ISI NKE 1 1 akwukwọ nke-abua nke Esras, bú onye-amuma, nwa Seraia, nwa Azaraia, nwa Helkias, nwa Sadamias, nwa Sadok, nwa Akitob; 2 nwa Achias, nwa Finies, nwa Heli, nwa Amaraias, nwa Aziai, nwa Marimot, nwa Arna, nwa Uzaya, nwa Borit, nwa Abisei. , nwa Finies, nwa Eleeza; 3 Nwa-nwoke Eron, nke ebo Livai; nke a dọọrọ n’agha n’ala ndị Midia n’oge ọchịchị Ataksakses, bụ́ eze ndị Peshia. 4 Ma okwu Jehova rurum nti, si, 5 Je, gosi ndim ajọ omume-ha, gosi kwa umu-ha ajọ omume-ha nke ha meworo megidem; ka ha we gwa umuntakiri-ha: 6 N'ihi na nmehie nile nke ndi bu nna-ha di ọtutu nime ha: n'ihi na ha echezọwom, we chuara chi ala ọzọ ihe. 7 Ọ̀ bughi Mu onwem, bú Onye mere ka ha si n'ala Ijipt puta, n'ulo ndi-orù? ma ha akpasuwom iwe, We leda ndumọdum nile anya. 8 I gēwepu kwa agiri-isi nke isi-gi, tukwasi ha ihe ọjọ nile; 9 Rùe ole mb͕e ka M'gānagide ha, bú ndi M'mereworo ihe ọma di otú a nime ha? 10 Ọtutu ndi-eze ka M'biworo n'ihi ha; Fero na ndi-orù-ya na ike-ya nile ka M'tib͕uworo. 11 Mba nile ka M’kpochapuworo n’iru ha, ọ bu kwa n’Ọwuwa-anyanwu ka M’chusaworo ndi obodo abua, bú Taia na Saidon, b͕ue ndi-iro-ha nile. 12 Ya mere, gwa ha okwu, si, Otú a ka Jehova siri, 13 eduru gi n’ofè osimiri, ma na nmalite, enyewom gi okporo-uzọ nke buru ibu ma di kwa nchebe; M'we nye unu Moses ka ọ buru onye-ndú, nye kwa Eron ibu onye-nchuàjà. 14 M'we nye unu ìhè n'ogidi ọku, ọ bu kwa ọlu di uku ka M'meworo n'etiti unu; ma unu echefuwo m, ka Jehova siri. 15 Otú a ka Onye-nwe-ayi nke puru ime ihe nile siri, Nkute quail buri unu ihe-iriba-ama; M'we nye unu ulo-ikwū ka ha buru unu nche: ma unu tamuru ntamu n'ebe ahu; 16 Ma unu enwe-kwa-la mmeri n’aham n’ihi ntipia nke ndi-iro-unu, ma unu nātamu kwa ntamu rue ta. 17 Òle ebe ihe-uru nke M'mereworo unu di? mb͕e agu nāgu unu na akpiri nākpọ unu nku n'ọzara, unu akpọghm òkù; 18 si, Gini mere i meworo ka ayi ba n'ọzara nka ime ka ayi nwua? ọ gādim nma na ayi fè ndi Ijipt òfùfè kari inwu n'ọzara nka. 19 M'we nwe ọmiko n'obi iru-újú-unu, nye unu mana ka unu rie; unu we rie nri ndi-mọ-ozi. 20 Mb͕e akpiri nākpọ unu nku, Ọ̀ bughi na m'nākpajighi nkume ahu, miri we rù eju unu? n'ihi na okpom-ọku ka M'jiworo akwukwọ osisi kpuchie gi. 21 M'we kère unu ala ọmùmùmù, ọ bu kwa ndi Kenean na ndi-Perizait na ndi Filistia ka M'chupuworo n'iru unu: gini ka m'gēme kwa gi ọzọ? ọ bu ihe si n'ọnu Jehova puta. 22 Otú a ka Onye-nwe-ayi Jehova siri: Mb͕e unu nọ n'ọzara, n'osimiri ndi-Amorait, mb͕e unu nọ n'akpiri-ikpọ-nku, nēkwulu kwa aham; 23 Ọ bughi ọku ka M’nyere unu n’ihi nkwulu nile unu, Ma tuyere osisi nime miri, me ka osimiri Nail di utọ.
24 Gini ka m'gēme gi, Jekob? gi onwe-gi, Juda, ekweghiekwem: M'gāchighakwam n'aru mba ọzọ, ọ bu kwa ndi ahu ka M'gēnye aham, ka ha we debe ukpurum nile. 25 Ebe unu arapuwom, Mu onwem gārapu kwa unu; mb͕e unu nāchọ ka M'mere unu amara, M'gaghi-emere unu ebere. 26 Mb͕e ọ bula unu gākpọkurum, M'gaghi-anu unu: n'ihi na unu ejiwo ọbara merua aka-unu, ukwu-unu di kwa ngwa ime ob͕u-madu. 27 Ọ bughi unu onwe-unu nwere dika a rapuworom, kama unu onwe-unu, ka Onye-nwe kwuru. 28 Otú a ka Onye-nwe-ayi Jehova siri, Ọ̀ bughi nna ka m’kpeworo ekpere, dika nna umu-ya ndikom, na dika nne umu-ya ndinyom, na onye nāzù umu-ntakiri-ya; 29 Ka unu we buru ndim, na Mu onwem gābu-kwa-ra unu Chineke; ka unu we buru umum, na Mu onwem gābu kwa nna-unu? 30 M'we chikọta unu, dika nne-ọkuku si achikọta umu-ya n'okpuru nkù-ya: ma ub͕u a, gini ka m'gēme unu? M'gāchupu gi n'irum. 31 Mb͕e unu nēweta nso nso, M'gāchighari irum n'aru unu: n'ihi na ubọchi-unu nile, na ọnwa ọhu-unu, na úgwù-unu nile, arapuwom. 32 Eziterem unu ndi-orùm, bú ndi-amuma, ndi unu chiriworo, b͕ue ha, b͕ue aru-ha, bú ọbara-ha ka M’gājuta n’aka-unu, ka Jehova siri. 33 Otú a ka Onye-nwe-ayi Nke puru ime ihe nile siri, Ebe tọb͕ọrọ n'efu ka ulo-unu bu, M'gāchupu unu dika ifufe si ama ahihia-ọka. 34 Ma umu-unu agaghi-amu ọmùmù; n'ihi na ha ajuwo ihe M'nyere n'iwu, me kwa ihe jọrọ njọ n'irum. 35 Ulo-unu ka M'gēnye ndi nābia; nke na-anụbeghị banyere m ma ga-ekwere m; ndi M'nēmeghi ihe-iriba-ama, ma ha gēme ihe M'nyeworo ha n'iwu. 36 Ha ahụghị onye-amụma, ma ha ga-echeta mmehie ha, ma mara ha. 37 Mu onwem nāb͕a àmà nke-ọma nke ndi nābia, ndi umuntakiri-ha nāṅuri n'ọṅù: ma ọ buru na ha ewereghi anya ahu hum, ma nime mọ ka ha kwere okwu Mu onwem nēkwu. 38 Ma ugbua, nwanne m nwoke, lee kedu otuto; le kwa ndi si n'Ọwuwa-anyanwu bia: 39 Onye M’gēnye ibu ndi-isi, bú Abraham, na Aisak, na Jekob, na Oseas, na Emos, na Maikaia, na Joel, na Abdias, na Jonas; 40 Nahum, na Abakuc, Sophonia, Aggeus, Zachary, na Malaki, nke anākpọ kwa mọ-ozi nke Onye-nwe. ISI NKE 2 1 Otú a ka Jehova siri, M'mere ka ndi nka si n'orù puta, M'we nye ha iwu-nsọm site n'aka ndi-orù ndikom, bú ndiamuma; ndi ha nānughi, Ma ha lelìworo ndum-ọdum nile. 2 Nne nke muru ha we si ha, Jenu, umu-ntakiri; n'ihi na nwayi di-ya nwuru ka m'bu, onye arapuworo kwa. 3 M'we me ka i rigota; ma n'ihe-nb͕u na iru-uku ka M'jiworo tufue unu: n'ihi na unu emehiewo n'iru Jehova, bú Chineke-unu, me kwa ihe jọrọ njọ n'iru Ya. 4 Ma gini ka m’gēme unu ub͕u a? Mu onwem bu nwanyi diya nwuru nke arapuworo: jenu, umum, riọ Jehova ebere.
5 Ma mu onwem, nna, anamakpọku gi ka ọ buru onye-àmà nye nne umu ndia, bú ndi nēdebeghi ọb͕ub͕a-ndum; 6 Ka I we me ka ha daa n'ọnọdu-ihere, na nne-ha n'ihenkwata, ka nkpuru we ghara idi. 7 Ka ewe b͕asasia n'etiti mba nile, Ka ewepu aha-ha n'uwa: n'ihi na ha eledawo ọb͕ub͕a-ndum anya. 8 Ahuhu gādiri gi, Assur, gi onye nēzobe ndi ajọ omume nime gi! Unu ndi nēmebi iwu, cheta ihe M'mere Sọdọm na Gọmọra; 9 Onye ala-ya nēdina n'ọchichiri nke pitch na obo ntu: ọbuná otú a ka M'gēme ndi nādighi-anu nti, ọ bu ihe si n'ọnu Jehova puta. 10 Otú a ka Jehova siri Esras, Si ndim na M'gēnye ha alaeze nke Jerusalem, nke M'gānyeworo Israel. 11 Ọzọ kwa, nsọpuru-ha ka M'gēwere nyem, nye kwa ndia ulo-ikwū ebighi-ebi, nke M'doziworo nye ha. 12 Osisi nke ndu ka ha gēnwe ibu manu-otite nke ísì utọ; ha agaghi-adọb͕u onwe-ha n'ọlu, ike gāgwu kwa ha. 13 Jenu, unu gānata kwa: kperenu unu ubọchi ole-na-ole, ka ewe me ka ha di nkpirikpi: edoziwo ala-eze ub͕u a nye unu: nēchenu nche. 14 Were elu-igwe na uwa b͕a àmà; n'ihi na etipiawom ihe ọjọ, kee ezi ihe: n'ihi na Mu onwem nādi ndu, ka Jehova siri. 15 Nne, b͕akua umu-gi, were ọṅù tolite, me ka ukwu-ha di ngwa dika ogidi: n'ihi na arọputawom Gi, ka Onye-nwe kwuru. 16 Ma ndi nwuru anwu ka M’gēme ka ha si n’ọnọdu-ha bilie, me ka ha si n’ílì puta: n’ihi na amawom aham n’Israel. 17 Atula egwu, gi nne nke umu: n'ihi na arọputawom gi, ka Jehova siri. 18 N’ihi enyemaka-Gi ka M’gēziga ndi-orùm, bú Esay na Jeremy, ndi M’meworo ka ndum-ọdu-ha di nsọ, dozi-kwara gi osisi iri na abua nke juputara na nkpuru di iche iche; 19 Na dika ọtutu isi-iyi nērù miri-ara-ehi na manu-aṅu, na ugwu asa di ike, nke rose na urodi nēsi n'elu ha pua, nke M'gēmeju umu-gi n'ọṅù. 20 Menu nwayi di-ya nwuru ezi ihe, kpenu nwa-nb͕ei ikpé, nyenu ob͕eye, nēb͕achi nwa-nb͕ei, yikwasi onye b͕a ọtọ uwe; 21 Gọzienu onye gbajiri agbaji na onye nādighi ike, unu achi-kwa-la onye-ngwurọ nlelị, chebe onye-ngwurọ, ka onye-ìsì bata n'iru idi-ọcham. 22 Debe agadi na umu-ntakiri nime mb͕idi-gi nile. 23 Ebe ọbụla ị hụrụ ndị nwụrụ anwụ, were ha ma lie ha, ma a ga m enye gị ọnọdụ mbụ na mbilite n’ọnwụ m. 24 Nọdu du, ndim, zuru-kwa-nu ike, N'ihi na ọnọdu-abaligi nābia kwa. 25 Zọputa umu-gi, Gi ezi onye nēnye nwa; mee ka ukwuha guzosie ike. 26 Ma ndi-orù ahu ndi M'nyeworo gi, ọ dighi otù nime ha gāla n'iyì; n'ihi na m'gājuta ha n'etiti ọnu-ọgugu-gi. 27 Ka ike gwula gi: n'ihi na mb͕e ubọchi nkpab͕u na nb͕u gābia, ndi ọzọ gākwa ákwá, nēwuta kwa gi, ma i gāṅuri ọṅu, we rie nne. 28 Mba nile ga-ekworo gị ekworo, ma ha agaghị eme ihe ọ bụla megide gị, ka Jehova siri.
29 Akam abua gēkpuchi gi, Ka umu-gi we ghara ihu alamọ. 30 Ṅuria ọṅu, nne, gi na umu-gi; n'ihi na m'gānaputa gi, ka Jehova siri. 31 Cheta umu-gi ndi nāraru ura; 32 Nabata umu-gi rue mb͕e m'gābia imere ha ebere: N'ihi na olùlù-mirim nāb͕apu, ma amaram agaghi-agwu. 33 Mu onwem, bú Esras, nara ihe-ndebe nke Jehova n'elu ugwu Oreb, ka m'lakuru Israel; ma mb͕e m’biakutere ha, ha we me ka m’hu ihe-efu, we lelìa iwu-nsọ nke Onye-nwe. 34 Ma ya mere a sị m unu, O unu mba dị iche iche, ndị naanụ ma ghọta, chọọnụ onye-ọzụzụ atụrụ unu, ọ ga-enye unu ezumike mgbe nile na-adigide; n’ihi na ọ nọ nso, nke ga-abịa n’ọgwụgwụ ụwa. 35 Jikere maka ụgwọ-ọrụ nke ala-eze, n’ihi na ìhè ebighiebi ga-enwukwasị gị ruo mgbe nile. 36 Gbanarị onyinyo nke ụwa a, nara ọn̄ụ nke ebube gị: A na m agba ama onye-nzọpụta m nke ọma. 37 O nata onyinye ahụ nke e nyere gị, ma nwee obi ụtọ, naekele onye ahụ nke dugara gị n’ala-eze elu-igwe. 38 Bilie, guzo, le ọnu-ọgugu nke ndi a karachiworo n’ememe nke Onye-nwe; 39 Ndị si na ndò nke ụwa pụọ; ma natawo uwe nsọ nke Onye-nwe. 40 Nara ọnu-ọgugu-gi, Zayọn, ma mechie ndi-gi nke yi uwe ọcha, ndi mezuworo iwu nke Onye-nwe. 41 Ọnu-ọgugu umu-gi, ndi ọ nāgusi gi ike, emezuwo: riọnu ike nke Onye-nwe, ka ndi-Gi, bú ndi akpọworo site na mbu, we do nsọ. 42 mu Esras n’elu ugwu nu otù ndi di uku, ndi m’nāpughi igu-ọgugu, ha nile we were abù to Jehova. 43 Ma n’etiti ha e nwere otu nwa okorobịa toro ogologo nke toro ogologo karịa ndị ọzọ niile, ma n’isi ha ọ bụla ka o tikwasị okpu-eze n’isi, ma dị elu karịa; nke o juru m anya nke ukwuu. 44 M'we jua mọ-ozi ahu, si, Onye-nwe-ayi, gini bu ndia? 45 Ọ zara, sim, Ndia bu ndi yipuru uwe nānwu anwu, yikwasi kwa anwu anwu, kwuputa kwa aha Chineke: ub͕u a ewekpuwo ha okpu-eze, were kwa nkwu. 46 M'we si mọ-ozi ahu, Òle nwa-okorọbia nke nēkpu ha okpu-eze, nēnye kwa ha ọbu-aka n'aka-ha? 47 Ya mere ọ zara, sim, Ọ bu Ọkpara Chineke, Onye ha kwuputara n'uwa. M'we malite ito ndi nēkwesi ike n'aha Jehova nke-uku. 48 Mọ-ozi ahu we sim, Je, gosi ndim ihe di iche iche, na otú oké ọlu nke Onye-nwe-ayi, bú Chineke-gi, huworo. ISI NKE 3 1 N'arọ nke-orú-na-iri ka mb͕e nbibi nke obodo ahu gasiri, anọm na Babilon, m'we dina n'aru n'elu ihe-ndinam, èchìchèm we rigota n'obim. 2 N'ihi na ahụrụm ikwa-n'iyì nke Zaion, na àkù nke ndi bi na Babilon. 3 Ma Mọm we nwua nke-uku, M’we malite ikwu okwu juputara n’egwu nye Onye kachasi ihe nile elu, si,
4 Onye-nwe-ayi, bú Onye nāchi achi, I kwuru na mbu, mb͕e I kuworo uwa, na nke ahu nání Gi, I we nye ndi Israel iwu; 5 Ma I nye-kwa-ra Adam aru nke nēnweghi nkpuru-obi, nke bu ọlu aka-Gi abua, I ku-kwa-ra ume nke ndu nime ya, ewe me ka ọ di ndu n’iru gi. 6 I we duru ya ba na Paradais, nke aka-nri-Gi kuworo, tutu uwa aputaghi. 7 Ọ bu kwa ya ka I nye-kwa-ra iwu ka ha hu uzọ-Gi n'anya: o we mebie, ngwa ngwa I we me ka ọnwu guzosie ike nime ya na n'ọb͕ọ-ya nile, ndi mba nile, ebo nile, ndi nile, na ab͕uru-ha sitere n'ọnu-ọgugu. 8 Ma ndi nile ọ bula nējeghari dika ọchichọ-ha si di, we me oké ọlu di iche iche n'iru Gi, we lelìa ihe nile I nyere n'iwu anya. 9 Ma ọzọ n’oge na-adịghị anya, i wetara iju-mmiri n’isi ndị bi n’ụwa, ma bibie ha. 10 Ma o wee ruo n’ime ha nile, na dịka ọnwụ dịịrị Adam, otu ahụ ka iju mmiri ahụ dịịrị ndị a. 11 Otú ọ di, otù nime ha ka i rapuru, bú Noa na ulo-ya, onye ndi ezi omume nile sitere na ya bia. 12 Ma o wee ruo na mgbe ndị bi n’ụwa malitere ịmụba, ma mụtaworo ha ọtụtụ ụmụ, ma bụrụ nnukwu ndị mmadụ, ha malitere ọzọ ịbụ ndị na-adịghị asọpụrụ Chineke karịa ndị mbụ. 13 Ma mb͕e ha mere ihe ọjọ otú a n'iru gi, I rọputara gi otù nwoke n'etiti ha, onye aha-ya bu Abraham. 14 Ya ka I huru n'anya, Ọ bu kwa nání Ya ka I gosiworo uche-Gi; 15 I we b͕a ndu ebighi-ebi nye ya, I nēkwe kwa ya na I gaghi-arapu nkpuru-ya ma-ọli. 16 Ọ bu kwa ya ka I nye-kwa-ra Aisak, nye kwa Aisak Jekob na Isọ. Ma Jekob, ọ bu gi onwe-gi ka i rọputara ya, we tiye ya n'aka Isọ: Jekob we ghọ ìgwè madu bara uba. 17 O rue, mb͕e i nēdupu nkpuru-ya n'Ijipt, na i mere ka ha rigo n'ugwu Sainai. 18 I we ruda elu-igwe n'ala, me ka uwa guzosie ike, me ka elu-uwa dum madu bi megharia, me kwa ka ob͕u-miri nile ma jijiji, me kwa ka madu nke mb͕e ahu ma jijiji. 19 Ma ebube-Gi gabigara n'ọnu-uzọ-ama anọ, nke ọku, na nke ala-ọma-jijiji, na nke ifufe, na nke oyi; Ka I we nye nkpuru Jekob iwu, na inye ọb͕ọ Israel ike. 20 Ma I napughi kwa nime ha obi ọjọ, Ka iwu-Gi we mia nkpuru nime ha. 21 N’ihi na Adam mbu nke bu ajọ obi mehiere, ewe rie ya; otú a ka ndi nile amuworo site na ya di. 22 Ya mere, e mere ka adịghị ike na-adịgide adịgide; na iwu (nakwa) n'ime obi ndị mmadụ na ajọ njọ nke mgbọrọgwụ; nke mere na ezi ihe wezugara onwe-ha, ajọ ihe we guzo. 23 Ubọchi ahu we gabiga, ewe gwusia arọ: mb͕e ahu i mekwa-ra orù, bú onye anākpọ Devid, biliere onwe-gi. 24 Nke I nyere iwu iwu obodo nye aha-Gi, na ichuru gi ihe-nsure-ọku nēsì ísì utọ nime ya. 25 Mb͕e nka emere ọtutu arọ, Ndi bi n'obodo ahu we rapu gi; 26 Ma n’ihe nile emere dika Adam na ọb͕ọ-ya nile mere: n’ihi na ha onwe-ha nwe-kwa-ra obi jọrọ njọ; 27 I we nye obodo-gi nye n'aka ndi-iro-gi.
28 Ọ̀ bu kwa omume-ha ọ̀ di nma nke-uku ndi bi na Babilon, ka ha we nwe ike n'aru Zaion? 29 N’ihi na mb͕e m’biarutere ebe ahu, hu kwa ajọ omume nādighi ọnu-ọgugu, nkpuru-obim we hu ọtutu ndi nēmebi iwu n’orú arọ na iri a. nti, o we me ka obim daa miri. 30 N'ihi na ahuwom ka I nēkweye ha ka ha mehie, I we b͕aghara ndi nēmebi iwu: I we me ka ndi-Gi la n'iyì, che kwa ndi-iro-Gi, ma i gosighi ya. 31 echeta ጥ ፋ ugam ugapu ub͕u a: Ọ̀ bu na ndi Babilon ka ha bu kari ndi Zaion? 32 Ma-ọbu ọ̀ di ndi ọzọ mara gi ma-ọbughi Israel? ma-ọbu òle ọb͕ọ nke kwere ọb͕ub͕a-ndu-Gi nile dika Jekob? 33 Ma ugwọ-ọlu-ha aputaghi, ma ndọb͕u-ha nādọb͕u onweya n'ọlu adighi-amu: n'ihi na ejeghariwom n'ebe a na n'ebe ahu n'etiti mba nile, ma a huwom na ha nērùba n'àkù, ma ha echeghi ihe nile I nyere n'iwu. 34 Ma gi onwe-gi tu kwa ajọ omume-ayi ub͕u a n'ihe-ọtùtù, na kwa nke ha ndi bi n'uwa; ọzọ kwa, agaghi-ahu aha-gi ebe ọ bula ma-ọbughi n'Israel. 35 Ma-ọbu òle mb͕e ọ bu na ndi bi n'elu uwa nēmehieghi n'iru Gi? ma-ọbu òle ndi edebeworo ihe nile I nyere n'iwu? 36 I gāhu kwa na Israel n'aha edebewo ihe-iriba-ama-Gi nile; ma ọ bụghị ndị ọgọ mmụọ. ISI NKE 4 1 Ma mọ-ozi nke eziteworo nyem, onye aha-ya bu Uriel, we zam; 2 Ọ si, Obi-gi agawo n'ebe di anya n'uwa nka, Ì nēchè kwa ịghọta uzọ Onye kachasi ihe nile elu? 3 M'we si, E, onye-nwem. Ọ we zam, si, ezitewom igosi gi uzọ atọ, na itiye ihe-oyiyi atọ n'iru gi; 4 Ma ọ buru na i gāgum otù nime ya, M’gēme kwa gi ka i hu uzọ ahu nke nāchọsi ike ihu, M’gēme kwa ka i gosi gi ebe obi ajọ omume siri bia. 5 M'we si, Le, onye-nwem. O we sim, Je, tùnum ọtùtù ọku, ma-ọbu tùnum ifufe nke ifufe, ma-ọbu kpọm ọzọ ubọchi gara aga. 6 M'we za, si, Ònye puru ime nka, na i gājum ihe di otú a? 7 O we sim, Ọ buru na ajua gi ka ọtutu ebe-obibi di n’etiti oké osimiri, ma-ọbu isi-iyi ole di na nmalite nke ob͕u-miri, ma-ọbu isi-iyi ole di n’elu mbara-ígwé, ma-ọbu nke bu ọpupu nile nke oké osimiri. paradaịs: 8 Eleghi anya I gāsim, Ọ dighi mb͕e ọ bula m’ridara ba n’ob͕u-miri, ma-ọbu rue ala-mọ, ọ dighi kwa mb͕e ọ bula m’rigoro n’elu-igwe. 9 Otú ọ di, ub͕u a ajuworom gi, nání ọku na ifufe, na nke ubọchi ahu nke i gabigaworo, na ihe nke i nāpughi ikewapu nime ya, ma i pughi inyem ọziza bayere ha. 10 Ọ si-kwa-ram ọzọ, Ihe nke gi, na ihe nke gi na ha tokọworo, i puru imata; 11 Gịnịzi ka ihe gị ga-esi nwee ike ịghọta ụzọ nke Onye kachasị ihe nile elu, na, ebe e mebiri ụwa ugbu a n’èzí ịghọta ire ure nke pụtara ìhè n’ihu m? 12 M'we si ya, Ọ di nma na ayi anọghi ma-ọli, kari na ayi gādi ndu n'ajọ omume, nāhu ahuhu, na imara ihe-ya. 13 Ọ zam, si, Abàram n'oké ọhia n'ala di lari, osisi nile we b͕a ìzù;
14 O we si, Bianu, ka ayi je buso oké osimiri agha, ka o we pua n'iru ayi, ka ayi me kwa ka ayi me oké ọhia. 15 Iju-miri nile nke oké osimiri we b͕a kwa ìzù, si, Bianu, ka ayi rigo, me ka oké ọhia nile di ala di ala ala, ka ayi mekwa-ra ayi ala ọzọ n'ebe ahu. 16 Echiche osisi ahụ bụ ihe efu, n’ihi na ọkụ bịara rechapụ ya. 17 Echiche nke idei mmiri nke oké osimiri ahụ wee daa n’iyi, n’ihi na ájá guzoro ọtọ wee mechie ha. 18 Ọ buru na agēkpe gi ikpé ub͕u a n'etiti abua ndia, ònye ka i gāmalite n'onye ezi omume? ma-ọbu ònye ka i gāma ikpe? 19 M'we za, si, N'ezie ọ bu èchìchè-nzuzu ka ha abua chèworo, n'ihi na ewe nye ala n'osisi, ọzọ kwa, oké osimiri nwere ọnọdu-ya ibu ide-miri-ya. 20 O we zam, si, I nyewo ikpé ziri ezi, ma gini mere i nēkpeghi kwa onwe-gi ikpe? 21 N'ihi na dika esi enye ala nye osisi, na oké osimiri nye miri-iyi-Ya: otú a ka ndi bi n'elu uwa apughi ịghọta ihe ọ bula ma-ọbughi ihe di n'elu uwa: ọzọ, bú onye bi n'elu eluigwe, puru ịghọta nání ihe nile. nke di n'elu elu-igwe. 22 M'we za, si, Biko, Onye-nwe-ayi, ka m'nwe nghọta; 23 N’ihi na ọ bughi n’obim ka m’chọ itule ihe di elu, kama nke ndi nāgabiga n’akuku ayi kwa-ubọchi, bú, n’ihi nka ewe nye Israel ka ọ buru ihe-ita-uta nye mba nile, ma n’ihi gini ka enyere ndi ahu ndi I huworo n’anya. nye mba nile na-adịghị asọpụrụ Chineke, na ihe mere e ji mebie iwu nke nna nna anyị hà, na ọgbụgba-ndụ nile e dere ede na-ala n’iyi; 24 Ma anyị na-agabiga site n’ụwa dị ka ụkpara, ma ndụ anyị bụ ịtụ-n’anya na egwu, ma anyị erughị eru inweta ebere. 25 Gini kwa ka Ọ gēme aha-Ya, nke akpọ-kwa-ra ayi? ihe ndị a ka m jụrụ. 26 O we zam, si, Otú a ka i nāchọ, otú a ka i gāju gi anya; n'ihi na uwa na-eme ngwa ngwa igabiga; 27 Ma a pụghị ịghọta ihe nile e kwere ndị ezi omume nkwa n’ọdịnihu: n’ihi na ụwa nke a jupụtara n’ajọ omume na adịghị ike. 28 Ma gbasara nke thinggs nke I nājum, M'gāgwa gi; n'ihi na aghawo ihe ọjọ, ma nbibi-ya akābiaghi. 29 Ya mere, ọ buru na ihe anāgha agaghi-ewezuga ya iru, ma ọ buru na ebe anāgha ihe ọjọ ahu agaghi-agabiga, ihe ahu nke anēwere ezi ihe aghaghi ibia. 30 N’ihi na a ghaworo mkpụrụ nke ajọọ-omume n’ime obi Adam site na mmalite, ma ole asọpụrụghị Chineke ka o welitere ruo oge a? ole ka ọ gāmu kwa rue mb͕e nzọcha-ọka gābia? 31 Ma ub͕u a tugharia n'onwe-gi, ka ọtutu nkpuru nke ajọ omume si meputa. 32 Ma mb͕e anēb͕utu nti-nri, nke nādighi-agu ọnu-ọgugu, lele ebe-nzọcha-ọka ka ha gējuputa? 33 M'we za, si, Òle mb͕e ihe ndia gādi kwa? gini mere arọ ayi di ole-na-ole na ihe ọjọ? 34 Ọ we zam, si, Emela ngwa ngwa kari Onye kachasi ihe nile elu: n'ihi na ọ bu ihe-efu-gi ka ọnu-gi bu ibu n'elu Ya, n'ihi na i riri nne kari.
35 Ọ̀ bughi kwa nkpuru-obi ndi ezi omume ajughi ajuju bayere ihe ndia n'ime-ulo-ha, si, Rùe ole mb͕e ka m'gātukwasi obi n'ihe a? olee mgbe mkpụrụ nke ala nke ụgwọ ọrụ anyị ga-abịa? 36 Ma Uriel, bú onye-isi ndi-mọ-ozi, zara ha okwu bayere ihe ndia, si, Ọbuná mb͕e ọnu-ọgugu nkpuru-ọghigha juputaworo nime unu: n’ihi na o were ihe-ọtùtù tùa uwa. 37 N'ọtùtù ka O ji tùa ubọchi nile; na n'ọnu-ọgugu ogu-ha ubọchi; ma ọ dịghị akwagharị ma ọ bụ kpalie ha, ruo mgbe ihe ekwuru na-emezu. 38 M'we za, si, Onye-nwe-ayi, bú Onye nāchi achi, ọbuná ayi nile juputara n'ajọ omume. 39 Ma n’ihi anyị eleghị anya ọ bụ na ejughị ala-ala nile nke ndị ezi-omume, n’ihi mmehie nile nke ndị bi n’elu ụwa. 40 O we zam, si, Jekuru nwayi di ime, jua ya mb͕e ọ gwusiri ọnwa iteghete-ya, ma ọ buru na afọ-ya gēme kwa ka imu nwa n'ime ya ọzọ. 41 M'we si, É-è, Onye-nwe-ayi, ọ pughi. Ọ sim, N'ílì ka ime-ulo nile nke nkpuru-obi di ka àkpà-nwa nwanyi; 42 N'ihi na dika nwanyi ime nēme ngwa ngwa ib͕apu nkpà ime ime: ọbuná otú a ka ebe ndia nēme ngwa inaputa ihe enyere n'aka-ha. 43 Site na mbu, le, ihe i nāchọ ihu, agēgosi gi ya. 44 M'we za, si, Ọ buru na ahutawom amara n'iru Gi, ọ buru kwa na ọ puru ime, ọ buru kwa na ezutewom; 45 Ya mere, gosim ma ọ̀ di ihe kariri mb͕e gara aga, ma-ọbu nke gabigaworo kari nke gaje ibia. 46 Ihe gara aga ka m maara, ma ihe gaje ịbịa, amataghị m. 47 O we sim, Bilie n'akuku aka-nri, ka m'we gosi gi ihe-atù ahu. 48 M'we guzo, hu, ma, le, ite ọku nke nēre ọku nāgabiga n'irum: o we rue, mb͕e ire-ọku ahu gabigara, le, ma, le, anwuru-ọku ahu nēguzo. 49 Mgbe nke a gasịworo, igwe-oji nke miri gafeworo n’iru m, ma were oke ifufe bute oke mmiri ozuzo; ma mb͕e oké miri-ozuzo gabigara, ọb͕ub͕a-iyi ahu we guzo. 50 O we sim, Tukwasi uche n'onwe-gi; dika miri-ozuzo si di kari ntupu, na dika ọku kariri anwuru-ọku; ma ntapu na anwuru-ọku nānọgide n'azu: ọnu-ọgugu nke gara aga we babigara ókè. 51 M'we kpere ekpere, si, Ọ̀ bu gi ka m'gādi ndu rue mb͕e ahu? ma-ọbu gini gādi n'ubọchi ahu? 52 Ọ zam, si, Ma ihe-iriba-ama nile nke gi onwe-gi nājum, M'gāgwa gi bayere ha n'otù akuku: ma okwu bayere ndu-gi, eziteghm igosi gi; n'ihi na amaghm ya. ISI NKE 5 1 Otu o sila dị ka ihe ịrịba ama ndị ahụ na-abịa, lee, ụbọchị ndị ahụ ga-abịa, na ndị bi n’elu ụwa ka a ga-ewere n’oke ọnụ-ọgụgụ, ma ụzọ nke ezi-okwu ka a ga-ezobe, ma ala ahụ ga-abụ nke okwukwe. 2 Ma ajọ omume gāba uba kari nke i nāhu ub͕u a, Ma-ọbu nke i nuworo site na mb͕e di anya gara aga. 3 Ma ala ahu, nke i nāhu ub͕u a ka o nwere nkpọrọgwu, ọ bu na mberede ka i gāhu ka ọ tọb͕ọrọ n'efu.
4 Ma ọ buru na Onye kachasi ihe nile elu nye gi ka i di ndu, mb͕e opì-ike nke-atọ gasiri i gāhu na anyanwu gāmu kwa n'abali na mberede, ọnwa gēme kwa ub͕ò atọ n'ehihie. 5 Ọbara gēsi kwa n'osisi tapu, nkume ahu ewe nye kwa olu-ya, ma ndi Israel gāma jijiji; 6 Ọbuná Ya onwe-ya gāchi, bú onye ha nādighi-atu anya ndi bi n'elu uwa, anu-ufe gāb͕apu kwa n'otù; 7 Oké osimiri Sọdọm gāwupu kwa azù, me nkpọtu n'abali, nke ọtutu madu nāmaghi: ma ha nile gānu olu-ya. 8 Ọgba-aghara gādi kwa n'ọtutu ebe, na ọku gābu ọzọ, anuọhia gāb͕anwe kwa ọnọdu-ha, umu-ndinyom di nsọ gēmuputa kwa anu-ọhia; 9 Ọzọ, miri nnú ka agāchọta n'ihe utọ, Eyì nile gēbibi kwa ibe-ha; mb͕e ahu ka ọ gāzobe onwe-ya, nghọta gāba kwa n'ime-ulo-nzuzo-ya; 10 Ọtutu madu gāchọ kwa, ma ha agaghi-achọta ya: mb͕e ahu ka ajọ omume na nmebi-iwu gāba uba n'elu uwa. 11 Otù ala gāju kwa ibe-ya, si, Ọ̀ bu ezi omume nke nēme madu ka ọ buru ezi omume ka ọ pua n'aka gi? Ọ gāsi kwa, É-è. 12 N'otu oge ahu ka madu gēle anya, ma ọ dighi ihe ọ bula gēnweta: ha gādọb͕u onwe-ha n'ọlu, ma uzọ-ha agaghi-aga nke-ọma. 13 Ka m'we gosi gi ihe-iriba-ama di otú a ka m'rapuru; ma ọbụrụ na ị ga-ekpe ekpere ọzọ, kwa akwa dịka ub͕u a, na buo ọnụ ọbụna ụbọchị nile, ị ga-anụkwa ihe ndị ka ukwuu. 14 M'we teta, oké egwu nāgabiga kwa n'arum nile, obim we b͕a ujọ, o we nwua. 15 Mọ-ozi ahu nke biara igwam okwu we jidem, kasiem obi, guzom n'ukwum abua. 16 O rue, n'abali nke-abua, na Salatiel, bú onye-isi ndi Israel, biakuterem, si, Òle ebe i nọworo? ma gini mere irugi ji di arọ́ otú a? 17 Ọ̀ bughi gi onwe-gi amaghi na Israel enyefeworo gi n'aka n'ala emere ka ha je biri n'ala ọzọ? 18 Ya mere, bilie, rie nri, rapu-kwa-la ayi, dika onyeọzùzù-aturu nke nārapu ìgwè ewu na aturu-ya n'aka agu nādighi ike. 19 M'we si ya, Si n'ebe m'nọ pua, abiarulam nso. Ọ we nu ihe m'kwuru, si n'ebe m'nọ pua. 20 Ma ya mere m’we bue ọnụ ụbọchị asaa, na-eru uju na ịkwa ákwá, dịka Uriel bụ́ mụọ-ozi nyere m iwu. 21 Ma mb͕e ubọchi asa gasiri, o rue, na èchìchè nile nke obim di kwa arọ́ ọzọ n'arum; 22 Ma mkpụrụ-obi m nwetara mụọ nke nghọta, ma mụ na Onye Kasị Elu ọzọ kparịtara ụka; 23 Ọ si, Jehova, bú Onye nāchi achi, site n'osisi nile ọ bula nke uwa, na nime osisi-ya nile, I rọputaworo Onwe-gi otù osisi vine; 24 Ọzọ, n'ala nile nke elu-uwa dum madu bi ka I rọputaworo onwe-gi otù olùlù: N'ime okoko-ya nile, otù urodi; 25 Site kwa n'ebe nile miri emi nke oké osimiri ka I mejuworo gi otù osimiri: Site kwa n'obodo nile ewuru ewu ka I doworo onwe-gi Zaion nsọ; 26 N'ime anu-ufe nile nke ekèworo, I nyewo gi kpọ aha-gi otù nduru: n'ime anu-ulo nile nke emeworo ka I nye-kwa-ra gi otù aturu;
27 Ma n'etiti ìgwè madu nile ka I nwetaworo onwe-gi otù ndi: ma ndi nka, nke I huru n'anya, ka I nyere iwu nke ihe nile nātọ utọ. 28 Ma ub͕u a, Onye-nwe, gini mere I nyeworo otù ndi nka nye ọtutu madu? ma n'otù nkpọrọgwu ka I doziworo ndi ọzọ, ma gini mere I b͕asaworo nání otù ndi-Gi n'etiti ọtutu madu? 29 Ma ndị megidere nkwa gị nile, ma ha ekweghị na ọgbụgba-ndụ gị nile, zọdawo ha n’ala. 30 Ọ buru na I kpọrọ ndi-Gi asì nke-uku, I gēji kwa aka-Gi leta ha. 31 Ma mb͕e m’kwuworo okwu ndia, e ziterem mọ-ozi ahu nke biakuterem n’abali gara aga; 32 Ọ sim, Nurum, m'gēzí kwa gi ihe; ge nti n'ihe M'nēkwu, m'gāgwa kwa gi ọzọ. 33 M'we si, Kwue okwu, Onye-nwem. O we sim, I nēcheb͕u gi n'obi nke-uku n'ihi Israel: Ì hu ndi ahu n'anya kari Onye mere ha? 34 M'we si, É-è, Onye-nwe-ayi: ma ọ bu ọtutu ihe-nb͕u ka m'kwuworo: n'ihi na akurum abua nēb͕u m mgbu n'oge hour nile, mb͕e m'nādọb͕u onwem n'ọlu ịghọta uzọ Onye kachasi ihe nile elu, na ichọ ufọdu nime ikpé-Ya. 35 Ọ we sim, I pughi. M'we si, N'ìhi gini ka Onye-nwe-ayi? gini ka amuru m mgbe ahu? ma-ọbu n'ìhi gini ka afọ nnem nābughi mb͕e ahu ílìm? 36 Ọ sim, Gukọtam ihe nādighi-abia, chikọtanum afuru-ufu nke agbasaworo n'èzí, mem okoko-osisi di ndu ọzọ nke akpọnwuworo; 37 Megherem ebe nile nke eb͕ochiworo, me ka m'we puta, bú ifufe nke emechibidoworo nime ha, me ka m'hu onyinyo nke olu: M'gēgosi kwa gi ihe ahu nke i nādọb͕u onwe-gi n'ọlu imara. 38 M’we si, Onye-nwe-ayi, bú Onye nāchi achi, ònye gāma ihe ndia, ma-ọbughi onye nēnweghi ebe-obibi-ya n’etiti madu? 39 Ma mu onwem, abughm onye amam-ihe: m'gēsi kwa aṅa kwu okwu bayere ihe ndia nke I nājum? 40 O we sim, Dika i nāpughi ime ihe ọ bula nime ihe ndia nke M’kwuworo, ọbuná otú a ka i puru ichọputa ikpém, ma-ọbu n’ikpe-azu ihu-n’anya nke M’kweworo ndim. 41 M'we si, Le, Onye-nwe-ayi, Gi onwe-gi nọ kwa nso ndi edebeworo rue ọgwugwu ihe nile: ma gini ka ha gēme ndi diworo n'irum, ma-ọbu ayi ndi nọ ub͕u a, ma-ọbu ndi gābia n'azu ayi? 42 Ọ sim, M'gēji ikpem tuyere nb͕a-aka-akàrà: dika ọ dighiume nke ikpe-azu nādighi, ọbuná otú a ọ dighi ngwa-ọgu nke mbu nādi. 43 M'we za, si, Ọ̀ bughi na i puru ime ka ndi emeworo, di ub͕u a, na ndi gaje ibia, ngwa ngwa; ka i we me ngwa gosi ikpé-Gi? 44 O we zam, si, Ihe anu-aru nwere ike ghara ime ngwa kari onye kpuworo; ọbụghị ma ụwa enweghị ike ijide ha ozugbo nke a ga-eke n’ime ya. 45 M’we si, Dika I gwaworo orù-Gi, na Gi onwe-gi, bú Onye nēnye madu nile, I nyewo ndu n’otù oge nye anu-aru nke I kere, ma ihe ahu ekère nēbuli ya: ọbuná ub͕u a ka ọ we buru kwa ndi nēbu ha. ugbu a nọrọ otu mgbe.
46 O we sim, Ria afọ nke nwayi, si ya, Ọ buru na i muta umu, gini mere i nādighi n'otù, kama ọ bu otù onye na ibeya? ya mere kpenu ya ka o muta umu-ndikom irin ozugbo. 47 M'we si, Ọ pughi: ma ọ ghaghi ime ya n'ebe di anya. 48 O we sim, Ọbuná otú a ka M'nyeworo afọ nke uwa nye ndi aghaworo nime ya na mb͕e nile ha. 49 N’ihi na dịka nwata nwere ike ọ gaghị ewepụta ihe nile bụ nke ndị agadi, otu ahụ ka m wee chepụta ụwa nke m kere. 50 M'we jua, si, N'ihi na ub͕u a I nyewom uzọ, m'gākwu kwa okwu n'iru gi: n'ihi na nne-ayi, onye I gwaworom na ọ bu nwata, di nso ub͕u a. 51 Ọ zam, si, Rie nwayi nāmu umu, ọ gāsi kwa gi. 52 Si ya, N'ìhi gini ka ndi i meworo ub͕u a di ka ndi buru uzọ, ma ha di ntà? 53 Ọ gāza kwa gi, si, Ndi amuru n'ike n'okorọbia di otù uzọ, ma ndi amuru na mb͕e ebighi-ebi, mb͕e afọ nādalata, ha di iche. 54 Ya mere, le-kwa-nu anya na unu di ntà kari ndi buru unu uzọ. 55 Ma otu ahụ ka ndị na-eso unu dị ntakịrị karịa unu, dịka ihe e kere eke nke malitere ịka nká, ma gafeworo ike nke ntorobịa. 56 M'we si, Onye-nwe-ayi, ariọm Gi, ọ buru na ahutawom amara n'iru Gi, gosi orù-Gi onye I nēleta ihe-Gi n'aka-ya. ISI NKE 6 1 O we sim, Na mbu, mb͕e emere uwa, tutu ókè-ala nke uwa guzo, ma-ọbu mb͕e ọ bula ifufe nēfefe; 2 Tutu éb͕è-elu-igwe nāb͕a, we nwue, ma-ọbu mb͕e ọ bula atọrọ ntọ-ala nile nke Paradais; 3 Tutu a hụta ifuru mara mma, ma-ọbụ mgbe e guzobeworo ike nke nwere ike ibugharị, tutu igwe-mụọ-ozi na-enweghị ịgụta ọnụ ezukọta ọnụ. 4 Ma-ọbu mb͕e ọ bula eweliri elu nke elu-igwe, tutu akpọkwa-ra ọtùtù nile nke mbara-ígwé ahu, ma-ọbu mb͕e chiigwe nile di na Zaion di ọku; 5 Ma tutu a chọpụta afọ ndị dị ugbu a, na ma-ọbụ mgbe ọ bụla e chepụtara echepụta nke ndị na-eme mmehie ugbu a tụgharịrị, tutu akàrà ha ndị chịkọtara okwukwe maka akụ; 6 M'we tukwasi uche n'ihe ndia, ma ekèworo ha nile site n'akam náním, ọ dighi kwa onye ọ bula ekere ha: site kwa Mu onwem ka agāgwusi ha, ọ bughi kwa onye ọzọ. 7 M'we za, si, Gini gādi nkewa nke oge di iche iche? maọbu òle mb͕e ọgwugwu nke mbu gādi, na nmalite nke ya nke nēso ya? 8 Ọ sim, Site na Abraham we rue Aisak, mb͕e Jekob na Isọ muru site na ya, aka Jekob buru uzọ jide ikiri-ukwu Isọ. 9 N'ihi na Isọ bu nsọtu uwa, Jekob bu kwa nmalite nke ya nke nēso ya. 10 Aka madu di n'etiti ikiri-ukwu na aka: ajua ọzọ, Esras, ajula. 11 M'we za, si, Jehova, bú Onye nāchi, ọ buru na ahutawom amara n'iru Gi; 12 ariọm gi, gosi orù-gi ọgwugwu ihe-iriba-ama-Gi nile, nke I mere ka m'hu ya n'abali ikpe-azu. 13 O we za, sim, Bilie n'ukwu-gi abua, nuru kwa olu di ike.
14 Ma ọ gādi ka ọ bu nkpọtu uku; ma ebe gi onwe-gi nēguzo agaghi-ewezuga ya n'ọnọdu-ya. 15 Ya mere, mb͕e ọ nēkwu okwu, atula egwu: n'ihi na okwu ahu sitere n'ọgwugwu ihe nile, anāghọta kwa ntọ-ala nke uwa. 16 Ndien ntak-a? n'ihi na okwu nke ihe ndia nāma jijiji, nāma kwa jijiji: n'ihi na ọ matara na ọgwugwu ihe ndia aghaghi igbanwe. 17 O rue, mb͕e m'nuru ya, na m'we guzoro n'ukwum abua, ge nti, ma, le, olu nēkwu okwu, olu-ya di kwa ka olu nke ọtutu miri. 18 O we si, Le, ubọchi nābia, mb͕e M'gāmalite ibiaru nso, na ileta ndi bi n'elu uwa; 19 Ma ga-amalite ịjụ ha ajụjụ, ihe ha bụ ndị merụworo ajọomume site n’ajọọ-omume ha, na mgbe mkpagbu nke Zaịọn ga-emezu; 20 Ma mgbe ụwa, nke ga-amalite ịla n’iyi, ga-agwụsị, mgbe ahụ ka m ga-egosi ihe ịrịba ama ndị a: a ga-emeghe akwụkwọ ndị ahụ n’ihu mbara igwe, ha ga-ahụkwa ihe niile ọnụ. 21 Ma umu-ntakiri ndi b͕ara otù arọ gēwere olu-ha kwue okwu, ndinyom di ime gāmuputa umu-ndikom nke ruru ọnwa atọ ma-ọbu anọ, we di ndu, ewe welie ha elu. 22 Ma na mberede ka ebe-agha-kwa-ra gāputa n'ebe anāghaghi nkpuru, na mberede ka agēme ka ulo-nkwakọba juru eju tọb͕ọrọ; 23 Ma opì-ike gāma uda, nke mb͕e onye ọ bula nuru, na mberede ka ha gātu egwu. 24 Na mb͕e ahu ndi-enyi gēbuso ibe-ha agha dika ndi-iro, uwa gēguzo kwa n'egwu, ya na ndi bi nime ya, isi-iyi nile nke isi-iyi nile gēguzo kwa, ma n'oge hour atọ ha agaghiagba ọsọ. 25 Onye ọ bula nke fọduru site n'ihe ndia nile nke M'gwaworo gi gāb͕apu, ma hu nzọputam, na ọgwugwu uwa-unu. 26 Ma ndikom ahu ndi anānara nara gāhu ya, ndi nādighiedetu ọnwu ire site n'ọmumu-ha: ma obi ndi bi n'ebe ahu gāb͕anwe, we ghọ ihe ọzọ. 27 N'ihi na agēwepu ihe ọjọ, ma aghughọ agēmenyu. 28 Maka okwukwe, ọ ga-aga nke ọma, nrụrụ aka ka a gaemeri, ma ezi-okwu ahụ, nke dịworo ogologo oge naenweghị mkpụrụ, ka a ga-ekwupụta. 29 Ma mb͕e ọ nāgwam okwu, le, m'we lekwasi ya anya nke-ntà nke-ntà n'iru Onye M'guzoworo n'iru Ya. 30 Ma okwu ndia ka ọ sirim; abiaram igosi gi oge abali nābia. 31 Ọ buru na i gēkpe kwa ekpere ọzọ, bue ọnu ubọchi asa ọzọ, M'gāgwa gi ihe kariri ihe m'nuru n'ehihie. 32 N'ihi na anuru olu-gi n'iru Onye kachasi ihe nile elu: n'ihi na Onye di ike ahuwo ezi omume-Gi, Ọ hu-kwa-ra idi-ọcha-gi, nke i nweworo site na nwata. 33 Ya mere o ziteworom igosi gi ihe ndia nile, na si gi, Kasie gi obi, atula egwu. 34 Ma eme-kwa-la ngwa ngwa n’oge gara aga, iche ihe efu, ka i we ghara ime ngwa ngwa site na mb͕e ikpe-azu. 35 O rue, mb͕e ihe ndia gasiri, na m’we kwa akwa ọzọ, bue ọnu ubọchi asa otú a, ka m’we zuzue izù atọ ahu nke Ọ gwaram.
36 Ma n’abalị nke asatọ ka obi m gbajọrọ n’ime m ọzọ, m wee malite ikwu okwu n’ihu Onye Kasị Elu. 37 N'ihi na asunyewo mọm n'ọku nke-uku, ma nkpuruobim nọ n'oké nkpà. 38 Ma a sị m, O Onye-nwe, i kwuru site na mmalite nke okike, ọbụna n’ụbọchị mbụ, ma kwuo otu a; Ka ekè eluigwe na ụwa; Okwu-Gi we buru ọlu zuru okè. 39 Ma mgbe ahụ ka mụọ ahụ dị, na ọchịchịrị na ịgba nkịtị dị nʼakụkụ nile; a kpụbeghị ụda olu mmadụ. 40 Mgbe ahụ i nyere iwu ka ìhè mara mma si na akụ gị pụta, ka ọrụ gị wee pụta ìhè. 41 N’ubọchi nke-abua ka i mere mọ nke elu-igwe, we nye ya iwu ka ewe kewaa, na ka o kewa n’etiti miri, ka otù uzọ we rigo, na nke-ọzọ n’okpuru ya ka ọ gādi. 42 N'ubọchi nke-atọ ka I nyere iwu ka ewe chikọta miri ahu n'uzọ uzọ n'uzọ asa nke uwa: uzọ isi ka i meworo ka ọ takọrọ, debe kwa ha, ka ufọdu nime ndia buru ihe sitere n'aka Chineke ku, ewe ghọ ihe-ọlu-ubi we fè gi òfùfè. 43 N'ihi na ngwa ngwa okwu-Gi gara n'iru ka emere ọlu ahu. 44 N'ihi na ngwa ngwa, nkpuru di uku di kwa ọnu-ọgugu, na ọtutu ihe di iche iche di iche iche nke utọ, na okokoosisi nke nādighi-agbanwe agbanwe, na ísì utọ di iche iche: ewe me nka n'ubọchi nke-atọ. 45 N'ubọchi nke-anọ ka I nyere iwu ka anyanwu mua, ọnwa we nye ìhè-ya, ka eme kwa kpakpando n'usoro; 46 I we nye ha iwu ka ha fè madu òfùfè, nke anēme. 47 N'ubọchi nke-ise ka I siri otù uzọ n'uzọ nke-asa, bú ebe ejikọtara miri ahu ka o weputa anu di ndu, na anu-ufe na azù: o we rue. 48 N’ihi na miri nke dara ogbi na nke ndụ adịghị ewepụta ihe dị ndụ n’iwu nke Chineke, ka mmadụ nile wee too ọrụ ebube gị nile. 49 Ma gi onwe-gi chiri anu abua di ndu, echichi, otù gi onwe-gi nākpọ Inọk, na nke-ọzọ, bú Leviathan; 50 I we kewapu otù na ibe-ya: n’ihi na uzọ nke-asa, bú ebe anāchikọta miri, apughi ijide ha abua. 51 I nye-kwa-ra Inọk otù òkè, nke taworo n'ubọchi nke-atọ, ka o we biri n'otù ebe ahu, nke nnù ugwu abua na ọgu iri di nime ya. 52 Ma i nye-kwa-ra Leviathan uzọ n'uzọ asa, bú nke mirimiri; I debewo kwa ya ka o ripia onye I nāchọ, na mb͕e ọ bula. 53 N'ubọchi nke-isi ka I nyere uwa iwu, ka o we muputa anu-ọhia na anu-ulo na ihe nākpu akpu n'iru gi; 54 Ma mb͕e ihe ndia gasiri, Adam kwa, Onye I mere onyenwe nke ihe-gi nile: site na Ya ka ayi nile si bia, na ndi nke I rọputaworo. 55 Ihe a nile ka M’kwuworo n’iru Gi, Jehova, n’ihi na I mere uwa n’ihi ayi 56 Ma ndi ọzọ, ndi sitere kwa na Adam bia, I kwuwo na ha abughi ihe ọ bula, ma ha di ka ọnu-miri: I we tuyere ibauba-ha tuyere ntupu nke nēsi n'ihe puta. 57 Ma ub͕u a, O Onye-nwe, le, mba nile ndia, nke agworo dika ihe-efu, amalitewo ibu ndi-nwe-ayi, na irichapu ayi. 58 Ma anyị ndị gị, ndị ị kpọworo ọkpara gị, onye i mụrụ nanị ya, na onye hụrụ gị n’anya nke ukwuu, ka enyefeworo n’aka ha.
59 Ọ buru na emere uwa ub͕u a n'ihi ayi, gini mere ayi na uwa nēnweghi ihe-nketa? rùe ole mb͕e ka nka gādi? ISI NKE 7 1 Ma mb͕e m'kwubìri okwu ndia, eziterem mọ-ozi ahu nke eziteworo nyem n'abali nile gara aga; 2 Ọ sim, Esras, bilie, nuru okwu nile nke m'biaworo igosi gi. 3 M'we si, Kwue okwu, Chinekem. O we sim, Etiyere oké osimiri ahu n'ebe sara mbara, ka o we di omimi di kwa uku. 4 Ma tinye okwu ahụ n’ọnụ ụzọ dị warara, ma dị ka osimiri; 5 Ònye gābà kwa n'oké osimiri ilegide ya anya, na ichi ya? ọ buru na ọ gabigaghi n'ebe di warara, òle ka ọ gābà n'ebe sara mbara? 6 Ọzọ kwa, ọ di ihe ọzọ; Ewuwo obodo, guzo kwa n'elu ubi sara mbara, juputara n'ezi ihe nile; 7 Ọnu-uzọ-ya di warara, edowo kwa ya n'ebe di egwu, dika ọku di n'aka-nri, na n'aka-ekpe miri di omimi; 8 Na otu ụzọ n’etiti ha abụọ, ọbụna n’etiti ọkụ na mmiri, nke dị ntakịrị nke na e nwere ike ma omadụ aga ebe ahu ozugbo. 9 Ma ub͕u a ọ buru na enye madu obodo a ka ọ buru ihenketa, ọ buru na ọ gaghi-agabiga ihe-agha ahu nke edoworo n'iru ya ma-ọli, òle ka ọ gānata ihe-nketa a? 10 M'we si, Ọ bu otú a, Onye-nwe-ayi. Ọ sim, Ọbuná otú a ka òkè Israel di. 11 N'ihi na ọ bu n'ihi ha ka M'mere uwa: Ma mb͕e Adam gabigara ukpurum nile, ewe nye iwu na ub͕u a emewo. 12 Mb͕e ahu ka ọnu-uzọ nke uwa di warara, juputara n'ihenb͕u na ime ime: ha di ole-na-ole na ihe ọjọ, juputara n'ihenb͕u; 13 N’ihi na ọnụ ụzọ nile nke ụwa ndị okenye sara mbara ma bụrụ nke e ji n’aka, ma weta mkpụrụ anwụ anwụ. 14 Ya mere ọbụrụ na ndị dị ndụ adọgbughị onwe ha n’ọrụ ịba n’ime mkpagbu na ihe efu ndị a, ha enweghị ike ịnara ndị ahụ nke edobere maka ha. 15 Ma ub͕u a n'ìhi gini kwa ka i nāchu onwe-gi, ebe i bu nání nwoke apuru ire ure? ma gini mere i ji me nkpatu, ma i bu nání madu? 16 N'ìhi gini ka i nēcheghi n'obi-gi ihe a nke gaje ibia, kari nke di ub͕u a? 17 M'we za, si, Onye-nwe-ayi, bú Onye nāchi achi, I nyewo iwu n'iwu-Gi, ka ndi ezi omume gēketa ihe ndia, ma ka ndi nēmebi iwu we la n'iyì. 18 Otú ọ di, onye ezi omume gāhu ihe nkpab͕u, nēle anya ebe sara mbara: n'ihi na ndi nēmebi iwu ahu ahuhuwo nkpakpa-ha, ma ha agaghi-ahu obosara nile. 19 Ọ sim. Ọ dighi onye-ikpé di kari Chineke, Ọ dighi kwa onye nwere nghọta kari Onye kachasi ihe nile elu. 20 N’ihi na e nwere ọtụtụ ndị na-ala n’iyi na ndụ nke a, n’ihi na ha na-elelị iwu nke Chineke nke edobere n’ihu ha. 21 N’ihi na Chineke enyewo ndị bịaranụ iwu-nsọ siri ike, ihe ha ga-eme ibi ndụ, ọbụna dịka ha siri bịa, na ihe ha gaedebe iji gbanarị ntaram ahụhụ. 22 Otu o sila dị ha erubeghị isi nye ya; ma kwue okwu megide ya, ma chepụta ihe efu;
23 Ma we ghọb͕u onwe-ha site n'ajọ omume nile ha; o we kwue okwu bayere Onye kachasi ihe nile elu, si, Ọ dighi; ma ọ maghi uzọ-Ya nile; 24 Ma iwu-Ya ka ha lelìworo, Ọb͕ub͕a-ndu-Ya nile ka ha juworo; n'ukpuru-Ya ka ha eguzosighi ike, Ọ bu kwa ọluYa ka ha nālughi. 25 Ma ya mere, Esras, n’ihi na ihe efu bụ ihe efu, ma maka ihe juru eju ka ejuworo. 26 Lee, oge ahụ na-abịa, na ihe iriba-ama ndị a nke m gwaworo gị ga-emezu, ma nwanyị a na-alụ ọhụrụ ga-apụta, ma ọ na-apụta ka a ga-ahụ ya, na ugbu a ewezugawo ya n’ụwa. 27 Ma onye ọbụla a napụtara site na ajọọ-omume nile nke e kwuworo ga-ahụ ihe-ebube m nile. 28 N’ihi na a ga-ekpughe Ọkpara m Jisus, ya na ndị ya na ha nọ, ma ndị fọdụrụ ga-aṅụrị ọṅụ n’ime narị afọ anọ. 29 Mgbe afọ ndị a gasịrị, nwa m nwoke Kraịst ga-anwụ, na mmadụ nile ndị nwere ndụ. 30 Ọzọ, uwa gāb͕anwe ibà n'iyì ochie ubọchi asa, dika ọ bu ikpé nile nke mbu: ọ dighi kwa onye ọ bula gāfọdu. 31 Ma mgbe ụbọchị asaa gasịrị ụwa, nke na-adịghị teta, gaebilite, ma nke ahụ ga-anwụ nke mebiri emebi. 32 Ma ala gēme ka ndi nāraru ura nime ya laghachi, ọzọ kwa, ájá gēme ndi nēbi nkiti, ma ebe-nzuzo gānaputa nkpuru-obi ahu ndi enyereworo ha aka. 33 Ma Onye kachasi ihe nile elu ga-apụta n’elu oche-ikpe, na nhụsianya ga-agabiga, ogologo ntachi-obi ga-enwekwa ọgwụgwụ. 34 Ma nanị ikpe ga-adị, ezi-okwu ga-eguzosi ike, ma okwukwe ga-adị ike; 35 Ma ọrụ ahụ ga-esochi, ma ụgwọ ọrụ ahụ ka a gaegosipụta, ma ọrụ ọma nile ga-adị ike, ma ajọ omume agaghị enwe ọchịchị. 36 M'we si, Abraham buru uzọ kpe ekpere bayere ndi Sọdọm, na Moses nēkpe kwa ekpere bayere ndi bu nna ndi mehieworo n'ọzara: 37 Jisus we so-kwa-ra ya bayere Israel n'ubọchi Ekan: 38 na Samuel na Devid bayere ntipia: Solomon do-kwa-ra ndi nābiaru ebe nsọ; 39 Ma Hilias maka ndị natara mmiri ozuzo; nye kwa ndi nwuru anwu, ka o we di ndu; 40 na Hezekaia bayere ndi Israel n'ubọchi Senakerib: ọtutu di-kwa-ra ọtutu. 41 Ma ub͕u a, ebe nbibi tolitere, na nmebi-iwu nāba uba, ma ndi ezi omume ekpewo ekpere bayere ndi nēmebi iwu: n'ìhi gini kwa ka ọ gaghi-adi otú a ub͕u a? 42 Ọ zam, si, Ndu nka abughi ọgwugwu ebe otuto nādigide; ya mere ha ekpeworo ndị na-adịghị ike ekpere. 43 Ma ụbọchị nke mbibi ga-abụ ọgwụgwụ nke oge a, na mmalite nke anwụghị-anwụ nke na-abịa n’ime ya, nke ire ure gafeworo; 44 Akwusi-kwa-ra onwe-ha ejewo n'ọgwugwu, ebipuwo ekweghi-ekwe, ezi omume etowo, ma ezi-okwu pulitere. 45 Mb͕e ahu ọ dighi onye ọ bula gānaputa onye ewedara n'ala, Ma-ọbu imeb͕u onye nweworo nmeri. 46 M'we zaghachi mb͕e ahu, si, Nka bu okwu mbu na nke ikpe-azu, na ọ di nma na enyegh Adam uwa: ma-ọbu, mb͕e enyere ya, ka o b͕ochie ya ka ọ ghara imehie.
47 N’ihi na ùrù gini ka ọ nābara madu ub͕u a n’ub͕u a ibi n’obi di arọ́, na mb͕e ọnwu gasiri, ichọ ahuhu? 48 Gi Adam, gini ka i meworo? n'ihi na ọ bu ezie na gi onwe-gi mehiere, ọ bughi nání gi ka i dara, kama ayi nile sitere na Gi. 49 N’ihi na ùrù gini ka ọ nābara ayi, ma ọ buru na ekwere ayi nkwa oge nādighi-anwu, ma? àyi mere ọlu nke nēweta ọnwu? 50 Ma na e kwere anyị nkwa olile-anya mgbe nile naadigide, ebe anyị onwe anyị bụ ndị ajọọ-omume ka e mere ka ọ bụrụ ihe efu? 51 Ma na e debeere anyị ụlọ obibi nke ahụike na nchekwa, ebe anyị ebiela ajọọ-omume? 52 Ma na ebube nke Onye Kasị Elu ka edobere ichekwa ndị ahụ chịworo ndụ nchegharị, ebe anyị jere ije n’ụzọ kasị njọ nke ihe nile? 53 Na ka ewe gosi paradaịs, nke mkpụrụ ya na-adịru mgbe ebighị ebi, ebe nchekwa na ọgwụ dị n’ime ya, ebe anyị agaghị aba n’ime ya? 54 (N'ihi na ayi ejewo ije n'ebe nādighi utọ.) 55 Ma na iru nile nke ndị jiworo ntachi obi ga-enwu n’elu kpakpando nile, ebe iru anyị ga-adị ojii karịa ọchịchịrị? 56 N’ihi na mgbe anyị dị ndụ ma mee ajọọ-omume, anyị echeghị na anyị ga-amalite ịta ahụhụ maka ya mgbe anyị nwụsịrị. 57 O we zam, si, Nka bu ọnọdu agha ahu, nke madu amuru n'elu uwa gēbu; 58 Na, ọ buru na emeri ya, ọ gāhu ahuhu dika i kwuworo: ma ọ buru na o nweta mmeri, ọ gānata okwu ahu nke Mu onwem nēkwu. 59 N'ihi na nka bu ndu nke Moses gwara ndi Israel okwu mb͕e ọ di ndu, si, rọputara onwe-gi ndu, ka i we di ndu. 60 Otú ọ di, ha ekweghi ya, ma-ọbu ndi-amuma gānọchi ya, ma-ọbu mu onwem, bú ndi gwaworo ha okwu; 61 Ka a ghara inwe iru-uju dị otu a na mbibi ha, dịka ọńụ ga-adị n’ebe ha nọ bụ ndị e kwere ka ha nweta nzọpụta. 62 M’we zaghachi, si, Amawom, Onye-nwe-ayi, na Onye kachasi ihe nile elu ka anākpọ Onye-ebere, n’ihi na Ọ nēmere ha ebere, bú ndi akābataghi n’uwa; 63 Ma dikwasi kwa ndi nēche iru n'iwu-Ya; 64 Ma na ọ na-enwe ndidi, ma na-enwe ogologo ntachi obi ndị ahụ mehieworo, dịka ihe okike ya; 65 Ma na ọ dị ukwuu, n’ihi na ọ dị njikere inye ebe ọ chọrọ; 66 Ma na ọ nwere nnukwu ebere, n’ihi na ọ naamụbawanye ebere nye ndị nọ ugbu a, na ndị gara aga, na kwa nye ndị ga-abịa. 67 N’ihi na ọbụrụ na ọ gaghị eme ka ebere ya bawanye, ụwa agaghị anọnyere ndị nketa ya n’ime ya. 68 Ma ọ b͕aghara; n’ihi na ọbụrụ na o meghị otú ahụ site n’ịdị mma ya, ka e wee mee ka ha dị mfe ndị mere ajọ omume, otu ụzọ n’ụzọ iri nke mmadụ agaghị adị ndụ. 69 Ma ebe ọ bu onye-ikpé, ọ buru na ọ gaghi-ab͕aghara ndi emere ka aru di ha ike site n’okwu-Ya, we me ka ọtutu ọgu ise di iche iche puta; 70 Ọ ga-adị ole na ole fọdụrụ eleghi anya n'ime igwe mmadụ na-enweghị ike ịgụta ọnụ.
ISI NKE 8 1 Ọ we zam, si, Onye kachasi ihe nile elu emewo uwa nye ọtutu madu, ma uwa nke gaje ibia mere ndikom ole-na-ole. 2 M'gāgwa gi ihe-oyiyi, Esras; Dika mb͕e i nāriọ ala, ọ gāsi gi, na ọ nēnye ọtutu akpu nke eji eme urọ di, ma ntà ntà nke ọla-edo nēsi puta: ọbuná otú a ka ọnọdu nke uwa di ugbu a di. 3 Enwere ọtụtụ ndị e kere, ma ole na ole ka a ga-azọpụta. 4 M'we za, si, Ma, loda, nkpuru-obim, nghọta, ripia amamihe. 5 N'ihi na gi onwe-gi ekwewo ige nti, we nāchọ ibu amuma: n'ihi na i nweghi ohere ọzọ ma-ọbughi nání ibi ndu. 6 O Onye-nwe, ọbụrụ na i kweghị nwa odibo gị, ka anyị wee kpee ekpere n’iru gị, ma I nye anyị mkpụrụ n’ime obi anyị, na omenala nye nghọta anyị, ka o wee pụta; ònye gēsi aṅa di ndu, bú onye nēmebi iwu, bú onye nēbu ọnọdu madu? 7 N'ihi na Gi onwe-gi nọ nání ya, ma ayi nile bu otù ihe-ọlu aka-Gi abua, dika I kwuworo. 8 N'ihi na mb͕e emere aru ub͕u a n'afọ nne, i we nye ya ihe di n'aru, anu-aru-gi echekwawo n'ọku na miri, ọnwa iteghete ka ihe-ọmuma-gi nānagide kwa ekere nke ekere nime ya. 9 Ma ihe nke nēdebe na ihe edebeworo, agādebe ya: ma mb͕e oge ahu nābia, àkpà-nwa nēchebe nēnyeputa ihe nēpu n'ime ya. 10 N’ihi na I nyewo iwu site n’akụkụ nile nke anụ ahụ, ya bụ, site n’ara ara, nye mmiri ara ehi, nke bụ mkpụrụ nke ara; 11 Ka ewe me ka ihe emeworo ka ọ rie nwa oge, Rue mb͕e i gēnye ya n'ebere-Gi. 12 I were ezi omume-Gi me ka ọ rigota, I we zí ya n'iwuGi, were ikpé-Gi me ka ọ di nma. 13 Ma i gēb͕u ya dika ihe-gi ekere, me ka ọ di ndu dika ọlugi. 14 Ya mere, ọ buru na i me ka onye ahu la n'iyì, bú nke ewere oké ọlu di otú a kpuworo, ọ bu ihe di nfe ichi echichi site n'iwu-Gi, ka ewe debe ihe ahu nke emereri. 15 Ma ub͕u a, Onye-nwe-ayi, ka m’gēkwu; imetụ mmadụ aka n'ozuzu, ị maara nke ọma; ma imetụ ndị gị aka, ndị m na-ewute n’ihi ha; 16 Na ihe-nketa-gi, onye ka m’nēru újú n’ihi ya; na Israel, onye m'di arọ́ n'ihi ya; na n'ihi Jekob, onye m'nākpab͕u; 17 N'ihi nka ka m'gāmalite ikpe ekpere n'iru Gi bayere Onwem na bayere ha: n'ihi na ahuwom ọdada-iyi nke ayi bi n'ala nka. 18 Ma a nụwo m ọsọ-ọsọ nke onye-ikpe nke gaje ịbịa. 19 N'ihi nka nuru olum, ghọta kwa okwum nile, M'gākwu kwa okwu n'iru Gi. Nke a bụ mmalite nke okwu Esdras, tutu eweliri ya elu: ma a s enyemaka, 20 O Onye-nwe, Gị onye bi n’ime mgbe nile na-adigide nke na-ele site n’elu ihe nile dị n’elu-igwe na n’elu-igwe; 21 Onye oche-eze-ya bu ihe-efu; nke ebube ya nwere ike ghara ịghọta; ndi usu ndi-mọ-ozi nēguzo n'iru ha nāma jijiji; 22 Nke ije-ozi-Ya nāb͕aghari n'ifufe na ọku; onye okwu-ya bu ezi-okwu, na okwu-ọnu-ya nādigide; nke iwu-nsọ-ya siri ike, na ikpé-Ya di egwu;
23 Onye anya-ya nēme ka ob͕u-miri takọrọ, Ma iwe nēme ka ugwu b͕aze; nke eziokwu na-agba akaebe: 24 Nuru ekpere orù-Gi, Ṅa kwa nti n'aririọ-amara nke iheGi nile. 25 N'ihi na mb͕e m'di ndu ka m'nēkwu okwu, ọ buru kwa na nghọtam ka m'gāza. 26 Unu elela nmehie nile nke ndi-Gi anya; kama ọ diri ndi nēfè Gi n'ezi-okwu. 27 Elela anya n'ihe ọjọ nile nke mba nile, Ma ọchichọ nke ndi nēdebe ihe-àmà-Gi nile nime nkpab͕u nile. 28 Eche-kwa-la ndi nējeghari n'iru Gi n'aghughọ: Ma cheta ha, dika ọchichọ-Gi si di ka ha mara egwu-Gi. 29 Ka ọ ghara ịbụ uche gị ibibi ndị biri ndụ dị ka anụ ọhịa; Ma ilegide ndi nēzí iwu-Gi anya. 30 Ewesala ha iwe n'aru ndi aguworo ka ha jọrọ njọ kari anu-ọhia; Ma hu ndi nātukwasi obi-ha n'ezi omume na nsọpuru-Gi mb͕e nile. 31 N'ihi na atawo ayi onwe-ayi na nna-ayi-hà n'ọria di otú a: ma n'ihi ayi ndi-nmehie ka agākpọ Gi onye-ebere. 32 N’ihi na ọbụrụ na i nwere ọchịchọ imere anyị ebere, a ga-akpọ gị onye-ebere, ya bụ, ndị na-enweghị ọrụ nke eziomume. 33 N’ihi na ndị ezi-omume, ndị nwere ọtụtụ ọrụ ọma nke edobere n’aka gị, ga-esi n’ọrụ nke aka ha nweta ụgwọ ọrụ. 34 N'ihi na gini ka madu bu, na I we wesa ya iwe? ma-ọbu gini bu ọb͕ọ nāla ebibi, na i we di ilu megide ya? 35 N'ihi na ọ dighi nwoke ọ bula di n'etiti ndi amuru n'eziokwu, ma o mebiwo ihe ọjọ; ma n'etiti ndi kwesiri ntukwasi-obi ọ dighi onye nēmeghi ihe ọjọ. 36 N’ihi na n’ime nke a, O Onye-nwe, a ga-ekwupụta eziomume gị na ịdị-mma gị, ọbụrụ na I meere ndị ahụ naenweghị ntụkwasị-obi nke ọrụ ọma nile ebere. 37 O we zam, si, Ihe ufọdu ka i kwuworo nke-ọma, ma dika okwu-gi nile si di ka ọ gādi. 38 N’ihi na n’ezie, m’gaghị eche echiche banyere ọchịchọ nke ndị mehieworo tutu ọnwụ, tutu ikpé, tutu mbibi erue; 39 Ma a ga m aṅụrị ọṅụ n’ihi ọchịchọ nke ndị ezi-omume, ma a ga m echeta kwa njem-ije ha, na nzọpụta, na ụgwọ ọrụ nke ha ga-enweta. 40 Dịka m kwuworo ugbụ a, otu a ka ọ ga-eru. 41 N'ihi na dika onye-ọlu-ubi nāgha nkpuru nke-uku n'ala, ku kwa ọtutu osisi, ma ihe anāgha nke ọma n'oge-ya adighi-adi elu, ọzọ kwa, ihe nile akuworo adighi-agba nkpọrọgwu: ọbuná otú a ka ọ di nke ndi-aghaworo. n'ụwa; Agaghị azọpụta ha nile. 42 M'we za, si, Ọ buru na ahutawom amara, ka m'kwu. 43 Dị ka mkpụrụ nke onye-ọlu-ubi na-ala n’iyi, ma ọbụrụ na ọ pụtaghị, ma ghara ịnara mmiri ozuzo gị n’oge ya; maọbu ọ buru na oké miri-ozuzo di, mebie ya; 44 Otú a ka madu nāla kwa n'iyì, bú nke eji aka-gi kpuworo, nke anākpọ kwa onyinyo-gi, n'ihi na i di ka onye ahu, n'ihi ya ka I meworo ihe nile, were kwa ya tụnyere nkpuru onye-ọlu-ubi. 45 Ewesala ayi iwe, kama me-kwa-ra ndi-Gi ebere, Mekwa-ra ihe-nketa-Gi ebere: N'ihi na I bu ihe-ebere n'aru ihe-Gi nile nọ. 46 O we zam, si, Ihe di ub͕u a diri ub͕u a, na ihe gaje ibia nke gādi.
47 N'ihi na i di nkpunkpu ka i we nwe ike ihu ihe nkem n'anya kari mu onwem: ma ọtutu mb͕e m'nābiaru gi nso, na ya nso, ma ọ bughi ndi nēmebi iwu. 48 Nime nka ka i bu kwa iju-anya n'iru Onye kachasi ihe nile elu; 49 N’ihi na i wedawo onwe-gi n’ala, dika o kwesiri gi, ma i kpeghi onwe-gi n’iru ka ewe nye gi otuto n’etiti ndi eziomume. 50 N’ihi na a ga-eme ha ọtụtụ nnukwu nhụsianya ndị n’oge ikpeazụ ga-ebi n’ụwa, n’ihi na ha ejegharịwo n’oke mpako. 51 Ma gi onwe-gi ghọta n'onwe-gi, chọ kwa otuto nye ndi di ka gi. 52 N’ihi na unu ka e meghere paradaịs, a kụrụ osisi nke ndụ, a na-akwado oge nke na-abịa, edoziwo oke ụbara, wuo obodo-ukwu, ma ka izu ike, e, ịdị mma na amamihe zuru oke. 53 A rachichiri nkpọrọgwu ihe ọjọ n’aru gi, adighi-ike na nla ezonariwo gi n’iru, ma ire-ure ab͕alagawo n’ala-mọ ka ewe chezọ; 54 Mwute agabigawo, ma n’ikpeazụ a ga-egosi akụ nke anwụghị anwụ. 55 Ma ya mere, ajụla ajụjụ ọzọ gbasara igwe-mmadụ nke ndị na-ala n’iyi. 56 N'ihi na mb͕e ha narapuworo onwe-ha, ha lelìa Onye kachasi ihe nile elu anya; 57 Ọzọ, ha azọdawo ezi omume-Ya; 58 Ha we si n'obi-ha, na ọ dighi Chineke di; e, na n’ịmara na ha ga-anwụrịrị. 59 N’ihi na dị ka ihe ndị e kwuru n’elu ga-anabata unu, otú ahụ ka a na-akwado ha akpịrị ịkpọ nkụ na ihe mgbu: n’ihi na ọ bụghị uche ya ka ndị mmadụ daa. 60 Ma ndị e kere eke nwere we merua aha Onye meworo ha, we nēkele Onye nēdobere ha ndu. 61 Ma ya mere ikpe m dị ugbu a n’aka. 62 Ọ bughi madu nile ka M'gosiworo ihe ndia, ma-ọbughi gi, na ole-na-ole dika gi. M'we za, si, 63 Le, Onye-nwe-ayi, ub͕u a I gosiwom ọtutu ọlu di iche iche, nke I gāmalite ime na mb͕e ikpe-azu: ma na mb͕e ahu, I gosighm. ISI NKE 9 1 Ya mere ọ zam, si, Gi onwe-gi tu-kwa-ra oge n'onwe-ya: ma mb͕e i huru ufọdu nime ihe-iriba-ama nile gara aga, nke M'gwaworo gi na mbu; 2 Mgbe ahụ ka ị ga-aghọta na ọ bụ otu mgbe ahụ ka Onye kachasị ihe nile elu ga-amalite ileta ụwa nke O kere. 3 Ya mere, mb͕e agēhu ala-ọma-jijiji na oké ọṅù nke ndi nile di n'uwa: 4 Mgbe ahụ ka ị ga-aghọta nke ọma na Onye kachasị ihe nile elu kwuru banyere ihe ndị ahụ site n’ụbọchị ndị dị n’ihu gị, ọbụna site na mmalite. 5 N’ihi na dịka ihe nile e mere n’ụwa si nwee mmalite na ọgwụgwụ, ma ọgwụgwụ ihe nile pụtara ìhè. 6 Otú a kwa oge nile nke Onye kachasi ihe nile elu nwere nmalite doro anya n’ihe-ebube di iche iche na ọlu di ike, na nsọtu nile na ihe-iriba-ama.
7 Ma onye ọbụla nke a ga-azọpụta, ma ga-enwe ike ịgbanarị site n’ọrụ ya nile, na site n’okwukwe nke unu kwere. 8 Agēchekwa-kwa-ra ha site n'ihe-njọ nile nke anēkwu, we hu nzọputam n'alam, na n'etiti ókè-alam: n'ihi na edowom ha nsọ nyem site na mbu. 9 Mb͕e ahu ha gābu n'ọnọdu-ihere, bú ndi ghọb͕uworo uzọm ub͕u a: Ma ndi nāchupu ha n'aghughọ gēbi kwa na nmekpaaru. 10 N'ihi na ndi ahu ndi nānataworo ugwọ-ọlu na ndu-ha, ma ha amaghm; 11 Ma ndị ahụ kpọrọ iwu m asị, mgbe ha nwere onwe ha ka nwere onwe ha, ma, mgbe ha ka emegheworo ha ebe nchegharị, ha aghọtaghị, ma ha ledara ya anya; 12 Onye ahụ ga-amakwa ya mgbe ọ nwụsịrị site n’ihe mgbu. 13 Ya mere, unu achọ-kwa-la ka unu mara ka agētita ndi nāsọpuru Chineke ahuhu, na mb͕e: ma jua otú agēsi azọputa ndi ezi omume, onye uwa di, na onye ekèworo uwa nye ya. 14 M'we za, si, 15 Ekwuwo m na mbụ, ma ub͕u a, kwue okwu, ma m’gākwu kwa ya ma emesia, na ọtutu madu di ọtutu n’etiti ndi nāla n’iyì, kari n’etiti ndi agāzọputa; 16 Dị ka ebili mmiri si dị ukwuu karịa ntapu. 17 Ọ we zam, si, Dika ubi di, otú a ka nkpuru di kwa; ka okooko osisi dị, ndị dị otú ahụ ka agba dịkwa; dika onyeọlu di, otú a kwa ka ọlu di; ma dika onye-ọlu-ubi di n'onwe-ya, otú a ka ọlu-ubi-ya di kwa: n'ihi na ọ bu oge nke uwa. 18 Ma ugbụ a mgbe m doziri ụwa nke a na-emebeghị, ọbụna ka ha biri n’ime ya dị ndụ ugbu a, ọ dịghị onye kwuru okwu megide m. 19 N'ihi na mb͕e ahu onye ọ bula nēge nti: ma ub͕u a emewo omume nile nke ndi ekere n'uwa nka nke emeworo site na nkpuru ebighi-ebi, site kwa n'iwu nke anāchọputa, ewe mebie onwe-ha. 20 M’we tukwasi uche n’uwa, ma, le, ihe-nb͕u di n’ihi èchìchè nile nke batara nime ya. 21 M'we hu, b͕achie ya nke-uku, debe kwam nkpuru-vine nke uyọkọ, na ihe-ọkukú nke ndi bara uba. 22 Ka igwe-mmadụ ahụ laa n’iyi mgbe ahụ, ndị a mụrụ n’efu; ka edebe kwa nkpuru-vine nkem na ihe-ọkukúm; N'ihi na ọtutu ndọb͕u ka M'jiworo me ka ọ zue okè. 23 Otú ọ di, ọ buru na i kwusi ubọchi asa ọzọ, (ma i gaghiebu ọnu nime ha; 24 Ma jenu n'ubi okoko-osisi, ebe anēwughi ulo, rie kwa nání okoko-osisi nke ubi; detụla anụ ahụ ọnụ, aṅụkwala mmanya, ma rie naanị okooko osisi;) 25 Ma kpekuo Onye kachasi ihe nile elu ekpere mb͕e nile, mb͕e ahu ka m’gābia, kpayere gi uka. 26 M’we jegharia n’ọhia nke anākpọ Ardat, dika o nyerem iwu; m'we nọdu n'ebe ahu n'etiti okoko-osisi, rie ufọdu nime ihe-ọkukú nke ubi, ihe-oriri nke ya we rijum. 27 Ma mb͕e ubọchi asa gasiri m'nānọdu ala n'elu ahihia, obim we di ọku nimem, dika na mbu: 28 M'we saghe ọnum, malite ikwu okwu n'iru Onye kachasi ihe nile elu, si,
29 Jehova, Gi onye gosiworo ayi onwe-gi, E mere gi onwegi nye nna-ayi-hà n’ọzara, n’ebe ọ nādighi onye ọ bula nāzọda, n’ebe tọb͕ọrọ n’efu, mb͕e ha siri n’Ijipt puta. 30 I we kwue si, Nuru, Israel; Lekwa okwum anya, Gi nkpuru Jekob. 31 N'ihi na, le, Mu onwem nāgha kwa iwum nime unu, ma ọ gāmi nkpuru nime unu, ma unu gāsọpuru nime ya rue mb͕e ebighi-ebi. 32 Ma nna-ayi-hà, bú ndi natara iwu ahu, edebeghi ya, ha edebeghi kwa ikpé-Gi nile: ma ọ buru na nkpuru nke iwuGi la n'iyì, ọ pughi kwa, n'ihi na ọ bu gi; 33 Ma ndi natara ya we la n'iyì, n'ihi na ha edebeghi ihe anāgha nime ha. 34 Ma, le, ọ bu omenala, mb͕e ala nānara nkpuru-ọghigha, ma-ọbu oké osimiri ub͕o, ma-ọbu ihe ọ bula anu-aru maọbu ihe-ọṅuṅu, na n'iyì nke anāgha nime ya ma-ọbu tubà ya nime ya; 35 Ọzọ kwa, ihe anāgha, ma-ọbu nke atubàra nime ya, maọbu nke anānara, nāla n'iyì, ma ọ dighi-anọyere ayi: ma ọ bughi n'ebe ayi nọ ọ bughi otú a. 36 N’ihi na anyị bụ́ ndị natara iwu ahụ na-ala n’iyi site na mmehie, na obi anyị nke natara ya 37 Otú ọ di, iwu adighi-ala n'iyì, kama ọ nānọgide nime ya ike ya. 38 Ma mb͕e m’nēkwu okwu ndia n’obim, m’we were anyam abua leghachi anya, ma n’akuku aka-nri ahurum otù nwayi, ma, le, ọ nēru újú, kwa kwa ákwá n’oké olu, o nēwuta kwa ya nke-uku n’obi, ya na ya. uwe adọwara adọwa, o we tukwasi ntu n'isi-ya. 39 M'we kwe ka èchìchèm nile je, bú nke m'nānọ nime, M'we chighariarum nye ya; 40 Ọ si ya, N'ìhi gini ka i nākwa ákwá? n'ìhi gini ka i nēwuta n'obi-gi? 41 Ọ we sim, Onye-nwe-ayi, rapum, ka m'we kwa ákwá, tukwasi kwa n'ihe-nb͕u nkem, n'ihi na ewe dim n'obi nkeuku n'obim, wedawom ala nke-uku. 42 M'we si ya, Gini nēme gi? gwa m. 43 Ọ sim, Mu onwem, bú orù-gi, bu nwayi-àgà, ma enweghi nwa, ọ bu ezie na m’nwere di orú arọ na iri; 44 Ma ọ dịghị ihe ọ bụla m mere n’afọ iri atọ ahụ ehihie na abalị, na n’awa nile, ma ewezuga ekpere m nye Onye Kasị Elu. 45 Mgbe orú arọ na iri gachara, Chineke nụrụ orù-gi nwayi, legide ọhụhụ m anya, tukwasi uche n'ahụhụm, nyem nwanwoke: m'we ṅuria ọṅu nke-uku n'ihi ya, otú a ka dim na ndi-ab͕ata-obim nile di: ayi we nye nsọpuru uku. Onye puru ime ihe nile. 46 M’we were oké ndọb͕u nye ya nri; 47 Ya mere mb͕e o tolitere, bia rue mb͕e ọ gālu nwunye, m'we mere oriri. ISI NKE 10 1 O rue, mb͕e nwam nwoke batara n'ime-ulo ọlulu-nwunyeya, na ọ dara n'ala, nwua. 2 Ayi nile we kwaturu oriọna nile, Ndi-ab͕ata-obim nile we bilie kasim obi: M'we zuru ike rue ubọchi nke-abua n'abali.
3 O rue, mb͕e ha nile rapuru nkasi-obim, ka m'we di jū; M'we bilie n'abali b͕alaga, bia n'ubi a, dika i nāhu. 4 Ma ub͕u a anamachọghi m ịlaghachi n'obodo, kama n'ebe a ka m'nọgide, na irighi kwa ihe-ọṅuṅu; 5 M'we rapu ntughari-uche nile nke m'nọ-kwa-ra, M'we gwa ya okwu n'ọnuma, si, 6 Gi nwayi b͕agọrọ ab͕agọ n'obi kari ihe nile ọzọ, ọ̀ bughi orù-ayi ka i nāhu, gini nēme kwa ayi? 7 Òle otú na Zayọn nne-ayi si jubigara ókè n'obi-uku nile, na inwe ume-ume nke-uku, iru-újú di ike nke-uku? 8 Ma ugbụ a, ebe anyị nile na-eru uju ma na-ewute anyị, n’ihi na anyị nile nọ n’oké mwute, ị na-ewute gị maka otu nwa nwoke? 9 N'ihi na jua ala, ọ gāsi kwa gi, na ọ bu ya onwe-ya kwesiri iru újú n'ihi ọdida nke ọtutu ndi nēbili n'elu ya. 10 N’ihi na site na ya ka ihe nile siri pụta na mbụ, ma site na ya ka ndị ọzọ nile ga-esi pụta, ma, lee, ha na-eje ije fọrọ nke nta ka ọ bụrụ mmadụ nile na mbibi, ma igwe-mmadụ n’ime ha ka ewezugawo kpamkpam. 11 Ọ̀ bu kwa ònye gēme ka iru-újú bayere nwayi ahu, bú nke nwere oké ọtutu ndia; ma ọ bughi gi onwe-gi, bú onye nēwuda ma-ọbughi otù onye? 12 Ma ọ buru na i sim, Iru-újúm adighi ka nke uwa, n'ihi na atufurum nkpuru nke afọm, bú nke M'ji ihe-nb͕u muputara, were kwa ihe-nb͕u mua; 13 Ma ala ọ bughi otú a: n’ihi na ọtutu madu di nime ya dika nzọputa nke ala si di agabigawo, dika ọ bia: 14 M'we si gi, Dika i ji ime ka ọ muputa; ọbuná otú a ka uwa nye-kwa-ra nkpuru-ya, bú madu, site na nmalite nye Onye mere ya. 15 Ma ub͕u a, debe ihe-nb͕u-gi n'onwe-gi, were kwa obi-ike nagide ihe ahu nke dakwasiri gi. 16 N’ihi na ọbụrụ na ị ga-amata mkpebi siri ike nke Chineke ịbụ onye ezi-omume, ị ga-anabatakwa nwa gị nwoke n’oge, ma a ga-aja gị mma n’etiti ụmụ nwanyị. 17 Ya mere, jekuru di-gi n'obodo. 18 Ọ sim, Ihe ahu ka m'gaghi-eme: m'gaghi-abà n'obodo, ma, le, m'gānwu. 19 M’we gaba n’iru gwa ya okwu, si, 20 Unu emela otú a, kama dua unu ọdu. site n'akam: n'ihi na ole ka ihe ọjọ nile nke Zaion di? kasie ya obi bayere ihenb͕u nke Jerusalem. 21 N'ihi na i huwo na emewo ka ebe nsọ ayi tọb͕ọrọ n'efu, kwatue ebe-ichu-àjà-ayi, kwatue ulo uku-ayi; 22 Akwukwọ-ọnu-ayi emewo n'ala, emewo ka abù-ayi b͕a nkiti, iti-nkpu-ayi agwuwo, emebiwo ìhè ihe-idọba-oriọnaayi, emebiwo ib͕e ọb͕ub͕a-ndu-ayi, emeruwo ihe-nsọ-ayi, na aha ahu nke nādighi nsọ. ọ fọduru imeru-aru ayi: ihere emewo umu-ayi, ndi-nchu-àjà-ayi asuwo ọku, ndi Livai alawo n'agha, umu-ab͕ọghọ-ayi emeruwo onwe-ha, emeruwo kwa nwunye-ayi; ndị ezi-omume anyị ka e bugara, ụmụntakịrị anyị ebibiwo, ụmụ okorobịa anyị ka a kpọtaworo n’ịbụ-oru, ma ndị dike anyị aghọwo ndị naadịghị ike; 23 Ma, nke kasị ukwuu nke ihe nile, akara nke Zaịọn apụworịị nsọpụrụ ya ugbụ a; n'ihi na enyewo ya n'aka ndi nākpọ ayi asì.
24 Ma ya mere tufue oke-nwoke gị, ma wepụ ọtụtụ mwute, ka Onye-nwe wee meere gị ebere ọzọ, ma Onye Kasị Elu ga-enye gị izu-ike na ntụsara ahụ site n’ọrụ gị. 25 Ma o wee ruo na mgbe mụ na ya na-ekwurịta okwu, lee, iru ya na mberede na-egbukepụ egbukepụ nke ukwuu, ma iru ya na-egbuke egbuke, nke mere na m tụrụ egwu ya, wee chegharịa ihe ọ ga-abụ. 26 Ma, le, na mberede ka o tisiri oké egwu nke-uku: ala we ma jijiji n'olu nwayi ahu. 27 M’we hu, ma, le, nwanyi ahu emeghi kwa ka m’hu ya anya ọzọ; ebe uku ka eweputara onwe-ya site na ntọ-ala: m'we tua egwu, were kwa oké olu tie nkpu, si, 28 Òle ebe Uriel nọ, bú mọ-ozi, onye biakuterem na mbu? n’ihi na o mewo ka m’daba n’ọhụụ dị iche iche, ma ọgwụgwụ m aghọọla ire ure, na ekpere m ịba mba. 29 Ma ka m na-ekwu okwu ndị a, lee, ọ bịakwutere m, lekwa m anya. 30 Ma, le, mu onwem adinaworo dika onye nwuru anwu, ewe napum nghọtam: O we jidem n’aka-nri, kasim obi, guzom n’ukwum abua, sim, 31 Gini nēme gi? ọ̀ bu kwa gini mere i ji nāb͕a ujọ otú a? n'ìhi gini kwa ka nghọta-gi nālọ miri, na èchìchè nile nke obi-gi? 32 M'we si, N'ihi na i rapuwom, ma m'mere dika okwu-gi nile si di, m'we ba n'ọhia, ma, le, ahuwom, ma, le, na apughim ikwu. 33 O we sim, Were di-nkpa guzo ọtọ, m'gādu gi ọdu. 34 M'we si, Kwue okwu bayerem, onye-nwem; nání arapulam, ka m'we ghara inwu anwu n'ihi olile-anyam. 35 N'ihi na ahuwom na amaghm, ma nuru na amaghm. 36 Ma-ọbu ọ̀ ghọb͕uworo uchem, Ma-ọbu nkpuru-obim ọ bu na nrọ? 37 Ma ub͕u a ariọm gi ka i gosi orù-gi ọhù a. 38 Ya mere Ọ zam, si, Nurum, m'gāgwa kwa gi, gosi gi ihe mere i ji nātu egwu: n'ihi na Onye kachasi ihe nile elu gēkpughere gi ọtutu ihe-nzuzo. 39 Ọ huwo na uzọ-gi ziri ezi: N'ihi na Gi onwe-gi nēwuta ndi-Gi mb͕e nile, I nēdo kwa Zaion abù-ákwá uku. 40 Ya mere nka bu isi okwu nke ọhù ahu nke i huru na nso nso a: 41 I hu-kwa-ra nwanyi ka ọ nēru újú, I we malite ikasi ya obi; 42 Ma ub͕u a, i hughi ihe oyiyi nke nwayi ahu ọzọ; 43 Ma ebe ọ gwara gi okwu bayere ọnwu nwa-ya nwoke, nka bu ihe ngwọta: 44 Nwayi a, onye gi onwe-gi huru bu Zaion: ma ọ si gi, ọbuná nwayi ahu nke gi onwe-gi huru dika obodo ewuruworo, 45 Ma asim, Ọ si gi, na ọ bu orú arọ na iri ka ọ bu nwanyiàgà: ọgu arọ na iri ka ọ bu nke anāchurughi àjà-nbuli nime ya. 46 Ma mb͕e orú arọ na iri gasiri Solomon we wue obodo ahu, sure àjà-nsure-ọku: o we mua nwa-nwoke nke nwanyiàgà. 47 Ma ọ bu ezie na ọ si gi na ọ mere ka ọ zùa ya, bú ebeobibi na Jerusalem.
48 Ma ọ bu ezie na ọ siri gi, na nwam nwoke nābà n'imeulo ọlulu-nwunye-ya, ewe gwusia ya, we nwua: nka bu ntipia nke biaruru Jerusalem. 49 Ma, le, i huru onyinyo-ya, ma n'ihi na o nēru újú n'ihi nwa-ya nwoke, i we malite ikasi ya obi: ma n'ihe ndia nke daworo, ka emegheworo gi ihe ndia. 50 N'ihi na ub͕u a Onye kachasi ihe nile elu nāhu na i nēwuta onwe-gi nēnweghi uche, na i nāhu kwa ahuhu n'obi-gi nile n'ihi ya, otú a ka O gosiworo gi ima-nma nke ebube-ya, na ima-nma nke ima-nma-ya; 51 N’ihi nka ka M’siworo gi ka i biri n’ọhia nke anēwughi ulo; 52 N'ihi na amaram na Onye kachasi ihe nile elu gēgosi gi nka. 53 Ya mere M’we nye gi iwu ka i ba n’ọhia, ebe ọ dighi ntọ-ala nke ulo ọ bula nēnweghi. 54 N’ihi na n’ebe Onye kachasi ihe nile elu ga-amalite igosi obodo ya, ọ dịghị ụlọ onye ọ bụla nwere ike iguzo. 55 Ya mere, atụla egwu, ka obi-gi ghara itu ujọ, ma ba n’ime, hu ima-nma na idi-uku nke ulo ahu, ka anya-gi nwere ike ihu; 56 Ma mgbe ahụ ị ga-anụ ka ntị gị nwere ike ịghọta. 57 N’ihi na a gọziri gị karịa ọtụtụ ndị ọzọ, ma a kpọworo gị na Onye Kasị Elu; ma otu a ka ọ dị naanị ole na ole. 58 Ma echi n’abalị ị ga-anọ ebe a; 59 Ma otu a ka Onye-isi nile gēgosi gi ọhù nile nke ihe di elu, nke Onye kachasi ihe nile elu gēmere ndi bi n'elu uwa n'ubọchi ikpe-azu. M wee rahụ ụra n’abalị ahụ na ọzọ, dị ka o nyere m iwu. ISI NKE 11 1 M’we hu nrọ, ma, le, ugo nēsi n’oké osimiri rigota, nke nwere nkù iri na abua nwere nku, na isi atọ. 2 M'we hu, ma, le, ọ b͕asaworo nkù-ya n'elu uwa nile, ifufe nile nke elu-igwe nēfekwasi kwa ya, ewe chikọta ha. 3 M’we hu, ma site na nb͕u-ya nile ka akukọ nile nēnweghi ike puta; ma ha ghọrọ obere nku na ndị nta. 4 Ma isi-ya nile di n'udo: isi nke di n'etiti di uku kari ibe-ya, ma ya na nke fọduru tukwasi ya. 5 M'we hu-kwa-ra, ma, le, ugo nēfeghari n'ákù-ya, we buru eze n'elu uwa, na n'isi ndi bi nime ya. 6 M’we hu na ihe nile nke di n’okpuru elu-igwe ka edoworo ya n’okpuru ya, ma ọ dighi onye ọ bula kwuworo okwu megide ya, ma-ọbughi otù ihe e kere eke n’elu uwa. 7 M’we hu, ma, le, ugo biliri n’elu isi-ya, gwa árú-ya nile okwu, si, 8 Unu echela nche n'otù oge: onye ọ bula n'otù n'otù dina n'ọnọdu nke aka ya, nēche kwa nche nke-ọma: 9 Ma ka e chekwaa isi ndị nke ikpe-azụ. 10 M’we hu, ma, le, olu ahu esighi n’isi-ya puta, kama site n’etiti aru-ya. 11 M’we gua ya ọnu-ya, ma, le, ha di asatọ. 12 M'we hu, ma, le, n'akuku aka-nri otù nkù nēbili, we buru eze d n'elu uwa nile; 13 O rue, mb͕e ọ bu eze, na ọgwugwu-ya bia, ma ọnọdu-ya adighi-ahu kwa ọzọ: ndi ọzọ we guzo. ma chịrị, ma nwee nnukwu oge;
14 O rue, mb͕e ọ bu eze, na ọgwugwu-ya bia-kwa-ra, dika nke mbu, na ọ dighi kwa ọhu ọzọ. 15 Ma olu we biakute ya, si, 16 Nụrụ, Gi onye bu onye nāchi uwa ogologo oge di otú a: Nka ka m'nāsi gi, tutu i malite ikpughe ọzọ; 17 Ọ dighi onye gānọchi gi rue mb͕e-gi, ma-ọbu nkera-ya. 18 Mb͕e ahu nke-atọ we bilie, buru eze dika nke-ọzọ, ma ọ dighi kwa ọhu ọzọ. 19 Otú a ka ọ di otú a ka ọ di n'etiti ndi nile fọduru, dika na onye ọ bula bu eze, ma emeghi ka aputa ìhè ọzọ. 20 M wee hụ, ma, lee, ka oge na-aga, ábụbà ndị sochiri ya guzoro n’akụkụ aka nri, ka ha wee chịa kwa; ma ụfọdụ n’ime ha chịrị, ma n’oge na-adịghị anya ha apụtakwaghị ọzọ. 21 N'ihi na ufọdu n'etiti ha ka edobere, ma achighi eze. 22 Mb͕e ihe ndia gasiri m’we hu, ma, le, ábụ́bà iri na abua ahu aputaghi kwa ọzọ, ma-ọbu nku abua ahu; 23 Ma ọ dighi kwa ọzọ n'aru ugo, kama isi atọ nke nādabere ala, na nkù ntà isi. 24 M'we hu-kwa-ra na nku abua nke ntà abua kewara onwe-ha n'etiti isi ahu, we nọdu n'okpuru isi nke di n'akuku aka-nri: n'ihi na anọ ahu nānọgide n'ọnọdu-ha. 25 M’we hu, ma, le, nku nile nke di n’okpuru nkù chere ka ha guzobe onwe-ha na inwe ike. 26 M’we hu, ma, le, e nwere otù onye edoziworo, ma n’oge na-adịghị anya ọ pụtaghị ọzọ. 27 Ma nke-abua mere ngwa ngwa kari nke-mbu. 28 M’we hu, ma, le, ndikom abua ahu ndi fọduru nēchè kwa n’onwe-ha ibu eze; 29 Ma mb͕e ha chere otú a, le, otù nime ndi-isi nke nọ n'izuike kpọtere, bú nke di n'etiti; n'ihi na nke ahu di uku kari isi abua ahu. 30 Ma mgbe ahụ ahụrụ m na isi abụọ ndị ọzọ ejikọtawo ya na ya. 31 Ma, le, isi ahu chighariri n'aka ndi ya na ha nọ, o we rie nku abua nke di n'okpuru nkù nke gābu eze. 32 Ma isi nka tiyere uwa nile n’egwu, we b͕a ọchichiri nime ya n’aru ndi nile nēbi n’elu uwa n’oke nkpab͕u; ma o nwere ọchịchị nke ụwa karịa nku niile nke nwerebu. 33 Ma mgbe nke a gasịrị, ahụrụ m, ma, lee, isi nke dị n’etiti apụtakwaghị ọzọ na mberede, dị ka nkù. 34 Ma isi abụọ ahụ fọdụụrụ, ndị na-achịkwa n’otu aka ahụ n’elu ụwa na ndị bi n’ime ya. 35 M’we hu, ma, le, isi n’akuku aka-nri ripia ya nke di n’akuku aka-ekpe. 36 M'we chigharia otù olu, nke nāsim, Legide anya n'iru gi, tukwasi uche n'ihe nke i nāhu. 37 M’we hu, ma, le, dika ọdum nāb͕ọ uja, achupuworo n’oké ọhia: m’we hu na o zigara ugo ka olu madu, si, 38 Nuru, Mu na gi gākwu okwu, Onye kachasi ihe nile elu gāsi kwa gi, 39 Ọ̀ bughi gi onwe-gi bu ndi fọduru n'etiti anu anọ ahu, ndi M'mere ka ha buru eze n'uwam, ka ọgwugwu oge-ha we si n'aka ha bia? 40 Ma nke anọ bịara, ma merie anụ ọhịa nile ndị gara aga, ma nwee ike n’ebe ụwa nọ site n’oké ịtụ egwu, na n’ebe ụwa nile nọ site n’oke mkpagbu dị njọ; ọtutu ubọchi ka o we biri n'elu uwa n'aghughọ.
41 N'ihi na i jighi ezi-okwu kpe uwa. 42 N'ihi na I wedawo ndi di ume-ala n'obi iwe, I mejọwo onye-udo, I hu-kwa-ra ndi-ugha n'anya, I kwatuwo ebeobibi nke ndi nāmi nkpuru, I kwatuwo mb͕idi nke ndi nādighi-emejọ gi. 43 N'ihi nka ajọ omume-gi rigoro rue Onye kachasi ihe nile elu, Npako-gi rigoro kwa Onye di ike. 44 Onye kachasi ihe nile elu lekwasiwo kwa ubọchi npako anya, ma, le, ọgwugwuwo, ma ihe-árú-Ya nile emezuwo. 45 Ya mere, aputa-kwa-la ọzọ, ugo, ma-ọbu nkù-gi di egwu, ma-ọbu nku ajọ omume-gi, ma-ọbu isi-ya nile nke jọrọ njọ, ma-ọbu uka-gi nile nēmeru ihe-ike, ma-ọbu aru-gi nile nke ihe-efu; 46 Ka uwa nile we zuru ike, we laghachi, mb͕e anānaputaworo n'ihe-ike-gi, ka o we le anya ikpé na ebere nke Onye meworo ya. ISI NKE 12 1 O rue, mb͕e ọdum nāgwa ugo okwu ndia, m'we hu; 2 Ma, le, isi nke fọduru na nkù anọ ahu egosighi kwa ọzọ, ma ha abua we jekuru ya, guzo onwe-ha ibu eze, ma alaeze-ha di ntà, juputa kwa nb͕a aghara. 3 M'we hu, ma, le, ha aputaghi ọzọ, aru ugo nile we nēre ọku, uwa we tua egwu nke-uku: M'we kpọte n'ahuhu na ọchichọ nke uchem, na n'oké egwu; Ọ si mọm, 4 Le, nka ka I meworom, N'ihi na I nēleputa uzọ nile nke Onye kachasi ihe nile elu. 5 Lee, ma ike agwụmla m n’obi m, ọ bụkwa onye naadịghị ike nke ukwuu na mmụọ m; ma ntakịrị ume dị n’ime m, n’ihi nnukwu egwu nke e ji kpagbuo m n’abalị a. 6 Ya mere, ub͕u a ka m’nāriọ Onye kachasi ihe nile elu, ka Ọ we kasim obi rue ọgwugwu ihe nile. 7 M'we si, Onye-nwe-ayi bu onye nāchi, ọ buru na ahutawom amara n'iru t ịhụ-anya-n’anya, ma ọbụrụ na agụrụ m n’onye ezi-omume n’aka gị n’iru ọtụtụ ndị ọzọ, ma ọbụrụ na ekpere m arịgoro n’ezie n’iru gị; 8 Ya mere, kasiem obi, gosim orù-gi akukọ-isi na ihe di iche iche nke ọhù a di egwu, ka I we kasie nkpuru-obim obi nke-uku. 9 N'ihi na Gi onwe-gi ewerewom na onye kwesiri ka I gosim mb͕e ikpe-azu. 10 Ọ sim, Nka bu akukọ-isi nke ọhù ahu; 11 Ugo, nke i huru ka o si n'oké osimiri rigota, bu ala-eze ahu nke anāhu n'ọhù Daniel nwa-nne-gi. 12 Ma akọwapụtaghị ya ya, ya mere ugbu a a na m akọwara gị ya. 13 Le, ubọchi nābia, na ala-eze gēbili n'elu uwa, ma ọ gātu egwu kari ala-eze nile ndi buru ya uzọ. 14 N’ime ya ka eze iri na abụọ ga-achị, otu na ibe ya; 15 Nke nke-abua ga-amalite ịchị, ma ga-enwe oge karịa nke ọ bụla n’ime iri na abụọ ahụ. 16 Ma nka ka nkù iri na abua ahu putara, nke i huru. 17 Ma olu nke i nuru ka ọ nēkwu, na nke i hughi ka o si n'isi-ya pua, kama ọ bu n'etiti aru-ya, nka bu akukọ-isi; 18 Na mb͕e oge nke ala-eze ahu gasiri, ọb͕ub͕a-aghara di uku gēbili, ọ gēguzo kwa n'ihe-njọ nke ndagh-agha: ma ọ gaghi-ada, kama ewe weghachi ya ọzọ na nmalite-ya.
19 Ma ebe i huru asatọ ntà n'okpuru nku ka ha nārapara n'elu nkù-ya, nka bu isi-isi; 20 Na eze asatọ gēbili nime ya, ndi ubọchi-ha gādi nání ntà, arọ-ha di kwa ngwa. 21 Ma Abụọ n’ime ha ga-ala n’iyi, n’etiti oge na-abịaru nso: anọ ka a ga-edebe ruo mgbe ọgwụgwụ ha ga-amalite ịbịaru nso: ma abụọ ka a ga-edebe ruo ọgwụgwụ. 22 Ma ebe i huru isi atọ ka ha nēzu-kwa-ra ala, nka bu isiisi; 23 N'ubọchi ikpe-azu-ya ka Onye kachasi ihe nile elu gēbili ala-eze atọ, me kwa ka ọtutu ihe di ọhu nime ya, ha gēnwe kwa ike nke uwa; 24 Na nke ndi bi nime ya, n'oké nkpab͕u, kari ndi nile bu ha uzọ: n'ihi nka ka anākpọ ha ndi-isi ugo. 25 N'ihi na ndia bu ndi nēmezu ajọ omume-ya, ma ndi nēmezu ọgwugwu-ya. 26 Ma ebe ị hụrụ na nnukwu isi ahụ apụtakwaghị ọzọ, ọ na-egosi na otu n’ime ha ga-anwụ n’elu ihe ndina ya, ma na-enwe mgbu. 27 N'ihi na agēji mma-agha b͕ue madu abua nke fọduru. 28 N'ihi na mma-agha nke otù gēripia ibe-ya: ma n'ikpeazu ọ gāda site na mma-agha n'onwe-ya. 29 Ma ebe i huru nku abua n'okpuru nkù ka ha nāgabiga isi nke di n'akuku aka-nri; 30 Ọ nēgosi na ndia bu ndi Onye kachasi ihe nile elu debeworo rue ọgwugwu-ha: nka bu ala-eze ntà ahu juputara na nkpab͕u, dika i huru. 31 Ma ọdum ahu, nke i huru, ka o nēsi n’oké ọhia nēsi n’oké uja, nāb͕ọ uja, nāgwa ugo okwu, were kwa okwu nile nke i nuworo bara ya nba n’ihi ajọ omume-ya; 32 Nka bu onye etere manu, nke Onye kachasi ihe nile elu debeworo ha, na ime ajọ omume-ha rue ọgwugwu ihe nile: Ọ gābara ha nba, were kwa ajọ omume-ha ta ha uta. 33 N'ihi na Ọ gētiye ha n'iru Ya na ndu n'ikpé, Ọ gāba kwa ha nba, dọ kwa ha aka na nti. 34 N’ihi na ndị nke m ndị fọdụrụ ka ọ ga-eji ebere napụta ndị ahụ a kpagideworo n’oke ala m nile, ma ọ ga-eme ka ha ṅụrịa ọṅụ ruo ọbịbịa nke ụbọchị ikpe ahụ, nke m gwaworo gị okwu ya site na mmalite. 35 Nka bu nrọ ahu nke i huru, ma ndia bu isi-isi. 36 Ọ bụ naanị gị ka i zuworo ịmata ihe nzuzo a nke Onye Kasị Elu. 37 Ya mere, de ihe ndia nile nke i huworo n'akwukwọ, zobe kwa ha; 38 Ma kuziere ha ndị amamihe nke ndị mmadụ, ndị ị ma na obi ha nwere ike ịghọta ma debe ihe nzuzo ndị a. 39 Ma gi onwe-gi chere n'ebe a ubọchi asa ọzọ, ka ewe gosi gi ihe ọ bula ọ nātọ Onye kachasi ihe nile utọ igosi gi. O wee were nke ahụ gawa. 40 O rue, mb͕e ndi Israel nile huru na ubọchi asa ahu agabigawo, ma m'gaghi-aba kwa n'obodo ahu ọzọ, ha we chikọta ha nile, site n'onye ntà rue onye uku, we biakutem, si, 41 Gini ka ayi mejọrọ gi? ọ̀ bu kwa ihe ọjọ gini ka ayi meworo megide Gi, na I rapuru ayi, we nọdu ala n'ebe a? 42 N'ihi na n'etiti ndi-amuma nile, nání Gi ka arapuru ayi, dika uyọkọ uyọkọ-nkpuru-vine, na dika oriọna n'ebe b͕ara ọchichiri, na dika ọb͕à ma-ọbu ub͕ọ nke ewepuru n'oké ifufe.
43 Ọ̀ bughi ihe ọjọ nile nke biakutere ayi ezughi oke? 44 Ọ buru na I gārapu ayi, ù gēsi kwa aṅa ma ọ bughi ayi nma, ma asi na ewe-kwa-ra ayi ọku n'etiti Zaion? 45 N’ihi na anyị adịghị mma karịa ndị nwụrụ n’ebe ahụ. Ha we kwa ákwá n'oké olu. M'we za ha, si, 46 Nākasi obi, Israel; unu adi-kwa-la arọ́, unu ulo Jekob; 47 N’ihi na Onye kachasi ihe nile elu nwere na ncheta unu, ma Dike echezọghi unu n’ọnwụnwa. 48 Ma mu onwem, arapughm unu, ewepughmm unu: ma abàwom n'ebe a, ikpe ekpere bayere itọb͕ọ-n'efu nke Zaion, na ka m'we chọ ebere n'ihi ọnọdu di ala nke unu. ụlọ nsọ anyị. 49 Ma ub͕u a lanu n'ulo-unu, nwoke ọ bula, ma mb͕e ubọchi ndia gasiri m'gābiakute unu. 50 Ndi Israel we ba n'obodo, dika M'nyere ha iwu; 51 Ma m’nēguzo n’ọhia ubọchi asa, dika mọ-ozi ahu nyerem iwu; m'we rie nání n'ubọchi ahu nke okoko-osisi nke ubi, m'we rie nri-ọku nke ihe-ọkukú nke ubim. ISI NKE 13 1 O rue, mb͕e ubọchi asa gasiri, na m'nārọ nrọ n'abali: 2 Ma, le, ifufe siri n'oké osimiri bilie, o we me ka ebilimiri-ya nile me. 3 M’we hu, ma, le, nwoke ahu nēwere usu nile nke eluigwe me ka ọ di ike: ma mb͕e o chighariri iru-ya ile anya, ihe nile nke anāhuru n’okpuru ya we ma jijiji. 4 Ma mb͕e ọ bula olu ahu siri n'ọnu-ya puta, ndi nile ndi nuru olu-Ya nēre ọku, dika uwa nādalata mb͕e ọku nēmetu ya. 5 Ma mgbe nke a gasịrị, ahụrụ m, ma, lee, a kpọkọtara igwe mmadụ, site n’ọnụ-ọgụgụ, site n’ifufe anọ nke eluigwe, iweda nwoke ahụ nke siri n’oké osimiri pụta n’okpuru ya. 6 Ma ahụrụ m, ma, lee, ọ tụworị onwe ya otu nnukwu ugwu ma felie n’elu ya. 7 Ma agara m ahụ ala ma ọ bụ ebe a pịrị ugwu ahụ, ma enweghị m ike. 8 Ma mgbe nke a gasịrị, ahụrụ m, ma, lee, ndị nile gbakọrọ ọnụ imeru ya n’ala tụrụ egwu nke ukwuu, ma na-anwa anwa ịlụ ọgụ. 9 Ma, le, mb͕e ọ huru ime-ihe-ike nke ìgwè madu nābia, o welighi aka-ya, o jideghi kwa mma-agha, ma-ọbu ihe-agha ọ bula; 10 Ma naanị m hụrụ na o siri n’ọnụ ya zipụ dị ka ọkụ naenwu, na site n’egbugbere ọnụ ya ka ume na-ere ọkụ sikwa n’egbugbere ọnụ ya chụpụ, + Ọ na-esikwa n’ire ya chụpụ ire ọkụ na oké ifufe. 11 Ma agwakọtawo ha nile; nkpọtu nke ọku, na ume nke nēre ọku, na oké ifufe; o we were ihe-ike dakwasi ìgwè madu ahu ndi edoziworo ibu agha, we sure ha ọku, onye ọ bula, nke mere na n'otù ntabi-anya nke ìgwè madu anādighi-aguta ọnu, agaghi-ahu ihe ọ bula, ma-ọbughi nání uzuzu na ísì anwuru-ọku: mb͕e m'huru nka, m'nātu egwu. . 12 E mesịa, ahụrụ m otu nwoke ahụ ka o si n’ugwu ahụ rịdata, ma kpọọ ìgwè mmadụ ọzọ nke na-eme udo òkù. 13 Ọtutu madu we biakute Ya, ndi ufọdu nāṅuri ọṅu, ufọdu nēwuta-kwa-ra ha, ma ufọdu nime ha ab͕u, ma ndi ọzọ
kutara ufọdu nime ndi anāchuru àjà: mb͕e ahu aru-kwa-ra m ike n'oké egwu, m'we teta, si, 14 I gosiwo orù-Gi ihe-ebube ndia site na mbu, I we guam na onye kwesiri ka I nara ekperem; 15 Ma ub͕u a gosim isi nrọ a. 16 N’ihi na dịka m’tụụrụ ime na nghọta m, ahụhụ ga-adịrị ndị a ga-ahapụ n’ụbọchị ndị ahụ na ọtụtụ ahụhụ ga-adịrị ndị na-agaghị ahapụ n’azụ! 17 N'ihi na ndi nādighi-ha fọduru nwere nkpà. 18 Ub͕u a aghọtawom ihe nile nke ekpodoro n'ubọchi ikpeazu, nke gādakwasi ha, na nke ndi fọduru. 19 Ya mere ha abatawo n’ime nnukwu ihe egwu na ọtụtụ ihe dị mkpa, dịka nrọ ndị a na-ekwupụta. 20 Ma ọ dịịrị onye nọ n’ihe ize ndụ mfe ịba n’ihe ndị a, karịa ịgafe dị ka igwe ojii nke si n’ụwa, ma ghara ịhụ ihe ndị na-eme n’ụbọchị ikpeazụ. Ọ we zam, si, 21 M'gēgosi kwa gi akukọ-isi nke ọhù ahu, M'gēmeghekwa-ra gi ihe nke i riworo. 22 N'ihi na i kwuwo okwu bayere ndi fọduru, nka bu akukọ-isi a: 23 Onye nātachi obi n'ihe ọjọ ahu na mb͕e ahu edebewo Onwe-ya: Ndi nādabà n'ihe ọjọ bu ndi nwere ọlu, na okwukwe n'ebe Onye puru ime ihe nile nọ. 24 Ya mere mara nka, na ndi nārapu n’azu di ngọzi kari ndi nwuru anwu. 25 Nka bu isi okwu ọhù ahu: Ma i huru otù nwoke ka o nēsi n'etiti oké osimiri nārigo; 26 Onye ahu bu Onye ahu Nke Chineke kachasi ihe nile debeworo ogologo mb͕e di uku, Onye nānaputa ihe-Ya site n’onwe-ya, Ọ gēnye kwa ndi fọduru n’azu guzo n’usoro. 27 Ma ebe i huru, na n'ọnu-ya ka ifufe nke ifufe na ọku na oké ifufe siri puta; 28 Ma na o jideghị mma-agha, ma-ọbụ ngwa agha ọbụla, kama na ọkpụkpụ n’ime ya bibiri igwe-mmadụ nile ndị bịara iweda ya n’okpuru; nke a bụ nkọwa ya: 29 Le, ubọchi nābia, mb͕e Onye kachasi ihe nile elu gāmalite inaputa ndi nọ n'elu uwa. 30 Ọ gēju kwa ndi bi n'elu uwa anya. 31 Ma otu ga-agba mbọ ibuso ibe ya agha, otu obodo megide ibe ya, otu ebe megide ibe ya, otu ndị megide ibe ya, na otu ala-eze megide ibe ya. 32 Ma oge ahụ ga-abụ mgbe ihe ndị a ga-emezu, ma ihe iriba-ama nile ga-eme nke m gosiworo gị na mbụ, ma mgbe ahụ ka a ga-ekwupụta Ọkpara m, onye ị hụrụ ka ọ na-arịgo. 33 Ma mb͕e ndi Israel nile nuru olu-ya, nwoke ọ bula n'alaya gāpu n'agha ahu, otù onye megide ibe-ya. 34 Ma a ga-akpọkọta igwe mmadụ na-enweghị ike ịgụta ọnụ, dịka ị hụrụ ha, na-achọ ịbịa, na imeri ya site n’ịlụ ọgụ. 35 Ma ọ gēguzo n'elu ugwu Zaion. 36 Sion gābia kwa, ewe gosi madu nile, ebe edoziworo ma wu kwa ya; dika i huru ugwu apiworo nēnweghi aka. 37 Ma nke a Ọkpara m ga-abara echiche ọjọọ nile nke mba ndị ahụ mba, nke n’ihi ndụ ọjọọ ha dabara n’oké ifufe; 38 Ọ gētiye kwa n'iru ha èchìchè ọjọ nile ha, na ahuhu nile nke ha gāmalite imekpa ha ahu, nke di ka ire-ọku: Ọ gēji kwa iwu nke di kam la n'iyì la ha n'iyì.
39 Ma ebe i huru na ọ kpọkọtara igwe-oji ọzọ nke udo nye ya; 40 Ndi ahu bu ebo iri ahu, ndi emere ka ndi-nkpọrọ si n'ala-ha adọtara n'agha n'oge Osia, bú eze, onye Salmaneza, bú eze Asiria, mere ka ha je biri n'ala ọzọ, o we me ka ha jegharia n'elu miri, ha we ba n'ala ọzọ. . 41 Ma ha weere ndụmọdụ a n’etiti onwe ha na ha ga-ahapụ igwe-mmadụ nile, gaa n’ala ọzọ, ebe mmadụ na-ebighị; 42 Ka ha we debe ukpuru-ha n'ebe ahu, Nke ha nēdebeghi kwa n'ala-ha. 43 Ha we ba na Yufretis n'akuku ebe di warara nke osimiri Nail. 44 N'ihi na Onye kachasi ihe nile elu we me-kwa-ra ha iheiriba-ama, we b͕ochie miri-iyi ahu, rue mb͕e ha gabigara. 45 N’ihi na site n’ala ahu ka uzọ uku di, bú otù arọ na nkera: ma ebe ahu ka anākpọ Asararet. 46 Ha we biri n'ebe ahu rue mb͕e ikpe-azu; ma ugbua mgbe ha ga-amalite ịbịa, 47 Onye kachasi ihe nile elu gēkpuchi kwa isi-iyi nile nke miri-iyi ọzọ, ka ha we gabiga: I we hu ìgwè madu ahu ka ha were udo. 48 Ma ndị nke a hapụrụ n’azụ ndị gị bụ ndị ahụ a chọtara n’ime oke-ala m nile. 49 Ma mb͕e Ọ nēbibi ìgwè madu nile nke mba nile ndi chikọtaraworo, ọ gēkpuchi kwa ndi-Ya ndi fọduru. 50 Ma mgbe ahụ ka ọ ga-egosi ha nnukwu ihe-ebube nile. 51 M'we si, Onye-nwe-ayi Nke nāchi achi, gosim nka: N'ìhi gini ka m'huworo nwoke ahu ka ọ nēsi n'etiti oké osimiri nārigota? 52 O we sim, Dika i nāpughi ichọ ma-ọbu ima ihe nile nke di n'omimi nke oké osimiri: otú a ọ dighi onye ọ bula n'elu uwa apughi ihu Ọkparam, ma-ọbu ndi ya na ha nọ, maọbughi n'ehihie. . 53 Nka bu akukọ-isi nrọ ahu nke i huru, na nke emere ka ọ nwue n'ebe a nání gi onwe-gi. 54 N'ihi na i rapuwo uzọ-gi, we tukwasi uche-gi ike n'iwum, we chọ ya. 55 N'amam-ihe ka I doziworo ndu-gi, Ọ bu kwa nghọta ka i kpọworo nne-gi. 56 N'ihi nka ka m'gosiri gi àkù nile nke Onye kachasi ihe nile elu: mb͕e ubọchi atọ ọzọ gasiri M'gāgwa gi okwu ọzọ, gosi gi ihe di ike di iche iche di ebube. 57 M wee pụọ n’ọhịa, na-enye otuto na ekele nke ukwuu nye Onye kachasị ihe nile elu n’ihi ihe-ebube ya nile nke o mere n’oge; 58 Ma n’ihi na ọ bu onye ahu ka Ọ nāchi, na ihe nādabere n’oge-ha: M’we nọdu n’ebe ahu ubọchi atọ. ISI NKE 14 1 O rue, n'ubọchi nke-atọ, m'nānọdu ala n'okpuru osisi terebinth, ma, le, olu siri n'osisi ọhia di n'irum puta, si, Esras, Esras. 2 M'we si, Le, Onye-nwe-ayi, M'we guzo n'ukwum abua. 3 O we sim, N'etiti osisi ntà ahu ka M'mere kpughe Onwem nye Moses, M'we kpayere ya uka, mb͕e ndim nēfè òfùfè n'Ijipt:
4 M’we ziga ya, me ka ndim si n’Ijipt puta, me ka ọ rigo n’ugwu ahu ebe M’jidere ya n’akam ọtutu ubọchi; 5 Ma gosi ya ọtutu ihe-ebube, ma gosi ya ihe-nzuzo nile nke oge nile na ọgwugwu ihe nile; o we nye ya iwu, si, 6 Okwu ndia ka i gēgosi, ma ndia ka i gēzobe. 7 Ma ub͕u a asim unu, 8 ka i we tiye n'obi-gi ihe-iriba-ama nile nke M'meworo, na nrọ nile nke i huworo, na akukọ-isi nile nke i nuworo; 9 N’ihi na a ga-ewepụ gị site n’aka mmadụ nile, ma site ugbu a gaa n’ihu ị ga-anọnyere Ọkpara m, na ndị dị ka gị, ruo mgbe oge ahụ ga-agwụ. 10 N'ihi na uwa atufuwo nwata-ya, ma oge ahu nāmalite ime agadi. 11 N'ihi na ekewawo uwa n'òkè iri na abua, ma akuku iri ya apuwo ub͕u a, na nkera otù uzọ n'uzọ iri; 12 Ma ihe fọduru nke di n'azu nkera nke otù uzọ n'uzọ iri. 13 Ma ub͕u a do ulo-gi n'usoro, bara ndi-Gi nba, kasie ndi nọ n'ahuhu obi, ma ub͕u a rapu nbibi; 14 Hapu n'onwe-gi èchìchè nile nke inwu anwu, tufue ibu nile nke madu, wezuga ihe nādighi ike ub͕u a; 15 Ma wezuga echiche nile nke di arọ́ n’aru gi, me ngwa ka i b͕apu n’oge ndia. 16 N’ihi na ihe ọjọ ka njọ karịa nke ahụ nke ị hụworo naeme ka a ga-eme ma emesịa. 17 N'ihi na le anya otú uwa gādi ike site n'ọgwugwu ebighi-ebi, Otú a ka ihe ọjọ gāba uba n'aru ndi bi nime ya. 18 N'ihi na mb͕e a ab͕alagawo n'ebe di anya, ọb͕ub͕a ala-ubi di kwa nso: n'ihi na ub͕u a ka ọhù ahu nābia ngwa ngwa, nke i huworo. 19 M'we za n'iru gi, si, 20 Le, Onye-nwe-ayi, m'nēje, dika I nyeworom iwu, we bara ndi nọ n'ebe ahu nba: ma ndi amuru ma emesia, ònye gādọ ha aka na nti? otu a ka edobere ụwa n’ọchịchịrị, ma ndị bi n’ime ya enweghị ìhè. 21 N'ihi na iwu-Gi erewo ọku, ya mere ọ dighi onye nāma ihe nile nke gi, ma-ọbu ọlu nke gāmalite. 22 Ma ọbụrụ na ahụtawo m amara n’iru gị, ziga Mụọ Nsọ n’ime m, ma a ga m ede ihe nile e meworo n’ụwa site na mmalite, nke e deworo n’iwu gị, ka ndị mmadụ wee chọta ụzọ gị, na ka ha wee chọta ụzọ gị. nke ga-adị ndụ n'ụbọchị ikpeazụ nwere ike ịdị ndụ. 23 Ọ we zam, si, Je, chikọta ndim, si ha, ka ha ghara ichọ gi ọgu ubọchi abua. 24 Ma, le, doziere onwe-gi ọtutu osisi igbe, were Seria, na Dabria, Selemia, Ecanus, na Asiel, n’aka-gi, ise ndia nke di njikere ide ngwa ngwa; 25 Ma bia n’ebe a, M’gāmuye kwa oriọna nke nghọta n’obi-gi, nke anāgaghi-emenyu, rue mb͕e agēme ihe nile nke i gāmalite ide. 26 Ma mb͕e i meworo, ihe ufọdu ka i gēgosi, ma ihe ufọdu ka i gēgosi ndi mara ihe na nzuzo: echi oge hour nka ka i gāmalite ide. 27 M'we pua, dika O nyere iwu, M'we chikọta ndi Israel nile, si, 28 Nụrụ okwu ndị a, Izrel. 29 Nna-ayi-hà na mbu bu ndi-ọbìa n'Ijipt, ebe esitere na ya naputa ha:
30 ma nata iwu nke ndu, nke ha nēdebeghi, nke unu onweunu we jehieworo n'azu ha. 31 Ewe kee ala ahu, bú ala Zaion n'ife-nzà: ma nna-unu-hà na unu onwe-unu emewo ajọ omume, ma unu edebeghi uzọ nile nke Onye kachasi ihe nile elu nyere unu n'iwu. 32 Ma ebe ọ bu onye-ikpé ziri ezi, o we nara unu ihe ahu nke O nyeworo unu n’oge ahu. 33 Ma ub͕u a unu nọ n'ebe a, na umu-nne-unu n'etiti unu. 34 Ya mere ọbụrụ na unu ga-edo onwe unu n’okpuru nghọta unu, ma gbanwee obi unu nile, a ga-edobe unu ndụ ma mgbe ị nwụsịrị unu ga-enweta ebere. 35 N'ihi na mb͕e ọnwu gasiri ikpé ahu gābia, mb͕e ayi gādi kwa ndu: mb͕e ahu ka aha ndi ezi omume gāputa kwa, ewe kpughe kwa ọlu nke ndi nēmebi iwu. 36 Ya mere, ka onye ọ bula ghara ibiakutem ub͕u a, achọkwa-ram ọgu ubọchi abua ndia. 37 M’we kuru ndikom ise ahu, dika O nyerem iwu, ayi we ba n’ọhia, nọdu n’ebe ahu. 38 N'echi-ya, le, otù olu kpọrọm, si, Esras, saghe ọnu-gi, ṅua nke mu onwem nēnye gi ka i ṅua. 39 M'we saghe ọnum, ma, le, o rurum otù iko juru eju, nke juputara na miri, ma udi-ya di ka ọku. 40 M'we were ya, ṅua: M'we ṅua nime ya, obim we kwuputa nghọta, amam-ihe we tolite n'obim, n'ihi na mọm mere ka nchetam di ike; 41 Ma ọnum saghere, ma ọ dighi-emechi kwa ọzọ. 42 Onye kachasi ihe nile elu nye-kwa-ra nghọta nye ndikom ise ahu, Ha we de ọhù di ebube nke abali ahu nke anāgo, nke ha nāmaghi: ha we nọdu ọgu ubọchi abua, nēde ihe n'akwukwọ n'ehihie, na n'abali ha nēri nri. 43 Ma mụ onwe m. M'kwuworo okwu n'ehihie, ma ejideghm m ire n'abali. 44 N’ime ụbọchị iri anọ, ha depụtara narị akwụkwọ abụọ na anọ. 45 O rue, mb͕e ọgu ubọchi abua ahu zuru, na Onye kachasi ihe nile elu kwuru, si, Nke mbu nke i deworo, kwusa n'iruọma, ka ndi kwesiri na ndi nērughi eru we gua ya; 46 Ma debe ọgu iri-na-asa ahu nke ikpe-azu, ka i we rara ha nye nání ndi mara ihe n'etiti ndim. 47 N'ihi na nime ha ka isi-iyi nke nghọta di, bú isi-iyi nke amam-ihe, na iyi nke ihe-ọmuma. 48 Ma emere m otu a. ISI NKE 15 1 Lee, kwue na nti ndị m okwu nile nke ibu-amụma, nke m ga-etinye n’ọnụ gị, ka Onye-nwe kwuru; 2 Me kwa ka ede ha n'akwukwọ: n'ihi na ha kwesiri ntukwasi-obi na ezi-okwu. 3 Atula egwu èchìchè nile nke imegide gi, Ekwe-kwa-la ka okwu-ugha nile ha ma jijiji, bú ndi nēkwu okwu megide gi. 4 N’ihi na ndị nile na-ekwesịghị ntụkwasị obi ga-anwụ n’ekwesịghị ntụkwasị obi ha. 5 Le, ka Jehova siri, M'gaje ime ka ihe-otiti nile biakwasi uwa; mma-agha, ụnwụ, ọnwụ na mbibi. 6 N'ihi na ajọ omume emeruwo uwa nile nke-uku, ma emezuwo ajọ omume nile ha. 7 Ya mere, ka Jehova siri,
8 M'gaghi-atukwasi kwa irem ọzọ bayere ajọ omume-ha, nke ha nēmeru iru-ọma, M'gaghi-arapu kwa ha n'ihe ahu nke ha nēme onwe-ha n'ajọ omume nime ha: le, ọbara nke nēmeghi ihe ọjọ na onye ezi omume nākpọm òkù, na nkpuru-obi nke ndi-ya. naanị mkpesa na-aga n'ihu. 9 Ma ya mere, ka Onye-nwe kwuru, M’ga-abọ ọbọ n’ezie, ma nara m ọbara nile nke na-emeghị ihe ọjọọ n’etiti ha. 10 Le, ewerewo ndim duru dika ìgwè aturu rue ob͕ub͕u: M'gaghi-ekwe ka ha biri n'ala Ijipt ub͕u a; 11 Ma M’gēwere aka di ike na ogwe-aka esetiri eseti bia, were kwa ihe-otiti tib͕ue Ijipt, dika na mbu, M’gēme kwa ka ala-ya nile la n’iyì. 12 Ijipt gēru újú, agēti kwa ntọ-ala-ya n'ihe-otiti na ahuhu nke Chineke gēweta n'aru ya. 13 Ndi nālu ala gēru újú: n'ihi na nkpuru-ha gātalata site n'iku-ume na ákú-miri-ígwé, na n'ìgwè kpakpando di egwu. 14 Ahuhu gādiri uwa na ndi bi nime ya! 15 N’ihi na mma agha na mbibi ha na-abịaru nso, ma otu ndị ga-ebili buso ha agha ọzọ, mma-agha di kwa n'aka-ha. 16 N’ihi na nnupụ-isi ga-adị n’etiti mmadụ, na ịwakpo ibe ya; ha agaghi-ahu kwa ndi-eze-ha ma-ọbu ndi-isi-ha, ma ọlu-ha nile gēguzosi ike n'aka-ha. 17 Ọ gāgu madu ibà n'obodo, ma ọ gaghi-enwe ike. 18 N'ihi na n'ihi npako-ha ka obodo nile gāma jijiji, agēme kwa ka ulo nile la n'iyì, ma madu gātu egwu. 19 Madu agaghi-enwe obi-ebere n'aru ibe-ya, ma ọ gēji mma-agha la n'iyì mebie ulo-ha, luta kwa àkù-ha, n'ihi enweghi nri, na n'ihi oké nkpab͕u. 20 Lee, ka Chineke siri, M ga-akpọkọta ndị eze nile nke ụwa ka ha sọpụrụ m, ndị sitere n’ọwụwa anyanwụ, site n’ebe ndịda, site n’ọwụwa anyanwụ, na Libanọs; ka ha we chigharia onwe-ha imegide ibe-ha, we kwughachi ihe nile ha meworo ha. 21 Dika ha nēme kwa ta nye ndi M’rọputaworo, otú a ka M’gēme kwa, nyeghachi ha n’obi-ha. Otú a ka Onye-nweayi Jehova siri; 22 Aka-nrim agaghi-enwe ọmiko n'aru ndi-nmehie, mmaagham agaghi-agwu kwa n'aru ndi nāwusi ọbara nēmeghi ihe ọjọ n'elu uwa. 23 Ọku esiwo n'ọnuma-Ya puta, ripiawo ntọ-ala nile nke uwa, na ndi-nmehie, dika ahihia nke nēre ere. 24 Ahuhu gādiri ndi nēmehie, ma ha edebeghi kwa ihe nile M'nyere n'iwu! ọ bu ihe si n'ọnu Jehova puta. 25 M'nāgaghi-emere ha ebere: Jenu, unu umu-ntakiri, n'aka ike, unu emeru-kwa-la ebe nsọm. 26 N’ihi na Onye-nwe mara ndị nile na-emehie megide ya, ya mere ọ na-enyefe ha nye n’aka ọnwụ na mbibi. 27 N'ihi na ub͕u a ihe-otiti di iche iche abiakwasiwo uwa nile, unu we nọdu nime ha: n'ihi na Chineke agaghianapụta unu, n'ihi na unu emehiewo megide Ya. 28 Le, ọhù jọb͕uru onwe-ya, na otú o si di site n'Ọwuwaanyanwu; 29 Ebe mba nile nke nkita-ọhia nke Arebia gāputa chiri ọtutu ub͕ọ-ala, ma ìgwè madu-ha ka agēbu dika ifufe n'elu uwa, ka ndi nile nānu ha we tua egwu na ima-jijiji. 30 Ọzọ kwa, ndi Carman ndi nēwe iwe gāpu dika ezì-ọhia nke ọhia, ọ bu kwa ike uku ka ha gēji bia, buso ha agha, we me ka òkè ala Asiria tọb͕ọrọ n'efu.
31 Ma mgbe ahụ ka dragon nile ga-enwe aka elu, na-echeta ọdịdị ha; ma ọbụrụ na ha chigharịa onwe ha, na-agbakọta ọnụ n’ike dị ukwuu ịkpagbu ha; 32 Mb͕e ahu ndia gāb͕a ujọ, b͕a kwa nkiti site n'ike-ha, b͕alaga. 33 Ma site n’ala Asiria ka ndi-iro gānọchigide ha n’agha, me ka ufọdu nime ha gwusia, ma n’ọmuma-ulo-ikwū-ha ka egwu na ujọ di, na ise-okwu n’etiti ndi-eze-ha. 34 Lee igwe-oji si n’ọwụwa anyanwụ na site n’ebe ugwu ruo na ndịda, ma ha dị egwu nke ukwuu ile anya, juputara n’oke iwe na oke mmiri ozuzo. 35 Ha ga-eti otu n’ime ha ihe, ma ha ga-akụda nnukwu igwe kpakpando n’elu ụwa, ọbụna kpakpando nke ha; ọbara gādi kwa site na mma-agha rue afọ; 36 Na ǹsí-ákwá nke madu rue b͕a-ọja camel. 37 Ma oké egwu na ima-jijiji gādi n'elu uwa: ma ndi nāhu ọnumam gātu egwu, ima-jijiji gādakwasi kwa ha. 38 Ma mgbe ahụ ka nnukwu oke mmiri ozuzo ga-abịa site na ndịda, na site n’elu ugwu, na akụkụ ọzọ sitere n’ọdịda anyanwụ. 39 Ma oké ifufe gēsi n’ọwuwa-anyanwu bilie, meghe kwa ya; na igwe-oji ahu nke o welitere n'iwe, na kpakpando kpalitere ime ka ujọ n'iru ifufe ọwuwa-anyanwu na n'ọdida-anyanwu, agēme ka ha la n'iyì. 40 Igwe-oji di uku di kwa ike gējuputa n'ọnuma, na kpakpando, ka ha we me ka uwa nile ma ndi bi nime ya ma jijiji; ha gāwukwasi kwa kpakpando di egwu n'elu ebe nile di elu di elu; 41 Ọku, na ákú-miri-ígwé, na mma-agha nēfe efe, na ọtutu miri, ka ubi nile juputara, na osimiri nile, n'uba nke oké miri. 42 Ha gākwatu kwa obodo nile na mb͕idi nile, ugwu na ugwu ntà, na osisi ọhia, na ahihia nke ọhia, na ọka-ha. 43 Ha gējeru kwa Babilon nke-uku, me ka ọ tua egwu. 44 Ha gābiakute ya, nọchigide ya n'agha, kpakpando na ọnuma nile ka ha gāwukwasi ya: ájá na anwuru-ọku gārigoru elu-igwe, ndi nile nke di ya buruburu gākwaákwá-ya. 45 Ma ndi fọduru n'okpuru ya gēfè ndi nātu egwu ya òfùfè. 46 Ma gi onwe-gi, Esia, bú onye nēketa olile-anya Babilon, bu kwa ebube nke iru-ya; 47 Ahuhu gādiri gi, onye jọb͕uru onwe-ya, n'ihi na i mewo onwe-gi dika ya; i we me ka umu-gi ndinyom nākwa iko ka ha we nātọ ha utọ, ka ha we nya isi n'aru ndi nāhu gi n'anya, bú ndi nāchọsi gi ike ikwa-iko mb͕e nile. 48 I jesowo onye anākpọ asì n'ọlu-ya nile na n'omume-ya nile: n'ihi nka ka Chineke siri; 49 M'gēzite ihe-otiti n'aru gi; ọnyà di-ya nwuru, ob͕eye, oké unwu, na mma-agha, na ajọ ọria nēfe efe, ime ka ulo-gi nile la n'iyì na ọnwu. 50 Ma ebube nke ike-Gi ga-akpọnwụ dị ka ifuru, okpomọkụ nke ezitere n’elu gị ga-ebili. 51 I gādi kwa ike dika nwayi ewedara n'ala nke nēti iheotiti, na dika onye anēji ọria tib͕ue uta ihe; gi gi. 52 mma mma mma mma ga m ekworo were ekworo jekwasi gi,' ka Jehova siri; 53 Ọ buru na i gēmeghi ka ọ nwua mb͕e ọ bula M'rọputaworo, Nēbuli ntipia aka-Gi abua, Na i nēkwu
okwu bayere ndi-ha nwuru anwu, mb͕e i nāṅubiga manya ókè, 54 Gosiputa ima-nma nke iru-gi? 55 Ugwọ-ọlu nke ikwa-iko-gi gādi n'obi-gi, n'ihi nka ka i gānata nkwughachi. 56 Dị ka i meworo ndị m họọrọ, ka Onye-nwe kwuru, ọbụna otu a ka Chineke ga-eme gị, ma ọ ga-enyefe gị n’ime ajọ omume. 57 Umu-gi gānwu kwa n'oké agu, i gāda kwa na mma-agha: agētipia obodo-gi nile, ma gi nile gēji mma-agha la n'iyì n'ọhia. 58 Ndi nọ n'ugwu gānwu n'oké agu, rie anu-aru-ha, ṅu kwa ọbara-ha, n'ihi oké unwu nri na akpiri-ikpọ-nku nke miri. 59 Ị ga-esi n’oké osimiri bịa, dị ka ndị na-enweghị obi ụtọ, ma ị ga-anatakwa ihe-otiti ọzọ. 60 Ọzọ, n'uzọ-uzọ ka ha gāb͕akuru obodo ahu nke nādaghi n'iyì, me ka ufọdu nime ala-gi la n'iyì, me ka ufọdu nime nsọpuru-gi gwusia, we laghachi na Babilon nke etipiaworo. 61 Ha gātuda kwa gi dika ahihia ọka, ma ha gādiri gi ka ọku; 62 Ọ gēripia kwa gi, na obodo-gi nile, na ala-gi, na ugwugi nile; Osisi-gi nile na osisi-gi nile nke nāmi nkpuru ka ha gēsure n'ọku. 63 Umu-gi ka ha gēme ka ha je biri n'ala ọzọ, ma, le, ihe i nwere ka ha gāpunara ya, mebie ima-nma nke iru-gi. ISI NKE 16 1 Ahuhu gādiri gi, Babilon, na Esia! ahuhu gādiri gi, Ijipt na Siria! 2 Keenu onwe-unu ihe-ọkiké n'úkwù na agiri-isi, kwanukwa-nu ákwá ike n'umu-unu; n'ihi na nbibi-Gi di nso. 3 Ezitewo mma-agha n'aru gi, ma ònye gēme ka ọ laghachi azu? 4 Ọku ka eziteworo n'etiti unu, ma ònye gēmenyu ya? 5 Eziteworo unu ihe-otiti, ma gini bu onye nāchupu ha? 6 Ọ̀ di nwoke ọ bula gāchupu ọdum agu nāgu n'oké ọhia? ma-ọbu ònye nwere ike imenyu ọku nime ahihia-ọka, mb͕e ọ malitere ire? 7 Ọ̀ gābu onye nāb͕aghachi àkú nke onye-ọ̀kà di ike b͕a? 8 Onye-nwe-ayi di ike nēzipu ihe-otiti nile, ma ònye bu onye ahu nke gānapu ha? 9 Ọku gēsi n'ọnuma-ya puta, ma ònye bu onye nēmenyu ya? 10 Ọ gāma àmùmà, ma ònye nāgaghi-atu egwu? ọ gāma éb͕è-elu-igwe, ònye nāgaghi-atu kwa ujọ? 11 Jehova gāma jijiji, ma ònye ka anāgaghi-etisa ka ọ buru uzuzu n'iru Ya? 12 Ala nāma jijiji, na ntọ-ala-ya nile; Oké osimiri nēbili kwa n'obi-miri, ebili-miri-ya nile nāma jijiji, na azù-ya nile, n'iru Jehova, na n'iru ebube nke ike-Ya; 13 N'ihi na aka-nri-Ya di ike nke nēkwe uta ekwe, Àkú-ya nile nke ọ nāb͕a di nkọ, Ọ dighi-atufu kwa ha, mb͕e amalitere itib͕u ha rue nsọtu nile nke uwa. 14 Lee, ezipụwo ihe-otiti nile, ma ha agaghị alaghachi ọzọ, ruo mgbe ha ga-abịakwasị n’elu ụwa. 15 Ọku nāmuye, agaghi-emenyụ kwa ya, rue mb͕e o gēripia ntọ-ala nke uwa.
16 Dika àkú nke onye-ọb͕a-uta nāb͕a, adighi-alaghachi azu: Otú a ka ihe-otiti nile nke anēzite n'uwa agaghi-alọta ọzọ. 17 Ahuhu dirim! ahuhu dirim! ònye gānaputam na mb͕e ahu? 18 Nmalite iru-uju na oké iru-újú; mmalite nke ụnwụ na oke ọnwụ; mmalite nke agha, na ike ga-eguzo na egwu; mmalite nke ihe ọjọọ! gini ka m'gēme mb͕e ihe ọjọ ndia gābia? 19 Lee, ụnwụ na ihe-otiti, mkpagbu na nhụjuanya, ka a naeziga dịka ihe-otiti maka ndozi. 20 Ma n’ihi ihe ndị a nile ha agaghị esi n’ajọọ-omume ha chigharịa, ma-ọbụ na-echefu ihe-otiti nile mgbe nile. 21 Lee, ihe oriri ga-adị mma dị ọnụ ala n’elu ụwa, nke mere na ha ga-eche na ha dị mma, ma ọbụna mgbe ahụ ka ihe ọjọọ nile ga-eto n’elu ụwa, mma agha, ụnwụ, na nnukwu ọgba aghara. 22 N'ihi na ọtutu nime ndi bi n'elu uwa gāla n'iyì site n'oké unwu; ma nke-ọzọ nke nāb͕apu n' agu, mma-agha gēbibi. 23 Ma agētupu ndi nwuru anwu dika ǹsí-anu, ma ọ dighi onye-nkasi-obi gādi: n'ihi na ala gāla n'iyì, agēwuda kwa obodo nile. 24 Ọ dighi nwoke gāfọdu ilu ala, na igha ya 25 Osisi gāmi nkpuru, ma ònye gāchikọta ha? 26 nkpuru-vine gācha, ònye gāzọcha kwa ha? n'ihi na ebe nile gābu ebe tọb͕ọrọ n'efu nke madu: 27 Ya mere na ọ gāchọ otù onye ọ bula ihu ibe-ya, na inu olu-ya. 28 N'ihi na n'otù obodo ka iri fọduru, na abua nke ọhia, bú ndi nēzobe onwe-ha n'osisi-osisi b͕ara ọchichiri, na n'ebe di iche iche nke nkume di elu. 29 Dika n'ubi-ubi nke oliv n'elu osisi ọ bula, oliv atọ maọbu anọ fọduru; 30 Ma-ọbu dika mb͕e achikọtaworo ubi-vine, fọduru uyọkọ nke ndi nāchọsi ike n’ubi-vine ahu; 31 Ọbuná otú a n'ubọchi ahu, ndikom atọ ma-ọbu anọ gāfọdu ndi nēwere mma-agha chọ ulo-ha. 32 Ma ala ewe ghọ ebe tọb͕ọrọ n’efu, ma ubi-ya nile gāga nká, ma uzọ-ya nile na okporo-uzọ-ya nile gējuputa n’ugwu, n’ihi na ọ dighi onye ọ bula gējeghari nime ya. 33 Umu-ab͕ọghọ nāmaghi nwoke gēru újú, nēnweghi ndi nālu nwunye ọhu; ndinyom gēru újú, nēnweghi di; ha umundinyom gēru újú, nēnweghi ndi-iye-aka. 34 N’agha nile ka agēkpochapu ndinyom nālu nwunye ọhu, Ma di-ha gāla n’iyì n’oké unwu. 35Ub͕u a nuru ihe ndia, ghọta kwa ha, unu ndi-orù nke Onye-nwe. 36 Le, okwu Onye-nwe-ayi, nara ya: ekwela chi nile ndi Onye-nwe kwuworo okwu bayere ha. 37 Le, ihe-otiti nile abiaruwo nso, ma ha adighi-ab͕ata. 38 Dika nwayi di ime n'ọnwa nke-iteghete we muputa nwaya nwoke, mb͕e awa abua ma-ọbu atọ amuru ya, ihe-nb͕u nāb͕a ya buruburu n'afọ-ya; 39 Ọbụlagodi otu ahụ ka ihe-otiti nile agaghị ada mbà n’iru n’elu ụwa, ma ụwa ga-eru uju, na iru-uju ga-abịakwasị ya n’akụkụ nile. 40 Ndim, nuru okwum: do onwe-unu ka unu jikere ibu agha-gi, di kwa n'ihe ọjọ ahu dika ndi-ọbìa n'elu uwa. 41 Onye nēre ere, ya di ka onye nāb͕alaga;
42 Onye nēnwe ihe-ahia, dika onye nēnweghi urù ya: Ọzọ, onye nēwu ulo, dika onye nādighi-ebi nime ya; 43 Onye nāgha nkpuru, dika agāsi na ọ dighi-ewe ihe-ubi: Otú a ka onye nāku ubi-vine, di ka onye nādighi-ekpokọta nkpuru-vine; 44 Ndi nālu nwunye, dika ndi nāmughi nwa; ma ndi nālughi nwunye, dika ndinyom di-ha nwuru. 45 Ya mere, ndi nādọb͕u onwe-ha n'ọlu n'efu; 46 N’ihi na ndị ala ọzọ ga-aghọrọ mkpụrụ ha, ma naapụnara ihe onwunwe ha, kwatuo ụlọ ha, ma dọta ụmụ ha n’agha, n’ihi na n’ime ndọkpụ n’agha na ụnwụ ka ha gaenweta ụmụ. 47 Ma ndi nēbu ihe-izu-ahia-ha n'ipunara madu ihe, otú a ka ha nāchọ obodo-ha nile, ulo-ha, ihe-onwunwe-ha, na onwe-ha; 48 M’gānara kwa ha iwe kari n’ihi nmehie-ha, ka Onyenwe kwuru. 49 Dika nwanyi nākwa iko ekworo ekworo: 50 Otú a ka ezi omume gākpọ ajọ omume asì, mb͕e ọ nēwuda onwe-ya, we bo ya ebubo n'iru-ya, mb͕e ọ nābia, bú onye nēcheputa onye nēgwuputa nmehie ọ bula n'elu uwa nke-uku. 51 Ma ya mere unu adịla ka ya, ma-ọbụ maka ọrụ ya nile. 52 N’ihi na ọ fọduru nwantī ka agēwepu kwa ajọ omume n’uwa, ma ezi omume gābu eze n’etiti unu. 53 Ka onye-mmehie ghara ikwu na ya emehieghi: n’ihi na Chineke gēsure icheku ọku n’isi-ya, nke nēsi n’iru Onyenwe-ayi Chineke na ebube-Ya, Emehieghm. 54 Lee, Onye-nwe matara ọrụ nile nke mmadụ, echiche ha nile, echiche ha nile na obi ha nile; 55 Nke nēkwu ma-ọbughi okwu ahu, Ka eme uwa; ewe me ya: Ka e me elu-igwe; ewe kee ya. 56 N'okwu-Ya ka emere kpakpando, Ọ ma-kwa-ra ọnuọgugu-ha. 57 Ọ nāchọcha ob͕u-miri na àkù-ya nile; O tùwo oké osimiri, na ihe di nime ya. 58 O mechibidowo oké osimiri n'etiti miri, Ọ bu kwa okwu-Ya ka O ji kwuba uwa n'elu miri. 59 Ọ nāb͕asa elu-igwe dika ulo-ntu; N'elu miri ka Ọ tọrọ ntọala ya. 60 N'ọzara ka O meworo isi-iyi nile nke miri, Na ọdọ-miri n'elu ugwu nile, Ka miri nēsi kwa n'oké nkume di elu wuda ime ala miri. 61 O mere madu, tiye kwa obi-ya n'etiti aru, nye ya ume, ndu na nghọta. 62 E na Mụọ nke Chineke Pụrụ Ime Ihe nile, Onye mere ihe nile, ma na-enyocha ihe nile ezoro ezo n’ime ihe nzuzo nile nke ụwa; 63 N’ezie Ọ matara ihe nile unu chepụtara, na ihe unu naeche n’ime obi unu, ọbụna ndị na-emehie, na-ezobekwa mmehie ha. 64 Ya mere Onye-nwe enyochawo nke ọma ọrụ unu nile, ma ọ ga-eme unu nile ihere. 65 Ma mgbe ewepụtara mmehie unu nile, ihere ga-eme unu n’iru ndị mmadụ, ma mmehie unu nile ga-abụ ndị na-ebo unu ebubo n’ụbọchị ahụ. 66 Gịnị ka unu ga-eme? ma-ọbu otú unu gēsi zona nmehieunu n'iru Chineke na ndi-mọ-ozi-Ya?
67 Le, Chineke onwe-ya bu onye-ikpé, tuanu egwu Ya: Rapunu nmehie nile unu, chezọ kwa ajọ omume nile unu, unu eso-kwa-la ha n'ọchichọ ọzọ rue mb͕e ebighi-ebi: Chineke gēdupu kwa unu, naputa kwa unu na nkpab͕u nile. 68 N’ihi na, lee, ọnụma na-ere ọkụ nke nnukwu igwe mmadụ ekpowo ọkụ n’isi unu, ma ha ga-ebupụ ụfọdụ n’ime unu, ma zụọ unu, ebe unu na-adịghị arụ ọrụ, jiri ihe ndị a chụrụ n’àjà nye arụsị. 69 Ma ndị nke kwere ha ka a ga-akwa emo na n’ịta ụta, na ndị a ga-azọda n’okpuru ụkwụ ha. 70 N’ihi na a ga-enwe n’ebe nile, na n’obodo-ukwu nile nke ọzọ, nnukwu mgbapụ n’isi ndị na-atụ egwu Onye-nwe. 71 Ha gādi ka ndi-aru, nādighi-enwe ọmiko, ma ha nēbibi ndi nātu egwu Jehova. 72 N’ihi na ha ga-ala n’iyi ma napụ ngwongwo ha, ma tụpụ ha n’ụlọ ha. 73 Mgbe ahụ ka a ga-amata, ndị bụ m arọpụtara; agēnwa kwa ha dika ọla-edo n'ọku. 74 Nụrụ, unu ihe m hụrụ n’anya, ka Onye-nwe kwuru: lee, ụbọchị nsogbu dị nso, ma a ga m anapụta unu n’otu ihe ahụ. 75 Unu atula egwu, unu enwe-kwa-la obi abua; n'ihi na Chineke bu onye ndu gi, 76 Ma onye-ndu nke ndi nēdebe ihe nile M'nyere n'iwu na ikpém nile, ka Onye-nwe-ayi Jehova siri: ekwela ka nmehie-unu ruru unu, ka ajọ omume-unu ghara kwa ibuli onwe-ha elu. 77 Ahuhu gādiri ndi ewere nmehie nile ha kechie, were kwa ajọ omume ha kpuchie ha dika ubi ejiworo osisi kpuchiri ọhia, Uke nēkpuchi kwa uzọ-ya, ka onye ọ bula we ghara igabiga. 78 78 A rapuru ya n'esighiri uwe, tubà kwa ya n'ọku ka ewe ripia ya.