KAPITULO 1 1 Dagiti kakabsat, dagiti Judio nga adda idiay Jerusalem ken iti daga ti Judea, tarigagayanda ti salun-at ken talna kadagiti kakabsat, dagiti Judio nga adda iti intero nga Egipto. 2 Parabur koma ti Dios kadakayo, ket laglagipenyo ti tulagna nga inaramidna kada Abraham, Isaac, ken Jacob, dagiti napudno nga adipenna; 3 Ket ikkankayo amin iti puso nga agserbi kenkuana, ken mangaramid iti pagayatanna, buyogen ti nasayaat a tured ken situtulok a panunot; 4 Ket luktanyo dagiti pusoyo iti linteg ken bilinna, ket ibaonnakayo iti talna, 5 Ket dumngegkayo kadagiti kararagyo, ket makikaykaysakayo kadakayo, ket dikay pulos baybay-an no tiempo ti rigat. 6 Ket ita addakami ditoy nga agkarkararag kadakayo. 7 No ania ti tiempo a panagturay ni Demetrio, iti maikasangagasut a pitopulo ket siam a tawen, insuratmi kadakayo dagiti Judio iti nakaro ti rigat a dimteng kadakami kadagidi a tawen, manipud idi tiempo a nagrebelde ni Jason ken ti bunggoyna manipud iti nasantoan a daga ken pagarian. 8 Pinuoranna ti beranda, ket nangibukbok iti awan basolna a dara: kalpasanna nagkararagkami iti Apo, ket nangngegmi; nangidatonkami met kadagiti daton ken napino nga arina, ken sinindianmi dagiti pagsilawan, ken insaadmi dagiti tinapay. 9 Ket ita kitaenyo a rambakan ti piesta dagiti tabernakulo iti bulan a Casleu. 10 Iti maikasangagasut ket walo a tawen, dagiti tattao nga adda idiay Jerusalem ken idiay Judea, ken ti konseho, ken ni Judas, nangipatulodda iti kablaaw ken salun-at ken ni Aristobulo, nga apo ni Ari Tolemeo, a kaputotan dagiti napulotan a papadi, ken iti dagiti Judio nga adda idiay Egipto: 11 Gapu ta inispalnatayo ti Dios manipud kadagiti dadakkel a peggad, agyamankami unay kenkuana, kas nakigubat iti maysa nga ari. 12 Ta pinaruarna ida a nakigubat iti uneg ti nasantoan a siudad. 13 Ta idi immay ti lider idiay Persia, ken ti armada a kaduana a kasla di maparmek, napapatayda idiay templo ni Nanea babaen iti panangallilaw dagiti papadi ni Nanea. 14 Ta ni Antioco, a kasla kayatna ti mangasawa kenkuana, immay iti lugar, ken dagiti gagayyemna a kaduana, tapno umawat iti kuarta a maigapu iti dote. 15 Idi nagrubbuat dagiti papadi ti Nanea, ket simrek isuna a buyogen ti bassit a bunggoy iti kompas ti templo, inrikepda ti templo apaman a simrek ni Antioco. 16 Ket inlukatda ti maysa a nalimed a ruangan ti atep, nangipuruakda kadagiti bato a kas iti gurruod, ket kinabilda ti kapitan, pinisangda ida, kinabilda dagiti uloda ken imbellengda kadagidiay adda iti ruar. 17 Madaydayaw koma ti Diostayo iti amin a banag, a nangiyawat kadagiti saan a nadiosan. 18 Ngarud idinto ta nairantami itan a salimetmetan ti pannakadalus ti templo iti maikaduapulo ket lima nga aldaw ti bulan a Casleu, napanunotmi a kasapulan a paneknekankayo iti dayta, tapno salimetmetanyo met dayta, kas piesta dagiti tabernakulo, ken ti ti apuy, a naited kadakami idi nangidaton ni Neemias iti daton, kalpasan dayta binangonna ti templo ken ti altar. 19 Ta idi naipan dagidi ammami idiay Persia, dagiti papadi a napeklan idi ket innalada ti apuy ti altar ket inlemmengda iti maysa nga abut nga abut nga awanan danum, a sadiay ti nangtaginayon iti dayta, iti kasta saan a naammuan ti lugar amin a lallaki. 20 Ita kalpasan ti adu a tawen, idi naay-ayo ti Dios, ni Neemias, a naibaon manipud iti ari ti Persia, nangibaon
kadagiti kaputotan dagidiay a papadi a nangilemmeng iti dayta iti apuy: ngem idi imbagada kadakami awan ti nasarakanda nga apuy, no di ket napuskol a danum ; 21 Kalpasanna, binilinna ida a guyoden ken iyegda; ket idi naikabil dagiti daton, binilin ni Neemias dagiti papadi nga iwarisda ti kayo ken dagiti banag a naikabil iti rabawna agraman ti danum. 22 Idi naaramid daytoy, ken dimteng ti tiempo a panagsilnag ti init, a sigud a nailemmeng iti ulep, nagsindi ti dakkel nga apuy, isu a nagsiddaaw ti tunggal maysa. 23 Ket nagkararag dagiti saserdote bayat a mabusbos ti daton, kunak, agpadpada dagiti papadi, ken amin a dadduma, ni Jonathan nangrugi, ken dagiti dadduma simmungbatda iti dayta, kas iti inaramid ni Neemias. 24 Ket ti kararag ket kastoy a wagas; O Apo, Apo Dios, Namarsua iti amin a banag, a mabuteng ken napigsa, ken nalinteg, ken manangngaasi, ken kakaisuna ken naparabur nga Ari, 25 Ti kakaisuna a mangted iti amin a banag, ti kakaisuna a nalinteg, mannakabalin-amin, ken agnanayon, sika a nangispal iti Israel manipud iti amin a rigat, ken nangpili kadagiti amma ken nangsantipikar kadakuada. 26 Awatem ti daton a maipaay iti entero nga ilim nga Israel, ket italimengmo ti bukodmo a bingay, ket santipikarem dayta. 27 Ummongem dagiti naiwaras manipud kadakami, ispalen dagiti agserserbi iti tengnga dagiti nasion, kitaem dagidiay maum-umsi ken makarimon, ket ipakaammom dagiti nasion a sika ti Diosmi. 28 Dusaenyo dagiti mangirurumen kadatayo, ket buyogen ti kinatangsit aramidennakami iti dakes. 29 Imulam manen dagiti tattaom iti nasantoan a dissom, kas kinuna ni Moises. 30 Ket nagkanta dagiti papadi kadagiti salmo ti panagyaman. 31 Ita idi naibus ti daton, imbilin ni Neemias a maibukbok ti danum a nabati kadagiti dadakkel a bato. 32 Idi naaramid daytoy, nagsindi ti gil-ayab: ngem nauram gapu iti lawag nga agsilsilnag manipud iti altar. 33 Isu nga idi naammuan daytoy a banag, naibaga iti ari ti Persia, nga iti lugar, a nangilemmeng dagiti papadi a naiturong iti apuy, nagparang ti danum, ken ni Neemias ti nangdalus kadagiti daton babaen iti dayta. 34 Kalpasanna, sinakup ti ari ti lugar, inaramidna a nasantoan, kalpasan a nabistaanna ti banag. 35 Ket nangala ti ari iti adu a sagut, ket intedna kadagiti kayatna a pagpennek. 36 Ket ni Neemias inawaganna daytoy a banag iti Naftar, a kas iti sawen, maysa a panagdalus: ngem adu a tattao ti mangawag iti daytoy a Nephi. KAPITULO 2 1 Masarakan met kadagiti kasuratan, a ni Jeremy a mammadto binilinna dagiti naipan nga alaenda ti apuy, kas naipasimudaag. 2 Ket no kasano a ti propeta, idi intedna kadakuada ti linteg, binilinna ida a dida liplipatan dagiti bilin ti Apo, ken saanda nga agkamali iti panunotda, no makitada dagiti ladawan a pirak ken balitok, agraman dagiti arkosda. 3 Ket babaen ti dadduma pay a kakasta a panagsasao indagadagna ida, a ti linteg saan koma a sumina iti pusoda. 4 Nailanad met iti isu met laeng a surat, a ti propeta, idi pinakdaaran ti Dios, binilinna ti tabernakulo ken ti lakasa a kumuyog kenkuana, bayat ti ipapanawna iti bantay, a simmang-at ni Moises, ket nakitana ti tawid ti Dios. 5 Ket idi dimteng ni Jeremy sadiay, nakasarak iti maysa nga abut a rukib, a nangikabilanna iti tabernakulo, ken ti lakasa, ken ti altar ti insienso, ket iti kasta pinasardengna ti ridaw.
6 Immay ti sumagmamano kadagiti simmurot kenkuana tapno markaanda ti dalan, ngem saanda a nasarakan. 7 Daytoy idi nadlaw ni Jeremy, pinabasolna ida, a kunkunana, No maipapan iti dayta a lugar, saanto a maammuan agingga iti tiempo nga ummongen manen ti Dios dagiti tattaona ken awatenna ida iti asi. 8 Kalpasanna, ipakitanto ti Apo kadakuada dagitoy a banbanag, ket agparangto ti dayag ti Apo, ken ti ulep, kas naipakita iti sidong ni Moises, ken kas idi tinarigagayan ni Solomon a ti lugar ket nadayaw koma a masantipikar. 9 Naipakaammo met, a kas masirib, indatonna ti daton a dedikasion, ken ti pannakaleppas ti templo. 10 Ket kas idi nagkararag ni Moises iti Apo, bimmaba ti apuy manipud langit, ket inuramna dagiti daton: kasta met ti inkararag ni Solomon, ket bimmaba ti apuy manipud langit, ket inuramna dagiti daton a mapuoran. 11 Kinuna ni Moises, Gapu ta saan a kanen ti daton gapu iti basol, nabusbos dayta. 12 Isu a sinalimetmet ni Solomon dagita a walo nga aldaw. 13 Naipadamag met dagiti isu met laeng a banag kadagiti sinurat ken komentaryo ni Neemias; ken no kasano ti panangipasdekna iti maysa a libraria inummongna dagiti aramid dagiti ari, ken dagiti propeta, ken ni David, ken dagiti surat dagiti ari maipanggep kadagiti nasantoan a sagut. 14 Kasta met nga inurnong ni Judas amin dagidiay napukaw gapu iti gubat nga adda kadatayo, ket agtalinaedda kadatayo. 15 Ngarud no kasapulanyo, mangibaonkayo iti sumagmamano a mangala kadakayo. 16 Idinto nga asidegen a rambakanmi ti pannakadalus, nagsuratkami kadakayo, ket agaramidkayo iti naimbag, no salimetmetanyo dagiti isu met laeng nga aldaw. 17 Namnamaenmi met a ti Dios, a nangispal kadagiti amin a tattaona, ken nangted kadakuada amin iti tawid, ken ti pagarian, ken ti kinasaserdote, ken ti santuario. 18 Kas inkarina iti Linteg, asidegen a kaasiannatayo, ket ummongennatayo manipud iti tunggal daga iti baba ti langit nga agturong iti nasantoan a disso: ta inispalnatayo manipud kadagiti dadakkel a riribuk, ken dalusanna ti disso. 19 Ita maipapan ken Judas Macabeo, ken dagiti kakabsatna, ken ti pannakadalus ti dakkel a templo ken ti pannakaidaton ti altar. 20 Ket dagiti gubat maibusor ken Antioco Epifanes, ken Eutor nga anakna. 21 Ket dagiti nabatad a pagilasinan a naggapu idiay langit cadagiti nagtigtignay a kinalalaki maipaay iti dayawda gapu iti Judaismo: iti kasta, gapu ta sumagmamano laeng, pinarmekda ti intero a pagilian, ket kinamatda dagiti barbaro a bunggoy. 22 Ket insublina manen ti templo nga agdindinamag iti intero a lubong, ket winayawayaan ti siudad, ken intandudona dagiti linteg a bumabbaba, a naparabur ti Apo kadakuada buyogen ti amin a parabur. 23 Amin dagitoy a banag, kunak, gapu ta indeklara ni Jason a taga Cirene iti lima a libro, sukimatentayo nga ababa iti maysa a tomo. 24 Gapu iti panangusigda iti awan patinggana a bilang, ken ti rigat a masarakanda iti tarigagay a mangkita kadagiti salaysay ti estoria, gapu iti kinanadumaduma ti banag. 25 Nagannadkami, tapno maragsakan dagiti mayat nga agbasa, ken nalaka koma dagiti agtarigagay a mangikumit iti lagip, ken tapno magunggonaan ti amin nga adda kadagiti imada. 26 Ngarud kadakami, a nangibaklay kadakami iti daytoy nasaem a panagbannog ti panangababa, saan a nalaka, no di ket banag ti ling-et ken panagbantay; 27 Kas iti saan a nalaka iti daydiay mangisagana iti padaya, ken agsapsapul iti pagimbagan ti sabsabali: kaskasdi a
maipaay iti ragsak ti adu nga aramidentayo a siraragsak daytoy naindaklan a saem; 28 Baybay-an iti autor ti eksakto a panangtaming iti tunggal partikular, ken panagtrabaho a mangsurot kadagiti pagannurotan ti maysa nga abridgement. 29 Ta kas iti asikasuen ti nainsiriban a managibangon iti baro a balay; ngem ti mangikari a mangikabil iti dayta, ken mangipinta iti dayta, masapul a mangsapul kadagiti maitutop a banag a pangarkos iti dayta: kasta met a pagarupek nga adda kadatayo. 30 Ti panagtakder iti tunggal punto, ken panangsukimat kadagiti bambanag iti pangkaaduan, ken panagusioso kadagiti partikular, kukua ti umuna nga autor ti estoria. 31 Ngem ti panangusar iti kinaababa, ken panangliklik iti adu a panagbannog iti trabaho, maited iti ababa. 32 Ditoy ngarud a rugiantayo ti estoria: mainayon laeng ti kasta iti naibaga, a minamaag ti mangaramid iti atiddog a prologo, ken ti panagbalin nga ababa iti estoria a mismo. KAPITULO 3 1 Ita idi napagnaedan ti nasantoan a siudad buyogen ti amin a talna, ken nasalimetmetan a naimbag dagiti linteg, gapu iti kinadiosan ni Onias a kangatoan a padi, ken ti pananggurana iti kinadakes. 2 Napasamak nga uray dagiti ari a mismo pinadayawda ti lugar, ken intan-okda ti templo babaen kadagiti kasayaatan a sagutda; 3 Iti kasta, ni Seleucus ti Asia kadagiti bukodna a kita ti nangibaklay iti amin a gastos a kukua ti panagserbi kadagiti daton. 4 Ngem ti maysa a Simon iti tribu ni Benjamin, a napagbalin a gobernador ti templo, nakiranget iti nangato a padi gapu iti riribuk iti siudad. 5 Ket idi saanna a maparmek ni Onias, inturongna ken Apolonio nga anak ni Thrasea, a gobernador idi ti Celosria ken Fenicia. 6 Ket imbagana kenkuana a ti pagidulinan iti gameng idiay Jerusalem ket napno iti awan patinggana a gatad ti kuarta, iti kasta ti kinaadu ti kinabaknangda, a saan a mainaig iti kuenta dagiti daton, ket di mabilang, ken mabalin nga iyeg amin iti kukua ti ari ima. 7 Ita idi immay ni Apolonio iti ari, ket impakitana kenkuana ti kuarta a naibaga kenkuana, pinili ti ari ni Heliodorus a tesorerona, ket imbaonna nga addaan iti bilin nga iyegna kenkuana ti nadakamat a kuarta. 8 Gapuna dagus a nagdaliasat ni Heliodorus; iti sidong ti kolor ti panagpasiar kadagiti siudad ti Celosyria ken Fenice, ngem pudno a tapno matungpal ti panggep ti ari. 9 Ket idi immay isuna idiay Jerusalem, ken nadayaw nga inawat ti nangato a saserdote ti siudad, imbagana kenkuana no ania ti kinasaririt a naited iti kuarta, ket indeklarana no apay nga immay, ket dinamagna no pudno a kasta dagitoy a banag. 10 Kalpasanna, imbaga kenkuana ti nangato a padi nga adda kasta a kuarta a naurnong a pangsaranay kadagiti balo a babbai ken ulila. 11 Ket ti dadduma iti dayta ket kukua ni Hircanus nga anak ni Tobias, maysa a tao a dakkel ti dayawna, ket saan a kas iti di umiso nga impakaammo daydi nadangkes a Simon: ti kadagupanna ket uppat a gasut a talento ti pirak ken dua gasut a balitok. 12 Ket a naan-anay nga imposible a maaramid kadakuada dagiti kasta a kinadakes, a nangaramid iti kinasanto ti lugar, ken iti kinadaeg ken di malabsing a kinasanto ti templo, a nadayaw iti amin a lubong.
13 Ngem ni Heliodorus, gapu iti bilin ti ari nga inted kenkuana, kinunana, “Masapul a maiserrek dayta iti pagidulinan iti gameng ti ari.” 14 Isu nga iti aldaw nga intudingna simrek tapno urnosenna daytoy a banag: gapuna awan ti bassit a panagsagaba iti intero a siudad. 15 Ngem dagiti papadi, a nagruknoyda iti sanguanan ti altar a nakakawes iti kawesda a papadi, inayabanda idiay langit ti nangaramid iti linteg maipapan kadagiti banbanag a naited kenkuana a sinalimetmetanna, tapno sitatalged a maitalimengda para kadagiti nangikumit kadakuada a masalimetmetan. 16 Siasinoman a mangmatmat iti rupa ti nangato a padi, sugatanna koma ti pusona: ta ti rupana ken ti panagbaliw ti marisna indeklarana ti makin-uneg a panagsagaba ti panunotna. 17 Ta nalikmut ti tao iti buteng ken panagbuteng iti bagi, isu a nabatad kadagiti mangmatmatmat kenkuana, no ania ti ladingit nga adda ita iti pusona. 18 Dagiti dadduma nagtarayda a rimmuar kadagiti balbalayda a mapan iti sapasap a panagpakaasi, agsipud ta ti lugar ket kasla umay iti pannakaumsi. 19 Ket dagiti babbai, a nabartek iti nakersang a lupot iti sirok dagiti barukongda, nagaduda kadagiti kalsada, ket dagiti birhen a naibalud ket nagtarayda, dagiti dadduma kadagiti ruangan, ken dadduma kadagiti pader, ken dadduma ti mangmatmatmat kadagiti tawa. 20 Ket amin, nga iggemda dagiti imada nga agturong idiay langit, nagpakaasida. 21 Kalpasanna, makaasian koma ti maysa a tao no makitana ti panagreggaay ti amin a kita, ken ti panagbuteng ti nangato a padi nga adda iti kasta a panagsagaba. 22 Kalpasanna, inawaganda ti Mannakabalin-amin nga Apo a pagtalinaedenna a natalged ken sigurado dagiti banag a naikumit iti panagtalek para kadagidiay nangaramid kadagitoy. 23 Nupay kasta, inaramid ni Heliodorus ti naikeddeng. 24 Ita bayat ti kaaddana sadiay a kaduana dagiti guardiana iti aglawlaw ti pagidulinan iti gameng, ti Apo dagiti espiritu ken ti Prinsipe ti amin a pannakabalin, nangaramid iti dakkel a panagparang, isu a nasdaaw dagiti amin nga agpampannuray a sumrek a kaduana iti pannakabalin ti Dios. ket naliday, ket napalalo ti butengda. 25 Ta nagparang kadakuada ti maysa a kabalio nga addaan iti nakabutbuteng a nakasakay kenkuana, ken naarkosan iti napintas unay a kalub, ket nagtaray a narungsot, ket kinabilna ni Heliodorus babaen kadagiti sakana, ket kasla ti nagtugaw iti kabalio ket addaan iti naan-anay a harness ti balitok. 26 Kanayonanna, dua pay nga agtutubo a lallaki ti nagparang iti sanguananna, a natan-ok ti pigsada, nalaing iti kinapintas, ken napintas ti kawesda, a nagtakder iti sibayna iti agsumbangir; ket sinaplitda isuna a kankanayon, ken inikkanna iti adu a nasakit a saplit. 27 Ket kellaat a natnag ni Heliodorus iti daga, ket nalikmut iti dakkel a sipnget: ngem dagiti naikuyog kenkuana innalada, ket inkabilda iti basura. 28 Iti casta isu, a nabiit pay nga immay buyogen ti dakkel a tren ken agraman amin a guardiana iti nasao a pagidulinan iti gameng, inaramidda, gapu ta dida matulongan ti bagina babaen kadagiti armasna: ket nabatad a binigbigda ti pannakabalin ti Dios. 29 Ta isu babaen ti ima ti Dios naitapuak, ket nakaidda a di makasao nga awan ti amin a namnama iti biag. 30 Ngem indaydayawda ti Apo, a namilagruan a nangpadayaw iti bukodna a lugar: maipaay iti templo; nga iti bassit nga afore napno iti buteng ken riribuk, idi nagparang ti Mannakabalin-amin nga Apo, napno iti rag-o ken rag-o.
31 Kalpasanna dagus a nagkararag ti sumagmamano kadagiti gagayyem ni Heliodorus ken ni Onias, nga umawag iti Kangatuan tapno ipaayna kenkuana ti biagna, a nakasagana a mangisuko iti espiritu. 32 Gapuna ti kangatoan a padi, gapu ta nagsuspetsa a di la ket ta mapanunot ti ari nga adda panangliput dagiti Judio ken Heliodorus, nangidaton iti daton maipaay iti salun-at ti lalaki. 33 Ita bayat ti panangabbong ti nangato a padi, nagparang dagiti isu met laeng nga agtutubo a lallaki a nakakawes iti isu met laeng a kawes ket nagtakderda iti sibay ni Heliodorus, a kunkunada, “Itedmo ti dakkel a panagyaman ken ni Onias a nangato a padi, ta gapu kenkuana inikkannaka ti Apo iti biag. 34 Ket gapu ta nasapsaplitca manipud langit, ipakaammom kadagiti amin a tattao ti mannakabalin a pannakabalin ti Dios. Ket idi naisaoda dagitoy a sasao, saandan a nagparang. 35 Isu a ni Heliodorus, kalpasan ti panangidatonna iti daton iti Apo, ken nangaramid kadagiti dadakkel a kari iti nangisalakan iti biagna, ken panangsaludona ken Onias, nagsubli a kaduana ti buyotna iti ari. 36 Kalpasanna, pinaneknekanna kadagiti amin a tattao dagiti aramid ti naindaklan a Dios, a nakitana babaen kadagiti matana. 37 Ket idi ni ari Heliodorus, a mabalin a maikari a maibaon manen idiay Jerusalem, kinunana. 38 No adda kabusormo wenno traidormo, ibaonmo sadiay, ket awatemto a nasayaat ti pannakasaplitna, no makalisi agraman ti biagna: ta iti dayta a lugar, awan duadua; adda naisangsangayan a pannakabalin ti Dios. 39 Ta ti agnanaed idiay langit adda matana iti dayta a disso, ket salaknibanna dayta; ket kabilenna ken dadaelenna dagiti umay mangdangran iti daytoy. 40 Ket dagiti banbanag maipapan ken Heliodorus, ken ti panangaywan iti pagidulinan iti gameng, natinnag iti kastoy a kita. KAPITULO 4 1 Daytoy a Simon ita, a nagsaokami idi, gapu ta liniputna ti kuarta, ken iti pagilianna, pinabasolna ni Onias, a kasla pinagbutengna ni Heliodorus, ket isu ti agar-aramid kadagitoy a kinadakes. 2 Iti kasta naituredna nga inawagan isuna a traidor, a maikari unay iti siudad, ken nadungngo ti bukodna a nasion, ken naregta unay kadagiti linteg. 3 Ngem idi dimmakkel ti gurada, gapu iti maysa kadagiti grupo ni Simon, dagiti pammapatay, . 4 Idi nakita ni Onias ti peggad daytoy a panagsusupiat, ken ni Apolonio, kas gobernador ti Celosyria ken Fenice, nakapungtot, ket pinaaduna ti kinadakes ni Simon. 5 Napan iti ari, saan a tapno agbalin a mangak-akusar kadagiti kailianna, no di ket agsapsapul iti pagimbagan ti amin, iti publiko ken pribado. 6 Ta nakitana nga imposible nga agtultuloy a naulimek ti estado, ket panawan ni Simon ti kinamaagna, malaksid no kitkitaen ti ari. 7 Ngem kalpasan ti ipapatay ni Seleuco, idi innalana ni Antioco, a naawagan Epifanes, ti pagarian, nagtrabaho ni Jason a kabsat ni Onias tapno agbalin a nangato a padi. 8 Inkarina iti ari babaen ti panangibabaet iti tallo gasut ket pito a talento a pirak, ken ti sabali pay a kita ti walopulo a talento. 9 Malaksid iti daytoy, inkarina a mangituding iti sangagasut ket limapulo pay, no adda lisensiana a mangipasdek kenkuana iti lugar a pag-ehersisio, ken para iti panangsanay kadagiti agtutubo kadagiti uso dagiti pagano, ken isuratna ida ti Jerusalem babaen ti nagan dagiti taga Antioquia.
10 Idi impaay ti ari, ket nagun-odna iti imana ti turay inyegna a dagus ti bukodna a nasion iti uso dagiti Griego. 11 Ket dagiti naarian a pribilehio a naited a naisangsangayan a pabor kadagiti Judio babaen ken Juan nga ama ni Eupolemo, a napan embahador idiay Roma maipaay iti pannakilangen ken tulong, innalana; ket impababana dagiti gobierno a maitunos iti Linteg, inyegna dagiti baro a kaugalian a maikontra iti Linteg. 12 Ta siraragsak a nangbangon iti lugar a pag-ehersisioan iti sirok ti mismo a torre, ket impasakupna dagiti panguluen nga agtutubo a lallaki, ket pinagkawesna ida iti sombrero. 13 Ita kasta ti kangato dagiti Griego nga uso, ken panagadu dagiti pagano a kababalin, babaen ti nalabes a kinarugit ni Jason, daydi di nadiosan a nakalkaldaang, ken awan nangato a padi; 14 Nga awan ti tured dagiti papadi nga agserbi pay iti altar, ngem iti panangumsida iti templo, ken panangbaybay-a kadagiti daton, nagdardarasda a makiraman iti di nainkalintegan a pammalubos iti lugar ti panagehersisio, kalpasan ti panagay-ayam ti Discus nga inayaban ida; 15 Saanda nga ibaklay ti dayaw dagiti ammada, no di ket magustuanda ti dayag dagiti Griego a kasayaatan ngem iti amin. 16 Gapu iti dayta dimteng kadakuada ti nakaro a didigra: ta naaddaanda ida a kabusor ken manangibales kadakuada, a sipapasnek a sinurotda ti kaugalianda, ken tinarigagayanda ti agbalin a kas iti amin a banag. 17 Ta saan a nalag-an ti agaramid iti nadangkes a maibusor kadagiti linteg ti Dios: ngem ti sumaganad a tiempo ideklarana dagitoy a banbanag. 18 Ita idi naangay idiay Tiro ti ay-ayam a maus-usar iti tunggal tawen ti pammati. 19 Daytoy a di naparabur a ni Jason nangibaon kadagiti naisangsangayan a mensahero manipud Jerusalem, nga isuda taga-Antioquia, tapno awitenda ti tallo gasut a drakma ti pirak iti daton ni Hercules, nga uray dagiti agaw-awit iti dayta impagarupda a maitutop a saan nga ited iti daton, gapu ta saan a kombeniente, no di ket agbalin naireserba para iti dadduma pay a singir. 20 Daytoy a kuarta idin, maipapan iti nangipatulod, nadutokan iti daton ni Hercules; ngem gapu kadagiti agaw-awit iti dayta, naaramat dayta iti panagaramid kadagiti gallies. 21 Ita idi naibaon ni Apolonio nga anak ni Menesteo idiay Egipto maipaay iti pannakakorona ni ari Ptolemeo Filometor, ni Antioco, gapu ta naawatanna a saan a nasayaat ti pannakaapektarna kadagiti ar-aramidna, intedna ti bukodna a kinatalged: iti dayta dimteng idiay Jope, ket manipud sadiay idiay Jerusalem : 22 Nadayaw nga inawat ni Jason, ken ti siudad, ket inserrekna a silaw ti sulo, ken buyogen dagiti dadakkel nga ikkis: ket iti kasta kalpasanna napan a kaduana ti buyotna idiay Fenicia. 23 Tallo a tawen kalpasanna, imbaon ni Jason ni Menelaus, ti nadakamat a kabsat ni Simon, tapno awitenna ti kuarta iti ari, ken tapno panunotenna ti sumagmamano a kasapulan a banag. 24 Ngem idi naipan iti sanguanan ti ari, idi intan-okna gapu iti nadayag a langa ti pannakabalinna, nagun-odna ti kinasaserdote, nga indatonna ti ad-adu ngem ni Jason iti tallo gasut a talento a pirak. 25 Isu nga immay a buyogen ti bilin ti ari, nga awan ti inyegna a maikari iti nangato a kinapadi, no di ket addaan iti pungtot ti naulpit a tirano, ken pungtot ti narungsot nga animal. 26 Kalpasanna, napilitan ni Jason, a nangdadael iti bukodna a kabsat, gapu iti panangdadaelna iti sabali, napilitan nga agtalaw iti pagilian dagiti Ammonita. 27 Nagun-od ngarud ni Menelaus ti prinsipal: ngem no maipapan iti kuarta nga inkarina iti ari, saanna nga innala ti
nasayaat nga urnos maipaay iti dayta, nupay kinalikaguman ni Sostratis nga agturay iti kastilio. 28 Ta kencuana ti pannakaurnong dagiti kaugalian. Gapuna, naayabanda a dua iti sangoanan ti ari. 29 Ita pinanawan ni Menelao ti kabsatna a ni Lisimaco a kasukatna iti kinasaserdote; ket pinanawan ni Sostrato ni Crates, nga isu ti gobernador dagiti taga Ciprio. 30 Bayat a maar-aramid dagita a banag, immalsa dagiti taga Tarso ken Mallos, agsipud ta naited dagitoy iti kamalala ti ari, a managan Antioco. 31 Kalpasanna, dimteng ti ari a sidadarasudos a mangpakalma kadagiti bambanag, a pinanawanna ni Andronicus, maysa a lalaki nga agturay, kas diputadona. 32 Ita, impagarup ni Menelao a nagun-odna ti nasayaat a tiempo, tinakawna ti sumagmamano a basehas a balitok manipud iti templo, ket intedna ken Andronico ti dadduma, ket inlakona ti dadduma idiay Tiro ken kadagiti siudad iti aglawlaw. 33 Daytoy idi naammuan ni Onias ti maysa a sigurado, tinubngarna, ket insublina ti bagina iti maysa a santuario idiay Dafne, nga adda iti asideg ti Antioquia. 34 Gapuna, insina ni Menelao ni Andronico, inkararagna nga iyawatna ni Onias kadagiti imana; a naallukoy iti dayta, ken immay ken Onias a sililimed, intedna kenkuana ti makannawan nga imana babaen kadagiti sapata; ket nupay suspetsaanna, kaskasdi nga inallukoyna a rummuar iti santuario: a dagus nga inrikepna nga awan ti panangipategna iti kinahustisia. 35 Gapu iti daytoy, saan laeng a dagiti Judio, no di ket adu met kadagiti sabali a nasion, nagpungtotda unay, ket naladingitda unay gapu iti di nainkalintegan a panangpapatay iti dayta a tao. 36 Ket idi simmangpet manen ti ari manipud kadagiti lugar iti aglawlaw ti Cilicia, nagreklamo dagiti Judio nga adda iti siudad, ken dadduma kadagiti Griego a makarimon met iti kinapudno, agsipud ta napapatay ni Onias nga awan ti rason. 37 Gapuna, napalalo ti ladingit ni Antioco, ket naasian, ken nagsangit, gapu iti nasimbeng ken naemma a kababalin ti natay. 38 Ket gapu ta nagpungtot, dagus nga innalana ni Andronicus ti purpurana, ket pinigisna dagiti kawesna, ket inturongna iti intero a siudad agingga iti dayta met laeng a lugar, a nakaaramidanna iti kinaawan Dios maibusor ken Onias, sadiay pinapatayna ti nailunod a mammapatay. Kasta ti pananggunggona ti Apo kenkuana iti dusana, kas maikari kenkuana. 39 Ita idi adun a sakrilo ti inaramid ni Lisimaco iti siudad babaen ti pammalubos ni Menelao, ket naiwaras ti bungana iti ballasiw-taaw, naguummong ti bunggoy maibusor ken Lisimaco, adu a basehas a balitok ti naipan. 40 Gapuna timmakder dagiti gagangay a tattao, ket napnoda iti pungtot, ni Lisimaco inarmasna ti agarup tallo ribu a lallaki, ket rinugianna nga umuna ti nangidaton iti kinaranggas; maysa nga Auranus ti lider, maysa a tao nga adayo a nalpasen iti tawtawen, ken saan a nababbaba ti kinamaag. 41 Idin nakitada ti gandat ni Lisimaco, dadduma kadakuada ti nangtiliw kadagiti bato, sumagmamano a sarukod, dadduma ti nangala iti sangakamat a tapok, a simmaruno nga asideg, intapuakda amin ida ken ni Lisimaco, ken dagidiay nangraut kadakuada. 42 Iti casta adu cadacuada sinugatda, ket dadduma ti nangkabilda iti daga, ket amin ida pinilitda a nagtalaw: ngem no maipapan iti mismo a mannanakaw ti iglesia, isu pinatayda iti sibay ti pagidulinan iti gameng. 43 Kadagitoy a banag ngarud adda pammabasol a maibusor ken Menelao.
44 Idi dimteng ti ari idiay Tiro, tallo a lallaki a naibaon manipud iti Senado ti nangidarum iti sanguananna. 45 Ngem ni Menelao, gapu ta nasentensiaan itan, inkarina ni Ptolemee nga anak ni Dorymenes nga itedna kenkuana ti adu a kuarta, no pagtalnaenna ti ari kenkuana. 46 Iti kasta, inyasideg ni Tolemeo ti ari iti maysa a galeria, a kasla mangala iti angin, pinagbalinna a sabali ti panunotna. 47 Iti kasta inwaksina ni Menelao manipud kadagiti pammabasol, nga nupay kasta isu ti makagapu iti amin a kinaranggas: ken dagidiay napanglaw a lallaki, a, no imbagada koma ti gapuda, wen, iti sangoanan dagiti Escita, naukomda koma nga awan basolna, ida kinondenarna iti ipapatay . 48 Iti kasta, di nagbayag, nagsagaba iti di nainkalintegan a dusa dagiti nangsurot iti banag para iti siudad, ken kadagiti tattao, ken kadagiti nasantoan a basehas. 49 Gapuna uray dagiti taga Tiro, natignayda iti pananggurada iti dayta a nadangkes nga aramid, pinagtabonda ida a nadayaw. 50 Ket iti kasta babaen ti kinaagum dagidiay addaan pannakabalin nagtalinaed pay laeng ni Menelaus iti turay, nga immadu ti kinadakesna, ken nagbalin a dakkel a traidor kadagiti umili. KAPITULO 5 1 Agarup iti dayta met la a tiempo insagana ni Antioco ti maikadua a panaglayagna idiay Egipto. 2 Ket kalpasanna napasamak, a iti intero a siudad, iti las-ud ti dandani uppat a pulo nga aldaw, nakita dagiti kumakabalio nga agtartaray iti tangatang, a nakalupot a balitok, ken nakaarmas kadagiti lansa, a kas iti bunggoy dagiti soldado, . 3 Ket dagiti bunggoy dagiti kumakabalio nga agsasaruno, nga agsasabet ken agtartaray iti maysa ken maysa, buyogen ti panagkintayeg dagiti kalasag, ken nakaad-adu a pike, ken panagguyod kadagiti kampilan, ken panagipuruak kadagiti pana, ken agsilsilnag dagiti balitok nga arkos, ken amin a kita ti arkos. 4 Gapuna, nagkararag ti tunggal tao tapno agbalin a naimbag dayta a panagparang. 5 Ita idi rimmuar ti ulbod a damag, a kasla natayen ni Antioco, innala ni Jason ti di kumurang a sangaribu a lallaki, ket kellaat a nangraut iti siudad; ket dagiti adda iti rabaw dagiti pader naisublida, ken ti siudad iti maudi a naala, nagtalaw ni Menelao iti kastilio. 6 Ngem pinapatay ni Jason dagiti bukodna nga umili nga awan asi, a dina impagarup a ti pananggun-odna iti aldaw kadakuada ti bukodna a nasion ket maysa a di unay naragsak nga aldaw para kenkuana; ngem impagarupna a kabusorna idi, ken saan a dagiti kailianna, a pinarmekna. 7 Nupay kasta gapu iti amin dagitoy saanna a nagun-od ti prinsipal, ngem iti kamaudiananna immawat iti bain gapu iti gunggona ti panangliputna, ket nagtalaw manen iti pagilian dagiti Ammonita. 8 Iti kamaudiananna naaddaan iti saan a naragsak a panagsubli, gapu ta naakusaran iti sanguanan ni Aretas nga ari dagiti Arabo, a nagtalaw iti maysa a siudad agingga iti siudad, kinamatna dagiti amin a tattao, kagurana a kas maysa a nangbaybay-a kadagiti linteg, ken naaddaan iti makarimon a kas maysa a silulukat a kabusor ti pagilianna ken kailianna, naibelleng idiay Egipto. 9 Iti kasta daydiay nangpapanaw iti adu manipud iti pagilianda natay iti ganggannaet a daga, a nagretiro kadagiti taga Lacedemonia, ket pinampanunotna sadiay nga agsapul iti tulong gapu kadagiti kabagianna. 10 Ket daydiay nangpapanaw iti adu a di naitabon awan ti asinoman a mangdung-aw kenkuana, wenno aniaman a napasnek a pumpon, wenno tanem a kaduana dagiti ammana.
11 Ita idi dimteng daytoy a napasamak iti lugan ti ari, impagarupna a nagrebelde ti Judea: idi naikkat manipud Egipto a sipupungtot, innalana ti siudad babaen ti puersa dagiti armas. 12 Ket binilinna dagiti tattaona a mannakigubat a dida kaasian dagiti masabetda, ken papatayenda dagiti simmang-at kadagiti balbalay. 13 Iti kasta adda panangpapatay kadagiti agtutubo ken nataengan, panangikkat kadagiti lallaki, babbai, ken ubbing, panangpapatay kadagiti birhen ken maladaga. 14 Ket adda nadadael iti las-ud ti tallo a sibubukel nga aldaw uppat a pulo a ribu, nga uppat a pulo a ribu kadagitoy ti napapatay iti panagdadangadang; ket saan a basbassit ti nailako ngem napapatay. 15 Kaskasdi a saan a napnek iti daytoy, no di ket impagarupna a napan iti kasasantuan a templo iti amin a lubong; Ni Menelao, daydi traidor kadagiti linteg, ken iti bukodna a pagilian, a mangiwanwan kenkuana: 16 Ket innalana dagiti nasantoan a basehas nga addaan kadagiti narugit nga ima, ken buyogen dagiti narugit nga ima a mangguyod kadagiti bambanag nga indedikar dagiti dadduma nga ari iti panangpadakkel ken dayag ken dayaw ti lugar, intedna ida. 17 Ket kasta unay ti kinatangsit ni Antioco iti panunotna, isu a dina imbilang a nakapungtot ti Apo iti apagbiit gapu kadagiti basoldagidi agnanaed iti siudad, ket ngarud saan a nakaturong ti matana iti lugar. 18 Ta no saanda idi a nabalkot iti adu a basol, daytoy a tao, apaman nga immay, dagus a nasapsaplit, ket naisubli manipud iti kinatangsitna, a kas ken ni Heliodorus, nga imbaon ni Seleuco nga ari a mangkita iti pagidulinan iti gameng. 19 Nupay kasta, saan a pinili ti Dios dagiti tattao gapu iti lugar, no di ket ti lugar nga adayo gapu kadagiti tattao. 20 Ket ngarud ti mismo a lugar, a nakipaset kadakuada iti rigat a napasamak iti nasion, nakikomunikar kalpasanna kadagiti pagimbagan a naipatulod manipud iti Apo: ket kas iti pannakabaybay-a iti pungtot ti Mannakabalin-amin, kasta met manen, ti naindaklan nga Apo gapu ta naikappia, naipasdek dayta buyogen ti amin a dayag. 21 Gapuna idi nairuar ni Antioco ti sangaribu ket walo gasut a talento manipud iti templo, sidadarasudos a pimmanaw idiay Antioquia, a napan iti kinatangsitna tapno pagbalinenna a madaliasat ti daga, ken ti baybay a magmagna: kasta ti kinatangsit ti panunotna. 22 Ket binaybay-anna dagiti gobernador a mangriribuk iti nasion: idiay Jerusalem, ni Felipe, gapu iti ilina a Frigiano, ken gapu iti kababalinna nga ad-adda a barbaro ngem iti nangikabil kenkuana sadiay; 23 Ket idiay Garizim, ni Andronico; ket malaksid pay, ni Menelao, a nakarkaro ngem amin a dadduma, nangibaklay iti nadagsen nga ima kadagiti umili, nga addaan iti dakes a panunot maibusor kadagiti kailianna a Judio. 24 Imbaonna met daydi makarimon a panguluen ni Apolonio nga addaan iti buyot a duapulo ket ribu, a binilinna a papatayenna amin dagidiay adda iti kasayaatan nga edad, ken ilakona dagiti babbai ken dagiti ub-ubing a kita. 25 Isu nga immay idiay Jerusalem, ken agpammarang a kappia, ket nagsardeng agingga iti nasantoan nga aldaw ti sabbath, idi innalana dagiti Judio a mangsalsalimetmet iti nasantoan nga aldaw, binilinna dagiti tattaona nga armasda ti bagbagida. 26 Ket pinapatayna amin dagiti napan iti panangrambak iti Aldaw a Panaginana, ket ti panagtarayda iti siudad nga addaan kadagiti armas pinapatayna dagiti adu a tattao. 27 Ngem ni Judas Macabeo agraman ti siam a sabsabali, wenno iti agarup dayta, immadayo iti let-ang, ket nagnaed iti
kabambantayan a kas iti ugali dagiti animal, a kaduana ti bunggoyna, a kanayon a mangmangan kadagiti ruot, di la ket ta makiramanda iti pannakarugit. KAPITULO 6 1 Di nagbayag, nangibaon ti ari iti maysa a lakay ti Atenas tapno pilitenna dagiti Judio a sumina kadagiti linteg dagidi ammada, ken saanda nga agbiag a maitunos kadagiti linteg ti Dios. 2 Ken tapno marugitan met ti templo idiay Jerusalem, ken awaganna dayta kas templo ni Jupiter Olympius; ken dayta idiay Garizim, ni Jupiter a Manangsalaknib kadagiti ganggannaet, kas iti tarigagayda nga agnanaed iti lugar. 3 Ti iseserrek daytoy a kinadakes ket nasakit ken nakalkaldaang kadagiti tattao. 4 Ta napno ti templo iti riribuk ken panagragragsak gapu kadagiti Hentil, a nakilanglangen kadagiti balangkantis, ken nakilanglangen kadagiti babbai iti uneg ti sirkulo dagiti nasantoan a disso, ken malaksid iti dayta, nangiyegda kadagiti bambanag a saan a nainkalintegan. 5 Napno met ti altar kadagiti narugit a banbanag, nga iparit ti Linteg. 6 Saan met a nainkalintegan ti maysa a tao a mangsalimetmet iti aldaw a panaginana wenno kadagiti nagkauna a panagayuno, wenno ti panangibaga a Judio. 7 Ket iti aldaw ti pannakayanak ti ari iti tunggal bulan maiyegda babaen ti napait a panangpilit a mangan kadagiti daton; ket idi nasalimetmetan ti panagayuno ni Bacchus, napilitan dagiti Judio a mapan agproseso idiay Bacchus, nga awitda ti ivy. 8 Kanayonanna, rimmuar ti bilin kadagiti kabangibang a siudad dagiti nasion, babaen iti singasing ni Tolemeo, maibusor kadagiti Judio, a salimetmetanda dagiti isu met laeng nga uso, ken makiramanda kadagiti datonda. 9 Ket siasinoman a saan a mayat iti ugali dagiti Gentil mapapatay. Kalpasanna, mabalin a nakita ti maysa a tao ti agdama a kinapanglaw. 10 Ta adda dua a babbai a naiyeg, a nangkugit kadagiti annakda; nga idi sipapanayag nga inturongda iti aglawlaw ti siudad, dagiti maladaga inyawatda dagiti barukongda, imbellengda ida a situtulok manipud iti pader. 11 Ket dagiti dadduma, a nagtaray a sangsangkamaysa kadagiti kueba nga asideg, tapno salimetmetanda a sililimed ti aldaw ti panaginana, gapu ta naduktalan ni Felipe, napuoranda amin a sangsangkamaysa, agsipud ta nangaramidda iti konsiensia a tumulong iti bagbagida maipaay iti dayaw ti kasasantuan nga aldaw. 12 Ita ipakaasik kadagiti agbasbasa iti daytoy a libro, a saanda a maupay gapu kadagitoy a didigra, no di ket ukomenda dagita a dusa a saan a para iti pannakadadael, no di ket para iti panangdusa iti nasiontayo. 13 Ta pakakitaan dayta iti naindaklan a kinaimbagna, no dagiti nadangkes nga agar-aramid saanda nga agsagaba iti napaut a panawen, no di ket dagus a madusa. 14 Ta saan a kas kadagiti dadduma a nasion, a siaanus nga ibturan ti Apo a dusaen, agingga a dida madanon iti naan-anay dagiti basbasolda, kasta ti panangaramidna kadatayo. 15 Di la ket ta dimteng iti kangitingitan ti basol, kalpasanna, agibalesna kadatayo. 16 Ket ngarud dina pulos ibaw-ing ti asina kadatayo: ket uray dusaenna iti rigat, saanna a pulos baybay-an dagiti tattaona. 17 Ngem daytoy a sinaotayo ket agbalin koma a pakdaar kadatayo. Ket ita umaytayo iti pannakaideklara ti banag iti sumagmamano a sasao.
18 Ni Eleazar, maysa kadagiti kangrunaan nga eskriba, maysa a lakay, ken nasayaat ti langana, napilitan a manglukat iti ngiwatna, ken mangan iti lasag ti baboy. 19 Ngem pinilina ti matay a nadayag ngem ti agbiag a narugitan iti kasta a makarimon a banag, intuprana daytoy, ket immay iti bukodna a panagtutuok. 20 Kas iti rebbeng nga umay, dagiti determinado a mangilasin kadagiti bambanag, a saan a nainkalintegan a maramanan ti panagayat iti biag. 21 Ngem dagiti akinkukua iti dayta a nadangkes a piesta, gapu iti dati a panagam-ammoda iti lalaki, nga inyasidegda kenkuana, nagpakaasida kenkuana nga iyegna ti lasag ti bukodna a taraon, kas iti nainkalintegan nga usarenna, ken aramidenna a kasla isu nangan iti lasag a naala manipud iti daton nga imbilin ti ari; 22 Tapno iti panangaramidna iti kasta maispalna manipud ken patay, ket gapu iti dati a pannakigayyem kadakuada, makasarak iti pabor. 23 Ngem rinugianna nga usigen a nainsiriban, ken kas iti nagbalin nga edadna, ken ti kinatan-ok dagiti nagkauna a tawenna, ken ti dayaw ti ubanan nga ulona, a nakaigapuan, ken ti napudno unay nga edukasionna manipud iti maysa nga ubing, wenno imbes ketdi ti nasantoan a linteg a naaramid ken inted ti Dios: gapuna simmungbat a maitunos iti dayta, ket pinalubosanna ida a dagus nga ibaonda isuna idiay tanem. 24 Ta saan a maitutop ti edadtayo, kinunana, iti uray ania a wagas ti panagpammarang, a babaen iti dayta mabalin nga ipagarup ti adu nga agtutubo a ni Eleazar, gapu ta agtawen iti uppat a pulo ket sangapulo, ket napan itan iti ganggannaet a relihion; 25 Ket ngarud isuda babaen ti panaginsisingpetko, ken tarigagayanda ti agbiag iti bassit a panawen ken apagbiit pay, rumbeng nga allilawennak, ket makaalaak iti mantsa iti kinalakayko, ket pagbalinek a makarimon. 26 Ta nupay iti agdama maisalakanak iti dusa dagiti tattao: ngem saanak koma a makalisi iti ima ti Mannakabalin-amin, uray sibibiag wenno natay. 27 Ngarud ita, iti kinalalaki a mangbalbaliw iti daytoy a biag, ipakitakto ti bagik a kas iti kalikaguman ti edadko. 28 Ket mangibati iti naisangsangayan nga ulidan kadagiti kasta nga agtutubo tapno matay a situtulok ken situtured para kadagiti nadayaw ken nasantuan a linteg. Ket idi naibagana dagitoy a sasao, dagus a napan iti pannakatutuok. 29 Dagidiay nangiturong kenkuana a mangbalbaliw iti naimbag a nakem inyakarda bassit sakbayna iti gura, agsipud ta dagiti nadakamat a palawag nagtaud, kas iti impagarupda, manipud iti desperado a panunot. 30 Ngem idi nakasaganan a matay a nasaplit, nagsennaay ket kinunana, Nabatad iti Apo, nga addaan iti nasantuan a pannakaammo, a nupay mabalin a naispalak koma manipud ken patay, ibturak itan ti nakaro nga ut-ot iti bagik gapu iti pannakasapsaplit : ngem iti kararua mapnekak unay nga agsagaba kadagitoy a banbanag, agsipud ta mabutengak kenkuana. 31 Ket iti kasta natay daytoy a tao, a nangibati iti ipapatayna a kas pagwadan ti natan-ok a tured, ken pakalaglagipan ti kinaimbag, saan laeng a kadagiti agtutubo a lallaki, no di ket iti amin a nasionna. KAPITULO 7 1 Napasamak met a natiliw ti pito a kakabsat a lallaki a kaduada ti inada, ket pinilit ti ari a maibusor iti Linteg a mangraman iti lasag ti baboy, ket natutuokda iti saplit ken saplit.
2 Ngem kinuna ti maysa kadagiti immuna a nagsao, Ania ti kayatmo a dawaten wenno sursuruem kadakami? sisasaganatayo a matay, imbes a manglabsing kadagiti linteg dagiti ammatayo. 3 Gapu ta nakapungtot ti ari, imbilinna a mapapudot dagiti kaserola ken kaldero. 4 Dagus a nabara, imbilinna a putden ti dila daydiay immuna nga agsasao, ken putden dagiti maudi a paset ti bagina, a kumitkita dagiti dadduma a kakabsatna ken ni inana. 5 Ita idi nabaldado iti casta dagiti amin a camcamengna, imbilinna a sibibiag pay a maipan iti apuy, ken maiprito iti kaserola: ket bayat a naiwaras ti alingasaw ti kaserola iti nasayaat nga espasio, indagadagda ti maysa sabali pay a kadua ti ina a matay a lalaki, a kunana iti kastoy, . 6 Ti Apo a Dios kitkitaennatayo, ket iti kinapudnona liwliwaennatayo, a kas iti indeklara ni Moises iti kantana, a nangsaksi iti rupada, a kunkunana, Ket maliwliwanto kadagiti adipenna. 7 Isu nga idi natayen ti immuna kalpasan daytoy a bilang, inyegda ti maikadua tapno aramidenda kenkuana ti maysa a makauyaw: ket idi inuksobda ti kudil ti ulona babaen ti buok, dinamagda kenkuana, “Kayatmo kadi ti mangan, sakbay a madusaka iti intero.” tunggal kameng ti bagim? 8 Ngem insungbatna iti bukodna a pagsasao, ket kinunana, Saan. 9 Ket idi adda iti maudi a panagangesna, kinunana, Kasla pungtot ikkatennatayo iti daytoy agdama a biag, ngem ti Ari ti lubong pagungarennatayo, a natay gapu kadagiti lintegna, agingga iti biag nga agnanayon. 10 Kalpasanna ti maikatlo inaramidna ti manguyaw: ket idi madawat, inruarna ti dilana, ket dayta a mismo iti di nagbayag, nga inyunnatna dagiti imana a silalaki. 11 Ket situtured a kinunana, Dagitoy nga adda kaniak manipud langit; ket gapu kadagiti lintegna umsiek ida; ket manipud kenkuana namnamaek nga awaten manen ida. 12 Iti kasta, nasdaaw ti ari ken dagiti kakaduana iti kinatured ti agtutubo, ta awan ti panangipategna kadagiti ut-ot. 13 Ita idi natay metten daytoy a tao, tinuokda ken pinasangatda ti maikapat iti kasta met laeng a pamay-an. 14 Isu nga idi sisasaganan a matay kinunana castoy, Nasayaat, no mapapatay dagiti tattao, a mangnamnama iti namnama manipud iti Dios a maibangon manen babaen kenkuana: no maipapan kenca, awanto ti panagungarmo nga agbiag. 15 Kalpasanna, inyegda met ti maikalima, ket binugbogda. 16 Kalpasanna, kimmita iti ari, ket kinunana, Addaanka iti pannakabalin kadagiti tattao, agrupsaka, aramidem ti kayatmo; kaskasdi dikay panunoten a ti nasiontayo ket binaybay-an ti Dios; 17 Ngem agtalinaedka iti apagbiit, ket kitaem ti naindaklan a pannakabalinna, no kasano ti panangtutuokna kenka ken iti bukelmo. 18 Kalpasanna, inyegda met ti maikanem, a sisasagana a matay kinunana, Dikay maallilaw nga awan gapgapuna: ta sagsagabaentayo dagitoy a banag maipaay iti bagbagitayo, gapu ta nagbasoltayo iti Diostayo. 19 Ngem dimo panunoten, a makidangdangadang iti Dios, a makalisika a di madusa. 20 Ngem ti ina ket nakaskasdaaw ngem iti amin, ken maikari iti nadayaw a lagip: ta idi nakitana dagiti pito nga annakna a lallaki a napapatay iti las-ud ti maysa nga aldaw, impasngayna dayta buyogen ti nasayaat a tured, gapu iti namnama nga adda kenkuana iti Apo. 21 Wen, indagadagna ti tunggal maysa kadakuada iti bukodna a pagsasao, a napno kadagiti natured nga espiritu; ket pinarnuayna ti babai a pampanunotna iti lalaki a tianna, kinunana kadakuada, .
22 Diak maibaga no kasano nga immaykayo iti aanakanko: ta diak inted kadakayo ti anges wenno biag, wenno siak ti nangbukel kadagiti kameng ti tunggal maysa kadakayo; 23 Ngem awan duadua a ti Namarsua iti lubong, a nangbukel iti kaputotan ti tao, ken nakasarak iti pangrugian ti amin a banag, babaen met iti bukodna nga asi ikkannakayo manen iti anges ken biag, kas ita saanyo nga ibilang dagiti bukodyo a bagi para kadagiti lintegna’. gapo. 24 Ita ni Antioco, nga impagarupna a maumsi ti bagina, ken impagarupna a makaumsi a sasao, bayat a sibibiag pay ti inaudi, saanna laeng nga indagadag babaen kadagiti sasao, no di ket impanamnamana pay kenkuana babaen kadagiti sapata, a pagbalinenna nga agpadpada a nabaknang ken naragsak tao, no tallikudanna dagiti linteg dagiti ammana; ket dayta met nga alaenna a gayyemna, ken agtalek kenkuana kadagiti aramid. 25 Ngem idi saan a pulos a dumngeg ti agtutubo kenkuana, inayaban ti ari ti inana, ket binalakadanna a balakadanna ti agtutubo a lalaki a mangisalakan iti biagna. 26 Ket idi indagadagna iti adu a sasao, inkarina kenkuana a balakadanna ti anakna. 27 Ngem nagruknoy kenkuana, a katkatawaanna ti naulpit a tirano agingga iti panangumsi, nagsao iti pagsasao iti awayna iti kastoy a pamay-an; O anakko, kaasiannak a nangipasngay kenka iti siam a bulan iti tianko, ken nangted kenka iti kasta a tallo a tawen, ken nangtaraon kenka, ken nangpadakkel kenka agingga iti daytoy nga edad, ken inibturanna dagiti riribuk ti edukasion. 28 Ipakpakaasik kenka, anakko, kitaem ti langit ken ti daga, ken amin nga adda iti dayta, ket panunotem nga inaramid ti Dios ida kadagiti banag nga awan idi; ket kasta met a naaramid ti sangatauan. 29 Dika agbuteng iti daytoy a manangtutuok, no di ket, gapu ta maikarika kadagiti kakabsatmo, alaem ti ipapataymo tapno awatennaka manen iti asi a kadua dagiti kakabsatmo. 30 Idi sawenna pay dagitoy a sasao, kinuna ti agtutubo, Siasino ti ur-urayenyo? Diak tungpalen ti bilin ti ari: ngem tungpalekto ti bilin ti Linteg nga inted ni Moises kadagiti ammatayo. 31 Ket sika, a nagtaud iti amin a kinadakes maibusor kadagiti Hebreo, saankanto a makalisi kadagiti ima ti Dios. 32 Ta agsagsagabatayo gapu kadagiti basbasoltayo. 33 Ket nupay agpungtot kadatayo ti sibibiag nga Apo iti apagbiit gapu iti panangdusa ken panangkorehirtayo, kaskasdi nga agkaykaysa manen kadagiti adipenna. 34 Ngem sika, O awanan Dios a tao, ken kadagiti amin a nadangkes unay, saanka a maitag-ay nga awan ti makagapu, wenno maitan-ok kadagiti di masigurado a namnama, nga itag-aymo ti imam maibusor kadagiti adipen ti Dios. 35 Ta saanka pay a nakalibas iti panangukom ti Mannakabalin-amin a Dios, a makakita iti amin a banag. 36 Ta dagiti kakabsattayo, a nagsagaba ita iti apagbiit a ut-ot, natayda iti sidong ti tulag ti Dios iti biag nga agnanayon: ngem sika, babaen ti panangukom ti Dios, umawatkanto iti nalinteg a dusa gapu iti kinatangsitmo. 37 Ngem siak, kas kakabsatko, idatonko ti bagik ken biagko para kadagiti linteg dagidi ammatayo, nga agpakpakaasi iti Dios a madagdagus koma nga asi iti nasiontayo; ket babaen kadagiti panagtutuok ken saplit mabalinmo nga ipudno, nga isu laeng ti Dios; 38 Ket tapno kaniak ken kadagiti kakabsatko agsardeng ti pungtot ti Mannakabalin-amin, a nainkalintegan a naiyeg iti nasiontayo. 39 Ngem ti ari’ gapu ta nakapungtot, inyawatna kenkuana a nakarkaro ngem iti amin a dadduma, ket inawatna a sipipinget nga isu ket nauyaw.
40 Isu a natay daytoy a tao a di natulawan, ket nagtalek iti Apo. 41 Maudi iti amin kalpasan dagiti annak a lallaki natay ti ina. 42 Umdasen koma daytoy ita a panagsao maipapan kadagiti idolatroso a piesta, ken dagiti nalabes a pannakatutuok. KAPITULO 8 1 Idin ni Judas Macabeo, ken dagiti kaduana, napanda a sililimed kadagiti ili, ket inayabanda dagiti kakabagianda, ket innalada amin dagiti agtultuloy iti relihion dagiti Judio, ket inummongda ti agarup innem a ribu a lallaki. 2 Ket immawagda iti Apo, a kumita kadagiti tao a sinaplit ti amin; ken kaasian met ti templo a narugitan gapu kadagiti saan a nadiosan a tattao; 3 Ket a maasianna iti siudad, a nakaro ti pannakadadaelna, ken nakasagana a maaramid uray iti daga; ket denggem ti dara a nagpukkaw kenkuana, . 4 Ket laglagipenyo ti nadangkes a panangpapatay kadagiti awan pagdaksanna a maladaga, ken dagiti panagtabbaaw a naaramid maibusor iti naganna; ken nga ipakitana ti gurana kadagiti nadangkes. 5 Ita idi nakikuyog ni Macabeo, saanna a malabanan dagiti nasion, ta ti pungtot ni Jehova nagbalin nga asi. 6 Ngarud dimteng a di napupuotan, ket pinuoranna dagiti ili ken siudad, ket innalana kadagiti imana dagiti narang-ay a disso, ket naparmek ken pinaglibasna ti saan a bassit a bilang dagiti kabusorna. 7 Ngem naisangsangayan a ginundawayanna ti rabii gapu kadagita a nalimed a panangpadas, iti kasta naiwaras ti bunga ti kinasantona iti sadinoman. 8 Isu nga idi nakita ni Felipe nga umad-adu daytoy a tao, ken ad-adda pay a rimmang-ay dagiti bambanag kenkuana, nagsurat ken Ptolemeo, ti gobernador ti Celosyria ken Fenice, tapno ad-adu ti tulongna kadagiti ar-aramid ti ari. 9 Kalpasanna, dagus a pinilina ni Nicanor nga anak ni Patroclus, maysa kadagiti naisangsangayan a gagayyemna, imbaonna nga addaan iti saan a nababbaba ngem duapulo a ribu kadagiti amin a nasion nga adda iti babaenna, tapno ramutenna ti intero a kaputotan dagiti Judio; ket kaduana nakikadua met ken Gorgias a kapitan, nga kadagiti banag ti gubat addaan iti dakkel a kapadasan. 10 Gapuna, inkari ni Nicanor ti pananggun-odna iti kasta unay a kuarta kadagiti kautibo a Judio, a mangbayad iti buis a dua ribu a talento, a masapul a bayadan ti ari kadagiti Romano. 11 Gapuna dagus a nangibaon kadagiti siudad iti igid ti baybay, nga inwaragawagna ti pannakailako dagiti kautibo a Judio, ken inkarina a maaddaanda iti uppat a pulo ket sangapulo a bagi iti maysa a talento, a dina ninamnama ti panagibales a sumurot kenkuana manipud iti Mannakabalinamin a Dios. 12 Ita idi naipakaammo ken Judas ti idadateng ni Nicanor, ket impakaammona kadagiti kakaduana nga asidegen ti buyot. 13 Dagiti mabuteng, ken saan a nagtalek iti kinahustisia ti Dios, nagtalawda, ket indanonda ti bagbagida. 14 Inlako dagiti dadduma ti amin a nabatida, ket nagpakaasida iti Apo nga isalakanna ida, nga inlako ti nadangkes a ni Nicanor sakbay a nagtataripnongda. 15 Ket no saan a gapu iti bukodda a pagimbagan, kaskasdi a gapu kadagiti katulagan nga inaramidna kadagiti ammada, ken maigapu iti nasantoan ken nadayag a naganna, a nakaigapuan ti pannakaawagda. 16 Gapuna ni Macabeo inayabanna dagiti tattaona agingga iti bilang ti innem a ribu, ket indagadagna ida a dida madungpar iti buteng ti kabusor, wenno agbuteng iti dakkel a bunggoy
dagiti nasion, nga immay a siuulbod a bumusor kadakuada; ngem tapno makiranget a silalaki, . 17 Ket tapno idatagda iti imatangda ti pannakadangran a di nainkalintegan nga inaramidda iti nasantoan a disso, ken ti naulpit a panangtamingda iti siudad, a nanguyawda iti dayta, ken kasta met ti panangikkat iti gobierno dagiti ammada. 18 Ta isuda, kinunana, agtalekda kadagiti armas ken kinaturedda; ngem ti panagtalektayo ket adda iti Mannakabalin-amin nga iti maysa a beck ket mabalinna nga ibaba agpadpada dagidiay umay a maibusor kadatayo, ken kasta met iti amin a lubong. 19 Maysa pay, insalaysayna kadakuada no ania dagiti tulong a nasarakan dagidi ammada, ken no kasano a naisalakanda, idi iti sidong ni Senaquerib natay ti sangagasut uppat a pulo ket lima a ribu. 20 Ket imbagana kadakuada ti gubat nga inaramidda idiay Babilonia a kaduada dagiti taga Galacia, no kasano a dimtengda laeng iti walo ribu amin iti negosio, agraman ti uppat a ribu a taga Macedonia, ken gapu ta nariribuk dagiti taga Macedonia, dagiti walo ribu dinadaelda ti sangagasut ket duapulo a ribu gapu iti tulong nga adda kadakuada manipud langit, ket iti kasta immawatda iti dakkel a samsam. 21 Iti kasta idi pinagbalinna ida a natured babaen kadagitoy a sasao, ken sisasagana a matay gapu iti linteg ken iti pagilian, biningayna ti buyotna iti uppat a paset; 22 Ket nakikadua kencuana dagiti bukodna a kakabsat, lider ti tunggal bunggoy, ken Simon, ken Jose, ken Jonatan, nga intedna ti tunggal maysa iti sangapulo ket lima gasut a lallaki. 23 Dinutokanna met ni Eleazar a mangbasa iti nasantoan a libro: ket idi intedna kadakuada daytoy a sao a bantay, Ti tulong ti Dios; isu a mismo ti mangidadaulo iti umuna a banda, . 24 Ket babaen ti tulong ti Mannakabalin-amin, pinapatayda ti nasurok a siam a ribu kadagiti kabusorda, ket sinugat ken baldado ti kaaduan a paset ti buyot ni Nicanor, ket iti kasta pinaglibasda amin; 25 Ket innalada ti kuartada nga immay a gumatang cadacuada, ket kinamatda ida iti adayo: ngem agkurang ti tiempoda nagsublida. 26 Ta maysa idi nga aldaw sakbay ti sabbath, ket ngarud saandan a suroten ida. 27 Isu nga idi naurnongda dagiti kabalda, ken nasamsamda dagiti kabusorda, in-inutda ti bagbagida iti agarup aldaw a panaginana, a nangited iti nalabes a panagdayaw ken panagyaman iti Apo, a nangitalimeng kadakuada agingga iti dayta nga aldaw, nga isu ti pangrugian ti asi a nadistila kadakuada. 28 Ket kalpasan ti sabbath, idi intedda ti paset dagiti samsam kadagiti baldado, ken dagiti balo a babbai, ken ulila, dagiti nabati inbingayda iti nagbaetanda ken kadagiti adipenda. 29 Idi naaramiden daytoy, ket nagiddan iti gagangay a panagpakaasida, nagpakaasida iti naasi nga Apo a makikappia kadagiti adipenna iti agnanayon. 30 Maysa pay kadagidiay nakigubat kada Timoteo ken Baquides, a nakiranget kadakuada, nangpapatayda iti nasurok a duapulo a ribu, ket nalaka unay a nakagun-odda kadagiti nangato ken sarikedked a pagkamangan, ket biningayda iti nagtetengngada ti adu pay a samsam, ket pinagbalinda dagiti baldado, ulila, balo, wen, 30 . ken dagiti nataengan met, agpapada iti samsam iti bagbagida. 31 Ket idi naurnongda dagiti kabalda, inurnongda amin ida a siaannad kadagiti nanam-ay a lugar, ken dagiti natda kadagiti samsam nga inyegda idiay Jerusalem. 32 Pinatayda met ni Filarques, daydi nadangkes a tao, a kaduana ni Timoteo, ken nangrurod kadagiti Judio iti adu a wagas.
33 Maysa pay iti kasta a tiempo a panangrambakda iti piesta para iti balligi iti pagilianda pinuoranda ni Callisthenes, a nangpuor kadagiti nasantoan a ruangan, a nagtalaw iti bassit a balay; ket ngarud nakaawat iti gunggona a maipaay iti kinadakesna. 34 No maipapan iti daydi saan unay a naparabur a ni Nicanor, a nangiyeg iti sangaribu a komersiante a gumatang kadagiti Judio. 35 Isu ket naibaba babaen ti tulong ti Apo babaen kadakuada, a kabassitan ti kuentana; ket inuksobna ti nadayag a kawesna, ket inruarna ti bunggoyna, immay a kasla maysa a nagtalaw nga adipen iti tengnga ti daga idiay Antioquia nga addaan iti dakkel unay a pannakaibabain, gapu ta nadadael ti buyotna. 36 Iti kasta isu, a nangala kencuana a mangaramid iti nasayaat kadagiti Romano ti buisda babaen kadagiti kautibo idiay Jerusalem, imbagana iti ballasiw-taaw, nga adda Dios dagiti Judio a makilaban kadakuada, ket ngarud saanda a madangran, gapu ta sinurotda dagiti linteg a intedna dagitoy. KAPITULO 9 1 Agarup iti dayta a tiempo immay ni Antioco buyogen ti pannakaibabain manipud iti pagilian ti Persia 2 Ta simrek isuna iti siudad a naawagan Persepolis, ket napan nagtakaw iti templo, ken nangtengngel iti siudad; iti dayta ti bunggoy nga agtartaray a mangsalaknib iti bagbagida babaen kadagiti armasda pinagtarayda ida; ket kasta ti napasamak, a ni Antioco a naitaray kadagiti agnanaed nagsubli a mabain. 3 Idi dimteng idiay Ecbatane, naipakaammo kenkuana ti napasamak kada Nicanor ken Timoteo. 4 Kalpasanna, lumteg gapu iti pungtot. napanunotna nga ibales kadagiti Judio ti pannakaibabain nga inaramid kenkuana dagidiay nangpataray kenkuana. Ngarud imbilinna iti karuahena a mangmaneho a di agsarday, ken mangibaon iti daliasat, ti panangukom ti Dios ita a sumursurot kenkuana. Ta nagsao a sitapannakkel iti kastoy a kita, Nga umayto idiay Jerusalem ket pagbalinenna daytoy a gagangay a pagitaneman dagiti Judio. 5 Ngem ti Apo a Mannakabalin-amin, ti Dios ti Isreal, kinabilna isuna iti di maagasan ken di makita a saplit: wenno apaman a naisaona dagitoy a sasao, dimteng kenkuana ti sakit ti bituka nga awan agasna, ken nasakit a panagtutuok dagiti makin-uneg a paset; 6 Ket nainkalintegan unay dayta: ta pinarigatna ti bituka ti sabsabali a tattao iti adu ken karkarna a panagtutuok. 7 Nupay kasta awan a pulos ti nagsardeng iti panagpasindayagna, ngem napno latta iti kinatangsit, a manglanglang-ab iti apuy iti pungtotna a maibusor kadagiti Judio, ken imbilinna nga adardaras ti panagdaliasat: ngem napasamak a natnag manipud iti karuahena, a naibaklay iti naranggas ; isu a gapu ta nakaro ti pannakatnagna, nasakit unay ti amin a paset ti bagina. 8 Ket iti kasta daydiay bassit a nasaksakbay a napanunotna a mabalinna nga ibilin dagiti dalluyon ti baybay, (napalangguad unay iti labes ti kasasaad ti tao) ken timbangen dagiti nangato a bantay iti timbangan, naitapuak itan iti daga, ket naibaklay iti maysa a horselitter , a mangipakpakita iti amin a nabatad a pannakabalin ti Dios. 9 Isu a timmakder dagiti igges manipud iti bagi daytoy nadangkes a tao, ket bayat ti panagbiagna iti ladingit ken ut-ot, ti lasagna nagtinnag, ket ti kinarugit ti angotna naariwawa iti amin a buyotna. 10 Ket ti tao, a napanunotna bassit sakbay a makadanon kadagiti bituen ti langit, awan ti tao a makaibtur a mangawit iti di maibturan nga angotna.
11 Ditoy ngarud, gapu ta nasaplit, rinugianna a binaybay-an ti dakkel a kinatangsitna, ket dimteng iti pannakaammo iti bagina babaen ti saplit ti Dios, nga umad-adu ti saemna iti tunggal kanito. 12 Ket idi saanna a maibturan ti bukodna nga angot, kinunana dagitoy a sasao, Nasayaat ti agpasakup iti Dios, ken ti tao a mortal saanna koma a sipapannakkel a panunoten ti bagina no isu ti Dios. 13 Inkari met daytoy nadangkes a tao iti Apo, nga ita saanen a kayat ti asi kenkuana, a kunana iti kastoy. 14 Tapno ti nasantuan a siudad (a papananna a sidadarasudos a mangikabil iti dayta uray iti daga, ken pagbalinenna a gagangay a pagitaneman), wayawayaanna. 15 Ket no maipapan kadagiti Judio, nga inkeddengna a saan a maikari a maitabon, no di ket maibellengda a kadua dagiti annakda tapno kanen dagiti tumatayab ken atap nga animal, pagbalinenna ida amin a kapada dagiti umili ti Atenas. 16 Ket ti nasantuan a templo, a sakbay a sinamsamna, arkosanna kadagiti naimbag a sagut, ken isublina amin dagiti nasantoan nga alikamen babaen iti adu pay, ket manipud iti bukodna a kita, bayadanna dagiti bayad a kukua dagiti daton. 17 Wen, ken kasta met nga agbalin a Judio a mismo, ket lumasat iti amin a lubong a napagnaedan, ken ideklarana ti bileg ti Dios. 18 Ngem gapu iti amin dagitoy saan nga agsardeng dagiti utotna: ta dimteng kencuana ti nalinteg a panangukom ti Dios: gapu ta naupay iti salun-atna, insuratna cadagiti Judio ti surat a naisurat, a naglaon iti langa ti araraw, iti kastoy a wagas. 19 Ni Antioco, nga ari ken gobernador, kadagiti naimbag a Judio nga umili, tarigagayanna ti adu a rag-o, salun-at, ken kinarang-ay. 20 No nasayaat ti kasasaadyo ken dagiti annakyo, ket ti araramidyo ket makapnek kadakayo, dakkel unay ti panagyamanko iti Dios, ta adda namnamak idiay langit. 21 No maipapan kaniak, nakapuyak, ta no saan, malagipko koma a siaasi ti dayaw ken naimbag a pagayatam a nagsubli manipud Persia, ket naala iti nakaro a sakit, impagarupko a kasapulan nga asikasuek ti sapasap a kinatalged ti amin. 22 Saan a di agtalek iti salun-atko, no di ket addaan iti dakkel a namnama a makalisi iti daytoy a sakit. 23 Ngem no panunoten nga uray ni tatangko, iti dayta a tiempo indauluanna ti buyot nga agturong kadagiti nangato a pagilian. nadutokan ti sumuno, . 24 Agingga iti panungpalan a, no adda aniaman a banag a maisupadi iti ninamnama, wenno no adda aniaman a damag a naiyeg a nakalkaldaang, dagidiay taga daga, nga ammoda no siasino ti nabaybay-an ti estado, saanda a mariribukan. 25 Manen, nga usigenyo no kasano a dagiti prinsipe nga adda iti beddeng ken kaarruba iti pagariak ket ur-urayenda dagiti gundaway, ken namnamaenda no ania ti mapasamak. Intudingko ti anakko nga Antioco nga ari, a masansan nga inkumitko ken inkomendarak iti adu kadakayo, idi simmangatak kadagiti nangato a probinsia; isu ti insuratko a kas iti sumaganad: 26 Ngarud ikararag ken dawatek kadakayo a laglagipenyo dagiti pagimbagan nga inaramidko kadakayo iti sapasap, ken naisangsangayan, ken ti tunggal tao ket napudno pay laeng kaniak ken iti anakko. 27 Ta naallukoynak a ti pannakaawatna iti panunotko, siuulimek ken siaasi a tumulok kadagiti tarigagayyo. 28 Iti kasta ti mammapatay ken managtabbaaw iti nakaro a panagsagaba, kas iti panangipakaasina kadagiti dadduma a tattao, kasta met a natay iti nakalkaldaang nga ipapatay iti ganggannaet a pagilian iti kabambantayan.
29 Ket ni Felipe, a napadakkel a kaduana, innalana ti bangkayna, a nagbuteng met iti anak ni Antioco, napan idiay Egipto ken ni Ptolemeo Filometor. KAPITULO 10 1 Ita ni Macabeo ken ti bunggoyna, nga inturturong ida ti Apo, insublida ti templo ken ti siudad. 2 Ngem dagiti altar nga imbangon dagiti pagano iti nalawa a kalsada, ken kasta met dagiti kapilia, rinebbada. 3 Ket idi nadalusan ti templo nangaramidda iti sabali nga altar, ket nangkabilda kadagiti bato iti apuy, ket nangidatonda iti daton kalpasan ti dua a tawen, ket nangikabilda iti insenso, ken silaw, ken tinapay a pabuya. 4 Idi naaramid dayta, nagruknoyda, ket nagpakaasida iti Apo a saandan nga umay iti kasta a riribuk; ngem no nagbasolda pay a maibusor kencuana, tapno isu a mismo dusaenna ida buyogen ti asi, ken tapno saanda a maited kadagiti managtabbaaw ken barbaro a nasion. 5 Ita iti isu met laeng nga aldaw a panangrugit dagiti ganggannaet iti templo, iti dayta met laeng nga aldaw nadalusan manen, uray pay iti maikaduapulo ket lima nga aldaw ti isu met laeng a bulan, nga isu ti Casleu. 6 Ket sinaragsakda ti walo nga aldaw, a kas iti piesta dagiti tabernakulo, a laglagipenda a di nagbayag naangayda ti piesta dagiti tabernakulo, idi bayat nga aggargarawda kadagiti bantay ken kueba a kasla animal. 7 Ngarud, nangibaklayda kadagiti sanga, ken napipintas a sanga, ken palma, ket nagkantada kadagiti salmo iti daydiay nangted kadakuada iti nasayaat a balligi iti panangdalus iti lugarna. 8 Inordenanda met babaen ti gagangay a linteg ken bilin, A tinawen a salimetmetan dagita nga aldaw ti intero a nasion dagiti Judio. 9 Ket daytoy ti panungpalan ni Antioco, a naawagan Epifanes. 10 Ita, ideklaratayo dagiti ar-aramid ni Antiochus Eupator, nga anak daytoy nadangkes a tao, a mangummong iti apagbiit dagiti didigra dagiti gubat. 11 Isu nga idi nakadanon iti korona, insaadna ti maysa a Lisias a mangimaton kadagiti ar-aramid iti pagarianna, ket dinutokanna a pangulo a gobernadorna iti Celosria ken Fenice. 12 Ta ni Ptolemeo, a naawagan Macron, pinilina ketdi ti agaramid iti kinahustisia kadagiti Judio gapu iti dakes a naaramid kadakuada, inkagumaanna nga itultuloy ti kappia kadakuada. 13 Gapuna idi naakusaran dagiti gagayyem ti ari iti sanguanan ni Eutor, ket inawaganna ti traidor iti tunggal sao gapu ta pimmanaw iti Chipre, nga inkumit ni Filometor kencuana, ket pimmanaw idiay Antioco Epiphanes, ket idi nakitana nga awan iti nadayaw a lugar, kasta unay ti pannakaupayna , nga insabidongna ti bagina ket natay. 14 Ngem idi gobernador ni Gorgias kadagiti pagbaludan, nangtangdan kadagiti soldado, ket kanayon a nangtaraon iti pannakigubat kadagiti Judio. 15 Ket iti kasta dagiti taga Idumeo, idi nagun-odda iti imada dagiti nalawa a pagyanan, pinagtalinaedda a sinakup dagiti Judio, ket inawatda dagidiay napapanaw manipud Jerusalem, napanda a mangtaraon iti gubat. 16 Kalpasanna, nagpakaasi dagiti nakikadua ken Macabeo, ket nagpakaasida iti Dios nga isu koma ti katulonganda; ket iti kasta nagtarayda a buyogen ti kinaranggas kadagiti sarikedked dagiti Idumeano, . 17 Ket gapu ta rinautda ida a sipipinget, nangabakda kadagiti pagbaludan, ket inliklikda amin dagiti nakigubat iti pader, ket pinapatayda amin a natnag kadagiti imada, ket pinapatayda ti saan a nakurkurang ngem duapulo a ribu.
18 Ket agsipud ta ti sumagmamano, a saan a nababbaba ngem siam a ribu, naggigiddanda a nagtalaw iti dua a napigsa unay a kastilio, nga addaan iti amin a kita ti banbanag a kombeniente a mangsustiner iti pannakalakub. 19 Pinanawan ni Macabeo da Simon ken Jose, ken Zaqueo, ken dagiti kaduana, nga umdas a manglakub kadakuada, ket pimmanaw kadagiti lugar nga ad-adda a kasapulan ti tulongna. 20 Ita dagiti nakikuyog ken Simon, gapu iti kinaagum, naallukoyda gapu iti kuarta babaen kadagiti sumagmamano nga adda iti kastilio, ket nangalada iti pitopulo a ribu a drakma, ket binaybay-anda ti dadduma kadakuada a makalibas. 21 Ngem idi naibaga ni Macabeo no ania ti napasamak, inayabanna dagiti gobernador dagiti tattao, ket inakusaranna dagidiay a lallaki, nga inlakoda dagiti kakabsatda gapu iti kuarta, ken winayawayaan dagiti kabusorda a makigubat kadakuada. 22 Pinatayna ngarud dagidiay nasarakan a traidor, ket dagus nga innalana ti dua a kastilio. 23 Ket gapu ta nasayaat ti balligina kadagiti armasna iti amin a banag nga iniggemna, pinapatayna iti dua a kulongan ti nasurok a duapulo a ribu. 24 Ita ni Timoteo, nga immun-una a naparmek dagiti Judio, idi naurnongna ti nakaad-adu a ganggannaet a puersa, ken kabalio manipud Asia a saan a sumagmamano, immay a kasla alaenna ti Judio babaen ti puersa dagiti armas. 25 Ngem idi immasideg, dagiti kakadua ni Macabeo nagturongda iti bagbagida nga agkararag iti Dios, ket inwarisda ti daga iti uloda, ken inbarikesda dagiti lomoda iti nakersang a lupot. 26 Ket nagruknoy iti sakaanan ti altar, ket nagpakaasi kenkuana nga agbalin a kaasi kadakuada, ken agbalin a kabusor kadagiti kabusorda, ken kabusor dagiti kabusorda, kas ibagbaga ti Linteg. 27 Iti casta kalpasan ti kararag innalada dagiti igamda, ket pimmanawda iti ad-adayo manipud iti siudad: ket idi umasidegda kadagiti kabusorda, nagtalinaedda nga agmaymaysa. 28 Ita, gapu ta kabarbaro a sumingising ti init, nagtiponda a dua; ti maysa a paset addaan agraman ti kinaimbagda a pagkamangan met iti Apo para iti kari ti balligi ken balligida: ti sabali a dasig pagbalinenna ti pungtotda a lider ti pannakidangadangda 29 Ngem idi pimmigsa ti gubat, nagparang kadagiti kabusor manipud langit ti lima a napintas a lallaki a nakasakay iti kabalio, nga addaan kadagiti rigid a balitok, ket dua kadakuada ti nangidaulo kadagiti Judio. 30 Ket innalada ni Macabeo iti nagbaetanda, ket inabbonganna iti tunggal sikigan dagiti igam, ket pinagtalinaedda a natalged, ngem pinaltogan dagiti pana ken kimat maibusor kadagiti kabusor: iti kasta gapu ta naibabainda iti kinabulsek, ken napno iti riribuk, napapatayda. 31 Ket napapatay dagiti magmagna a duapulo ribu ken lima gasut, ken innem a gasut a kumakabalio. 32 No maipapan ken ni Timoteo a mismo, nagtalaw iti natibker unay a sarikedked, a naawagan Gawra, a sadiay ti gobernador ni Kereas. 33 Ngem situtured a linakub dagiti kadua ni Macabeo ti sarikedked iti uppat nga aldaw. 34 Ket dagiti adda iti uneg, nga agtalek iti pigsa ti lugar, nagtabbaawda iti nalabes, ken nangisaoda kadagiti nadangkes a sasao. 35 Nupay kasta iti maikalima nga aldaw idi rugrugi duapulo nga agtutubo a lallaki iti bunggoy ni Macabeo, a narungsot iti pungtot gapu kadagiti panagtabbaaw, rinautda ti pader a lalaki, ket buyogen ti narungsot a tured pinapatayda amin dagiti nasabatda.
36 Kasta met ti dadduma a simmang-at a sumursurot kadakuada, bayat nga okupadoda kadagiti adda iti uneg, pinuoranda dagiti torre, ken dagiti mangsindi nga apuy pinuoranda a sibibiag dagiti managtabbaaw; ket dagiti dadduma linuktanda dagiti ruangan, ket, idi inawatda iti dadduma pay a kameng ti buyot, sinakupda ti siudad, . 37 Pinatayna ni Timoteo, a nailemmeng iti maysa nga abut, ken ni Kereas a kabsatna, a kaduana ni Apolofanes. 38 Idi naaramid daytoy, indaydayawda ti Apo babaen kadagiti salmo ken panagyaman, a nangaramid iti kasta unay a banag para iti Israel, ken nangted kadakuada iti balligi. KAPITULO 11 1 Not long after the, Lysias the king's protector and cousin, a nangimanehar met kadagiti aramid, nakaro ti di pannakaayayona kadagiti banag a naaramid. 2 Ket idi naurnongna ti agarup uppat a pulo a ribu a kaduana dagiti amin a kumakabalio, immay a bumusor kadagiti Judio, a pinampanunotna a pagbalinen ti siudad a pagnaedan dagiti Hentil. 3 Ket tapno magun-od ti templo, kas kadagiti dadduma a kapilia dagiti nasion, ken tinawen a mailako ti nangato a kinasaserdote. 4 Saanna a pulos nga inkonsiderar ti pannakabalin ti Dios no di ket nagpalangguad a kaduana ti sangapulo a ribu a magmagna, ken rinibu a kumakabalio, ken pitopulo nga elepante. 5 Gapuna dimteng idiay Judea, ket immasideg idiay Betsura, a natibker nga ili, ngem agarup lima nga estadio ti kaadayona manipud Jerusalem, ket linakubna dayta iti nakaro. 6 Ita idi nadamag dagiti kadua ni Macabeo a linakubna dagiti paglemmengan, nagdung-awda ken dagiti amin a tattao buyogen ti panagdung-aw ken lulua, nagpakaasida iti Apo a mangibaon iti naimbag nga anghel a mangispal iti Israel. 7 Kalpasanna, ni Macabeo a mismo nangala kadagiti armas, nga indagadagna iti sabali nga agpeggadda a kaduana tapno tulonganda dagiti kakabsatda: isu a rimmuarda a sangsangkamaysa buyogen ti situtulok a panunot. 8 Ket bayat nga addada idiay Jerusalem, adda nagparang iti sanguanda a nakasakay iti kabalio a nakapuraw a kawes, a mangyugyugyog iti kabalna a balitok. 9 Kalpasanna, indaydayawda ti naasi a Dios a sangsangkamaysa, ket napabilegda, iti kasta sisasaganada saan laeng a makiranget kadagiti tattao, no di ket kadagiti kaaduan a naulpit nga animal, ken mangtubtubngar kadagiti diding a landok. 10 Iti casta nagmartsada nga immabante nga addaan iti kabalda, nga addaan iti katulongan manipud langit: agsipud ta naasi kadakuada ti Apo 11 Ket intedda dagiti kabusorda a kasla leon, pinapatayda ti sangapulo ket maysa a ribu a magmagna, ken sangapulo ket innem a gasut a kumakabalio, ket pinatarayda amin dagiti dadduma. 12 Adu met kadakuada a nasugatan ti nakalibas a lamolamo; ket ni Lisias a mismo nagtalaw a nakababain, ket iti kasta nakalibas. 13 Isu, kas maysa a tao a mannakaawat, nga inwarasna iti bagina dagiti napukawna, ken impagarupna a saan a maparmek dagiti Hebreo, gapu ta ti Mannakabalin-amin a Dios tinulonganna ida, nangibaon kadakuada. 14 Ket inallukoyna ida nga umanamong iti amin a nainkalintegan a kondision, ket inkarina nga allukoyenna ti ari a nasken a kasapulanna ti agbalin a gayyemda. 15 Kalpasanna, immanamong ni Macabeo iti amin a tinarigagayan ni Lisias, nga agannad iti pagimbagan ti amin;
ket aniaman nga insurat ni Macabeo ken ni Lisias maipanggep kadagiti Judio, impalubos ti ari. 16 Ta adda dagiti surat a naisurat kadagiti Judio manipud Lisias a mangibagbaga iti daytoy: Ni Lisias ket mangibaon iti kablaaw kadagiti tattao dagiti Judio. 17 Da Juan ken Absolom, a naibaon manipud kenka, intedda kaniak ti petision a nasuskribir, ket nagkiddawda iti pannakaipatungpal ti linaonna. 18 Ngarud no ania dagiti banag a nasken a maibaga iti ari, impakaammok ida, ket intedna ti amin a mabalin. 19 Ket no ngarud pagtalinaedenyo ti bagbagiyo a nasungdo iti kasasaad, kalpasanna ikagumaakto met ti agbalin a pamay-an ti pagimbaganyo. 20 Ngem dagiti partikular a banag intedko ti bilin agpadpada kadagitoy ken ti sabali a naggapu kaniak, tapno makisaritada kadakayo. 21 Nasayaat ti panagbiagyo. Ti maikasangagasut ket walo ket uppat a pulo a tawen, ti maika-uppat ket duapulo nga aldaw ti bulan a Dioscorinthius. 22 Ita, naglaon ti surat ti ari kadagitoy a sasao: Kablaaw ni Ari Antioco iti kabsatna a ni Lisias. 23 Yantangay naipatarus ti amatayo kadagiti didiosen, pagayatantayo nga agbiag a siuulimek dagiti adda iti sakuptayo, tapno tunggal maysa ket asikasuenna dagiti bukodna nga aramid. 24 Maawatanmi met a saan nga umanamong dagiti Judio iti amami, tapno maiyegda iti kaugalian dagiti Gentil, no di ket salimetmetanda ti bukodda a wagas ti panagbiag agbiagda a masurot kadagiti bukodda a linteg. 25 Gapuna ti panunotmi, nga aginana daytoy a nasion, ket inkeddengmi nga isubli ida ti temploda, tapno agbiagda a maibatay kadagiti kaugalian dagiti ammada. 26 Nasayaatto ngarud no mangibaonka kadakuada, ket ikkam ida iti talna, tapno inton mapaneknekanda ti panunotmi, nasayaat ti pannakaliwliwada, ken kanayon a siraragsakda a mapan kadagiti bukodda nga aramid. 27 Ket ti surat ti ari iti nasion dagiti Judio ket kastoy: Mangibaon ni Ari Antioco iti kablaaw iti konseho, ken kadagiti dadduma a Judio. 28 No nasayaat ti kasasaadyo, adda ti tarigagaymi; nasayaat met ti salun-attayo. 29 Impakaammo ni Menelaus kadakami, a ti tarigagayyo ket agsubli iti pagtaenganyo, ken surotenyo ti bukodyo nga aramid. 30 Gapuna dagiti pumanaw ket natalged ti panagbiagda agingga iti maikatallopulo nga aldaw ti Xanthicus a sitatalged. 31 Ket usarento dagiti Judio ti bukodda a kita ti taraon ken linteg, kas iti dati; ket awan kadakuada ti aniaman a kita ti wagas a ma-molestia gapu kadagiti banag a naaramid a di ammo. 32 Imbaonko met ni Menelao tapno liwliwaennakayo. 33 Nasayaat ti panagbiagyo. Iti maikasangagasut nga uppat a pulo ket walo a tawen, ken maikasangapulo ket lima nga aldaw ti bulan Xanthicus. 34 Nangipatulod met dagiti Romano kadakuada iti surat a naglaon kadagitoy a balikas: Da Quintus Memmius ken Tito Manlius, embahador dagiti Romano, mangipatulodda iti kablaaw kadagiti tattao dagiti Judio. 35 Aniaman nga impaay ni Lisias a kasinsin ti ari, maragsakankami met. 36 Ngem no maipapan kadagiti banbanag nga inkeddengna a maiturong iti ari, kalpasan a naibagayo dayta, mangibaonkayo a dagus iti maysa, tapno maipakaammomi kas pagsayaatan kadakayo: ta mapankami itan idiay Antioquia. 37 Ngarud, mangibaonkayo iti sumagmamano a sidadaras, tapno maammuanmi no ania ti panunotyo.
38 Panagpakada. Daytoy a sangagasut ket walo ket uppat a pulo a tawen, ti maikasangapulo ket lima nga aldaw ti bulan a Xanthicus. KAPITULO 12 1 Idi naaramid dagitoy a katulagan, napan ni Lisias iti ari, ket agtalon dagiti Judio. 2 Ngem kadagiti gobernador iti sumagmamano a lugar, saan nga ipalubos da Timoteo, ken Apolonio nga anak ni Geneo, da Hieronymus, ken Demofon, ken malaksid kadakuada ni Nicanor a gobernador ti Chipre, nga agulimek ken agbiagda a sitatalna. 3 Inaramid met dagiti lallaki ti Joppe ti kasta a di nadiosan nga aramid: inkararagda dagiti Judio nga agnanaed kadakuada a mapanda a kadua dagiti assawa ken annakda kadagiti bilog nga insaganada, a kasla saanda a kayat a sawen ida. 4 Inawatda dayta sigun iti gagangay a bilin ti siudad, kas agtarigagay nga agbiag a sitatalna, ken awan ti panagsuspetsada: ngem idi rimmuarda iti nauneg, nalmesda a saan a nababbaba ngem dua gasut kadakuada. 5 Idi nangngeg ni Judas ti kinaulpit a naaramid kadagiti kailianna, binilinna dagiti kakaduana nga isaganada ida. 6 Ket inayabanna ti Dios a nalinteg nga Ukom, immay a maibusor kadagidiay mammapatay kadagiti kakabsatna, ket pinuoranna ti pagkamangan iti rabii, ket pinuoranna dagiti bangka, ket dagidiay nagtalaw sadiay ket pinatayna. 7 Ket idi naserraan ti ili, nagsubli, a kasla agsubli tapno ramutenna amin ida iti siudad ti Jope. 8 Ngem idi nangngegna a dagiti Jamnita pinanggepda nga aramiden dagiti Judio nga agnanaed kadakuada. 9 Immasideg met kadagiti Jamnita iti rabii, ket pinuoranna ti pagkamangan ken iti armada, iti kasta nakita ti lawag ti apuy idiay Jerusalem iti dua gasut uppat a pulo nga estadio ti kaadayona. 10 Ita idi pimmanawda manipud sadiay iti siam nga estadio iti panagdaliasatda nga agturong ken Timoteo, saan a nababbaba ngem lima ribu a lallaki a magmagna ken lima gasut a kumakabalio kadagiti Arabo. 11 Iti kasta adda nakaro unay a dangadang; ngem ti dasig ni Judas babaen ti tulong ti Dios nagun-odna ti balligi; isu a dagiti Nomades ti Arabia, idi naparmekda, nagpakaasida ken Judas iti talna, nga inkarida agpadpada nga ikkanda kenkuana dagiti baka, ken paragsakda kenkuana iti sabali. 12 Idin ni Judas, nga impagarupna a pudno a makagunggonada iti adu a banag, inikkanna ida iti talna: iti dayta nagkidemda, ket iti kasta pimmanawda kadagiti toldada. 13 Napan met nangaramid iti rangtay nga agturong iti maysa a natibker a siudad, a naaladan kadagiti pader, ken pagnanaedan dagiti tattao iti nadumaduma a pagilian; ket Caspis ti naganna. 14 Ngem dagiti adda iti uneg dayta nagtalekda iti pigsa dagiti pader ken panangipaay iti taraon, isu a naulpit ti kababalinda kadagiti adda ken Judas, a manglais ken mangtabbaaw, ken mangisasao kadagiti sasao a saan a maisao. 15 Gapuna ni Judas agraman ti bunggoyna, nga immawag iti naindaklan nga Apo ti lubong, nga awanan kadagiti kalakian a kalakian a karnero wenno makina ti gubat a nangrebba iti Jerico idi tiempo ni Josue, narungsot ti panangrautda kadagiti pader. 16 Ket innalada ti siudad babaen ti pagayatan ti Dios, ket inaramidda dagiti di mailadawan a panagparti, iti kasta ti maysa a dan-aw a dua nga estadio ti kalawana iti asideg a kabangibangna, a napno a napno, ket nakita nga agtartaray iti dara.
17 Kalpasanna, pimmanawda sadiay iti pito gasut ket limapulo nga estadio, ket dimtengda idiay Characa kadagiti Judio a maawagan iti Tubieni. 18 Ngem no maipapan ken Timoteo, saanda a nasarakan kadagiti disso: ta sakbay a nangibaon iti aniaman a banag, pimmanaw manipud sadiay, a nangibati iti napigsa unay a garison iti maysa a lugar. 19 Nupay kasta, rimmuar da Dositeo ken Sosipater, a kapitan ni Macabeo, ket pinatayda dagidiay imbati ni Timoteo iti sarikedked, a nasurok a sangapulo ribu a lallaki. 20 Ket ni Macabeo inturongna ti buyotna babaen kadagiti bunggoy, ket insallukoyna ida kadagiti bunggoy, ket nakiranget ken ni Timoteo, nga addaan iti agarup sangagasut duapulo a ribu a lallaki a magmagna, ken dua ribu ket lima gasut a kumakabalio. 21 Ita idi naammuan ni Timoteo ti yaay ni Judas, imbaonna dagiti babbai ken ubbing ken dagiti dadduma pay a bagahe iti maysa a sarikedked a maawagan Carnion: ta narigat a lakuben ti ili, ken saan a nalaka a madanon, gapu iti kinailet dagiti amin a disso . 22 Ngem idi a ni Judas ti immuna a bunggoyna dimteng iti imatang, dagiti kabusor, gapu ta nasaplitda iti buteng ken buteng gapu iti panagparang ti makakita iti amin a banag, nagtalawda amin, ti maysa ket agtartaray iti daytoy a dalan, ti sabali iti dayta a dalan, iti kasta masansan a masaktanda dagiti bukodda a tattao, ken nasugatan babaen kadagiti murdong ti bukodda a kampilan. 23 Napasnek met ni Judas a nangkamat kadakuada, a pinapatayna dagidiay nadangkes a napanglaw, a pinatayna ti agarup tallopulo a ribu a lallaki. 24 Kasta met ni Timoteo met laeng ket natnag kadagiti ima da Dositeo ken Sosipater, nga impakaasina buyogen ti adu a kinasikap a palubosanda a buyogen ti biagna, agsipud ta adu ti nagannak dagiti Judio ken kakabsat ti dadduma kadakuada, a no ikabilda kenkuana agingga ken patay, saan koma a maibilang. 25 Isu nga idi impanamnamana kadakuada babaen ti adu a sasao nga isublina ida nga awan ti pannakadangran, maibatay iti katulagan, pinalubosanda isuna a mapan maipaay iti pannakaisalakan dagiti kakabsatda. 26 Kalpasanna, nagmartsa ni Macabeo idiay Carnion, ken iti templo ni Atargatis, ket sadiay pinapatayna ti duapulo ket ribu a tattao. 27 Ket kalpasan a naglibas ken dinadaelna ida, inyadayo ni Judas ti buyot nga agturong iti Efron, maysa a nabileg a siudad, a nagnaedan ni Lisias, ken ti adu a bunggoy dagiti nadumaduma a nasion, ket dagiti nabileg nga agtutubo a lallaki sinalimetmetanda dagiti pader, ket insalaknibda ida a sipipinget: iti dayta kasta met ti dakkel a probision dagiti makina ken dart. 28 Ngem idi immawag ni Judas ken ti bunggoyna iti Mannakabalin-amin a Dios, a buyogen ti pannakabalinna a mangburak iti pigsa dagiti kabusorna, nangabakda iti siudad, ket pinapatayda ti duapulo ket lima a ribu kadagiti adda iti uneg. 29 Manipud sadiay pimmanawda idiay Escitapolis, nga adda iti innem a gasut nga estadio manipud Jerusalem. 30 Ngem idi pinaneknekan dagiti Judio nga agnanaed sadiay a siaayat ti pannakilangen dagiti taga-Scitopolita kadakuada, ket nagpakaasida kadakuada a siaasi idi tiempo ti rigatda; 31 Nagyamanda kadakuada, a tinarigagayanda a makigayyemda pay laeng kadakuada: ket iti kasta dimtengda idiay Jerusalem, nga umas-asideg ti piesta dagiti lawas. 32 Kalpasan ti piesta, a naawagan Pentecostes, rimmuarda a bumusor ken ni Gorgias a gobernador ti Idumea.
33 Rimmuar a kaduana ti tallo ribu a lallaki a magmagna ken uppat a gasut a kumakabalio. 34 Ket napasamak nga iti panaglalabanda a sangsangkamaysa napapatay ti sumagmamano a Judio. 35 Iti dayta a tiempo ni Dositeo, maysa kadagiti bunggoy ni Bacenor, a nakasakay iti kabalio, ken napigsa a tao, adda pay laeng ken ni Gorgias, ket iniggamanna ti amerikanana inguyodna babaen ti puersa; ket idi kayatna koma nga alaen a sibibiag dayta nailunod a tao, maysa a kumakabalio ti Thracia nga umay kenkuana ti nangsaplit iti abagana, isu a nagtalaw ni Gorgias ken ni Marisa. 36 Ita idi nabayagen a nakigubat dagiti kadua ni Gorgias ken nabannogda, immawag ni Judas iti Apo, tapno ipakitana ti bagina nga isu ti katulongan ken mangidadaulo iti gubat. 37 Ket iti dayta rinugianna iti bukodna a pagsasao, ket nagkanta kadagiti salmo iti napigsa a timek, ket nagdardaras a di napupuotan kadagiti tattao ni Gorgias, pinatarayna ida. 38 Iti kasta, inummong ni Judas ti buyotna, ket immay iti siudad ti Odolam, Ket idi dimteng ti maikapito nga aldaw, nadalusda ti bagbagida, kas iti kaugalian, ket rinemmengda ti Aldaw a Panaginana iti isu met laeng a lugar. 39 Ket iti simmaganad nga aldaw, kas iti pannakausar, immay ni Judas ken ti bunggoyna tapno alaenda dagiti bangkay dagidiay napapatay, ken itabonda ida a kaduada dagiti kabagianda kadagiti tanem dagiti ammada. 40 Ita iti sirok ti kawes ti tunggal maysa a napapatay, nasarakanda dagiti bambanag a naisagana kadagiti didiosen dagiti Jamnita, a maiparit kadagiti Judio babaen ti Linteg. Kalpasanna, nakita ti tunggal maysa a daytoy ti makagapu a napapatayda. 41 Idaydayaw dagiti amin a tattao ti Apo, ti nalinteg nga Ukom, a nanglukat kadagiti banag a nailemmeng. 42 Intedda ti bagbagida nga agkararag, ket nagpakaasida kenkuana tapno ti basol a naaramid ket naan-anay a maikkat iti pakalaglagipan. Malaksid iti dayta, indagadag daydi natanok a Judas dagiti tattao a salaknibanda ti bagbagida manipud iti basol, ta nakitada iti imatangda dagiti banag a napasamak para kadagiti basol dagidiay napapatay. 43 Ket idi nangaramid iti panagtitipon iti intero a bunggoy agingga iti gatad ti dua ribu a drakma a pirak, impatulodna dayta idiay Jerusalem tapno mangidaton iti daton gapu iti basol, nga inaramidna dayta a nasayaat unay ken sipupudno, ta sipapanunot iti panagungar. 44 Ta no saanna koma a ninamnama a nagungar koma dagiti napapatay, sobra ken awan mamaayna ti panagkararag maipaay kadagiti natay. 45 Ket kasta met iti pannakabigbigna nga adda dakkel a pabor a naidulin para kadagidiay natay a nadiosan, nasantoan ken nasayaat a kapanunotan dayta. Iti kasta inaramidna ti pannakikappia para kadagiti natay, tapno maisalakanda iti basol. KAPITULO 13 1 Iti maikasangagasut uppat a pulo ket siam a tawen, naibaga ken Judas nga umay ni Antioco Eupator nga addaan iti dakkel a pannakabalin idiay Judea. 2 Ket kaduana ni Lisias a manangsalaknibna, ken agturay kadagiti ar-aramidna, nga addaan iti asinoman kadakuada iti Griego a pannakabalin a magmagna, sangagasut sangapulo a ribu, ken kumakabalio lima ribu ket tallo gasut, ken elepante duapulo ket duapulo, ken tallo gasut a karuahe nga armado dagiti kawit. 3 Nakitimpuyog met ni Menelaus kadakuada, ket buyogen ti dakkel a panangallilaw pinaregtana ni Antioco, saan a gapu iti
pannakasalaknib ti pagilian, no di ket gapu ta impagarupna a napagbalin a gobernador. 4 Ngem ti Ari dagiti ari intignayna ti panunot ni Antioco maibusor iti daytoy nadangkes a nakalkaldaang, ket impakaammo ni Lisias iti ari a daytoy a tao ti makagapu iti amin a kinaranggas, isu nga imbilin ti ari nga iyegna isuna idiay Berea, ken patayen, kas iti wagas ket adda iti dayta a lugar. 5 Ita adda iti dayta a lugar ti maysa a torre a limapulo a kasiko ti kangatona, a napno iti dapo, ket addaan iti nagtimbukel nga instrumento a nakabitin iti dapo. 6 Ket siasinoman a nasentensiaan iti sakrilehio, wenno nakaaramid iti aniaman a sabali pay a nadagsen a krimen, sadiay ti amin a tao ti nangiduron kenkuana agingga ken patay. 7 Kasta nga ipapatay ti napasamak a natay ti nadangkes a tao, nga awan uray ti pannakaitabonna iti daga; ket dayta ti nainkalintegan unay: 8 Gapu ta adu ti basolna maipapan iti altar, a nasantoan ti apuy ken dapona, inawatna ti ipapatayna iti dapo. 9 Ita immay ti ari buyogen ti barbaro ken natangsit a panunot tapno nakarkaro nga amang ti aramidenna kadagiti Judio, ngem iti naaramid idi panawen ni amana. 10 Daytoy a banbanag idi nadlaw ni Judas, imbilinna iti bunggoy nga umawag iti Apo iti rabii ken aldaw, tapno no adda man iti sabali a tiempo, tulonganna met ida ita, nga adda iti punto a mailaksid iti lintegda, manipud iti pagilianda. ken manipud iti nasantoan a templo: 11 Ket saanna nga ipalubos dagiti tattao, nga uray ita, nabangaran bassit, nga agpasakup kadagiti managtabbaaw a nasion. 12 Isu nga idi naaramidda amin daytoy a sangsangkamaysa, ket nagpakaasida iti naasi nga Apo buyogen ti panagsangit ken panagayunar, ken nakaiddada a patad iti daga iti tallo nga aldaw, ni Judas, idi indagadagna ida, imbilinna a sisasaganada. 13 Ket ni Judas, gapu ta naisina kadagiti panglakayen, inkeddengna, sakbay a sumrek ti buyot ti ari idiay Judea, ket alaenda ti siudad, a rummuar ken mangsubok iti banag iti pannakidangadang babaen ti tulong ti Apo. 14 Isu nga idi intalekna amin iti Namarsua ti lubong, ken indagadagna dagiti soldadona a makirangetda a silalalaki, agingga ken patay, para kadagiti linteg, ti templo, ti siudad, ti pagilian, ken ti komunidad, nagkampo iti asideg ni Modin: 15 Ket idi intedna ti sao a bantay cadagiti adda idi kencuana, Ti balligi ket nagtaud iti Dios; agraman dagiti maingel ken napili nga agtutubo a lallaki simrek iti tolda ti ari iti rabii, ket pinapatayna iti kampo ti agarup uppat a ribu a lallaki, ken ti kangrunaan kadagiti elepante, agraman amin nga adda kenkuana. 16 Ket kamaudiananna pinunnoda ti kampo iti buteng ken riribuk, ket pimmanawda buyogen ti naimbag a balligi. 17 Naaramid daytoy iti panagraniag ti aldaw, agsipud ta ti pannalaknib ti Apo ti nakatulong kenkuana. 18 Ita, idi naramanan ti ari ti kinalalaki dagiti Judio, napanna innala dagiti pagkamangan babaen iti pagalagadan. 19 Ket nagmartsa nga agturong idiay Betsura, a sarikedked dagiti Judio: ngem isu naglibas, napaay, ken napukawna kadagiti tattaona. 20 Ta impakaammo ni Judas kadagiti adda iti dayta dagiti bambanag a kasapulan. 21 Ngem ni Rodoco, nga adda iti buyot dagiti Judio, impalgakna dagiti palimed kadagiti kabusor; ngarud isu ket nabirokan, ket idi naaladan isuna, inkabilda isuna iti pagbaludan. 22 Ti ari nakilanglangen kadakuada idiay Betsum iti maikadua a gundaway, intedna ti imana, innalana ti imada, pimmanaw, nakiranget ken Judas, naparmek;
23 Nangngegna a ni Felipe, a nabati kadagiti ar-aramid idiay Antioquia, ket nakalkaldaang, naburibor, nagpakaasi kadagiti Judio, nagpasakup, ken nagsapata iti amin nga agpapada a kasasaad, immanamong kadakuada, ken nangidaton iti daton, pinadayawanna ti templo, ken naasi ti pannakilangenna ti lugar, . 24 Ket inawatna a naimbag ni Macabeo, pinagbalinna isuna a kangrunaan a gobernador manipud Tolemais agingga kadagiti taga Gerreniano; 25 Immayda idiay Tolemais: nagladingit dagiti tattao sadiay gapu kadagiti katulagan; ta nagbagyoda, agsipud ta pagbalinenda nga awan serserbi dagiti katulaganda. 26 Simmang-at ni Lisias iti tugaw ti panangukom, nagsao agingga a mabalin a mangidepensa iti kaso, naallukoy, pinatalna, pinagbalinna ida a nasayaat ti pannakaapektarna, nagsubli idiay Antioquia. Kasta ti panagturongna a nangsagid iti yaay ken ipapanaw ti ari. KAPITULO 14 1 Kalpasan ti tallo a tawen, naipakaammo ken Judas, a ni Demetrio nga anak ni Seleuco, simrek iti igid ti pagkamangan ti Tripolis nga addaan iti dakkel a pannakabalin ken buyot ti baybay. 2 Innalana ti pagilian, ket pinapatayna ni Antioco, ken ni Lisias a manangsalaknib kenkuana. 3 Ita maysa nga Alcimo, a dati a nangato a padi, ket sipapakinakem a nangtulat iti bagina idi panawen ti pannakilangenda kadagiti Gentil, idi makitana a saanna a pulos makaisalakan iti bagina, wenno makastrek pay iti nasantoan nga altar. 4 Immay ken ari Demetrio idi maikasangagasut ket maysa ket limapulo a tawen, a nangidatag kencuana iti korona a balitok, ken maysa a palma, ken kasta met dagiti sanga a naaramat a napasnek iti templo: ket iti kasta nga aldaw nagulimek. 5 Nupay kasta, idi nagun-odna ti gundaway a mangpadur-as iti minamaag a gannuatna, ket inayabanna ni Demetrio, ket dinamagna no kasano ti panagtakder dagiti Judio, ken no ania ti panggepda, insungbatna. 6 Dagidiay Judio nga inawagannat’ Assideano, a ti kapitanda ket ni Judas Macabeo, ti mangtaraon iti gubat ken nagrebelde, ket saandanto nga ipalubos a sitatalna dagiti dadduma. 7 Gapuna, siak, gapu ta naikkat ti dayaw dagiti kapuonanko, kayatko a sawen ti nangato a saserdote, immayak ita ditoy. 8 Umuna, pudno a gapu iti di agpammarang a panangaywanko kadagiti bambanag maipapan iti ari; ket maikadua, uray pay gapu iti dayta panggepko ti pagimbagan dagiti bukodko a kailian: ta amin a nasiontayo ket adda iti saan a bassit a kinapanglaw babaen ti di nabalakadan a pannakilangen kadakuada a nadakamat. 9 Ngarud, O ari, gapu ta ammom amin dagitoy a banag, agannadka para iti pagilian, ken ti nasiontayo, a mapilpilit iti amin a bangir, a maibatay iti panangngaasi a sidadaan nga ipakitam kadagiti amin. 10 Ta bayat nga agbiag ni Judas, saan a posible a naulimek ti kasasaad. 11 Saan pay a naisao daytoy maipapan kenkuana, ngem dagiti dadduma a gagayyem ti ari, gapu ta siuulpitda a maibusor ken Judas, ad-adda nga insensoda ni Demetrio. 12 Dagus nga inayabanna ni Nicanor, a dati nga apo kadagiti elepante, ket pinagbalinna a gobernador iti Judea, imbaonna. 13 Binilinna a patayen ni Judas, ken iwarasna dagiti kakaduana, ken pagbalinenna ni Alcimo a kangatoan a padi iti dakkel a templo. 14 Idin dagiti nasion, a nagtalaw manipud Judea manipud Judas, immayda idiay Nicanor babaen kadagiti arban, nga
impagarupda a ti pagdaksan ken didigra dagiti Judio ti pagimbaganda. 15 Ita idi nangngeg dagiti Judio ti yaay ni Nicanor, ken dagiti nasion a bumusor kadakuada, imbellengda ti daga iti rabaw dagiti uloda, ket nagpakaasida iti daydiay nangpabileg kadagiti tattaona iti agnanayon, ken kanayon a tumultulong iti bingayna babaen ti panangiparangarang iti kaaddana . 16 Gapuna iti bilin ti kapitan immadayoda a dagus manipud sadiay, ket immasidegda kadakuada idiay ili ti Dessau. 17 Ita ni Simon, a kabsat ni Judas, nakigubat ken Nicanor, ngem medio nariribuk gapu iti kellaat a panagulimek dagiti kabusorna. 18 Nupay kasta, idi nangngeg ni Nicanor ti kinalalaki dagiti nakikadua ken Judas, ken ti kinatured a nasken a makidangadangda maipaay iti pagilianda, dina maitured a pinadas ti banag babaen ti kampilan. 19 Gapuna imbaonna da Posidonio, ken Teodoto, ken Matatias, tapno makikappia. 20 Iti kasta, idi nabayagen ti panangbalakadda iti dayta, ket ti kapitan inyam-ammona ti bunggoy, ket agparang a maymaysa ti panunotda amin, immanamongda kadagiti katulagan. 21 Intudingda ti aldaw a panagtataripnongda nga agmaymaysa: ket idi dimteng ti aldaw, ket naisaad dagiti tugaw para iti asinoman kadakuada. 22 Inkabil ni Ludas dagiti armado a lallaki a nakasagana kadagiti kombeniente a lugar, di la ket ta kellaat nga aramiden dagiti kabusor ti sumagmamano a panangliput: isu a nangaramidda iti natalna a komperensia. 23 Ita, nagnaed ni Nicanor idiay Jerusalem, ket saan a nangdangran, no di ket pinapanawna dagiti tattao nga immay nga agtataripnong kenkuana. 24 Ket saanna a kayat nga ipalubos ni Judas iti imatangna: ta ay-ayatenna ti tao manipud iti pusona 25 Inkararagna met a mangasawa iti asawa ken agpasngay: isu a nangasawa, naulimek, ket nakipaset iti daytoy a biag. 26 Ngem ni Alcimo, idi nadlawna ti ayat nga adda iti nagbaetanda, ken inusigna dagiti tulag a naaramid, immay ken Demetrio, ket imbagana kenkuana a saan a nasayaat ti pannakaapektar ni Nicanor iti estado; ta inordenanna ni Judas, maysa a traidor iti pagarianna, nga agbalin a kasuno ti ari. 27 Kalpasanna, nakapungtot ti ari, ken narurod babaen kadagiti pammabasol ti nadangkes unay a tao, nagsurat ken Nicanor, a mangipasimudaag a saan unay a naay-ayo kadagiti katulagan, ken imbilinna kenkuana nga ibaonna ni Macabeo a balud a sidadarasudos idiay Antioquia. 28 Idi dimteng daytoy iti pannakadengngeg ni Nicanor, napalalo ti pannakarirona iti bagina, ket impagarupna a sipipinget a pagbalinenna nga awan serserbina dagiti artikulo a napagnunumuan, nga awan ti basol ti tao. 29 Ngem gapu ta awan ti pannakilangen iti ari, siputanna ti panawenna a mangibanag iti daytoy a banag babaen ti pagalagadan. 30 Nupay kasta, idi nakita ni Macabeo a nangrugi nga agchurlish ni Nicanor kenkuana, ken ad-adda a naulpit nga impakaasina ngem iti nakairuamanna, gapu ta nabigbigna a saan a nasayaat ti naggapuan ti kasta a nasam-it a kababalin, inummongna ti saan a sumagmamano kadagiti tattaona, ket inikkatna ti bagina manipud ken ni Nicanor. 31 Ngem ti sabali, gapu ta ammona a nakadkadlaw a nalapdan gapu iti pagalagadan ni Judas, simrek iti naindaklan ken nasantuan a templo, ket binilinna dagiti papadi, a mangidatdaton kadagiti gagangay a datonda, nga isalakanda kenkuana ti lalaki. 32 Ket idi insapatada a dida maibaga no sadino ti ayan ti lalaki a sapsapulenna,
33 Inyunnatna ti makannawan nga imana nga agturong iti templo, ket nagsapata iti kastoy a wagas: No saannak nga isalakan ni Judas kas balud, ikabilko daytoy a templo ti Dios uray iti daga, ket rebbaekto ti altar. ket mangbangon iti naisangsangayan a templo ken ni Bacchus. 34 Kalpasan dagitoy a sasao pimmanaw. Kalpasanna, intag-ay dagiti papadi dagiti imada nga agturong idiay langit, ket nagpakaasida iti kanayon a manangsalaknib iti nasionda, a kinunada iti kastoy a wagas; 35 Sika, O Apo ti amin a banag, nga awan ti kasapulanna, naragsakanka a ti templo ti pagnanaedam ket adda koma kadakami. 36 Ngarud ita, O nasantuan nga Apo ti amin a kinasanto, pagtalinaedem daytoy a balay a saan a natulawan, a nadalusan itay nabiit, ket pasardengem ti tunggal nakillo a ngiwat. 37 Ita adda naidarum ken Nicanor a maysa a Razis, maysa kadagiti panglakayen ti Jerusalem, maysa a managayat kadagiti kailianna, ken maysa a tao a nasayaat unay ti panagsasaona, a gapu iti kinamanangngaasina naawagan iti ama dagiti Judio. 38 Ta iti immuna a panawen, idi saanda a nakilaok kadagiti Gentil, isu ket naakusaran iti Judaismo, ket situtured nga inpeggadna ti bagina ken ti biagna buyogen ti amin a kinapinget gapu iti relihion dagiti Judio. 39 Gapuna, ni Nicanor, a kayatna nga ipakaammo ti gura nga inyakarna kadagiti Judio, nangibaon iti nasurok a lima gasut a mannakigubat a mangala kenkuana. 40 Ta napanunotna babaen ti panangala kenkuana a mangdangran kadagiti Judio. 41 Ita idi kayat koma ti bunggoy nga alaen ti torre, ket naranggas a sinerrekda ti makinruar a ruangan, ket imbilinna a maiyeg ti apuy a mangpuor iti dayta, idi sisasagana a maala iti amin a bangir, natnag iti kampilanna; 42 Pinilina ti matay a lalaki, ngem ti umay kadagiti ima dagiti nadangkes, ti pannakaabuso iti sabali ngem iti natan-ok a pannakayanakna. 43 Ngem gapu iti kinadarasudos ti pannakasaplitna, nagdardaras met ti bunggoy iti uneg dagiti ruangan, situtured a nagtaray a simmang-at iti pader, ket intapuakna ti bagina a silalalaki iti tengnga dagiti kapuskol kadakuada. 44 Ngem sidadarasda a nagsubli, ket naaddaan iti espasyo, natinnag isuna iti tengnga ti awan tao a disso. 45 Nupay kasta, bayat nga adda pay laeng anges iti unegna, a narungsot iti pungtot, timmakder; ket nupay nagdisso ti darana a kasla tedted ti danum, ken nakaro dagiti sugatna, kaskasdi a nagtaray iti tengnga ti bunggoy; ken agtaktakder iti narangkis a bato, . 46 Idi a ti darana naan-anay itan, inuksobna dagiti bagisna, ket innalana ida iti dua nga imana, impalladawna ida iti bunggoy, ket inawaganna iti Apo ti biag ken espiritu tapno isublina manen kenkuana dagidiay, iti kasta natay. KAPITULO 15 1 Ngem idi nadamag ni Nicanor nga adda ni Judas ken ti bunggoyna kadagiti natibker a disso iti aglawlaw ti Samaria, inkeddengna nga awan ti aniaman a peggad a mangraut kadakuada iti aldaw a panaginana. 2 Nupay kasta, kinuna dagiti Judio a napilitan a kumuyog kenkuana, O saanyo a dadaelen ti kasta unay a naulpit ken kinabarbaro, no di ket dayawenyo dayta nga aldaw, a daydiay makakita iti amin a banag, pinadayawanna a buyogen ti kinasanto ngem iti amin a dadduma nga aldaw. 3 Kalpasanna, kiniddaw ti saan unay a napanglaw a napanglaw, no adda Mannakabalin idiay langit, a nangibilin a salimetmetan ti aldaw a panaginana.
4 Ket idi kinunada, “Adda idiay langit ti sibibiag nga Apo ken mannakabalin, a nangibilin iti maikapito nga aldaw a masalimetmetan. 5 Kalpasanna, kinuna ti sabali, Ket nabilegak met ditoy daga, ket ibilinko nga alaen dagiti armas ken aramiden ti trabaho ti ari. Kaskasdi nagun-odna a saan a maaramid ti dakes a pagayatanna. 6 Gapuna, inkeddeng ni Nicanor gapu iti nalabes a kinatangsit ken kinatangsitna a mangipasdek iti publiko a monumento ti panagballigina ken Judas ken kadagiti kaduana. 7 Ngem ni Macabeo naaddaan iti sigurado a panagtalek a tulongan ti Apo. 8 Gapuna indagadagna dagiti taona a saanda nga agbuteng iti yaay dagiti pagano a maibusor kadakuada, no di ket laglagipenda ti tulong nga idi un-unana a panawen inawatda manipud langit, ket ita namnamaenda ti balligi ken tulong, a rumbeng nga umay kadakuada manipud iti Mannakabalinamin. 9 Ket iti kasta a liwliwaenna ida manipud iti Linteg ken kadagiti mammadto, ken iti panangpampanunotna kadakuada kadagiti gubat a nangabakda idi, ad-adda a pinaragsakna ida. 10 Ket idi nagutugotna ti panunotda, intedna kadakuada ti pammabasolda, nga impakitana kadakuada ti kinaulbod dagiti nasion, ken ti pannakasalungasing dagiti sapata. 11 Iti casta inarmasna ti tunggal maysa cadacuada, saan unay iti panangidepensa cadagiti kalasag ken pika, no di ket iti komportable ken naimbag a sasao: ket malaksid iti dayta, imbagana cadacuada ti maysa a tagtagainep a maikari a patien, a casla pudno a casta ti napasamak saan a bassit a pagrag-oen ida. 12 Ket daytoy ti sirmatana: Dayta ni Onias, a dati a nangato a padi, maysa a naimbag ken naimbag a tao, nadayaw iti panagsasarita, naalumamay ti kasasaadna, nasayaat met ti panagsaona, ken nag-ehersisio manipud iti maysa nga ubing iti amin a punto ti kinaimbag, nga intag-ayna dagiti imana inkararagna ti intero a bagi dagiti Judio. 13 Naaramid daytoy, kasta met a nagparang ti maysa a tao nga uban ti buokna, ken nadayag unay, a nakaskasdaaw ken natanok ti kinatan-okna. 14 Simmungbat ngarud ni Onias, a kunkunana, Daytoy ket managayat kadagiti kakabsat, nga agkarkararag iti adu para kadagiti tattao ken iti nasantoan a siudad, a kas ken ni Jeremias a mammadto ti Dios. 15 Iti kasta, inyunnat ni Jeremias ti makannawan nga imana intedna ken Judas ti maysa a kampilan a balitok, ket iti panangtedna iti daytoy sinaona daytoy. 16 Alaem daytoy nasantoan a kampilan, sagut manipud iti Dios, a pangsugatmo kadagiti kabusor. 17 Iti kasta, gapu ta naliwliwada unay kadagiti sasao ni Judas, a nasayaat unay, ken makabael a mangguyugoy kadakuada iti kinatured, ken mangparegta iti puso dagiti agtutubo, inkeddengda a saan nga agkampo, no di ket situtured a mangikabil kadakuada, ken nalalaki a mangsubok iti banag babaen ti panagsusupiat, gapu ta agpegpeggad ti siudad ken ti santuario ken ti templo. 18 Ta ti panangaywanda kadagiti assawada, ken dagiti annakda, dagiti kakabsatda, ken dagiti tattao, ket uray la a maibilang kadakuada: ngem ti kadakkelan ken kangrunaan a pagbutngan ket maipaay iti nasantoan a templo. 19 Kasta met dagiti adda iti siudad saanda a naannad, gapu ta nariribukda gapu iti panagdadangadang iti sabali a pagilian. 20 Ket ita, idi a kas iti panagkita ti amin no ania ti rumbeng a pannubok, ket umasidegdan dagiti kabusor, ket naurnos ti buyot, ken naisagana dagiti animal, ken naisaad dagiti kumakabalio iti payak, .
21 Idi nakita ni Macabeo ti yaay ti bunggoy, ken dagiti nadumaduma a panagsagana ti kabal, ken ti kinarungsot dagiti animal, inyunnatna dagiti imana nga agturong iti langit, ket inawaganna ti Apo nga agar-aramid kadagiti datdatlag, nga ammona a ti balligi ket saan nga umay babaen kadagiti armas, no di ket uray kas iti kasla nasayaat kenkuana, itedna kadagiti maikari. 22 Ngarud iti kararagna kinunana kalpasan daytoy a wagas; O Apo, imbaonmo ti anghelmo idi panawen ni Ezekias nga ari ti Judea, ket pinapataymo iti buyot ni Senaquerib ti sangagasut uppat a pulo ket lima a ribu. 23 Ngarud ita met, O Apo ti langit, mangibaonka iti naimbag nga anghel nga umun-una kadatayo gapu iti panagbuteng ken panagbuteng kadakuada; 24 Ket babaen ti bileg ti takiagmo madungpar koma dagidiay mabutbuteng, nga umay maibusor kadagiti nasantoan nga ilim tapno agtabbaaw. Ket kasta ti nagtungpalanna. 25 Idin ni Nicanor ken dagiti kaduana immayda nga addaan kadagiti trumpeta ken kanta. 26 Ngem ni Judas ken ti bunggoyna sinabatda dagiti kabusor babaen ti panagdawat ken panagkararag. 27 Iti casta iti pannakidangadangda babaen kadagiti im-imada, ken panagkararagda iti Dios babaen ti pusoda, pinapatayda ti saan a nakurkurang ngem tallopulo ket lima a ribu a lallaki: ta gapu iti panagparang ti Dios nagrag-oda unay. 28 Ita idi nalpas ti gubat, nagsublida manen a siraragsak, naammuanda a natay ni Nicanor a nakaidda. 29 Kalpasanna, nagpukkawda ken naariwawa, nga indaydayawda ti Mannakabalin-amin iti bukodda a pagsasao. 30 Ket ni Judas, a kanayon a kangrunaan a manangidepensa kadagiti umili agpadpada iti bagi ken panunot, ken intultuloyna ti panagayatna kadagiti kailianna iti intero a panagbiagna, imbilinna a pusoten ti ulo ni Nicanor, ken ti imana babaen ti abagana, ket iyegna ida idiay Jerusalem . 31 Idi adda sadiay, ket inayabanna ida iti nasionna, ken insaadna dagiti papadi iti sanguanan ti altar, pinaayabanna dagiti kameng ti torre. 32 Ket impakitana kadakuada ti nakababain nga ulo ni Nicanor, ken ti ima daydi managtabbaaw, a buyogen ti natangsit a panagpasindayag inyunnatna maibusor iti nasantoan a templo ti Mannakabalin-amin. 33 Ket idi naputedna ti dila daydi di nadiosan a ni Nicanor, imbilinna nga itedda a saggaysa kadagiti tumatayab, ket ibitinda ti gunggona ti kinamauyongna iti sangoanan ti templo. 34 Iti kasta, tunggal maysa indaydayawna nga agturong iti langit ti nadayag nga Apo, a kunkunana, Bendito koma daydiay nangtaginayon iti bukodna a lugar a di natulawan. 35 Inbitinna met ti ulo ni Nicanor iti torre, maysa a nabatad ken nabatad a pagilasinan iti amin a tulong ti Apo. 36 Ket inordenanda amin nga addaan iti maymaysa a bilin iti aniaman a pamay-an a bay-an a lumabas dayta nga aldaw nga awan ti kinaraem, no di ket rambakan ti maikasangapulo ket tallo nga aldaw ti maikasangapulo ket dua a bulan, nga iti pagsasao ti Siria ket maawagan Adar, iti aldaw sakbay ti kaaldawan ni Mardokeo. 37 Kastoy ti napasamak ken Nicanor: ket manipud iti dayta a tiempo naaddaan dagiti Hebreo iti siudad iti pannakabalinda. Ket ditoy ti pagpatinggaak. 38 Ket no nasayaat ti inaramidko, ken kas maitutop iti estoria, isu dayta ti tinarigagayak: ngem no narapis ken naulpit, isu dayta ti mabalinko a maragpat. 39 Ta kas iti makadangran ti uminum iti arak wenno danum nga agmaymaysa; ket kas iti arak a nalaokan iti danum ket makaay-ayo, ken mangparagsak iti raman: kasta met ti panagsao a napino ti pannakabalkotna paragsakenna dagiti
lapayag dagidiay agbasbasa iti estoria. Ket adtoyto ti panungpalan.