Ịlụ Di na Nwunye n'Akwụkwọ Nsọ Lamek wee lụọ nwunye abụọ nye ya: aha otu bụ Ada, aha nke ọzọ bụ Zila. Jenesis 4:19 Ọ bụrụ na ọ lụọ nwunye ọzọ; nri ya, uwe ya, na ọrụ alụmdi na nwunye ya, ọ gaghị ewepụrụ ya. Ọ bụrụkwa na o meghị ya ihe atọ ndị a, ọ ga-apụ n'efu na-enweghị ego. Ọpụpụ 21:10-11 Ọ bụrụ na nwoke nwere nwunye abụọ, otu onye a hụrụ n'anya, nke ọzọ a kpọrọ asị, ha amụọkwara ya ụmụ, ma onye a hụrụ n'anya ma onye a kpọrọ asị; ọ bụrụkwa na ọ bụ nwa nwoke mbụ bụ nke ya onye a kpọrọ asị: Mgbe ahụ, mgbe ọ na-eme ka ụmụ ya ndị ikom keta ihe o nwere, ọ gaghị eme nwa nke onye ọ hụrụ n'anya bụ tupu nwa nke onye a kpọrọ asị, nke bụ n'ezie nwa mbụ: Ma ọ ga-amata nwa nke onye a kpọrọ asị dị ka ọkpara, site n'inye ya òkè abụọ nke ihe niile o nwere: n'ihi na ọ bụ mmalite ike ya; ikike nke onye ọkpara bụ nke ya. Deuteronomi 21:15-17 Ọ bụrụ na ụmụnne nwoke ebikọọ ọnụ, otu n'ime ha anwụọ, ma ọ mụtaghị nwa, nwunye onye nwụrụ anwụ agaghị alụ onye mba ọzọ n'èzí: nwanne di ya ga-abịakwute ya, kpọrọ ya ka ọ bụrụ nwunye ya, ma rụọ ọrụ nwanne di ya n'ebe ọ nọ. Ọ ga-erukwa na nwa mbụ ọ ga-amụ ga-anọchi aha nwanne ya nwoke nwụrụ anwụ, ka aha ya ghara ịpụ n'Izrel. Ọ bụrụ na nwoke ahụ achọghị ịkpọrọ nwunye nwanne ya nwoke, nwunye nwanne ya nwoke ga-agakwuru ndị okenye, sị, Nwanne di m jụrụ ịkpọlite aha nwanne ya nwoke n'Izrel, ọ gaghị arụ ọrụ nwanne di m. Ndị okenye obodo ya ga-akpọ ya, gwa ya okwu: ọ bụrụkwa na o guzo n'okwu ahụ, sị, 'Achọghị m ịkpọrọ ya.' Nwunye nwanne ya nwoke ga-abịakwute ya n'ihu ndị okenye, tọpụ akpụkpọ ụkwụ ya n'ụkwụ ya, gbụpụkwa ya ọnụ mmiri n'ihu, zaa, sị, Otú a ka a ga-eme nwoke ahụ nke na-agaghị ewuli ụlọ nwanne ya nwoke. A gaakpọkwa aha ya n'Izrel, Ụlọ nke onye a tọpụrụ akpụkpọ ụkwụ ya. Deuteronomi 25:5-10 N'ụbọchị ahụ, ụmụ nwanyị asaa ga-ejide otu nwoke, sị, 'Anyị ga-eri nri nke anyị, yikwasịkwa uwe nke anyị: naanị ka a kpọọ anyị aha gị, ka anyị wepụ nkọcha anyị.' Aịsaịa 4:1
1
Ịlụ Di na Nwunye n'Akwụkwọ Nsọ
Ebreham Abram na Nehọ lụrụ nwunye ha: aha nwunye Abram bụ Seraị, aha nwunye Nehọ bụ Milka, ada Haran, nna Milka, na nna Iska. Jenesis 11:29 Ma Seraị nwunye Abram amụghị nwa ya: o nwekwara otu nwaanyị na-ejere ya ozi, onye Ijipt, aha ya bụ Hega. Seraị wee sị Abram, “Lee, Jehova egbochiwo m ịmụ nwa. Biko, gaakwuru onye na-ejere m ozi; o nwere ike ịbụ na m ga-amụta ụmụ site na ya.” Abram wee gee ntị n'olu Seraị. Nwunye Seraị, bụ́ Hega, wee kpọrọ Hega, bụ́ onye Ijipt, onye na-ejere ya ozi, nye di ya bụ́ Abram ka ọ bụrụ nwunye ya. O wee banye n'ebe Hega nọ, o wee tụrụ ime: mgbe ọ hụrụ na ọ tụrụ ime, e ledakwara nwanyị naejere ya ozi anya. Jenesis 16:1-4 Mgbe ahụ, Ebreham lụrụ nwunye ọzọ, aha ya bụ Ketura. Ọ mụkwara ya Zimran, na Jokshan, na Medan, na Midian, na Ishbak, na Shua. Jokshan wee mụọ Sheba, na Dedan. Ụmụ Dedan bụ Ashurim, na Letushim, na Leummim. Ụmụ Midian bụ Efa, na Ifea, na Hanok, na Abida, na Elda. Ndị a niile bụ ụmụ Ketura. Abraham wee nye Aịzik ihe niile o nwere. Ma ụmụ ndị inyom ndị inyom Abraham nwere, Abraham nyere onyinye, wee zipụ ha n'ebe Aịzik nwa ya nwoke nọ, mgbe ọ ka dị ndụ, n'ebe ọwụwa anyanwụ, ruo n'ala ọwụwa anyanwụ. Jenesis 25:1-6
Isọ Isọ gbara afọ iri anọ mgbe ọ lụrụ Judit, nwa nwanyị Beeri, onye Het, na Basemat, nwa nwanyị Elon onye Het: nke bụ ihe mwute nye Aịzik na Rebeka. Jenesis 26:34-35 Isọ wee gakwuru Ishmael, lụọ Mahalat, ada Ishmael, nwa Abraham, nwanne nwanyị Nebayot, n'etiti ndị nwunye ya. Jenesis 28:9 Ma ndia bu osuso-ọmumu Isọ, onye bu Edom. Isọ lụrụ nwunye ya n'etiti ụmụ Kenan; Ada nwanwayi Elon onye Het, na Aholibama nwa-nwayi Ana, nwa-nwayi Zibeon onye Het; Na nwa Basemat Ishmael, nwanne nwanyị Nebajot. Jenesis 36:1-3
Jekọb Jekọb wee sị Laban: “Nye m nwunye m, n'ihi na ụbọchị m ezuola, ka m wee soro ya lụọ.” Leban wee kpọkọta ndị ikom niile bi n'ebe ahụ, wee mee oriri. O wee ruo n'anyasị na ọ kpọọrọ ada ya bụ́ Lia, kpọta ya n'ebe ọ nọ, ọ wee bịakwute ya. Leban wee nye nwa ya nwanyị bụ́ Lia Zilpah, ohu ya nwanyị, ka ọ bụrụ ohu ya nwanyị. O wee ruo n'ụtụtụ, lee, ọ bụ Lia. Ọ wee sị Laban, "Gịnị bụ ihe a i mere m? Ọ̀ bụ na mụ ejereghị gị ozi maka Rachel? Gịnị mere i ji ghọgbuo m?" Leban wee sị, “A gaghị eme otú a n'ala anyị, inye nke nta tupu nke mbụ.” Mezue izu ya, anyị ga-enyekwa gị nke a maka ọrụ ị ga-ejere m ozi afọ asaa ọzọ. Jekọb wee mee otú ahụ, o wee mezuo izu ụka ya: o wee nye ya Rechel nwa ya nwanyị ka ọ bụrụ nwunye ya. Leban wee nye Rechel nwa ya nwanyị Bilha, bụ́ ohu ya, ka ọ bụrụ ohu ya nwanyị. Ọ garakwurukwa Rechel, ọ hụkwara Rechel n'anya karịa Lia, o wee jee ozi ruo afọ asaa ọzọ. Jenesis 29:21-30 Mgbe Rechel hụrụ na ọ mụtaghị Jekọb, Rechel nwere anyaụfụ n'ebe nwanne ya nwanyị nọ, wee sị Jekọb: “Nye m ụmụ, ma ọ bụghị ya, m ga-anwụ.” Iwe were Jekọb megide Rechel, ọ wee sị, “Ànọ m n'ọnọdụ Chineke, onye gbochiri gị mkpụrụ nke afọ?” Ọ sịrị, “Lee, orùm nwaanyị Bilha, gakwuru ya, ọ ga-amụ nwa n'ikpere m, mụ onwe m ga-amụtakwa ụmụ site na ya.” O wee nye ya Bilha, bụ́ ohu ya nwanyị, ka ọ bụrụ nwunye ya: Jekọb wee soro ya. Jenesis 30:1-4 2
Ịlụ Di na Nwunye n'Akwụkwọ Nsọ
Mgbe Lia hụrụ na ọ kwụsịla ịmụ nwa, o were Zilpah, bụ́ ohu ya nwanyị, nye ya Jekọb ka ọ bụrụ nwunye ya. Jenesis 30:9
Gideon Gideon wee mụọ ụmụ iri asaa na iri site n'afọ ya: n'ihi na ọ nwere ọtụtụ nwunye. Iko ya nwanyị nke bi na Shekem mụkwara ya nwa nwoke, onye aha ya bụ Abimelek. Ndị Ikpe 8:30-31
Jaị Mgbe ọ nwụsịrị, Jaịrọs, onye Gilied, biliri wee kpee Izrel ikpe ruo afọ iri abụọ na abụọ. O wee mụọ ụmụ iri atọ ndị na-agba ịnyịnya ibu iri atọ, ha nwekwara obodo iri atọ, nke a na-akpọ Havọt-jaịr ruo taa, nke dị n'ala Gilied. Ndị Ikpe 10:3-4
Ibzan Mgbe ọ nwụsịrị, Ibzan onye Betlehem kpere Izrel ikpe. O wee mụọ ụmụ nwoke iri atọ na ụmụ nwanyị iri atọ, ndị o zipụrụ, lụtakwara ụmụ nwanyị iri atọ site n'èzí maka ụmụ ya ndị ikom. O wee kpee Izrel ikpe ruo afọ asaa. Ndị Ikpe 12:8-9
Abdon Mgbe ọ nwụsịrị, Abdọn nwa Hilel, onye Piratọn, kpere Izrel ikpe. O wee mụọ ụmụ iri anọ na ụmụ nwoke iri atọ, ndị nọ n'elu ịnyịnya ibu iri isii na iri, o wee kpee Izrel ikpe ruo afọ asatọ. Ndị Ikpe 12:13-14
Elkena Ma otù nwoke nke Ramataimzofim, nke ugwu Efraim, aha-ya bu Elkena, nwa Jeroham, nwa Elaihu, nwa Tohu, nwa Zuf, onye Efrata: O nwere nwunye abụọ: aha otu bụ Hana, aha nke ọzọ bụ Penina: Penina nwere ụmụ, mana Hana enweghị ụmụ. Nwoke a na-esi n'obodo ya na-arịgo kwa afọ ife Jehova nke ụsụụ ndị agha àjà na Shaịlo. Ụmụ Eli abụọ, bụ́ Họfnaị na Finihas, ndị nchụàjà Jehova, nọkwa n'ebe ahụ. Ma mgbe Elkena wetara àjà, o nyere Penina nwunye ya na ụmụ ya ndị ikom na ụmụ ya ndị inyom òkè. Ma o nyere Hana òkè kwesịrị ekwesị; n'ihi na ọ hụrụ Hana n'anya, ma Jehova mechiri afọ ya. Onye mmegide ya kpasukwara ya iwe nke ukwuu, ka o wee mee ka ọ tụfuo onwe ya, n'ihi na Jehova mechiri afọ ya. Ọ bụkwa otú ahụ ka ọ na-eme kwa afọ, mgbe ọ na-arịgo n'ụlọ Jehova, otú ahụ ka ọ na-akpasu ya iwe, ya mere ọ na-akwa ákwá, ọ rieghịkwa nri. Elkena, di ya, wee sị ya, Hana, gịnị mere i ji na-akwa ákwá? Gịnịkwa mere i ji ghara iri nri? Gịnịkwa mere obi ji gbawaa gị? Ọ̀ bụ na mụ onwe m adịghị mma karịa ụmụ iri? 1 Samuel 1:1-8
Sọl Aha nwunye Sọl bụ Ahinoam, ada Ahimaaz ... 1 Samuel 14:50 Sọl nwere iko nwanyị, aha ya bụ Rizpa, ada Aia… 2 Samuel 3:7
3
Ịlụ Di na Nwunye n'Akwụkwọ Nsọ
Devid Devid wee bilie, ya na ndị ikom ya, gbuo narị mmadụ abụọ n'ime ndị Filistia; Devid wee buru apịtị ha, ha wee nye eze akụkọ zuru oke, ka o wee bụrụ di eze. Sọl wee nye ya Maịkal nwa ya nwanyị ka ọ bụrụ nwunye ya. 1 Samuel 18:27 Abigail wee mee ngwa ngwa bilie, nọkwasị n'ịnyịnya ibu, ya na ụmụ agbọghọ ya ise so ya, wee soro ndị ozi Devid, wee bụrụ nwunye ya. Devid lụkwara Ahinoam onye Jezreel; ha abụọ bụkwa nwunye ya. 1 Samuel 25:42-43 A mụkwara ụmụ Devid na Hebron: ọkpara ya bụ Amnọn, nwa Ahinoam, nwa Jezreel; nwa ya nke abụọ bụ Kileab, nwa Abigail nwunye Nebal, onye Kamel; nwa nke atọ bụ Absalọm, nwa Maaka, nwa Talmai, eze Geshur; nwa nke anọ bụ Adonaịja nwa Hagit; nwa nke ise bụ Shefataịa nwa Abital; nwa nke isii bụ Itream, nwa Egla, nwunye Devid. A mụrụ ndị a nye Devid na Hebron. 2 Samuel 3:25 Devid wee mata na Jehova emewo ka ọ bụrụ eze Izrel, nakwa na o buliri alaeze ya elu n'ihi ndị ya bụ́ Izrel. Devid wee kpọọrọ ndị iko na nwunye ndị ọzọ si na Jeruselem, mgbe o si Hebron lọta: e wee mụọ ụmụ nwoke na ụmụ nwanyị ọzọ nye Devid. 2 Samuel 5:12-13 Mgbe nwunye Uraia nụrụ na Uraia di ya anwụọla, o ruuru di ya ákwá. Mgbe iru újú ahụ gasịrị, Devid zigara wee kpọta ya n'ụlọ ya, o wee ghọọ nwunye ya, mụọ nwa nwoke. Ma ihe Devid mere adịghị Jehova mma. 2 Samuel 11:26-27 Netan wee sị Devid, “Ị bụ nwoke ahụ.” Otú a ka Jehova, bụ́ Chineke Izrel, kwuru, ‘Etinyere m gị mmanụ ịbụ eze Izrel, anapụtakwara m gị n'aka Sọl.’ Etinyekwara m gị ụlọ onyenwe gị, nyekwa gị ụlọ ndị nwunye onyenwe gị, nyekwa gị ụlọ Izrel na nke Juda; ọ bụrụkwa na nke ahụ dị ntakịrị, agaara m enye gị ihe ndị dị otú a. Gịnị mere i ji lelịa iwu Jehova anya, ime ihe ọjọọ n'anya ya? I gburu Uraịa onye Het na mma agha, werekwa nwunye ya ka ọ bụrụ nwunye gị, i wee jiri mma agha ụmụ Amọn gbuo ya.’ 2 Samuel 12:7-9 Eze wee pụọ, ya na ezinụlọ ya niile sochiri ya. Eze wee hapụ ụmụ nwanyị iri, bụ́ ndị iko nwanyị, ka ha lekọta ụlọ ahụ. 2 Samuel 15:16 Devid wee bata n'ụlọ ya na Jeruselem; eze wee kpọrọ ụmụ nwanyị iri ndị inyom ya ndị inyom, ndị o hapụrụ ka ha lekọta ụlọ, tinye ha n'ụlọ nche, nye ha nri, ma ọ baghị n'ebe ha nọ. Ha wee bụrụ ndị e mechiri emechi ruo ụbọchị ha nwụrụ, na-ebi ndụ dị ka ndị inyom di ha nwụrụ. 2 Samuel 20:3
Sọlọmọn Ma eze Solomon hụrụ ọtụtụ ụmụ nwanyị ala ọzọ n'anya, tinyere ada Fero, ụmụ nwanyị Moab, ụmụ Amọn, ụmụ Edom, ụmụ Saịdọn, na ụmụ Het; Site n'ime mba ndị Jehova gwara ụmụ Izrel banyere ha, sị: “Unu abanyela n'ebe ha nọ, ha agaghị abịakwutekwa unu; n'ihi na ha ga-eme ka obi unu gbagọọ n'azụ chi ha.” Solomon rapaara ndị a n'ịhụnanya. O wee nwee narị nwunye asaa, ụmụ eze nwanyị, na narị ndị iko nwanyị atọ: ndị nwunye ya wee tụgharịa obi ya. N'ihi na mgbe Solomọn mere agadi, ndị nwunye ya tụgharịrị obi ya ka ọ soro chi ọzọ: obi ya ezughịkwa okè n'ebe Jehova, bụ́ Chineke ya, dị ka obi Devid, nna ya, dị. N'ihi na Solomon soro Ashtoreth, chi nwanyị nke ndị Saịdọn, sorokwa Milkọm, bụ́ ihe arụ nke ndị Amọn. Solomon wee mee ihe jọrọ njọ n'anya Jehova, ọ chụsoghịkwa Jehova nke ọma dịka Devid nna ya mere. Mgbe ahụ, Sọlọmọn wuru ebe dị elu maka Kemosh, ihe arụ
4
Ịlụ Di na Nwunye n'Akwụkwọ Nsọ
Moab, n'ugwu dị n'ihu Jerusalem, na maka Molek, ihe arụ ụmụ Amọn. O mekwara otu a nye ndị nwunye ya niile, ndị na-esure ihe nsure ọkụ ma na-achụrụ chi ha àjà. Jehova wesakwara Solomọn iwe, n'ihi na obi ya tụgharịrị n'ebe Jehova, Chineke Izrel, nọ, onye mere ka ọ pụta ìhè ugboro abụọ. O wee nye ya iwu gbasara ihe a, ka ọ ghara iso chi ọzọ: ma o debeghị ihe Jehova nyere n'iwu. 1 Ndị Eze 11:1-10
Rehoboam Rehoboam lụrụ Mahalat, nwa Jerimot, nwa Devid, na Abihaịl, nwa Eliab, nwa Jesi; O wee mụọ ụmụ nye ya; Jeush, na Shemaraịa, na Zaham. Mgbe ọ lụchara ya, ọ lụrụ Meaka nwa Absalọm, bụ́ onye mụụrụ ya Abaịja, Ataị, Ziza, na Shelomit. Rehoboam hụrụ Maaka nwa Absalọm n'anya karịa ndị nwunye ya niile na ndị iko ya nwanyị: (n'ihi na ọ lụrụ ndị inyom iri na asatọ na ndị iko nwanyị iri isii, ọ mụrụ ụmụ nwoke iri abụọ na asatọ na ụmụ nwanyị iri isii.) 2 Ihe E Mere 11:18-21
Abaịja Ma Abaịja mere ka ọ dị ike, wee lụọ nwunye iri na anọ, mụọ ụmụ nwoke iri abụọ na abụọ na ụmụ nwanyị iri na isii. 2 Ihe E Mere 13:21
Ehab Eze Siria wee kpọkọta ndị agha ya niile: ndị eze iri atọ na abụọ so ya, ịnyịnya na ụgbọ ịnyịnya: ọ gbagoro gbaa Sameria gburugburu, busokwa ya agha. O zigara ndị ozi gaa n'obodo ahụ, sị ya, "Nke a bụ ihe Benhadad kwuru, 'Ọlaọcha gị na ọlaedo gị bụ nke m; ndị nwunye gị na ụmụ gị, ọbụna ndị kacha mma, bụ nke m.' Eze Izrel wee zaa, sị, 'Onyenwe m, eze, dịka okwu gị si dị, abụ m nke gị, ihe niile m nwere.' Ndị ozi ahụ wee laghachi, sị, 'Nke a bụ ihe Benhadad kwuru, sị, 'Ọ bụ ezie na ezitere m gị ozi, sị, 'Ị ga-enye m ọlaọcha gị na ọlaedo gị, na ndị nwunye gị na ụmụ gị;' ma m ga-ezitere gị ndị ohu m n'oge a echi, ha ga-enyocha ụlọ gị na ụlọ ndị ohu gị; ọ ga-erukwa na ihe ọ bụla dị gị mma n'anya, ha ga-etinye ya n'aka ha, buru ya.'" Eze Izrel wee kpọọ ndị okenye niile nke ala ahụ, sị, “Biko, leenụ anya, hụ ka nwoke a si achọ ihe ọjọọ: n'ihi na o zigara m ozi maka ndị nwunye m, na ụmụ m, na ọlaọcha m, na ọlaedo m, ma agọnahụghị m ya.” Ndị okenye niile na ndị mmadụ niile wee sị ya, “Anụla ya ntị, ekwekwala ya.” 1 Ndị Eze 20:1-8 Ehab mụrụ ụmụ nwoke iri asaa na Sameria… 2 Ndị Eze 10:1
Joash Joash dị afọ asaa mgbe ọ malitere ịchị, ọ chịrị afọ iri anọ na Jerusalem. Aha nne ya bụkwa Zibia nke Biasheba. Joash wee mee ihe ziri ezi n'anya Jehova n'ụbọchị niile nke Jehoiada onye nchụàjà. Jehoiada wee lụọ nwunye abụọ nye ya, ọ mụrụ ụmụ nwoke na ụmụ nwanyị. 2 Ihe E Mere 24:1-3
5