.

33AddakaduamiaHebreongaadipenakukuatikapitanti guardia,ngaagnaganJose,tanakapungtottiapona kenkuanaketinkabilnaitibalayapagbaludan,ket inasikasonakamisadiay

34Ketitisumagmamanoapanawenkalpasanidiaddakami itiward,nagtagtagainepkamikadagititagtagainepitimaysa arabii,siakkentipanguluendagitipanadero; nagtagtagainepkami,tunggaltaosigunitikaipapananti tagtagainepna

35Ketimmaykamiitibigatketimbagamiidaitidaytanga adipen,ketimpatarusnakadakamidagititagtagainepmi,iti tunggaltaosigunititagtagainepna,umisokaditi panangipatarusna

36Ketnapasamakbayattipanangipatarusnakadakami, kastamettipasamak;awantinatnagitidagatianiaman kadagitisasaona

37Ketitangarudtiapokkenarisaandaapapatayendagiti taotiEgiptongaawanserserbina;adtoyngaadipenket naibaludpaylaengitibalaybabaentikapitantiguardianga apona,itibalayanakaibalud.

38Nomaay-ayotiariibaonnakomatapnoumayiti sanguanamketipakaammonakenka,tiumisoakaipapanan titagtagainepmo

39Ketnangngegtiaritisasaotipanguluenngaagayaywan,ketimbilintiariasaanamapapataydagitimasirib alallakitiEgipto

40KetimbilintiarikadagitiadipennangaiyegdaniJose itisanguananna,ketkinunatiarikadakuada,Inkayo kenkuanaketdikaypagbutngandilakettamariribukan kensaannantongaammotiagsaoanasayaat

41KetdagitiadipentiarinapandakenJose,ketinruardaa sidadarasudosmanipuditipagbaludan,ketdagitiadipenti aripinukisandaisuna,ketsinukatannatikawesnaiti pagbaludanketimmayitisanguanantiari

42Kettiarisitutugawidiitinaarianatrononaitimaysaa prinsipeakawesanabartekitibalitokngaefod,ketti napinoabalitokngaaddaitirabawnaagsilsilnag,ketti karbunculokentirubikentiesmeralda,agramanamin dagitinapategabatongaaddaitiulotiari,tinangsilengiti mata,ketniJosenagsiddaawunayitiari

43Kettitronoanagtugawantiariketnaabbungotaniti balitokkenpirak,kenkadagitibatongaonix,ketaddaaniti pitopulongaagdan

44KetkaugaliandaitiinteroadagatiEgipto,atunggaltao ngaumaymakisaritaitiari,nomaysaaprinsipewenno maysaamapattapattaitiimatangtiari,sumang-atititrono tiariaginggaitimaikatallopuloketmaysangaaddang,ket bumabatiariitimaikatallopuloketinnemngaaddang,ket makisaritakenkuana

45Noisuketmaysakadagitigagangayatattao,sumang-at itimaikatlongaaddang,ketbumabatiariitimaikapatket makisaritakenkuana,kettikaugaliandaket,maysapay,ati siasinomanataoamakaawatngaagsaoitiaminapitopulo apagsasao,sumang-atitipitopulongaagdan,ketsumangatketagsaoaginggaamakadanonitiari

46Ketsiasinomanasaanamakaturpositipitopulo, simmang-atitikaadutiaddangakaskadagitipagsasaonga ammonangaagsao

47KaugaliankadagidingaaldawidiayEgiptongaawanti asinomanngaagturaykadakuada,nodiketmakaawatnga agsaoitipitopuloapagsasao

48KetidiimmayniJoseitisanguanantiarinagruknoyiti dagaitisangoanantiari,ketsimmang-atitimaikatlonga agdan,ketnagtugawtiariitimaikapatngaagdanket nakisaritakenJose

49KetkinunatiarikenniJose,Natagtagainepkoti tagtagainep,ketawantimangipatarusamangipatarusa siuumisoitidaytoy,ketimbilinkoitangaaldawngaamin dagitisalamangkerotiEgiptokendagitimasiribatattaona, umaydaitisanguanak,ketinsalaysaykokadakuadadagiti tagtagainepko,ketawantisiasinomananangipatarusa siuumisokaniak.

50Ketkalpasandaytoynangngegkoitangaaldaw maipanggepkenka,amaysakaamasiribatao,ket mailawlawagmoasiuumisotitunggaltagtagainepa mangngegmo

51SimmungbatniJosekenFaraon,akunkunana, SalaysayenkomaniFaraondagititagtagainepnanga intagtagainepna;siguradoakukuatiDiosdagiti interpretasion;ketinsalaysayniFaraondagiti tagtagainepnakenJose,titagtagainepdagitibaka,kenti

tagtagainepdagitilapayagtimais,ketinsardengtiariti agsao.

52KetniJoseketnakawesanidinitiespiritutiDiositi sangoanantiari,ketammonaamindagitibanaga mapasamakitiarimanipuditidaytangaaldawnga agpatpatuloy,kenammonatiumnoapanangipalawagti tagtagaineptiari,ketnagsaoitisangoanantiari

53KetnakasarakniJoseitipaboritiimatangtiari,ketti ariinkidemnadagitilapayagnakenpusona,ket nangngegnaaminasasaoniJoseKetkinunaniJoseitiari, Dimopanunotenaduadagitoyngaarapaap,tamaymaysa laengtitagtagainep,gapuitipinilitiDiosngaaramidenna itiinteroadagangaimpakitanaitiariititagtagainepna,ket daytoytiumnoakaipapanantitagtagainepmo

54Pitoatawentipitoanasayaatabakakenapittimais, ketpitometatawentipitoadakesabakakenapittimais; maysadaytangaarapaap

55Adtoydagitipitoatawenngaumayaddantoitidakkela kinaaduitiinteroadaga,ketkalpasandaytasumarunonto kadakuadatipitoatawentibisin,maysaanakarounaya bisin;ketmalipatantoamintikinaruaymanipuditidaga, kettibisinibusennantodagitiagnanaeditidaga.

56Nagtagtagaineptiariitimaysaatagtagainep,ketnaulit ngarudtitagtagainepkenFaraongaputatibanagket impasdektiDios,kettiDiosketasidegenngaitungpalna daytoy

57Itangaruditedkontokenkatibalakadkenispalekti kararuamkendagitikararuamdagitiagnanaeditidaga manipuditikinadakestibisin,asapulemitiinteroa pagariamtimaysaataoanasiribunaykenmasirib,a makaammokadagitiaminngaaramidtipanagturay,ket dutokanisunaamangimatonitidagatiEgipto

58KettitaongaikabilmoitirabawtiEgiptomangdutok kadagitiofisialesitibabaenna,tapnournongendatiamina taraondagitinasayaatatawenngaumay,ketagurnongda komaitimaisketidulindakadagitinaitudinga pagidulinanmo.

59Ketiduldulindakomadaytaataraonitipitoatawenti bisin,tapnomasarakandaytaparakenkakenkadagiti tattaomkentiinteroadagam,kentapnosikakentidagam saanamapukawtibisin

60Mabilinkomametdagitiaminngaagnanaeditidaga ngaurnongenda,tunggalmaysatiapittitalonna,itiamina kitatitaraon,bayattipitoanasayaatatawen,kenikabilda daytoykadagitipagidulinanda,tapnomasarakandapara kadakuadakadagitialdawtibisinkentapnoagbiagdaiti dayta

61Daytoytiumnoapanangipatarusititagtagainepmo,ket daytoytibalakadanaitedamangisalakanitikararuamken dagitikararuadagitiaminngaiturayanmo

62KetsimmungbattiariketkinunanakenJose,Siasinoti agsaokensiasinotimakaammongaumisodagitisasaom? Ketkinunanaitiari,Daytoytotipagilasinanparakenkano maipapanitiaminasasaok,apudnodagitoykennasayaat parakenkatibalakadko

63Adtoytiasawamagtugawitangaaldawititugawti panagpasngay,ketmangipasngaytokenkaitimaysanga anakalalakiketmakipagrag-okantokenkuana;inton rimmuartianakmomanipuditiaanakantiinana,mataytoti inaunangaanakmoanayanakkadagitoyduaatawenti

napalabas,ketmaliwliwakantoitiubingamayanakkenka itangaaldaw.

64KetnalpasniJosengainsaonadagitoyabalikasitiari, ketnagruknoyitiariketrimmuar,ketidirimmuarniJose manipuditiimatangtiari,napasamakdagitaapagilasinan ngaimbaganiJoseitiariitidaytangaaldaw

65Ketnangipasngaytireynaitianakalalakiitidaytanga aldawketnangngegtiaritinaragsakadamagmaipapaniti anakna,ketnagrag-o,ketidirimmuartireportermanipud itisanguanantiari,dagitiadipentiarinasarakandati inaunangaanaktiarianatnaganatayitidaga

66Ketaddadakkeladung-awkenarimbangawitibalayti ari,ketnangngegtiari,ketkinunana,Aniatiarimbangaw kenpanagdung-awanangngegkoitibalay?ketimbagada itiarianatayentiinaunangaanakna;kalpasannatiari ammonangaumisoaminasasaoniJosengaimbagana,ket tiariketliniwliwanaparaitianaknababaentiubinga naipasngaykenkuanaitidaytangaaldawakasitiinsaoni Jose.

KAPITULO49

1Kalpasandagitoyabanbanagimbaontiariket inummongnadagitiaminngaofisialeskenadipenna,ken aminaprinsipekennatan-okakukuatiari,ketimmayda aminitisanguanantiari

2Ketkinunatiarikadakuada,Adtoynakitaken nangngegyoaminasasaodaytoyaHebreoatao,kenamin apagilasinanngaindeklaranaamapasamak,ketawanti aniamankadagitisasaonaanatnagitidaga

3Ammomngaintednatiumisoapanangipaulogiti tagtagainep,ketsiguradoamapasamakto,itangarud agbalakadka,ketammomnoaniatiaramidemkenno kasanoamaisalakantidagamanipuditibisin.

4Sapulenyoitanketkitaenyonomasarakantiumasping, ngaitipusonaaddasiribkenpannakaammo,ketdutokakto isunaamangimatonitidaga.

5TanangngegyotiimbalakadtiHebreoalalaki maipanggepitidaytoytapnomaisalakantidagangaadda itidaytamanipuditibisin,ketammokasaantoa maisalakantidagamanipuditibisinnodiketbabaenti balakadtiHebreoalalaki,daydiaynangbalakadkaniak 6Ketsimmungbatdaaminitiariketkinunada,Nasayaatti pammagbagatiHebreomaipapanitidaytoy;itangarud, apokenarimi,adtoyaddaitiimamtisibubukeladaga, aramidemtikaslanasayaatitiimatangmo.

7Tipiliem,kenammomitisiribmoamasiribken makabaelamangisalakanitidagababaentisiribna,isuti mangdutoktiaringaagturaykenkuanaitidaga

8Ketkinunatiarikadagitiaminngaopisial:Impagarupko ayantangayimpakaammotiDiositiHebreoataotiamin ngaimbagana,awantikastaanasiribkenmasiribitiintero adagaakaskenkuana;nokaslanasayaatitiimatangmo ikabilkontoitirabawtidaga,taisalakannantotidaga babaentisiribna

9Ketsimmungbatdagitiaminngaopisialitiariket kinunada:“Ngemsiguradoanaisuratkadagitilintegti Egipto,ketsaanamalabsing,ngaawantiasinomannga agturayitiEgipto,wennomaikaduaitiari,nodiketmaysa ngaaddaanpannakaammoitiaminapagsasaotiannakti tao

10Itangarudapokenaritayo,adtoydaytoyaHebreoatao ketmakasaolaengitipagsasaoaHebreo,ketkasano ngarudamaiturayannatayoamaikaduaitisidongti gobierno,maysaataoasaanpayketdingaammoti pagsasaotayo?

11Ita,ikararagmikenkangaibaonmoisuna,ketbay-am ngaumasidegkenka,ketsubokennaisunaitiaminabanag, ketaramidemtimakitamamaitutop.

12Ketkinunatiari,Maaramidtointonbigat,kettibanag ngaimbagamnasayaat;ketimmayamindagitiofisialesiti daytangaaldawitisangoanantiari

13KetitidaytaarabiiimbaontiApotimaysakadagiti agserserbingaanghelna,ketimmayitidagatiEgiptoken niJose,kettiangheltiAponagtakderitirabawniJose,ket adtoyniJoseanakaiddaitikamaitirabiiitibalaytiapona itipagbaludan,tainsublitiaponaitipagbaludangapuiti asawana

14Ketriniingtianghelmanipudititurogna,kettimmakder niJosekettimmakderkadagitisakana,ketadtoytianghel tiApoagtaktakderitikasunganina;ketnakisaritatianghel tiApokenJose,ketinsuronakenkuanadagitiamina pagsasaotitaoitidaytaarabii,ketpinanaganannaiti Jehosef

15KetpimmanawtiangheltiApomanipudkenkuana,ket nagsubliniJoseketnagiddaitipagiddaanna,ketnasdaaw niJoseitisirmataanakitana

16Ketnaaramiditibigatapinaayabantiaritiaminnga opisialkenadipenna,ketimmaydaaminketnagtugawdaiti sangoanantiari,ketimbilintiariamaiyegniJose,ket dagitiadipentiarinapandaketindatagniJoseiti sanguananniFaraon.

17Ketrimmuartiariketsimmang-atkadagitiagdanti trono,ketnagsaoniJoseitiariitiaminapagsasao,ket simmang-atniJosekenkuanaketnakisaritaitiariaginggaa simmangpetitisangotiariitimaikapitopulongaaddang, ketnagtugawitisangoanantiari

18Nagrag-ounaytiarigapukenJose,ketaminngaopisial tiarinagrag-odaunayitiariidinangngegdaaminasasao niJose

19Kettibanagakaslanasayaatitiimatangtiarikendagiti ofisiales,amangdutokkenniJosengaagbalinamaikadua itiariitiinteroadagatiEgipto,kettiarinakisaritaken Jose,akunkunana.

20Ita,intedmokaniaktibalakadamangdutokitimasiriba taoamangimatonitidagatiEgipto,tapnomaisalakanti kinasiribnaitidagamanipuditibisin;itangarud,gaputa impakaammotiDiosamindagitoykenka,kenamindagiti balikasngainsaom,awanitiinteroadagatimasiribken masiribataoakaskenka

21KetsaantonamaawaganitiJosetinaganmo,nodiket ZafnatPaaneatinaganmo;sikantotimaikaduakaniak,ket maibatayitisaom,amindagitiar-aramidtigobiernok,ket itisaomrummuarkensumrekdagititaok

22Kastametmanipuditisiroktiimamawatendantodagiti adipenkokenopisialkotisueldodaamaitedkadakuadaiti binulan,ketkenkaagruknoytoamindagititattaoitidaga; itilaengtronoktidakdakkelakngemsika.

23Ketinikkattiaritisingsingnaitiimanaketinkabilnaiti imaniJose,kettiariinkawesnaniJoseitikawesti prinsipe,ketinkabilnatibalitokakoronaitiulona,ket inkabilnatibalitokakawarititengngedna

24Ketbinilintiaridagitiadipenna,ketpinaglugandaiti maikaduaakaruaheakukuatiari,anapanitikasunganiti karuahetiari,ketpinaglugannaitidakkelkennapigsaa kabaliomanipudkadagitikabaliotiari,kennailugan kadagitikalsadatidagatiEgipto.

25KetimbilintiariamakikuyogkenJoseamindagidiay agtokarititimbre,arpakendaddumapayngainstrumento timusika;sangaribuatimbre,sangaribuamecholoth,ken sangaribuanebalimtisimmurotkenkuana

26Ketlimaribualallaki,ngaaddaankadagitinaiguyoda kampilanngaagsilsilnagkadagitiimada,ketnapanda nagmartsakennagay-ayamitisangoniJose,kenduapuloa ribukadagitinaindaklanalallakitiarianakabarikes kadagitibarikesalalatanaabbungotanitibalitok, nagmartsaitimakannawanniJose,kenduapuloaribuiti makannigidna,ketamindagitibabbaikenbabbalasitang napandakadagitiatepwennonagtakderdakadagitikalsada ngaagay-ayamkenagrag-okenJose,ketminatmatannati langaniJosekentikinapintasna.

27Ketdagitiilitiarinapandaitisangokenitilikudanna,a nangbangloitidalanitiinsiensokenitikasia,kenitiamina kitatinapintasabangbanglo,ketinwarasdatimirraken aloeitidalan,ketduapuloalallakiinwaragawagdadagitoy asasaoitisanguanannaitiinteroadagaitinapigsaatimek

28Makitamkadidaytoyataoapinilitiaringaagbalina maikaduakenkuana?aminngaaramidtigobiernoket ilintegna,kettimangsalungasingkadagitibilinna,wenno saanngaagruknoyitisanguanannaitidaga,matayto,ta agrebeldeitiarikentimaikadua

29Ketidiinsardengdagitimanangiwaragawag,nagruknoy dagitiaminngaumilitiEgiptoitidagaitisangoniJoseket kinunada,Agbiagkomatiari,agbiagkomametti maikadua;ketnagruknoydagitiaminngaagnanaediti Egiptoitiigidtidalan,ketidiumasidegkadakuadadagiti manangipakaammo,nagruknoyda,ketnagrag-odaitiamin akitatitimbre,mecholkennebalitisanguananniJose 30KetniJoseanakasakayitikabaliointangadnadagiti matanaidiaylangit,ketimpukkawnaketkinunana,Itagaynatinapanglawataomanipudititapok,Itag-aynati agkasapulanmanipuditiibleng.OApodagitiBuybuyot, naragsaktitaongaagtalekkenka

31KetlimmasatniJoseitiinteroadagatiEgiptoa kaduanadagitiadipenkenofisialesniFaraon,ket impakitadakenkuanatiinteroadagatiEgiptokenamina gamengtiari

32KetnagsubliniJoseketimmayitidaytangaaldawiti sanguananniFaraon,ketintedtiarikenniJosetisanikua itidagatiEgipto,sanikuadagititalonkenkaubasan,ket intedtiarikenJoseititalloribuatalentoapirakken sangaribuatalentoabalitok,kenonixabatokenbdellium kenaduasagut

33Ketitikabigatanna,binilintiaridagitiaminatattaoti EgiptongaiyegdakenJosedagitidatonkensagut,ket mataytisimmungbatitibilintiari;ketnangaramiddaiti nangatoadissoitikalsadatisiudad,ketinwarasdadagiti kawessadiay,ketsiasinomanamangyegitianiamankenni Joseikabildaitinangatoadisso.

34KetamindagititattaotiEgiptonangipuruakdaitimaysa abanagitinangatoadisso,timaysaataoketmaysaa balitokasingsingtilapayag,kentisabaliketsingsingken singsingtilapayag,kennadumadumangaalikamena

balitokkenpirakngaaramid,kenonyxabatokenbdellium tinangipuruakitinangatoadisso;tunggalmaysaket nangteditimaysaabanagitikukuana

35KetinnalaniJoseamindagitoyketinkabilnaida kadagitipagidulinanitigamengna,ketamindagitiopisial kennatan-okakukuatiariintan-okdaniJose,ketintedda kenkuanatiaduasagut,idimakitadaapinilitiaringa agbalinamaikaduakenkuana.

36KettiarinangibaonkenPotifera,ngaanakniAhirama paditiOn,ketinnalanatiubingngaanaknaaniOsnatket intednakenJosekasasawa

37Napintasunaytibalasang,maysaabirhen,asaannga am-ammotitao,ketinasawaniJose;ketkinunatiariken niJose,SiakniFaraon,ketmalaksidkenkaawantoti makaituredamangitag-ayitiimanawennosakanatapno urnosennadagititaokitiinteroadagatiEgipto.

38TallopulotitawenniJoseidinagtakderitisangoni Faraon,ketrimmuarniJosemanipuditisangotiari,ket nagbalinamaikaduatiariidiayEgipto.

39KetintedtiariniJoseitisangagasutngaadipena mangaywankenkuanaitibalayna,ketnangibaonmetni Josekengimmatangitiadungaadipenketnagtalinaedda itibalayniJose

40Kalpasanna,nangibangonniJoseitinatan-okunaya balayakaskadagitibalaydagitiari,itisangotiparaangan tipalasiotiari,ketnangaramiditibalayitidakkelatemplo, eleganteunaytilanganakenkombenienteapagnaedanna; talloatawenniJoseitipanangipatakdernaitibalayna.

41KetniJoseinaramidnaitibaginatimaysaanapintas unayatronoanawadwadabalitokkenpirak,ket inalubannadaytoykadagitibatongaonixkenbdellium,ket inaramidnaitirabawnatikaaspingtiinteroadagatiEgipto, kentikaaspingtikarayantiEgiptoamangsibugitiinteroa dagatiEgipto;ketsitatalgedanagtugawniJoseititronona itibalaynaketpinaadutiApotisiribniJose

42KetaminngaagnanaeditiEgiptokendagitiadipenni FaraonkendagitiprinsipenainayatdaunayniJose,ta daytoyabanagketnaggapuitiApokenJose

43KetniJoseaddaanitibuyotanakigubat,arimmuariti buyotkenbuyotaginggaitibilangtiuppatapuloaribu innemagasutalallaki,amakabaelngaagaw-awitkadagiti armasatumulongitiarikenJosemaibusoritikabusor, malaksidkadagitiopisialtiarikendagitiadipennaken agnanaeditiEgiptoadimabilang

44KetniJoseintednacadagitinabilegatattaona,keniti aminabuyotna,dagitikalasagkengayang,kenkabalken kabalakoreokenbatbato

KAPITULO50

1ItidaytaatiempoimmaydagitiannakniTarsismaibusor kadagitiannakniIsmael,ketnakigubatdakadakuada,ket dagitiannakniTarsissinasamdadagitiIsmaelitaiti nabayagapanawen

2KetbassittibilangdagitiannacniIsmaelkadagidinga aldaw,ketsaandaamaparmekdagitiannacniTarsis,ket nairurumendaunay.

3KetdagitilallakaydagitiIsmaelitanangipatuloddaiti pammadayawitiaritiEgipto,akunkunada,Ibaonmo kadagitiadipenmongaopisialkenbuyottapno

tulongandakamiamakigubatkadagitiannacniTarsis,ta nabayagenadadaelenmi.

4KetimbaonniFaraonniJoseakaduanadagiti mannakabalinalallakikenbuyotakaduana,kenkastamet dagitimannakabalinnaalallakimanipuditibalaytiari.

5KetnapandaitidagatiHavilakadagitiannakniIsmael, tapnotulongandaidamaibusorkadagitiannakniTarsis, ketnakirangetdagitiannakniIsmaelkadagitiannakni Tarsis,ketinabakniJosedagitiTarsisketpinarmeknati aminadagada,ketagnanaedsadiaydagitiannakniIsmael aginggaitangaaldaw

6KetidinaparmektidagatiTarsis,nagtaraydagitiamina Tarsis,ketdimtengdaitibeddengdagitikakabsatdanga annakniJavan,ketniJoseagramandagitiamina mannakabalinalallakikenbuyotnanagsublidaidiay Egipto,awanuraymaysakadakuadaanayaw-awan.

7Ketitipanagrikustitawen,itimaikaduaatawenti panagturayniJoseitiEgipto,nangtedtiApoitidakkela kinaruayitiinteroadagaitipitoatawenakasitiimbagani Jose,tabinendisionantiApotiaminngaapittidaga kadagidingaaldawitilas-udtipitoatawen,ketnanganda kennapnekdaunay.

8KetniJoseitidaydiatiempoaddadagitiofisialesiti sidongna,ketinurnongdaaminataraondagitinaimbaga tawen,kentinawenngainurnongdatimais,ketinkabilda kadagitipagidulinanitigamengniJose

9Ketitianiamanakanitoidinaurnongdatitaraonimbilin niJosengaiyegdatimaiskadagitilapayag,keniyegdamet tisumagmamanoadagatitalon,tapnosaanamasamsam

10KettinawenngainaramidniJoseamaitunositidaytoy, ketnabuntonnatimaisakasitidarattibaybaygapuiti kinawadwad,tanakaad-adudagitiidulinnakensaana mabilanggapuitikinawadwad

11KenkastametaminngaagnanaeditiEgiptoinurnongda tiaminakitatitaraonkadagitipagidulinandaitinakaadadubayattipitoanasayaatatawen,ngemsaandanga inaramiddaytoyakasitiinaramidniJose.

12KetaminataraonngainurnongniJosekendagiti Egipciobayattipitoatawentikinaruay,naisaganaparaiti dagaanaidulinparaitipitoatawentibisin,apangsuporta itiinteroadaga

13KetdagitiagnanaeditiEgiptopinunnodatitunggal maysaitipagidulinankentinailemmengalugarnaitimais, tapnomasuportaranbayattibisin

14KetinkabilniJosetiaminataraonanaurnongna kadagitiaminasiudadtiEgipto,ketinrikepnaamindagiti pagidulinankennangikabilkadagitiguardiaitirabawda

15KettiasawaniJoseaniOsnatngaanakniPotiferaket nangipasngaykenkuanaitiduangaannakalallaki,da ManaseskenEfraim,ketniJoseketagtawenititallopulo ketuppatidiimpasngaynaida

16Ketdimmakkeldagitilallakiketnapandakadagiti dalannakenkadagitibilinna,saandaasimminaitidalan ngainsurokadakuadaniamada,urayitikannawanwenno kannigid

17KetkaduatiApodagitilallaki,ketdimmakkeldaken addaandaitipannakaawatkenkinalaingitiaminasiribken kadagitiaminngaaramidtigobierno,ketamindagiti opisialtiarikendagitinaindaklanatattaonakadagiti agnanaeditiEgiptointan-okdadagitilallaki,ket napadakkeldaititengngadagitiannaktiari

18Nagpatinggatipitoatawentikinaruayitiinteroadaga, ketdimtengtipitoatawentibisinakasitiimbaganiJose, kettibisinaddaitiinteroadaga

19NakitatiaminngaumilitiEgiptoanangrugintibisiniti dagatiEgipto,ketlinuktandagitiaminatattaotiEgipto dagitipagidulinandaitimaisgaputanaparmektibisin kadakuada

20Ketnasarakandatiaminataraonngaaddaiti pagidulinanda,anapnoitiiggeskensaanamaikariakanen, ketnagrairatibisinitiinteroadaga,ketimmaydagitiamin ngaagnanaeditiEgiptoketnagpukkawdaitisanguananni Faraon,tanadagsentibisinkadakuada

21KetkinunadakenFaraon,Ikkamtitaraonkadagiti adipenmo,ketapayamataykamiitibisinitiimatangmo, uraydakamikendagitiubbingmi?

22KetniFaraonsimmungbatkadakuada,akunkunana, Ketapayngaumaw-awagkayokaniak?saankadinga imbilinniJoseamaurnongtimaisbayattipitoatawenti kinaruayparakadagititawentibisin?ketapayadiyo impangagtitimekna?

23KetdagititattaotiEgiptosimmungbatdaitiari,a kunkunada,“Kassibibiagtikararuam,apomi,inaramid dagitiadipenmotiaminngaimbilinniJose,tadagiti adipenmoinummongdamettiaminngaapittitalonda bayattipitoatawenakinaruayketinkabildadaytakadagiti pagidulinanaginggaita

24Ketidinaparmektibisindagitiadipenmolinuktanmi dagitipagidulinanmi,ketadtoyaminngaapitminapnoiti iggeskensaanamaikariamakan

25Ketidinangngegtiaritiaminanapasamakkadagiti agnanaeditiEgipto,nagbutengtiarigapuitibisin,ket nagbutengunay;ketsimmungbattiarikadagititattaoti Egipto,akunkunana,Yantangayamindagitoynapasamak kadakayo,mapankayokenJose,aramidenyotianiaman ngaibaganakadakayo,dikaysalungasingendagitibilinna

26NapandagitiaminatattaotiEgiptoketimmaydaken Jose,ketkinunadakenkuana,Ikkannakamiititaraon,ket apayamataykamiitisanguanamgapuitibisin?ta inurnongmidagitiapitmibayattipitoatawenakasiti imbilinmo,ketindulinmi,ketkastatinapasamakkadakami.

27KetidinangngegniJosetiaminasasaodagititattaoti Egiptokentinapasamakkadakuada,linuktanniJoseti aminapagidulinannakadagitiapitketinlakonakadagiti tattaotiEgipto

28Ketnagrairatibisinitiinteroadaga,kettibisinaddaiti aminapagilian,ngemitidagatiEgiptoaddaapitamailako.

29KetaminngaagnanaeditiEgiptoimmaydakenJose tapnogumatangdaitimais,tanagrairatibisin,ket nasamsamtiaminamaida,ketinaldawngainlakoniJose kadagitiaminngaumilitiEgipto

30NangngegdagitiaminngaagnanaeditidagatiCanaan kendagitiFilisteo,kendagidiayitiballasiwtiJordan,ken dagitiannaktidayakenaminasiudadtidagaitiadayoken asidegngaaddamaisidiayEgipto,ketimmaydaaminidiay Egiptotapnogumatangdaitimais,tanagrairatibisin kadakuada

31KetniJoselinuktannadagitipagidulinanitimaisket nangikabilkadagitiopisialamangituraykadakuada,ket inaldawngaagtakderdaketinlakodakadagitiaminnga umay.

32KetammoniJosengaumaytometdagitikakabsatna idiayEgiptotapnogumatangitimais,tanagrairatibisiniti interoadagaKetimbilinniJosekadagitiaminatattaona ngaipakaammodadaytoyitiinteroadagatiEgipto,a kunkunana.

33Maragsakantiari,timaikaduakendadakkelatattaoda, atisiasinomanamayatagumatangitimaisidiayEgipto dinaibaondagitiadipennaidiayEgiptotapnogumatangda, nodiketdagitiannaknaalallaki,kenkastametti siasinomanngaEgipciowennoCanaanita,ngaaggapuiti aniamankadagitipagidulinanmanipudpanaggatangiti maisidiayEgipto,ketmapankenilakoitiinteroadaga, matay,taawantigumatangnodiitisuportati sangakabbalayanna

34Mataytotisiasinomanamangidadauloitiduawenno tallongaanimal,tatitaoidauluannalaengtibukodnanga animal

35KetnangikabilniJosekadagitiguardiakadagitiruangan tiEgipto,ketbinilinnaida,akunkunana,Siasinomannga umaygumatangitimais,saanngaipalubosasumrek aginggaamaisurattinaganna,kentinaganniamana,ken tinagantiamaniamana,kenaniamananaisuratitialdaw, ipatulodyokaniaktinagnagandaitirabiitapnomaammuak tinagnaganda

36KetnangikabilniJosekadagitiopisialitiinteroadagati Egipto,ketbinilinnaidangaaramidendaamindagitoya banbanag

37KetinaramidniJoseamindagitoyabanbanag,ket inaramidnadagitoyngaalagaden,tapnomaammuannano kaanongaumaydagitikakabsatnaidiayEgiptotapno gumatangitimais;ketdagititaoniJoseinaramiddanga inaldawamaiwaragawagidiayEgiptoamaibatay kadagitoyabalikaskenalagadenngaimbilinniJose 38Ketaminngaagnanaeditidayakenlaudapagilian,ken itiinteroadaga,nangngegdadagitialagadenkenalagaden ngaimpaulogniJoseidiayEgipto,ketimmaydagiti agnanaeditiungtoapasettidagaketgimmatangdaitimais idiayEgiptoitiinaldaw,ketkalpasannapimmanawda

39InaramiddagitiaminngaopisialtiEgiptokasimbilinni Jose,kenaminngaumayidiayEgiptotapnogumatangiti mais,isuratdagitiparabantayitiruangantinagnaganda, kentinagandagitiammada,ketinaldawngaiyegdaidaiti rabiiitisanguananniJose.

KAPITULO51

1KalpasannanangngegniJacobngaaddamaisidiay Egipto,ketinayabannadagitiannaknaamapanidiay Egiptotapnogumatangdaitimais,tanaparmekmet kadakuadatibisin,ketinayabannadagitiannakna,a kunkunana

2AdtoymangngegkongaaddamaisidiayEgipto,ketamin dagititattaoitidagamapandasadiaytapnogumatang,ita ngarudapayngaipakitayotibagbagiyoamapnekiti sangoanantiinteroadaga?sumalogkayometidiayEgipto ketgumatangkayokadakamiitibassitamaiskadagitiumay sadiay,tapnosaankamiamatay.

3KetimpangagtiannakniJacobtitimekniamada,ket timmakderdaasumalogidiayEgiptotapnogumatangdaiti maiskadagitidaddumangaimmaysadiay.

4BinilinidaniJacobngaamada,akunkunana,Inton sumrekkayoitisiudaddikaysumrekasangsangkamaysaiti maysaaruangan,maigapukadagitiagnanaeditidaga 5KetdagitiannakniJacobrimmuarketnapandaidiay Egipto,ketinaramiddagitiannakniJacobtiaminakasiti imbilinniamada,ketsaanngaimbaonniJacobni Benjamin,takinunana,Dilakettaaddaaksidentea mapasamakkenkuanaitidalanakasitikabsatna;ket sangapulongaannakniJacobtirimmuar

6KetbayattipanagdaliasatdagitiannakniJacobitidalan, nagbabawidaitiinaramiddakenJose,ketnagsaodaiti tunggalmaysa,akunkunada,Ammomiasimmalogidiay EgiptotikabsatmianiJose,ketitasapulenmiisunano sadinotipapananmi,ketnomasarakanmiisunaalaenmi isunamanipuditiaponakassubbot,ketnosaan,babaenti puersa,ketmataykamiparakenkuana.

7KetimmanamongdagitiannakniJacobitidaytoya banagketpinabilegdatibagbagidagapukenJose,tapno ispalenisunamanipuditiimatiapona,ketdagitiannakni JacobnapandaidiayEgipto;ketidiumasidegdaitiEgipto nagsisinadaitimaysakenmaysa,ketdimtengdaiti sangapuloaruangantiEgipto,ketdagitiagay-aywaniti ruanganinsuratdatinagnagandaitidaytangaaldaw,ket inyegdaidakenJoseitimalem

8KetbinasaniJosedagitinaganmanipuditiimadagiti agay-aywanitiruangantisiudad,ketnakitanaasimrek dagitikakabsatnaitisangapuloaruangantisiudad,ket imbilinniJoseitidaytaatiempoamaiwaragawagdaytaiti interoadagatiEgipto,akunkunana

9Rummuarkayoaminaguardiaitipagidulinan,iserrayo amindagitipagidulinanitimaisketbay-anyoamaysa laengtiagtalinaedasilulukat,tapnodagitiumay gumatangdamanipuditidayta

10InaramiddagitiaminngaopisialniJoseitidaytaa tiempo,ketinrikepdaamindagititiendaanketmaysalaeng tiimbatidaasilulukat

11KetintedniJosedagitinaisuratanagandagiti kakabsatnaitirabawtisilulukatapagtagilakuan,ket kinunanakenkuana,Siasinomanngaumaykenkatapno gumatangitimais,kiddawemtinaganna,ketintonumayto dagititattaongaaddaankadagitoyanaganitisanguanam, alaemidaketibaonmoida,ketinaramiddatikasta

12KetidiimmaydagitiannakniJacobitisiudad, nagtitinnulongdaitisiudadtapnobirokendaniJosesakbay agumatangdaitimais

13Ketnapandakadagitipaderdagitibalangkantis,ket sinapuldaniJosekadagitipaderdagitibalangkantisititallo ngaaldaw,taimpagarupdangaumayniJosekadagitipader dagitibalangkantis,tanapintasunaykennaparaburanunay niJose,ketdagitiannakniJacobsinapuldaniJoseititallo ngaaldaw,ketsaandaanasarakan

14Kettilalakianaisaaditisilulukatapagidulinan sinapulnadagitinaganngaintedniJosekenkuana,ket saannaanasarakanida

15KetnangibaonkenJose,akunkunana,Nalpasendagitoy tallongaaldaw,ketsaanngaimmaydagidiaylallakinga intedmokaniaktinagnaganda;ketnangibaonniJose kadagitiadipenamangsapulkadagitilallakiitiinteronga Egipto,keniyegdaidaitisanguananniJose

16KetdagitiadipenniJosenapandaketimmaydaidiay Egiptoketdidanasarakanida,ketnapandaidiayGosenket

awandasadiay,ketkalpasannanapandaitisiudadti Ramesesketdidanasarakanida.

17KetintuloyniJosetinangibaonitisangapuloketinnem ngaadipenamangsapulkadagitikakabsatna,ketnapanda ketinwarasdatibagbagidaitiuppatasulitisiudad,ket uppatkadagitiadipentinapanitibalaydagitibalangkantis, ketnasarakandadagitisangapuloalallakisadiaynga agsapsapulitikabsatda.

18Ketdagidiayuppatalallakiinnaladaidaketinyegdaida itisanguananna,ketnagruknoydakenkuanaitidaga,ketni Josesitutugawidiititrononaititemplona,anakawesan kadagitikawestiprinsipe,kenitiulonaaddadakkela koronaabalitok,ketamindagitimannakabalinalallaki situtugawdaitiaglawlawna

19KetnakitadagitiannakniJacobniJose,kettilangaken kinapintaskendignidadtirupanakaslanakaskasdaaw kadagitimatada,ketnagruknoydamanenkenkuanaitidaga 20KetnakitaniJosedagitikabsatna,ketam-ammonaida, ngemsaandangaam-ammo,tanaindaklanunayniJoseiti imatangda,gapunadidaam-ammo

21KetniJosenagsaocadacuada,akunkunana,Sadinoti naggapuanyo?ketsimmungbatdaaminketkinunada, ImmaydagitiadipenmomanipuditidagatiCanaantapno gumatangdaitimais,taagrairatibisinitiinteroadaga,ket nangngegdagitiadipenmongaaddamaisidiayEgipto,isu ngaimmaydakadagitidaddumangaumaytapno gumatangdaitimaisapangsuportakadakuada

22SimmungbatniJosekadakuada,akunkunana,No immaykayoagumatangkasibagbagayo,apaya lumasatkayoitisangapuloaruangantisiudad?mabalin laengngaimmaykatapnoagsimisimitidaga.

23Ketisudaaminasangsangkamaysaasimmungbatken Jose,ketkinunada,Saanakastaapok,hustokami,dagiti adipenmoketsaanngaespia,ngemimmaykamia gumatangitimais,tadagitiadipenmoketkakabsatamin, annaktimaysaataoitidagatiCanaan,ketimbilinni amamikadakami,akunkunana,Nodumtengkayoitisiudad saankayoasumrekasangsangkamaysaitimaysaaruangan gapukadagitiagnanaeditidaga

24SimmungbatmanenniJosekadakuadaketkinunana, Daytatiimbagakkadakayo,immaykayotapnoagsimisim itidaga,gapunaalimmasatkayoaminitisangapuloa ruangantisiudad;immaykayoamangkitaitikinalamolamo tidaga

25Pudnoatunggalmaysangaumaygumatangitimais mapanitidalanna,kettallongaaldawkayonitidaga,ket aniatiar-aramidenyokadagitipaderdagitibalangkantisa nagyankayokadagitoytallongaaldaw?siguradoa magustuandagitiespiadagitoyabanag

26KetkinunadakenJose,Adayoitiapomitiagsaoiti kastoy,tasangapuloketduakamingaagkakabsat,annakni amamiaJacob,itidagatiCanaan,anakniIsaac,anakni Abraham,tiHebreo,ketadtoytiinaudiketkaduanani amamiitangaaldawitidagatiCanaan,kenawantimaysa, tanayaw-awankadakami,ketimpagarupmiamabalinnga addaisunaitidaytoyadaga,kastakamisapsapulendaisuna itiinteroadaga,ketimmaydapaykadagitibalbalaydagiti balangkantistapnobirokendasadiay

27KetniJosekinunanacadacuada,Ketbirokenyokadi isunaitienteroadaga,ngaaddalaengnabatingaEgipto tapnobirokenyoisuna?Ketaniamettirumbengnga

aramidentikabsatmokadagitibalbalaydagitibalangkantis, nupayaddaidiayEgipto?saanmokadingaimbaga, NagtaudkaitiannakniIsaac,ngaanakniAbraham,ket aniatiaramidentongaruddagitiannakniJacobkadagiti balbalaydagitibalangkantis?

28Ketkinunadakencuana,Gaputanangngegmiatinakaw dagitiIsmaelita,ketnaibagakadakamingainlakodaisuna idiayEgipto,kentiadipenmo,akabsatmi,ketnapintas unaykennaparaburan,isungaimpagarupmingaisuket siguradongaaddantokadagitibalbalaydagitibalangkantis, gapunanapandasadiaydagitiadipenmotapnosapulenda kenmangteditisubbotmaipaaykenkuana

29SimmungbatpaylaengniJosekadakuada,akunkunana, Pudnongaagsasaokayoitiulbodkenagsasaokayoitiulbod, tapnoibagayomaipapanitibagbagiyongaannakni Abraham;kassibibiagniFaraonespiakayo,ngarud dimtengkayokadagitibalbalaydagitibalangkantistapno saankayoamaam-ammo

30KetniJosekinunanacadacuada,Ketitano masarakanyoisuna,kettiaponaagkasapulancadacayoiti dakkelagatad,itedyontokadiamaipaaykencuana?ket kinunada,Maitedtodayta.

31Ketkinunanakadakuada,Ketnosaanngaumanamong tiaponaamakisinakenkuanagapuitidakkelagatad,ania tiaramidenyokenkuanagapukenkuana?ket simmungbatdakenkuana,akunkunada,Nodinaitedisuna kadatayopapatayentayo,ketalaentayotikabsattayoket pumanawtayo.

32KinunaniJosekadakuada,Daytatiimbagakkadakayo; espiakayo,taimmaykayoamangpapataykadagiti agnanaeditidaga,tanangngegmiaduakadagiti kakabsatyotinangkabilkadagitiaminngaagnanaediti Siquem,itidagatiCanaan,gapuitikabsatyoababai,ket umaykayoitantapnoaramidenyotikastoyidiayEgipto gapuitikabsatyo

33Babaenlaengitidaytoyamaammuakapudnokayoa tattao;nomangibaonkayoitimaysamanipudititengngayo tapnoalaennatiinaudiakabsatyomanipuditiamayo,ken iyegnaditoykaniak,ketbabaentipanangaramidkoiti daytoyabanagmaammuaktongaumisokayo.

34KetinayabanniJosetipitopuloamannakabalina lallakina,ketkinunanakadakuada,Alaenyodagitoya lallakiketiyegyoidaitipagbaludan.

35Ketdagitinabilegalallakiinnaladadagitisangapuloa lallaki,iniggamandaidaketinkabildaidaitipagbantay,ket tallongaaldawtikaaddadaitipagbantay.

36KetitimaikatlongaaldawpinaruaridaniJoseitiward, ketkinunanakadakuada,Aramidenyodaytoyparaiti bagbagiyonopudnokayoalallaki,tapnoagbiagkayo, maysakadagitikabsatyotimaibaluditiwardbayata mapankayoiyawidtimaisamaipaayiti sangakabbalayanyoitidagatiCanaan,ketalaenyotiinaudi akabsatyo,ketiyegyoditoykaniak,tapnomaammuaka pudnokayoalallakiintonaramidenyodaytoybanag

37KetniJoserimmuarcadacuadaketimmayitisiled,ket nagsangititidakkelapanagsangit,tatiasinanapalalo cadacuada,ketbinugguannatirupana,ketnagsublimanen cadacuada,ketinnalananiSimeoncadacuadaketimbilinna amaigalut,ngemsaanakayatniSimeonamaaramidti casta,taisuketnabilegunayataoketsaandaamagalut.

38KetinayabanniJosedagitimannakabalinalallakinaket pitopuloamaingelalallakiimmaydaitisanguanannanga addaankadagitinaiggemakampilan,ketnagbutengda kadakuadadagitiannakniJacob.

39KetniJosekinunanacadacuada,Tiliwenyodaytoyatao ketibaludyoisunaitipagbaludanaginggangaumasideg kencuanadagitikakabsatna,ketdagitimaingelalallakini JosenagdardarasdakettiniliwdaaminniSimeontapno igalutdaisuna,ketniSimeonnagpukkawitinapigsaken nakaam-amakketnangngegtiikkisitiadayo

40KetamindagitimaingelalallakiniJosenagbutengdaiti unitiikkis,isuanagruknoydaitirupada,ketnagbutengda unayketnagtalawda.

41KetamindagitilallakiakaduaniJosenagtalawda,ta nagbutengdaunayitibiagda,ketdalaengJoseken Manasesngaanaknatinabatisadiay,ketniManassasnga anakniJosenakitanatipigsaniSimeon,ketnapalaloti pungtotna

42KetniManasasngaanakniJosetimmakderkenSimeon, ketniManassaskinabilnaniSimeonitidakulapnaitilikud titengngedna,ketnaulimekniSimeongapuitipungtotna

43KetniManassastiniliwnaniSimeonketisut’tiniliwna isunaitinaranggasketisut’binaludnakenimpanisunaiti balayapagbaludan,ketaminngaannakniJacob nasdaawdaitiaramidtiagtutubo.

44KetniSimeonkinunanacadagiticacabsatna,Awan cadacayotimasapulamangibagaadaytoytipanangkabilti maysangaEgipcio,nodikettipanangkabiltibalayni amak

45KetkalpasandaytoyimbilinniJoseamaawaganisunaa naisaaditirabawtipagidulinan,apunnuennadagitisakoda itimaisaginggaakabaelandangaawiten,kenisublinati kuartatitunggalmaysaitisakona,kenikkannaidaiti taraonparaitidalan,ketkastoytiinaramidnakadakuada.

46KetbinilinidaniJose,akunkunana,Agannadkayodila kettasalungasingenyodagitibilinkoamangiyegiti kabsatyoakasitiimbagakkadakayo,ketmapasamakto intoniyegyotikabsatyoditoykaniak,maammoaktoa pudnokayoatattao,ketaglaklakokayontoitidaga,ket isublikkadakayotikabsatyo,ketagsublikayoasitatalna kenniamayo

47Ketsimmungbatdaaminketkinunada,Maitunositi sawentiapotayocastatiaramidentayo,ketnagruknoyda kenkuanaitidaga

48Kettunggalmaysaintag-aynatibukelnaitiasnona,ket rimmuardaamapanitidagatiCanaanitiamada;ket immaydaitipagdagusanketinwarasniLevitisakona tapnomangtedititaraonitiasnona,idinakitanaket nakitanatikuartanaanaan-anayatimbangnangaaddapay laengitisakona

49Nagbutengunaytilalaki,ketkinunanakadagiti kakabsatna,Naisublitikuartak,ketadtoy,addapayeniti sakok,ketnagbutengdagitilallaki,ketkinunada,Ania daytoyngainaramidtiDioskadatayo?

50Ketkinunadaamin,Ketsadinotiayanti kinamanangngaasitiApokadagidiammatayo,ken Abraham,Isaac,panungpalanJacob,ngaitangaaldaw inyawatnatayotiApokadagitiimatiaritiEgiptotapno agkusitkadatayo?

51KetniJudakinunanacadacuada,Pudnoanagbasoltayo itisanguanantiApoaDiostayoitipanangilakotayoiti

kabsattayo,tibukodtayoalasag,ketapayakunayo,Sadino tiayantikinamanangngaasitiApokadagitiammatayo?

52KetniRubenkinunanacadacuada,Saancokadinga imbagacadacayo,dicayoagbasolmaibusoritiubing,ket dicaydumngegcaniac?itakalikagumantiDiosisuna kadakami,ketkasanoamaituredyongaibaga,Sadinoti ayantikinamanangngaasitiApokadagitiammami,bayata nagbasolkayoitiApo?

53Nagmalmalemdaitidaytaadisso,ketbimmangondaa nasapaitibigatketinkargadadagitiasnodaitimaisda,ket inturongdaidaketintuloydaketdimtengdaitibalayni amadaitidagatiCanaan

54KetniJacobkentisangakabbalayannarimmuardatapno sabtendagitiannakna,ketnakitaniJacobketadtoyti kabsatdaaniSimeonngaawankadakuada,ketkinunani Jacobkadagitiannakna,Sadinotiayantikabsatyoani Simeon,adiakmakita?ketimbagadakenkuanadagiti annaknatiaminanapasamakkadakuadaidiayEgipto

KAPITULO52

1Ketsimrekdaitibalayda,ketlinuktantitunggalmaysati sakonaketnakitadakenadtoytibuntontikuartatitunggal maysangaaddasadiay,anakabutbutengdakentiamada

2KinunaniJacobkadakuada,Aniadaytoyngainaramidyo kaniak?ImbaonkotikabsatmoaniJosetapnoagsaludsod maipapanitipagimbaganmoketkinunamkaniakPudno ngainalun-ontimaysangaatapngaanimal.

3KetnakikuyogkadakayoniSimeonagumatangititaraon ketkunayongainbaludtiaritiEgiptoitipagbaludan,ket kayatyongaalaenniBenjamintapnoipapataynamet,ket ibabadagitiubankoabuyogentiladingitititanemgapu kenBenjaminkenniJoseakabsatna

4Itangarudtianakkosaantoakumuyogkadakayo,ta natayentikabsatnaketnabatingaagmaymaysa,ket mabalinamapasamakkenkuanatikinadakesitidalana papanam,kasitinapasamakitikabsatna.

5KinunaniRubenkenamana,Patayemtotiduanga annakkoalallakinodiakiyegtianakmoketikabilmoiti sanguanam;ketkinunaniJacobkadagitiannakna, AgtalinaedkayoditoyketdikaysumalogidiayEgipto,tati anakkosaantoakumuyogkadakayoidiayEgipto,wenno matayakasitikabsatna.

6KetniJudakinunanacadacuada,agkedkedacayo kencuanaaginggaamalpastimais,ketngarudkunana, Ibabayotikabsatyo,intonmasarakannantotibiagnakenti biagtisangakabbalayannangaagpegpeggadgapuitibisin

7Ketkadagidingaaldawnakarotibisinitiinteroadaga, ketamindagititattaoitidaganapandakenimmaydaidiay Egiptotapnogumatangdaititaraon,tanagrairatibisin kadakuada,ketnagtalinaeddagitiannakniJacobidiay Canaanitimakatawenkenduaabulanaginggaanalpasti maida

8Ketnaaramidakalpasananalpastimaisda,tienteroa sangakabbalayanniJacobnapigisdagapuitibisin,ket naguummongdagitiaminamaladagadagitiannakniJacob ketimmasidegdakenJacob,ketlinakubdaamin,ket kinunadakenkuana,Ikkannakamiititinapay,ketapaya madadaelkamiamingapuitibisinitisanguanam?

9NangngegniJacobdagitibalikasdagitiannaktianakna, ketnagsangititidakkelapanagsangit,ketnapukawtiasina

parakadakuada,ketinayabanniJacobdagitiannaknaket immaydaaminketnagtugawdaitisanguananna.

10KinunaniJacobkadakuada,Ketdiyokadinakitano kasanongaagsangsangitdagitiannakyogapukaniakita ngaaldaw,akunkunada,Ikkandakamiititinapay,ketawan? itangarudagsublikaketgumatangkakadakamiitibassita taraon

11KetsimmungbatniJudaketkinunanakenamana,No ibaonmotikabsatmiakaduamibumabakamiket gumatangkamiitimaisparakenka,ketnosaanmonga ibaonisunasaankamingarudabumaba,tasiguradonga imbilinnakamitiaritiEgipto,akunkunana:Dikayto makitatirupakmalaksidnokaduayotikabsatyo,tatiariti Egiptoketnabilegkenmannakabalinngaari,ketadtoyno mapankamikenkuananoawantikabsattayo mapapataytayoamin.

12Dimokadiammokensaanmokadianangngega mannakabalinunaykenmasiribdaytoyngaari,ketawanti kaskenkuanaitiinteroadaga?adtoynakitamiamindagiti aritidagaketawantinakitamiakasitidaytangaari,tiari tiEgipto;siguradokadagitiaminngaaritidagaawanti dakdakkelngemniAbimelecngaaridagitiFilisteo, kaskasdiadakdakkelkennabilbilegtiaritiEgiptongem isu,ketmaidiliglaengniAbimelecitimaysakadagiti opisialna.

13Ama,saanmoanakitatipalasionakentitronona,ken aminngaadipennaasitatakderitisanguananna;saanmoa nakitadaytangaariititrononaitikinaranggaskennaarian alangana,anakasuotkadagitikawesnangaaringaaddaan itidakkelabalitokakoronaitiulona;saanmoanakitati dayawkendayagngaintedtiDioskenkuana,taawantikas kenkuanaitiinteroadaga

14Ama,saanmoanakitatisirib,pannakaawatken pannakaammongaintedtiDiositipusona,wenno nangngegtinasam-itatimeknaidinagsaokadakami

15Dimiammo,ama,nosiasinotinangipakaammo kenkuanakadagitinaganmikenaminanapasamak kadakami,ngeminsaludsodnametkalpasankenka,a kunkunana,Sibibiagpaykadiniamam,ketnasayaatkadi kenkuana?

16Dimonakitadagitiar-aramidtigobiernotiEgiptonga inurnosna,adimonagsaludsodkenFaraonngaapona; saanmoanakitatipanagsiddaawkenpanagbutengnga impasdeknakadagitiaminngaEgipcio

17Ketkastametidinaggapukamikenkuana,impangtami ngaaramidenitiEgiptoakaskadagitidaddumaasiudad dagitiAmoreo,ketnapalalotipungtotmikadagitiamina balikasnangainsaonamaipanggepkadakamiakasespia, ketitaintonumaykamimanenitisanguanannati panagbutengnaagtinnagtokadakamiamin,ketawantoti uraymaysakadakamiamakasaokenkuanauraybassit wennodakkelabanag.

18Itangarudama,ibaonmongaikararagmikenkatiubing akaduami,ketbumabakamiketgumatangkamikenkaiti taraonapangsuportakadakami,ketsaankamiamataygapu itibisinKetkinunaniJacob,Apayanagdakesti inaramidmokaniaktapnoibagamitiaringaaddakabsatmo? aniadaytoyabanagngainaramidmokaniak?

19KetniJudakinunanakenJacobngaamana,Itedmoti ubingitiaywankokettumakderkamiketbumabakamiidiay Egiptoketgumatangkamiitimais,ketkalpasanna

agsublikami,ketintonagsublikaminoawankadakamiti ubing,nokastabay-amngaawitektibasolmoiti agnanayon

20Nakitamkaditiaminamaladagamingaagsangsangit kenkagapuitibisinkenawantipannakabalinitiimama mangpennekkadakuada?ita,mapukawkomatiasimo kadakuadaketibaonmotikabsatmiakaduamiket mapankami.

21Takasanontoamaiparangarangkenkati kinamanangngaasitiApokadagitikapuonantayointon ibagamngaikkatentiaritiEgiptotianakmo?kassibibiag tiApodiaktobaybay-anaginggangaiyegkokenikabilko isunaitisanguanam;ngemikararagmokadakamiitiApo, tapnomakilangenkadakamiasiaasi,tapnomaawatkamia nasayaatkensiaasiitisangoanantiaritiEgiptokendagiti tattaona,tanosaankamianabayagenasiguradoita nagsublikamiitimaikaduaagundawayakaduamti anakmo

22KetniJacobkinunanacadagitiannacna,Agtalekaciti ApoaDiosamaisalacannacayokenikkannacayoitipabor itiimatangtiaritiEgiptokenitiimatangdagitiamina tattaona.

23Itangarudtumakderkaketmapankaitilalaki,ketalaem kenkuanatisagutmanipuditimabalinamagun-odaniti dagaketiyegmoitisanguananna,ketsapaykomatati Mannakabalin-aminaDioskaasiannakaitisanguananna tapnoibaonnadaBenjaminkenSimeonakakabsatmoa kumuyogkenka.

24Kettimmakderdagitiaminalallaki,ketinnaladati kabsatdaaniBenjamin,ketinnaladatidakkelasagutti kasayaatanitidaga,kennangaladametitidobleabingayti pirak

25NaingetabinilinniJacobdagitiannaknamaipapanken Benjamin,akinunana,Agannadkayokenkuanaitidalana papananyo,ketdikaysuminaitidalanwennoidiayEgipto

26KettimmakderniJacobmanipudkadagitiannaknaa lallakiketinyunnatnadagitiimanaketnagkararagitiApo gapukadagitiannakna,akunkunana,OApoaDiosti langitkendaga,laglagipemtitulagmokenniamaminga Abraham,laglagipemdaytoykenniamakngaIsaacket makilanglangenkaasiaasikadagitiannakkoketdimoited idakadagitiimatiaritiEgipto;aramidemdayta idawdawatkokencaODiosgapuitipanangngaasimket subbotemaminngaannakkoketisalakanidamanipuditi pannakabalintiEgipto,ketibaonmoidakadagitiduaa kakabsatda.

27KetaminngaassawadagitiannacniJacobkendagiti annakdaintangaddadagitimatadaidiaylangitket nagsangitdaaminitisangoanantiApo,ketnagpukkawda kenkuanatapnoispalendagitiammadamanipuditiimati aritiEgipto

28NagsuratniJacobitipammadayawitiaritiEgiptoket intednaitiimatiJudakenkadagitiimatiannaknaalallaki maipaayitiaritiEgipto,akunkunana

29ManipuditiadipenmoaniJacob,ngaanakniIsaac, anakniAbrahamaHebreo,tiprinsipetiDios,aginggaiti mannakabalinkenmasiribngaari,amangipalgakkadagiti palimed,aritiEgipto,amangkablaaw

30IpakaammomkomaitiapokngaaritiEgipto,tibisinti nakaroitidagatiCanaan,ketimbaonkokenkadagiti

annakkoalallakitapnogumatangdakadakamiitibassita taraonmanipudkenkaapangsuportakadakami.

31Tadagitiannakkotinanglikmutkaniakketidilakayak unayketdiakmakakitakadagitimatak,tanagbalina nadagsenunaydagitimatakbayattipanaglakay,kastamet itiinaldawapanagsangitgapuitianakko,gapukenniJose anapukawmanipuditisanguanak,kenbinilinkodagiti annakkoasaandaasumrekkadagitiruangantisiudadinton dumtengdaidiayEgipto,gapukadagitiagnanaeditidaga

32KetbinilinkometidaamapanitiEgiptotapno sapulendatianakkoaniJose,nalabitamasarakandaisuna sadiay,ketinaramiddatikasta,ketimbilangmoidaakas espiatidaga.

33Saanmikadianangngegtimaipapankenkanga impatarusmotitagtagainepniFaraonkenpudnoa nagsaokakenkuana?kasanongarudadimoammoiti siribmonodagitiannakkoketespiawennosaan?

34Itangarud,apokkenari,adtoyimbaonkotianakkonga umun-unakenka,kasitipanagsaomkadagitiannakko; Ipakaasikkenkangaikabilmodagitimatamkenkuana aginggaamaisublikaniakasitatalnaakaduanadagiti kakabsatna.

35Tadimokadiammo,wennodimokadinangngegti inaramidtiDiostayokenFaraonidiinnalananiinakSara, kentiinaramidnakenAbimelecngaaridagitiFilisteogapu kenkuana,kenkastamettiinaramidniamatayonga Abrahamkadagitisiamngaar-aritiElam,nokasanoa kinabilnaidaaminakaduanatisumagmamanoalallakia kaduana?

36Kenkastamettiinaramidtiduangaannakkoada SimeonkenLevikadagitiwaloasiudaddagitiAmoreo,no kasanoadinadaeldaidagapuitikabsatdaaniDina?

37KetgapumetitikabsatdaaBenjaminliwliwadati bagbagidagapuitipannakapukawtikabsatnaaniJose; aniantongarudtiaramidendakenkuanaintonmakitadati imatisiasinomanatattaongaagturaykadakuada,maipaay kenkuana?

38Dimokadiammo,OaritiEgipto,ngaaddakadatayoti pannakabalintiDios,kenkastametatiDiosketkanayona dumngegkadagitikararagtayoketsaannatayoabaybay-an itiaminngaaldaw?

39Ketidiimbagakaniakdagitiannakkoalallakiti pannakilangenmokadakuada,diakimmawagitiApogapu kenka,taidinnataykakomaakaduadagititaomosakbay ngaimmayngaimmun-unakenkaaniBenjaminnga anakko,ngemimpagarupkoakasitikaaddaniSimeonnga anakkoitibalaymo,nalabitmabalinmotimakilangen kenkuanaasiaasi,gapunadiakinaramiddaytoykenka.

40ItangarudadtoyumaykenkaniBenjaminngaanakkoa kaduanadagitiannakko,agannadkakenkuanaketikabilmo dagitimatamkenkuana,ketkalpasannaikabiltiDiosdagiti matanakenkakenitiinteroapagariam.

41Itaimbagakkenkatiaminngaaddaitipusok,ketadtoy umaykenkadagitiannakkoalallakiakaduadatikabsatda, sukimatemtirabawtiinteroadagagapukadakuadaket isublimidaasitatalnaakaduadadagitikakabsatda

42KetniJacobintednatikasuratancadagitiannacnaiti aywantiJudatapnoitednaitiaritiEgipto

KAPITULO53

1KettimmakderdagitiannakniJacobketinnaladati Benjaminkentiinteroasagut,ketnapandaketimmayda idiayEgiptoketnagtakderdaitisangoniJose

2NakitaniJosetikabsatnaaniBenjaminakaduadaket kinablaawannaida,ketimmaydagitoyalallakiitibalayni Jose

3KetbinilinniJosetisuperintendentetibalaynanga itednadagitikakabsatnaamangan,ketinaramidnatikasta kadakuada

4Ketititengngatialdaw,pinaayabanniJosedagitilallaki ngaumasidegkenkuanaakaduananiBenjamin,ket imbagadagitilallakiitisuperintendentetibalayniJose maipapanitipirakanaisublikadagitisakoda,ketkinunana kadakuada,Nasayaattokadakayo,dikayagbuteng,ket inyegnakadakuadatikabsatdaaniSimeon

5KetniSimeonkinunanacadagiticacabsatna,Tiapo dagitiEgipcionagtignaycaniacanaimbag,saannaca pinatalgedan,casnakitayobabaenkadagitimatayo,taidi rimmuarcayomanipuditiilipinalubosannakasiwayawaya kennaimbagtipannakilangennacaniacitibalayna

6KetiniggamantiJudatiimaniBenjamin,ketimmayda itisanguananniJose,ketnagruknoydakenkuanaitidaga.

7KetinteddagitilallakitisagutkenJoseketnagtugawda aminitisanguananna,ketkinunaniJosekadakuada, Nasayaatkadikadakayo,nasayaatkadidagitiannakyo, nasayaatkaditilakayenngaamayo?ketkinunada, Nasayaat,ketinnalatiJudatipammaneknekngaimbaonni JacobketintednaitiimaniJose.

8KetbinasaniJosetisuratketammonatisinuratniamana, kettinarigagayannatiagsangitketsimrekitimaysaa makin-unegasiledketnagsangititidakkelapanagsangit; ketrimmuar

9Ketintangadnadagitimatanaketnakitanatikabsatnaani Benjamin,ketkinunana,Daytoykaditikabsatmoa sinaoamkaniak?KetniBenjaminimmasidegkenJose,ket inkabilniJosetiimanaitiulonaketkinunanakenkuana, SapaykomataparaburtiDioskenkaanakko.

10KetidinakitaniJosetikabsatnangaanakniinana, tinarigagayannamanentiagsangit,ketsimrekitisiled,ket nagsangitsadiay,ketbinugguannatirupana,ketrimmuar ketnagkedkedngaagsangit,ketkinunana, Mangisaganakayoititaraon

11KetaddakopaniJosengaininumna,ketpiraka napintastipannakaarkosnakadagitibatongaonixken bdellium,ketkinabilniJosetikopaitiimatangdagiti kakabsatnabayattipanagtugawdaamakipangankenkuana.

12KinunaniJosekadagitilallaki,Ammokbabaeniti daytoyakopaaniRubenngainaunangaanak,daSimeon kenLevikenJuda,IsacarkenZabulonketannakmanipud itimaysangaina,agtugawkayoamangansiguniti pannakayanakyo

13Ketinkabilnametdagitidaddumasiguniti pannakayanakda,ketkinunana,Ammokngaawantikabsat daytoyinaudiakabsatmo,ketsiak,kaskenkuana,awanti kabsatko,isungarudtiagtugawamakipangankaniak

14Ketsimmang-atniBenjaminitisangoniJoseket nagtugawititrono,ketnakitadagitilallakidagitiaramidni Jose,ketnasdaawdakadakuada;ketnangankenimminum dagitilallakiitidaytaatiempoakaduaniJose,ket kalpasannanangtedkadakuadakadagitisagut,ketnangted niJoseitimaysaasagutkenBenjamin,ketnakitada

ManaseskenEfraimdagitiaramidtiamada,ketintedda metdagitisagutkenkuana,ketintedniOsnatitimaysaa sagut,ketlimaasagutdagitoyitiimaniBenjamin 15InruarniJoseidaitiarakngainumen,ketdidakayatti uminum,ketkinunada,Manipuditialdawapannakapukaw niJosesaankamingaimminumitiarak,wennonanganiti aniamananaimasataraon

16KetnagsapataniJosekadakuada,ketpinilitnaidaiti nainget,ketimminumdaitiaduakaduanaitidaytanga aldaw,ketkalpasannanagturongniJosekenniBenjamina kabsatnatapnomakisaritakenkuana,ketagtugtugawpay laengniBenjaminititronoitisanguananniJose 17KinunaniJosekenkuana,Addakadiannakmo?ket kinunana,Tiadipenmoketaddaanitisangapulongaannak alallaki,ketdagitoytinagnaganda,Bela,Beker,Asbal, Gera,Naaman,Aki,Rosh,Mupim,Chupim,kenOrd,ket inawagankotinagnagandaitikabsatkoadiakpaynakita 18Ketimbilinnaidangaiyegdaitisanguanannatimapana kadagitibituen,apakaammoanniJoseitiaminapanawen, ketkinunaniJosekenBenjamin,Nangngegkoadagiti Hebreoam-ammodatiaminasirib,addakadiammom maipapanitidaytoy?

19KetkinunaniBenjamin,Ammomettiadipenmoiti aminasiribngainsurokaniakniamak,ketkinunaniJose kenBenjamin,Kitaemitandaytoyngainstrumentoket maawatanmonosadinotiayantikabsatmoaniJoseidiay Egipto,ngaimbagamasimmalogidiayEgipto 20KetnakitaniBenjamindaytangainstrumentonga addaanitimapadagitibituentilangit,ketnasiribket kimmitasadiaytapnomaammuannanosadinotiayanti kabsatna,ketbiningayniBenjamintiinteroadagati Egiptoitiuppatabenneg,ketnasarakannaatiagtugtugaw ititronoitisanguanannaketniJoseakabsatna,ketni Benjaminnagsiddaawunay,ketidinakitaniJosea nasdaawunaytikabsatnaaniBenjamin,kinunanakenni Benjamin,Aniatinakitam,kenapayamasmasdaawka?

21KetkinunaniBenjaminkenniJose,Makitakbabaeniti daytoyaniJoseakabsatkoketagtugtugawditoyakaduak ititrono,ketkinunaniJosekenkuana,SiakniJosea kabsatmo,dimoipalgakdaytoyabanagkadagiti kakabsatmo;adtoyibaoncantoakaduadaintonpumanawda, ketibilincoidaamaisublidaitisiudad,ketalaencanto cadacuada.

22Ketnomaitureddatibiagdakenmakilabanparakenka, kalpasannamaammuaktoanagbabawidaitiinaramidda kaniak,ketipakaammoktotibagikkadakuada,kenno baybay-andakaintonalaek,kalpasannaagtalinaedkanto kaniak,ketmakisuppiatkakadakuada,ketpumanawdanto, ketsaanaktoamaam-ammokadakuada

23ItidaytaatiempoimbilinniJoseitiopisialnaa punnuennadagitisakodaititaraon,kenikabilnatikuartati tunggalmaysaitisakona,kenikabilnatikopaitisakoni Benjamin,kenikkannaidaititaraonamaipaayitidalan, ketinaramiddatikastakadakuada

24Ketitikabigatannabimmangondagitilallakiitinasapa abigat,ketinkargadadagitiasnodaitimaida,ket rimmuardaakaduaniBenjamin,ketnapandaitidagati CanaanakaduadatikabsatdaaniBenjamin

25SaandapayngaimmadayoidiayEgiptoidiimbilinni Joseitiakinkukuaitibalayna,akunkunana,Bumangonka, kamatemdagitoyalallakisakbayngaumadayodaunay

manipudEgipto,ketkunaemkadakuada,Apaya tinakawmotikopaniapok?

26KettimmakdertiopisialniJoseketdimmanon kadakuada,ketinsaonakadakuadaamindagitibalikasni Jose;ketidinangngegdadaytoyabanagnagpungtotda unay,ketkinunada,Mataytotipakasarakanitikopati apom,ketagbalinkamimetngaadipen

27Ketnagdardarasdakettunggalmaysainbabanati sakonamanipuditiasnona,ketkinitadakadagitisupotda kettikopaketnasarakanitisupotniBenjamin,ket pinigisdaamindagitikawesdaketnagsublidaitisiudad,ket kinabildaniBenjaminitidalan,akanayonakinabilda isunaaginggaadimtengitisiudad,ketnagtakderdaiti sangoniJose

28NagpungtotniJudaketkinunana,Daytoylaengataoti nangisublikaniaktapnodadaelektiEgiptoitangaaldaw.

29KetdimtengdagitilallakiitibalayniJose,ket nasarakandaniJoseanakatugawititronona,kenamin dagitinabilegalallakiasitatakderitimakannawanken makannigidna

30KinunaniJosekadakuada,Aniadaytoyngaaramidnga inaramidyo,ngainnalayotipirakakopakket pimmanawkayo?ngemammokngainnalamtikopaktapno maammuamitidaytanoaniaapasettidagatiayanti kabsatmo.

31KetkinunaniJuda,Aniatiibagatayoitiapotayo,aniati sawentayokenkasanotipanangipalintegtayoitibagitayo, NasarakantiDiositangaaldawtikinadakesdagitiamin ngaadipenmo,gapunangainaramidnadaytoykadakamiita ngaaldaw

32KettimmakderniJosekettiniliwnaniBenjaminket innalanacadagiticacabsatnabuyogentikinaranggas,ket immayitibalayketinserranatiridawcadacuada,ket imbilinniJoseitinaisaaditibalaynangaibagana cadacuada,Kastoytikinunatiari,Incayoasitatalnaken amayo,adtoyinnalaktitaoanakasarakantikopakiti imana.

KAPITULO54

1KetidinakitaniJudatipannakilangenniJosekadakuada, immasidegniJudakenkuanaketlinuktannatiridaw,ket immayakaduanadagitikakabsatnaitisangoniJose.

2KinunaniJudakenJose,“Saankomaakaslanarigatiti imatangtiapok,mabalinkadingaagsaotiadipenmokenka itisanguanan?ketkinunaniJosekenkuana,Agsaoka.

3KetnagsaotiJudaitisanguananniJose,ketdagiti kakabsatnaaddadasadiayasitatakderitisanguananda;ket kinunaniJudakenJose,Pudnongaididamonga immaykamiitiapomitapnogumatangititaraon, imbilangnakamiakasespiatidaga,ketinyegmini Benjaminitisanguanam,ketar-aramidempaylaeng kadakamiitangaaldaw

4Itangaruddenggenkomatiaridagitisasaok,ketibaonko kenkatikabsatmiakumuyogkadakamiitiamami,dilaket tamapukawtikararuamitangaaldawagramanamina kararuadagitiagnanaeditiEgipto.

5Dimokadiammonoaniatiinaramidtiduaakakabsatko, daSimeonkenLevi,itisiudadtiSiquem,kenitipitoa siudaddagitiAmoreo,gapuitikabsattayoaniDina,ken

kastametnoaniatiaramidendaparaitikabsatdaa Benjamin?

6Ketsiakngaaddaanitipigsak,adakdakkelken nabilbilegngemkadakuadaadua,umaykaitangaaldaw kenkakenitidagamnodimokayatngaibaontikabsatmi.

7SaanmokadianangngegtiinaramidtiDiostayoa nangpilikadatayokenFaraongapukenSarangainatayo, ngainnalanaitiamatayo,anangsaplitkenkuanakeniti sangakabbalayannakadagitinadagsenasaplit,ngaagingga itangaaldaw,isalaysaydagitiEgipciodaytoya nakaskasdaawititunggalmaysa?kastamettiaramidenti DiosmikenkagapukenBenjaminngainnalamitanga aldawmanipuditiamana,kengapukadagitikinadakesnga ibuntonmoitakadakamiitidagam;talaglagipentoti DiostayotitulagnakenniamatayongaAbrahamket iyegnakenkatidakes,gaputapinagleddaangmotikararua niamatayoitangaaldaw

8Itangaruddenggemdagitibalikaskongainsaokkenkaita ngaaldaw,ketibaonmotikabsatmitapnopumanawdila kettamataykakendagititaoitidagambabaentikampilan, tadikaymabalinngaagballigiaminkaniak

9SimmungbatniJoseitiJuda,akunkunana,Apaya linuktanmotingiwatmoketapayngaipagpannakkelmo kadakami,akunkunana,Addakenkatipigsa?kassibibiag niFaraon,nobilinekaminamaingelatattaokamakigubat kadakayo,siguradoasikakendagitoyakakabsatmoket lumneditipitak

10KetniJudakinunanakenJose,Pudnoarumbengnga agbutengcacaniackendagititattaom;kassibibiagtiApo nomaminsanngaiguyodkotikampilankodiaktokaluban manenaginggangaitangaaldawmapapataykotiintero ngaEgipto,ketmangrugiakkenkakenleppasekken Faraonngaapom

11KetsimmungbatniJoseketkinunanakencuana,Pudno asaanlaengakukuamtipigsa;Napigpigsakennabilbileg ngemsika,siguradoanoiguyodmotikampilanikabilkoiti tengngedmokenkadagititengngeddagitiamina kakabsatmo

12KetniJudakinunanakencuana,Pudnoanoitanga aldawluktaktingiwatkomaibusorkencaalun-onenca tapnomadadaelcaitidagakenmadadaelcaitangaaldaw manipuditipagariamKetkinunaniJose,Pudnoano luktamtingiwatmoaddaanakitipannakabalinken pannakabalinamangiserraitingiwatmoitibatoaginggaa dikamakasaoitimaysaasao;kitaemnomanoabatoti addaitisanguananmi,pudnoamabalinkotimangalaiti maysaabato,ketpilitendaytaitingiwatmokenburaken dagitipangam.

13KetkinunaniJuda,SaksitiDiositinagbaetanmi,a saanmipayatinarigagayantimakigubatkenka,itedmo laengkadakamitikabsatmiketpumanawkamikenka;ket simmungbatniJoseketkinunana,KassibibiagniFaraon, noaminngaar-aritiCanaanketnakikuyogkadakayo, saanyokomangaalaenmanipuditiimak

14Itangarudmapankakenamam,kettikabsatmoti agbalinngaadipenkaniak,tatinakawnatibalaytiariKet kinunaniJuda,Aniakenkawennotiugalitiari,sigurado ngaibaontiarimanipuditibalayna,itiinteroadaga,ti pirakkenbalitokakassagutwennogastos,ket pagsasaritaanyopaylaengtimaipapanitikopanga inkabilmoitibagtikabsatmiketibagamatinakawnakenka?

15IparittiDiosatikabsattayoaBenjaminwennoti siasinomankadagitikaputotanniAbrahamaramidenna daytoyabanagamangtakawkenka,wennoitisiasinoman, ariman,prinsipe,wennosiasinoman.

16Itangarudisardengmodaytoyapammabasoldilaketta mangngegtiinteroadagadagitisasaom,akunkunada, “GapuitibassitapiraknakisuppiattiaritiEgiptokadagiti lallaki,ketinakusarannaidaketinnalanatikabsatdakas adipen”

17SimmungbatniJoseketkinunana,Alaemdaytoyakopa ketpumanawkakaniakketbaybay-amtikabsatmonga adipen,tatipanangukomtimannanakawngaadipen

18KetkinunaniJuda,Apayadicamabainitisasaom,a panawantikabsattayokenmangalaitikopa?Pudnoano itedmokadakamitikopa,wennomaminribuadaras, saanmiabaybay-antikabsatmigapuitipirakamasarakan itiimatisiasinoman,tapnosaankamiamataygapu kenkuana

19KetinsungbatniJose,Ketapayabinaybay-amti kabsatmoketinlakomitiduapuloapedasotipirakagingga itangaaldaw,ketapayngarudasaanmongaaramidenti kastaitidaytoyakabsatmo?

20KetkinunaniJuda,SaksitiApoitinagbaetanmikenka asaanmiatarigagayandagitigubatmo;itangaruditedmo kadakamitikabsatmiketpumanawkamikenkangaawanti ririmi

21KetsimmungbatniJoseketkinunana,Noagtataripnong dagitiaminngaariitidagasaandantoakabaelanngaalaen tikabsatmomanipuditiimak;ketkinunaniJuda,Aniati ibagatayoitiamatayo,intonmakitanaatikabsattayoket saanakumuyogkadatayo,ketagladingittokenkuana?

22KetsimmungbatniJoseketkinunana,Daytoytibanag ngaibagamkenamam,akunaem,Titaliketsimmurotiti timba.

23KetniJudakinunana,Pudnoamaysakangaari,ket apayngaibagbagamdagitoyabanbanag,amangtediti ulbodapanangukom?asipaytiariakaskenka.

24KetsimmungbatniJoseketkinunana,Awantiulboda panangukomitisaongainsaokmaigapuitikabsatyoaJose, tainlakoyoaminisunakadagitiMidianitaitiduapuloa pedasotipirak,ketinlibakyoamindaytakenamayoket kinunayokenkuana,Maysaadakesngaanimaltinangalunonkenkuana,NapigisniJose.

25KetkinunaniJuda,AdtoytiapuytiSemsumsumgediti pusok,itapuoraktotiaminadagayoitiapuy;ket simmungbatniJoseketkinunana,PudnoaniTamara katugangamababai,anangpapataykadagitiannakmo, inddepnatiapuytiSiquem.

26KetkinunatiJuda:“Nopusoektimaymaysaabuok manipuditilasagko,punnuektiinterongaEgiptoiti darana”

27KetsimmungbatniJoseketkinunana:“Kastoyti ugaliyongaaramidentikabsatyongainlakoyo,ket insawsawyotiamerikananaitidaraketinyegyokenamayo tapnomaibaganangainalun-ontimaysaadakesnga animalketadtoytidarana

28KetidinangngegniJudadaytoyabanagnakapungtot unaykettipungtotnanagpuoritiunegna,ketaddaiti sanguanannaitidaytaalugartimaysaabato,ngaagarup uppatagasutasiklotikadagsenna,kettipungtotniJuda simgedketinnalanatibatoitimaysangaimanaket

impuruaknaitilanglangitkettiniliwnababaenti makannigidngaimana.

29Kalpasanna,inkabilnadaytaitisirokdagitisakana,ket nagtugawitidaytabuyogentiaminapigsanaketnagbalin atapoktibatogapuitipuersatiJuda.

30NakitaniJosetiaramidniJudaketnagbutengunay, ngembinilinnaniManassangaanaknaketinaramidnamet itisabaliabatoakasitiaramidniJuda,ketkinunaniJuda kadagitikakabsatna,“Saankomangaibagatiasinoman kadakayo,Egipciodaytoyatao,ngemgapuiti panangaramidnaitidaytoyabanagisuketkaputotanti pamilianiamatayo”

31KinunaniJose:“Saanlaengakadakayotimaitedti pigsa,tanabilegkamimet,ketapayngaipagpannakkelyo kadakamiamin?ketkinunaniJudakenJose,Ibaonmo kenkaakabsatmiketsaanmoadadaelentipagilianmoita ngaaldaw

32SimmungbatniJoseketkinunanakadakuada,Inkayo ibagayokenamayo,maysaadakesngaanimalti nangbusboskenkuanaakasitiimbagayomaipapaniti kabsatyoaniJose

33KetniJudanagsaoitikabsatnaaniNeftali,ket kinunanakenkuana,Agdardaraska,mapankaitaket bilangemaminakalsadatiEgiptoketumaykaketibagam kaniak;ketkinunaniSimeonkencuana,Saankomaa riribukkenkadaytoyabanag;itamapanakitibantayket mangalaakitimaysaadakkelabatomanipuditibantayket ipataskoititunggalmaysaidiayEgipto,ketpatayektoamin ngaaddaitidayta

34KetnangngegniJoseamindagitoyabalikasngainsao dagitikakabsatnaitisanguananna,ketdidaammoa maawatanidaniJose,taimpagarupdaasaannangaammo tiagsaoitiHebreo

35KetniJosenagbutengunayitisasaodagitikakabsatna dilakettadadaelendatiEgipto,ketbinilinnaniManases ngaanakna,akunkunana,Agdardaraskaitaket ummongemkaniakdagitiaminngaagnanaeditiEgipto, kenaminamaingelalallaki,ketumaydakaniakitaa nakasakayitikabaliokenmagmagnakenaddaanitiamina kitatiinstrumentotimusika,ketnapanniManasesket inaramidnatikasta

36KetnapanniNeftalikasimbilinniJudakenkuana, agsipudtanalag-antisakananiNeftaliakasitimaysa kadagitinapardasngaugsa,ketmapankadagitilapayagti maisketsaandaamaburakitibabaenna

37KetnapanketbinilangnaaminakalsadatiEgipto,ket nasarakannangaagtawenitisangapuloketdua,ketimmay asidadarasudosketimbaganaitiJuda,kettiJudakinunana kadagitikakabsatna,Dagusyoketikabilyotitunggalmaysa tikampilannakadagitilomonaketumaytayoitiEgipto,ket kabilenidaamin,ketawankomatinabatianatda

38KetkinunaniJuda,Adtoy,dadaelektotitallokadagiti kalsadababaentipigsak,kettunggalmaysadadaelenyoti maysaakalsada;ketidisawenniJudadaytoyabanag, adtoydagitiagnanaeditiEgiptokendagitiaminanabilega lallakiimmaydakadakuadangaaddaanitiaminakitati instrumentotimusikakenbuyogentinapigsaa panagpukkaw

39Kettibilangdaketlimagasutakabalyeroken sangapuloribuamagmagna,kenuppatagasutalallakia

makabaelamakigubatngaawantikampilanwennopika, babaenlaengkadagitiimakenpigsada.

40Ketimmaydagitiaminamannakabalinalallakinga addaanitidakkelabagyokenpanagpukkaw,ketlinakubda amindagitiannakniJacobketpinagbutengdaida,ket nagkintayegtidagagapuitiunitipanagpukkawda

41KetidinakitadagitiannakniJacobdagitoyabuyot nagbutengdaunayitibiagda,ketinaramidniJosetikasta tapnomabutbutengdagitiannakniJacobtapnoagbalindaa natalna

42IdinakitaniJudaamabutbutengtisumagmamanoa kakabsatna,kinunanakadakuada,Apayamabutengkayo bayatngaaddakadatayotiparaburtiDios?ketidinakitati JudadagitiaminatattaotiEgiptoananglikmutkadakuada gapuitibilinniJoseamangbutbutengkadakuada,nilaeng Josetinangibilinkadakuada,akunkunana,Dikaysagiden tiasinomankadakuada

43Kalpasanna,nagdardarasniJudaketinruarnati kampilanna,ketnangiyebkasitinapigsakennapaitnga ikkis,ketkinabilnababaentikampilanna,ketnagdissoiti dagaketintultuloynalattatinagpukkawmaibusorkadagiti aminngaumili.

44KetidiinaramidnadaytoyabanagpinagbalintiApoti panagbutengtiJudakendagitikakabsatnakadagitimaingel alallakikenaminatattaoananglikmutkadakuada.

45Ketnagtalawdaamingapuitiunitiikkis,ket nagbutengdaketnatinnagdaitimaysakenmaysa,ketadu kadakuadatinataybayattipannakatnagda,ketnagtalawda aminmanipuditisangotiJudakendagitikakabsatnaken manipuditisanguananniJose

46Ketbayattipanagtalawda,kinamatidaniJudaken dagitikakabsatnaaginggaitibalayniFaraon,ket nakalibasdaamin,ketnagtugawmanenniJudaiti sanguananniJoseketnagngaretngetkenkuanaakasiti leon,ketnangteditidakkelkennakarongaikkiskenkuana

47Ketnangngegtiikkisitiadayo,ketnangngegdagiti aminngaagnanaeditiSuccot,ketnagkintayegtiinteronga Egiptoitiunitiikkis,kenkastametanatnagdagitipaderti EgiptokentidagatiGosenmanipuditipanagkintayegti daga,ketnatinnagmetniFaraonmanipudititrononaiti rabawtidaga,kenkastametamindagitimasikogababbai tiEgiptokenGosennaglibasdaidinangngegdati arimbangawtipanagkintayeg,tanakaam-amaktibutengda.

48KetnangibaonniFaraonitidamag,akunkunana,Ania daytoyabanaganapasamakitangaaldawitidagati Egipto?ketimmaydaketimbagadakenkuanaamindagiti banbanagmanipudrugiaginggaitingudo,ketnagbutengni Faraonketnagsiddaawkennagbutengunay.

49Ketdimmakkeltibutengnaidinangngegnaamin dagitoyabanbanag,ketnangibaonkenJose,akunkunana, InyegmokaniakdagitiHebreotapnodadaelendatiintero ngaEgipto;aniatiaramidemitidaytaamannanakawnga adipen?ibaonmoisunaketbay-amakumuyogkadagiti kakabsatna,ketditaykomamadadaelgapuitikinadakesda, uraydakami,sikakentiinterongaEgipto

50Ketnokayatmongaaramidendaytoyabanag, ibellengmokenkaaminanapategabanagko,ket kumuyogkakadakuadaitidagada,nomaragsakankaiti daytoy,taitangaaldawdadaelendatisibubukelapagiliak kenpapatayendaaminataok;uraydagitiaminababbaiti Egiptonaglibasdababaenkadagitiikkisda;kitaenyono

aniatiinaramiddababaenlaengtipanagpukkawken panagsaoda,maysapaynomakirangetdaitikampilan, dadaelendatidaga;itangarudpiliemtitarigagayam,siak manwennodagitiHebreo,Egiptomanwennotidagadagiti Hebreo.

51KetimmaydaketimbagadakenJosetiaminasasaoni Faraonngaimbaganamaipanggepkenkuana,ket nagbutengunayniJosekadagitisasaoniFaraonkenni Judakendagitikakabsatnaketsitatakderdapaylaengiti sangoniJoseanakapungtotkennakapungtot,ketamin dagitiannakniJacobnagngaretngetdakenJose,kasiti panagngaretngettibaybaykendagitidalluyonna

52KetnagbutengunayniJosekadagitikakabsatnaken gapukenFaraon,ketnagsapulniJoseitipambartapno ipakaammonatibaginakadagitikakabsatna,amanganno dadaelendatiinterongaEgipto.

53BinilinniJosetianaknaaniManases,ketnapanni ManasesketimmasidegitiJuda,ketinkabilnatiimanaiti abagana,kettipungtotniJudanagtalna.

54KetniJudakinunanacadagiticacabsatna,Awankomati agkunacadacayoadaytoytiaramidtimaysangaagtutubo ngaEgipciotadaytoytiaramidtibalayniamak.

55IdinakitakenammoniJoseanaulimektipungtotni Juda,immasidegtapnomakisaritaitiJudaitilenguaheti kinaalumamay.

56KetniJosekinunanakenJuda,Pudnongaagsasaokaiti pudnokenitangaaldawpinaneknekamdagiti panangipapilitmomaipapanitipigsam,ketsapaykomatati Diosmoamaragsakankenka,paaduennatipagimbaganyo; ngemibagamkaniakapudnonoapayamanipuditi tengngadagitiaminakabsatmomakisuppiatkakaniak gapuitiubing,kasawankadakuadatinagsaokaniakiti maysaasaomaipanggepkenkuana

57KetniJudasimmungbatkenJose,akunkunana,Pudno amasapulngaammomasiaktitalgedparaitiubingiti amana,akunkunana,Nodiakinyegkenkuanarebbengnga ibaklaykotibasolnaitiagnanayon.

58Ngarudimmasidegakkenkamanipudititengngadagiti aminakakabsatko,tanakitakadimokayatngaipalubos ngaumadayokenka;itangarudmakasarakakitiparaburiti imatangmongaibaonmoisunaakumuyogkadakami,ket adtoyagtalinaedakakasukatkenkuana,ngaagserbikenka itianiamanakayatmo,tasadinomantipangibaonam kaniakmapanakngaagserbikenkabuyogentidakkela pigsa

59Ibaonnakitaitimaysaamannakabalinngaaria nagrebeldekenka,ketmaammuamtonoaniatiaramidek kenkuanakenitidagana;nupaymabalinngaaddaaniti kabalyerokeninfanteriawennonalabesamannakabalina tattao,papatayektoidaaminketiyegkotiulotiariiti sanguanam

60Dimokadiammowennosaanmokadianangngegani amatayongaAbrahamkenniadipennaaniEliezer kinabildaaminngaaritiElamagramandagitibuyotdaiti maysaarabii,awantinabatiamaysa?ketmanipuditi daytangaaldawnaitedkadakamitipigsatiamamiakas tawid,parakadakamikenitibukelmiitiagnanayon.

61KetsimmungbatniJoseketkinunana,Agsasaokaiti pudno,ketawantiulboditingiwatmo,tanaibagamet kadakamingaaddapannakabalindagitiHebreokentiApo

aDiosdamaragsakanunaykadakuada,ketsiasinongarudti makatakderitisanguananda?

62Nupaykasta,itidaytoyakondisionibaonkotikabsatmo, noiyegmoitisanguanaktikabsatnangaanaktiinana,a imbagamanaggapukenkaasimmalogidiayEgipto;ket mapasamaktongaintoniyegyokaniaktikabsatnaalaekto isunaakasukatna,agsipudtaawantiuraymaysakadakayo tinatalgedparakenkuanaitiamayo,ketintonumaykaniak, ibaonkongarudakaduayotikabsatnaalalakia nagbalinkayoatalged

63KettipungtotniJudasimgedkenJoseidiinsaona daytoyabanag,ketdagitimatananagtinnagtidaragapuiti pungtot,ketkinunanakadagitikakabsatna,Kasanoa daytoyataoitangaaldawsapsapulennatibukodnaa pannakadadaelkentiinterongaEgipto!

64KetsimmungbatniSimeonkenJose,akunkunana, Saanmikadingaimbagakenkaididamoasaanminga ammotipartikularalugaranapananna,kennonatay wennosibibiag,ketapayngaagsasaotiapokakas kadagitoyabanag?

65IdinapaliiwniJosetirupaniJuda,nabigbignaa nangrugiabimmaratipungtotnaidinagsaokenkuana,a kunkunana,Iyegmokaniaktisabaliakabsatmoimbesa daytoyakabsat

66KetniJosekinunanacadagiticacabsatna,Pudnonga imbagamatikabsatmoketnataywennonapukaw,itano awagakisunaitangaaldawketumayitisanguananyo, itedyokadikaniakimbesatikabsatna?

67KetrinugianniJosetinagsaokenimpukkaw,Jose,Jose, umaykaitangaaldawitisanguanak,ketagparangka kadagitikakabsatmoketagtugawkaitisanguananda.

68KetidiinsaoniJosedaytoyabanagitisanguananda, kinitadatitunggalmaysaitisabaliadalantapnomakitada nosadinotipaggapuanniJosengaumun-unakadakuada.

69NapaliiwniJosetiaminngaar-aramidda,ketkinunana kadakuada,Apayakumitkitakayoditoykensadiay?Siak niJosengainlakomidiayEgipto,itangarudsaannaka komaaladingittainlakonak,takaspangsuportabayatti bisinimbaonnaktiDiosngaumun-unangemsika

70Nagbutengdagitikakabsatnakenkuanaidinangngegda dagitisasaoniJose,ketnapalalotibutengtiJudakenkuana

71KetidinangngegniBenjamindagitibalikasniJose addaitisanguanandaitimakin-unegapasettibalay,ket timmarayniBenjaminkenniJoseakabsatna,ket inarakupnaisunaketnatinnagititengngedna,ket nagsangitda.

72KetidinakitadagitikabsatniJoseanatinnagni Benjaminititengngedtikabsatnaketnakipagsangitda kenkuana,natinnagdametkenniJoseketinarakupda,ket nagsangitdaitidakkelapanagsangitkenniJose

73KetnangngegtitimekitibalayniJoseakakabsatdani Jose,ketnakaay-ayounayniFaraon,tanagbuteng kadakuadaamangannodadaelendatiEgipto

74KetniFaraonimbaonnadagitiadipennakenniJose tapnokablaawandamaipanggepkadagitikakabsatnanga immaykenkuana,ketamindagitikapitandagitibuyotken buyotngaaddaidiayEgiptoimmaydaamakipagrag-oken Jose,kettiinterongaEgiptonagrag-odaunaymaipapan kadagitikakabsatniJose

75KetimbaonniFaraondagitiadipennakenJose,a kunkunana,Ibagamkadagitikakabsatmongaalaendaamin

asanikuadaketbay-andangaumaykaniak,ketikabilkoida itikasayaatanapasettidagatiEgipto,ketinaramidda dayta

76KetbinilinniJosetinaisaaditibalaynangaiyegna kadagitikakabsatnadagitisagutkenkawes,ketinyegna kadakuadatiaduakawesapagan-anaytikinaarikenadua sagut,ketbiningayniJoseidakadagitikakabsatna

77Ketinikkannaititunggalmaysakadagitikakabsatnati maysaapagsukatanapagan-anayabalitokkenpirak,ken tallogasutapedasotipirak,ketbinilinniJoseidaamina makakawesdakadagitoyapagan-anay,kenmaidatagdaiti sangoananniFaraon

78KetidinakitaniFaraonadagitiaminakakabsatniJose ketmaingelalallaki,kennapintastilangada,isuket nagrag-ounay

79Ketkalpasannarimmuardamanipuditisanguananni FaraontapnomapanitidagatiCanaan,itiamada,ketti kabsatdaaniBenjaminaddakadakuada

80KettimmakderniJoseketintednakadakuadati sangapuloketmaysaakaruahemanipudkenFaraon,ket intedniJosekadakuadatikaruahena,anagsakayannaiti aldawtipannakakoronanaidiayEgipto,tapnoiyegnani amanaidiayEgipto;ketnangibaonniJosekadagitiamin ngaannakdagitikakabsatna,kawesamaitunositibilangda, kensangagasutapedasotipirakititunggalmaysa kadakuada,ketnangipatulodmetkadagitikaweskadagiti assawadagitikakabsatnamanipudkadagitikawesdagiti assawatiari,ketimbaonnaida.

81Ketinikkannaititunggalmaysakadagitikakabsatnati sangapuloalallakiakumuyogkadakuadaitidagati Canaantapnoagserbikadakuada,tapnoagserbikadagiti annakdakenaminakukuadaitiidadatengdaidiayEgipto

82KetnangibaonniJosebabaentiimaniBenjamina kabsatnaitisangapuloakawesparaitisangapulonga annaknaalallaki,maysaabingayngemkadagitidadduma ngaannakniJacob

83Ketnangipatulodititunggalmaysaitilimapuloa pedasotipirak,kensangapuloakaruahegapuitikuentani Faraon,ketnangipatulodkenamanaitisangapulongaasno anakargaanitiaminakinaluhotiEgipto,kensangapulo ngaasnoababbaianakargaanitimaiskentinapayken taraonmaipaaykenamana,kenkadagitiaminakaduana kastaraonitidalan.

84KetnangipatuloditikabsatnaaniDinakadagitikawesa pirakkenbalitok,keninsiensokenmirra,kenaloesken arkosdagitibabbaiitiaduunay,ketimpatulodnadayta manipudkadagitiassawaniFaraonkadagitiassawani Benjamin.

85Ketintednakadagitiaminakakabsatna,kastamet kadagitiassawada,aminakitatibatongaonixken bdellium,kenmanipuditiaminanapategabanagiti tengngadagitinaindaklanataotiEgipto,awantinabati kadagitiaminananginaabanagnoditiimpatulodniJose itisangakabbalayanniamana

86Ketpinapanawnadagitikakabsatna,ketnapanda,ket imbaonnatikabsatnaaniBenjaminakumuyogkadakuada 87KetniJosenakikuyogkadakuadaakumuyog kadakuadaitidalanngaagturongkadagitibeddengti Egipto,ketbinilinnaidamaipapanitiamanakenti sangakabbalayanna,ngaumaydaidiayEgipto.

88Ketkinunanacadacuada,Dicayoagririitidalan,ta daytoyabanagketnaggapuitiApotapnomalapdanti maysaanaindaklanngailimanipuditibisin,taaddanto paylimaatawenabisinitidaga.

89Ketbinilinnaida,akunkunana,Intondumtengkayoiti dagatiCanaan,saankayoakellaatngaumayitisangoanan niamakitidaytoyabanag,nodiketagtignaykayoiti siribyo.

90KetinsardengniJoseabilinida,ketnagsubliket nagsubliidiayEgipto,ketdagitiannakniJacobnapandaiti dagatiCanaanbuyogentirag-okenrag-okenniamadaa Jacob

91Ketdimtengdakadagitibeddengtidaga,ketkinunada ititunggalmaysa,Aniatiaramidentayoitidaytoyabanag itisanguanantiamatayo,tanokellaatngaumaytayo kenkuanaketibagatayokenkuanatibanag,mabutengto unayitisasaotayoketsaannatayoapatien

92Ketnagdaliasatdaaginggaitiimmasidegdakadagiti balbalayda,ketnasarakandaniSerac,ngaanakniAser,a rumrummuarasumabatkadakuada,kettibalasangket nalaingkennasiputunay,kenammonatiagtokaritiarpa

93Ketinayabandaisunaketimmayitisanguananda,ket inagkannaida,ketinnaladaisunaketinteddakenkuanati arpa,akunkunada,Inkaitaitisangoananniamami,ket agtugawkaitisanguananna,ketagkabilkaitiarpa,ket sawemdagitoyasasao

94Ketbinilindaisunaamapanitibalayda,ketinnalanati arpaketnagdardarasitisanguananda,ketimmayket nagtugawitiasidegniJacob

95Ketnagtokaranaimbagkennagkanta,ketinsaonaiti kinasam-itdagitibalikasna,SibibiagniJoseamanongko, ketagturturayitiinteroadagatiEgipto,ketsaananatay

96Ketintuloynangainulitkeninsawangdagitoyabalikas, ketnangngegniJacobdagitibalikasnaketimmanamongda kenkuana

97Dimngegbayatngainulitnadagitoyitimaminduaken mamitlo,ketsimrektirag-oitipusoniJacobitikinasam-it dagitibalikasna,ketaddakenkuanatiespiritutiDios,ket ammonaapudnoaminasasaona

98KetniJacobbinendisionannaniSeracidiinsaona dagitoyasasaoitisanguananna,ketkinunanakenkuana, Anacko,saankomaapulosngaagballigitiipapataykenka, tapinabiagmotiespirituk;agsaokalaengpayitisanguanak akasitiimbagam,tapinaragsaknakitiaminasasaom

99Ketintuloynangainkantadagitoyabalikas,ket dimngegniJacobketnaay-ayokenkuana,ketnagrag-o,ket addakenkuanatiespiritutiDios

100Bayattipannakisarsaritanakenkuana,adtoyimmay kenkuanadagitiannaknangaaddaankadagitikabalioken karuahekennaarianakaweskenadipenngaagtartarayiti sanguananda

101KettimmakderniJacobtapnosabtennaida,ket nakitanadagitiannaknaanakasuotitinaarianakawesket nakitanaaminagamengngaimpatulodniJosekadakuada

102Ketkinunadakencuana,Ipakaammomasibibiagti kabsatmianiJose,ketisutiagturturayitiinteroadagati Egipto,kenisutinakisaokadakamikasimbagamikenka.

103KetnangngegniJacobtiaminabalikasdagitiannakna, ketnagpitiktipusonakadagitibalikasda,tadinapatienida aginggaanakitanaaminngaintedniJosekadakuadaken

noaniatiimbaonnakenkuana,kenaminapagilasinannga insaoniJosekadakuada.

104Ketlinuktandaitisanguananna,ketimpakitada kenkuanaaminngaimbaonniJose,inteddaititunggal maysatiimbaonniJosekenkuana,ketammonaanagsaoda itikinapudno,ketnagrag-ounayitisalaysaymaipapaniti anakna

105KetkinunaniJacob,Umdasenkaniaktasibibiagpayti anakkoaniJose,innakkitaensakbayamatayak

106Ketdagitiannaknaimbagadakenkuanatiamina napasamakkadakuada,ketkinunaniJacob,Sumalogak idiayEgiptotapnokitaektianakkokendagitikaputotanna 107KettimmakderniJacobketinkawesnadagitikawes ngaimbaonkenkuananiJose,ketkalpasanti panagbuggona,kenpanangkiskisnaitibuokna,inkabilnaiti ulonatiturbantengaimpatulodkenkuananiJose.

108KetamindagititattaoitibalayniJacobkendagiti assawadainkawesdadagitikawesngaimpatulodniJose kadakuada,ketnagrag-odaunaykenJosegaputasibibiag paylaengkenagturturayidiayEgipto

109KetaminngaagnanaeditiCanaannangngegdadaytoy abanag,ketimmaydaketnagrag-odaunaykenJacobgapu tasibibiagpaylaeng

110KetnangaramidniJacobitipiestaparakadakuadaiti tallongaaldaw,ketamindagitiaritiCanaankendagiti natan-okitidagaketnangankenimminumkennagrag-oda itibalayniJacob

KAPITULO55

1KetnapasamakkalpasandaytoyakinunaniJacob, MapanakketkitaentianakkoidiayEgiptoketkalpasanna agsubliakitidagatiCanaanasinaotiDioskenniAbraham, tadiakmabalinapanawantidagaanakayanakko.

2AdtoytisaotiApoimmaykenkuana,akunkunana, SumalogkaidiayEgiptoakaduamtiamina sangakabbalayamketagtalinaedkasadiay,dikaagbutenga sumalogidiayEgiptotapagbalinenkasadiayadakkela nasion

3KetkinunaniJacobitiunegtibagina,Mapanakket kitaektianakkonoaddapaylaengitipusonati panagbutengitiDiosnaititengngadagitiaminnga agnanaeditiEgipto.

4KetkinunatiApokenniJacob,Dikaagbutengkenni Jose,tapagtalinaedennapaylaengtikinatarnawnanga agserbikaniak,akaslanasayaatitiimatangmo,ketnagragounayniJacobmaipanggepitianakna

5ItidaytaatiempobinilinniJacobdagitiannaknaken sangakabbalayannaamapanidiayEgiptokasmaibatayiti saotiApokenkuana,kettimmakderniJacobakaduana dagitiannaknaalallakikenaminasangakabbalayanna,ket rimmuarmanipuditidagatiCanaanmanipudBeerseba, buyogentirag-okenrag-otipuso,ketnapandaitidagati Egipto

6KetnaaramidngaidiumasidegdaitiEgipto,imbaonni JacobtiJudangaumun-unakenniJosetapnoipakitana kenkuanatimaysaakasasaadidiayEgipto,ketinaramidni Judasigunitisaoniamana,ketnagdardaraskennagtaray ketimmaykenJose,ketnangitudingdaparakadakuadaiti lugaritidagatiGosenparaitiaminasangakabbalayanna, ketnagsubliniJudaketimmayitidalankenamana

7KetinkapetniJosetikaruahe,ketinummongnaamina mannakabalinalallakikenadipennakenaminngaopisial tiEgiptotapnomapansabtenniJacobngaamana,ket naiwaragawagidiayEgiptotibilinniJose,akunkunana, AmindagitisaanamapanmangsabatkenJacob mataydanto

8KetitisimmaganadngaaldawnapanniJoseakaduati interongaEgiptoitidakkelkenmannakabalinabuyot, nakakawesdaaminitikawesanapinoaliensokenlilaken addaankadagitialikamenapirakkenbalitokkenkadagiti alikamenapakigubatkadakuada

9KetnapandaaminsinabatniJacobngaaddaanitiamina kitatiinstrumentotimusika,ngaaddaankadagititambor kentimbre,amangiwarasitimirrakenaloeitiinteroa dalan,ketnapandaaminasimmurotitikastoyngauso,ket nagkintayegtidagagapuitipanagpukkawda.

10KetamindagitibabbaitiEgiptonapandakadagitiatepti EgiptokenkadagitipadertapnosabtenniJacob,kenitiulo niJoseaddatinaarianakoronaniFaraon,taimpatulodni Faraonkenkuanatapnoisuotnaititiempotiipapannaa mangsabatkenamana

11KetididimtengniJoseitilimapuloakasikomanipuditi amana,bimmabamanipuditikaruaheketnagnanga agturongitiamana,ketidinakitadagitiaminngaopisialti Egiptokendagitinatan-oknaanagnaniJosengaagturong itiamana,bimmabadametketnagnadaamagmagnanga agturongkenJacob

12KetidiimmasidegniJacobitikamponiJose,napaliiw niJacobtikampongaumas-asidegkenkuanaakaduanani Jose,ketnaragsakankenkuanaketnasdaawniJacobiti dayta.

13KetniJacobkinunanakenJuda,Siasinodayditaoa makitakidiaykampotiEgiptoanakakawesitinalabaga unayakaweskennaarianakoronaitiulona,abimmaba manipuditikaruahenaketumas-asidegkadatayo?ket insungbatniJudaniamana,akunkunana,Isutianakmoa niJosengaari;ketnagrag-oniJacobitipannakakitanaiti dayagtianakna

14KetimmasidegniJoseitiamanaketnagruknoyken amana,ketamindagitilallakiitikamponagruknoydaiti dagaakaduananiJacob

15KetadtoynagtarayniJacobketnagdardarasanapaniti anaknaaniJoseketnagdissoititengngednaketinagkanna, ketnagsangitda,ketinarakupmetniJosetiamanaket inagkannaisuna,ketnagsangitdakenamindagititaoti Egiptonakipagsangitdakadakuada.

16KinunaniJacobkenJose,Ita,matayakasiraragsak kalpasananakitaktirupam,asibibiagkapaylaengken buyogentidayag

17KetdagitiannakniJacobkendagitiassawadakendagiti annakdakendagitiadipenda,kentiamina sangakabbalayanniJacobnagsangitdakenJose,ket inagkankennagsangitdaitikastaunaykenkuana

18KetniJosekentiaminngailinanagawiddakalpasanna idiayEgipto,ketniJacobkendagitiannaknaalallakiken aminngaannaktisangakabbalayannaimmaydakenJose idiayEgipto,ketinkabilidaniJoseitikasayaatanapasetti Egipto,itidagatiGosen

19KetkinunaniJoseitiamanakenkadagitikakabsatna, SumalogakketibagakkenFaraon,akunak,Dagiti kakabsatkokentisangakabbalayanniamakkenamina

kukuadaimmaydakaniak,ketadtoyaddadaitidagati Gosen.

20InaramidniJosetikastaketinnalanakadagiti kakabsatnaadaRuben,IsacarZabulonkenniBenjamina kabsatnaketinkabilnaidaitisangoananniFaraon.

21KetniJosenagsaokenFaraon,akunkunana,Dagiti kakabsatkokentisangakabbalayanniamakkenamina kukuada,agramandagitiarbankendinguendaimmayda kaniakmanipuditidagatiCanaan,tapnoagtaengdaidiay Egipto;tanakarotibisinkadakuada

22KetniFaraonkinunanakenJose,Ikabilmoniamamken dagitikakabsatmoitikasayaatanapasettidaga,saanmo ngaipaidamkadakuadatiaminanaimbag,ketipakanida ititabatidaga

23KetinsungbatniJose,akunkunana,Adtoy,insaadko idaitidagatiGosen,tapastorda,ngarudagtalinaedda komaidiayGosentapnoipastorandadagitiarbandaa naisinakadagitiEgipcio

24KetniFaraonkinunanakenJose,Aramidemcadagiti cacabsatmotiaminngaibagadakenca;ketdagitiannacni JacobnagruknoydakenFaraon,ketpimmanawdakencuana asitatalna,ketkalpasannainyegniJosetiamanaiti sangoananniFaraon

25KetimmayniJacobketnagruknoykenFaraon,ket binendisionanniJacobniFaraon,ketkalpasannarimmuar; ketniJacobkenaminngaannakna,kenamina sangakabbalayannanagnaeddaitidagatiGosen

26Itimaikaduaatawen,ngaisuitimaikasangagasutket tallopuloatawentipanagbiagniJacob,tinaginayonniJose tiamanakendagitikakabsatna,kentiamina sangakabbalayanniamana,babaentitinapayamaitunos kadagitibabassitda,itiaminngaaldawtibisin;awanti nagkuranganda

27KetintedniJosekadakuadatikasayaatanapasetti interoadaga;tikasayaatantiEgiptoaddakadakuadaamin ngaaldawniJose;ketintedmetniJosekadakuadakeniti sibubukelasangakabbalayanniamana,dagitikawesken pagan-anayititinawen;ketdagitiannakniJacob nagtalinaeddaasitatalgedidiayEgiptoitiaminngaalaldawtikabsatda.

28KanayonamanganniJacobitilamisaanniJose,saana pimmanawniJacobkendagitiannaknaitilamisaanniJose itialdawwennorabii,malaksiditiinbusdagitiannakni Jacobkadagitibalbalayda

29KettiinterongaEgiptonangandaititinapaybayat dagitial-aldawtibisinmanipuditibalayniJose,tainlako dagitiaminngaEgipciotiaminasanikuadagapuitibisin 30KetginatangniJosedagitiaminadagakentalonti EgiptokastinapaygapuitikuentaniFaraon,ketintedni JosetitinapaytiinterongaEgiptoitiaminngaaldawti bisin,ketinurnongniJosetiaminapirakkenbalitoknga immaykenkuanamaipaayitimaisaginatangdaitiinteroa daga,ketnakaurnongitiaduabalitokkenpirak,malaksid itinakaad-aduabatongaonyx,bedelliumkennapateg kawesngainyegdakenJosemanipudititunggalpasetti dagaidinabusbostikuartada

31KetinnalaniJosetiaminapirakkenbalitokadimteng itiimana,agaruppitopuloketduaatalentoabalitokken pirak,kenkastametdagitibatongaonixkenbdelliumiti nakaad-adu,ketnapanniJoseketinlemmengnaidaiti uppatapaset,ketinlemmengnatimaysaapasetitilet-ang

itiasidegtiNalabagaabaybay,kenmaysaapasetitiigidti karayanPerat,kettimaikatlokenmaikapatapaset inlemmengnaitilet-angkasunganitilet-angtiPersiaken Media.

32Ketinnalanatipasettibalitokkenpirakanabati,ket intednaitiaminakakabsatnakenitiamina sangakabbalayanniamana,kenkadagitiaminababbaiiti sangakabbalayanniamana,kentidaddumainyegnaiti balayniFaraon,agarupduapuloatalentoabalitokken pirak

33KetintedniJosetiaminabalitokkenpirakanabatiken Faraon,ketinkabilniFaraonitipagidulinanitigameng,ket nagsardengdagitialdawtibisinkalpasandaytaitidaga,ket nagmulakennaganidaitiinteroadaga,ketnagun-oddati gagangayakaadudaititinawen;awantinagkuranganda

34KetniJosenagnaedasitatalgedidiayEgipto,ketti interoadagaaddaitisidongtibalakadna,kettiamanaken aminakakabsatnanagnaeddaitidagatiGosenket tinagikuadadayta.

35KetniJosenataenganunay,narang-aytialdawna,ket dagitiduangaannaknaalallaki,daEfraimkenManases, nagtalinaeddaakankanayonitibalayniJacob,agraman dagitiannaktiannakniJacobakakabsatda,tapno masursurodadagitiwagastiApokentilintegna

36KetniJacobkendagitiannaknanagnaeddaitidagati EgiptoitidagatiGosen,kettinagikuadadayta,ket nagbungadakenimmadudaitidayta

KAPITULO56

1NagbiagniJacobitidagatiEgiptoitisangapuloketpito atawen,kendagitial-aldawniJacob,kendagititawenti panagbiagnasangagasutuppatapuloketpitoatawen

2ItidaytaatiemponarautniJacobitidaytaasakita natayannaketimbaonnakeninayabannatianaknaaniJose manipudEgipto,ketniJosengaanaknaimmaymanipud EgiptokenniJoseimmayitiamana.

3KetkinunaniJacobkenniJosekenkadagitiannakna, Adtoymatayak,ketsarungkarannakatiDiosdagiti kapuonanyo,ketisublinakaytoitidaga,ngainsapatatiApo ngaitedkadakayokenkadagitiannakyokalpasankadakayo, itangarudintonnatayak,itabonnakitirukibngaaddaidiay MacpelaitiHebronitidagatiCanaan,itiasidegdagiti kapuonanko

4KetpinagsapataniJacobdagitiannaknaamangitabon kencuanaidiayMacpela,idiayHebron,ketdagitiannakna insapatadakencuanamaipanggepitidaytoyabanag

5Ketbinilinnaida,akunkunana,AgserbikayoitiApoa Diosyo,tatinangispalkadagidiammayoisalakannakayto metitiaminarigat

6KetniJacobkinunana,Ayabanyoamindagitiannakyo kaniak,ketamindagitiannakniJacobngaannakniJacob immaydaketnagtugawdaitisanguananna,ket binendisionanidaniJacob,ketkinunanakadakuada,Ti ApoaDiosdagitiammayoipaayannakayoitimaminribua daraskenbendisionannakayo,ketitednakomakadakayoti bendisionniamayongaAbraham;ketrimmuaramindagiti annakniJacobitidaytangaaldawkalpasanti panangbendisionnakadakuada

7KetitikabigatannainayabanmanenniJacobdagiti annakna,ketnaguummongdaaminketimmaydakenkuana

ketnagtugawitisanguananna,ketniJacobitidaytanga aldawbinendisionannadagitiannaknasakbaytiipapatayna, binendisionannatitunggalmaysaamaibatayiti bendisionna;adtoyanaisuratitilibrotilintegtiApoa maipanggepitiIsrael.

8KetniJacobkinunanakenJuda,Ammoktianakkoa maysakaanabilegataoparakadagitikakabsatmo; agturaykakadakuada,ketdagitiannacmoagturaydanto kadagitiannakdaitiagnanayon

9Isurolaengdagitiannakmotipanakenaminngaigamti gubat,tapnomakirangetdakadagitigubattikabsatdaa mangituraykadagitikabusorna

10KetniJacobbinilinnamanendagitiannaknaitidayta ngaaldaw,akunkunana,Adtoymaummongaktoitanga aldawkadagititaok;awitendakmanipudEgipto,ket itabonnakitirukibtiMacpelakasimbilinkokenka.

11Nupaykasta,agannadkayodawatekkadakayongaawan tiasinomankadagitiannakyoalallakitimangawitkaniak, dakayolaeng,ketkastoytiwagasngaaramidenyokaniak, intonawitenyotibangkaykoakumuyogitidagatiCanaan amangitabonkaniak,

12AwitentotiJuda,IsacarkenZabulontibangkaykoiti dayaabangir;Ruben,SimeonkenGaditiabagatan,Efraim, ManaseskenBenjaminitilaud,Dan,AserkenNeftaliiti amianan.

13SaanmokomangaawitenniLevi,taisukendagiti annaknaawitendantotilakasatitulagniJehovakadagiti Israelitaitikampo,kensaankomangaawitenniJosenga anakko,takasitiarikastakomatidayagna;nupaykasta,ti EfraimkenManasestimangsukatkadakuada

14Kastoytiaramidemkaniakintonawitendak;dikay baybay-antianiamanabanagitiaminngaibilinko kadakayo;ketmapasamaktointonaramidemdaytoykaniak, alaglagipennakatiApoanaparaburkendagitiannakmo kalpasankenkaitiagnanayon

15Ketdakayongaannakko,dayawenyotitunggalmaysati kabsatnaalalakikentikabagianna,ketbilinenyodagiti annakyokendagitiannakyoasumarunokadakayonga agserbiitiApoaDiosdagitikapuonanyoitiaminnga aldaw.

16Tapnomapaatiddogtial-aldawmoitidaga,sikaken dagitiannakmokendagitiannakdagitiannakmoiti agnanayon,intonaramidemtinaimbagkennalintegiti imatangniJehovaaDiosmo,tapnomapankakadagitiamin adalanna

17Ketsika,Josengaanakko,pakawanemidawdawatko kenkadagitimurdongdagitikabsatmokenaminadakes ngaaramiddaitipannakadangranngainbuntondakenka,ta pinanggeptiDiosdaytaparaitipagimbaganmokendagiti annakmo

18KetOanakkodimobaybay-andagitikabsatmokadagiti agnanaeditiEgipto,wennomasaktantiriknada,taadtoy itedkoidaitiimatiDioskenitiimamamangbantay kadakuadamanipudkadagitiEgipcio;ketsimmungbat dagitiannakniJacobitiamadaakunkunada,O,amami, aminngaimbilinmokadakami,kastatiaramidenmi;sapay komataaddalaengtiDioskadatayo.

19KetniJacobkinunanacadagitiannacna,IticastatiDios addacadacayointonsalimetmetanyoamindagitidalanna; saanngaagsublimanipudkadagitidalannaurayiti

kannawanwennokannigiditipanangaramiditinaimbag kennalintegitiimatangna.

20Taammokngaadukennakaroariribuktidumteng kadakayokadagitiud-udinangaaldawitidaga,wendagiti annakyokenannakdagitiannakyo,agserbikayolaengiti Apoketisalakannakayomanipuditiaminariribuk 21KetmapasamaktointonsumurotkayoitiDiosnga agserbikenkuanakenisuroyontodagitiannakyoa sumarunokadakayo,kendagitiannakdagitiannakyo, tapnomaam-ammodatiApo,kalpasanna,mangbangontoti Apokadakayokenkadagitiannakyoitimaysangaadipen manipudititengngadagitiannakyo,ketispalennakaytoti Apobabaenitiimanamanipuditiaminarigat,ket iruarnakaytomanipudEgiptoketisublinakaitidagadagiti ammamtapnotawidenmoasitatalged

22KetniJacobinsardengnaabinilindagitiannakna,ket inguyodnadagitisakanaitikama,isunatayketnaummong kadagititattaona

23KetniJosenadungparnaniamanaketimpukkawnaken nagsangitgapukenkuanaketinagkanna,ketimpukkawna itinapaitatimek,ketkinunana,Oamak,amak

24Ketdagitiassawatianaknakentiamina sangakabbalayannaimmaydaketnadungpardakenJacob, ketnagsangitdagapukencuana,kennagikkisdaitinapigsa unayatimekmaipapankenJacob.

25KetaminngaannakniJacobtimmakderdaa sangsangkamaysa,ketpinigisdadagitikawesda,ket inkabildaamintinakersangalupotkadagitilomoda,ket nagruknoydaitirupada,ketinwarasdatitapokkadagiti ulodangaagturongitilangit

26KetnaibagatibanagkenniOsnathngaasawaniJose, kettimmakderketnangikawesitisakoketisuagraman amindagitibabbaingaEgipcioakaduanaimmayket nagdung-awkennagsangitgapukenJacob.

27KetkastametamindagititaotiEgiptoamakaam-ammo kenJacobimmaydaaminitidaytangaaldawidi nangngegdadaytoyabanag,ketnagsangittiinteronga Egiptoitiadungaaldaw

28KetkastametmanipuditidagatiCanaanimmaydagiti babbaiidiayEgiptoidinangngegdaanatayenniJacob,ket nagsangitdakenkuanaidiayEgiptoitilas-udtipitopulonga aldaw

29KetnapasamakkalpasandaytoyabinilinniJosedagiti adipennaadoktorabalsamendaniamanaitimirraken insiensokenaminakitatiinsensokenbangbanglo,ket dagitidoktorinbalsamendaniJacobkasimbilinniJose kadakuada

30KetamindagititattaotiEgiptokendagitipanglakayen kenaminngaagnanaeditidagatiGosennagsangitken nagdung-awdakenJacob,kenaminngaannaknaalallaki kendagitiannaktisangakabbalayannanagdung-awdaken nagdung-awdaitiamadaaniJacob.

31Ketkalpasantipanaglabasdagitialdawtipanagsangitna, itingudotipitopulongaaldaw,kinunaniJosekenni Faraon,SumalogakketitabonkoniamakitidagatiCanaan akasitipanangisapatanakaniak,ketkalpasanna agsubliakto.

32KetniFaraonimbaonnaniJose,akunkunana, Sumalogkaketitabonmoniamamkaskinunana,kenkasiti panangisapatanakenka;kettimmakderniJoseakaduana

dagitiaminakakabsatnaamapanitidagatiCanaantapno itabonnaniJacobngaamadaakasitiimbilinnakadakuada.

33KetimbilinniFaraonamaiwaragawagitiinteronga Egipto,akunkunana,Siasinomanasaanasumang-atken niJosekendagitikakabsatnaidiaydagatiCanaantapno itabonnaniJacob,matayto

34KetnangngegtiinterongaEgiptotipanangiwaragawag niFaraon,kettimmakderdaaminasangsangkamaysa,ket aminngaadipenniFaraon,kendagitipanglakayenti balayna,kenaminapanglakayenitidagatiEgipto simmang-atdakenJose,kenamindagitiopisialkennatanokniFaraonsimmang-atdakasadipenniJose,ketnapanda intabondaniJacobidiaydagatiCanaan.

35KetdagitiannacniJacobinawitdatibangkaga nakaiddaanna;casmayannurotitiaminngaimbilinti amadacadacuada,castamettiinaramiddagitiannacna kencuana

36Kettibierketpuroabalitok,ketnaarkosanitiaglawlaw kadagitibatongaonixkenbdellium;kettikalubtibierket naabelabalitok,anapagtiponkadagitisinulid,ketiti rabawdaaddadagitikawitabatongaonixkenbdellium

37KetnangikabilniJoseitiuloniamanaaJacobitidakkel abalitokakorona,ketinkabilnatibalitokasetroitiimana, ketlinakubdatibangkagakasitikaugaliandagitiaribayat tipanagbiagda.

38KetamindagitibuyottiEgiptonapanitiimmun-una kenkuanaitidaytoyabunggoy,ididamoamindagiti mannakabalinalallakiniFaraon,kendagitimannakabalin alallakiniJose,kensimmarunokadakuadadagitidadduma ngaagnanaeditiEgipto,ketnabarikesdaaminkadagiti kampilankennakabarikeskadagitikabaltikoreo,ken dagitisilotigubataddadakadakuada

39Ketamindagitiagsangsangitkenagladladingitnapanda itiadayoakasunganitikubo,anapankenagsangsangit kenagdungdung-aw,ketdagitidaddumaatattao simmurotdaitibenneg

40KetniJosekentisangakabbalayannanaggigiddandaiti asidegtibangkagadinakasapatoskenagsangsangit,ket dagitidaddumangaadipenniJosenaglikmutdakenkuana; tunggaltaoaddadagitiarkosnakenkuana,ketarmadoda aminkadagitiigamdaapakigubat

41KetlimapulongaadipenniJacobtinapanitisangoti bangbanglo,ketinwarasdaitidalantimirrakenaloes,ken aminakitatibangbanglo,ketaminngaannakniJacoba nangawititibangbanglonagnadaitipagaramidaniti bangbanglo,ketdagitiadipenniJacobinnaunadaidaa nangiwarasitibangbangloitidalan

42Ketsimmang-atniJosengaaddaanitinadagsena pakarso,ketinaramiddatikastoyawagasitiinaldaw aginggaanakadanondaitidagatiCanaan,ketdimtengda itipagirikantiAtad,ngaaddaitibangirtiJordan,ket nagdung-awdaitinakaroadakkelkennadagsena panagleddaangitidaytaalugar

43KetaminngaaritiCanaannangngegdadaytoyabanag ketrimmuardaamin,tunggalmaysamanipuditibalayna, tallopuloketmaysangaaritiCanaan,ketimmaydaamina kaduadadagititattaodatapnoagladingitkenagsangitken Jacob

44KetamindagitoyngaarinakitadatibangkagniJacob, ketadtoytikoronaniJosengaaddaitirabawna,ket

inkabildametdagitikoronadaitirugit,ketlinakubda daytoykadagitikorona.

45Ketamindagitoyngaar-arinangaramiditidaytaalugar itidakkelkennadagsenapanagleddaangakaduatiannak niJacobkenEgiptogapukenJacob,taammodagitiamin ngaar-aritiCanaantikinaturedniJacobkendagiti annakna

46KetdimtengtidamagkenEsau,akunkunana,Natayni JacobidiayEgipto,ketdagitiannaknakentiinteronga EgiptoipandaisunaidiaydagatiCanaantapnoitabonda

47KetnangngegniEsaudaytoyabanag,ketagnanaedidi idiaybantaySeir,kettimmakderakaduanadagitiannakna alallakikenaminngailinakenaminasangakabbalayanna, maysangailianaindaklanunay,ketimmaydanagdung-aw kennagsangitgapukenJacob

48KetnaaramidngaidiimmayniEsaunagladladingit gapukenJacobakabsatna,kettimmakdermanentiintero ngaEgiptokentiinteroaCanaanketnagdung-awdaken EsauitidakkelapanagleddaangkenniJacobitidaytaa lugar

49KetniJosekendagitikakabsatnainyegdaniJacobnga amadamanipuditidaytaalugar,ketnapandaidiayHebron tapnoitabondaniJacobitirukibitisibaydagitiammana

50KetdimtengdaidiayKireat-arba,itirukib,ketbayatti idadatengdaniEsaunagtakderakaduanadagitiannaknaa maibusorkenJosekendagitikakabsatnaakaslappediti rukib,akunkunana,SaantoamaitabonniJacobsadiay,ta kukuamikenniamami.

51NangngegniJosekendagitikakabsatnatisasaodagiti annakniEsau,ketnapalalotipungtotda,ketimmasidegni JosekenEsau,akunkunana,Aniadaytoyabanagnga imbagada?siguradoaginatangniamakaJacobkenkagapu itidakkelakinabaknangkalpasantiipapatayniIsaac,ita duapuloketlimaatawenentinapalabas,kenkastametti aminadagatiCanaanaginatangnakenkakenkadagiti annakmoalallaki,kendagitibukelmokalpasankenka

52KetniJacobginatangnadaytoyamaipaaykadagiti annaknaalallakikendagitibukelnakalpasankenkuanakas tawiditiagnanayon,ketapayngaibagbagamdagitoya banbanagitangaaldaw?

53KetniEsausimmungbat,akunkunana,Agsasaokaiti ulbodkenagsasaokaitiulbod,tadiakinlakotianiamana kukuakitiamindaytoyadaga,kasibagbagam,kensaana gimmatangnikabsatkoaJacobitianiamanakukuakiti daytoyadaga

54KetinsaoniEsaudagitoyabanagtapnoallilawennani Josebabaenkadagitisasaona,taammoniEsaungaawanni JosekadagidingaaldawidiinlakoniEsautiamina kukuanaidiaydagatiCanaankenniJacob

55KetniJosekinunanakenEsau,Pudnongainserrekni amakdagitoyabanagkenkaitikasuratantipanaggatang, ketpinaneknekannatipammaneknekkadagitisaksi,ket adtoyaddakadatayoidiayEgipto

56KetniEsausimmungbat,akinunanakencuana,Iyegmo tipammaneknek,aminamasarakamtoitikasuratan,castati aramidenmi

57KetniJoseinayabannaniNeftaliakabsatna,ket kinunana,Agdardaraska,dikaagtalinaed,ketagtarayka idiayEgiptoketiyegmoamindagitipammadayaw;ti rekordtipanaggatang,tinaselioanarekordkentisilulukat arekord,kenkastametamindagitiumunaarekorda

nakaisuratantiaminatransaksiontikalinteganti pannakayanak,alaem.

58Ketiyegmoidakadakamiditoy,tapnomaammuanmi manipudkadakuadaaminasasaoniEsaukendagiti annaknaalallakingainsaodaitangaaldaw.

59KetdimngegniNeftaliititimekniJoseketnagdardaras ketnagtarayasimmang-atidiayEgipto,ketnalaglag-anti pannagnaniNeftalingemitiasinomankadagitiugsanga addaitilet-ang,tamapankadagitiapittimaisadina rumekenida

60KetidinakitaniEsauanapannangalaniNeftali kadagitikasuratan,isukendagitiannaknapinapigsadati panangsarangetdaitikueba,ketniEsaukentiamina tattaonatimmakderdaamaibusorkenJosekendagiti kakabsatnatapnomakigubat

61KetaminngaannakniJacobkendagititattaotiEgipto nakirangetdakenEsaukendagititattaona,ketdagitiannak niEsaukendagititattaonanaparmekdaitisanguananti annakniJacob,kettiannakniJacobpinapataydaitiilini Esauitiuppatapuloalallaki

62KetniCusimngaanakniDan,ngaanakniJacob,adda itidaydiatiempoakaduanadagitiannakniJacob,ngem agarupsangagasutakasikotikaadayonamanipuditilugar apaggugubatan,tanagtalinaedakaduanadagitiannakni JacobitiasidegtibangkagniJacobtapnobantayannadayta.

63KetniCushimketumelkentuleng,kaskasdia maawatannatitimektipanagkigtotkadagititattao

64Ketsinaludsodna,akunkunana,Apayadiyoitabon dagitinatay,ketaniadaytoydakkelapanagkigtot?ket sinungbatandakenkuanadagitibalikasniEsaukendagiti annakna;ketnagtarayanapankenEsauititengngatigubat, ketpinataynaniEsaubabaentikampilan,ketpinutednati ulona,kettimmakderdaytaitiadayo,ketnatumbaniEsau ititengngadagititattaoitigubat.

65KetidiinaramidniCushimdaytoyabanagdagitiannak niJacobinabakdadagitiannakniEsau,kettiannakni JacobintabondatiamadaaniJacobbabaentipuersaiti rukib,ketnakitadagitiannakniEsau

66KetnaitabonniJacobidiayHebron,itirukibtiMacpela aginatangniAbrahamkadagitiannacniHetapangtagikua itilugarapagitaneman,ketnaitabonitinanginaunaya kawes

67Ketawantiarianangtedkenkuanaitikastaadayawa kasitiintedniJoseitiamanaidiipapatayna,taintabonna isunabuyogentidakkeladayawakasitipannakaitabon dagitiari.

68KetniJosekendagitikakabsatnainaramiddati panagleddaangitipitongaaldawparaitiamada.

KAPITULO57

1KetkalpasandaytoyanakigubatdagitiannakniEsau kadagitiannakniJacob,ketnakirangetdagitiannakni EsaukadagitiannakniJacobidiayHebron,ketniEsauket nakaiddapaylaenganatay,ketsaananaitabon 2Ketnadagsentigubatitinagbaetanda,ketnaparmek dagitiannakniEsauitisanguanantiannakniJacob,ket dagitiannakniJacobpinapataydatiwalopuloalallaki kadagitiannakniEsau,ketawanuraymaysaanatay kadagititattaotiannakniJacob;kettiimaniJoseti nangparmekkadagitiaminatattaotiannacniEsau,ket

innalananiZefo,ngaanakniElifaz,ngaanakniEsau,ken tilimapulokadagititattaonaakautibo,ketbinaludnaida kadagitikawaralandok,ketintednaidaitiimadagiti adipennatapnoiyegnaidaidiayEgipto.

3KetnaaramidngaidinatiliwdagitiannakniJacoba kautiboniZefokendagititattaona,amindagidiaynabati nagbutengdaunayitibiagdamanipuditibalayniEsau,di lakettamatiliwdametabalud,ketnagtalawdaamina kaduaniElifazngaanakniEsaukendagititattaona, agramantibangkayniEsau,ketnapandaitidalandanga agturongitiBantaySeir

4KetdimtengdaitiBantaySeirketintabondaniEsauidiay Seir,ngemsaandaanaitugottiulonaidiaySeir,tanaitabon daytaitidaytaalugaranakaigapuantigubatidiayHebron

5KetnapasamakngaidinagtalawdagitiannakniEsau manipuditisangotiannakniJacob,kinamatidadagiti annakniJacobaginggaitibeddengtiSeir,ngemsaandaa pinatayuraymaysaataomanipudititengngadaidi kinamatdaida,tatibangkayniEsaungainawitdati nangpukawitipannakariroda,isuanagtalawdakettiannak niJacobnagsublidamanipudkadakuadaketsimmang-atda itilugarayandagitikakabsatdaHebron,ketnagtalinaedda sadiayitidaytangaaldaw,kenitisumaganadngaaldaw aginggaanaginanadamanipuditigubat

6Ketnapasamakitimaikatlongaaldawinummongdaamin ngaannakniSeiraHoreo,ketinummongdaamindagiti annaktidaya,tiaduatattaoakasitidarattibaybay,ket napandaketsimmalogdaidiayEgiptotapnomakigubatken niJosekendagitikakabsatna,tapnoisalakandadagiti kakabsatda

7NangngegniJosekentiaminngaannakniJacoba nakigubatkadakuadatiannakniEsaukendagitiannakti dayatapnoisalakandadagitikakabsatda

8KetniJosekendagitikakabsatnakendagitinabilega lallakitiEgiptonapandaketnakirangetdaitisiudadti Rameses,ketniJosekendagitikakabsatnainaramiddati nakaroadanogkadagitiannakniEsaukendagitiannakti daya

9Ketpinapataydacadacuadatiinnemagasutaribua lallaki,ketpinataydacadagitiaminanabilegalallaki cadagitiannacniSeiraHoreo;sumagmamanolaengti nabatikadakuada,ketpinataydamettiaduunaykadagiti annaktidaya,kenkadagitiannakniEsau;ketniElifaznga anakniEsau,kendagitiannaktidayanagtalawdaaminiti sangoniJosekendagitikakabsatna

10KetkinamatidaniJosekendagitikakabsatnaaginggaa dimtengdaidiaySuccot,ketpinapataydapaylaeng kadakuadaidiaySuccottallopuloalallaki,ketnaglibas dagitidaddumaketnagtalawdatunggalmaysaitisiudadna

11KetniJosekendagitikakabsatnakendagiti mannakabalinalallakitiEgiptonagsublidamanipud kadakuadabuyogentirag-okenragsaktipuso,ta naparmekdaamindagitikabusorda

12KetniZefongaanakniElifazkendagititattaonaadadipenpaylaengidiayEgiptotiannakniJacob,ket immadutiut-otda

13KetidinagsublitiannakniEsaukentiannakniSeiriti dagada,nakitatiannakniSeiranatnagdaaminitiimati annakniJacob,kendagititattaotiEgipto,gapuitigubatti annakniEsau.

14KettiannacniSeirkinunadacadagitiannacniEsau, Nakitayoketngarudammoyoadaytoyakampoketgapu kadakayo,ketawantiuraymaysaanabilegalalakiwenno maysaanalaingitigubatanabati.

15Itangarudrummuarkayomanipuditidagami, mapankayomanipudkadakamingaagturongitidagati Canaanngaagturongitidagaapagnaedandagidiammayo; apayngataatawidendagitiannakyodagitiepektodagiti annakmikadagitiud-udinangaaldaw?

16KetsaanadimngegdagitiannakniEsaukadagitiannak niSeir,ketimpagarupdagitiannakniSeiramakigubat kadakuada

17KetdagitiannakniEsaunangibaondaasililimedkenni AngeasngaaritiAfrica,isumetlaengniDinhaba,a kunkunada

18Ibaonmokadakamitisumagmamanokadagititaomket bay-amngaumaydakadakami,ketmakigubatkamia sangsangkamaysakadagitiannakniSeiraHorio,ta inkeddengdatimakirangetkadakamitapno papanawennakamiitidaga

19InaramidniAngeasngaaritiDinhaba,takadagidinga aldawnakigayyemkadagitiannakniEsau,ketnangibaon niAngeasitilimagasutamaingelamagmagnakadagiti annakniEsau,kenwalogasutakabalyero

20KetdagitiannacniSeirnangibaondacadagitiannacti dayakencadagitiannactiMidian,akunkunada,Nakitayo tiinaramidcadacamidagitiannacniEsau,agapu cadacuadagistaynadadaelcamiamin,iti pannakidangadangdacadagitiannacniJacob

21Itangarudumaykakadakamikettulongannakami,ket makirangetkamikadakuadaasangsangkamaysa,ket papanawenmiidamanipuditidagaketmaibaleskamiiti gapuanandagitikakabsatmianataygapukadakuadaiti pannakidangadangdakadagitikakabsatdangaannakni Jacob

22Ketaminngaannaktidayadimngegdacadagitiannacti Seir,ketimmaydacadacuadaitiagarupwalogasutalallaki ngaaddaanitinacampilan,ketdagitiannacniEsau nakirangetdacadagitiannactiSeiritidaydiatiempoidiay let-angtiParan.

23KetdagitiannakniSeirinabakdaidintiannakniEsau, ketdagitiannakniSeirpinapataydaitidaytangaaldaw dagitiannakniEsauitidaytaagubatitiagarupduagasuta lallakikadagititattaoniAngeasngaaritiDinhaba

24Ketitimaikaduangaaldawimmaymanendagitiannac niEsautapnomakigubatitimaikaduaadaraskadagiti annacniSeir,kettigubatnagdakescadagitiannacniEsau itidaytoymaikaduaagundaway,ketnariribukunayida gapucadagitiannacniSeir

25KetidinakitadagitiannakniEsauanabilbilegdagiti annakniSeirngemkadakuada,timmaliawti sumagmamanoalallakikadagitiannakniEsauket tinulongandadagitikabusordangaannakniSeir

26KetnataypaydagititattaoitiannacniEsauiti maikaduaagubatlimapuloketwaloalallakikadagiti tattaoidiayAngeasngaaritiDinhaba

27Ketitimaikatlongaaldaw,nangngegdagitiannacni Esauatisumagmamanoakakabsatdatisimmullikud kadakuadatapnomakigubatkadakuadaitimaikaduaa gubat;ketnagladingitdagitiannacniEsauidinangngegda daytoyabanag

28Ketkinunada,Aniatiaramidentayokadagiti kakabsattayoatimmallikudkadatayoatumulongkadagiti annakniSeirakabusortayo?ketdagitiannakniEsau nangibaondamanenkenniAngeasngaaritiDinhaba,a kunkunada.

29Mangibaonkayomanenkadakamikadagitidaddumaa lallakitapnomakigubatkamikadakuadakadagitiannakti Seir,tanaminduadananadagdagsenngemdakami.

30KetniAngeasnangibaonmanenkadagitiannakniEsau itiagarupinnemagasutamaingelalallaki,ketimmaydaa tumulongkadagitiannakniEsau

31Ketitilas-udtisangapulongaaldaw,nakigubatmanen dagitiannakniEsaukadagitiannakniSeiridiaylet-angti Paran,ketnakarounaytigubatkadagitiannakniSeir,ket dagitiannakniEsaunaparmekdaitidaytoyatiempo kadagitiannakniSeir,ketdagitiannakniSeirnaparmekda itisangoanandagitiannakniEsau,ketdagitiannakniEsau pinapataydakadakuadatiagarupduaribualallaki

32Ketnatayamindagitimannakabalinalallakikadagiti annactiSeiritidaytoyagubat,ketnabatilaengdagiti ubbingdangaannakdaanabatikadagitisiudadda

33KettiaminaMidiankendagitiannaktidayainyawatda tibagbagidangaagtalawmanipuditigubat,ket pinanawandadagitiannaktiSeirketnagtalawdaidi nakitadaanakarotigubatkadakuada,ketdagitiannakni Esaukinamatdaaminngaannaktidayaaginggaa nakadanondaitidagada

34KetdagitiannacniEsaupinapataydapaycadacuadati agarupduagasutketlimapuloalallakikenmanipud cadagititattaotiannacniEsaunatnagdaitidaytaagubat agaruptallopuloalallaki,ngemdaytoyadakesdimteng cadacuadababaenticacabsatdaatimmallikudcadacuada tapnotumulongcadagitiannacniSeiraHoreo,ketdagiti annacniEsaunangngegdamanentidakesngaaramid dagiticacabsatda,ketnagleddaangdamanengapuiti daytoyabanag

35Ketnaaramidakalpasantigubat,nagsublidagitiannac niEsauketnagawiddaidiaySeir,ketpinataydagitiannac niEsaudagidiaynagtalinaeditidagadagitiannacniSeir; pinapataydametdagitiassawadakenbabassit,awanti imbatidaakararuaasibibiagmalaksiditilimapulonga agtutuboalallakikenbabbaiapinalubosandangaagbiag, ketsaanidaapinataydagitiannakniEsau,ketdagiti lallakinagbalindangaadipenda,kendagitibabbalasitang ngainnaladangaassawa

36NagnaeddagitiannakniEsauidiaySeiritilugardagiti annakniSeir,kettinawiddatidagadakettinagikuada

37KetdagitiannakniEsauinnaladatiaminasanikuaiti dagakadagitiannakniSeir,kastametdagitiarbanda,dagiti bakadakendagitisanikuada,kenaminakukuadagiti annakniSeir,innaladagitiannakniEsau,ketdagitiannak niEsaunagnaeddaidiaySeiritilugardagitiannakniSeir aginggaitangaaldaw,ketdagitiannakniEsaubiningayda tidagakadagitilimangaannakniEsau,sigunkadagiti pamiliada

38Ketnaaramidkadagidingaal-aldaw,inkeddengdagiti annakniEsautimangkoronaitiarikadakuadaitidagaa tinagikuadaKetkinunadaititunggalmaysa,Saanakasta, taisuntotiarikadatayoitidagatayo,ketaddatayoiti sidongtipammagbaganaketmakirangetkadagitigubattayo, maibusorkadagitikabusortayo,ketinaramiddadayta

39KetamindagitiannakniEsaunagsapatada,a kunkunada,Awantotiasinomankadagitikakabsatdanga agturaykadakuada,nodiketmaysaaganggannaetataoa saananagtaudkadagitikakabsatda,tatikararuadagiti aminngaannakniEsaunapaittitunggalmaysamaibusor itianakna,kabsatnakengayyemna,gapuitikinadakesa sinuportarandakadagitikakabsatdaidinakirangetda kadagitiannakniSeir.

40Gapuna,nagsapatadagitiannakniEsau,akunkunada, Manipuditidaytangaaldaw,saandaakayattiagpiliitiari manipudkadagitikakabsatda,nodiketmaysamanipuditi ganggannaetadagaaginggaita

41Addasadiaytimaysaalalakianagtaudkadagititattao niAngeasngaaritiDinhaba;tinagannaketBelangaanak niBeor,amaysaamaingelunayatao,napintasken napintaskenmasiribitiaminasirib,kenmaysaataonga addaanitipannakaawatkenbalakad;ketawankadagititao niAngeasakaskenkuana

42KetaminngaannakniEsauinnaladaketpinulotanda isunaketkinoronadaisunaakasmaysangaari,ket nagruknoydakenkuana,ketkinunadakenkuana,Agbiag komatiari,agbiagkomatiari.

43Ketinwarasdatipanid,ketinyegdakenkuanatitunggal maysakadagitiaritosabalitokkenpirakwennosingsing wennopulseras,ketpinabaknangdaunayitipirakken balitok,kadagitibatongaonixkenbdellium,ket inaramiddakenkuanaanaarianatrono,ketnangikabildaiti naarianakoronaitiulona,ketnangibangondaitipalasio parakenkuanaketnagnaedsadiay,ketnagbalinngaari aminngaannakniEsau

44KetinnaladagititattaotiAngeastitangdana pakigubatdakadagitiannakniEsau,ketnapandaket nagsublidaitidaytaatiempoitiapodaidiayDinhaba

45KetnagturayniBelakadagitiannacniEsauititallopulo atawen,ketdagitiannacniEsaunagnaeddaitidagaimbes adagitiannacniSeir,ketnagnaeddaasitatalgeditilugarda aginggaitangaaldaw.

KAPITULO58

1Ketnaaramiditimaika-tallopulo-ket-duaatawena simmang-atdagitiIsraelitaidiayEgipto,ngaiti maikapitopuloketmaysaatawentipanagbiagniJose,iti daytaatawennatayniFaraonngaaritiEgipto,ketni Magronngaanaknanagturayakasukatna

2KetbinilinniFaraonniJosesakbaytiipapataynanga agbalinngaamaitianakna,niMagron,kenniMagronket masapulngaaddaitisidongtipanangaywanniJosekeniti sidongtipammagbagana

3KetimmanamongtiinterongaEgiptoitidaytoyabanag aniJosetiagbalinngaarikadakuada,taaminngaEgipcio inayatdaniJosekenniJoseaginggaita,nilaengMagron ngaanakniFaraontinagtugaw,titrononiamana,ket nagbalinngaarikadagidingaaldawakasukatniamana 4UppatapuloketmaysatitawenniMagronidinangrugi ngaagturay,ketuppatapuloatawenanagturayidiay Egipto,kettiinterongaEgiptoinawagannatinaganna Faraonitinaganniamana,kaskaugaliandangaaramiden idiayEgiptoititunggalaringaagturaykadakuada

5KetnaaramididianiFaraonnagturayakasukatniamana, inkabilnadagitilintegtiEgiptokenaminngaaramidti panagturayitiimaniJose,kasimbilinniamana

6KetniJosenagbalinngaariitiEgipto,taisuti nangimatonitiinterongaEgipto,kettiinterongaEgipto addaitisidongtipanangaywannakenitisidongti pammagbagana,tatiinterongaEgiptonagduyoskenJose kalpasantiipapatayniFaraon,ketinayatdaunaytapno agturaykadakuada

7Ngemaddasumagmamanoatattaoititengngada,asaana nagustuankenkuana,akunkunada,Awantiganggannaet ngaagturaykadatayo;kaskasdiatiinteroagobiernoti EgiptoketnaitedkadagidingaaldawkenJose,kalpasanti ipapatayniFaraon,ngaisutiregulador,ngaar-aramidenna tikayatnaitiinteroadagangaawantimakibiang

8KettiinterongaEgiptoaddaitisidongtipanangaywan niJose,ketnakigubatniJosekadagitiaminakabusornaiti aglawlawna,ketpinarmeknaida;kastamettiaminadaga kenaminaFilisteo,aginggaitibeddengtiCanaan, pinarukmaniJose,ketaddadaaminitibabaenti pannakabalinnaketnangteddaititinawenabuiskenni Jose.

9KetniFaraonngaaritiEgiptonagtugawititrononaa kasukatniamana,ngemisuketaddaitisidongti panangtengngelkenpanangbalakadniJose,kasididamo itisidongtipanangtengngelniamana

10SaanmetanagturaynodilaengitidagatiEgipto, babaentipammagbaganiJose,nodiketnagturayniJose itiinteroapagilianitidaytaatiempo,manipudEgipto aginggaitidakkelakarayanPerat

11KetnaballiginiJoseitiaminadalanna,ketkaduanati Apo,ketintedtiApokenniJoseitikanayonanasirib,ken dayaw,kendayag,kenayatkenkuanaitipusodagiti Egipciokenitiinteroadaga,ketnagturayniJoseitiintero apagilianitiuppatapuloatawen

12KetamindagitipagiliandagitiFilisteokenCanaanken Sidon,kenitibangirtiJordan,nangiyegdakadagitisagut kenJoseitiaminngaal-aldawna,kettienteroapagilian addaitiimaniJose,ketnangiyegdakenkuanaititinawena buiskasnaibilin,tanakirangetniJosekadagitiamina kabusornaitiaglawlawnaketpinarmeknaida,kettiintero apagilianaddaitiimaniJose,ketsitatalgedanagtugawni JoseititrononaEgipto.

13Ketkastametamindagitikabsatnaalallakingaannak niJacobnagnaeddaanatalgeditidaga,aminngaaldawni Jose,ketnabungadakenimmadudaitinalabesitidaga,ket nagserbidaitiApoitiaminngaaldawda,kasimbilin kadakuadatiamadaaniJacob.

14Ketnaaramiditingudotiadungaaldawkentawen,idi agnanaeddagitiannakniEsauasiuulimekitidagadaa kaduadaniBelangaarida,adagitiannacniEsau nagbungadakenimmadudaitidaga,ketinkeddengdati mapanmakigubatkadagitiannakniJacobkentiinteronga Egipto,kenisalakantikabsatdaaniZefo,ngaanakni Elifaz,kendagititattaona,taaddadapaylaengkadagidi ngaaldawngaadipenniJose

15KetdagitiannacniEsaunangibaondacadagitiaminnga annaktidaya,ketnakikappiadacadacuada,ketaminnga annaktidayaimmaydacadacuadatapnomakigubat cadagitiannacniEsauidiayEgipto.

16KetimmaymetkadakuadakadagititaoniAngeas,nga aritiDinhaba,ketnangibaondametkadagitiannakni Ismaelketimmaydametkadakuada

17Ketamindagitoyatattaonaguummongdaketimmayda idiaySeirtapnotulongandadagitiannacniEsauiti pannakigubatda,ketdaytoyapakarsoketdakkelunayken nadagsenkadagititattao,ngaaduakasitidarattibaybay, agarupwalogasutaribualallaki,infanteriakenkabalyero, ketamindagitoyabuyotsimmalogdaidiayEgiptotapno makigubatdakadagitiannakniJacob,ketnagkampodaiti asidegtiRameses

18KetnapanniJoseakaduanadagitikakabsatnaa kaduanadagitimannakabalinalallakitiEgipto,agarup innemagasutalallaki,ketnakirangetdakadakuadaitidaga tiRameses;ketdagitiannacniJacobitidaydiatiempo nakirangetdamanencadagitiannacniEsau,iti maikalimapuloatawenasimmalogdagitiannacniJacob idiayEgipto,ngaisutimaikatallopuloatawenti panagturayniBelakadagitiannacniEsauidiaySeir.

19KetintedtiApodagitiaminanabilegalallakiniEsau kendagitiannaktidayaitiimaniJosekendagiti kakabsatna,ketdagititattaotiannakniEsaukendagiti annaktidayanaparmekdaitisangoananniJose

20KetkadagititattaoniEsaukendagitiannactidayaa napapatay,addaduagasutaribualallakiitisanguananti annakniJacob,kettiaridaaniBelangaanakniBeorket nakikuyogkadakuadaitigubat,ketidinakitadagitiannak niEsauatiaridaketnatnagitigubatketnatayen,nakapuy dagitiimadaitigubat

21KetniJosekendagitikakabsatnakentiinteronga Egiptoketmangsapsaplitpaylaengkadagititattaoitibalay niEsau,ketamindagititattaoniEsaunagbutengda kadagitiannakniJacobketnagtalawdamanipuditi sanguananda.

22KetniJosekendagitikakabsatnakentiinteronga Egiptokinamatdaidaitimaysangaaldawapanagdaliasat, ketpinapataydapaymanipudkadakuadatiagaruptallo gasutalallaki,ngaintultuloydaakinabilidaitidalan;ket kalpasannanagsublidamanipudkadakuada

23KetniJosekendagitiaminakakabsatnanagsublida idiayEgipto,awantiuraymaysaalalakiakurang kadakuada,nodiketkadagitiEgipcionataytisangapulo ketduaalallaki.

24KetidinagsubliniJoseidiayEgiptoimbilinnakenni Zefokendagititattaonaamaigalutdapay,ketingalutdaida kadagitilandokketpinadakkeldatiladingitda.

25KetamindagititattaotiannakniEsau,kendagitiannak tidaya,nagsublidaamabainititunggalmaysaitisiudadna, taamindagitimannakabalinalallakiakaduadaketnatnag itigubat

26KetidinakitadagitiannacniEsauanataytiaridaiti gubatnagdardarasdaketinnaladatimaysaataomanipud kadagititattaotiannactidaya;tinagannaketJobabnga anakniZarac,manipuditidagatiBotzra,ketpinagturayda ngaarikadakuadaimbesaniBelangaarida

27NagtugawniJobabititrononiBelakasariakasukatna, ketnagturayniJobabidiayEdomkadagitiaminngaannak niEsauitisangapuloatawen,ketsaanenanapandagiti annakniEsauamakigubatkadagitiannakniJacob manipuditidaytangaaldaw,taammodagitiannakniEsau

tikinaturedtiannakniJacob,ketnagbutengdaunay kadakuada.

28Ngemmanipuditidaytangaaldaw,ginuradagitiannak niEsaudagitiannakniJacob,ketnapigsaunaytiguraken panagbubusoritinagbaetandaitiaminngaaldaw,agingga ita

29Ketnaaramidkalpasandaytoy,itingudotisangapuloa tawen,natayniJobab,ngaanakniZarac,manipudBotzra, ketinnaladagitiannakniEsautimaysaataongaagnagan Cusam,manipuditidagatiTeman,ketisuinaramiddanga arikadakuadaimbesaniJobab,ketniCusamnagturay idiayEdomkadagitiaminngaannakniEsauitiduapuloa tawen.

30KetniJose,ngaaritiEgipto,kendagitikakabsatna,ken aminngaannactiIsraelnagnaeddaasitatalgedidiay Egiptokadagidingaaldaw,agramanaminngaannakni Josekendagitikakabsatna,ngaawantilappedwenno dakesngaaksidentekettidagatiEgiptoitidaytaatiempo naginanamanipuditigubatidikaaldawanniJoseken dagitikakabsatna

KAPITULO59

1KetdagitoytinagandagitiannactiIsraelngaagnanaed idiayEgipto,ngaimmayakaduaniJacob,amindagiti annakniJacobimmaydaidiayEgipto,tunggalmaysakenti sangakabbalayanna

2DagitiannakniLeaketdaRuben,Simeon,Levi,Juda, IsacarkenZabulon,kenniDinaakabsatda

3KettiannakniRaquelisudaJosekenBenjamin

4KettiannakniZilpangaadipenniLea,daGadkenAser.

5KettiannakniBilha,tiadipenniRaquel,isudaDanken Neftali

6Ketdagitoydagitikaputotandaanaipasngaykadakuada itidagatiCanaan,sakbayngaimmaydaidiayEgiptoa kaduadaniJacobngaamada

7DagitiannakniRubenketdaCanoc,Palu,Ketzronken Carmi

8KettiannakniSimeonisudadaJemuel,Jamin,Ohad, Jaquin,ZocarkenSaul,ngaanaktiCanaanitaababai.

9KettiannakniLeviisudadaGerson,KehatkenMerari, kentikabsatdaababaianiJocabed,anayanakkadakuada idisimmalogdaidiayEgipto.

10KettiannakniJudaisudadaEr,Onan,Sela,Perezken Zarac

11KetnataydaErkenOnanitidagatiCanaan;ketti annakniPerezisudadaKezronkenCamul

12KettiannakniIsacarisudaTola,Puva,Jobken Somron

13KettiannakniZabulonisudadaSered,ElonkenJacleel, kentianakniDanisuniCusim

14KettiannakniNeftaliisudadaJaczeel,Guni,Jetzerken Silam

15KettiannakniGadisudadaZiphion,Chaggi,Suni, Ezbon,Eri,ArodikenAreli

16KetdagitiannakniAserisudadaJimna,Jisva,Jisvi, BeriakentikabsatdaababaianiSerac;ketdagitiannaca lallakiniBeriasdaKeberkenMalkiel

17KettiannakniBenjaminisudadaBela,Beker,Asbel, Gera,Naaman,Aki,Ros,Mupim,KupimkenOrd.

18KettiannakniJose,anayanakkenkuanaidiayEgipto, isudaManaseskenEfraim.

19Ketamindagitikararuaarimmuarmanipudkadagiti lomoniJacob,pitopuloakararua;dagitoyisudadagiti immayakaduaniJacobngaamadaidiayEgiptotapno agnaeddasadiay:ketniJosekenaminakakabsatna nagnaeddaasitatalgedidiayEgipto,ketnangandaiti kasayaatantiEgiptoitiaminngaal-aldawtipanagbiagni Jose

20NagnaedniJoseitidagatiEgiptoitisiamapuloket talloatawen,ketnagturayniJoseitiinterongaEgiptoiti walopuloatawen

21KetidiasidegenamataydagitialdawniJose,imbaonna ketinayabannadagitikakabsatnakentiamina sangakabbalayanniamana,ketnagtitipondaaminket nagtugawdaitisanguananna.

22KetkinunaniJosekadagitikakabsatnakenitiinteroa sangakabbalayanniamana,Adtoymatayak,ketsiguradoa sarungkarannakaytotiDiosketipangatonakaymanipuditi daytoyadagaaginggaitidagangainsapatanakadagiti ammayongaitedkadakuada

23KetintonsarungkarannakatiDiostapno ipangatonakayomanipudditoyitidagadagitiammayo, kalpasannaiyegnadagititulangkomanipudditoy

24PinagsapataniJosedagitiannaktiIsraelgapuitibin-ida asumarunokadakuada,akunkunana,“Siguradoa sarungkarannakatiDiosketikuyogmodagititultulangko manipudditoy.”

25KetnapasamakkalpasandaytoyanatayniJoseitidayta atawen,timaikapitopuloketmaysaatawenasimmalog dagitiIsraelitaidiayEgipto.

26KetniJoseagtawenidiitisangagasutketsangapuloidi natayidiaydagatiEgipto,kettimmakderamindagiti kakabsatnakenaminngaadipennaketimbalsamodani Jose,kasitinakaugalianda,ketdagitikakabsatnakenti interongaEgiptonagdung-awdakenkuanaitipitopulonga aldaw.

27KetinkabildaniJoseitilungonanapnokadagitirekado kenaminakitatibangbanglo,ketintabondaitiigidti karayan,ngaisuniSihor,kendagitiannaknaalallakiken aminakakabsatna,kettiinteroasangakabbalayanni amanainaramiddatipitongaaldawapanagleddaang maipaaykenkuana.

28KetnapasamakkalpasantiipapatayniJose,amindagiti Egipcionangrugidakadagidingaaldawngaagturay kadagitiannaktiIsrael,ketniFaraon,ngaaritiEgipto,a nagturayakasukatniamana,innalanaamindagitilintegti EgiptoketindauluannatiinteroagobiernotiEgiptoiti sidongtipammagbagana,ketnagturayasitatalgedkadagiti tattaona

KAPITULO60

1Ketididimtengtitawen,idimaikapitopuloketduaa tawenmanipuditipanagbabadagitiIsraelitaidiayEgipto, kalpasantiipapatayniJose,niSofo,ngaanakniElifaz, ngaanakniEsau,nagtalawmanipudEgipto,isukendagiti tattaona,ketpimmanawda

2KetdimtengidiayAfrica,ngaisutiDinhaba,kenni AngeasngaaritiAfrica,ketinawatidaniAngeasbuyogen

tidakkeladayaw,ketpinagbalinnaniZefoakapitanti buyotna.

3KetniZefonakasarakitipaboritiimatangniAngeasken itiimatangdagitiilina,ketniZefoketkapitantibuyotni AngeasngaaritiAfricaitiadungaaldaw.

4KetniZefoinallukoynaniAngeasngaaritiAfricatapno urnongennatiaminabuyotnatapnomapanmakigubat kadagitiEgipcio,kenkadagitiannakniJacob,kentapno ibalesnakadakuadatigapuanandagitikakabsatna 5NgemsaanadimngegniAngeaskenniZefoa mangaramiditidaytoyabanag,taammoniAngeastipigsa dagitiannakniJacob,kennoaniatiinaramiddaitibuyotna itipannakigubatdakadagitiannakniEsau.

6NaindaklanunayniZefokadagidingaaldawitiimatang niAngeaskenitiimatangtiaminngailina,ketkanayon ngainallukoynaidaamakigubatitiEgipto,ngemsaandaa kayat

7KetnapasamakkadagidingaaldawaddaitidagatiKitim timaysaalalakiitisiudadtiPuzimna,atinagannaketUzu, ketnagbalinadidiosendagitiannakniKittim,ketnatayti lalakiketawantianaknaalalaki,maysalaengngaanaka babaiatinagannaketJania.

8Kettibalasangnapintasunay,napintaskennasaririt, awantinakitaakaskenkuanagapuitikinapintasken kinasiribitiinteroadaga.

9KetdagititattaoniAngeasngaaritiAfricanakitada isunaketimmaydaketindaydayawdakenkuana,ketni AngeasnangibaonkadagitiannacniKitim,ketkiniddawna ngaalaennaisunaakasasawa,ketimmanamongdagiti tattaotiKittimngaitedkenkuanakasasawa

10KetidirumrummuardagitimensaheroniAngeas manipuditidagatiKittimtapnoagdaliasatda,adtoyimmay dagitimensaheroniTurnusngaaritiBibentuidiayKittim, taimbaonmetniTurnusngaaritiBibentudagiti mensaheronaadumawatkenniJaniaparakenkuana,tapno mangalaitibaginakasasawa,taaminatattaona indaydayawdametkenkuana,gapunaimbaonnaamin dagitiadipennangaagpaaykenkuanakaniana

11KetimmaydagitiadipenniTurnoidiayKitim,ket kiniddawdaniJania,amaipankenTurnongaaridakas asawa

12KetdagititattaotiKittimkinunadacadacuada,Dimi mabalinngaitedisuna,agsipudtatinarigagayanniAngeas ngaaritiAfricangaalaennakencuanaakasasawasakbay ngaimmaykayo,ketitedmikenkuana,ketitangarud saanmiamaaramiddaytoyabanagtapnomaipaidamni AngeasitibalasangtapnomaitedkenTurnus 13TamabutengkamiunaykenAngeasamangannoumay makigubatkadakamiketdadaelennakami,ketsaannakami amaisalakanniTurnongaapoyomanipuditiimana

14KetidinangngegdagitimensaheroniTurnotiamina sasaodagitiannakniKitim,nagsublidaitiapodaket imbagadakenkuanatiaminasasaodagitiannakniKitim 15KetnangipatuloddagitiannacniKitimiti pakalaglagipankenniAngeas,akunkunada,Adtoy, pinaayabanniTurnoniJaniatapnoalaennaisunakas asawa,ketkastoytiinsungbatmikenkuana;ket nangngegmingainurnongnatisibubukelabuyotnaa mapanmakigubatkenka,ketpanggepnatilumabasiti dalantiSarduniatapnomakirangetitikabsatmoaniLucus, ketkalpasandaytaumaytomakirangetkenka

16KetnangngegniAngeasdagitibalikasdagitiannacni Kitimngaimpatuloddakenkuanaitirekord,ketnagraniag tipungtotnakettimmakderketinummongnatisibubukela buyotnaketdimtengkadagitiislatibaybay,tidalannga agturongitiSardunia,itikabsatnaaniLucusngaariti Sardunia

17KetniNiblos,ngaanakniLucus,nangngegnanga umaynimanongnangaAngeas,ketrimmuartapno sabtennaakaduanatinadagsenabuyot,ketinagkanken inarakupna,ketkinunaniNibloskenniAngeas,Inton dumawatkakenniamakkalpasantipagimbaganna,no kaanoakumuyogakkenkaamakigubatkenniTurnus, kiddawemkenkuanangaaramidennakakapitantibuyotna, ketinaramidniAngeaskasta,ketimmayitikabsatnakenti kabsatnangaimmaysinabatkenkuana,ketdinamagna kenkuanakalpasantipagimbaganna.

18KetkiniddawniAngeasitikabsatnaaniLucus kalpasantipagimbaganna,kenpagbalinennatianaknaani Niblosakapitantibuyotna,ketinaramidniLucustikasta, kettimmakderdaAngeaskentikabsatnaaniLucusket napandangaagturongkenTurnustapnomakigubat,ket addakaduadatidakkelabuyotkennadagsenngaili.

19Ketimmayisunakadagitibarko,ketdimtengdaiti probinsiatiAstoras,ketadtoyimmayniTurnusnga agturongkadakuada,tanapanidiaySardunia,ket pinanggepnaadadaelendaytoyketkalpasannalumasat manipudsadiayngaagturongidiayAngeastapno makigubatkenkuana.

20KetniAngeaskenLucusakabsatnasinabatdaniTurno idiaygingettiCanopia,ketnapigsakennabilegtigubatiti nagbaetandaitidaytaalugar.

21KetnakarotigubatkenniLucusngaaritiSardunia,ket nataytiaminabuyotna,ketnataymetniNiblosnga anaknaitidaytaagubat.

22KetnimanongnaaniAngeasbinilinnadagitiadipenna ketnangaramiddaitibalitokalungonparakenniNiblos ketinkabildaitidayta,ketnakigubatmanenniAngeasken niTurnus,ketnapigpigsaniAngeasngemisu,ket pinatayna,ketkinabilnaamindagititattaonababaenti tademtikampilan,ketniAngeasinibalesnatikasoni Niblosngaanaknikabsatnakentigapuanantiarmadana kabsataLucus

23KetidinatayniTurno,kimmapuydagitiimadagidiay nakalasatitigubat,ketnagtalawdamanipuditisangoda AngeaskenLucusakabsatna

24KetkinamatidaniAngeaskentikabsatnaaniLucus aginggaitinangatoadalan,ngaaddaitinagbaetanti AlphanukenRoma,ketpinataydatiinteroabuyotni Turnobabaentitademtikampilan

25KetniLucusngaaritiSarduniabinilinnadagiti adipennaamangaramiddaitilungonagambang,ket ikabildaitidaytatibangkaytianaknaaniNiblos,ket intabondaisunaitidaytaalugar

26Ketnangibangondaitirabawnaitinangatoatorre sadiayitinangatoakalsada,ketinawagandatinagannaiti naganniNiblosaginggaitangaaldaw,ketintabondamet niTurnusngaaritiBibentusadiayitidaytaalugarakadua niNiblos

27KetadtoyitinangatoadalanitinagbaetandaAlphanu kenRomatitanemniNiblosaddaitimaysaabangirkenti

tanemniTurnusitisabali,kenmaysaasementadoa kalsadaitinagbaetandaaginggaitangaaldaw.

28KetidinaitabonniNiblos,nagsubliniLucusngaamana akaduanatibuyotnaitidaganaaSardunia,ketniAngeasa kabsatnangaaritiAfricanapanakaduanadagititattaona itisiudadtiBibentu,ngaisutisiudadtiTurnus

29KetnangngegdagitiagnanaeditiBibentutikinalatakna ketnagbutengdaunaykenkuana,ketrimmuardaasinabat kenkuanabuyogentipanagsangitkenpanagpakaasi,ket dagitiagnanaeditiBibentunagpakaasidaitiAngeasadida papatayenidawennodadaelentisiudadda;ketinaramidna tikasta,taniBibentukadagidingaaldawnaibilangakas maysakadagitisiudaddagitiannakniKittim;ngarud saannaadinadaeltisiudad

30Ngemmanipuditidaytangaaldawmapandagitibuyot tiaritiAfricaidiayKitimtapnosamsamkensamsam,ket tunggalmapanda,kumuyogkadakuadaniZefoakapitanti buyottiAngeas

31KetkalpasandaytoyanagsubliniAngeasakaduanati buyotnaketdimtengdaitisiudadtiPuzimna,ketinnalani AngeasmanipudsadiayniJaniangaanakababainiUzu kasasawaketinyegnaitisiudadnaidiayAfrica.

KAPITULO61

1KetnaaramiditidaytaatiemponiFaraonngaariti Egiptobinilinnadagitiaminngailinaamangaramidda kenkuanaitinatibkerapalasioidiayEgipto.

2KetbinilinnametdagitiannakniJacobatumulong kadagitiEgipcioitipanagbangon,ketdagitiEgipcio nangaramiddaitinapintaskennapintasapalasioa pagnaedantinaarian,ketnagnaeditidaytaketpinabarona tigobiernonaketnagturayasitatalged

3KetnatayniZabulonngaanakniJacobitidaytaatawen, daytatimaikapitopuloketduaatawentipanagbabadagiti IsraelitaidiayEgipto,ketnatayniZabulonngaagtaweniti sangagasutketsangapuloketuppat,ketnaikabilitilungon ketnaitedkadagitiimadagitiannakna

4Ketitimaikapitopulo-ket-limaatawennataytikabsatna aniSimeon,agtawenitisangagasutketduapuloidi ipapatayna,ketnaikabilmetitilungonketnaitedkadagiti imadagitiannakna

5KetniZefongaanakniElifazngaanakniEsau,ti kapitantibuyotniAngeasngaaritiDinhaba,ketinaldaw paylaengamangallukoykenAngeasngaagsaganaiti gubatamakigubatkadagitiannakniJacobidiayEgipto, ketsaanakayatniAngeasngaaramidendaytoyabanag,ta dagitiadipennainsalaysaydakenkuanatiaminabilegti annakniJacob,noaniatiinaramiddakadakuadaiti pannakidangadangdakadagitiannakniJacobEsau

6KetniZefokadagidingaaldaw,inaldawngaallukoyenna niAngeasamakigubatkadagitiannakniJacobkadagidi ngaaldaw

7Ketkalpasantisumagmamanoatiempoimpangagni AngeasdagitibalikasniZefoketimmanamongkenkuanaa makigubatkadagitiannakniJacobidiayEgipto,ket inurnosniAngeastiaminatattaona,maysangailia nagaduakasitidaratngaaddaitiigidtibaybay,ket binukelnatipangngeddengnaamapanidiayEgiptotapno makigubat.

8KetkadagitiadipenniAngeasaddamaysangaagtutubo ngaagtawenitisangapuloketlima,niBalaamngaanakni Beortinagannakentiagtutuboketmasiribunayken maawatannatiartetipanagsalamangka.

9KetniAngeaskinunanakenBalaam:“Pangngaasim, agsalamangkaitipanagsalamangka,tapnomaammuanmi nosiasinotiagballigiitidaytoyagubatngaituloymiita”

10KetimbilinniBalaamngaiyegdakenkuanatiwasa,ket inaramidnamanipuditidaytatikaaspingdagitikaruahe kenkumakabalioamangibagiitibuyotniAngeaskenti buyottiEgipto,ketinkabilnaidaitinasikapanaisaganaa dandanumngaaddakenkuanaparaitidaytaapanggep,ket innalanaitiimanadagitisangadagitikayoamirto,ket inaramidnatikinasikapna,ketpinagtiponnaidaitirabawti danum,ketsadiaynagparangkenkuanaitidanumtiEgipto umaspingkadagitiladawandagitibuyotniAngeasa matnagitisanguanandagitiumaspingaladawandagiti EgipciokendagitiannakniJacob

11KetimbaganiBalaamdaytoykenAngeas,ketni Angeasketnaupayketsaananangarmasitibaginaa sumalogidiayEgiptotapnomakigubat,ketnagtalinaediti siudadna.

12KetidinakitaniZefongaanakniElifazaniAngeasket naupayamapanmakigubatkadagitiEgipcio,niZefo nagtalawmanipudAngeasmanipudAfrica,ketnapanket dimtengidiayKitim

13KetamindagititattaotiKittiminawatdaisunabuyogen tidakkeladayaw,kettinangdanandaisunaamakigubat kadagitigubatdaitiaminngaaldaw,ketnagbalinanalabes tikinabaknangniZefokadagidingaaldaw,ketdagitibuyot tiaritiAfricanagsaknapdapaylaengkadagidingaaldaw, ketdagitiannakniKittimnaguummongdaketnapanda idiayBantayCutiziagapukadagitibuyotniAngeasngaari tiAfrica,ngaumab-abantekadakuada.

14Itimaysangaaldaw,napukawniZefotimaysanga urbonabaka,ketnapannagsapulitidayta,ketnangngegna ngaagngaretngetitiaglawlawtibantay.

15KetnapanniZefoketnakitanaketadtoyaddadakkela rukibitilansadtibantay,ketaddadakkelabatosadiayiti pagserkantirukib,ketbiningayniZefotibatoketimmay itirukibketkinitanaketadtoy,maysaadakkelngaanimal timangal-alun-onitibaka;manipudtengngangaagpangato umaspingititao,ketmanipudtengngangaagpababa umaspingitianimal,kettimmakderniZefoamaibusoriti animalketpinataynababaenkadagitikampilanna

16KetnangngegdagitiagnanaeditiKitimdaytoyabanag, ketnagrag-odaunay,ketkinunada,Aniatiaramidentayoiti daytoyataoanangpapatayitidaytoyngaanimala nangalun-onkadagititarakentayo?

17Ketnaguummongdaamintapnoagkonsagraritimaysa ngaaldawitimakatawenkenkuana,ketpinanaganandaiti Zefoitinaganna,ketnangiyegdakenkuanakadagitidaton ngainumenititinawenitidaytangaaldaw,ketnangiyegda kenkuanakadagitisagut

18ItidaytaatiemponagsakitniJaniangaanakniUzunga asawaniariAngeas,ketnariknaniAngeaskendagiti opisialnatisakitna,ketkinunaniAngeaskadagitimasiriba tattaona,AniatiaramidekkenniJaniakenkasanoa paimbagekitisakitna?Ketdagitimasiribatattaona kinunadakencuana,Agsipudtatiangintipagiliantayosaan

akasitiangintidagatiKitim,kentidanumtayosaanakas itidanumda,gapuitidaytoynagsakittireyna.

19Tababaentipanagbaliwtianginkendanumnagsakit, kenkastametgaputaitipagiliannaininumnalaengti danumngaaggapuidiayPurma,apinadakkeldagiti kapuonannababaenkadagitirangtay

20KetbinilinniAngeasdagitiadipenna,ketinyegda kencuanadagitibangatidandanumtiPurmaakukuati Kitim,kettinimbangdadagitaadandanumitiamina dandanumtidagatiAfrica,ketnasarakandaanalaglag-an dagitaadandanumngemitidandanumtiAfrica

21KetnakitaniAngeasdaytoyabanag,ketbinilinnaamin ngaopisialnangaurnongendadagitiagpukpukanitibatoiti rinibukenpinulloaribu,ketnagpukandaitibatoadi mabilang,ketimmaydagitimanagibangonket nangaramiddaitinapigsaunayarangtay,ketinyallatiwdati ubbogtidanummanipuditidagatiKittimaginggaiti Africa,ketdagitaadandanumketagpaaykenniJaniaa reynakenagpaayitiaminapakaseknanna,ngainumen manipudkenaginggailuto,bugguankenpagdigusaniti dayta,kenkastametasibuganitidaytaaminabukela pakaalaanititaraon,kenaminabungatidaga.

22KetimbilintiaringaiyegdatidagatiKitimkadagiti dadakkelabarko,ketnangiyegdametkadagitibatoa mangbangonitidayta,ketdagitinangibangon nangibangondakadagitipalasioparakenniJaniaareyna, ketnaimbagantireynaitisakitna

23Ketitipanagrikustitawenintultuloydagitibuyotti AfricatiimmayitidagatiKitimtapnoagsamsamakasiti gagangay,ketnangngegniZefongaanakniElifazti damagda,ketnangteditibilinmaipanggepkadakuadaket nakirangetkadakuada,ketnagtalawdaitisanguananna,ket inispalnakadakuadatidagatiKittim

24KetnakitadagitiannacniKitimtikinaturedniZefo,ket inkeddengdagitiannakniKitimketpinagbalindaniZefo ngaarikadakuada,ketnagbalinngaarikadakuada,ket bayattipanagturaynanapandapinarukmadagitiannakni Tubal,kenaminngaislaitiaglawlaw

25KettiaridaaniZefonapanitiulodaketnakigubatdaiti Tubalkendagitiisla,ketpinarukmadaida,ketidi nagsublidamanipuditigubatpinabarodatigobiernonapara kenkuana,ketnangibangondaparakenkuanaitidakkel unayapalasioparaitinaarianapagnaedannakentugawna, kennangaramiddaitidakkelatronoparakenkuana,ketni ZefonagturayitiinteroadagatiKittimkenitidagatiItalia itilimapuloatawen.

KAPITULO62

1Itidaytaatawen,idimaikapitopuloketsiamatawenti panagsalogdagitiIsraelitaidiayEgipto,natayniRuben ngaanakniJacob,idiaydagatiEgipto;Sangagasut duapuloketlimatitawenniRubenidinatay,ketinkabilda itilungon,ketnaitedisunakadagitiimadagitiannakna

2KetitimaikawalopuloatawennataytikabsatnaaniDan; sangagasutketduapulotitawennaidiipapatayna,ket naikabilmetitilungonketnaitedkadagitiimadagiti annakna

3KetitidaytaatawennatayniCusamngaaritiEdom,ket simmarunokenkuananagturayniHadadngaanakniBedad, ititallopuloketlimaatawen;ketitimaikawalopuloket

maysaatawennatayniIsacarngaanakniJacob,idiay Egipto,ketniIsacarketsangagasutduapuloketduati tawennaidiipapatayna,ketisunaikabilitilungonidiay Egipto,ketnaitedkadagitiimadagitiannakna.

4Ketitiwalopulo-ket-duaatawennatayniAsera kabsatna,sangagasutduapulo-ket-tallotitawennaidi ipapatayna,ketnaikabilitilungonidiayEgipto,ketnaited kadagitiimadagitiannakna.

5KetitimaikawalopulokettalloatawennatayniGad, agtawenitisangagasutduapuloketlimaidinatay,ket naikabilitilungonidiayEgipto,ketnaitedkadagitiima dagitiannakna

6Ketnaaramiditimaikawalopuloketuppatatawen,nga isutimaikalimapuloatawentipanagturayniHadad,nga anakniBedad,ngaaritiEdom,ketinummongniHadadti aminngaannakniEsau,ketinsagananatiinteroabuyotna, agarupuppatagasutaribualallaki,ketinturongnati dalannangaagturongitidagatiMoab,ketnapan nakirangetitiMoabkentapnobayadannaidaitibuis kenkuana

7NangngegdagitiannaktiMoabdaytoy,ketnagbutengda unay,ketnangibaondakadagitiannaktiMidiantapno tulongandaidaamakigubatkenHadad,ngaanakniBedad, ngaaritiEdom

8KetdimtengniHadaditidagatiMoab,kettiMoabken dagitiannactiMidianrimmuardaamangsabatkencuana, ketinkabildatibagbagidaitigubatamaibusorkencuanaiti tay-aktiMoab.

9KetnakigubatniHadaditiMoab,ketnatayitiannacti MoabkenitiannactiMidiantiaduanapapatay,agarup duagasutaribualallaki.

10NakarounaytigubatitiMoab,ketidinakitadagiti annaktiMoabanakarotigubat,kimmapuydadagitiimada kettinallikudanda,ketpinanawandadagitiannaktiMidian tapnoituloydatigubat

11KetsaanngaammodagitiannactiMidiantipanggepti Moab,ngempinabilegdatibagbagidaitigubatket nakirangetdakenHadadkentiaminabuyotna,ketamina Midiannatumbadaitisanguananna

12KetniHadadkinabilnatiinteroaMidianitinakaroa panangkabil,ketpinataynaidababaentitademtikampilan, awantinabatikadagitiimmayatumulongitiMoab

13KetidinataydagitiaminngaannaktiMidianitigubat, kennakalibasendagitiannakidiayMoab,pinagbalinni HadadtiinteroaMoabitidaytaatiempoabuiskenkuana, ketnagbalindaitisidongtiimana,ketnangteddaiti tinawenabuiskasnaibilin,ketnagsubliniHadadket nagsubliitidagana.

14Ketitipanagbaliwbaliwtitawen,idinangngegdagiti daddumaatattaotiMidianngaaddaitidagaanatumba dagitiaminakakabsatdaitipannakigubatkenHadad maigapuitiMoab,gaputatimmallikuddagitiannakti MoabitigubatketpinanawandatiMidianamakigubat, kalpasannalimakadagitiprinsipetiMidianti nangikeddengkadagitidaddumaakakabsatdaa nagtalinaeditidagada,amakigubatkenMoabtapno agibalesdatigapuanandagitikakabsatda.

15KetdagitiannactiMidianimbaondacadagitiamina cacabsatdadagitiannactidaya,kenaminacacabsatda, aminngaannacniKeturaimmaydaatumulongitiMidian amakigubatitiMoab

16NangngegdagitiannaktiMoabdaytoyabanag,ket nagbutengdaunaytanaguummongdagitiaminngaannak tidayaamaibusorkadakuadaparaitigubat,ketisudanga annaktiMoabnangibaondaitipakalaglagipanidiaydagati EdomkenHadadngaanakniBedad,akunkunada: 17Umaykayoitakadakamikettulongannakamiket kabilenmitiMidian,tanaguummongdaaminketimmayda abumusorkadakamiakaduadadagitiaminakakabsatda ngaannaktidayaamakigubat,tapnoibalesdatigapuanan tiMidiananatnagitigubat

18KetniHadad,ngaanakniBedad,ngaaritiEdom, rimmuarakaduanatiinteroabuyotnaketnapanitidagati MoabtapnomakigubatitiMidian,kettiMidiankendagiti annaktidayanakirangetdaitiMoabititay-aktiMoab,ket narungsotunaytigubatitinagbaetanda

19KetniHadadkinabilnaamindagitiannaktiMidianken dagitiannaktidayababaentitademtikampilan,ketiti daytaatiempoinispalniHadadtiMoabmanipuditiimati Midian,ketdagidiaynabatiitiMidiankenkadagitiannakti dayanagtalawdaitisanguananniHadadkentibuyotna,ket kinamatidaniHadadaginggaitidagada,ketkinabilnaida itinakarounayapanangpapatay,kettinapapataynatayiti dalan

20KetniHadadinispalnatiMoabmanipuditiimati Midian,taaminngaannaktiMidiannataydaititademti kampilan,ketnagsubliniHadadketnagsubliitidagana

21Ketmanipuditidaytangaaldaw,guraendagitiannacti MidiandagitiannactiMoab,agsipudtanatnagdaitigubat gapukadakuada,ketaddadakkelkennabilega panagbubusoritinagbaetandaitiaminngaal-aldaw

22KetaminanasarakantiMidianitidalantidagatiMoab nadadaeldababaentikampilantiMoab,kenamina nasarakantiMoabitidalantidagatiMidian,nadadaelda babaentikampilantiMidian;kastatiinaramidtiMidian aginggaitiMoabkentiMoabaginggaitiMidianitiadu ngaaldaw

23KetnaaramiditidaydiatiempoanatayniJudanga anakniJacobidiayEgipto,itimaikawalopuloketinnema tawenasimmang-atniJacobidiayEgipto,ketsangagasut duapuloketsiamtitawenniJudaidiipapatayna,ket imbalsamodakeninkabildaitilungon,ketnaitedkadagiti imadagitiannakna

24KetitimaikawalopuloketsiamatawennatayniNeftali, agtawenitisangagasuttallopuloketdua,ketnaikabiliti lungonketnaitedkadagitiimadagitiannakna

25Ketnaaramidngaitimaikasiamapuloketmaysaa tawenasimmalogdagitiIsraelitaidiayEgipto,ngaisuiti maikatallopuloatawentipanagturayniZefongaanakni Elifaz,ngaanakniEsau,itiannakniKitim,dagitiannakti AfricadimtengdakadagitiannakniKitimtapnosamsam idaakasitigagangay,ngemsaandaadimtengkadakuada itilas-uddagitoysangapulokettalloatawen.

26Ketdimtengdakadakuadaitidaytaatawen,ketniZefo ngaanakniElifazrimmuarkadakuadaakaduanati sumagmamanokadagititattaonaketkinabilnaidaa sipapasnek,ketdagitibuyottiAfricanagtalawdamanipud itisangoniZefokendagitinapapatayitisanguananna,ket kinamatidaniZefokendagititattaona,ketintuloydaken kinabildaidaaginggangaasidegdaitiAfrica

27KetniAngeasngaaritiAfricanangngegnatibanagnga inaramidniZefo,ketnapalalotipannakariribukna

kenkuana,ketniAngeasnagbutengkenniZefoitiamin ngaaldaw.

KAPITULO63

1KetitimaikasiamapulokettalloatawennatayniLevi ngaanakniJacobidiayEgipto,ketsangagasuttallopulo ketpitotitawenniLeviidinatay,ketinkabildaitilungon ketnaitedkadagitiimadagitiannakna

2KetnapasamakkalpasantiipapatayniLevi,idinakitati interongaEgiptoanatayendagitiannacniJacoba kakabsatniJose,rinugianamindagitiEgipcioaparigaten dagitiannacniJacob,kenpinapaittibiagdamanipuditi daytangaaldawaginggaitialdawtiipapanawdamanipud Egipto,ketinnaladamanipudkadagitiimadadagitiamina kaubasankentalonngaintedniJosekadakuada,kenamin dagitieleganteabalbalayanakaikabilandagititattaoti Israelnagbiag,kenaminatabatiEgipto,innaladagiti EgipcioaminmanipudkadagitiannakniJacobkadagidi ngaaldaw

3NakarotiimatiinterongaEgiptokadagidingaaldaw maibusorkadagitiannaktiIsrael,ketdagitiEgipcio sinagrapdadagitiIsraelitaaginggaanabannogdagitiannak tiIsraelgapukadagitiEgipcio

4Ketnapasamakkadagidingaaldaw,itisangagasutket maikaduaatawentipanagbabatiIsraelidiayEgipto,natay niFaraonngaaritiEgipto,ketniMelolngaanakna nagturayakasukatna,ketnatayamindagitinabilega lallakitiEgiptokenaminakaputotanamakaam-ammo kenJosekendagitikakabsatna

5Kettimmakdertisabalipayakaputotanakasukatda,a saananakaam-ammokadagitiannakniJacobkenamina naimbagngainaramiddakadakuada,kenaminapigsada idiayEgipto.

6NgarudnangrugitiinterongaEgiptomanipuditidayta ngaaldawamangpapaititibiagdagitiannakniJacob,ken mangparigatkadakuadaitiaminakitatinarigata panagtrabaho,gaputasaandangaam-ammodagiti kapuonandaanangispalkadakuadaidial-aldawtibisin

7KetnaggapumetdaytoyitiApo,parakadagitiannakti Israel,tapnomagunggonaandaitimaudingaal-aldawda, tapnomaam-ammoamindagitiannaktiIsraeltiApoa Diosda.

8Kettapnomaammuandagitipagilasinankennabilega datdatlagngaaramidentiApoidiayEgiptogapukadagiti tattaonangaIsrael,tapnoagbutengdagitiannactiIsraeliti ApoaDiosdagitikapuonanda,kenmagnaitiamina dalanna,isudakendagitibin-idaasumurotkadakuadaiti aminngaaldaw

9DuapulotitawenniMelolidinangrugingaagturay,ket nagturayitisiamapuloketuppatatawen,kettiinteronga EgiptoinawagannatinagannaFaraonitinaganniamana, kaskaugaliandangaaramidenititunggalaringaagturay kadakuadaidiayEgipto

10ItidaytaatiempoaminabuyotniAngeasngaariti AfricarimmuardatapnoagsaknapdaitidagatiKittimkas itigagangayapanagsamsam.

11KetniZefongaanakniElifazngaanakniEsau nangngegnatidamagda,ketrimmuaranangsabat kadakuadaakaduanatibuyotna,ketnakirangetkadakuada sadiayitidalan

12KetniZefokinabilnadagitibuyottiaritiAfricababaen titademtikampilan,ketawantinabatikadakuada,ket awanuraymaysaanagsubliitiaponaidiayAfrica

13NangngegniAngeastiinaramidniZefongaanakni Elifazkadagitiaminabuyotna,adinadaelnaida,ket inummongniAngeastiaminabuyotna,aminalallakiiti dagatiAfrica,maysangailingaaduakasitidaratitiigid tibaybay.

14KetniAngeasnangibaonkenLucusakabsatna,a kunkunana,Umaykakaniakakaduanadagitiamina tattaomkettulongannakamangsapsaplitkenniZefoken aminngaannakniKitimanangdadaelkadagititattaok,ket immayniLucusagramantiinteroabuyotna,maysaa dakkelunayapuersa,tapnotulonganniAngeasakabsatna amakigubatkenniZefokenkadagitiannakniKittim

15KetnangngegniZefokendagitiannacniKitimdaytoy abanag,ketnagbutengdaitikastaunayketdimtengti dakkelapanagbutengitipusoda

16NangipatulodmetniZefoitisuratitidagatiEdomken HadadngaanakniBedadngaaritiEdomkenkadagiti aminngaannakniEsau

17NangngegkongaumaykadakaminiAngeasngaariti Africaakaduanatikabsatnatapnomakigubatkadakami, ketmabutengkamiunaykenkuana,tadakkelunayti buyotna,nangnangrunabayatngaumaymaibusor kadakamiakaduanatikabsatnakentibuyotna

18Itangarudumaykayometakumuyogkaniakket tulongannak,ketagkakaduakamiamakirangetkenni AngeaskentikabsatnaaniLucus,ketisalakannakami manipudkadagitiimada,ngemnosaan,ammoyoa mataykamiamin.

19KetnangipatuloddagitiannakniEsauitisuratkadagiti annakniKitimkenkenniZefongaarida,akunkunada, “DitaymabalinalabananniAngeaskentiilinataadda tulagtitalnaitinagbaetantayokadagitoyaduatawen, manipudkaaldawanniBelangaimmunangaari,ken manipudkaaldawanniJosengaanakniJacobngaariti Egipto,anakirangettayoitibangirtiJordanidiintabonna niamana

20KetidinangngegniZefotisasaodagitikakabsatnanga annakniEsau,linikliannaida,ketniZefonagbutengunay kenniAngeas

21KetinurnosdaAngeaskenLucusakabsatnatiamina buyotda,agarupwalogasutaribualallaki,maibusor kadagitiannakniKitim

22KetamindagitiannacniKitimkinunadakenZefo, IkararagannakamiitiDiosdagitikapuonanmo,nalabit maisalakannakamiitiimaniAngeaskentibuyotna,ta nangngegmingaisuketnaindaklanaDioskenisalakanna aminngaagtalekkenkuana

23NangngegniZefodagitisasaoda,ketsinapulniZefoti Apoketkinunana.

240ApoDiosdaAbrahamkenIsaacngakapuonanko,ita ngaaldawammokapudnokaaDios,ketawanserserbi dagitiaminadidiosendagitinasion

25Laglagipemitangaaldawkaniaktitulagmoken Abrahamngaamami,ngainsalaysaykadakamidagiti kapuonanmi,ketaramidemkaniakasiaasiitangaaldaw maipaaykadaAbrahamkenIsaacngaammami,ket isalakannakkendagitiannakniKitimmanipuditiimatiari tiAfricangaumayabumusorkadakamiamakigubat

26KetdimngegtiApoititimekniZefo,ketimbilangna isunagapukadaAbrahamkenIsaac,ketinispaltiAponi ZefokendagitiannakniKitimmanipuditiimaniAngeas kendagititattaona.

27KetniZefonakirangetkenniAngeasngaaritiAfrica kenaminngailinaitidaytangaaldaw,ketintedtiApoti aminatattaotiAngeasitiimadagitiannakniKitim 28KetnakarotigubatkenniAngeas,ketkinabilniZefo dagitiaminalallakiniAngeaskenniLucusakabsatna, babaentitademtikampilan,ketnatinnagmanipud kadakuadaaginggaitimalemdaytangaaldawagarup uppatagasutaribualallaki

29KetidinakitaniAngeasanatayamindagititattaona, nangipatuloditisuratkadagitiaminngaagnanaeditiAfrica ngaumaydakenkuana,tapnotulongandaitigubat,ket insuratnaitisurat,akunkunana,Amindagitimasarakan idiayAfricaumaydakaniakmanipudsangapulotitawenda ngaagpangato;umaydaaminkaniak,ketadtoynosaannga umaymatayto,ketaminngaaddakenkuana,agramanti sibubukelasangakabbalayanna,alaentiari

30KetamindagitidaddumangaagnanaeditiAfrica nagbutengdaitisasaoniAngeas,ketrimmuaritisiudadti agaruptallogasutaribualallakikenlallaki,manipud sangapuloatawenngaagpangato,ketdimtengdaidiay Angeas.

31Ketitingudotisangapulongaaldawpinabaroni AngeastigubatmaibusorkenZefokenkadagitiannacni Kitim,kettigubatketnaindaklankennapigsaunayiti nagbaetanda

32KetmanipuditibuyotdaAngeaskenLucus,nangibaon niZefoitiadukadagitinasugatanitiimana,agarupdua ribualallaki,ketnatumbaniSosiftarakapitantibuyotni Angeasitidaytaagubat

33KetidinatnagniSosiftar,timmaliawdagitibuyotti Africatapnoagtalawda,ketnagtalawda,ketkaduadada AngeaskenLucusakabsatna

34KetkinamatidaniZefokendagitiannacniKitim,ket kinabildaidaitinadagsenpaylaengitidalan,agarupdua gasutalallaki,ketkinamatdaniAzdrubalngaanakni Angeasanagtalawakaduananiamana,ketkinabildati duapuloatattaonaitidalan,ketnaglibasniAzdrubal kadagitiannakniKitim,ketsaandaapinatay

35KetnagtalawdaAngeaskenLucusakabsatnaa kaduadadagitidaddumaatattaoda,ketnaglibasdaket immaydaidiayAfricabuyogentipanagbutengken panagkigtot,ketniAngeasnagbutengitiaminngaaldaw amangannomakigubatkenkuananiZefongaanakni Elifaz.

KAPITULO64

1KetniBalaamngaanakniBeoraddaidikenAngeasiti gubat,ketidinakitanaanaparmekniZefoniAngeas, nagtalawmanipudsadiayketdimtengidiayKitim

2KetniZefokendagitiannacniKitiminawatdaisuna buyogentidakkeladayaw,taniZefoammonatikinasirib niBalaam,ketniZefonangtedkenniBalaamitiadua sagutketnagtalinaedkenkuana

3KetidinagsubliniZefomanipuditigubat,imbilinnaa mabilangdagitiaminngaannakniKitimanakigubat kenkuana,ketadtoyawantinalibas

4Nagrag-oniZefoitidaytoyabanag,ketpinabaronati pagarianna,ketnangaramiditipadayakadagitiaminnga iturayanna

5NgemsaananalagipniZefotiApoketdinaimbilanga tinulongantiApoitigubat,keninispalnaisunakendagiti taonamanipuditiimatiaritiAfrica,ngemnagnalatta kadagitidalandagitiannakniKitimkendagitinadangkes ngaannakniEsau,tapnoagserbikadagitisabaliadidiosen ngainsurokenkuanadagitikakabsatnangaannakniEsau; naikunangarud,Manipuditinadangkesrummuarti kinadakes

6KetniZefonagturayasitatalgedkadagitiaminngaannac niKitim,ngemdinaam-ammotiApoanangispal kenkuanakenkadagitiaminatattaonamanipuditiimati aritiAfrica;ketdagitibuyottiAfricasaanenngaimmay idiayKitimtapnoagsamsamakasitigagangay,taammoda tipannakabalinniZefoanangkabilkadakuadaaminiti tademtikampilan,isuanagbutengniAngeaskenniZefo ngaanakniElifaz,kenkadagitiannakniKitimitiamin ngaaldaw

7ItidaytaatiempoanagsubliniZefomanipuditigubat, kenidinakitaniZefonokasanotipanangparmekna kadagitiaminngaumilitiAfricakenkinabilnaidaitigubat ititademtikampilan,imbalakadniZefoakaduanadagiti annakniKitim,amapanidiayEgiptotapnomakigubat kadagitiannakniJacobkenkenFaraonngaaritiEgipto

8TanangngegniZefoanatayendagitimannakabalina lallakitiEgiptokennatayenniJosekendagitikakabsatna ngaannakalallakiidiayJacob,kenaminngaannakdanga annaktiIsraelnagtalinaeddaidiayEgipto

9PinanunotniZefotimapanmakigubatkadakuadakeniti interongaEgipto,tapnoibalesnatikasodagitikakabsatna ngaannakniEsau,akinabilniJoseagramandagiti kakabsatnakentiinterongaEgiptoitidagatiCanaan,idi simmang-atdatapnoitabondaniJacobidiayHebron

10NangibaonniZefokadagitimensaherokenHadadnga anakniBedadngaaritiEdomkenkadagitiamina kakabsatnangaannakniEsau,akunkunada

11Saanmokadingaimbagaasaanmoalabanantiariti Africataisuketkamengtitulagmo?adtoy nakidangadangackencuanaketkinabilkoisunakenamina taona

12ItangarudinkeddengkotimakirangetitiEgiptoken dagitiannakniJacobngaaddasadiay,ketmaibalesakto kadakuadagapuitiinaramidkadakaminiJose,dagiti kakabsatnakenkapuonannaitidagatiCanaanidi simmang-atdaamangitabonitiamadaidiayHebron

13Ita,nositutulokkayongaumaykaniaktapno tulongannakamakirangetkadakuadakenitiEgipto, ibalestayongarudtikasodagitikakabsattayo

14KetimpangagdagitiannakniEsautisasaoniZefo,ket naguummongdagitiannakniEsau,maysaadakkelunay ngaili,ketnapandatinulonganniZefokendagitiannakni Kitimitigubat

15KetnangibaonniZefokadagitiaminngaannaktidaya kenkadagitiaminngaannakniIsmaelbabaenkadagiti sasaoakaskadagitoy,ketnaguummongdatibagbagidaket immaydaatimmulongkenniZefokendagitiannakni KitimitigubatmaibusoritiEgipto

16Ketamindagitoyngaar-ari,tiaritiEdomkendagiti annaktidaya,kenaminngaannakniIsmael,kenniZefo

ngaaritiKitimrimmuardaketinurnosdaamindagiti buyotdaidiayHebron.

17Ketnadagsenunaytikampo,ngaagsaknapitikaatiddog titallongaaldawapanagdaliasat,maysangailianagadua kasitidaratitiigidtibaybayasaanamabilang.

18Ketamindagitoyngaar-arikenbuyotdasimmalogda ketimmaydaamaibusoritiinterongaEgiptoitigubat,ket nagkampodaasangsangkamaysaititanaptiPatros.

19NangngegtiinterongaEgiptotidamagda,ket naguummongdamet,amindagititattaoitidagatiEgipto, kenkadagitiaminasiudadakukuatiEgipto,agaruptallo gasutaribualallaki

20KetdagitilallakitiEgiptonangibaondametkadagiti annactiIsraelngaaddakadagidingaaldawitidagati Gosen,tapnoumaydakadakuadatapnomapanmakigubat kadagitoyngaar-ari.

21NaguummongdagitilallakitiIsraelketagarup sangagasutketlimapuloalallaki,ketnapandaitigubat tapnotulongandadagitiEgipcio.

22KetdagitilallakitiIsraelkentiEgiptorimmuarda, agaruptallogasutaribualallakikensangagasutket limapuloalallaki,ketnapandangaagturongkadagitoynga aritapnomakigubat,ketinsaaddatibagbagidamanipuditi ruartidagatiGosenakasunganitiPatros

23KetsaananamatidagitiEgipcioitiIsraelakumuyog kadakuadakadagitikampodaasangsangkamaysaa makigubat,takinunadagitiaminngaEgipcio,Nalabit iyawatdatayodagitiannaktiIsraelitiimadagitiannakni EsaukenIsmael,takakabsatdaisuda

24KetamindagitiEgipciokinunadacadagitiannacti Israel,Agtalinaedcayoditoyasangsangkamaysaiti takderyoketmapankamimakigubatkadagitiannacdaEsau kenIsmael,ketnodagitoyngaariketagballigidacadacami, umaycayoanaan-anaycadacuadakettulongannakami,ket inaramiddagitiannactiIsrael

25KetniZefongaanakniElifazngaanakniEsaungaari tiKitim,kenHadadngaanakniBedadngaaritiEdom, kenaminapakarsoda,kenaminngaannaktidaya,ken annakniIsmael,maysangailiakasitidarat,nagkampoda asangsangkamaysaitigingettiPatrositisangoti Tacpanches

26KetniBalaamngaanakniBeoraSirianoaddasadiay itikampotiZefo,taimmayakaduanadagitiannakni Kitimitigubat,ketniBalaammaysaataoanadayawunay itiimatangniZefokendagititattaona

27KetniZefokinunanakenBalaam,Padasembabaenti panagpadlesparakadakamitapnomaammuanminosiasino tiagballigiitigubat,dakamiwennodagitiEgipcio.

28KettimmakderniBalaamketpinadasnatiarteti panagpadles,ketnalaingitipannakaammoitidayta,ngem nariribukkennadadaeltiaramiditiimana

29Ketpinadasnamanenngemsaananagballigi,ketni Balaamketnaupayitidaytaketpinanawannaketsaannaa naileppas,tadaytoyketnaggapuitiApo,tapnomaitupakni ZefokendagititattaonaitiimadagitiannaktiIsrael,a nagtalekitiApo,tiDiosdagitikapuonanda,itigubatda 30KetinkabildaZefokenHadaddagitibuyotdaitigubat, ketaminngaEgipcionagmaymaysadaabumusor kadakuada,agaruptallogasutaribualallaki,ketawan uraymaysaataotiIsraelakaduada.

31KetamindagitiEgipcionakirangetdakadagitoyngaarariabumusbusoritiPatroskenTacpanches,ketnakaroti gubatmaibusorkadagitiEgipcio

32KetnapigpigsadagitiaringemdagitiEgipcioitidaytaa gubat,ketagarupsangagasutketwalopuloalallakiti Egiptotinatayitidaytangaaldaw,ketagaruptallopuloa lallakikadagitibuyotdagitiari,ketamindagitilallakiti Egiptonagtalawdamanipuditisangodagitiari,itikasta kinamatdagitiannakniEsaukenIsmaeldagitiEgipcio, ngaintultuloydaakinabilidaaginggaitilugara nakaikabilantikampodagitiannaktiIsrael

33KetaminngaEgipcioimpukkawdacadagitiannacti Israel,akunkunada,Dagusyongaumasidegcadacamiket tulongannakamikenisalakannakamiitiimadaEsau, IsmaelkendagitiannacniKitim

34Kettisangagasutketlimapuloalallakidagitiannacti Israelnagtaraydamanipuditipuestodaaginggaitikampo dagitoyngaari,ketdagitiannactiIsraelimmawagdaiti ApoaDiosdatapnoispalennaida.

35KetdimngegtiApoitiIsrael,ketintedniJehovaiti imadaaminalallakidagitiari,ketnakirangetdagitiannac tiIsraelkadagitoyngaari,ketdagitiannactiIsrael kinabildatiagarupuppataribualallakidagitiari

36KetnangipuruaktiApoitidakkelapanagkigtotiti pakarsodagitiari,isuadimtengkadakuadatipanagbuteng dagitiannactiIsrael

37Ketamindagitibuyotdagitiarinagtalawdamanipuditi sangoanandagitiannactiIsraelketkinamatdaidadagiti annactiIsraelaginggaitibeddengtidagatiCus

38KetdagitiannactiIsraelpinapataydacadacuadaiti dalantiduaribualallaki,ketcadagitiannactiIsraelawan uraymaysaanatay

39KetidinakitadagitiEgipcioanakirangetdagitiannakti Israelkadagitikastaakabassitanalallakikadagitiar-ari, kennakarounaytigubatmaibusorkadakuada

40NagbutengdagitiaminngaEgipcioitibiagdagapuiti napigsaagubat,ketnagtalawtiinterongaEgipto,tunggal maysanaglemmengmanipudkadagitinaurnosabuyot,ket naglemmengdaitidalan,ketpinanawandadagitiIsraelitaa makigubat.

41KetdagitiannactiIsraelnangikabildaitinakaam-amak adanogkadagitilallakidagitiari,ketnagsublidamanipud kadakuadakalpasantipanangpapanawdakadakuada aginggaitibeddengtidagatiCus

42KetammotiinterongaIsraeltibanagngainaramid dagitilallakitiEgiptokadakuada,anagtalawdakadakuada itigubat,ketbinaybay-andaidaamakigubatnga agmaymaysa.

43GapunanagtignaymetdagitiannaktiIsraelabuyogen tikinasikap,ketbayatngaagsublidagitiannaktiIsrael manipudgubat,nasarakandatisumagmamanokadagiti Egipcioitidalanketkinabildaidasadiay.

44Ketbayattipanangpapataydakadakuada,kinunada kadakuadadagitoyasasao

45Apayapimmanawkayokadakamiketpinanawannakami, asumagmamanoatattao,tapnomakirangetkadagitoynga aringaaddaanitidakkelatattaoamangsapsaplitkadakami, tapnoitikastamaisalakanyodagitibukodyoakararua?

46Ketmaipapanitisumagmamanoasinabatdagiti Israelitaitidalan,isudangaannaktiIsraelnagsaodaiti tunggalmaysa,akunkunada:“Kabilenyo,kabilenyo,taisu

ketmaysangaIsmaelita,wennomaysangaEdomita, wennonagtaudkadagitiannakniKitim,ketnagtakderdaiti rabawnaketpinatayda,ketnaammuandangaisuketmaysa ngaEgipcio.

47KetinaramiddagitiannactiIsraeldagitoyabanbanaga nasikapmaibusorcadagitiEgipcio,agsipudta pinanawandaidaitigubatkennagtalawdacadacuada

48KetdagitiannactiIsraelpinapataydadagitilallakiti Egiptoitidalaniticastoyawagas,agarupduagasuta lallaki

49NakitadagitiaminatattaotiEgiptotikinadakesnga inaramidkadakuadadagitiannactiIsrael,isuanagbuteng unaytiinterongaEgiptokadagitiannaktiIsrael,ta nakitadatidakkelapannakabalinda,ketawanuraymaysa ataokadakuadatinatnag

50Gapuna,nagsublidagitiaminngaIsraelitaasiraragsak itidalandangaagturongidiayGosen,kettinabatinga Egiptonagsublidatunggalmaysaitilugarna

KAPITULO65

1Ketnapasamakkalpasandagitoyabanbanag,amindagiti mamalbalakadniFaraon,aritiEgipto,kenamina panglakayentiEgiptonaguummongdaketimmaydaiti sangoanantiariketnagruknoydaitidaga,ketnagtugawda itisanguananna

2KetdagitimamalbalakadkenpanglakayentiEgipto nagsaodaitiari,akunkunada.

3Adtoydakdakkelkennabilbilegdagititaodagitiannacti Israelngemdakami,ketammomamintikinadakesnga inaramiddakadakamiitidalanidinagsublikamimanipud itigubat

4Ketnakitammettinabilegapannakabalinda,tadaytoya pannakabalinketaddakadakuadamanipudkadagiti ammada,tasumagmamanolaengalallakititimmakdera maibusoritimaysangailingaaduakasitidarat,ket kinabildaidaititademtikampilan,ketitibagbagidaawan tiuraymaysaanatnag,itikastanoadudakomaidinnaananaykomaadinadaeldaida

5Itangarud,balakadannakaminoaniatiaramidenmi kadakuada,aginggangain-inutadadaelenmiidamanipud ititengngami,amangannoumadudaunayparakadakami itidaga.

6TanoumadudagitiannaktiIsraelitidaga,agbalindanto alappedkadatayo,ketnomapasamaktianiamanagubat, buyogentidakkelapigsadamakikaduaitikabusortayo,ket makirangetdakadatayo,dadaelendatayomanipuditidaga kenumadayodaitidayta.

7IsuasimmungbattiarikadagitipanglakayentiEgipto ketkinunanakadakuada,Daytoytiplanoanaibalakad maibusoritiIsrael,asaantayoapumanaw

8AdtoyitidagaaddatiPitomkenRameses,siudadasaan anasarikedkedanamaibusoritigubat,masapula bangonenyoidakendakamikensarikedkedan

9Itangarudinkaykayometketagtignaykayoasisikap kadakuada,ketiwaragawagyotimaysaatimekidiay EgiptokenidiayGosenitibilintiari,akunkunana.

10DakayoaminalallakitiEgipto,Gosen,Patroskenamin ngaagnanaedkadakuada!binilinnakamitiaria bangonenmitiPitomkenRameses,kensarikedkedanmiida apakigubat;ngacadacayoitiaminngaEgipto,cadagiti

annactiIsraelkencadagitiaminngaagnanaedcadagitiilili,sidadaanamangbangoncadacami,tunggalmaysaket maitedkencuanatitangdannaitiinaldawitibilintiari;isu amapankayongaumunaketagaramidkayoitinasikap,ket ummongyotibagbagiyoketumaykayoidiayPitomken Ramesestapnomangbangon

11Ketbayattipanagbangonmo,inaldawamaaramidti kastoyakitatipanangiwaragawagitiinterongaEgiptoiti bilintiari

12Ketintonumaytisumagmamanokadagitiannakti Israelamangbangonkadakayo,inaldawngaitedyoida kadagititangdandaitisumagmamanongaaldaw

13Ketkalpasanamakabangondaakaduayoparaiti inaldawatangdan,guyodenyotibagbagiyokadakuadaiti inaldawasaggaysaitinalimed,ketkalpasanna tumakderkayoketagbalinkayongaappotitrabahoken opisialda,ketbaybay-anyontoidakalpasannaa mangbangonngaawantitangdan,ketnoagkedkedda, kalpasannapilitenidaitiaminapigsayoamangbangon.

14Ketnoaramidemdaytoynasayaattonopabilgenmiti dagamimaibusorkadagitiannaktiIsrael,tagapuiti pannakabannogtipanagbangonkentrabaho,bumassit dagitiannaktiIsrael,agsipudtainaldawngaipaidammo idakadagitiassawada

15KetamindagitipanglakayentiEgiptonangngegdati pammagbagatiari,kettipammagbagaketkaslanasayaat kadagitimatadakenkadagitimatadagitiadipenniFaraon, kenkadagitimatatiinterongaEgipto,ketinaramiddati maitunositisaotiari

16Ketaminngaadipenpimmanawdaitiari,ket inaramiddatimaysaadeklarasionitiinterongaEgipto, idiayTacpancheskenidiayGosen,kenkadagitiamina siudadananglikmutitiEgipto,akunkunada

17NakitamtiinaramidkadakamidagitiannakdaEsauken Ismael,ngaimmaynakigubatkadakamikennagtarigagaya mangdadaelkadakami

18Itangarud,binilinnakamitiariasarikedkedanmitidaga, bangonenmidagitisiudadaPitomkenRameses,ken sarikedkedanmiidaapakigubat,noumaydamanena bumusorkadakami.

19SiasinomankadakayomanipuditiinterongaEgiptoken itiannactiIsraelngaumayamangbangonkadakami, maitedtotiariitiinaldawatangdanna,kasitibilinna kadakami

20KetidinangngegtiEgiptokentiaminngaannacti IsraeltiaminngainsaodagitiadipenniFaraon,immay manipudkadagitiEgipcio,kendagitiannaktiIsraeltapno mangbangonakaduadadagitiadipenniFaraon,Pitomken Ramses,ngemawantisiasinomankadagitiannakniLevi ngaimmayakaduadadagitikakabsatdaamangbangon

21KetdagitiaminngaadipenniFaraonkendagiti prinsipenaimmaydaididamobuyogentipanangallilaw tapnomangbangonakaduatiinterongaIsraelkasinaldaw anatangdananatrabahador,ketinteddaitiIsraeltiinaldaw atangdanandaididamo

22KetdagitiadipenniFaraonnangibangondaakaduati interongaIsrael,ketnagtrabahodaitidaytaatrabahoa kaduatiIsraelitilas-udtimakabulan

23Ketitingudotibulan,dagitiaminngaadipenniFaraon nangrugidangaumadayoasililimedkadagititattaotiIsrael itiinaldaw

24KetintuloytiIsraeltitrabahoitidaytaatiempo,ngem inawatdaidintiinaldawatangdan,agsipudtadadduma kadagitilallakitiEgiptotimangitultuloypaylaengiti trabahoakaduatiIsraelitidaytaatiempo;ngaruddagiti EgipciointeddaitiIsraeltitangdankadagidingaaldaw, tapnoisuda,dagitiEgipcioakatrabahuanda,mabalinda metngaalaentisueldotipanagtrabahoda

25Ketitingudotimakatawenkenuppatabulan, immadayodagitiaminngaEgipciomanipudkadagitiannac tiIsrael,isuadagitiannaktiIsraelnabatidanga agmaymaysaamakiramramanititrabaho

26KetkalpasantiipapanawdagitiaminngaEgipcio manipudkadagitiannactiIsraelnagsublidaketnagbalinda amanangirurumenkenopisialkadakuada,ket sumagmamanokadakuadatinagtakderitirabawdagiti annactiIsraelkasappotitrabaho,tapnoawatenda kadakuadaaminngainteddakadakuadaamaipaayiti sueldotipanagtrabahoda

27KetdagitiEgipcioinaramiddatikastoykadagitiannacti Israelitiinaldaw,tapnomarigatandaititrabahoda

28KetamindagitiannactiIsraelagmaymaysadanga agtrabtrabaho,ketnagkedkeddadagitiEgipcioamangted itianiamanasueldokadagitiannaktiIsraelmanipuditi daytaatiempo

29Ketidiagkedkedtisumagmamanokadagitilallakiti Israelngaagtrabahogapuitisaananaitedkadakuadaa tangdan,idindagitiagsingsingirkendagitiadipenni Faraoninrurumendaidaketkinabildaidaitinakaroa danog,ketpinagsublidaidababaentipuersa,tapno makipagtrabahokadagitikakabsatda;kastatiinaramid dagitiaminngaEgipciokadagitiannactiIsraelitiamin ngaaldaw

30KetaminngaannaktiIsraelnagbutengdaunaykadagiti Egipcioitidaytoyabanag,ketnagsublidagitiaminnga annaktiIsraelketnagtrabahodangaagmaymaysanga awantisueldoda

31KetbinangondagitiannactiIsraeltiPitomken Rameses,ketinaramiddagitiaminngaannactiIsraelti trabaho,daddumatinagaramidkadagitiladrilio,ken daddumatinangibangon,ketdagitiannactiIsrael binangondakenpinatibkerdatiaminadagatiEgiptoken dagitipaderna,ketdagitiannaktiIsraelnakiramandaiti trabahoitiaduatawen,aginggaadimtengtitiempoa linagipidatiApoketinruarnaidamanipudEgipto

32NgemdagitiannacniLevisaandaanatrabahoiti trabahoakaduadadagitikakabsatdangaIsrael,manipud ididamoaginggaitialdawtiipapanawdamanipudEgipto

33TaammodagitiaminngaannakniLevingainsaodagiti Egipcioamindagitoyasasaobuyogentipanangallilaw kadagitiIsraelita,gapunanagkedkeddagitiannakniLevi ngaumasidegititrabahoakaduadadagitikakabsatda

34KetdagitiEgipciosaandangainturongtiatensionda tapnoaramidendadagitiannakniLevikalpasanna, yantangaysaandaanakikaduakadagitikakabsatdaidi damo,gapunapinanawanidadagitiEgipcio

35Ketdagitiim-imadagitilallakitiEgiptonaiturongda buyogentiagtultuloyakinaingetmaibusorkadagitiannac tiIsraelitidaytangaaramid,ketdagitiEgipcio pinagbalindaanaingetdagitiannactiIsrael

36KetdagitiEgipciopinapaitdatibiagdagitiannacti Israelbabaentinapingetapanagtrabaho,itimortarken ladrilio,kenkastametitiaminakitatitrabahoititalon

37KetinawagandagitiannactiIsraelniMelolngaariti Egiptoiti"Meror,aritiEgipto,"agsipudtaidikaaldawan dagitiEgipciopinapaitdatibiagdaitiaminakitatitrabaho

38KetaminngaaramidapinagtrabahodagitiEgipcio kadagitiannactiIsrael,inaramiddaasiinget,tapno parigatendadagitiannactiIsrael,ngemnoad-addaa parigatendaida,ad-addangaimmadukendimmakkelda, ketnaladingitdagitiEgipciogapukadagitiannactiIsrael

KAPITULO66

1ItidaytaatiemponatayniHadadngaanakniBedadnga aritiEdom,kenniSamlaatagaMesreca,manipuditi pagiliandagitiannaktidaya,nagturayakasukatna 2Itimaikasangapulokettalloatawentipanagturayni FaraonngaaritiEgipto,amaikasangagasutketduapulo ketlimaatawentipanagturongdagitiIsraelitaidiayEgipto, nagturayniSamlaitiEdomitisangapuloketwaloatawen 3Ketidinagturay,inruarnadagitibuyotnatapnomapan makigubatkenniZefongaanakniElifazkenkadagiti annakniKitim,gaputanakigubatdakenAngeasngaariti Africa,ketdinadaeldatiinteroabuyotna.

4Ngemsaananakirangetkenkuana,talinapdandagiti annakniEsau,akunkunada:“Kabsatdaisuna,isua dimngegniSamlaititimekdagitiannakniEsau,ket nagsubliakaduanadagitiaminabuyotnaidiaydagati Edom,ketsaannaanakirangetkenniZefongaanakni Elifaz.

5KetniFaraonngaaritiEgiptonangngegnadaytoya banag,akunkunana,InkeddengniSamlangaaritiEdoma makirangetkadagitiannakniKitim,ketkalpasannaumayto makigubatitiEgipto

6KetidinangngegdagitiEgipciodaytoyabanag, pinaadudatipanagbannogkadagitiannactiIsrael, amangannoaramidendagitiIsraelitakadakuadaakasiti inaramiddakadakuadaitipannakigubatdakadagitiannacni Esauidial-aldawniHadad.

7GapunakinunadagitiEgipciokadagitiannactiIsrael, Dagusyoketaramidenyotitrabahoyo,ketleppasendati trabahoyo,kenpapigsaenyotidaga,amangannoumay dagitiannakniEsauakakabsatyoamakigubatkadakami, tagapukadakayoumaydantoabumusorkadakami

8InaldawngainaramiddagitiannactiIsraeltitrabaho dagititattaotiEgipto,ketdagitiEgipciopinarigatdadagiti annactiIsraeltapnomaksayanidaitidaga.

9NgembayattipanangpaadudagitiEgipcioiti panagbannogkadagitiannactiIsrael,kastametnga immadukenimmadudagitiannactiIsrael,ketnapnoti interongaEgiptokadagitiannactiIsrael.

10Ketitimaikasangagasutketduapuloketlimaatawenti panagdissotiIsraelidiayEgipto,nakitadagitiaminnga Egipcioasaananagballigitipammagbagadamaibusoriti Israel,nodiketimmadukendimmakkelda,kettidagati EgiptokentidagatiGosennapnodakadagitiannakti Israel

11IsungaimmaydagitiaminapanglakayentiEgiptoken dagitimasiribitisanguanantiariketnagruknoyda kenkuanaketnagtugawdaitisanguananna

12KetamindagitipanglakayentiEgiptokendagiti masiribalallakiitidaytakinunadaitiari,Agbiagkomati ariitiagnanayon;binalakadannakamiitipammagbagaa maibusorkadagitiannactiIsrael,ketinaramidmi kadakuadaamaibatayitisaotiari.

13Ngemmaitunositipanagadutipanagtrabahokastamet ngaumadukendumakkeldaitidaga,ketadtoynapnoti interoapagiliankadakuada.

14Itangarudtiapokenaritayo,dagitimatatiinteronga Egiptoaddadakenkaamangtedkadakuadaitibalakad babaentisiribmo,ababaenitidaytamabalindaaparmeken tiIsraeltapnodadaelendaida,wennopabassitendaida manipuditidaga;ketsimmungbattiarikadakuadaa kinunana,Ikkankayoitibalakaditidaytoyabanagtapno maammuanminoaniatiaramidenmikadakuada

15Simmungbattimaysangaopisial,maysakadagiti mammagbagatiari,ngaagnaganJob,manipud Mesopotamia,itidagatiUz,akunkunana

16Nomakaay-ayotiari,denggennakomatipammagbaga tiadipenna;ketkinunatiarikenkuana,Agsaoka

17KetnagsaoniJobitisanguanantiari,dagitiprinsipe kenitisanguanandagitiaminapanglakayentiEgipto,a kunkunana

18Kitaenyotipammagbagatiariabinalakadannaidi maipapanitipanagbannogdagitiannaktiIsraelket nasayaatunay,ketsaanyongaikkatenkadagiti agtartrabahoitiagnanayon

19Ngemdaytoytibalakadanabalakadanamabalinyoa kissayanida,nokaslanasayaatitiariaparigatennaida 20Adtoynabayagenamabutengkamiitigubat,ket kinunami,IntonagbungatiIsraelitidaga, papanawennakaminitidaganoaddamapasamakagubat 21Nomakaay-ayotiari,rummuarkomatinaarianabilin, ketmaisuratkomakadagitilintegtiEgiptoasaana mawaswas,atunggalubingalalakiamayanakkadagiti Israelita,maibukboktidaranaitidaga

22Ketbabaentipanangaramidyoitidaytoy,intonmatay amindagitilallakingaannaktiIsrael,agsardengtonti kinadakesdagitigubatda;aramidennakomatiaritikasta ketibaonnatiaminaHebreoakomadronaketbilinenna idaitidaytoyabanagapapatayendadayta;isuatibanag naay-ayotiarikendagitiprinsipe,ketinaramidtiariti maitunositisaoniJob.

23KetpinaayabantiaridagitiHebreoaparteraa maawagan,atinagantimaysaketSefra,kentisabaliket Pua.

24Ketdagitiparteraimmaydaitisanguanantiari,ket nagtakderdaitisanguananna.

25Ketkinunatiarikadakuada,Intonaramidenyotiakem tikomadronakadagitiHebreoababbai,ketmakitayoidaiti tugaw,noanakalalaki,papatayenyo,ngemnoanaka babai,agbiagto.

26Ngemnosaanyongaaramidendaytoy,puorankayonto kenaminabalbalayyoitiapuy

27NgemdagitikomadronanagbutengdaitiDiosketdida impangagtiaritiEgiptowennokadagitisasaona,ketidi dagitiHebreoababbaiimpasngaydatikomadronanga anakalalakiwennobabai,inaramidtikomadronatiamina kasapulanitiubingketbinaybay-annangaagbiag;kastati inaramiddagitikomadronaitiaminngaaldaw.

28Ketdaytoyabanagnaibagaitiari,ketnangibaonken nangayabkadagitikomadronaketkinunanakadakuada, Apayngainaramidyodaytoyabanagketinsalakanyoa sibibiagdagitiubbing?

29Ketsimmungbatdagitiparteraketnagsaodaa sangsangkamaysaitisanguanantiari,akunkunada 30SaankomaapanunotentiariadagitiHebreoababbai ketkaskadagitibabbaingaEgipcio,taaminngaannakti Israelketnasayaatda,ketsakbayngaumaykadakuadati komadronanaipasngayda,ketnomaipapankadakaminga adipenmo,itiadungaaldawawantiHebreoababaia nangipasngaykadakami,taamindagitiHebreoababbaiket bukoddaakomadrona,agsipudtanasayaatda.

31KetnangngegniFaraondagitisasaodaketpinatinaida itidaytoyabanag,ketpimmanawdagitikomadronaitiari, ketnaimbagtipannakilangentiDioskadakuada,ket immadukenimmadudagititattaoitikastaunay

KAPITULO67

1AddamaysaalalakiitidagatiEgiptoitikaputotanni Levi,ngaagnaganAmram,anakniKehat,anakniLevi, anakniIsrael

2Ketnapandaytoyalalakiketnangasawaitiasawaani JocabedngaanakniLeviakabsatniamana,ketagtawen itisangagasutduapuloketinnem,ketimmaykenkuana

3Ketnagsikogtibabaiketnangipasngayitimaysanga anakababai,ketpinanaganannaitiMiriam,agsipudta kadagidingaaldaw,pinapaitdagitiEgipciotibiagdagiti annaktiIsrael

4Ketnagsikogmanenketnangipasngayitimaysanga anakalalakiketpinanaganannaitiAaron,taidial-aldawti panagsikogna,rinugianniFaraonngaibukboktidara dagitilallakingaannaktiIsrael.

5KadagidingaaldawnatayniZefongaanakniElifaz,nga anakniEsau,ngaaritiKitim,ketniJaneastinagturaya kasukatna.

6KettitiempoapanagturayniZefokadagitiannakni Kitimketlimapuloatawen,ketnatayketnaitaboniti siudadtiNabnaitidagatiKitim.

7KetniJaneas,maysakadagitinabilegalallakiitiannac niKitim,nagturayasimmarunokenisunagturayiti limapuloatawen.

8KalpasantiipapataytiaritiKitimanagtalawniBalaam ngaanakniBeormanipuditidagatiKitim,ketnapanken napanidiayEgiptokenFaraonngaaritiEgipto.

9KetniFaraoninawatnaisunabuyogentidakkeladayaw, tanangngegnatikinasiribna,ketintednakenkuanadagiti sagutkenpinagbalinnaamamalbalakad,kenpinadakkelna 10KetniBalaamnagnaedidiayEgipto,anadayaw kadagitiaminanatan-oktiari,ketdagitinatan-okintanokdaisuna,agsipudtatinarigagayandaaminasursuruenti kinasiribna

11Ketitimaikasangagasutkettallopuloatawenti panagdissotiIsraelidiayEgipto,natagtagainepniFaraon ngaisuketsitutugawititrononaakasari,ketintangadna dagitimatanaketnakitanatimaysaalakayasitatakderiti sanguananna,ketaddadagititimbangankadagitiimati lakay,kasititimbanganngaus-usarendagitikomersiante 12Ketinnalatilakaytitimbanganketinbitinnaiti sanguananniFaraon

13KetinnalatilakaydagitiaminalallakaytiEgiptoken aminanatan-okkendadakkelatattaona,ketingalutnaida ketinkabilnaidaitimaysaatimbangan

14Ketnangalaitimaysaagatasngaurbonketinkabilnaiti sabaliatimbangan,kettiurbontinangparmekitiamin.

15KetnasdaawniFaraonitidaytoynakabutbutenga sirmata,noapayatiurbonketnaparmekitiamin,ket nariingniFaraonketadtoyketmaysaatagtagainep.

16NasapaabimmangonniFaraonitibigatketinayabanna aminngaadipennaketinsalaysaynakadakuadati tagtagainep,ketnagbutengdagitilallaki

17Ketkinunatiarikadagitiaminamasiribatattaona, Ipatarusyokadakayotitagtagainepngaintagtagainepko, tapnomaammuakdayta

18KetniBalaamngaanakniBeorsimmungbatitiariket kinunanakenkuana,Awansabaliakaipapanandaytoyno ditidakkelakinadakesatumauditiEgiptoitimaudinga al-aldaw

19TamaipasngaytotimaysangaanakalalakiitiIsraela mangdadaelitiinterongaEgiptokendagitiagnanaediti dayta,kenmangiruarkadagitiIsraelitamanipudEgipto babaentimannakabalinngaima.

20Itangarud,Oari,agbalakadkaitidaytoyabanag,tapno dadaelemtinamnamadagitiannaktiIsraelkenti namnamada,sakbayatumauddaytoyadakesmaibusoriti Egipto

21KettiarikinunanakenBalaam,Ketaniati aramidentayoitiIsrael?siguradoakalpasantimaysaa pamay-animmunaanagbalakadkamimaibusorkadakuada ketdimimaparmekida

22Ita,mangtedkayometkadakayoitibalakadmaibusor kadakuadatapnomaparmekmiida

23KetniBalaamsimmungbatitiari,akunkunana, Ibaonmoitaketayabamtiduaamamalbalakadmo,ket kitaenminoaniatibalakaddamaipapanitidaytoyabanag ketkalpasannaagsaotiadipenmo

24Kettiarinangibaonketinayabannatiduaa mamalbalakadnaadaReuelaMidianitakenJobaUzita, ketimmaydaketnagtugawdaitisanguanantiari

25Ketkinunatiarikadakuada,Adtoy,nangngegyonga agpadatitagtagainepngaintagtagainepko,kenti kaipapanandayta;itangarudmangteditibalakadken ammokenkitaennoaniatimaaramidkadagitiannakti Israel,ababaenitidaytamaparmektayoida,sakbaya tumaudtikinadakesdaamaibusorkadatayo

26SimmungbatniReuelaMidianitaitiariketkinunana, Agbiagkomatiari,agbiagkomatiariitiagnanayon

27Nonaimbagtiari,isardengnakomadagitiHebreoket baybay-annaida,ketsaannakomangaiyunnattiimana maibusorkadakuada

28TadagitoydagitipinilitiApoidiun-unanangaal-aldaw, keninnalanaakaspakabuklantitawidnamanipuditi tengngadagitiaminanasionitidagakendagitiaritidaga; ketsiasinotinangiyunnatitiimanakadakuadangaawan dusa,asaananaibalestiDiosda?

29PudnongaammomngaidisimmalogniAbrahamidiay Egipto,nakitaniFaraon,tidatingaaritiEgipto,niSara ngaasawana,ketinnalanakasasawa,agsipudtakinunani Abraham,Isuketkabsatkoababai,tanagbuteng,dilaket tapapatayendagitilallakitiEgiptogapuitiasawana.

30KetidiatiaritiEgiptoinnalananiSaraidintiDios kinabilnaisunakentisangakabbalayannakadagitinakaroa saplit,aginggangainsublinakenAbrahamngaasawanaa niSara,kalpasannaisunaimbag.

31KetniAbimelecaGerarita,ngaaridagitiFilisteo, dinusatiDiosgapukenSarangaasawaniAbraham,iti panangpasardengnaititunggalaanakanmanipudititao aginggaitianimal.

32IdiimmaytiDiosdakenAbimelecititagtagainepiti rabiiketpinagbutengnatapnomaisublinakenAbrahamni Sarangainnalana,ketkalpasannanadusaamindagititattao tiGerargapukenSara,ketnagkararagniAbrahamiti Diosnamaipaaykadakuada,ketnagpakaasikenkuana,ket pinaimbagnaida

33NagbutengniAbimelecitiaminadakesadimteng kenkuanakenkadagititattaona,ketnagsublikenni AbrahamngaasawanaaniSara,ketinikkannakenkuanati aduasagut

34KastamettiinaramidnakenIsaacidipinapanawna manipudGerar,ketnakaskasdaawtiinaramidtiDios kenkuana,isuanamagatiaminapagayusantidanumti Gerar,ketsaananagtubodagitinabungaakayoda.

35AginggaanapankenkuananiAbimelecatagaGerar, kenniAhuzzatamaysakadagitigagayyemna,kenniPicol akapitantibuyotnaketnagruknoydakennagruknoydaiti sanguanannaitidaga

36Ketkiniddawdakencuanangaagpakaasimaipaay kadakuada,ketnagkararagitiApoparakadakuada,ket nagpakaasitiApokenkuanaketpinaimbagnaida

37NimetJacob,tinatan-okatao,naispalbabaenti kinatarnawnamanipuditiimanikabsatnaaniEsau,keniti imaniLabanaSirianoakabsatniinana,anangsapsapuliti biagna;kastametmanipuditiimadagitiaminngaariti Canaananaguummongabumusorkenkuanakenkadagiti annaknatapnodadaelendaida,ketinispalidatiApo manipudkadagitiimada,atimmaliawdakadakuadaket kinabildaida,tasiasinotinangyunnatitiimanakadakuada ngaawantidusa?

38PudnoaniFaraonngaimmuna,ngaamaniamam, pinadakkelnaniJosengaanakniJacobanangatngato ngemkadagitiaminaprinsipetidagatiEgipto,idi nakitanatikinasiribna,tababaentikinasiribnainispalna aminngaagnanaeditidagamanipuditibisin.

39Kalpasanna,binilinnaniJacobkendagitiannaknaa sumalogdaidiayEgipto,tapnobabaentikinaimbagda, maispaltidagatiEgiptokentidagatiGosenmanipuditi bisin

40Itangarudnokaslanasayaatkadagitimatam, isardengmotimangdadaelkadagitiannactiIsrael,ngemno saanapagayatamngaagnaeddaidiayEgipto,ibaonmoida manipudditoy,tapnomapandaitidagatiCanaan,tidagaa nagnaedandagitikapuonanda.

41KetidinangngegniFaraontisasaoniJetronakapungtot unaykenkuana,isuatimmakdergapuitibainmanipuditi sanguanantiari,ketnapanidiayMidian,tidagana,ket innalanatisarukodniJose

42KettiarikinunanakenJobngaUzita,Aniatikunamni Job,kenaniatibalakadmomaipapankadagitiHebreo?

43GapunakinunaniJobitiari,Adtoyaminngaagnanaed itidagaaddadaitipannakabalinmo,aramidenkomatiariti kaslanasayaatkadagitimatana

44KettiarikinunanakenBalaam,Aniatiibagam,Balaam, sawemtisaomtapnomangngegmi.

45KetniBalaamkinunanaitiari:“Kadagitiaminnga imbalakadtiarimaibusorkadagitiHebreomaisalakandanto, ketsaantoakabaelantiariaparmekenidaitianiamana pammagbaga

46Tanopagarupemakissayanidababaentigumilgil-ayab ngaapuy,saanmoamaparmekida,tasiguradongainispal tiDiosdaniAbrahamngaamadamanipudUrdagitiCaldeo; ketnopagarupemadadaelenidababaentikampilan, siguradoanaispalniIsaacngaamadamanipuditidayta, ketnaikabiltimaysaakalakianakarneroakasukatna

47Ketnobuyogentinarigatkennaingetapanagtrabaho pagarupemakissayanida,saankantongaagballigiurayiti daytoy,tanagserbiniamadaaniJacobkenniLabaniti aminakitatinapingetapanagtrabaho,ketrimmang-ay.

48Itangarud,OAri,denggemdagitibalikasko,tadaytoy tipammagbagaanaibagaamaibusorkadakuada,ababaen itidaytaparmekemida,kensaanmokomaapumanaw.

49Nomaay-ayotiariibilinnakomaaminngaannakdaa mayanakmanipuditangaaldawngaagpatpatuloy,a maitapuakitidanum,tababaenitidaytoymapunasmoti naganda,taawankadakuada,wennokadagitiammada,ti nasubokitikastoyawagas

50KetnangngegtiaridagitisasaoniBalaam,kettibanag naay-ayoitiarikendagitiprinsipe,kettiariinaramidnati maitunositisaoniBalaam

51Ketimbilintiariamaipaulogtimaysaaproklamasion kenmaaramidtimaysaalintegitiinteroadagatiEgipto,a kunkunana:Tunggalubingalalakiamayanakdagiti Hebreomanipuditoyngaaldaw,maitapuaktoitidanum.

52KetniFaraoninayabannadagitiaminngaadipenna,a kunkunana,Incayoitaketsapulenyotiinteroadagati GosenayandagitiannactiIsrael,ketkitaenyoatunggal annakalalakiamayanakkadagitiHebreomaitapuaktoiti karayan,ngemtunggalannakababaipalubosanyonga agbiag.

53KetidinangngegdagitiannactiIsraeldaytoyabanag ngaimbilinniFaraon,ngaibellengdadagitiannakdaa lallakiitikarayan,daddumakadagititattaotisimmina kadagitiassawadakendaddumatinakipetkadakuada

54Ketmanipuditidaytangaaldawngaagpatpatuloy,idi dimtengtiorastipanagpasngaykadagidiaybabbaitiIsrael anagtalinaedkadagitiassawada,napandaititalontapno agpasngaydasadiay,ketnangipasngaydaititalon,ket binaybay-andadagitiannakdaititalonketnagawidda.

55KettiApoanagsapatakadagitikapuonandaa paaduennaida,nangibaonitimaysakadagitiagserserbinga anghelnangaaddaidiaylangitamangbuggoititunggal ubingitidanum,amangpulotkenmangbalkotitidaytaken mangikabilkadagitiimanaitiduaanalannasabatoa nagsusopitigataskenmanipuditisabaliadiro,ket pinagtubonatibuoknaaginggakadagititumengna,a babaenitidaytamabalinnangaabbongantibagina;tapno liwliwaennakenkumpetitidayta,babaenti pannakipagriknanaitidayta

56KetidinaasiantiDioskadakuadakentinarigagayannaa paaduenidaitirabawtidaga,imbilinnatidagananga awatennaidaamaitalimengitidaytaaginggaitipanawenti panagdakkelda,kalpasannalinuktantidagatingiwatnaket inisbonaidaketnagtubodamanipuditisiudadakasitiruot

tidaga,kendagitiruottikabakiran,ketnagsublidatunggal maysaitipamilianakenitibalayniamana,ket nagtalinaeddakadakuada

57KetdagitimaladagadagitiannaktiIsraeladdadaditoy dagaakasitiruotititalon,gapuitiparaburtiDios kadakuada

58KetidinakitadagitiaminngaEgipciodaytoyabanag, rimmuarda,tunggalmaysaititalonnaagramantisangolna abakakentiaradona,ketinaradodadaytoyakasiti panangaradotimaysaitidagaititiempotibukel

59Ketidinaaradodadidakabaelanadangrandagiti maladagadagitiannactiIsrael,isungaimmaduken immadudagititattaoitikastaunay.

60KetniFaraonbinilinnadagitiofisialesnaitiinaldawa mapanidiayGosentapnosapulendadagitimaladagadagiti annactiIsrael.

61Ketidinagbirokdakennakasarakdaitimaysa,innalada itibarukongtiinanababaentipuersa,ketimpuruakdaiti karayan,ngemtikabaianngaubingimbatidaakaduanati inana;kastatiinaramiddagitiEgipciokadagitiIsraelitaiti aminngaaldaw

KAPITULO68

1KetitidaytaatiempoaddatiespiritutiDioskenni MiriamngaanakniAmramakabsatababainiAaron,ket rimmuarketnagipadtomaipapanitibalay,akunkunana, Adtoytimaysangaanakalalakiamaipasngaykadatayo manipuditiamakkeninakitidaytoyagundaway,ket isalakannantotiIsraelmanipudkadagitiimatiEgipto

2KetidinangngegniAmramtisasaotibalasangna,napan ketinsublinatiasawanaitibalay,kalpasanti panangpapanawnakenkuanaititiempoidiimbilinni FaraontitunggallalakingaubingitibalayniJacoba maitapuakitidanum

3Itikasta,innalaniAmramniJokebedngaasawana,tallo atawenkalpasanapinapanawna,ketimmaykenkuanaket nagsikog

4Ketitingudotipitoabulanmanipudpanagsikogna nangipasngayitimaysangaanakalalaki,ketnapnoti interoabalayitidakkelalawagakasitilawagtiinitken bulanititiempotipanagsilnagda

5Ketidinakitatibabaitiubinganasayaatkenmakaayayoitibuya,inlemmengnaititalloabulanitiunegtisiled

6KadagidingaaldawnagkukumplotdagitiEgipcioa mangdadaelitiaminaHebreosadiay.

7KetdagitibabbaingaEgipcionapandaidiayGosennga ayandagitiannaktiIsrael,ketinawitdadagitiurbonda kadagitiabagada,dagitimaladagadaasaanpayamakasao

8Ketkadagidingaaldaw,idinagpasngaydagitibabbaiti annactiIsrael,inlemmengtitunggalbabaitianakna manipuditisangodagitiEgipcio,tapnosaanamaammuan dagitiEgipciotipannakayanakda,kensaandaadadaelen idamanipuditidaga

9KetimmaydagitibabbaingaEgipcioidiayGosenken dagitiannakdaadimakasaoketaddadaitiabagada,ketidi simrektimaysangaEgipcioababaiitibalaytimaysaa Hebreoababainangrugingaagsangittimaladaga

10Ketidinagikkis,simmungbattiubingngaaddaiti makin-unegasiled,isuanapandainsalaysaydagitibabbai ngaEgipcioidiaybalayniFaraon

11KetimbaonniFaraondagitiofisialesnatapnoalaenda dagitiubbingkenpapatayendaida;kastatiinaramiddagiti EgipciokadagitiHebreoababbaiitiaminngaaldaw

12Itidaytaatiempo,agaruptalloabulanmanipud panangilemmengniJocabeditianakna,anaammuanti banagitibalayniFaraon

13Kettibabainagdardarasngainnalanatianaknasakbay ngaimmaydagitiopisial,ketnangalakenkuanaitimaysaa lakasaanabuyogan,ketpinaltogannadaytaitipitakken pitak,ketinkabilnatiubingitidayta,ketinkabilnadayta kadagitibanderaitiigidtikarayan

14KettikabsatnaaniMiriamnagtakderitiadayotapno maammuannanoaniatimaaramidkenkuana,kennoaniati mapasamakkadagitisasaona

15KettiDiosnangibaonitidaytaatiempoitinakaamamakapudotitidagatiEgipto,anangpuoritilasagtitaoa kasitiinititipanagrikusna,ketnarurumennaunaydagiti Egipcio

16KetamindagitiEgipciosimmalogdatapnoagdigusiti karayan,gapuitimakabusbosapudotanangpuoriti lasagda

17KetniBatia,ngaanakniFaraon,napanmetnagdigositi karayan,gapuitimakabusbosapudot,ketdagiti babbalasangnanagnadaitiigidtikarayan,kendagitiamin ababbaitiEgipto.

18KetintangadniBatiadagitimatanaitikarayan,ket nakitanatidaongitirabawtidanum,ketimbaonnati adipennaamangala.

19Linuktannaketnakitanatiubing,ketadtoytimaladaga ngaagsangsangit,ketnaasiankenkuana,ketkinunana, MaysadaytoykadagitiHebreongaannak.

20KetamindagitibabbaitiEgiptoamagmagnaitiigidti karayantinarigagayandangaagpasuso,ngemsaana nagsuso,tadaytoyabanagketnaggapukenJehova,tapno maisubliisunaitibarukongniinana

21KetniMiriamakabsatnaababaiaddaidiitidaytaa tiempokadagitibabbaingaEgipcioitiigidtikarayan,ket nakitanadaytoyabanagketkinunanaitianakababaini Faraon,Mapanakkadimangalaitiagpaspasusokadagiti Hebreoababbai,tapnoagpasusokenkaitiubing?

22KettibalasangniFaraonkinunanakencuana,Inka,ket tiagtutuboababainapaninayabannatiinatiubing

23KettianakababainiFaraonkinunanakenJocabed, Alaemdaytoyngaubingketsusoemparakaniak,ket bayadaktitangdanmo,duaapedasotipirakitiinaldaw;ket innalatibabaitiubingketpinasusona.

24Ketitingudotiduaatawen,ididumakkeltiubing, inyegnaitianakababainiFaraon,ketisuketkaslaanaka lalaki,ketpinanaganannaitiMoises,takinunana,Agsipud tainruarkoisunamanipuditidanum

25KetniAmramngaamanapinanaganannaitiChabar,ta kinunana,Maipaaykenkuanatipannakilangennaiti asawanaatinallikudanna

26KetniJocabedngainanapinanaganannaitiJekutiel, Agsipudta,kinunana,Nangnamnamaakkenkuanaiti Mannakabalin-amin,ketinsublitiDioskaniak

27KetniMiriamakabsatnaababaiinawagannaitiJered, tasimmalogasimmurotkenkuanaidiaykarayantapno maammuannanoaniatipagtungpalanna

28KetniAaronakabsatnapinanaganannaitiAbiZanuc,a kunkunana,Pinanawanniamakniinakketnagsubli kenkuanagapuitipanagkurangna

29KetniKehatngaamaniAmrampinanaganannaiti Abigdor,agsipudtagapukenkuana,tinarimaantiDiosti rebbektibalayniJacob,tapnosaandanamaipuruakdagiti annakdaalallakiitidanum

30Ketinawagantimangay-aywandakenkuanaitiAbi Soco,akunkunana,Ititabernakulonanailemmengititalloa bulan,gapuitiannakniHam

31KettiinterongaIsraelpinanaganannaitiSemaiasnga anakniNetanel,takinunada,“Itikaaldawanna,nangngegti Diostiikkisdaketinispalnaidamanipudkadagiti mangirurumenkadakuada”

32KetniMoisesaddaidiitibalayniFaraon,kenniBatia, ngaanakababainiFaraon,kasmaysangaanakalalaki, ketdimmakkelniMoisesititengngadagitiannaktiari

KAPITULO69

1KetnataytiaritiEdomkadagidingaaldaw,iti maikasangapuloketwaloatawentipanagturayna,ket naitabonititemplonangaimbangonnaparaitibaginakas naarianapagnaedannaitidagatiEdom

2KetnangibaondagitiannakniEsauidiayPetor,ngaadda itikarayan,ketnangaladamanipudsadiayitimaysanga agtutuboalalakianapintastimatanakennapintasti langana,ngaagnaganSaul,ketisupinagbalindangaari kadakuadaitilugarniSamla

3KetniSaulnagturayitiaminngaannakniEsauitidaga tiEdomitiuppatapuloatawen.

4KetidinakitaniFaraonngaaritiEgiptoasaana nagballigitipammagbagangaimbalakadniBalaam maipapankadagitiannactiIsrael,ngemkaskasdia nabungada,immadukenimmaduitiinteroadagatiEgipto

5IdinimbilinniFaraonkadagidingaal-aldawa maiwaragawagitiinterongaEgiptokadagitiannaktiIsrael, akunkunana,Awantiasinomanamangkissayitianiaman abanagitiinaldawapanagtrabahona

6Kettitaoamasarakanngaagkurangitipanagbannogna ngainaldawngaar-aramidenna,itimanladriliowennoiti ladrilio,kalpasannatiinaudingaanaknaketmaikabiliti lugarda.

7KettipanagtrabahotiEgiptopimmigsakadagitiannacti Israelkadagidingaaldaw,ketadtoynoagkurangtimaysa aladrilioitiinaldawapanagtrabahotisiasinoman,innala dagitiEgipciotiinaudingaanaknaalalakibabaentipuersa manipuditiinana,ketinkabildaisunaitipasdekitilugarti ladrilioabinaybay-anniamanaakurang

8KetdagitilallakitiEgiptoinaramiddatikastakadagiti aminngaannactiIsraelitiinaldaw,aminngaaldawiti napautapanawen.

9NgemtitribuniLevisaandaidianakipagtrabaho kadagitiIsraelitaakakabsatda,manipudididamo,taammo dagitiannakniLevitikinasikapdagitiEgipcionga inaramiddaididamokadagitiIsraelita

KAPITULO70

1Ketitimaikatloatawenmanipudpannakayanakni Moises,agtugtugawniFaraonitimaysaabangkete,idi

agtugtugawniAlparanithareynaitimakannawannakenni Batiaitimakannigidna,kettiubingalalakianiMoisesket nakaiddaitibarukongna,ketniBalaamngaanakniBeor agramantiduangaannakna,kenamindagitiprinsipeti pagarianagtugtugawdaitilamisaanitiimatangtiari.

2Ketinyunnattiubingtiimanaitiulotiari,ketinnalanati koronamanipuditiulotiariketinkabilnaitibukodnanga ulo.

3Ketidinakitatiarikendagitiprinsipetiaramidnga inaramidtiubing,nagbutengtiarikendagitiprinsipe,ketti maysaataoitikaarrubanainyebkasnatipanagsiddaawna 4Ketkinunatiarikadagitiprinsipengaaddaiti sanguanannaitilamisaan,Aniatisaoyokenaniatikunayo, Odakayoaprinsipe,itidaytoyabanag,kenaniati maukomitiubingalalakigapuitidaytoyngaaramid?

5KetniBalaamngaanakniBeorasalamangkero simmungbatitisanguanantiarikendagitiprinsipe,ket kinunana,Laglagipemitan,Oapokkenari,ti tagtagainepmongainar-arapaapmoitiadungaaldaw manipudidi,kentiinlawlawagkenkatiadipenmo

6Itangaruddaytoyketmaysangaubingmanipudkadagiti Hebreongaannak,ngaaddaanitiespiritutiDios,ketsaan komaapanunotenniapokngaaringainaramiddaytoynga agtutubongaawantipannakaammona

7TamaysangaubingaHebreo,ketaddakenkuanatisirib kenpannakaawat,nupayubingpay,ketbuyogentisirib inaramidnadaytoyketpinilinatipagariantiEgipto

8TakastoytiwagasdagitiaminaHebreoamangallilaw kadagitiarikendagitinatan-okda,ngaaramidendaamin dagitoyabanbanaganasikap,tapnoagpigergerdadagitiari tidagakendagititattaoda.

9PudnongaammomakastoytiinaramidniAbrahamnga amada,anangallilawitibuyotniNimrodngaaritiBabel, kenniAbimelecngaaritiGerar,kensinakupnatidaga dagitiannakniHetkenaminapagariantiCanaan

10KetbimmabaidiayEgiptoketkinunanamaipapanken Sarangaasawana,isutikabsatkoababai,tapno maallilawnatiEgiptokentiarina

11KastamettiinaramidniIsaacngaanaknaidinapan idiayGerarketnagnaedsadiay,kettipigsanati nangparmekitibuyotniAbimelecngaaridagitiFilisteo 12Napanunotnametapakaitibkolantipagariandagiti Filisteo,itipanangibaganaaniRebeccangaasawanaket kabsatnaababai

13NagliputmetniJacobitikabsatna,ketinnalanaiti imanatikalintegannakasinaunakentibendisionna.

14NapanidinidiayPadan-aramitibalayniLabanakabsat niinana,ketsisisiribananggun-odkenkuanaitibalasangna, dagitibakana,kenaminakukuana,ketnagtalawket nagsubliitidagatiCanaankenamana

15InlakodagitiannaknaalallakitikabsatdaaniJose,a simmalogidiayEgiptoketnagbalinngaadipen,ket naikabilitibalayapagbaludanitilas-udtisangapuloket duaatawen

16AginggaatidatiaFaraonnagtagtagainepiti tagtagainep,ketinikkatnaitibalayapagbaludan,ken pinatan-oknangemkadagitiaminaprinsipeidiayEgipto gapuitipanangipatarusnakenkuanakadagititagtagainepna 17KetidinangpataudtiDiositibisinitiinteroadaga pinaayabannaketinyegnatiamanakenaminakakabsatna, kentiinteroasangakabbalayanniamana,ket

sinuportarannaidangaawangatadwennogunggona,ket ginatangnadagitiEgipciokasadipen.

18Itangarudapokngaariadtoytimmakderdaytoynga ubingakasukatdaidiayEgipto,tapnoaramidennadagiti aramiddakenmangtagibassitititunggalari,prinsipeken ukom

19Nomakaay-ayoitiari,ibukboktayoitantidaranaiti daga,amangannodumakkelketikkatennatigobiernoiti imam,ketmadadaeltinamnamatiEgiptokalpasanti panagturayna

20KetniBalaamkinunanaitiari:“Ayabantayopaydagiti aminngaukomtiEgiptokendagitimasiribatattaona,ket ipakaammotayonotipannakaukomtiipapataymaipaayiti daytoyngaubingakasitiimbagam,ketkalpasanna, patayentayoisuna”

21KetniFaraonnangibaonkennangayabkadagitiamina masiribalallakitiEgiptoketimmaydaitisanguanantiari, ketmaysangaanghelniJehovaimmaykadakuada,ketisu ketkasitimaysakadagitimasiribalallakitiEgipto.

22Ketkinunatiarikadagitimasiribalallaki,Pudnoa nangngegyotiinaramiddaytoyaHebreongaubingnga addaitibalay,ketkastatipanangukomniBalaamitidayta abanag

23Ita,ukomenyometketkitaenyonoaniatimaiparbeng itiubinggapuitiinaramidnangaaramid.

24Kettianghel,akaslamaysakadagitimasiribalallakini Faraon,simmungbatketkinunanaakastoy,itisangoanan dagitiaminamasiribalallakitiEgiptokenitisangoananti arikendagitiprinsipe

25Nomaay-ayotiarimangibaonkomatiarikadagiti lallakiamangiyegitisanguanannaitibatongaonixken karbonngaapuy,ketikabilnaidaitisanguanantiubing, ketnoiyunnattiubingtiimanaketalaennatibatongaonix, maammuantayongarudabuyogentikinasiribngainaramid tiagtutubotiaminngainaramidna,ketmasapula papatayentayo

26Ngemnoiyunnatnatiimanaitikarbon,ngarud maammuantayoasaanabuyogentipannakaammonga inaramidnadaytoyabanag,ketagbiagto

27Ketkaslanasayaattibanagitiimatangtiarikendagiti prinsipe,isungainaramidtiariamaitunositisaotianghel tiApo

28Ketimbilintiariamaiyegtionixabatokenkarbonken maikabilitisanguananniMoises

29Ketinkabildatiubingitisanguananda,ketinkagumaan tiubingngaiyunnattiimanaitibatongaonix,ngeminnala tiangheltiApotiimanaketinkabilnaitirabawtikarbon, kettikarbonnaiddepitiimana,ketintag-aynaketinkabilna itingiwatna,ketpinuorannatipasetdagitibibignaken pasettidilana,ketnagbalinanadagsentingiwatnakendila

30Ketidinakitatiarikendagitiprinsipedaytoy, naammuandaasaananagtignayniMoisesabuyogenti siribitipanangikkatnaitikoronaitiulotiari

31Gapuna,nagkedkedtiarikendagitiprinsipea mangpapatayitiubing,isuanagtalinaedniMoisesitibalay niFaraon,ididumakdakkel,ketkaduananiJehova

32Ketbayattikaaddatiubingitibalaytiari,nakabadoiti lilakendimmakkelititengngadagitiannaktiari

33KetididimmakkelniMoisesitibalaytiari,imbilangni BatiangaanakniFaraonkasmaysangaanakalalaki,ket

aminasangakabbalayanniFaraonpinadayawandaisuna, ketaminalallakitiEgiptonagbutengdakenkuana.

34KetinaldawarimmuarkenimmayitidagatiGosen, ngaayandagitikakabsatnangaannaktiIsrael,ketinaldaw amakitaidaniMoisesitikinaababatiangeskennarigata panagbannog

35InsaludsodniMoiseskadakuada,akunkunana,Apaya maar-aramiddaytoyapanagbannogkadakayoitiinaldaw?

36Ketimbagadakenkuanatiaminanapasamakkadakuada, kenaminabilinngaintedniFaraonkadakuadasakbayti pannakayanakna

37Ketimbagadakenkuanatiaminapammagbaganga imbaganiBalaamngaanakniBeormaibusorkadakuada, kennoaniamettiimbalakadnamaibusorkenkuanatapno mapapataynaidiinikkatnatikoronatiarimanipuditiulona

38KetidinangngegniMoisesdagitoyabanbanag,simged tipungtotnamaibusorkenBalaam,ketinkagumaannaa patayen,ketinaldawngaaglemlemmengkenkuana

39KetniBalaamnagbutengkenMoises,ketisukentidua ngaannaknatimmakderdaketpimmanawdamanipud Egipto,ketnagtalawdaketinispaldadagitikararuadaket inyawatdatibagbagidaidiaydagatiCuskenniKikianus, ngaaritiCus

40KetniMoisesaddaidiitibalaytiariarumrummuarken sumsumrek,intedtiApoitipaboritiimatangniFaraon, kenitiimatangdagitiaminngaadipenna,kenitiimatang dagitiaminngaumilitiEgipto,ketinayatdaunayni Moises.

41KetdimtengtialdawanapanniMoisesidiayGosen tapnokitaennadagitikakabsatna,anakitanadagitiannacti Israelitidadagsenkennarigatapanagbannogda,ket naladingitniMoisesgapukadakuada

42NagsubliniMoisesidiayEgiptoketimmayitibalayni Faraon,ketimmayitisanguanantiari,ketnagruknoyni Moisesitisanguanantiari

43KetniMoiseskinunanakenFaraon,Idawatkokenka apok,immayaktapnoagsapulitibassitakiddawmanipud kenka,dimoibaw-ingtirupakngaawantianiamanna;ket kinunaniFaraonkenkuana,Agsaoka

44KetniMoiseskinunanakenFaraon,Maitedkoma cadagitiadipenmodagitiannactiIsraelngaaddaidiay Gosen,itimaysangaaldawtapnoaginanadasadiay manipuditipanagbannogda.

45KetsimmungbattiarikenMoisesketkinunana,Adtoy intangadkotirupamitidaytoyabanagtapnotungpalekti kiddawmo.

46KetimbilinniFaraontimaysaadeklarasionitiintero ngaEgiptokenGosen,akunkunana.

47Kadakayo,aminngaannaktiIsrael,kastoytikunatiari, itiinnemngaaldawaramidenyotitrabahoken panagtrabahoyo,ngemitimaikapitongaaldaw aginanakayo,ketdikaytonasaksakbaytianiamannga aramid,kastoytiaramidenyoitiaminngaaldaw,kas imbilintiarikenMoisesngaanakniBatia

48Nagrag-oniMoisesitidaytoyabanagngaintedtiari kenkuana,ketinaramiddagitiaminngaIsraelitakas imbilinniMoiseskadakuada.

49TadaytoyabanagketnaggapuitiApokadagitiannakti Israel,tarinugianenniJehovaalagipendagitiannakti Israeltapnoisalakannaidamaigapukadagitiammada.

50KetniJehovaaddakenMoiseskettikinalataknanapan itiinterongaEgipto.

51KetniMoisesnagbalinanaindaklanitiimatangdagiti aminngaEgipcio,kenitiimatangdagitiaminngaannacti Israel,ngaagsapsapulitinaimbagparaitiilinangaIsrael kennagsaoitisasaotitalnamaipapankadakuadaitiari

KAPITULO71

1KetidiagtawenniMoisesitisangapuloketwalo, tinarigagayannaamakitatiamanakeninanaketnapan kadakuadaidiayGosen,ketidinakaasidegniMoisesiti Gosen,dimtengitilugarapagtrabahuandagitiannacti Israel,ketnapaliiwnadagitidadagsenda,ketnakitanati maysangaEgipcioamangsapsaplititimaysakadagiti Hebreoakakabsatna.

2KetidinakitatilalakianasapsaplitniMoisesnagtaray kenkuanatapnoagpatulong,gaputatilalakianiMoises ketnaraemunayitibalayniFaraon,ketkinunanakenkuana, Apokasikasuennak,daytoyngaEgipcioimmayitibalayko itirabii,binaludnak,ketimmaykenbaketkoitiimatangko, ketitasapsapulennangaalaentibiagko.

3KetidinangngegniMoisesdaytoydakesabanag, simgedtipungtotnamaibusoritiEgipcio,ketnagturongiti daytoykenitisabali,ketidinakitanangaawantitaosadiay, kinabilnatiEgipcioketinlemmengnaitidarat,ket inispalnatiHebreomanipuditiimatinangkabilkenkuana

4NapantiHebreoitibalayna,ketnagsubliniMoisesiti pagtaenganna,ketrimmuarketnagsubliitibalaytiari

5Ketidinagawidtilalaki,napanunotnaatallikudanti asawana,tasaanngaumisoitibalayniJacob,ngaumayti asinomanalalakiitiasawanakalpasananatulawan

6Ketnapantibabaiketimbaganakadagitikakabsatna,ket inkagumaandagitikakabsattibabaiapapatayen,ket nagtalawitibalaynaketnakalibas

7Ketitimaikaduangaaldaw,napanniMoiseskadagiti kakabsatna,ketnakitana,ketadtoytiduaalallakinga agsusupiat,ketkinunanaitinadangkes,Apayakabilemti kaarrubam?

8Simmungbatkenkuanaketkinunanakenkuana,Siasinoti nangikabilkenkakasprinsipekenukomkadakami? pagarupemkadiapatayennakakasitipanangpapataymoiti Egipcio?ketnagbutengniMoisesketkinunana,Pudnoa naammuantibanag?

9KetnangngegniFaraondaytoyabanag,ketimbilinnaa mapapatayniMoises,isungaimbaontiDiostianghelna, ketnagparangkenFaraonitikaaspingtimaysaakapitanti guardia.

10KettiangheltiApoinnalanatikampilanmanipuditi imatikapitantiguardia,ketinuksobnatiulonaakaduana, tatikaaspingtikapitantiguardianapagbalinakaaspingni Moises.

11KettiangheltiApoiniggamannatimakannawannga imaniMoises,ketinruarnamanipudEgipto,ketinkabilna manipuditiruardagitibeddengtiEgipto,itikaadayonga uppatapulongaaldawapanagdaliasat

12KetniAaronakabsatnalaengtinagtalinaeditidagati Egipto,ketnagipadtokadagitiannactiIsrael,akunkunana 13KastoytikunatiApoaDiosdagitikapuonanyo, Ibellengyo,tunggaltao,dagitimakarimonabambanag

dagitimatana,ketdikayrugitantibagbagiyokadagiti didiosentiEgipto.

14KetnagrebeldedagitiannactiIsraelketsaandaa dimngegkenAaronitidaydiatiempo.

15KetnapanunottiApoadadaelennaida,nosaana nalagiptiApotikatulaganngainaramidnakadaAbraham, IsaackenJacob

16Kadagidingaaldawnagtultuloyanaingettiimani FaraonmaibusorkadagitiannaktiIsrael,ketrinukkolken inrurumennaidaaginggaititiempongaimbaontiDiosti saonakennadlawnaida

KAPITULO72

1Ketkadagidingaaldawaddadakkelagubatitinagbaetan dagitiannacniCuskendagitiannaktidayakenAram,ket nagrebeldedaitiaritiCusngaaddaitiimana

2IsuanapanniKikianusngaaritiCusakaduanadagiti aminngaannakniCus,maysangailiakasitidaratti kaaduda,ketnapannakigubatitiAramkendagitiannakti daya,tapnoipasakupnaida

3KetidirimmuarniKikianus,pinanawannaniBalaama salamangkero,agramantiduangaannaknaalallaki,a mangbantayitisiudad,kentikababaanakitadagititattao itidaga.

4IsuanapanniKikianuskenniAramkendagitiannakti daya,ketnakirangetkadakuadakenkinabilnaida,ket natnagdaaminanasugatanitisangoniKikianuskendagiti tattaona

5Ketinnalanatiaducadacuadaakautiboketimpasakupna idaakasididamo,ketnagkampoitidagadatapnomangala itibuiskadakuadaakasitigagangay

6KetniBalaamngaanakniBeor,idipinanawantiariti Cusamangbantayitisiudadkendagitinapanglawiti siudad,timmakderketbinalakadannaakaduadagititattao itidagangaagrebeldedakenariKikianus,adidapalubosan asumrekitisiudadintonagawid.

7Ketdimngegkenkuanadagititattaoitidaga,ket nagsapatadakenkuanaketpinagbalindangaarikadakuada, kentiduangaannaknaalallakikaskapitantibuyot.

8Gapunatimmakderdaketintag-aydadagitipaderti siudaditiduaasuli,ketnangibangondaitinakaroa natibkerapasdek.

9Ketitimaikatloasuli,nagkalidakadagitikanaladi mabilang,itinagbaetantisiudadkentikarayana nanglikmutitiinteroadagatiCus,ketpinagburakdasadiay tidandanumtikarayan

10Itimaikapatasuliinurnongdatinagadungauleg babaenkadagitienkantakenenkantada,ketpinapigsadati siudadkennagnaeddasadiay,ketawantirimmuarwenno simrekitisangokadakuada

11KetnakirangetniKikianuskenniAramkendagiti annaktidayaketpinarmeknaidaakasidi,ketintedda kenkuanatigagangayabuisda,ketnapanketnagsubliiti dagana

12KetidiimmasidegniKikianusngaaritiCusiti siudadnakendagitiaminakapitantibuyotakaduana, intangaddadagitimatadaketnakitadaanabangonken nangatounaydagitipadertisiudad,isuanasdaawdagiti lallakiitidaytoy.

13Ketkinunadaitimaysakenmaysa,Daytoyketgaputa nakitadaanataktakkami,itigubat,ketnagbutengdaunay kadakami,gapunainaramiddadaytoyabanagketintagaydadagitipadertisiudadkenpinatibkerdaidatapnosaan ngaumaydagitiaritiCanaanamakigubatkadakuada.

14Isungaimmasidegtiarikendagitibuyotitiruanganti siudadkettimmangadaketadtoy,aminaruangantisiudad ketnaserraan,ketimmawagdakadagitiguardia,a kunkunada,Luktamkadakami,tapnomakastrekkamiiti siudad

15Ngemnagkedkeddagitiguardiaamanglukatkadakuada babaenitibilinniBalaamasalamangkero,ngaarida, pinalubosandaidaasaanasumrekitisiudadda.

16Gapunanakigubatdakadakuadaitikasunganitiruangan tisiudad,ketnataytisangagasutkettallopuloalallakiiti buyotidiayKikianusitidaytangaaldaw.

17Ketitikabigatannaintultuloydatinakirangetket nakirangetdaitiigidtikarayan;inkagumaandatilumabas ngemdidakabaelan,isuadaddumakadakuadatilimned kadagitiabutketnatay

18Gapunaimbilintiariamangpukankadagitikayotapno makaaramiddakadagitibalsa,amabalindaalumasat kadakuada,ketinaramiddadayta

19Ketididimtengdaitidissodagitikanal,nagturongti dandanumbabaenkadagitigilingan,ketduagasutalallaki anagluganitisangapuloabalsatinalmes

20Ketitimaikatlongaaldawimmaydanakigubatiti sikiganngaayandagitiuleg,ngemsaandaamakaasideg sadiay,tadagitiulegpinapataydakadakuadatisangagasut ketpitopuloalallaki,ketinsardengdatinakirangetkenni Cus,ketlinakubdatiCusitisiamatawen,awantirimmuar wennosimrek

21Itidaytaatiempoatigubatkentipananglakub maibusoritiCus,nagtalawniMoisesmanipudEgipto manipudkenFaraonanangikagumaanamangpapatay kenkuanagapuitipanangpapataynaitiEgipcio

22SangapuloketwalotitawenniMoisesidinagtalaw manipudEgiptoitisanguananniFaraon,ketnagtalawket naglibasitipakarsoniKikiano,ananglakubitiCusiti daytaatiempo.

23SiamatawenniMoisesitikamponiKikianusngaariti Cus,itiaminatiempoapananglakubdaitiCus,ket rimmuarniMoisesketsimrekakaduada.

24Kettiarikendagitiprinsipekenaminamannakigubat inayatdaniMoises,taisuketnaindaklankenmaikari,ti katayagnaketkaslanatan-okaleon,tirupanaketkaslainit, kentipigsanaketkasitileon,kenisuketmamalbalakaditi ari.

25Ketitingudotisiamatawen,natiliwanniKikianusiti makapapatayasakit,ketnagrairakenkuanatisakitna,ket natayitimaikapitongaaldaw

26Gapuna,imbalsamodagitiadipennaketinnaladaken intabondaitikasunganitiruangantisiudaditiamiananti dagatiEgipto

27Ketnangibangondaitirabawnatieleganteanatibker kennangatoapasdek,ketnangikabildakadagitidadakkela batoitibaba.

28Ketdagitieskribatiariinkitikitdacadagidiabatoti aminapigsatiaridaaniKikianus,kenaminagubatnaa nakiranget,adtoynaisuratdasadiayitidaytoyngaaldaw.

29ItakalpasantiipapatayniKikianusngaaritiCus napaladingitunaydagititattaonakenbuyotnagapuiti gubat

30Gapuna,kinunadaitimaysakenmaysa, Balakadannakaminoaniatiaramidenmiitidaytoya tiempo,tanagnaedkamiitilet-angitisiamatawennga adayokadagitipagtaenganmi

31Noibagatayoalabanantayotisiudadadukadatayoti matnaganasugatanwennomatay,ketnoagtalinaedtayo ditoyitipannakalakubmataytayomet

32TaitamangngegtodagitiaminngaaritiAramken dagitiannaktidayaanatayentiaritayo,ketkellaata rautendatayoitibumusbusorapamay-an,ketmakirangetda kadatayoketawantiibatidaanatdakadatayo

33Itangarudintayoketmangtedtayoitiariamangituray kadatayo,ketagtalinaedtayoitipannakalakubaginggaa maitedkadatayotisiudad

34Kettinarigagayandatiagpiliitidaytangaaldawiti maysaataongaarimanipuditibuyotniKikianus,ket awantinasarakandaabanagapinilidaakaskenMoisesa mangituraykadakuada

35Ketnagdardarasdaketinuksobdatitunggalmaysa dagitikawesnaketimbellengdaitidaga,ketnangaramidda itidakkelabuntonketinkabildaniMoisesitirabawna

36Kettimmakderdaketnagpuyotdakadagititrumpetaket impukkawdaitisanguananna,ketkinunada,Agbiagkoma tiari,agbiagkomatiari!

37Ketamindagititattaokennatan-okinsapatadakencuana ngaitedkencuanaakasasawaniAdoniasareyna,ti Cuseta,asawaniKikiano,ketpinagbalindaniMoisesnga arikadakuadaitidaytangaaldaw.

38KetamindagititattaotiCusnangipaulogdaitimaysaa deklarasionitidaytangaaldaw,akunkunada,Tunggal maysamasapulngaitednakenMoisestimaysaabanagiti kukuana

39Ketinwarasdatimaysaapaniditirabawtibunton,ket tunggalmaysanangibellengitidaytaitianiamanabanag ngaaddakenkuana,timaysaketbalitokngaaritoskenti sabaliketsinsilio

40Kastametkadagitibatongaonix,bdellium,perlasken marmoltiinwarasdagitiannakniCuskenniMoisesiti rabawtibunton,kastamettipirakkenbalitokitinakaadadu.

41KetinnalaniMoisestiaminapirakkenbalitok,amina basehas,kentibdelliumkenonyxabato,ngainted kenkuanadagitiaminngaannakniCus,ketinkabilnaida ititengngadagitigamengna

42KetniMoisesnagturaykadagitiannakniCusitidayta ngaaldaw,itilugarniKikianusngaaritiCus

KAPITULO73

1Itimaikalimapuloketlimaatawentipanagturayni FaraonngaaritiEgipto,ngaisutimaikasangagasutket limapuloketpitoatawenasimmalogdagitiIsraelitaidiay Egipto,nagturayniMoisesidiayCus

2DuapuloketpitotitawenniMoisesidinangruginga agturayitiCus,ketuppatapuloatawenanagturay

3KetintedtiApokenMoisestiparaburkenparaburiti imatangdagitiaminngaannakniCus,ketinayatunay

dagitiannakniCus,isuaniMoisesketnaparaburantiApo kenkadagititattao.

4Ketitimaikapitongaaldawtipanagturayna, naguummongdagitiaminngaannakniCusketimmayda itisanguananniMoisesketnagruknoydakenkuanaitidaga.

5Nagsaodagitiaminngaubbingitiimatangtiari,a kunkunada,Ikkannakamiitibalakadtapnomakitamino aniatimaaramiditidaytoyasiudad.

6Tasiamatawenenanalakubkamiitiaglawlawtisiudad, ketsaanmianakitadagitiannakmikendagitiassawami

7Isuasimmungbatkadakuadatiari,akunkunana,No dumngegkayoititimekkoitiaminngaibilinkokadakayo, itedtongarudtiApotisiudadkadagitiimatayoket parmekentayo

8Tanomakirangettayokadakuadaakasitidatia pannakidangadangtayokadakuadasakbaytiipapatayni Kikianus,adukadatayotimatnaganasugatanakasidi

9Itangarudadtoyadtoytibalakadparakadakayoiti daytoyabanag;noipangagyotitimekko,maitedtongarud tisiudadkadagitiimatayo

10Isuasimmungbatdagitiaminabuyotitiari,a kunkunada,Aminngaibilintiapotayoketaramidentayo.

11KinunaniMoiseskadakuada,Lumasatkayoket iwaragawagyotimaysaatimekitiinteroapakarsokadagiti aminngaumili.

12Kastoytikunatiari,Mapankayoitikabakiranket itugotyokadagitiurbontistork,tunggallalakiketmaysa ngaurbonitiimana.

13Ketsiasinomanamangsalungasingitisaotiari,asaana mangiyegitiurbonna,matayto,ketalaentiaritiamina kukuana.

14Ketintoniyegmoidaaddadantoitipanangaywanmo, padakkelemidaaginggaadumakkelda,ketisuromontoida ngaagdardaras,kasitidalandagitiurbontilawwalawwa.

15Gapuna,nangngegdagitiaminngaannakniCusti sasaoniMoises,kettimmakderdaketnangipaulogiti maysaadeklarasionitiinteroapakarso,akunkunada.

16Kadacayo,aminngaannakniCus,tibilintiari,a sangsangkamaysaamapankayoaminitikabakiran,ket matiliwyosadiaydagitiurbonatukaktunggalmaysaiti imanatiurbonna,ketisubliyoidaitipagtaenganda

17Mataytotisiasinomanamanglabsingitibilintiari,ket alaentiaritiaminakukuana.

18Ketinaramiddagitiaminatattaotikasta,ketrimmuarda itikabakiranketsimmang-atdakadagitikayongaabetoket natiliwda,tunggallalakiketmaysangaurbonitiimana, aminngaurbondagitistork,ketinyegdaidaitilet-angket pinadakkeldaidababaentibilintiari,ketinsurodaidanga agdardaras,akapadadagitiurbonalawwalawwa 19Ketkalpasantipannakapadakkeldagitiurbonastork, imbilintiariamabisinidaititallongaaldaw,ketinaramid dagitiaminatattao.

20Ketitimaikatlongaaldaw,kinunatiarikadakuada, papigsaenyotibagbagiyoketagbalinkayoamaingela lallaki,ketisuotyotitunggalmaysatikabalnaken barikesnaitikampilanna,ketagsakaykayoititunggal maysaitikabalionaketalaenyotitunggalmaysatiurbonna astorkitiimana

21Kettumakderkamiketmakirangetkamiitisiudaditi lugarngaayandagitiuleg;ketinaramidamindagititaoti imbilintiari

22Kettunggalmaysainnaladatiurbonnaitiimana,ket pimmanawda,ketididimtengdaitilugardagitiuleg, kinunatiarikadakuada,Ibaonmotitunggalmaysati urbonnaaurbonkadagitiuleg.

23Ketimbaondatitunggalmaysatiurbonnaastorkiti bilintiari,ketdagitiurbonastorknagtaraydakadagitiuleg ketinalun-ondaaminidaketdinadaeldaidamanipuditi daytaalugar.

24Ketidinakitatiarikendagititattaoanadadaelamin dagitiulegitidaytaadisso,nangipasdekdagitiamina tattaoitidakkelngaikkis

25Ketimmasidegdaketnakirangetdaitisiudadket innaladakenpinarmekda,ketsimrekdaitisiudad.

26Ketnatayitidaytangaaldawtisangaribuket sangagasutalallakikadagititattaoitisiudad,aminnga agnanaeditisiudad,ngemkadagititattaoananglakubawan uraymaysaanatay

27IsuanapantiaminngaannakniCusitipagtaenganna, itiasawanakenkadagitiannaknakenitiaminakukuana.

28KetniBalaamasalamangkero,idinakitanaanaalati siudad,linuktannatiruanganketisukentiduanga annaknaalallakikenwaloakakabsatnaalallaki nagtalawdaketnagsublidaidiayEgiptokenFaraonngaari tiEgipto

29Isudadagitimangkukulamkensalamangkeroa nadakamatitilibrotiLinteg,anagtakderamaibusorken MoisesidiinyegtiApodagitisaplititiEgipto

30IsungainnalaniMoisestisiudadbabaentikinasiribna, ketinkabildagitiannakniCusititronoimbesani KikianusngaaritiCus

31Ketinkabildatinaarianakoronaitirabawtiulona,ket inteddaisunakasasawaniAdoniasareynaaCusita,asawa niKikiano

32KetniMoisesnagbutengitiApoaDiosdagitiammana, isuasaanngaimmaykenkuana,kensaannangainturong dagitimatanakenkuana

33TanalagipniMoisesnokasanoapinagsapatani AbrahamtiadipennaaniEliezer,akinunanakenkuana, Dikamangalaitibabaimanipudkadagitiannakababbaiti CanaanmaipaayitianakkongaIsaac.

34KastamettiinaramidniIsaacidinagtalawniJacobiti kabsatna,idiimbilinnakenkuana,akunkunana,Dika mangasawaitiasawamanipudkadagitiannakababbaiti Canaan,wennomakitulagitiasinomankadagitiannakni Ham

35TaintedtiApoaDiostayoniHamngaanakniNoe,ken dagitiannaknakenaminabin-ina,kasadipenkadagiti annakniSemkenkadagitiannakniJafet,kenkadagitibinidakalpasankadakuadangaadipen,itiagnanayon

36GapunasaanngainturongniMoisestipusonawenno dagitimatanaitiasawaniKikianoitiaminngaaldawa panagturaynaitiCus.

37KetniMoisesnagbutengitiApoaDiosnaitiinteroa panagbiagna,ketnagnaniMoisesitisangotiApoiti kinapudno,itiaminapusokenkararuana,saananagturong itiumnoadalanitiaminngaaldawtipanagbiagna; nagkedkedsaanamanipuditidalanngaagpakannawan wennoitikannigid,anagnaandaAbraham,Isaacken Jacob

38KetniMoisespinapigsanatibaginaitipagariandagiti annacniCus,ketinwanwannadagitiannacniCusbabaen

tigagangayasiribna,ketrimmang-ayniMoisesiti pagarianna.

39KetitidaytaatiemponangngegniAramkendagiti annaktidayaanatayenniKikianusngaaritiCus,isua nagrebeldeniAramkendagitiannaktidayamaibusorken Cuskadagidingaaldaw

40KetniMoisesinummongnaamindagitiannacniCus, maysangailianabilegunay,agaruptallopuloaribua lallaki,ketnapannakigubatkenAramkendagitiannakti daya

41Ketnapandaididamokadagitiannaktidaya,ketidi nangngegdagitiannaktidayatidamagda,napandasinabat ida,ketnakigubatdakadakuada.

42Ketnakarotigubatmaibusorkadagitiannaktidaya,isu ngaintedtiApoaminngaannaktidayaitiimaniMoises, ketagaruptallogasutalallakitinatnaganapapatay.

43Ketaminngaannaktidayanagsublidaketnagsanudda, isuasimmurotkadakuadaniMoiseskendagitiannakni Cusketpinarukmadaida,ketnangikabildaitibuis kadakuada,kasitiugalida

44GapunaniMoiseskendagitiaminatattaoakaduana limmasatdamanipudsadiayaginggaitidagatiAramtapno makigubat

45KetnapandametsinabatidadagititattaotiAram,ket nakirangetdakadakuada,ketinyawatidatiApoitiimani Moises,ketadukadagitilallakitiAramtinatnaga nasugatan

46KettiAramketpinarukmametniMoiseskendagiti tattaotiCus,ketinteddamettigagangayabuisda

47KetniMoisesimpasakupnaniAramkendagitiannakti dayakadagitiannakniCus,ketniMoiseskendagitiamina tattaoakaduana,nagturongdaitidagatiCus

48KetniMoisespinapigsanatibaginaitipagariandagiti annacniCus,ketniJehovaaddaidikencuana,ketamin dagitiannacniCusnagbutengdakencuana

KAPITULO74

1ItingudodagititawennatayniSaulngaaritiEdom,ket niBaalCananngaanakniAcbornagturayakasukatna.

2Itimaikasangapuloketinnematawentipanagturayni MoisesitiCus,niBaalCananngaanakniAcbornagturay itidagatiEdomkadagitiaminngaannaktiEdomiti tallopuloketwaloatawen

3Itikaaldawanna,nagrebeldetiMoabmaibusoriti pannakabalintiEdom,taaddaitisidongtiEdommanipud kaaldawanniHadadngaanakniBedad,anangkabil kadakuadakentiMidian,ketimpasakupnatiMoabiti Edom

4KetidianiBaalCananngaanakniAcbornagturayiti Edom,amindagitiannaktiMoabinikkatdati kinasungdodaitiEdom.

5KetniAngeasngaaritiAfricanataykadagidingaaldaw, ketniAzdrubalngaanaknatinagturayakasukatna

6KetkadagidingaaldawnatayniJaneasngaaridagiti annacniKitim,ketintabondaisunaititemplonanga imbangonnaparaitibaginaititanaptiCanopiaa pagnaedan,ketniLatinustinagturayakasukatna

7ItimaikaduapuloketduaatawentipanagturayniMoises kadagitiannakniCus,nagturayniLatinuskadagitiannak niKitimitiuppatapuloketlimaatawen

8Ketnangibangonmetparaitibaginaitidakkelken nabilegatorre,ketnangibangonitidaytaitielegantea temploparaitipagnanaedanna,tapnoidauluannati gobiernona,kasitikaugalian.

9Itimaikatloatawentipanagturaynaimpakaammona kadagitiaminanalaingatattaona,anangaramiditiadua barkoparakenkuana

10KetinummongniLatinustiaminabuyotna,ket immaydakadagitibarko,ketnapandasadiaytapno makigubatkenniAzdrubalngaanakniAngeasngaariti Africa,ketimmaydaidiayAfricaketnakirangetdaken Azdrubalkentibuyotna

11KetniLatinusinabaknaniAzdrubal,ketinnalani LatinuskenAzdrubaltiaqueductngainyegniamana manipudkadagitiannakniKittim,idiinnalananiJanias ngaanakababainiUzikasasawa,isuaniLatinusket rinebbanatirangtaytiaqueduct,ketkinabilnatiinteroa buyotniAzdrubalitinakaroadanog

12KetdagitinabatianabilegalallakiniAzdrubal pinabilegdatibagbagida,ketnapnotipusodaitiapal,ket nakigubatdakenpatay,ketnakirangetdamanenken LatinusngaaritiKittim.

13KetnakarotigubatkadagitiaminalallakitiAfrica,ket nasugatdaaminitisangoniLatinuskendagititattaona,ket natumbametniAzdrubalngaariitidaytaagubat.

14KettiariAzdrubaladdaanitinapintasunayngaanaka babai,ngaagnaganitiUspezena,ketamindagitilallakiti Africainbordadatikaaspingnakadagitikawesda,gapuiti naindaklanakinapintaskennapintasalangana

15KetdagitilallakiniLatinusnakitadaniUshpezena,nga anakniAzdrubal,ketindaydayawdakenLatinusngaarida.

16KetimbilinniLatinusamaiyegkencuana,ketni LatinusinnalananiUspezenaakasasawa,ketnagsubliiti dalannangaagturongidiayKittim.

17KetkalpasantiipapatayniAzdrubalngaanakni Angeas,idinagsubliniLatinusitidaganamanipuditi gubat,atimmakderamindagitiagnanaeditiAfricaket innaladaniAnibalngaanakniAngeas,tiub-ubinga kabsatniAzdrubal,ketpinagbalindangaariimbesa kabsatnaitiinteroadagaidiayAfrica.

18Ketidinagturay,inkeddengnatimapanidiayKitim tapnomakigubatkadagitiannakniKitim,tapnoibalesnati gapuananniAzdrubalakabsatna,kentigapuanandagiti agnanaeditiAfrica,ketinaramidnadayta

19Nangaramiditiaduabarko,ketsimrekitidayta agramantiinteroabuyotna,ketnapanidiayKitim.

20Gapuna,nakirangetniAnibalkadagitiannakniKitim, ketnasugatandagitiannakniKitimitisanguananniAnibal kentibuyotna,ketniAnibalimbalesnatikasotikabsatna

21KetintuloyniAnibaltigubatitisangapuloketwaloa tawenakaduanadagitiannakniKitim,ketnagnaedni AnibalitidagatiKitimketnagkamposadiayitinabayag.

22KetniAnibalkinabilnaitikastaunaydagitiannakni Kitim,ketpinataynadagitidadakkelalallakiken prinsipeda,ketkadagitidaddumapayngaumilikinabilnati agarupwalopuloaribualallaki

23Ketitingudodagitialdawkentawen,nagsublini AnibalitidaganangaAfrica,ketnagturayasitatalgediti lugarniAzdrubalakabsatna

KAPITULO75

1Itidaytaatiempo,itimaikasangagasutketwalopuloa tawenasimmalogdagitiIsraelitaidiayEgipto,rimmuar manipudEgiptodagitimaingelalallaki,tallopuloaribua magmagna,manipudkadagitiannaktiIsrael,anagtaud aminititribuniJose,itiannakniEfraimngaanakniJose 2TakinunadaanalpasentipanawenngaintudingtiApo kadagitiannactiIsraelidiun-unanaapanawen,nga insaonakenAbraham

3Ketdagitoyalallakinagbarikesda,ketinkabildati tunggalmaysatikampilannaitisikiganna,kentunggal maysatikabalna,ketnagtalekdaitipigsada,ketrimmuarda asangsangkamaysamanipudEgiptobuyogentinabileg ngaima

4Ngemawantiinyegdaataraonparaitidalan,pirakken balitoklaeng,uraytinapayparaitidaytangaaldawti inyegdakadagitiimada,tanapanunotdangaalaenti taraondaabayadmanipudkadagitiFilisteo,ketnosaan, alaendadaytababaentipuersa.

5Ketdagitoyalallakiketmannakabalinunaykenmaingel alallaki,timaysaataoketmakakamatitisangaribuket duaketmakabaelamangparmekitisangapuloribu,isua nagtalekdaitipigsadaketnagtitinnulongdaakas kadakuada

6KetinturongdatidalandangaagturongitidagatiGat,ket simmalogdaketnasarakandadagitipastortiGata mangtartarakenkadagitibakadagitiannaktiGat

7Ketkinunadakadagitipastor,Ikkandakamiiti sumagmamanokadagitikarneroakasbayad,tapno mangankami,tamabisinkami,taawantikinnanmia tinapayitangaaldaw.

8Kinunadagitipastor,Karnerowennobakatayokadinga itedmikadakayouraykassueldo?isungaimmasidegdagiti annakniEfraimtapnoalaendaidababaentipuersa.

9KetimpukkawdagitipastortiGatitirabawdaa nangngegtiikkisdaitiadayo,isuanapankadakuadaamin ngaannaktiGat.

10KetidinakitadagitiannacniGatdagitidakesnga aramiddagitiannacniEfraim,nagsublidaketinummongda dagitilallakitiGat,ketinkabildatitunggalmaysakadagiti kabalna,ketrimmuardakadagitiannacniEfraima makigubat

11KetnakirangetdakadakuadaidiaygingettiGat,ket nakarotigubat,ketnakarotipanangkabildaitimaysaken maysaitidaytangaaldaw

12Ketitimaikaduangaaldaw,nangibaondagitiannakni GatkadagitiaminasiudaddagitiFilisteotapnoumaydaa tumulongkadakuada,akunkunada.

13Umaykayokadakamikettulongannakami,tapno kabilenmidagitiannacniEfraimarimmuarmanipud Egiptotapnoalaendadagititarakenmi,kenmakirangetda kadakamingaawantirason.

14NaibustikararuadagitiannakniEfraimgapuitibisin kenwaw,tatallongaaldawadidananganititinapayKet uppatapuloaribualallakitirimmuarmanipudkadagiti siudaddagitiFilisteotapnotumulongkadagitilallakitiGat

15NakigubatdagitoyalallakikadagitiannakniEfraim, ketinyawattiApodagitiannakniEfraimkadagitiima dagitiFilisteo

16KetkinabildaaminngaannakniEfraim,amina pimmanawmanipudEgipto,awantinabatinoditi sangapuloalallakianagtalawitipanagtulagda

17TadaytoyakinadakesketnaggapuitiApomaibusor kadagitiannakniEfraim,tasinalungasingdatisaotiApo itiipapanawdamanipudEgipto,sakbayadimtengti panawenngaintudingtiApoidiun-unanangaaldawiti Israel.

18KetcadagitiFilisteonataymettiaduunay,agarup duapuloaribualallaki,ketdagiticacabsatdainawitidaket intabondaidacadagitiil-ilida

19KetdagitinapapatayngaannacniEfraimnagtalinaedda anabaybay-anitigingettiGatitiadungaaldawkentawen, ketsaandaanaitaneb,ketnapnotigingetkadagititulang dagititattao

20Ketdagitilallakianakalibasitigubatimmaydaidiay Egipto,ketimbagadakadagitiaminngaannaktiIsraelti aminanapasamakkadakuada

21KetniEfraimngaamadanagdung-awkadakuadaitiadu ngaaldaw,ketimmaydagitikakabsatnatapnoliwliwaenda 22Ketimmayisunaitiasawanaketnangipasngayiti maysangaanakalalaki,ketpinanaganannatiBeria,gapu tanakalkaldaangitibalayna

KAPITULO76

1KetniMoisesngaanakniAmramketaripaylaengiti dagatiCuskadagidingaaldaw,ketrimmang-ayiti pagarianna,ketinturongnatigobiernodagitiannakniCus itikinahustisia,kinalinteg,kenkinatarnaw

2KetaminngaannakniCusinayatdaniMoisesitiamin ngaal-aldawapanagturaynakadakuada,ketaminnga agnanaeditidagatiCusnagbutengdaunaykenkuana

3Ketitimaika-uppatapuloatawentipanagturayni MoisesitiCus,situtugawniMoisesitinaarianatrono bayatngaaddaitisanguanannaniAdoníasareyna,ket amindagitinatan-okatattaositutugawdaitiaglawlawna.

4KetkinunaniAdoniasareynaitisanguanantiariken dagitiprinsipe,Aniadaytoyabanagngainaramidyo,nga annakniCus,itidaytoynabayagapanawen?

5Pudnongaammoyongaitiuppatapuloatawena panagturaydaytoyataoitiCussaannangaimmasideg kaniak,kensaanmetanagserbikadagitididiosendagiti annakniCus

6Ita,dumngegkayo,OdakayongaannakniCus,ket saanenkomangaagturaykadakayodaytoyataoakasiti saananagtauditilasagtayo

7AdtoyniMenacrusngaanakkoanataenganen,agturay komakenka,tanasaysayaatparakenkangaagserbiitianak tiapom,ngemtiagserbiitiganggannaet,adipentiariti Egipto

8Ketnangngegdagitiaminatattaokennatan-okdagiti annacniCusdagitisasaongaimbaganiAdoníasareyna kadagitilapayagda

9Ketagsagsaganaamindagititattaoaginggaitirabii,ket itibigatbimmangondaanasapaketpinagbalindangaari kadakuadaniMenacrus,ngaanakniKikianus.

10KetamindagitiannakniCusnagbutengdaa mangiyunnatitiimadamaibusorkenMoises,takaduati AponiMoises,ketnalagipdagitiannakniCustisapata

ngainsapatadakenMoises,gapunaawantiinaramiddaa dakeskenkuana.

11NgemdagitiannacniCusnangteddaitiaduasagutken Moises,ketimbaondaisunamanipudkadakuadabuyogen tidakkeladayaw.

12IsuapimmanawniMoisesmanipuditidagatiCus,ket nagawidketinsardengnatipanagturayitiCus,ketinnema puloketinnemtitawenniMoisesidirimmuaritidagati Cus,tatibanagketnaggapuitiApo,tadimtengtipanawen ngaintudingnaidiun-unanangaaldaw,amangiruariti IsraelmanipuditirigatdagitiannakniHam

13NapanngarudniMoisesidiayMidian,tanagbutengnga agsubliidiayEgiptogapukenFaraon,ketnapannagtugaw itibubontidanumidiayMidian

14KetdagitipitongaannakababbainiReuelaMidianita rimmuardatapnoipastorandatiarbanniamada.

15Ketdimtengdaitibubonketnagdagusdaitidanuma mangsibugitiarbanniamada

16GapunaimmaydagitipastortiMidianketpinapanawda ida,kettimmakderniMoiseskettinulongannaidaket sinuboknatiarban

17NagawiddakenniReuelngaamadaketimbagada kenkuanatiinaramidniMoisesparakadakuada

18Ketkinunada,MaysangaEgipcioalalakitinangispal kadakamimanipudkadagitiimadagitipastor,isuti nangurnongitidanumparakadakamikennangpasibug kadagitiarban

19KinunaniReuelkadagitiannaknaababbai,Ketsadino tiayanna?apayapinanawamtilalaki?

20PinaayabanniReuelketinnalanakeninyawidna,ket nakikuyogkenkuanaananganititinapay.

21KetinsalaysayniMoiseskenReuelanagtalawmanipud EgiptokennagturayitiuppatapuloatawenitiCus,ket kalpasannainnaladatigobiernokenkuana,ket pinapanawdaasitatalnaabuyogentidayawkensagut

22KetidinangngegniReueldagitisasaoniMoises, kinunaniReuelitiunegna,Ikabilkodaytoyataoitibalaya pagbaludan,apakaikappiaktodagitiannakniCus,ta nagtalawisunakadakuada

23Ketinnaladaketinkabildaisunaitibalayapagbaludan, ketniMoisesketnaibaluditisangapuloatawen,ketbayat ngaaddaniMoisesitibalayapagbaludan,niZiporanga anakniReuelnaasiankenkuana,ketsinuportarannababaen titinapaykendanumitiaminatiempo

24KetamindagitiannactiIsraeladdadapaylaengidiay dagatiEgiptongaagserserbikadagitiEgipcioitiamina kitatinapingetapanagtrabaho,kettiimatiEgipto nagtultuloyasiuulpitkadagitiannactiIsraelkadagidinga aldaw

25Itidaytaatiempo,kinabiltiAponiFaraonngaariti Egipto,ketnagsagabaitisaplittikukutelmanipuditidapan tisakanaaginggaitikoronatiulona;gapuitinaulpita pannakatratodagitiannactiIsraeldaytoyasaplititidaytaa tiempomanipuditiApokenFaraonngaaritiEgipto

26TaimpangagniJehovatikararagdagititattaonanga annaktiIsrael,ketdimmanonkenkuanatiikkisdagapuiti napingetapanagtrabahoda.

27Kaskasdiatipungtotnasaananagsublikadakuada,ket tiimaniFaraonketnaiyunnatpaylaengamaibusor kadagitiannactiIsrael,ketniFaraonpinatangkennati tengngednaitisangotiApo,ketpinadakkelnatisangolna

kadagitiannactiIsrael,ketpinapaitnatibiagdaitiamina kitatinapingetapanagtrabaho.

28KetidinaipaaytiApotisaplitkenFaraonngaariti Egipto,kiniddawnakadagitimasiribkenmangkukulama mangagaskenkuana.

29Ketdagitimasiribatattaonakendagitimangkukulam kinunadakencuana,Nomaicabiltidaradagitiubbing cadagitisugat,umimbagisuna.

30KetimpangagidaniFaraon,ketimbaonnadagiti ministronaidiayGosenkadagitiannactiIsraeltapno alaendadagitibabassitngaannakda

31KetdagitiministroniFaraonnapandaketinnalada dagitimaladagadagitiannaktiIsraelmanipuditibarukong dagitiinnadababaentipuersa,ketinaldawngainyegdaida kenFaraon,maysangaubingitikadaaldaw,ketdagiti mangngagaspinapataydaidaketinyaplikardaidaitisaplit; kastatiinaramiddaitiaminngaaldaw

32Kettallogasutpitopuloketlimatibilangdagitiannaca pinatayniFaraon.

33NgemsaanadimngegtiApokadagitimangngagastiari tiEgipto,ketimmadutisaplit

34KetsangapuloatawenanagsagabaniFaraonitidaytaa saplit,kaskasdingaad-addaatimmangkentipusoni FaraonmaibusorkadagitiannaktiIsrael

35KetitingudotisangapuloatawenintultuloytiApoa pinarigatniFaraonkadagitimakadadaelasaplit

36KettiApokinabilnaisunaitidakesatumorkensakititi tian,ketdaytaasaplitnagbalinanakaroapanagburek.

37ItidaytaatiempoimmaydagitiduaaministroniFaraon manipuditidagatiGosenngaayantiaminngaannakti Israel,ketnapandaitibalayniFaraonketkinunada kenkuana,“NakitamidagitiannaktiIsraelanabannogiti trabahodakennabaybay-anitipanagtrabahoda”

38KetidinangngegniFaraontisasaodagitiministrona, simgedtipungtotnamaibusorkadagitiannactiIsrael,ta naladingitunayitisakittibagina

39Ketsimmungbatketkinunana,Itataammondagiti annactiIsraelamasakitac,agsublidakenuyawdakami,ita ngarudigamertikaruahekparakaniak,ketipankontoti bagikidiayGosenketmakitaktotipananguyawdagiti annactiIsraelapanglaisdakaniak;isungainkabildagiti adipennatikaruaheparakenkuana

40Ketinnaladaketpinagsakaydaitikabalio,tasaana makasakayabukbukodna;

41Ketnangikuyogitisangapuloakumakabalioken sangapuloamagmagna,ketnapankadagitiannactiIsrael idiayGosen

42KetidinakadanondaitibeddengtiEgipto,tikabalioti arilimmasatitiakikidadisso,anangatoitiabutapasetti kaubasan,anaaladanitiagsumbangirasikigan,tinababa kennatademadagaitibangir

43Napardastipanagtaraydagitikabalioitidaytaadisso ketnagpipinnapigketda,ketdagitidaddumaakabalio inpigketdatikabaliotiari

44Kettikabaliotiarinatnagitinababaatanapbayata nakasakaytiariitidayta,ketidinatinnagtikaruahe nabaliktadtirupatiarikettikabalionaiddaitiari,ket impukkawtiari,tanasakitunaytilasagna

45Ketnapigistilasagtiari,ketnaburakdagititultulangna ketsaanamakasakay,tadaytoyabanagketnaggapuiti

Apokenkuana,tanangngegtiApotiikkisdagititattaona ngaannaktiIsraelkentirigatda.

46Ketdagitiadipennainawitdaisunakadagitiabagana, sagpaminsan,ketinsublidaisunaidiayEgipto,ketdagiti kumakabalioakaduananagsublidametidiayEgipto.

47Ketinkabildaisunaitipagiddaanna,ketammotiaria dimtengentipanungpalannaamatay,isungaimmayni Aparanithareynangaasawanaketnagsangititisanguanan tiari,kettiarinagsangititidakkelapanagsangitakaduana

48Ketimmayamindagitinatan-okkenadipennaitidayta ngaaldawketnakitadatiariitidaytaarigat,ket nagsangitdaitidakkelapanagsangitkenkuana

49Ketdagitiprinsipetiarikenaminamamalbalakadna binalakadandatiariamangiturayitimaysaakasukatnaiti daga,siasinomanapiliennamanipudkadagitiannakna

50Naaddaantiariititallongaannakalallakikenduanga annakababbaingainyanakkenkuananiAparanithareyna ngaasawana,malaksidkadagitiannaktiarikadagiti kamalala.

51Ketdagitoytinagnaganda,tiinaunangaOtri,ti maikaduangaAdikam,kentimaikatloaMorion,ken dagitikakabsatdaababbai,tinagantiinaunaaniBatiaken tisabalipayngaAcuzi

52KetniOtringainaunangaanaktiariketmaysanga umel,nadarasudoskennagdardaraskadagitisasaona.

53NgemnasikapkenmasiribataoniAdikamken ammonatiaminakinasiribtiEgipto,ngemsaanamakaayayotilasagna,napuskoltilasagna,kenababaunayti katayagna;maysaakasikotikangatona

54KetidinakitatiariniAdikamngaanaknaanasaririt kenmasiribitiaminabanag,inkeddengtiaringaisuti agbalinngaariakasukatnakalpasantiipapatayna

55KetnangalakencuanaitiasawaaniGedudangaanaka babainiAbilot,ketagtawenitisangapulo,ket nangipasngaykenkuanaitiuppatngaannakalallaki

56Kalpasanna,napanketnangasawaititallongaassawa ketnaaddaanitiwalongaannakalallakikentallonga annakababbai

57Kettiriribuknagrairaunayitiari,kettilasagna nabangsitakasitilasagtibangkayanaitapuakititaloniti panawentikalgaw,bayattipudottiinit

58Ketidinakitatiariapimmigsaunaytisakitna, imbilinnaamaiyegkenkuanatianaknaaniAdikam,ket pinagbalindangaariitidagaakasukatna

59Ketitingudotitalloatawen,nataytiari,gapuitibain, pannakaibabain,kenpannakarurod,ketinawitdagiti adipennaketintabondaititanemdagitiaritiEgiptoidiay ZoanMizraim.

60Ngemsaandangaimbalsamoakasitigagangay kadagitiar-ari,tanarunottilasagna,ketsaandaa makaasidegtapnoembalsamendagapuitiangotna,isua sidadarasudosngaintabonda.

61TadaytoyakinadakesketnaggapukencuanaitiApo,ta sinumbadantiApoitidakesgapuitikinadakesnga inaramidnaitiIsraelidial-aldawna

62Ketnatayabuyogentibutengkenbain,kettianaknaa niAdikamtinagturayakasukatna.

KAPITULO77

1DuapulotitawenniAdikamidinagturayitiEgipto, nagturayitiuppatatawen.

2Itimaikaduagasutketinnematawentipanagturongti IsraelidiayEgipto,nagturayniAdikamitiEgipto,ngemdi nagbayagtipanagturaynaitiEgiptokasintultuloydagiti ammanatipanagturayna

3TaniMelolngaamananagturayitisiamapuloketuppat atawenidiayEgipto,ngemsangapuloatawenanagsakit kennatay,tanadangkesidiitisangoanantiApo

4KetamindagitiEgipcioinawagandaitinaganniAdikam itiFaraonakasitinagandagitiammana,kasiti kaugaliandangaaramidenidiayEgipto

5KetamindagitimasiribalallakiniFaraoninawagandaiti AdikamitiAhuz,tanaawaganitiAhuzitipagsasaonga Egipcio

6KetniAdikamnaalasunay,ketmaysaakasikoken maysaasikokenaddaanitidakkelabarbasadumanon aginggakadagitidapandagitisakana

7KetniFaraonnagtugawititrononiamanatapnoagturay itiEgipto,ketindauluannatigobiernotiEgiptoitisiribna 8Ketbayattipanagturaynainlab-awannatiamanaken aminngaimmun-unangaariitikinadakes,ket pinadakkelnatisangolnakadagitiannactiIsrael

9KetnapanisunaakaduanadagitiadipennaidiayGosen kadagitiannactiIsrael,ketpinapigsanatipanagbannog cadacuadaketkinunanacadacuada,Ileppasyotiaramidyo, tiaramidititunggalaldaw,ketsaanyokomaabumaba dagitiimayomanipudititrabahomimanipuditoynga aldawngaagpatpatuloyakasitiinaramidyoidikaaldawan niamak

10Ketnangikabilkadagitiofisialesamangaywan kadakuadamanipudititengngadagitiannactiIsrael,ken nangikabilkadagitoyngaofisialeskadagitimangimatoniti trabahomanipudkadagitiadipenna.

11Inkabilnaitirabawdatimaysaarukodaladrilionga aramidendamaitunositidaytaabilang,itiinaldaw,ket nagsubliketnapanidiayEgipto.

12Itidaytaatiempo,imbilindagitimangidadauloiti trabahoniFaraonkadagitiofisialestiannactiIsrael maitunositibilinniFaraon.

13KastoytikunaniFaraon,Inaldawngaaramidenyoti trabahoyo,kenleppasyotitrabahoyo,kensalimetmetanyo tiinaldawarukoddagitiladrilio;kissayansaannga aniaman

14Ketmapasamaktoanoagkurangkayokadagitiinaldawa ladrilioyo,ikabilkodagitibabassitngaannakyoa kasukatda

15KetinaramiddagitimangidadauloititrabahotiEgipto kadagidingaaldawkasimbilinniFaraonkadakuada

16Kettunggaladdamasarakanapagkuranganitirukod dagitiannaktiIsraelkadagitiinaldawaladrilioda,mapan dagitiappotitrabahoniFaraonkadagitiassawadagiti annaktiIsraelketalaendadagitimaladagadagitiannakti Israelaginggaitibilangdagitiladriliongaagkurang, alaendaidababaentipuersamanipuditiluppotiinada,ket ikabildaidaitipasdekimbesadagitiladrilio;

17Bayatngaagsangsangitkenagsangsangitdagitiamma keninnadaidinangngegdatiagsangsangitatimekdagiti maladagadaitididingtipasdek

18KetdagitiappotitrabahoinabakdatiIsrael,ngaikabil dagitiIsraelitadagitiannakdaitipasdek,itikastatimaysa

ataoinkabilnatianaknaitipaderketinkabilnatimortariti rabawna,bayatngaagsangsangitdagitimatanakenkuana, ketnagdissodagitiluanaitianakna

19AdungaaldawngainaramiddagitiappotiEgiptoti kastakadagitimaladagatiIsrael,ketawantiasinomana naasiwennonaasikadagitimaladagatiannactiIsrael

20Kettibilangdagitiaminngaubbinganapapatayiti pasdekketduagasutketpitopulo,dagitidaddumaa binangondaimbesadagitiladrilioabinaybay-andagiti ammada,kensumagmamanongainruardaanataymanipud itipasdek

21Kettipanagbannoganaipabaklaykadagitiannacti Israelidial-aldawniAdikamnalablabesngemiti inaramiddaidial-aldawniamana

22InaldawngaagsennaaydagitiannaktiIsraelgapuiti nadagsenatrabahoda,takinunadaitibagbagida,Adtoy intonmatayniFaraon,bumangontotianaknaketpalaganennantotitrabahotayo!

23Ngemad-addaapinaadudatinaud-udingaaramid ngemtiimmuna,ketnagsennaaydagitiannactiIsraeliti daytoyketimmulitiikkisdaitiDiosgapuiti panagbannogda.

24KetnangngegtiDiostitimekdagitiannactiIsraelken tiikkisda,kadagidingaaldaw,ketlinagiptiDios kadakuadatitulagnangainaramidnakadaAbraham,Isaac kenJacob

25KetnakitatiDiostidadagsendagitiannactiIsrael,ken tinadagsenngaaramiddakadagidingaaldaw,ket inkeddengnangaispalenida

26KetniMoisesngaanakniAmramketnaibaludpay laengitipagbaludankadagidingaaldaw,itibalayniReuel aMidianita,ketniZiporangaanakniReuelsililimeda sinuportaranisunaititaraon

27NaibaludniMoisesitipagbaludanitibalayniReueliti sangapuloatawen

28Ketitingudotisangapuloatawenngaumunaatawenti panagturayniFaraonitiEgipto,itilugarniamana.

29KinunaniZiporakenniamanaaReuel,Awanti agsalsaludsodwennomangsapsapulitiHebreoalalaki,nga ingalutmoitipagbaludanitaitisangapuloatawen.

30Itangarud,nokaslanasayaatitiimatangmo,ibaontayo ketkitaentayonosibibiagwennonatay,ngemsaannga ammoniamanaasinuportaranisuna.

31KetniReuelngaamanasimmungbatketkinunana kencuana,Napasamakkaditicastaatimaysaalalaki maibaluditipagbaludanngaawantitaraonnaitilas-udti sangapuloatawen,ketagbiag?

32KetniZiporasimmungbatkenamana,akunkunana, PudnoanangngegmoatiDiosdagitiHebreoket naindaklankennakaam-amak,kenagaramidkadagiti datdatlagparakadakuadaitiaminatiempo

33IsutinangispalkenAbrahammanipudUrtiCaldeo, kenniIsaacmanipuditikampilanniamana,kenniJacob manipuditianghelniJehovaanakigubatkenkuanaidiay saluadantiJabuk

34Kastametitidaytoyataoinaramidnatiaduabanag, inispalnaisunamanipuditikarayanidiayEgiptoken manipuditikampilanniFaraon,kenkadagitiannakniCus, kastametamaispalnamanipuditibisinkenpagbiagna

35KettibanagketkaslanasayaatitiimatangniReuel,ket inaramidnatimaitunositisaotibalasangna,ketnangibaon

itipagbaludantapnomaammuannanoaniatinapasamak kenMoises.

36Ketnakitana,ketadtoytilalakingaagnanaedniMoises itipagbaludan,asitatakderitisakana,amangidaydayaw kenagkarkararagitiDiosdagitikapuonanna.

37KetbinilinniReuelamairuarniMoisesitipagbaludan, isuapinukisandaisunaketsinukatannadagitikawesnaiti pagbaludankennanganititinapay.

38KetkalpasannanapanniMoisesitiminuyonganti Reuelngaaddaitilikudantibalay,ketnagkararagsadiay itiApoaDiosna,anangaramidkadagitinabilegadatdatlag parakenkuana

39Ketbayattipanagkararagnatimmaliawitikasunganina, ketadtoytimaysaasafiroanaikabilitidaga,anaimulaiti tengngatiminuyongan

40Ketimmasidegitisarukodketkimmita,ketadtoyti nagantiApoaDiostibuybuyotnaikitikititidayta,a naisuratkennapatanoritirabawtisarukod

41Ketbinasanadaytoyketinyunnatnatiimanaket pinagusnadaytoyakasitikayoitikabakiranmanipuditi napuskol,kettisarukodaddaitiimana

42Ketdaytoytisarukodanakaaramidandagitiaminnga aramidtiDiostayo,kalpasantipanangparsuanaitilangit kendaga,kenaminabuyotdagitoy,baybay,karayanken aminngaikanda.

43KetidipinapanawtiDiosniAdanmanipuditi minuyongantiEden,innalanatisarukoditiimanaket napanketnagtalonitidagaanakaalaanna.

44KettisarukodsimmalogkenNoeketnaitedkenSem kenkadagitikaputotanna,aginggaadimtengitiimani AbrahamaHebreo.

45KetidiintedniAbrahamtiaminngaaddakenkuana kenniIsaacngaanakna,intednametkenkuanadaytoya sarukod.

46KetidinagtalawniJacobidiayPadan-aram,innalana daytaitiimana,ketidinagsublikenamanasaannaa binaybay-an.

47KastametidisimmalogidiayEgiptoinnalanadaytaiti imanaketintednakenJose,maysaabingayngemkadagiti kakabsatna,tainnalaniJacobbabaentipuersamanipud kenEsauakabsatna

48KetkalpasantiipapatayniJose,immaydagitinatan-ok tiEgiptoitibalayniJose,kettisarukoddimtengitiimani ReuelaMadianita,ketidirimmuaridiayEgipto,innalana daytoyitiimanaketimmulanaitiminuyonganna

49Pinadasdagitiaminamannakabalinalallakidagiti KinitaapidutenidiinkagumaandangaalaenniZiporanga anakna,ngemsaandaanaballigi.

50Isuanagtalinaedanaimuladaytaasarukoditi minuyonganniReuel,aginggangaimmaytiaddaan kalinteganitidaytaketinnalana

51KetidinakitaniReueltisarukodngaaddaitiimani Moises,nasdaawitidayta,ketintednakenkuanatianakna aniZiporakasasawa

KAPITULO78

1ItidaytaatiemponatayniBaalCannanngaanakni Acbor,ngaaritiEdom,ketnaitabonitibalaynaitidagati Edom.

2Ketkalpasantiipapatayna,nangibaondagitiannakni EsauitidagatiEdom,ketinnaladamanipudsadiayti maysaalalakingaaddaidiayEdom,ngaagnaganHadad, ketisuinkabildangaarikadakuadaitilugarniBaal Cannan,ngaarida.

3KetniHadadnagturaykadagitiannactiEdomitiuppata puloketwaloatawen

4Ketidinagturayinkeddengnatimakirangetkadagiti annactiMoab,tapnoiyegnaidaitisidongtipannakabalin dagitiannacniEsauakasitidati,ngemsaanakabaelan, gaputanangngegdagitiannactiMoabdaytoyabanag,ket timmakderdaketnagdardarasdaanangpiliitiarikadakuada manipudkadagitikakabsatda.

5Ketkalpasannainummongdatimaysaanaindaklana tattao,ketnangibaondakadagitiannacniAmmondagiti kakabsatdatapnomatulongandaamakigubatkenHadad ngaaritiEdom

6KetnangngegniHadadtibanagngainaramiddagiti annactiMoab,ketnagbutengunaykadakuada,ket nagkedkedamakigubatkadakuada

7KadagidingaaldawniMoisesngaanakniAmram,idiay Midian,innalananiZiporangaanakniReuelaMidianita kasasawa

8KetnagnaniZiporakadagitidalandagitiannakababbai niJacob,isuketsaanakurangitikinalintegdaSara, Rebecca,RaquelkenLea

9KetnagsikogniZiporaketnangipasngayitimaysanga anakalalakiketpinanaganannaitiGersom,takinunana, Ganggannaetakidiitiganggannaetadaga;ngemsaannaa kinakugittikudilna,gapuitibilinniReuelakatuganganna 10Ketnagsikogmanenketnangipasngayitimaysanga anakalalaki,ngeminkugitnatikudilna,ketpinanagananna itiEliezer,takinunaniMoises,AgsipudtatiDiosdagiti ammaktikatulonganko,ketinispalnakitikampilanni Faraon

11KetniFaraonngaaritiEgiptopinaadunaunayti panagbannogdagitiannactiIsraelkadagidingaaldaw,ket intultuloynaapinadagsentisangolnakadagitiannacti

Israel

12Ketimbilinnaamaaramidtimaysaadeklarasionidiay Egipto,akunkunana,Dikayikkandagititattaoitigarami ngaagaramiditiladrilio,bay-anyoidaamapanagurnong itigaramibayatamasarakandadayta.

13Kastamettisarsaritamaipapankadagitiladrilionga aramidendabay-anyongaiteddaititunggalaldaw,ket awantipabassitendakadakuada,taawanserserbidaiti trabahoda

14KetnangngegdagitiannactiIsraeldaytoy,ket nagdung-awdakennagsennaayda,ketnagpukkawdaiti Apogapuitikinapaitdagitikararuada

15NangngegtiApotiikkisdagitiannactiIsrael,ket nakitanatipanangirurumendagitiEgipciokadakuada.

16KetnaimontiApokadagititaonakenititawidna,ket nangngegnatitimekda,ketinkeddengnangaikkatenidaiti rigattiEgipto,tapnoitednakadakuadatidagatiCanaana kassanikua

KAPITULO79

1KetkadagidingaaldawniMoisesketmangtartarakeniti arbanniReuelaMidianitaakatuganganna,itilabestilet-

angtiSin,ketaddaitiimanatisarukodngainnalanaiti katuganganna.

2Ketnapasamakitimaysangaaldawamaysangaurbona kaldingtisimminaitiarban,ketkinamatniMoisesket dimtengitibantaytiDiosidiayHoreb.

3KetididimtengidiayHoreb,nagparangkencuanatiApo sadiayitikaruotan,ketnasarakannatikaruotana sumsumgeditiapuy,ngemawantipannakabalintiapuyiti karuotanamangpuoritidayta

4KetnasdaawunayniMoisesitidaytoyapanagkita, gapunasaananauramtiruot,ketimmasidegtapno makitanadaytoynabilegabanag,ketinayabantiAponi Moisesmanipuditiapuyketbinilinnaisunaabumaba idiayEgipto,kenniFaraonngaaritiEgipto,tapnoibaonna dagitiannactiIsraelmanipuditipanagserbina

5KettiApokinunanakenMoises,Inka,agsublikaidiay Egipto,tanatayenamindagidiayalallakianangsapsapul itibiagmo,ketmakisaritakantokenFaraonamangibaon kadagitiannactiIsraelmanipuditidagana.

6KetimpakitatiApokenkuanangaagaramidkadagiti pagilasinankendatdatlagidiayEgiptoitiimatangni Faraonkendagitiiturayanna,tapnopatiendangaisuti imbaontiApo

7KetimpangagniMoisestiaminngaimbilintiApo kenkuana,ketnagsubliitikatugangannaketimbagana kenkuanatibanag,ketkinunaniReuelkenkuana,Inkaa sitatalna

8KettimmakderniMoisesamapanidiayEgipto,ket inkuyognatiasawanakendagitiannaknaalallaki,ketadda itimaysaapagdagusanitidalan,ketbimmabatimaysanga angheltiDios,ketnagsapulitigundawayamaibusor kenkuana

9Kettinarigagayannaapatayengapuitiinaunangaanakna, agsipudtasaannaanakugit,kensinalungasingnatitulag ngainaramidtiApokenAbraham

10TaimpangagniMoisesdagitisasaotikatuganganna ngaimbaganakenkuana,asaannaakugittiinaunanga anakna,gapunasaannaakugit

11KetnakitaniZiporatiangheltiApoamangsapsapuliti gundawaymaibusorkenMoises,ketammonaadaytoya banagketgapuitisaannaapanangkugititianaknaani Gersom

12KetnagdardarasniZiporaketinnalanadagitinatadema batoabatongaaddasadiay,ketinkugitnatianakna,ket inispalnatiasawanakentianaknamanipuditiimati angheltiApo.

13KetniAaronngaanakniAmram,akabsatniMoises, addaidiayEgiptoamagmagnaitiigidtikarayanitidayta ngaaldaw

14KetnagparangkenkuanatiApoitidaytaalugar,ket kinunanakenkuana,InkaitangaagturongkenMoisesidiay let-ang,ketnapannasinabatisunaidiaybantaytiDios,ket inagkanna

15KetintangadniAarondagitimatana,ketnakitanani ZiporangaasawaniMoiseskendagitiannakna,ket kinunanakenMoises,Siasinodagitoykenka?

16KinunaniMoiseskenkuana,Isudatiasawakken annakkongaintedkaniaktiDiosidiayMidian;kettibanag pinagleddaangnaniAarongapuitibabaikendagiti annakna.

17KetniAaronkinunanakenMoises,Pabaonmotibabai kendagitiannaknatapnomapandaitibalayniamana,ket impangagniMoisesdagitisasaoniAaronketinaramidnati kasta.

18KetnagsubliniZiporaakaduanadagitiannakna,ket napandaitibalayniReuel,ketnagtalinaeddasadiay aginggaadimtengtitiempoasinarungkaranniJehova dagititattaona,ketinruarnaidamanipudEgiptomanipud itiimaniFaraon

19KetdimtengdaMoiseskenAaronidiayEgiptoiti bunggoydagitiannactiIsrael,ketinsaodakadakuadati aminasasaoniJehova,ketnagrag-odagititattaoitinakaro unayapanagrag-o.

20NasapaabimmangondaMoiseskenAaroniti kabigatanna,ketnapandaitibalayniFaraon,ketinnaladati sarukodtiDios.

21Ketididimtengdaitiruangantiari,duangaurbona leontinaibaludsadiayngaaddaankadagitilandoknga instrumento,ketawantitaoarimmuarwennosimrek manipuditisanguananda,malaksidnodagidiayimbilinti aringaumayda,idiimmaydagitimanagsalamangkaket insublidadagitileonbabaenkadagitiinkantada,ketdaytoy tinangipankadakuadaitiari

22NagdardarasniMoisesketintag-aynatisarukod kadagitileon,ketinukradnaida,ketsimrekdaMoisesken Aaronitibalaytiari

23Immaymetdagitileonakaduadaasiraragsak,ket simmurotdakadakuadakennagrag-odaakasitipanagrag-o tiasoitiaponanoumaymanipudititalon

24KetidinakitaniFaraondaytoyabanagnasdaawiti dayta,ketnagbutengunayitidamag,tatilangadaketkas itilangadagitiannaktiDios

25KetniFaraonkinunanakenMoises,Aniati kalikagumanmo?ketsimmungbatdakenkuana,a kunkunada,ImbaonnakamikenkatiApoaDiosdagiti Hebreo,tapnoibagam,Ibaonmodagititattaoktapno agserbidakaniak.

26KetidinangngegniFaraondagitisasaodanagbutengiti sanguanda,ketkinunanakadakuada,Inkayoitangaaldaw ketagsublikayokaniakintonbigat,ketinaramiddati maitunositisaotiari

27Ketidinapanda,pinaayabanniFaraonniBalaama salamangkerokenkadaJanneskenJambresngaannakna, kenkadagitiaminasalamangkerokenmammagbagaken mamalbalakadakukuatiari,ketimmaydaaminket nagtugawdaitisanguanantiari.

28Ketimbagatiarikadakuadatiaminasasaongainsao kenkuananiMoiseskenniAaronakabsatna,ketkinuna dagitisalamangkeroitiari,“Ngemkasanongaimmay dagitilallakikenka,gapukadagitileonanaibaluditi ruangan?

29Ketkinunatiari,Agsipudtaintag-aydatisarukodda kadagitileonketinukraddaida,ketimmaydakaniak,ket dagitileonnagrag-odametkadakuadaakasitipanagrag-o tiasoamangsabatitiapona

30KetniBalaamngaanakniBeorasalamangkero simmungbatitiari,akunkunana,Dagitoyketawansabali nodidagitisalamangkeroakaskadatayo

31Itangarud,paayabamida,ketbay-amidangaumayket subokenmiida,ketinaramidtiari.

32Itiagsapa,pinaayabanniFaraondaMoiseskenAaron ngaumasidegitisanguanantiari,ketinnaladatisarukodti Dios,ketimmaydaitiariketnakisaodakenkuana,a kunkunada.

33KastoytikinunatiApoaDiosdagitiHebreo,Ibaonmo dagititattaoktapnoagserbidakaniak

34Kinunatiarikadakuada,“Ngemsiasinotimamati kadakayoamensaherokayotiDioskenumaykayokaniak babaentibilinna?”

35Ita,mangtedkangaruditipagsidsiddaawanwenno pagilasinanitidaytoyabanag,ketkalpasanna,patiendagiti sasaongaibagbagam

36NagdardarasniAaronketinwarasnatisarukodmanipud itiimanaitisanguananniFaraonkenkadagitiadipenna,ket nagbalinngaulegtisarukod

37Ketnakitadaytoydagitimangkukulamketinwarasdati tunggalmaysatisarukodnaitidagaketnagbalindanga uleg

38KettiulegtisarukodniAaronintag-aynatiulonaket linuktannatingiwatnatapnoalun-onennadagitisarukod dagitisalamangkero

39KetniBalaamasalamangkerosimmungbatket kinunana,Daytoyabanagketmanipudidiun-unananga aldaw,ngaalun-onentiulegtipadana,kendagitisibibiaga bambanagagsisinnannukatda.

40Itangarudisublimitimaysaasarukodakasididamo, ketisublimimetdagitisarukodmiakasididamo,ketnoti sarukodmoalun-onennadagitisarukodmi,nokasta, maammuanmingaaddakenkatiespiritutiDios,ketno saan,maysakalaengngaartipisialakaskadakami

41KetnagdardarasniAaronketinyunnatnatiimanaket iniggamannatiipustiulegketnagbalinasarukoditiimana, ketinaramiddagitimangkukulamtikastoybabaenkadagiti sarukodda,ketnatengngelda,tunggaltaotiipusti serpientena,ketnagbalindaasarukodakasididamo 42Ketidinaisublidaitisarukod,inalun-ontisarukodni Aarondagitisarukodda.

43Ketidinakitatiaridaytoyabanag,imbilinnaamaiyeg tilibrodagitirekordamainaigkadagitiaritiEgipto,ket inyegdatilibrodagitirekord,dagitikronikadagitiar-ariti Egipto,anakaisuratantiaminngaidolotiEgipto,ta napanunotdaamasarakansadiaytinaganniJehova,ngem saandaanasarakandayta.

44KetniFaraonkinunanakadaMoiseskenAaron,Adtoy diaknasarakantinagantiDiosyoanaisuratitidaytoya libro,ketdiakammotinaganna.

45Simmungbatdagitimamalbalakadkenmasiribitiari: “NangngegmiatiDiosdagitiHebreoketanakdagiti masirib,anakdagitinagkaunangaar-ari”

46KetniFaraonnagturongkadaMoiseskenAaronket kinunanakadakuada,Diakam-ammotiAponga indeklaranyo,kendiaktoibaondagititattaona.

47Ketsimmungbatdaketkinunadaitiari,TiApoaDiosti Diostinaganna,ketinwaragawagnatinagannakadakami manipudkaaldawandagitikapuonanmi,ketimbaonnakami, akunkunana,InkakenFaraonketibagamkenkuana, Ibaonmodagititattaoktapnoagserbidakaniak.

48Itangarudibaonnakami,tapnoagdaliasatkamiititallo ngaaldawidiaylet-ang,ketsadiaytidatonkenkuana,ta manipudkadagitialdawtipanagbabamiidiayEgipto, saannangainnalamanipudkadagitiimamitidatona

mapuoran,datonwennodaton,ketnosaannakaminga ibaon,tipungtotnaketsumgedtokenka,ketkabilennati Egiptobabaenmanitisaplitwennobabaentisaplitespada

49KetniFaraonkinunanakadakuada,Ibagayokaniakitati pannakabalinnakentipigsana;ketkinunadakenkuana, Pinarsuanatilangitkendaga,dagitibaybaykenaminnga ikanda,pinarsuanatilawag,pinarsuanatisipnget, pinagtudonaitidagaketsinubokna,kenpinagtubodagiti ruotkenruot,pinarsuanatitaokenanimalkendagiti animalitikabakiran,dagititumatayabititangatangken dagitiikanitibaybay,ketbabaentingiwatnaagbiagdaken matayda

50Pudnoapinarsuanakaitiaanakanniinam,ketinkabilna kenkatiangestibiag,ketpinadakkelnakakeninkabilnaka itinaarianatronotiEgipto,ketalaennantotiangesmoken kararuammanipudkenka,ketisublinakaitidagaa nakaalaam

51Nagpungtottiarigapuitisasaoda,ketkinunana kadakuada,NgemsiasinokadagitiaminaDiosdagiti nasiontimakaaramiditidaytoy?kukuaktikarayanko,ket inaramidkodaytaparaitibagik

52Pinapanawnaidakenkuana,ketimbilinnaanakarkaroti panagtrabahoitiIsraelngemidikalmankensakbayna

53KetniMoiseskenAaronrimmuardamanipuditi sanguanantiari,ketnakitadadagitiannactiIsraelngaadda itidakesakasasaadgaputadagitimangimatonititrabaho pinagbalindaanadagsenunaytipanagtrabahoda

54NagsubliniMoisesitiApoketkinunana,Apaya nagdakestipanangtratomkadagititattaom?tamanipudidi immayakamangisaritakenFaraonnoaniatiimbaonmo kaniak,nalabestikinadakesnangainusarnadagitiannacti Israel

55KetniJehovakinunanakenMoises,Adtoymakitamtoa babaentinakaunnatngaimakennadagsenasaplit,ibaonto niFaraondagitiannactiIsraelmanipuditidagana

56NagnaeddaMoiseskenAaronititengngadagiti kakabsatdangaannactiIsraelidiayEgipto.

57KetnomaipapankadagitiannactiIsraeldagitiEgipcio pinapaitdatibiagda,gapuitinadagsenngaaramidnga impabaklaydakadakuada.

KAPITULO80

1Ketitingudotiduaatawen,imbaonmanentiAponi MoiseskenFaraontapnoiruarnadagitiannactiIsrael,ken ibaonnaidamanipuditidagatiEgipto.

2KetnapanniMoisesketdimtengitibalayniFaraon,ket imbaganakenkuanadagitisasaotiApoanangibaon kenkuana,ngemsaanadimngegniFaraonititimektiApo, kettiDiosrinungonnatipigsanaidiayEgiptokenni Faraonkenkadagitiiturayanna,kettiDioskinabilnani Faraonkendagititattaonakadagitinakarounaykennakaro asaplit

3KettiAponangibaonbabaentiimaniAaronket pinagbalinnaaminadanumtiEgiptoadara,agramanamin awaigkenwaigda

4KetidiimmaytimaysangaEgipciongauminumken agalaitidanum,kimmitaitiburnayna,ketadtoyamina danumnapagbalinadara;ketidiimmayimminumiti kopananagbalinadaratidanumitikopa.

5Ketidimasasatimaysaababaitimasanakenlinutona dagititaraonna,nagbalinadaratilangada.

6KetnangibaonmanentiApoketpinagpataudnadagiti aminadanumdakadagititukak,ketamindagititukak immaydakadagitibalbalaydagitiEgipcio.

7KetidiimminumdagitiEgipcio,napnotitiandakadagiti tukakketnagsaladaititianakasitipanagsaladanoaddada itikarayan.

8Ketaminadanumngainumenkendanumdaapagluto nagbalindaatukak,kastametidiagiddadakadagiti pagiddaandatiling-etdatinangpataudkadagititukak

9ItilaksidamindagitoytipungtottiAposaananagsubli kadakuada,kettiimananaiyunnatkadagitiaminnga Egipciotapnokabilennaidaititunggalnakaroasaplit

10Ketnangibaonkenkinabilnatitapokdaanagbalina kuto,ketdagitikutonagbalindaidiayEgiptoaginggaiti kangatotiduaakasikoitirabawtidaga

11Adumetunaydagitikuto,itilasagtitaokenanimal, kadagitiaminngaagnanaeditiEgipto,kastametitiariken reynangaimbaontiApotikuto,ketnaladingitunayti Egiptogapukadagitikuto

12Nupaykasta,saananagsublitipungtottiApo,ket nakaunnatpaylaengtiimanaitiEgipto

13KetimbaontiApotiaminakitatianimalititay-ak idiayEgipto,ketimmaydaketdinadaeldatiinteronga Egipto,taokenanimal,kenkayo,kenaminabanagnga addaidiayEgipto

14KetnangibaontiApokadagitiumap-apuyngauleg, manggagama,utot,kuton,tukak,agramandagitidadduma ngaagkarkarayamititapok

15Dagitikuton,hornets,fleas,bugskengnats,tunggal maysaabunggoysigunitikitana

16Ketaminareptiliakennapayakngaanimalsiguniti kitadaimmaydaidiayEgiptoketpinagleddaangdaunay dagitiEgipcio

17Ketdagitikutonkenkutonimmaydakadagitimataken lapayagdagitiEgipcio.

18Kettihornetimmaykadakuadaketpinapanawnaida, ketpimmanawdamanipuditidaytangaagturongkadagiti makin-unegasiledda,ketkinamatnaida.

19KetidinaglemmengdagitiEgipciogapuitibunggoy dagitianimal,inserradadagitiridawda,ketimbilintiDios tiSulanuthngaaddaitibaybay,ngaumaykenmapanidiay Egipto

20Ketaddaanitiatiddogatakiagna,sangapuloakasikoti kaatiddognangemitikasikotimaysaalalaki.

21Ketnapanitirabawdagitiatepketinukradnadagiti rugitkensueloketpinutednaida,ketinyunnatnati takiagnaitibalayketinikkatnatikandadokentikandado, ketlinuktannadagitibalbalaytiEgipto

22Kalpasannaimmaytibunggoydagitianimalkadagiti balbalaytiEgipto,kettibunggoydagitianimaldinadaelda dagitiEgipcio,ketpinagleddaangnaidaitikastaunay

23NupaycastadaytoytipungtottiAposaanatimmallikud cadagitiEgipcio,ketnaiyunnatpaylaengtiimanaa maibusorcadacuada

24KettiDiosimbaonnatiangol,kettiangolnagsaknapiti Egipto,kadagitikabaliokenasno,kenkadagitikamelio, kadagitipangentibakakenkarnerokenititao

25KetidibimmangondagitiEgipcioitinasapaabigat tapnoipandadagitibakadaitipagpastorannasarakandaa natayentiaminabakada

26Ketmaysalaengtinabatikadagititarakendagiti Egipcioitikadasangapulo,kenkadagitibakaakukuati IsraelidiayGosenawantinatay

27KetnangibaontiDiositisumsumgedapanaglamminiti lasagdagitiEgipcio,anangburakkadagitikudilda,ket nagbalinanakaroagagatelkadagitiaminngaEgipcio manipudkadagitidapantisakadaaginggakadagitikorona

28Ketadutiagburburekitilasagda,anadadaeltilasagda aginggaanarunotkennarunotda

29NupaycastadaytoysaananagsublitipungtottiApo, ketnakaunnatpaylaengtiimanaitiinterongaEgipto

30KetnangibaontiApoitinadagsenunayngauraro,a nangkabilkadagitiubasdakennangburakkadagitiagbunga akayodakennangpamagakadakuadaaginggaanatinnagda kadakuada

31Kastametanamagakennadadaeltitunggalberdearuot, tabimmabatiaglalaokngaapuyititengngatiuraro, ngarudtiurarokentiapuyinuramdatiaminabanag

32Kastametdagititattaokenanimalanasarakaniti ballasiw-taawnataygapuitigil-ayabtiapuykenuraro,ket naibustiaminngaurbonaleon

33KetnangibaontiApoketnangiyegitiaduadudonidiay Egipto,tiChasel,Salom,Chargol,kenChagole,dagiti dudonatunggalmaysaitikitana,anangbusbositiamina nabatingauraro.

34Kalpasanna,nagrag-odagitiEgipciogapukadagiti dudon,nupaynabusbosdadagitiapitititalon,ketnaalada idaitinawadwadketinasinandaidakastaraon.

35KetpinagsublitiApotinapigsangaangintibaybaya nangikkatkadagitiaminadudon,uraydagidiaynaasinan, ketintapuaknaidaitiNalabagaaBaybay;awanuraymaysa adudontinagtalinaeditiunegdagitibeddengtiEgipto

36KettiDiosnangibaonitisipngetitiEgipto,atiinteroa dagatiEgiptokenPatrosnagsipngetitilas-udtitallonga aldaw,isuasaanamakitatimaysaataotiimananointagaynaitingiwatna

37ItidaytaatiemponataytiadukadagititattaotiIsraela nagrebeldeitiApokensaandaadumngegkadaMoisesken Aaron,kensaandaanamatikadakuadangaimbaonidati Dios.

38Ketsiasinotinangibaga,“Saankamiapumanaw manipudEgiptoamangannomadadaelkamiitibisiniti langalangalet-ang,kensaanadumngegititimekni Moises”

39KetsinaplitidatiApoititallongaaldawakinasipnget, ketintabonidadagitiIsraelitakadagidingaaldaw,asaana naammuanidadagitiEgipciowennonagrag-okadakuada

40KetdakkelunaytisipngetidiayEgiptoitilas-udtitallo ngaaldaw,kettisiasinomananakatakderididumtengti sipnget,nagtalinaedasitatakderitilugarna,ketti nakatugawnagtalinaedasitutugaw,ketdaydiaynakaidda nagtultuloyanakaiddaitiisumetlaengakasasaad,ketti magmagnanagtalinaedasitutugawitidagaitiisumet laengalugar;ketnapasamakdaytoykadagitiaminnga Egipcio,aginggaalimmabastisipnget

41Ketlimmabasdagitialdawtisipnget,ketimbaontiApo daMoiseskenAaronkadagitiannaktiIsrael,akunkunada, RambakanyotipiestayoketaramidenyotiPaskua,taadtoy

umayakititengngatirabiiititengngadagitiaminnga Egipcio,ketkabilektoaminngainaunangaannakda, manipuditiinaunangaanaktimaysaataoaginggaiti inaunangaanaktimaysangaanimal,ketintonmakitakti Paskua,lumabasaktokadakayo.

42KetinaramiddagitiannactiIsraelamaibatayitiamin ngaimbilintiApokadaMoiseskenAaron,castoyti inaramiddaitidaytaarabii.

43Ketnaaramidititengngatirabii,rimmuartiApoiti tengngatiEgipto,ketkinabilnaamindagitiinaunanga annakdagitiEgipcio,manipuditiinaunangaannaktitao aginggaitiinaunangaannaktianimal

44KetbimmangonniFaraonitirabii,isukendagitiamin ngaadipennakenaminngaEgipcio,ketaddadakkelnga ikkisitiinterongaEgiptoitidaytaarabii,taawantibalay ngaawantibangkay.

45Kastametdagitikaaspingdagitiinaunangaannakti Egipto,anaikitikitkadagitipaderkadagitibalbalayda, nadadaelkennatinnagitidaga.

46Uraydagititultulangtiinaunangaannakdaanatay sakbaydaytoykenintabondakadagitibalbalayda,sinukot dagitiasotiEgiptoitidaytaarabiiketinguyoddagiti Egipciosadaintapuakitisanguananda

47KetaminngaEgipcionakitadadaytoyadakesakellaat adimtengkadakuada,ketaminngaEgipcionagpukkawda itinapigsaatimek

48KetamindagitipamiliatiEgiptonagsangitdaitidaytaa rabii,tunggallalakimaipaayitianaknaalalakikentunggal lalakimaipaayitianaknaababai,ngainaunangaanak,ket tiriribuktiEgiptonangngegdaitiadayoitidaytaarabii

49KetniBatiangaanakababainiFaraonnakikuyogiti ariitidaytaarabiitapnosapulennadaMoiseskenAaron kadagitibalbalayda,ketnasarakandaidakadagiti balbalayda,amangmangankenumin-inumkenagrag-oda itiinterongaIsrael

50KetniBatiakinunanakenMoises,Daytoykaditi gunggonatinaimbagngainaramidkokenka,a nangpadakkelkennangyunnatkenka,ketinyegmodaytoy akinadakeskaniakkenitibalayniamak?

51KetniMoiseskinunanakencuana,Pudnoasangapuloa didigratiinyegtiApoitiEgipto;addakadidakesa timmaudkenkamanipuditiasinomankadakuada?maysa kadikadakuadatinangapektarkenka?ketkinunana,Saan.

52KetniMoiseskinunanakencuana,Nupaysikatiinauna ngaanakniinam,saancantoamatay,ketawantotidakesa dumtengkencaititengngatiEgipto.

53Ketkinunana,Aniatipagimbagankaniak,nomakitakti ari,tikabsatko,kenaminasangakabbalayanken iturayannaitidaytoyakinadakes,atiinaunangaannakna ketmadadaelakaduatiaminngainaunangaannakti Egipto?

54KetniMoiseskinunanakencuana,Pudnoasaana dumngegtikabsatmokentisangakabbalayanna,kendagiti iturayanna,dagitipamiliatiEgipto,kadagitisasaoni Jehova,gapunaadimtengkadakuadadaytoyakinadakes

55KetniFaraonngaaritiEgiptoimmasidegkadaMoises kenAaron,kentisumagmamanongaannaktiIsraela kaduadaitidaytaalugar,ketnagkararagkadakuada,a kunkunana

56Tumakderkayoketalaenyodagitikakabsatyo,aminnga annactiIsraelngaaddaitidaga,agramandagitikarnero

kenbakada,kenaminakukuada,awantiibatidaanabati, ikararagdalaengkaniakitiApoaDiosyo.

57KetniMoiseskinunanakenFaraon,Adtoyuraysicati inaunangaanakniinam,ngemdicaagbuteng,tasaancanto amatay,taimbilintiApongaagbiagca,tapnomaipakitana kencatidakkelapigsakennapigsaanaiyunnatatakiagna

58KetimbilinniFaraonamapapanawdagitiannacti Israel,ketpinabilegdagitiaminngaEgipcioamangibaon kadakuada,takinunada,Mapukawtayoamin

59KetamindagitiEgipcioimbaondadagitiIsraelita,nga addaanitidakkelakinabaknang,karnerokenbakaken napategabanbanag,kasmayannurotitisapataniJehovaiti nagbaetannakenAmatayongaAbraham.

60KetintantandagitiannactiIsraelarimmuaritirabii,ket idiimmaydagitiEgipciokadakuadatapnoiruardaida, kinunadakadakuada,Agtakawkamikadi,tapno rummuarkamiitirabii?

61KetdagitiannactiIsraeldinamagdacadagitiEgipcio, dagitiaruatenapirak,kenaruatenabalitoc,kenkawes,ket dagitiannactiIsraelinuksobdadagitiEgipcio

62NagdardarasniMoiseskettimmakderketnapaniti karayantiEgipto,ketinsang-atnamanipudsadiaytilungon niJoseketinnalana

63InsangpetmetdagitiannaktiIsrael,tilungontiamana, kentunggalmaysadagitilungontitribuna.

KAPITULO81

1KetnagdaliasatdagitiannactiIsraelmanipudRamses aginggaidiaySuccot,agarupinnemagasutaribualallaki amagmagna,malaksidkadagitiubbingkendagiti assawada

2Kastamettinaglaokabunggoyanakikuyogkadakuada, kendagitiarbankenbaka,uraydagitiaduabaka.

3Ketduagasutketsangapuloatawentipanagnaeddagiti annactiIsrael,anagnaeditidagatiEgiptoitinadagsena panagtrabaho.

4Ketitingudotiduagasutketsangapuloatawen,inruarti ApodagitiannactiIsraelmanipudEgiptobuyogenti napigsangaima.

5NagdaliasatdagitiannactiIsraelmanipudEgiptoken GosenkenRamses,ketnagkampodaidiaySuccotiti maikasangapuloketlimangaaldawtiumunaabulan.

6KetdagitiEgipciointabondaamindagitiinaunanga annakdaakinabiltiApo,ketaminngaEgipciointabonda dagitinapapataydaitiunegtitallongaaldaw.

7NagdaliasatdagitiannactiIsraelmanipudSuccotket nagkampodaidiayEtom,itiungtotilet-ang.

8Ketitimaikatlongaaldawkalpasananaitabondagiti Egipciotiinaunangaannakda,adualallakititimmakder manipudEgiptoketsimmurotdaitiIsraeltapnoisublidaida idiayEgipto,tanagbabawidatapinapanawdadagiti Israelitamanipuditipannakaadipenda

9Ketkinunatimaysaalalakiitikaarrubana,Pudnoa nagsaodaMoiseskenAaronkenFaraon,akunkunada, Mapankamiititallongaaldawapanagdaliasatitilet-ang ketagidatonkamikenJehovaaDiosmi.

10Itangarudbumangontayoanasapaitibigatket isublitayoida,ketmapasamaktoanokumuyogdakadatayo ngaagsubliidiayEgiptokadagitiappoda,nokasta, maammuantayongaaddapammatikadakuada,ngemno

saandangaagsubli,makirangettayokadakuada,ket isublitayoidangaaddaanitidakkelapannakabalinken napigsangaima

11Ketbimmangonamindagitinatan-okniFaraonitibigat, kenkaduadatiagaruppitogasutaribualallaki,ket pimmanawdamanipudEgiptoitidaytangaaldaw,ket dimtengdaitilugarngaayandagitiannaktiIsrael

12NakitadagitiaminngaEgipcioketnakitadadaMoises kenAaronkenaminngaannactiIsraelasitutugawiti sangoanantiPi-hahirot,mangmangankenumin-inumken mangrambakitipiestaniJehova

13KinunadagitiaminngaEgipciokadagitiannaktiIsrael: “Pudnoakinunayo,Agdaliasatkamiititallongaaldaw idiaylet-angketagidatonkamiitiDiosmiketagsublikami” 14Itangaruddaytoyngaaldawketlimangaaldaw manipudidinapankayo,apayadikayagsublikadagiti appoyo?

15KetsimmungbatdaMoiseskenAaronkadakuada,a kunkunada,AgsipudtapinaneknekanniJehovaaDiostayo kadatayo,akunkunana,‘Saankayontonngaagsubliidiay Egipto,nodiketitedtayotibagbagitayoitidagangaagayayusitigataskendiro,kasinsapataniJehovaaDiostayo kadagitikapuonantayongaitedkadatayo

16Ketidinakitadagitinatan-oktiEgiptoasaanadimngeg dagitiannaktiIsrael,tapnoagsublidaidiayEgipto, inbarikesdatibagbagidaamakigubatitiIsrael

17KetpinabilegtiApotipusodagitiannactiIsraelgapu kadagitiEgipcio,ngaintednaidaitinakaroapanangkabil, ketnakarotigubatkadagitiEgipcio,ketamindagiti Egipcionagtalawdamanipuditisangoanandagitiannakti Israel,taadukadakuadatinataybabaentiimatiIsrael. 18Ketdagitinatan-okniFaraonnapandaidiayEgiptoket imbagadakenFaraon,akunkunada:“Naglibasdagitiannak tiIsrael,ketsaandantonngaagsubliidiayEgipto,ketiti kastoyapamay-annakisaritakadakamidaMoisesken Aaron”

19KetnangngegniFaraondaytoyabanag,kettipusona kentipuspusodagitiaminngaiturayannanaisublidaiti Israel,ketnagbabawidangaimbaondatiIsrael;ketamin dagitiEgipciobinalakadandaniFaraonakamatennadagiti annactiIsraeltapnomakasublidakadagitidadagsenda 20Kinunadatitunggalmaysaitikabsatna,Aniadaytoy ngainaramidmi,ngaimbaonmitiIsraelmanipuditi kinaadipenmi?

21PinabilegtiApotipusodagitiaminngaEgipcioa mangkamatkadagitiIsraelita,tatinarigagayantiApoa parmekendagitiEgipcioitiNalabagaaBaybay

22KettimmakderniFaraonketinkabilnatikaruahena,ket imbilinnangaagtataripnongdagitiaminngaEgipcio,awan tinabatialalakimalaksidkadagitibabassitkenbabbai

23KetamindagitiEgipcionapandaakaduaniFaraon tapnokamatdadagitiannactiIsrael,kettipakarsotiEgipto ketnalabestikadakkelnakennadagsenakampo,agarup sangapulogasutaribualallaki

24Kettiinterodaytoyapakarsonapandaketkinamatda dagitiannaktiIsraeltapnoisublidaidaidiayEgipto,ket nakadanondakadakuadaanagkampoitiigidtiNalabagaa Baybay

25KetintangaddagitiannactiIsraeldagitimatada,ket nakitadadagitiaminngaEgipcioamangkamkamat kadakuada,ketdagitiannactiIsraelnagbutengdaunay

cadacuada,ketdagitiannactiIsraelnagpukkawdaken Jehova.

26KetgapukadagitiEgipcio,nagbibingayandagitiannac tiIsraelitiuppatabenneg,ketnagsisinatikapanunotanda, tamabutengdakadagitiEgipcio,ketnakisaritaniMoisesiti tunggalmaysakadakuada

27TiumunaabennegketdagitiannakdaRuben,Simeon, kenIsacar,ketinkeddengdangaipuruaktibagbagidaiti baybay,tanapalalotipanagbutengdakadagitiEgipcio

28KinunaniMoiseskadakuada,Dikayagbuteng, agtakderkayoketkitaenyotipannakaisalakantiAponga aramidennaitangaaldawparakadakayo

29TimaikaduaabennegketnagtauditiannakniZabulon, BenjaminkenNeftali,ketinkeddengdatiagsubliidiay EgiptoakaduadadagitiEgipcio

30KinunaniMoiseskadakuada,Dikayagbuteng,takasiti nakitayokadagitiEgipcioitangaaldaw,saanyontoa makitaidaitiagnanayon

31TimaikatloabennegketnagtauditiannakdaJudaken Jose,ketinkeddengdatimapansumabatkadagitiEgipcio tapnomakigubatkadakuada

32KinunaniMoiseskadakuada,Agtakderkayokadagiti lugaryo,tamakirangetkadakayoniJehova,ket agulimekkayo

33Kettimaikapatabennegketkaputotandagitiannacda Levi,Gad,kenAser,ketinkeddengdatimapanititengnga dagitiEgipciotapnoriribukendaida,ketkinunaniMoises kadakuada,Agtalinaedkayokadagitipagsaadanyoket dikayagbuteng,umawagkayolaengitiApotapno isalakannakayomanipudkadagitiimada

34KalpasandaytoytimmakderniMoisesmanipuditi tengngadagititattao,ketnagkararagitiApoketkinunana

35OApoaDiostiinteroadaga,isalakanmoitadagiti tattaomngainruarmomanipudEgipto,ketsaankomanga ipagpannakkeldagitiEgipcioakukuadatipannakabalin kenpannakabalin

36Gapuna,kinunatiApokenMoises,Apayngaumawawagkakaniak?ibagamcadagitiannactiIsraelnga agtultuloydanto,ketiyunnatmotisarukodmoitibaybayket bingayem,ketlumasattodagitiannactiIsraelitidayta.

37InaramidniMoisestikasta,ketintag-aynatisarukodna itirabawtibaybayketbiningayna

38Nabingaytidandanumtibaybayitisangapuloketduaa paset,ketlimmasatdagitiannactiIsraelamagmagna,nga addaansapatos,akasitilumasattimaysaataoiti naisaganaadalan.

39KetimparangarangtiApokadagitiannactiIsraeldagiti datdatlagnaidiayEgiptokenitibaybaybabaentiimada MoiseskenAaron

40KetidisimrekdagitiannactiIsraelitibaybay, simmarunodagitiEgipcio,ketnagsublitidandanumti baybaykadakuada,ketlimneddaaminitidanum,ketawan tinabatiataomalaksidkenniFaraon,anagyamanitiApo kennamatikenkuana,gapunasaanapinataytiApoiti daytaatiempoakaduadagitiEgipcio

41KetimbilintiApoitimaysangaanghelamangala kenkuanamanipudkadagitiEgipcio,anangipuruak kenkuanaitidagatiNinevaketnagturayitidaytaitinapaut apanawen

42KetitidaytangaaldawinsalakantiApotiIsrael manipuditiimatiEgipto,ketnakitaamindagitiannacti

IsraelanadadaeldagitiEgipcio,ketnakitadatidakkelnga imaniJehova,itiinaramidnaidiayEgiptokenitibaybay.

43Kalpasanna,inkantaniMoiseskendagitiannactiIsrael daytoyakantakenJehova,itialdawapinagtumbatiApo dagitiEgipcioitisanguananda.

44KettiaminngaIsraelnagkantaasangsangkamaysa,a kunkunada,KantaektoitiApotaIsut’natan-okunay,ti kabaliokentinakasakaykenkuanaintapuaknaitibaybay; adtoynaisuratitilibrotilintegtiDios

45KalpasandaytoyintuloydagitiannactiIsraelti panagdaliasatda,ketnagkampodaidiayMara,ketintedti ApokadagitiannaktiIsraeldagitialagadenken pangngeddengitidaytaadissoidiayMara,ketbinilinti ApodagitiannaktiIsraelamagnaitiaminadalannaken agserbikenkuana

46KetnagdaliasatdamanipudMaraketdimtengdaidiay Elim,ketidiayElimaddasangapuloketduangaubbogti danumkenpitopuloakayoadate,kendagitiubbing nagkampodasadiayitiigidtidandanum.

47NagdaliasatdamanipudElimketdimtengdaitilet-angti Sin,itimaikasangapuloketlimangaaldawtimaikaduaa bulankalpasantiipapanawdamanipudEgipto.

48Itidaytaatiempo,intedniJehovatimannakadagiti annaktiIsraelakanenda,ketinaldawapinagtudoni Jehovatitaraonmanipudlangitparakadagitiannakti Israel

49KetkinnandadagitiannactiIsraeltimannaitilas-udti uppatapuloatawen,itiaminngaaldawakaaddadaitiletang,aginggaadimtengdaitidagatiCanaantapno tagikuaendadayta

50Ketpimmanawdaitilet-angtiSinketnagkampoda idiayAlus

51KetpimmanawdamanipudAlusketnagkampodaidiay Refidim.

52KetidiaddadagitiannactiIsraelidiayRefidim,immay niAmalekngaanakniElifaz,ngaanakniEsau,akabsatni Zefo,tapnomakigubatitiIsrael.

53Ketinkuyognatiwalogasutketmaysaaribualallaki, salamangkerokenmanagsalamangka,ketnagsaganaa makigubatitiIsraelidiayRefidim.

54Ketintultuloydatidakkelkennakaroagubatmaibusor itiIsrael,ketinyawattiApodagitiAmalekkendagiti tattaonakadagitiimaniMoiseskendagitiannaktiIsrael, kenitiimaniJosue,ngaanakniNun,tiEfrateo,nga adipenniMoises

55KetdagitiannactiIsraelkinabildadagitiAmalekken dagititattaonaititademtikampilan,ngemnakarotigubat kadagitiannactiIsrael.

56KetniJehovakinunanakenMoises,Isuratmodaytoya banagakaspakalaglagipankenkaitilibro,ketikabilmoiti imaniJosue,ngaanakniNun,ngaadipenmo,ket bilinemtokadagitiannactiIsrael,akunaem,Inton dumtengkaitidagatiCanaan,naan-anayapunasamti pakalaglagipandagitiAmalekmanipuditisiroktilangit

57InaramidniMoises,ketinnalanatilibroketinsuratna kadagitoyasasao,akunkunana

58LaglagipemtiinaramidkenkadagitiAmalekitidalan idipimmanawkamanipudEgipto

59Sinabatnakaitidalanketkinabilnatilikudam,uray dagidiaynakapuyitilikudamidinabannogken nabannogka

60NgarudintontiApoaDiosmoketinikkannakaiti panaginanamanipudkadagitiaminakabusormoiti aglawlawitidagangaitedkenkatiApoaDiosmokas tawid,tapnotagikuaemdaytoy,apunasemtoti pakalaglagipandagitiAmalekmanipuditibabatilangit, saanmoamalipatan

61KettiariamaasiantokadagitiAmalek,wennoiti lagipnawennoitibukelna,adtoykalikagumankodaytoy kenkuana,ketputdektoisunamanipudkadagititaona

62KetniMoisesinsuratnaamindagitoyabanagitimaysa alibro,ketbinilinnadagitiannactiIsraelamangraem kadagitoyaminabanag

KAPITULO82

1KetpimmanawdagitiannactiIsraelmanipudRefidim ketnagkampodaidiaylet-angtiSinai,itimaikatloabulan manipudiruruardamanipudEgipto

2ItidaytaatiempoimmayniReuelaMidianita,ti katuganganniMoises,akaduananiZiporangaanaknaa babaikentiduangaannaknaalallaki,tanangngegnadagiti nakaskasdaawngainaramidniJehovaitiIsrael,nga inispalnaidamanipuditiimatiEgipto

3KetniReueldimtengkenMoisesidiaylet-anga nagkampoanna,ngaayantibantaytiDios.

4KetniMoisesrimmuartapnosabtennatikatugangannaa buyogentidakkeladayaw,kettiinterongaIsraeladdada kenkuana.

5KetniReuelkendagitiannaknanagtalinaeddaititengnga dagitiIsraelitaitiadungaaldaw,ketnaam-ammoniReuel tiApomanipuditidaytangaaldaw.

6Ketitimaikatloabulanmanipudipapanawdagitiannak tiIsraelmanipudEgipto,itimaikanemngaaldaw,intedti ApoitiIsraeltisangapuloabilinidiayBantaySinai.

7KetnangngegtiaminngaIsraelamindagitoyabilin,ket tiinterongaIsraelnagrag-oitiApoitidaytangaaldaw

8KettidayagtiAponagsaaditiBantaySinai,ket inayabannaniMoises,ketimmayniMoisesititengngati ulepketsimmang-atitibantay

9KetniMoisesaddaitibantayitiuppatapulongaaldaw kenuppatapuloarabii;saanananganititinapaykensaan ngaimminumitidanum,ketinsurokenkuanatiApodagiti alagadenkenpangngeddengtapnoisuronadagitiannacti Israel

10KetinsurattiApodagitisangapuloabilinngaimbilinna kadagitiannactiIsraelitiduaatapiabato,ngaintednaken MoisesamangibilinkadagitiannaktiIsrael

11Ketitingudotiuppatapulongaaldawkenuppatapulo arabii,idinalpastiApoanakisaokenMoisesidiayBantay Sinai,intedtiApokenMoisesdagititapiabato,anaisurat babaentiramaytiDios

12KetidinakitadagitiannactiIsraelanagbayagni Moisesabumabamanipuditibantay,naguummongdaiti aglawlawniAaronketkinunada,Nomaipapanitidaytoya lalakianiMoisessaanmingaammonoaniatinapasamak kenkuana

13Ita,tumakderka,mangaramidkakadakamiitidiosnga umun-unangemkadakami,tapnosaankanamatay

14NagbutengunayniAaronkadagititattao,ketimbilinna idangaiyegdakenkuanatibalitokketpinagbalinnaa narunawabakaparakadagititattao

15KetkinunatiApokenMoises,sakbayabimmaba manipuditibantay,Bumabaka,tadagititattaomnga inruarmomanipudEgiptorinukerdatibagbagida 16Nangaramiddaitibagbagidaitinarunawaurbonabaka, ketnagruknoydaitidayta,itangarudbaybay-annak,tapno ibuskoidamanipuditidaga,tanatangkentitengngedda ngaili

17KetnagpakaasiniMoisesitirupatiApo,ketnagkararag itiApomaipaaykadagititattaogapuitiurbonabakanga inaramidda,ketkalpasannabimmabamanipuditibantay ketkadagitiimanaaddadagitiduaatapiabato,ngainted kenkuanatiDiosamangibilinkadagitiIsraelita 18KetidiimmasidegniMoisesitipakarsoketnakitanati urbonabakangainaramiddagititattao,simgedtipungtot niMoisesketbinuraknadagititapiitisiroktibantay 19KetimmayniMoisesitikampoketinnalanatiurbona bakaketpinuorannaitiapuy,ketginilingnaaginggaa nagbalinanapinoatapok,ketinwarasnaitirabawtidanum ketintednakadagitiIsraelitangainumen.

20Ketnataydagititattaobabaentikampilantitunggal maysaitiagaruptalloribualallakianangaramiditiurbon abaka.

21KetitikabigatannakinunaniMoiseskadagititattao, SumalogakitiApo,nalabitmakaabbongakkadagiti basbasolyongainaramidyoitiApo.

22Ketsimmang-atmanenniMoisesitiApo,ket nagtalinaeditiApoitiuppatapulongaaldawkenuppata puloarabii.

23Ketbayattiuppatapulongaaldawnagpakaasini MoisesitiApomaipaaykadagitiannactiIsrael,ket dimngegtiApoitikararagniMoises,ketnagpakaasiti ApokenkuanamaipaayitiIsrael

24Kalpasanna,nagsaotiApokenMoisesngaagpukaniti duaatapiabatoketipangatonaidaitiApo,amangisurat kadagitoyitisangapuloabilin

25ItainaramidniMoisestikasta,ketbimmabaket pinutednatiduaatapiketsimmang-atidiayBantaySinai itiApo,ketinsurattiApodagitisangapuloabilinkadagiti tapi

26KetniMoisesnagtalinaedpaylaengitiApoitiuppata pulongaaldawkenuppatapuloarabii,ketbinilintiApo dagitialagadenkenpangngeddengngaipaaynaitiIsrael

27KetimbilintiApokenkuanamaipapanitipanangraem kadagitiannaktiIsraelamangaramiddaitisantuariopara itiApo,tapnoagtalinaedtinagannaitidayta,ketimpakita tiApokenkuanatikaaspingtisantuariokentikaasping dagitiaminngaalikamenna

28Ketitingudotiuppatapulongaaldaw,bimmabani Moisesmanipuditibantayketaddaitiimanatiduaatapi

29KetimmayniMoiseskadagitiannaktiIsraelket imbaganakadakuadaamindagitibalikastiApo,ket insuronakadakuadadagitilinteg,alagadenken pangngeddengngainsurokenkuanatiApo

30KetimbaganiMoiseskadagitiannactiIsraeltisaoni Jehova,amaaramidtimaysaasantuarioparakencuana, tapnoagnaedititengngadagitiannactiIsrael

31Nagrag-ounaydagititattaoitiaminanaimbagnga imbagakadakuadatiApo,babaenkenMoises,ket kinunada,AramidenmiaminngaimbagakenkatiApo

32Kettimmakderdagititattaoakasmaysaataoket nangaramiddakadagitinaparaburadatonitisantuarioti

Apo,kettunggaltaoinyegnatidatontiApoparaiti trabahotisantuario,kenitiaminapanagserbina.

33KetamindagitiannactiIsraelinyegdatitunggalmaysa ataoitiaminamasarakanitiikutnaamaipaayitiaramidti santuarioniJehova,balitoc,pirakkengambang,kenamin abanagamaipaayitisantuario

34Ketamindagitimasiribalallakianasanayenititrabaho immaydaketinaramiddatisantuariotiApo,amaibatayiti aminngaimbilintiApo,tunggaltaoititrabahoa nakasanayanna;ketamindagitimasiribatattaoitipuso inaramiddatisantuario,kendagitimueblesnakenaminnga alikamenparaitinasantoanapanagserbi,kasimbilinti ApokenniMoises.

35Ketnalpastitrabahotisantuariotitabernakuloitingudo tilimaabulan,ketinaramiddagitiannactiIsraeltiamin ngaimbilinniJehovakenMoises.

36KetinyegdakenMoisestisantuariokenaminnga aruatenna;kasitipannakabagingaimpakitatiApokenni Moises,kastametdagitiannactiIsrael.

37KetnakitaniMoisestiaramid,ketadtoyinaramidda daytoykasimbilintiApokenkuana,isuabinendisionan idaniMoises.

KAPITULO83

1Ketitimaikasangapulo-ket-duaabulan,iti maikaduapulo-ket-tallongaaldawtibulan,innalani MoisesniAaronkendagitiannaknaalallaki,ket inkawesnaidakadagitikawesda,ketpinulotannaidaken inaramidnakadakuadakasimbilintiApokenkuana,ket insang-atniMoisesamindagitidatonngaimbilintiApoiti daytangaaldawkenkuana

2Kalpasanna,innalaniMoisesniAaronkendagiti annaknaketkinunanakadakuada,Pitongaaldawnga agtalinaedkayoitiruangantitabernakulo,takastoyti naibilinkaniak

3InaramidniAaronkendagitiannaknatiaminngaimbilin niJehovababaenkenMoises,ketnagtalinaeddaitipitonga aldawitiruangantitabernakulo

4Ketitimaikawalongaaldaw,idiumunangaaldawti umunaabulan,itimaikaduaatawenmanipudipapanaw dagitiIsraelitamanipudEgipto,impatakderniMoisesti santuario,ketinkabilniMoisestiaminngaaruatenti tabernakulokenaminngaaruatentisantuario,ket inaramidnaaminngaimbilinniJehovakenkuana

5InayabanniMoisesniAaronkendagitiannakna,ket inyegdatidatonamapuorankendatongapuitibasolpara itibagbagidakenkadagitiannaktiIsrael,kasimbilinni JehovakenMoises

6Itidaytangaaldaw,innaladatiduangaannakniAaron, daNadabkenAbihu,tiganggannaetngaapuyketinyegda itisanguanantiApoasaananangibilinkadakuada,ket rimmuartiapuymanipuditisangotiApo,ketinuramnaida, ketnataydaitisangoanantiApoitidaytangaaldaw 7KalpasannaitialdawanalpasniMoisesti panangibangonnaitisantuario,rinugiandagitiprinsipeti IsraelngaiyegdagitidatondaitisanguanantiApoparaiti pannakaidatontialtar

8Ketinsangpetdadagitidatondatunggalprinsipeitimaysa ngaaldaw,maysaaprinsipeititunggalaldawitisangapulo ketduangaaldaw

9Ketamindagitidatonngainyegda,tunggalmaysaiti kaaldawanna,maysaapirakapagkargaanngaagdagseniti sangagasutkettallopuloasiklo,maysaamalukongapirak ngaagdagsenitipitopuloasikloitisikeltisantuario, agpadaanapnoitinapinongaarina,analaokanitilanakas datonamakan

10Maysaakutsara,agdagsenitisangapuloasikloa balitok,anapnoitiinsienso.

11Maysangaurbonabaka,maysaakalakianakarnero, maysaakorderongaagtawenitimaysaadatonamapuoran 12Kenmaysangaurbonakaldingkasdatongapuitibasol

13Kenmaipaayadatonapakikappia,duaabaka,limaa kalakianakarnero,limaakalakianakalding,limaa korderongaagtawenitimaysa

14Kastatiinaramiddagitisangapuloketduaaprinsipeti Israelitiinaldaw,tunggalmaysaitikaaldawanna.

15Kalpasandaytoy,itimaikasangapulokettallongaaldaw tibulan,abinilinniMoisesdagitiannactiIsraela rambakantiPaskua.

16KetdagitiannactiIsraelsinelebrarandatiPaskuaiti panawennaitimaikasangapuloketuppatngaaldawtibulan, kasimbilinniJehovakenMoises,kastamettiinaramid dagitiannactiIsrael

17Ketitimaikaduaabulan,itiumunangaaldawna, nagsaotiApokenMoises,akunkunana.

18BilangemdagitiulotiaminalallakitiannactiIsrael manipudduapulotitawendakenagpangato,sikakenni kabsatmoaniAaronkendagitisangapuloketduaa prinsipetiIsrael

19InaramidniMoises,ketimmayniAaronakaduana dagitisangapuloketduaaprinsipetiIsrael,ketbinilangda dagitiannactiIsraelidiaylet-angtiSinai

20KettibilangdagitiannactiIsraelsigunitibalbalay dagitiammada,manipudduapulotitawendangaagpangato, innemagasuttalloribu,limagasutketlimapulo

21NgemsaananaibilangdagitiannakniLevikadagiti kakabsatdangaannaktiIsrael.

22Ketduapuloketduaaribu,duagasutpitopulokettallo tibilangdagitiaminalallakiitiannactiIsraelmanipuditi maysaabulankenagpangato.

23KetduapuloketduaaributibilangdagitiannakniLevi manipuditimaysaabulankennasursurok

24KetniMoisesinkabilnadagitipapadikendagitiLevita tunggalmaysaitipanagserbinakenitiawitnatapnoagserbi itisantuariotitabernakulo,kasimbilinniJehovaken Moises.

25Ketitimaikaduapulongaaldawtibulan,naikkattiulep ititabernakulotipammaneknek.

26ItidaytaatiempointuloydagitiannactiIsraelti panagdaliasatdamanipudlet-angtiSinai,ketnagdaliasatda ititallongaaldaw,ketnagdaliasattiulepitilet-angtiParan; sadiaytipungtottiAponagraniagitiIsrael,ta pinagpungtotdatiApoitipanagdawatdakenkuanaiti taraon,tapnomanganda

27KetdimngegtiApoititimekda,ketinikkannaidaiti taraonakinnandaitimaysaabulan

28NgemkalpasandaytoysimgedtipungtottiApo kadakuada,ketkinabilnaidaitidakkelapanangpapatay, ketnaitabondasadiayitidaytaalugar

29KetinawagandagitiannactiIsraeldaytaadissoiti KebrotHataava,agsipudtasadiaytiintabondadagititattao ngaagtarigagayitilasag

30PimmanawdaitiKebrot-Hataabaketnagkampodaidiay Hazerot,ngaaddaitilet-angtiParan.

31KetbayatngaaddadagitiannactiIsraelidiayHazerot, tipungtotniJehovasimgedkenMiriamgapukenMoises, ketnagbalinakukutel,anapudawakaslaniebe.

32Ketisunaibaluditiruartikampoitipitongaaldaw, aginggaanaawatmanenkalpasantikukutelna

33Kalpasanna,pimmanawdagitiannactiIsraelmanipud Hazerot,ketnagkampodaitiungtotilet-angtiParan

34Itidaytaatiempo,kinasaotiApokenMoisesnga ibaonnatisangapuloketduaalallakimanipuditiannakti Israel,maysaalalakiitimaysaatribu,tapnomapanda sukimatentidagatiCanaan.

35KetimbaonniMoisesdagitisangapuloketduaalallaki, ketimmaydaitidagatiCanaantapnosukimatendaken sukimatendadayta,ketsinukimatdatiinteroadaga manipudlet-angtiSinaginggaitiRecobbayatti panagsangpetmoidiayCamot

36Ketitingudotiuppatapulongaaldawimmaydakada MoiseskenAaron,ketinyegdakenkuanatisaoakasiti addaitipuspusoda,ketsangapulokadagitilallaki nangiyegdaitidakesadamagkadagitiannaktiIsrael, maipapanitidagaasinukimatda,akunkunada, NasaysayaatnoagsublitayoidiayEgiptongemtimapaniti daytoyadaga,maysaadagaamangbusbusboskadagiti agnanaeditidayta

37NgemkinunaniJosuengaanakniNunkenniCaleb ngaanakniJefune,akaramankadagidiaynagsuksukisok itidaga,Nasayaatunaytidaga

38NomaragsakankadatayotiApo,iyegnatayoitidaytoya dagaketitednakadatayo,tadaytoyketdagangaagay-ayus itigataskendiro

39NgemsaanngaimpangagidadagitiannaktiIsrael,ket impangagdatisasaodagitisangapuloalallakia nangisangpetitidakesadamagmaipapanitidaga

40KetnangngegniJehovatipanagtanabutobdagitiannac tiIsraelketnakapungtotketnagsapata,akunkunana.

41Pudnongaawantiuraymaysaataoitidaytoy nadangkesakaputotanamakakitaitidagamanipud duapulotitawennakenagpangatomalaksidkadaCaleb ngaanakniJefunekenJosuengaanakniNun

42Ngemsiguradoamadadaeltodaytoynadangkesa kaputotanitidaytoyalet-ang,ketumaytodagitiannakdaiti dagakettagikuaenda;isuasimgedtipungtottiApoiti Israel,ketpinagallaallanaidaitilet-angitiuppatapuloa tawenaginggaitipanungpalandaytanadangkesa kaputotan,gaputasaandaasinurottiApo

43Nabayaganagnaeddagititattaoitilet-angtiParan,ket kalpasannanagturongdaitilet-angitidalantiNalabagaa Baybay

KAPITULO84

1Itidaytaatiempo,innalaniKorengaanakniJetzernga anakniKehatngaanakniLevi,kettimmakderdaket nagriridakadaMoiseskenAaronkentiinteroa kongregasion.

2KetnakapungtottiApokadakuada,ketlinuktantidagati ngiwatna,ketinalun-onnaida,agramandagitibalbalayda kenaminakukuada,kenaminalallakiakukuaniKore 3KetkalpasandaytoypinaglikmuttiDiosdagititattaoiti dalantiBantaySeiritinabayag.

4ItidaytaatiempokinunatiApokenMoises,Dika pukawentigubatmaibusorkadagitiannakniEsau,ta diaktoitedkenkatianiamanabanagakukuada,akasiti mabalinapagnaantidapantisaka,taintedkotiBantay SeirkastawidniEsau

5NgarudnakirangetdagitiannakniEsaukadagitiannacni Seiridiun-unanaapanawen,ketinyawattiApodagiti annacniSeirkadagitiimadagitiannacniEsau,ket dinadaelnaidamanipuditisangoanda,ketnagnaeddagiti annakniEsauakasukatdaaginggaitangaaldaw

6GapunakinunatiApokadagitiannaktiIsrael,Dikay makirangetkadagitiannakniEsauakakabsatyo,taawanti kukuayoitidagada,nodiketmabalinyotigumatangiti taraonkadakuadaitikuartaketkanen,ketmabalinyoti gumatangitidanumkadakuadaitikuartakeninumen

7KetinaramiddagitiannactiIsraelamaibatayitisaoti Apo.

8KetnaglikmutdagitiannactiIsraelitilet-ang, naglikmutdaitidalantiBantaySinaiitinabayag,ketdida sinagiddagitiannakniEsau,ketnagtultuloydaitidaytaa distritoitisangapuloketsiamatawen

9ItidaytaatiemponatayniLatinusngaaridagitiannakni Kitim,itimaika-uppatapuloketlimaatawenti panagturayna,ngaisutimaikasangapuloketuppatatawen tiipapanawdagitiannaktiIsraelmanipudEgipto

10Ketintabondaisunaitilugarnaabinangonnaparaiti baginaitidagatiKitim,ketniAbimnasnagturayiti lugarnaititallopuloketwaloatawen

11KetdagitiannactiIsraellimmasatdaitibeddengdagiti annacniEsaukadagidingaaldaw,itingudotisangapulo ketsiamatawen,ketimmaydaketlimmasatdaitidalanti let-angtiMoab.

12KetkinunatiApokenMoises,dimolakubentiMoab, ketdikamakirangetkadakuada,taawantiitedkokenkaiti dagada.

13KetlimmabasdagitiannactiIsraelitidalantilet-angti Moabitisangapuloketsiamatawen,ketsaandaa nakirangetkadakuada.

14Ketitimaikatallopuloketinnematawentiipapanaw dagitiannactiIsraelmanipudEgipto,kinabiltiApotipuso niSihon,ngaaridagitiAmoreo,ketnakigubat,ketnapan nakigubatkadagitiannactiMoab

15KetnangibaonniSihonkadagitimensaherokenBeor ngaanakniJaneas,ngaanakniBalaam,mamalbalakaditi aritiEgipto,kenniBalaamngaanakna,tapnoilunoddati Moab,tapnomaiyawatdaytaitiimaniSihon

16KetnapandadagitimensaheroketinyegdaniBeornga anakniJaneas,kenniBalaamngaanakna,manipudPetor itiMesopotamia,itikastaimmaydaBeorkenBalaamnga anaknaitisiudadtiSihonketinlunoddatiMoabkenti aridaitiimatangniSihonngaaridagitiAmoreo 17Gapuna,rimmuarniSihonagramantiinteroabuyotna, ketnapanidiayMoabketnakirangetkadakuada,ket pinarmeknaida,ketinyawatidatiApokadagitiimana,ket niSihonpinataynatiaritiMoab.

18KetniSihoninnalanadagitiaminasiudadtiMoabiti gubat;innalanamettiHesbonkadakuada,tatiHesbonket maysakadagitisiudadtiMoab,ketinkabilniSihondagiti prinsipenakendagitinatan-oknaidiayHesbon,ketti HesbonkukuaniSihonkadagidingaaldaw.

19Gapuna,insaodagitiagsasaoitipangngarigadaBeor kenBalaamngaanaknadagitoyasasao,akunkunada, UmaykayoidiayHesbon,maibangonkenmaipasdektoti siudadtiSihon

20AsikayopaytiMoab!napukawka,OtattaotiKemos! adtoynaisuratdaytoyitilibrotilintegtiDios

21KetidinaparmekniSihontiMoab,nangikabilkadagiti guardiakadagitisiudadngainnalanamanipudMoab,ket aduabilangdagitiannactiMoabtinatayitigubatitiima niSihon,ketinaramidnatidakkelapanangtiliwkadakuada, annakalallakikenbabbai,ketpinataynatiarida;isua nagsubliniSihonitibukodnaadaga

22KetnangtedniSihonitiaduasagutapirakkenbalitok kadaBeorkenBalaamngaanakna,ketpinapanawnaida, ketnapandaidiayMesopotamiaitipagtaengandakeniti pagilianda

23Itidaytaatiempo,limmasatdagitiaminngaannakti Israelmanipuditidalantilet-angtiMoab,ketnagsublida ketlinakubdatilet-angtiEdom

24Itikasta,dimtengtiinteroakongregasionidiaylet-ang tiSinitiumunaabulantimaika-uppatapuloatawen manipudipapanawdaidiayEgipto,ketnagnaeddagiti annaktiIsraelsadiayCades,itilet-angtiSin,ketnatay sadiayniMiriamketnaitabonsadiay

25ItidaytaatiemponangibaonniMoiseskadagiti mensaherokenHadadngaaritiEdom,akunkunada, “DaytoytikunatikabsatmongaIsrael,Bay-ama lumasatakitidagam,saankamialumasatititalonwenno kaubasan,saankamingauminumitidanumtibubon; magnatayoitidalantiari

26KetniEdomkinunanakencuana,Dicantolumasatiti pagiliak,ketnapantiEdomtapnosabtennadagitiannacti Israelakaduanatimaysaanabilegngaili

27KetnagkedkeddagitiannakniEsauapalubosandagiti annaktiIsraelalumasatitidagada,isungaimmadayo dagitiIsraelitakadakuadaketsaandaanakiranget kadakuada

28TasakbaydaytoyimbilintiApokadagitiannactiIsrael, akunkunana:“Saankayoamakirangetkadagitiannakni Esau,gapunangaimmadayodagitiIsraelitakadakuadaket saandaanakirangetkadakuada.”

29GapunapimmanawdagitiannaktiIsraelmanipud Cades,ketdimtengamindagititattaoidiayBantayHor.

30ItidaytaatiempokinunatiApokenMoises,Ibagamiti kabsatmongaAaronamataytosadiay,tasaanngaumayiti dagangaintedkokadagitiannaktiIsrael

31Ketsimmang-atniAaron,itibilintiApo,idiayBantay Hor,itimaika-uppatapuloatawen,itimaikalimaabulan, itiumunangaaldawtibulan

32KetniAaronketagtawenitisangagasutduapuloket talloidinatayidiayBantayHor

KAPITULO85

1KetniariAradaCanaanita,ngaagnanaeditiabagatan, nangngegnangaimmaydagitiIsraelitaitidalandagitiespia,

ketinyurnosnadagitibuyotnaamakigubatkadagiti Israelita.

2KetdagitiannaktiIsraelnagbutengdaunaykenkuana,ta addaanitidakkelkennadagsenabuyot,isungainkeddeng dagitiannaktiIsraeltiagsubliidiayEgipto.

3KetnagsublidagitiannactiIsraelitiagaruptallonga aldawapanagdaliasatdaidiayMaseratBeniJaakon,ta nagbutengdaunaygapukenariArad.

4KetsaanakayatdagitiannaktiIsraeltiagsublikadagiti lugarda,isuanagtalinaeddaidiayBeniJaakonititallopulo ngaaldaw

5KetidinakitadagitiannacniLeviasaanngaagsubli dagitiannactiIsrael,naimondamaigapuitiApo,ket timmakderdaketnakirangetdakadagitiIsraelitaa kakabsatda,ketpinapataydakadakuadatidakkelabagi,ket pinilitdaidangaagsubliitilugarda,tiBantayHor.

6Ketidinagsublida,iyurnospaylaengniAriAradti buyotnaamakigubatkadagitiIsraelita

7InkaritiIsraeltikari,akunkunana,Noitedmodaytoy ngailiitiimak,dadaelektoanaan-anaydagitisiudadda 8KetimpangagtiApotitimektiIsrael,ketinyawatna dagitiCanaanitaitiimada,ketdinadaelnaidakendagiti siudadda,ketpinanaganannatilugaritiHorma

9NagdaliasatdagitiannactiIsraelmanipudBantayHor ketnagkampodaidiayObot,ketnagdaliasatdamanipud ObotketnagkampodaidiayIje-abarim,itibeddengtiMoab 10KetdagitiannactiIsraelnangibaonidiayMoab,a kunkunada,Lumasattayoitanitidagamngaagturongiti lugartayo,ngemsaanngaipalubosdagitiannactiMoaba lumasatdagitiannactiIsraelitidagada,tadagitiannacti Moabnagbutengdaamangannoaramidendagitiannakti IsraelkadakuadaakasitiinaramidkadakuadaniSihonnga aridagitiAmoreo,anangalaitidagadakennangpapatayiti adukadakuada.

11GapunasaanngaipalubostiMoabalumasatdagiti Israelitaitidagana,ketimbilinniJehovakadagitiannacti Israel,akunkunana,SaandaamakirangetitiMoab,isua pimmanawdagitiIsraelitamanipudMoab

12NagdaliasatdagitiannaktiIsraelmanipuditibeddengti Moab,ketdimtengdaitibangirtiArnon,tibeddengti Moab,itinagbaetantiMoabkendagitiAmoreo,ket nagkampondaitibeddengniSihon,ngaaridagitiAmoreo, itilet-angtiKedemot.

13NangibaondagitiannaktiIsraelkadagitimensaheroken Sihon,ngaaridagitiAmoreo,akunkunada

14Lumasattayoitidagam,saankamingaagturongkadagiti talonwennokadagitikaubasan,lumasatkamiitidalantiari aginggaamalabsanmitibeddengmo,ngemsaannga ipalubosniSihonalumasatdagitiIsraelita

15Itikasta,inurnongniSihontiaminngaumilidagiti Amoreoketnapanidiaylet-angtapnosabtennadagiti annaktiIsrael,ketnakirangetitiIsraelidiayJahaz.

16KettiApoinyawatnaniSihonngaaridagitiAmoreoiti imadagitiannactiIsrael,kettiIsraelkinabilnaamindagiti tattaoniSihonbabaentitademtikampilanketimbalesnati kasotiMoab

17KettinagikuadagitiannactiIsraeltidagatiSihon manipudAramaginggaitiJabuk,aginggaitiannacni Ammon,ketinnaladatiaminasamsamdagitisiudad

18KetinnalatiIsraelamindagitoyasiudad,ketnagnaedti IsraelitiaminasiudaddagitiAmoreo

19InkeddengdagitiaminngaIsraelitaamakigubat kadagitiannacniAmmon,tapnoalaendamettidagada.

20GapunakinunatiApokadagitiannactiIsrael,Diyo lakubendagitiannakniAmmon,wennotignayentigubat maibusorkadakuada,taawantotiitedkokadakayoiti dagada,ketimpangagdagitiannaktiIsraeltisaotiApo, ketsaandaanakirangetkadagitiannakniAmmon

21KetnagsublidagitiannactiIsraelketsimmang-atdaiti dalantiBasanngaagturongitidaganiOg,ngaaritiBasan, ketniOgngaaritiBasanrimmuartapnosabtennadagiti Israelitaitigubat,ketaddaanitiaduamaingelalallaki,ken napigsaunayapuersamanipudkadagititattaodagiti Amoreo.

22NabilegunayniOgngaaritiBasan,ngemnalabesti pannakabalinniNaaronngaanakna,napigpigsapayngem isu.

23KetkinunaniOgitipusona,Adtoyitatiinteroa pakarsotiIsraelmangalaititalloaparsa,itakabilektoidaa maminsanngaawantikampilanwennopika.

24Ketsimmang-atniOgitiBantayJahaz,ketnangalaiti maysaadakkelabato,atalloaparsatikaatiddogna,ket inkabilnaitiulona,ketinkeddengnangaipuruakitikampo dagitiannactiIsrael,tapnokabilennaamindagitiIsraelita babaenitidaytaabato

25KetimmaytiangheltiApokettinukkolnatibatoitiulo niOg,kettibatonatinnagititengngedniOganatnagni Ogitidagagapuitikadagsentibatoititengngedna

26ItidaytaatiempokinunatiApokadagitiannaktiIsrael: Dikayagbutengkenkuana,taintedkokenkuanakentiamin atattaonakentiaminadaganaitiimayo,ketaramidenyo kenkuanatikasitiinaramidyokenSihon.

27KetsimmalogniMoiseskenkuanaakaduanatibassita bilangdagitiannaktiIsrael,ketniMoiseskinabilnaniOg babaentisarukodkadagitigurongdagitisakanaket pinatayna

28Kalpasanna,kinamatdagitiannactiIsraeldagitiannak niOgkentiaminngailina,ketkinabildakendinadaelda idaaginggangaawanentinabatikadakuada

29Kalpasanna,imbaonniMoisestisumagmamano kadagitiannaktiIsraelamangsiputkenniJaazer,tati Jaazerketnalatakunayasiudad

30KetnapandadagitiespiaidiayJaazerketsinukimatda dayta,ketnagtalekdagitiespiaitiApo,ketnakirangetda kadagitilallakitiJaazer

31KetdagitoyalallakiinnaladatiJaazerkendagiti purokna,ketinyawatidaniJehovaitiimada,ket pinapanawdadagitiAmoreoanakipagnaedsadiay

32KetinnaladagitiannactiIsraeltidagatiduangaari dagitiAmoreo,innemapuloasiudadngaaddaitibangirti Jordan,manipuditiwaigtiArnonaginggaitiBantay Herman

33NagdaliasatdagitiannactiIsraelketdimtengdaititanap tiMoabngaaddaitidaytoyabangirtiJordan,itiigidti Jerico

34KetnangngegdagitiannactiMoabtiaminadakesnga inaramiddagitiannactiIsraelitiduangaaridagitiAmoreo, kadaSihonkenOg,isuanagbutengdagitiaminalallakiti MoabkadagitiIsraelita

35KetkinunadagitipanglakayentiMoab,Adtoytidua ngaaridagitiAmoreo,daSihonkenOg,anabilbilegngem aminngaar-aritidaga,saandaamakatakderamaibusor

kadagitiannactiIsrael,kasanongarudamakatakdertayoiti sanguananda?

36Pudnoanangipatuloddakadakamiitimensahesakbay itaalumasatitidagamiitidalanda,ketsaanminga ipalubosida,itatallikudandakamibabaenkadagiti nadagsenakampilandaketdadaelendakami;ket nariribukantiMoabgapukadagitiannactiIsrael,ket nagbutengdaunaykadakuada,ketnagtitinnulongdanoania timaaramidkadagitiannactiIsrael

37InkeddengdagitipanglakayentiMoabketinnaladati maysakadagititattaoda,niBalakngaanakniZipora Moabita,ketpinagbalindangaarikadakuadaitidaytaa tiempo,ketmasiribunayniBalak.

38KettimmakderdagitipanglakayentiMoabket nangibaondakadagitiannaktiMidiantapnomakikappia kadakuada,tadakkelagubatkenpanagbubusorti napasamakkadagidingaaldawitinagbaetantiMoabken Midian,manipudkaaldawanniHadadngaanakniBedad ngaaritiEdom,anangkabilitiMidianititay-aktiMoab, aginggakadagitoyngaaldaw

39KetdagitiannactiMoabnangibaondacadagitiannacti Midian,ketnakikappiadacadacuada,ketdagitilallakayti MidianimmaydaitidagatiMoabtapnomakikappia maipaaycadagitiannactiMidian

40KetdagitipanglakayentiMoabnagbalakaddakadagiti panglakayentiMidiannoaniatiaramidendatapno maisalakandatibiagdamanipudIsrael

41KetamindagitiannactiMoabkinunadacadagiti panglakayentiMidian:ItangaruddagitiannactiIsrael dilpatendatiaminngaaddaitiaglawlawtayo,acasiti panangdildiltibakaitiruotititalon,tacastoytiinaramidda cadagitiduangaaridagitiAmoreoanabilbilegngem cadatayo

42KetdagitipanglakayentiMidiankinunadaitiMoab: “Nangngegmingaiditiempoanakirangetkadakayoni SihonngaaridagitiAmoreo,idiinabaknakayoket sinakupnatidagayo,nangibaonidiayBeorngaanakni JaneaskenniBalaamngaanaknamanipudMesopotamia, ketimmaydaketinlunodnaka;gapunaatiimaniSihonti nangparmekkadakayo,ngainnalanatidagayo.

43Ita,ibaonnakametkenBalaamngaanakna,ta agtalinaedpaylaengitidagana,ketitedmokenkuanati tangdanna,tapnoumaykenilunodnadagitiaminatattaoa kabutengmo;isuanangngegdagitipanglakayentiMoab daytoy,ketnaay-ayodaamangibaonkenBalaamngaanak niBeor.

44Gapuna,nangibaonniBalakngaanakniZiporngaariti MoabkadagitimensaherokenniBalaam,akunkunada.

45Adtoyaddamaysangailiarumrummuarmanipud Egipto,adtoyabbongandatirabawtidaga,ket agtalinaeddaabumusorkaniak

46Itangarudumaykaketilunodmodagitoyatattaogapu kaniak,tanabilegdaunayparakaniak,nalabitnga agballigiakamakirangetkadakuada,ketpapanawenida,ta nangngegkoatibendisionamketnabendisionan,kenti inlunodmoketnailunod

47GapunadagitimensaheroniBalaknapandakenBalaam ketinyegdaniBalaamtapnoilunodnadagititattaotapno makigubatdaitiMoab

48KetniBalaamimmaykenBalaktapnoilunodnatiIsrael, ketkinunaniJehovakenBalaam,Dimoilunoddaytoynga ilitanabendisionan

49InaldawngaindagadagniBalaamkenBalaamnga ilunodnatiIsrael,ngemsaanngaimpangagniBalaamni BalakgapuitisaoniJehovangaimbaganakenBalaam

50KetidinakitaniBalakasaanapalubosanniBalaamti tarigagayna,timmakderketnagawid,ketnagsublimetni BalaamitidaganaketnapanmanipudsadiayidiayMidian

51NagdaliasatdagitiannactiIsraelmanipudititanapti Moab,ketnagkampondaitiigidtiJordanmanipudBetjesimotaginggaitiAbel-Sittim,itiungtodagititanapti Moab.

52KetidinagnaeddagitiannaktiIsraelititanaptiSitim, rinugiandatinakikamalalakadagitiannakababbaitiMoab

53KetimmasidegdagitiannactiIsraelidiayMoab,ket dagitiannactiMoabnangipatakderdakadagititoldadaiti kasunganitipakarsodagitiannactiIsrael

54KetnagbutengdagitiannaktiMoabkadagitiannakti Israel,ketinnaladadagitiannaktiMoabtiaminnga annakdaababbaikendagitiassawadaanapintastilangana kennapintastilangada,ketinkawesdaidaitibalitokken pirakkennanginaakawes

55PinagtugawdagitiannaktiMoabdagidiayababbaiiti ruangandagititoldada,tapnomakitaidadagitiannakti Israelketagsublidakadakuada,ketsaandaamakirangetiti Moab

56KetamindagitiannaktiMoabinaramiddadaytoya banagkadagitiannaktiIsrael,kettunggallalakiinkabilna tiasawakenbalasangnaitiruangantitoldana,ketaminnga annaktiIsraelnakitadatiaramiddagitiannaktiMoab,ket dagitiannaktiIsraelnagturongdakadagitiannakababbai tiMoabkettinarigagayandaida,ketnapandakadakuada

57KetnapasamakngaidiimmaytimaysaaHebreoiti ruangantitoldatiMoab,ketnakitanatimaysangaanaka babaitiMoabkettinarigagayannaitipusona,ketnakisarita kenkuanaitiruangantitoldatitarigagayanna,bayatti panagsasaodaasangsangkamaysarummuardagitilallakiti toldaketagsaodaitiHebreoakaskadagitoyabalikas:

58Pudnongaammoyoakakabsattayo,kaputotantayoamin niLotkenkaputotanniAbrahamakabsatna,apayngaruda dikaytoagtalinaedkadakami,ketapayadikaytokanenti tinapaymikentidatonmi?

59KetidiadagitiannactiMoabnalapunosdaiticastati panagsasaoda,keninallukoydaisunababaenkadagiti napalangguadasasaoda,pinagtugawdaisunaititoldaket naglutokennagidatondamaipaaykenkuana,ketnanganiti datondakentitinapayda.

60Kalpasanna,inikkandaitiarakketimminumken nabartek,ketinkabildaitisanguanannatimaysaanapintas abalasang,ketinaramidnakenkuanakaskayatna,tadina ammotiar-aramidenna,kasitiadungaarakngaininumna.

61KastatiinaramiddagitiannactiMoabitiIsraelitidayta adisso,ititanaptiSitim,kettipungtotniJehovasimgediti Israelmaigapuitidaytoyabanag,ketnangibaonitiangol kadakuada,ketnataydagitiIsraelitaitiduapuloketuppata ribualallaki.

62ItaaddamaysaalalakimanipuditiannakniSimeonati nagannaketZimri,ngaanakniSalu,anaikonektariti MidianitaaniCosbi,ngaanakniZur,ngaaritiMidian,iti imatangtiaminngaannaktiIsrael

63KetniFineasngaanakniElazer,ngaanakniAarona padi,nakitanadaytoydakesabanagngainaramidniZimri, ketnangalaitipikakettimmakderketsimmurotkadakuada, kettinukkolnaidaaduaketpinataynaida,ketnagsardeng tiangolmanipudkadagitiannactiIsrael.

KAPITULO86

1Itidaytaatiempokalpasantiangol,kinunatiApoken MoiseskenniElazerngaanakniAaronapadi 2Bilangendagitipangulotienteroagimongtiannacti Israel,manipudduapulotitawendangaagpangato,amina rimmuaritibuyot.

3KetbinilangdaMoiseskenElazerdagitiannactiIsrael sigunitifamiliada,ketpitogasut,pitogasutkettallopuloti bilangdagitiaminngaIsrael.

4KettibilangdagitiannakniLevi,manipudmaysaa bulankenagpangato,duapulokettalloaribu,ket kadagitoyawantimaysaalalakikadagidiaybinilangda MoiseskenAaronidiaylet-angtiSinai

5TaimbagatiApokadakuadaamataydaidiaylet-ang,isu anataydaamin,ketawantinabatikadakuadamalaksid kadaCalebngaanakniJefune,kenJosuengaanakniNun 6Kalpasandaytoy,kinunatiApokenMoises,Ibagam kadagitiannactiIsraelngaibalesdaitiMidiantigapuanan dagitikakabsatdangaannactiIsrael

7KetinaramidniMoises,ketdagitiannactiIsrael nangpilidacadacuadaitisangapuloketduaaribualallaki, asangaribuitimaysaatribu,ketnapandaidiayMidian

8KetnakigubatdagitiannactiIsraelmaibusoritiMidian, ketpinapataydatitunggallalaki,kastametdagitilimaa prinsipetiMidian,kenniBalaamngaanakniBeor pinapataydababaentikampilan

9KetdagitiannactiIsraelinnaladadagitiassawatiMidian akautibo,agramandagitibabassitdakendagitidinguenda, kenaminakukuada

10Ketinnaladatiaminasamsamkenaminanasamsam, ketinyegdakenMoiseskenElazerititanaptiMoab

11KetdaMoiseskenElazerkendagitiaminaprinsipeti gimongrimmuardaanangsabatkadakuadaasiraragsak. 12KetbiningaynatiaminasamsamtiMidian,ketdagiti annactiIsraelnaibalesdaitiMidiangapuiticacabsatdaa annactiIsrael.

KAPITULO87

1ItidaydiatiempokinunatiApokenMoises,Adtoyenti panungpalandagitial-aldawmo,alaemitaniJosuenga anakniNunngaadipenmoketikabilmoititabernakulo,ket ibilinkontokenkuana,ketinaramidniMoises

2NagparangtiApoititabernakuloitimaysangaadiginga ulep,kettiadigitiulepnagtakderitipagserkanti tabernakulo

3KetimbilintiApokenniJosuengaanakniNunket kinunanakencuana,Agbalinkakennatured,taiyegmonto dagitiannactiIsraelitidagangainsapatakngaited cadacuada,ketmakikuyogakkenca.

4KetniMoiseskinunanakenJosue,Agbalinkaapumigsa kennatured,taaramidemtoatawidendagitiannactiIsrael tidaga,kettiApomakikaduakenca,saannakaabaybay-an wennobaybay-an,dikaagbutengwennomaupay

5InayabanniMoisesdagitiaminngaIsraelitaket kinunanakadakuada,Nakitayontiaminanaimbagnga inaramidniJehovaaDiosyoparakadakayoidiaylet-ang 6Itangarudtungpalenyoamindagitisasaodaytoyalinteg, ketmagnakayoitidalantiApoaDiosyo,dikayagsubliiti dalanngaimbilinkadakayotiApo,urayitikannawan wennoitikannigid

7KetinsuroniMoisesdagitiannaktiIsraeldagitialagaden kenpangngeddengkenlintegngaaramidendaitidagakas imbilintiApokenkuana

8KetinsuronaidatidalantiApokendagitilintegna;adtoy naisuratdaitilibrotilintegtiDiosngaintednakadagiti annaktiIsraelbabaentiimaniMoises.

9KetniMoisesnalpasnaabinilindagitiannactiIsrael,ket kinunatiApokencuana,akunkunana,Sumalogkaiti BantayAbarimketmataykasadiay,ketmaummongka kadagititattaomakasitipannakaummongniAarona kabsatmo

10Ketsimmang-atniMoiseskasimbilintiApokenkuana, ketnataysadiayitidagatiMoabsigunitibilinniJehova, itimaika-uppatapuloatawenmanipudkadagitiIsraelitaa rimmuarmanipuditidagatiEgipto.

11KetdagitiannactiIsraelnagsangitdakenMoisesidiay tanaptiMoabititallopulongaaldaw,ketnalpasdagiti aldawtipanagsangitkenpanagleddaangkenMoises.

KAPITULO88

1KetkalpasantiipapatayniMoises,kinunatiApoken JosuengaanakniNun,akunkunana

2TumakderkaketlumasatkaitiJordanitidagangaintedko kadagitiannactiIsrael,ketipatawidmodagitiannacti Israeltidaga

3Kukuanyontotiaminalugarapagnaantidapandagiti sakayo,manipudlet-angtiLibanoaginggaitidakkela karayantikarayantiPerattibeddengyo

4Awantotitumakderabumusorkencaitiaminngaalaldawtipanagbiagmo;kasitikaaddakkenniMoises,kasta mettimakikaduaakkenka,bastanapigsakennaimbaga turedkaamangtungpalitiaminalintegngaimbilinkenka niMoises,dikaagsublimanipuditidalanurayiti kannawanwennoitikannigid,tapnorumang-aykaitiamin ngaaramidem.

5KetniJosuebinilinnadagitiofisialestiIsrael,a kunkunana,Lumasatkayoitikampoketbilinenyodagiti tattao,akunkunada,“Isaganayotitaraonparakadakayo,ta ititallongaaldawpaylumasatkayoitiJordantapno tagikuaenyotidaga.”

6KetinaramiddagitiofisialesdagitiannactiIsrael,ket binilindadagititattaokeninaramiddaaminngaimbilinni Josue

7NangibaonniJosueitiduaalallakiamangsiputitidaga tiJerico,ketnapandadagitilallakiketsinimisimdatiJerico 8KetitingudotipitongaaldawimmaydakenJosueiti kampoketkinunadakenkuana,InyawatniJehovatiintero adagaitiimatayo,ketdagitiagnanaeditidaytanarunawda gapuitibutenggapukadatayo.

9Ketnaaramidkalpasandayta,bimmangonniJosueiti bigatkentiinterongaIsraelakaduana,ketnagdaliasatda manipudSitim,ketniJosuekentiinterongaIsraela

kaduanalimmasatdaitiJordan;ketwalopuloketduati tawenniJosueidilimmasatitiJordanakaduanatiIsrael.

10Ketsimmang-atdagititattaomanipudJordaniti maikasangapulongaaldawtiumunaabulan,ket nagkampodaidiayGilgalitidayaasulitiJerico.

11KetdagitiannaktiIsraelinrambakdatiPaskuaidiay Gilgal,ititanaptiJerico,itimaikasangapuloketuppatnga aldawitibulan,kasnaisuratitiLintegniMoises.

12Ketnagsardengtimannaitidaytaatiempoitikabigatan tiPaskua,ketawanentimannaparakadagitiannactiIsrael, ketnangandaitiapititidagatiCanaan

13Naserraananaan-anaytiJericomaibusorkadagitiannak tiIsrael,awantirimmuarwennosimrek.

14Ketitimaikaduaabulan,itiumunangaaldawtibulan, akinunatiApokenJosue,Bumangonka,adtoyintedkoti Jericoitiimamagramanamindagititattaona;ketamina mannakigubatmoaglikmutdaitisiudad,maminsaniti tunggalaldaw,kastoytiaramidemitiunegtiinnemnga aldaw.

15Ketdagitipapadiagpuyotdantokadagititrumpeta,ket intonmangngegyotiunititrumpeta,amindagititattao agpukkawdantoitidakkel,tapnomarpuogdagitipaderti siudad;amindagititattaosumang-atdantotunggalmaysaa maibusoritikalabanna

16KetinaramidniJosuecasmayannurotitiaminnga imbilintiApo

17Ketitimaikapitongaaldawnaminpitoalinikmutdati siudad,ketnagpuyotdagitipapadikadagititrumpeta.

18Ketitimaikapitoapanagrikus,kinunaniJosuekadagiti umili,Agpukkawkayo,tainyawatniJehovatiinteroa siudadkadagitiimatayo.

19TilaengsiudadkenaminalinaonnatimailunoditiApo, ketsalaknibanyotibagbagiyomanipuditinailunodabanag, dilakettapagbalinenyoamailunodtipakarsotiIsraelken riribukendadayta

20Ngemaminapirakkenbalitokkengambangken landokketmaikonsagraritiApo,umaydantoiti pagidulinanitigamengtiApo

21Ketdagititattaonagpuyotdakadagititrumpetaken nagpukkawdaitidakkel,ketnarbadagitipadertiJerico, ketaminatattaosimmang-atda,tunggallalakiadiretsoiti sanguananna,ketsinakupdatisiudadketnaan-anaya dinadaeldaaminngaaddaitidayta,agpadpadatilalakiken babai,agtutubokennataengan,bakakenkarnerokenasno, babaentitademtikampilan

22Ketpinuorandatiinteroasiudaditiapuy;dagitilaeng basehasapirakkenbalitok,kengambangkenlandok, inkabildaitipagidulinanitigamengtiApo.

23KetniJosuenagsapataitidaytaatiempo,akunkunana, MailunodkomatitaoamangbangonitiJerico;ikabilnanto tipundasionnaitiinaunangaanakna,ketitiinaudinga anaknaipasdeknantodagitiruanganna.

24KetniAcanngaanakniCarmi,ngaanakniZabdi,nga anakniZera,ngaanakniJuda,nagtraidoritinailunoda banag,ketinnalanatinailunodabanagketinlemmengnaiti tolda,kettipungtotniJehovasimgedmaibusoritiIsrael 25KetkalpasandaytoyidinagsublidagitiannactiIsrael manipuditipanangpuordaitiJerico,nangibaonniJosue kadagitilallakiamangsiputmetitiAi,kenmanglabaniti daytoy.

26Ketsimmang-atdagitilallakiketsinimisimdatiAi,ket nagsublidaketkinunada:“Saankomaakumuyogkenkati aminatattaoidiayAi,agaruptalloribulaengalallakiti sumang-atketkabilendatisiudad,tabassitlaengdagiti lallakiitidayta.

27InaramidniJosuetikasta,ketnakikuyogkenkuana kadagitiannactiIsraeltiagaruptalloribualallaki,ket nakirangetdakadagitilallakitiAi.

28NakarotigubatmaibusoritiIsrael,ketdagitilallakiti AikinabildatitallopuloketinnemalallakitiIsrael,ket dagitiannaktiIsraelnagtalawdamanipuditisanguanan dagitilallakitiAi

29KetidinakitaniJosuedaytoyabanag,pinigisnadagiti kawesnaketnagruknoyitirupanaitidagaitisanguananti Apo,isu,agramandagitilallakaytiIsrael,ketinkabildati tapokkadagitiuloda.

30KetkinunaniJosue,ApayngaOApoinyasidegmo dagitoyatattaoitiballasiwtiJordan?aniatiibagak kalpasantipanangtallikuddagitiIsraelitakadagiti kabusorda?

31ItangarudaminaCanaanitangaagnanaeditidaga, mangngegdantodaytoyabanag,ketlikmutendakamiken putdendatinaganmi

32KetniJehovakinunanakenJosue,Apayngaagrukobka? tumakderka,bumabaka,tanagbasoldagitiIsraelita,ket innaladatinailunodabanag;Saanaktonakaduada malaksidnodadaelendatinailunodabanagmanipuditi tengngada.

33KettimmakderniJosueketinummongnadagititattao, ketinyegnatiUrimsigunitibilinniJehova,ketnaalati tribuniJuda,ketnaalaniAcanngaanakniCarmi.

34KetniJosuekinunanakenAcan,Ibagamkaniakti anakko,noaniatiinaramidmo,ketkinunaniAcan, “Nakitakititengngadagitisamsamtimaysaanasayaata kawestiSinarkenduagasutasikloapirak,kenmaysaa kuenaabalitokalimapuloasiklotikadagsenna; Tinarigagayakidaketinnalakida,ketadtoynailemmengda aminitidagaititengngatitolda

35NangibaonniJosuekadagitilallakianapanketinnalada idamanipudititoldaniAcan,ketinyegdaidakenJosue.

36KetinnalaniJosueniAcankendagitoyngaalikamen, kendagitiannaknaalallakikenbabbaikenaminakukuana, ketimpandaidaititanaptiAcor.

37KetniJosuepinuorannaidasadiayitiapuy,ketamin ngaIsraelitabinutoandaniAcanbabaenkadagitibato,ket nangibangondaitirabawnaitibuntontibato,gapunanga inawagannadaytaalugarkasgingettiAcor,isuanakalma tipungtottiApo,ketkalpasannaimmayniJosueitisiudad ketnakirangetitidayta

38KetniJehovakinunanakenJosue,Dicaagbuteng,ken saancaamaupay,adtoyintedcoitiimamtiAi,tiarinaken dagititattaona,ketaramidemtokadakuadaakasiti inaramidmoitiJericokentiarina,tilaengsamsamken dagititarakennatialaenyokassamsamparaitibagbagiyo; mangikabilitiambushparaitisiudaditilikudanna

39GapunainaramidniJosuesigunitisaoniJehova,ket nangpiliititallopuloaribuamaingelalallakimanipud kadagitiannaktigubat,ketimbaonnaida,ket nagsambangdaamaipaayitisiudad

40Ketbinilinnaida,akunkunana,Intonmakitadakami agtalawkamiitisanguanandaabuyogentikinasikap,ket

kamatendakami,kalpasannatumakderkayomanipuditi paglemmenganketalaenyotisiudad,ketinaramiddadayta.

41KetnakigubatniJosue,ketdagitilallakitisiudad rimmuardangaagturongitiIsrael,adidaammoa nakaiddadaamangsaluadparakadakuadaitilikudanti siudad

42KetniJosuekendagitiaminngaIsraelita nagpammarangdaanabannogda,ketnagtalawdaitidalanti let-angbuyogentikinasikap

43InummongdagitilallakitiAitiaminatattaongaadda itisiudadtapnokamatdadagitiIsraelita,ketrimmuardaket naiyasidegdaitisiudad,awantinabati,ketpinanawandaa silulukattisiudadketkinamatdadagitiIsraelita.

44Kettimmakderdagitinakaiddaitiabuttimmakder manipudkadagitilugarda,ketnagdardarasdangaimmayiti siudadketinnaladakenpinuoranda,ketdagitilallakitiAi nagsublida,ketadtoytiasuktisiudadsimmang-atiti tangatang,ketawantipamay-andangaumatrasurayiti maysaadalanwennoitisabali.

45KetamindagitilallakitiAiaddadaititengngatiIsrael, daddumaitidaytoyabangirkendaddumaitidaytaabangir, ketkinabildaidaitikastaawantiuraymaysakadakuadaa nabati

46KetdagitiannactiIsraelinnaladaasibibiagniMelos ngaaritiAi,ketinyegdakenJosue,ketniJosueinbitayna itikayoketnatay

47NagsublidagitiannactiIsraelitisiudadkalpasana pinuorandadayta,ketkinabildaaminngaaddaitidayta babaentitademtikampilan

48Sangapuloketduaaributibilangdagidiaynatnag kadagitilallakitiAi,lalakikenbabai;dagitilaengbaka kendagitisamsamtisiudadtiinnaladaitibagbagida,kas itisaoniYahwehkenniJosue

49Ketaminngaar-ariitidaytoyabangirtiJordan,amin ngaar-aritiCanaan,nangngegdatidakesngainaramid dagitiannaktiIsraelitiJericokenAi,ketnaguummongda amakigubatitiIsrael.

50DagitilaengagnanaeditiGabaontinagbutengunaya makirangetkadagitiIsraelitadilakettamadadaelda,isua nagtignaydaasisisikap,ketimmaydakenJosuekeniti interongaIsrael,ketkinunadakadakuada,Naggapukamiiti adayoadaga,itangarudmakitulagkayokadakami

51KetdagitiagnanaeditiGabaonnalabesdadagitiannacti Israel,ketdagitiannactiIsraelnakitulagdacadacuada,ket nakikappiadacadacuada,ketdagitiprinsipetigimong nagsapatadacadacuada,ngemidiagangaynaammoan dagitiannactiIsraelakaarrubadakenagnanaedda cadacuada.

52NgemsaanidaapinataydagitiannactiIsrael;ta nagsapatadakadakuadaitiApo,ketnagbalindanga agpukpukanitikayokenagay-aywanitidanum

53KinunaniJosuekadakuada,Apayngainallilawnak, tapnoaramidekdaytoykadakami?ketsimmungbatda kenkuana,akunkunada,Agsipudtanaibagakadagiti adipenmotiaminngainaramidmokadagitiaminngaari dagitiAmoreo,ketnagbutengkamiunayitibiagmi,ket inaramidmidaytoyabanag.

54KetdinutokanidaniJosueitidaytangaaldawnga agpukanitikayokenagbukbokitidanum,ketbiningayna idangaadipenkadagitiaminatributiIsrael.

55IdinangngegniAdonisedecngaaritiJerusalemtiamin ngainaramiddagitiannactiIsraelitiJericokenAi, nangibaonkenHohamngaaritiHebronkenPiramngaari idiayJarmut,kenJafiangaaritiLaquiskenDeberngaari tiEglon,akunkunana.

56Umaykayokaniakkettulongannak,tapnokabilenmi dagitiannaktiIsraelkendagitiagnanaeditiGabaona nakikappiakadagitiannaktiIsrael.

57Ketnaguummongdaketdagitilimangaaridagiti Amoreosimmang-atdaagramanaminapakarsoda,maysaa nabilegngailiakaskaadutidaratitiigidtibaybay

58Ketamindagitoyngaar-ariimmaydaketnagkampoda itisangotiGabaon,ketrinugiandatinakirangetkadagiti agnanaeditiGabaon,ketamindagitilallakitiGabaon nangibaondakenJosue,akunkunada:“Umaykayoadagus kadakamikettulongannakami,tanagtitipondagitiamin ngaaridagitiAmoreotapnomakigubatkadakami”

59KetniJosuekenaminamannakigubatatattao simmang-atdamanipudGilgal,ketkellaatngaimmayni Josuekadakuada,ketkinabilnadagitoylimangaariiti dakkelapanangpapatay

60KetpinagbabainidatiApoitisanguanandagitiannac idiayIsrael,anangkabilkadakuadaitinakaam-amaka panangpapatayidiayGabaon,ketkinamatdaidaitidalan ngaagpangatoidiayBet-HoronaginggaitiMakeda,ket nagtalawdamanipuditisangodagitiannactiIsrael

61Ketbayattipanagtalawda,nangibaontiApokadakuada kadagitiuraromanipudlangit,ketad-adukadakuadati nataygapukadagitiuraro,ngemitipannakapapataydagiti annactiIsrael

62KetkinamatidadagitiannactiIsrael,ketkinabildapay laengidaitidalan,anagtultuloykenkinabildaida

63Ketidiagsapsaplitda,bumasbassitentialdawitimalem, ketkinunaniJosueitiimatangdagitiaminngaumili,Init, agtakderkaasitatalnaitiGabaon,ketbulankaitigingetti Ajalon,aginggaatinasionibalesnantotibaginakadagiti kabusorna.

64KetdimngegtiApoititimekniJosue,kettiinit nagtakderasitatalnaititengngadagitilangit,ketnagtakder asitatalnaitiinnemkettallopuloakanito,kettibulan nagtakdermetasitatalnakennagdardarasasaanabumaba itiinterongaaldaw

65Ketawantialdawakasitidayta,sakbaywenno kalpasandaytoy,adimngegtiApoititimektimaysaatao, tanakirangettiApoparaitiIsrael

KAPITULO89

1Kalpasanna,insaoniJosuedaytoyakanta,itialdawnga intedniJehovadagitiAmoreoitiimaniJosuekenkadagiti annactiIsrael,ketkinunanaitiimatangtiinterongaIsrael

2Inaramidmodagitinabilegabanbanag,OApo, inaramidmodagitinaindaklanngaaramid;siasinotikas kenka?agkantadagitibibigkoitinaganmo

3Tikinaimbagkokensarikedkedko,nangatoatorrek, kantaektotibaroakantakenka,buyogentipanagyaman kantaektokenka,sikatipigsatipannakaisalakanko.

4Aminngaaritidagaidaydayawdakanto,dagitiprinsipeti lubongagkantadantokenka,agrag-odagitiannaktiIsrael itipannakaisalakanmo,agkantakenidaydayawdati pannakabalinmo

5Kenka,OApo,tinagtalekmi;kinunamiasikatiDiosmi, tasikatipagkamangankennapigsaatorremiamaibusor kadagitikabusormi

6Kenkanagpukkawkamiketsaankamianabainan,kenka nagtalekkamiketnaispalkami;idinagpukkawkamikenka, nangngegmotitimekmi,inispalmodagitikararuami manipuditikampilan,impakitamkadakamitiparaburmo, intedmokadakamitipannakaisalakanmo,pinaragsakmo dagitipusomibabaentipigsam

7Rimmuarkaparaitipannakaisalakanmi,babaenti takiagmosinubbotmodagititaom;sinungbatannakami manipudlangittikinasantomo,insalakannakamimanipud itisangapuloaribuatao.

8Nagtakdertiinitkenbulanidiaylangit,ketnagtakderka itipungtotmomaibusorkadagitimangirurumenkadakami ketbinilinmodagitipanangukommokadakuada.

9Timmakderdagitiaminaprinsipetidaga,naguummong dagitiar-aridagitinasion,saandaanatignayitisanguanam, tinarigagayandadagitigubatmo.

10Timmakderkakadakuadaitipungtotmo,ketimbabamti pungtotmokadakuada;dinadaelmoidaitipungtotmo,ket pinutedmoidaitipusom.

11Naibusdagitinasionitipungtotmo,bimmabadagiti pagariangapuitipungtotmo,sinugatmodagitiariitialdaw tipungtotmo.

12Imbukbokmotipungtotmokadakuada,tinarungsota pungtotmotinangtengngelkadakuada;insublimcadacuada tikinadakesda,ketpinutedmoidaitikinadangkesda.

13Nangiwarasdaitisilo,natinnagdaitidayta,itiiketnga inlemmengda,natiliwtisakada

14Nakasaganatiimamparakadagitiaminakabusormoa nagkuna,“Babaenitikampilandasinakupdatidaga, babaentitakiagdanagnaeddaitisiudad;pinunnomdagiti rupadaitibain,impababamdagitisaradaitidaga, binutbutengmoidaitipungtotmo,ketdinadaelmoidaiti pungtotmo

15Nagpigergerkennagkintayegtidagaitiunitibagyom itirabawda,saanmongainlimeddagitikararuadaiti ipapatay,kenimpababatibiagdaititanem

16Kinamatmoidaitibagyom,inbusmoidaiti alipugpogmo,pinagbalinmotitudodangauraro, nagtinnagdakadagitinaunegngaabuttapnosaandaa makabangon.

17Dagitibangkaydaketkaslabasuraanaibellengiti tengngadagitikalsada

18Naibusdakennadadaeldaitipungtotmo,insalakanmo dagititaombabaentipigsam

19Ngarudagrag-odagitipuspusomikenka,dagiti kararuamiitan-okdaitipannakaisalakanmo

20Isalaysaytodagitidilamitipigsam,kantaenmiken idaydayawmidagitinakaskasdaawngaaramidmo

21Tainsalakannakamikadagitikabusormi,inispalnakami kadagititimmakderamaibusorkadakami,dinadaelmoida manipuditisangoanmikenpinaglemmengidaitibaba dagitisakami

22IticastamadadaeltoamindagitikabusormoOApo,ket dagitinadangkesagbalindantoataepngaidurontiangin, kendagitiay-ayatemagbalindantoakayoanaimulaitiigid tidandanum

23GapunaniJosuekentiinterongaIsraelakaduana nagsublidaitikampoidiayGilgal,kalpasananaparmekda

dagitiaminngaari,itikastaawantinabatianatda kadakuada.

24Ketdagitilimangaarinagtalawdangaagmaymaysaa magmagnamanipudgubat,ketnaglemmengdaitimaysaa kueba,ketniJosuesinapulnaidaititay-aktigubat,ket dinanasarakanida

25Kalpasanna,naibagakenJosue,akunkunada, “Nasarakandagitiariketadtoyanailemmengdaitimaysaa kueba”

26KinunaniJosue,Mangdutokakayokadagitilallakinga addaitingiwattirukib,tapnobantayanida,dilaketta alaendatibagbagida;ketinaramiddagitiannactiIsraelti casta.

27InayabanniJosuetiinterongaIsraelketkinunana kadagitiopisialtigubat,Ikabilyodagitisakayokadagiti tengngeddagitoyngaari,ketkinunaniJosue,“Kastati aramidentiApokadagitiaminakabusoryo”

28Kalpasanna,imbilinniJosueapapatayendadagitiari ketipuruakdaidaitirukib,kenmangikabildakadagiti dadakkelabatoitingiwattikueba

29Kalpasanna,napanniJosueakaduanadagitiamina tattaoakaduanaitidaytangaaldawidiayMakeda,ket kinabilnadaytababaentitademtikampilan

30Ketdinadaelnaanaan-anaydagitikararuakenamina kukuatisiudad,ketinaramidnaitiarikenkadagititattaona akasitiinaramidnaitiJerico

31KetlimmasatmanipudsadiayidiayLibnaket nakirangetitidayta,ketinyawattiApoitiimana,ket kinabilniJosuebabaentitademtikampilan,kenamina kararuana,ketinaramidnaitidaytakenitiarinakasiti inaramidnaitiJerico.

32KetmanipudsadiaylimmasatidiayLaquistapno makirangetitidayta,ketsimmang-atniHoramngaariti GazatapnotulongandagitilallakitiLaquis,ketkinabilni Josuekendagititattaonaaginggangaawanentinabati kenkuana

33KetniJosueinnalanatiLaquiskenaminatattaona,ket inaramidnaitidaytaakasitiinaramidnaitiLibna

34KetniJosuelimmasatmanipudsadiayngaagturong idiayEglon,ketinnalanadaytamet,ketkinabilnadayta kenaminngailinababaentitademtikampilan

35KetmanipudsadiaylimmasatidiayHebronket nakirangetitidaytaketinnalanakennaan-anaya dinadaelna,ketnagsublimanipudsadiayakaduanatiintero ngaIsraelidiayDebirketnakirangetitidaytakenkinabilna babaentitademtikampilan.

36Ketdinadaelnatitunggalkararuaitidayta,awanti nabati,ketinaramidnadaytakenitiarinakasitiinaramidna itiJerico

37KetniJosuekinabilnaaminngaar-aridagitiAmoreo manipudCades-barneaaginggaitiAzah,ketinnalanaa dagustipagilianda,tanakigubatniJehovamaipaayiti Israel

38KetniJosueagramantiinterongaIsraelimmaydaiti kampoidiayGilgal

39IdiitidaytaatiemponangngegniJabinngaaritiCazor tiaminngainaramidniJosuekadagitiar-aridagitiAmoreo, nangibaonniJabinkenniJobatngaaritiMidian,kenni LabanngaaritiSimron,kenniJefalngaaritiAcsaf,ken kadagitiaminngaaridagitiAmoreo,akunkunana.

40Umaykayoadaguskadakamikettulongannakami, tapnokabilenmidagitiannaktiIsrael,sakbayngaumayda kadakamiketaramidendakadakamiakasitiinaramidda kadagitidaddumangaar-aridagitiAmoreo.

41Ketamindagitoyngaariimpangagdadagitisasaoni Jabin,aritiChazor,ketrimmuardaakaduadadagitiamina pakarsoda,sangapuloketpitongaari,kendagititattaoda ketkaskaadutidaratitiigidtibaybay,agramandagiti kabaliokenkaruaheadimabilang,ketimmaydaket nagkampondaitidandanumtiMerom,ketnaguummongda amakigubatitiIsrael

42KetniJehovakinunanakenJosue:“Dikaagbutengida, taintonbigatitiagarupdaytoyatiempoitedkontoidaamin anapapatayitisanguanam,apuyemtodagitikabaliodaket puoramtodagitikaruahedaitiapuy

43KetniJosueagramandagitiaminalallakia mannakigubatkellaatngaimmaykadakuadaketkinabilna ida,ketnatinnagdakadagitiimada,tainyawatidani JehovakadagitiimadagitiannactiIsrael.

44GapunakinamatdagitiannactiIsraelamindagitoynga ariagramandagitikampoda,ketkinabildaidaagingganga awanentinabatikadakuada,ketinaramidniJosue kadakuadatikasitiimbaganiJehovakenkuana

45KetniJosuenagsubliitidaytaatiempoidiayChazor ketkinabilnababaentikampilanketdinadaelnatitunggal kararuaitidaytakenpinuorannaitiapuy,ketmanipud Chazor,limmasatniJosueidiaySimronketkinabilnaken naan-anayadinadaelna.

46Manipudsadiay,limmasatisunaidiayAcsafket inaramidnadaytakasitiinaramidnakenSimron

47Manipudsadiay,limmasatidiayAdulamketkinabilna amindagititattaongaaddaitidayta,ketinaramidnaken AdulamkasitiinaramidnaitiAcsafkenSimron

48Ketlimmasatmanipudkadakuadaaginggakadagiti aminasiudaddagitiariakinabilna,ketkinabilnaamin dagititattaoanabatikadakuadaketdinadaelnaidaanaananay.

49DagitilaengsamsamkenbakadainnaladagitiIsraelita kasbiktimada,ngemtunggaltaoakinabilda,awantiuray maysaakararuaapinalubosandangaagbiag.

50KasimbilinniJehovakenMoiseskastametniJosue kentiinterongaIsrael,saandaanapaayitianiaman

51GapunaniJosuekenaminngaannaktiIsraelkinabilda tiinteroadagatiCanaankasimbilinniJehovakadakuada, ketkinabildaaminngaar-arida,tallopuloketmaysangaari, ketinnaladadagitiannaktiIsraeltiinteroapagilianda.

52MalaksidkadagitipagarianniSihonkenOgngaaddaiti bangirtiJordan,anangkabilniMoisesitiaduasiudad,ket intedniMoisesidakadagitiRubenitakenGaditakeniti kaguduatitribuniManases

53KetniJosuekinabilnaaminngaar-aringaaddaiti daytoyabangirtiJordanitilaud,ketintednaidakastawid kadagitisiamatribukenitikaguduatitributiIsrael

54Itilas-udtilimaatawenintultuloyniJosueti pannakigubatkadagitoyngaari,ketintednadagitisiudadda kadagitiIsraelita,ketnagbalinanatalnatidagagapuiti gubatitiinteroasiudaddagitiAmoreokenCanaanita.

KAPITULO90

1Itidaytaatiempoitimaikalimaatawenkalpasanti panagballasiwdagitiannaktiIsraelitiJordan,kalpasanti panaginanadagitiannaktiIsraelmanipuditi pannakigubatdakadagitiCanaanita,itidaytaatiempo timmauddagitidadakkelkennakaroagubatitinagbaetan tiEdomkendagitiannakniKitim,ketnakirangetdagiti annakniKitimitiEdom

2KetniAbianusngaaritiKitimrimmuaritidaytaatawen, ngaisuitimaikatallopuloketmaysaatawenti panagturayna,kentidakkelapuersaanakikuyogkenkuana kadagitinabilegalallakikadagitiannakniKitim,ket napanidiaySeirtapnomakigubatkadagitiannakniEsau

3KetniHadadngaaritiEdomnangngegnatidamagna, ketrimmuaranangsabatkenkuanaakaduanatinadagsen ngailikennapigsaapuersa,ketnakigubatkenkuanaidiay tay-aktiEdom.

4KettiimaniKitimtinangparmekkadagitiannacniEsau, ketdagitiannacniKitimpinapataydaitiannacniEsau, duapuloaribualallaki,ketamindagitiannacniEsau nagtalawdamanipuditisanguanda

5KetkinamatidadagitiannakniKitimketnakadanonda kenHadadngaaritiEdom,ngaagtartarayngaumun-una kadakuadakettiniliwdaasibibiag,ketimpankenAbianus ngaaritiKitim

6KetimbilinniAbianusamapapatay,ketnatayniHadad ngaaritiEdomitimaika-uppatapuloketwaloatawenti panagturayna

7KetintultuloydagitiannacniKitimtipanangkamatdaiti Edom,ketkinabildaidaitidakkelapanangpapatayketti EdomnagpasakupkadagitiannakniKitim

8KetinturayandagitiannacniKitimtiEdom,kettiEdom nagbalinngaimadagitiannacniKitimketnagbalina maymaysaapagarianmanipuditidaytangaaldaw

9Ketmanipuditidaytaatiemposaandanamaitag-ay dagitiuloda,kettipagariandanagbalinamaymaysa kadagitiannakniKitim

10KetnangikabilniAbianuskadagitiopisialidiayEdom ketaminngaannaktiEdomnagbalindangaiturayanken buiskenAbianus,ketnagsubliniAbianusitibukodnaa daga,tiKitim.

11Ketidinagsublipinabaronatigobiernonaket nangibangonparaitibaginaitinalawakennasarikedkedan apalasioapagnaedantiari,ketnagturayasitatalged kadagitiannakniKitimkenitiEdom

12Kadagidingaaldaw,kalpasanapinapanawdagitiannak tiIsraeldagitiaminaCananeokenAmoreo,lakayenken nataenganenniJosue

13KetkinunatiApokenJosue,Lakayka,narang-aykaiti biag,ketnabatiatagikuaentidakkelapasettidaga 14Ita,bingayenyodaytoyadagakastawidkadagitisiama tribukenitikaguduaatribuniManases,kettimmakderni JosueketinaramidnatikasitiimbaganiJehovakenkuana.

15KetbiningaynatienteroadagakadagititributiIsrael kastawidsigunitipannakabingbingayda

16NgemititribuidiayLeviawantiintednaatawid,dagiti datonniJehovaisudatitawiddaakasitiimbagatiApo maipapankadakuadababaenkenMoises.

17KetniJosueintednatiBantayHebronkenniCalebnga anakniJefune,maysaabingayngemkadagitikakabsatna, kaskinunatiApobabaenkenMoises.

18GapunatiHebronnagbalinatawidniCalebkendagiti annaknaaginggaitangaaldaw.

19BiningayniJosuetiinteroadagababaenti panagbibinnunotitiinterongaIsraelkastawid,kasimbilin niJehovakenkuana.

20KetdagitiannaktiIsraelinteddadagitisiudadkadagiti Levitamanipuditibukoddaatawid,kendagiti pagpaarabanparakadagititaraken,kensanikua,kas imbilinniJehovakenMoiseskastamettiinaramiddagiti annaktiIsrael,ketbiningaydatidagababaenti panagbibinnunot,dakkelmanwennobassit

21Ketnapandatawidentidagasigunitibeddengda,ket dagitiannactiIsraelinteddakenJosuengaanakniNunti tawidititengngada

22BabaenitisaotiApointeddakenkuanatisiudada kalikagumanna,tiTimnat-seracitiBantayEfraim,ket binangonnatisiudadketnagnaedsadiay

23DagitoydagititawidngainbingaydaElazerapadiken JosuengaanakniNunkendagitipangulodagitiamma dagititribuitiannaktiIsraelbabaentipanagbibinnunot idiaySilo,itisanguanantiApo,itiruangantitabernakulo, ketinsardengdatipanangbingayitidaga.

24KetintedniJehovatidagakadagitiIsraelita,ket tinagikuadakasitiimbagatiApokadakuada,kenkas insapatatiApokadagitikapuonanda.

25KetintedtiApokadagitiIsraelitatipanaginana manipudkadagitiaminakabusordaitiaglawlawda,ket awantitaoatimmakderamaibusorkadakuada,ket inyawattiApoamindagitikabusordakadagitiimada,ket awanuraymaysaabanaganapaaykadagitiamina naimbagngainsaotiApokadagitiannaktiIsrael,wen inaramidtiApotitunggalbanag

26KetinayabanniJosuedagitiaminngaannaktiIsrael ketbinendisionannaida,ketbinilinnaidangaagserbiiti Apo,ketkalpasannapinapanawnaida,ketnapandati tunggalmaysaitisiudadna,kentunggalmaysaititawidna

27KetdagitiannaktiIsraelnagserbidaitiApoitiaminnga al-aldawniJosue,ketintedtiApoidaitipanaginana manipuditiaminngaaglawlawda,ketnagnaeddaa sitatalgedkadagitisiudadda.

28Ketnapasamakkadagidingaaldaw,anatayniAbianus ngaaritiKitim,itimaikatallopuloketwaloatawenti panagturayna,ngaisutimaikapitoatawentipanagturayna itiEdom,ketintabondaisunaitilugarnaabinangonnapara itibagina,ketniLatinusnagturayakasukatnaitilimapulo atawen.

29Ketbayattipanagturaynanangiruaritibuyot,ketnapan ketnakirangetkadagitiagnanaeditiBritanniakenKernania, annakniEliseongaanakniJavan,ketinabaknaidaket pinagbalinnaidaabuis

30KalpasannanangngegnangaimmalsatiEdommanipud itisidongtiimaniKitim,ketnapankadakuadaniLatinus ketkinabilnaidakenpinarmeknaida,ketinkabilnaidaiti sidongtiimadagitiannakniKitim,ketnagbalintiEdoma maymaysaapagarianakaduadagitiannakniKitimiti aminngaaldaw

31KetitiaduatawenawantiariidiayEdom,ketti turaydanakikaduakadagitiannakniKitimkentiarida 32Ketitimaikaduapuloketinnematawenkalpasana linabsandagitiannactiIsraeltiJordan,ngaisutimaikainnemapuloketinnematawenkalpasantiipapanaw

dagitiannaktiIsraelmanipudEgipto,aniJosueket lakayen,nataengantitawenna,ngaagtawenitisangagasut ketwalokadagidingaaldaw

33KetinayabanniJosuetiinterongaIsrael,kadagiti lallakayda,dagitiukomkenopisialda,kalpasanngainted niJehovakadagitiaminngaIsraelitaitipanaginana manipudkadagitiaminakabusordaitiaglawlaw,ket kinunaniJosuekadagitipanglakayentiIsrael,kenkadagiti ukomda,Adtoy,lakayak,narang-ayak,ketnakitayonti inaramidniJehovakadagitiaminanasionapinapanawna itisanguananyo,taniJehovatinakirangetparakenka

34Itangarudpapigsaenyotibagbagiyoamangtungpalken mangtungpalitiaminabalikastilintegniMoises,asaana sumiasiitidaytoyngaagturongitikannawanwenno kannigid,kensaanngaumaykadagitinasionanabatiiti daga;dikaymetdakamatentinagandagitididiosda,nodi ketkumpetkayoitiApoaDiosyo,kasitiinaramidyo aginggaita

35IndagadagunayniJosuedagitiannactiIsraelnga agserbidaitiApoitiaminngaal-aldawda

36KetkinunadagitiaminngaIsraelita,Agserbikamiken JehovaaDiosmiitiaminngaal-aldawmi,dakamiken dagitiannakmi,kendagitiannakmi,kendagitibin-imiiti agnanayon

37KetnakitulagniJosuekadagititattaoitidaytanga aldaw,ketpinapanawnadagitiannactiIsrael,kettunggal maysanapandaititawidnakenitisiudadna

38Ketkadagidingaaldaw,idiagnanaeddagitiannakti Israelasitatalgedkadagitisiudadda,ngaintabondadagiti lungondagititribudagitikapuonanda,ngainsangpetda manipudEgipto,tunggalmaysaititawiddagitiannakna,ti sangapuloketduangaannakniJacobintabondagitiannak tiIsrael,tunggalmaysaitisanikuadagitiannakna

39Ketdagitoytinagnagandagitisiudadanakaitabondati sangapuloketduangaannakniJacob,apinadakkeldagiti annactiIsraelmanipudEgipto

40KetintabondadaRubenkenGaditidaytoyabangirti Jordan,idiayRomia,ngaintedniMoiseskadagitiannakda

41KetintabondadaSimeonkenLeviitisiudadtiMauda, ngaintednakadagitiannakniSimeon,kettiasidegti siudadketagpaaykadagitiannakniLevi

42KettiJudaintabondaitisiudadtiBenjaminiti kasunganitiBetlehem.

43KetdagititulangdaIsacarkenZabulonintabondaidiay Sidon,itibingayanatnagkadagitiannakda

44KetnaitabonniDanitisiudaddagitiannaknaidiay Estael,ketintabondadaNeftalikenAseridiayCadesnaftali,tunggalmaysaitilugarnangaintednakadagiti annakna

45KetintabondadagititulangniJoseidiaySiquem,iti pasettitalonaginatangniJacobkenHamor,kennagbalin atawidniJose.

46KetintabondatiBenjaminidiayJerusalemitisangoti Jebuseo,anaitedkadagitiannacniBenjamin;intabon dagitiannactiIsraeldagitiammadatunggalmaysaiti siudaddagitiannakna

47Ketitingudotiduaatawen,natayniJosuengaanakni Nun,agtawenitisangagasutketsangapulo,kettitiempoa panangukomniJosueitiIsraelketduapuloketwaloa tawen,kettiIsraelnagserbiitiApoitiinterongaal-aldaw tipanagbiagna

48KetdagitidaddumapayngaaramidniJosuekendagiti gubatnakendagitipannubngarnaapanangtubngarnaiti Israel,kenaminngaimbilinnakadakuada,kendagitinagan dagitisiudadatinagikuadagitiannaktiIsraelidialaldawna,adtoynaisuratdaitilibrodagitisasaoniJosue kadagitiannaktiIsrael,kenitilibrodagitigubatniJehova, ngainsuratdaMoiseskenJosuekendagitiannaktiIsrael 49KetintabondagitiannactiIsraelniJosueitibeddengti tawidna,idiayTimnat-serac,anaitedkenkuanaidiay BantayEfraim

50KetnatayniElazerngaanakniAaronkadagidinga aldaw,ketintabondaitimaysaaturodakukuaniFineas ngaanakna,anaitedkenkuanaidiayBantayEfraim.

KAPITULO91

1Itidaytaatiempo,kalpasantiipapatayniJosue,addapay laengdagitiannakdagitiCanaanitaitidaga,ketinkeddeng dagitiIsraelitaapapanawenida.

2KetdagitiannactiIsraeldinamagdakenJehova,a kunkunada,Siasinotiumunaasumang-atcadatayo cadagitiCanaanitatapnomakigubatcadacuada?ketkinuna tiApo,Sumung-attotiJuda

3KetdagitiannacniJudakinunadakenSimeon: “Kumuyogcacadacamiitibingaymi,ket makirangetkamintocadagitiCanaanitaketsumang-atkami metakaduam,itibiangmo,isuanapandagitiannakni SimeonakaduadadagitiannaktiJuda.

4Ketsimmang-atdagitiannakniJudaketnakirangetda kadagitiCanaanita,itikastainyawattiApodagiti CanaanitakadagitiimadagitiannakniJuda,ketkinabilda idaidiayBezec,sangapuloaribualallaki

5KetnakirangetdakenAdonibezecidiayBezec,ket nagtalawmanipuditisanguanda,ketkinamatdaken tiniliwda,ketkinamatdakenpinuteddadagitiabagaken dadakkelaramaytisakana

6KetkinunaniAdonibezek,Tallopuloketsangapulonga arianaputolandagitiabagakendadakkelaramaytisakada, inummongdatikarnedaitisiroktilamisaanko,kasiti inaramidko,isuasinumbadannaktiDios,ketinyegdaidiay Jerusalemketnataysadiay

7KetdagitiannakniSimeonnakikuyogdakadagitiannak niJuda,ketkinabildadagitiCanaanitababaentitademti kampilan

8KettiApoketkaduanadagitiannactiJuda,ket tinagikuadatibantay,ketdagitiannacniJosesimmangatdaidiayBethel,isumetlaengtiLuz,kentiApoadda cadacuada.

9KetdagitiannakniJosesinimisimdatiBethel,ketnakita dagitiguardiatimaysaalalakiarumrummuarmanipuditi siudad,ketnatiliwdaketkinunadakenkuana,Ipakitam kadakamiitatipagserkantisiudadketipakitamikenkati kinamanangngaasi

10Ketimpakitadaytaataokadakuadatipagserkanti siudad,ketimmaydagitiannakniJoseketkinabildati Siudadbabaentitademtikampilan

11Kettilalakiagramantipamilianapinapanawda,ket napankadagitiHeteoketnangibangonitimaysaasiudad, ketpinanaganannadaytaitiLuz,itikastanagnaedamin dagitiIsraelitakadagitisiudadda,ketdagitiannakidiay Israelnagnaeddakadagitisiudadda,ketdagitiannakti

IsraelnagserbidaitiApoitiaminngaal-aldawniJosue, kenaminngaal-aldawdagitipanglakayen,a nangpaatiddogitial-aldawdakalpasanniJosue,ket nakitadatinaindaklanngaaramidniJosueApo,nga inaramidnaparaitiIsrael.

12KetdagitipanglakayeninukomdatiIsraelkalpasanti ipapatayniJosueitilas-udtisangapuloketpitoatawen

13Ketamindagitipanglakayennakirangetdametkadagiti gubattiIsraelmaibusorkadagitiCanaanitaketpinapanaw tiApodagitiCanaanitamanipuditisanguanandagitiannak tiIsrael,tapnomaikabildagitiIsraelitaitidagada

14Ketintungpalnaamindagitibalikasngaimbaganakada Abraham,Isaac,kenJacob,kentisapatangainsapatana, ngaitednakadakuadakenkadagitiannakda,tidagadagiti Canaanita

15KetintedtiApocadagitiannactiIsraeltienteroadaga tiCanaan,casinsapatanacadagidikapuonanda,ketinikkan idatiApoitipanaginanamanipudcadagitiaddaiti aglawlawda,ketdagitiannactiIsraelnagnaeddaa sitatalgedcadagitiilida

16MadaydayawkomatiApoitiagnanayon,amen,ken amen.

17Papigsaenyotibagbagiyo,ketagturedkomatipuso dakayoaminngaagtalekitiApoTiPanungpalan