Önnur bók Hirðisins frá Hermas, sem kallast Skipanir hans INNGANGUR 1 Þegar ég hafði beðist heima og sest niður í rúmið, kom maður til mín með virðulegu yfirbragði, í hirðisbúningi, klæddur hvítum skikkju, með poka sinn á bakinu og staf sinn í hendi, og heilsaði mér. 2 Ég svaraði kveðju hans og settist þegar í stað niður hjá mér og sagði við mig: „Ég er sendur af þessum virðulega sendiboða, að ég skuli dvelja hjá þér alla ævidaga þína.“ 3 En ég hélt að hann væri kominn til að freista mín og sagði við hann: „Hver ert þú? Því að ég veit hverjum ég er falinn.“ Hann sagði við mig: „Þekkir þú mig ekki?“ Ég svaraði neitandi. „Ég er,“ sagði hann, „sá hirðir sem þú ert falinn.“ 4 Meðan hann var enn að tala, breyttist sjón hans; og þegar ég vissi að það var hann, sem ég var falin, skammaðist ég mín, og skyndilega greip mig ótti og ég varð algjörlega gagntekinn af hryggð, af því að ég hafði talað svo heimskulega við hann. 5 En hann sagði við mig: „Farðu ekki í vandræði, heldur styrktu hugann með þeim boðum, sem ég mun færa þér.“ Því, sagði hann, „ég er sendur til að sýna þér aftur allt það, sem þú hefur áður séð, en sérstaklega það, sem þér kann að vera að mestu gagni.“ 6 Og fyrst af öllu skaltu skrifa boðorð mín og líkingar, en restina skaltu skrifa eins og ég mun sýna þér. En ég bið þig því fyrst af öllu að skrifa boðorð mín og líkingar, svo að þú getir auðveldlegar munað þau með því að lesa þau oft. 7 Síðan skrifaði ég skipanir hans og líkingar, eins og hann bauð mér. 8 Ef þér heyrið það og gætið þess að breyta eftir því, hegðið ykkur eftir því og iðkið ykkur í því með hreinum huga, þá munuð þér öðlast frá Drottni það, sem hann hefur lofað yður. 9 En ef þér iðrist ekki, eftir að hafa heyrt þau, heldur bætið við syndir yðar, þá mun hann refsa yður. 10 Allt þetta bauð Hirðirinn, engill iðrunar, mér að rita.
SKIPUN 1 1 Í fyrsta lagi skal trúa því að það sé einn Guð sem skapaði og mótaði allt úr engu í eina veru. 2 Hann skilur allt og er aðeins óendanlega stór, enginn getur skilið hann. 3 Sem hvorki er hægt að skilgreina með neinum orðum né hugsa með huganum. 4 Trúið því á hann og óttist hann og haldið ykkur frá öllu illu, óttandi hann. 5 Varðveit þetta og varpaðu allri girnd og ranglæti fjarri þér og íklæðstu réttlætinu, og þú munt lifa Guði, ef þú heldur þetta boðorð. SKIPUN 2 1 Hann sagði við mig: „Vertu saklaus og án dulargervi, svo munt þú vera eins og ungbarn sem þekkir ekki illsku sem eyðileggur líf mannsins.“ 2 Gættu þess sérstaklega að þú mælir ekki illa um neinn og hlustar ekki sjálfviljugur á neinn mæla illa um neinn. 3 Því að ef þú gættir þessa ekki, þá munt þú, sem heyrir, einnig verða hluttakandi í synd þess, sem illt talar, með því að trúa rógburðinum, og þú munt einnig syndga, af því að þú trúðir þeim, sem illt talaði um bróður þinn. 4 Afvegaleiðing er skaðleg; óstöðugur, vondur andi; sem aldrei heldur frið, heldur er alltaf í sundrungu. Forðastu því hana og haltu ætíð friði við bróður þinn. 5 Íklæð þig heilaga stöðugleika, þar sem engar syndir eru í öllu, heldur gleði, og gjör gott úr erfiði þínu. 6 Gefðu án greinarmunar öllum þeim sem þurfa, án þess að efast um hverjum þú gefur. 7 Gefið öllum, því að Guð vill að vér gefum öllum allar sínar gjafir. Þeir sem þiggja munu því gera Guði reikning, bæði hvers vegna þeir þegnu og í hvaða tilgangi. 8 Og þeir sem þiggja án þess að þurfa á því að halda, skulu standa skil á því, en sá sem gefur, mun vera saklaus. 9 Því að hann hefur uppfyllt skyldu sína eins og hann tók hana frá Guði; hann þurfti ekki að velja hverjum hann ætti að gefa og hverjum ekki. Og þessa þjónustu gegndi hann af einfaldleika og Guði til dýrðar.
Önnur bók hirðisins frá Hermas - Skipanir
10 Varðveit þú þessa skipun, eins og ég hef gefið þér hana, svo að iðrun þín reynist einlæg og gott komi húsi þínu, og að þú hafir hreint hjarta. SKIPUN 3 1 Og hann sagði við mig: Elska þú sannleikann, og sérhvert það orð, sem kemur af munni þínum, sé satt. 2 svo að andinn, sem Drottinn hefur gefið þér að búa í líkama þínum, verði sannur fyrir öllum mönnum, og Drottinn verði dýrlegur, sem hefur gefið þér slíkan anda, því að Guð er sannur í öllum orðum sínum og í honum er engin lygi. 3 Þeir sem ljúga afneita því Drottni og ræna Drottni, þar sem þeir gjalda ekki Guði það sem þeir hafa fengið frá honum. 4 Því að þeir fengu andann lausan frá lyginni. Ef þeir því gjöra hann að lygara, þá saurga þeir það sem Drottinn hefur falið þeim og verða svikari. 5 Þegar ég heyrði þetta grét ég sáran, og þegar hann sá mig gráta, sagði hann við mig: „Hví grætur þú?“ Ég sagði: „Herra minn, ég efast um að ég geti orðið hólpinn.“ 6 Hann spurði mig: „Hvers vegna?“ Ég svaraði: „Herra minn, ég hef aldrei sagt satt á ævi minni, heldur lifað í dulargervi og staðhæft lygi fyrir sannleika við alla menn, og enginn mótmælti mér, heldur gáfu allir mér trúverðugleika. Hvernig get ég þá lifað, fyrst ég hef gert þetta?“ 7 Og hann sagði við mig: „Þú hugsar rétt og satt. Því að þú hefðir, sem þjónn Guðs, átt að ganga í sannleikanum og ekki sameina vonda samvisku við anda sannleikans né hryggja heilagan og sanna anda Guðs.“ 8 Og ég svaraði honum: „Herra minn, ég hef aldrei áður hlustað svona vandlega á þetta.“ Hann svaraði: „Nú heyrir þú þetta. Gættu þess héðan í frá, að jafnvel það sem þú hefur áður sagt ósatt í atvinnuskyni þínu, verði metið með núverandi sannleika þínum.“ 9 Því að jafnvel þetta má til greina koma, ef þú segir sannleikann á komandi tímum, og með því að gera það munt þú öðlast lífið. 10 Og hver sem hlýðir þessari skipun og framfylgir henni og hættir allri lygi, sá mun lifa Guði. SKIPUN 4 1 Ennfremur sagði hann: „Ég býð þér að vera hreinn og láta enga hugsun um annað hjónaband eða saurlífi komast inn í hjarta þitt, því að slík hugsun leiðir til mikillar syndar.“ 2 En ver þú ávallt minnugur Drottins, og þú munt aldrei syndga. Því að ef slík ill hugsun kæmi upp í hjarta þínu, þá yrðir þú sekur um mikla synd, og þeir sem slíkt gjöra fylgja vegi dauðans. 3 Haf því gát á sjálfum þér og varast slíka hugsun, því að þar sem hreinleiki býr í hjarta réttláts manns, þar ætti aldrei að koma upp ill hugsun. 4 Og ég sagði við hann: „Herra, leyfðu mér að tala stuttlega við þig.“ Hann bað mig að halda áfram. Og ég svaraði: „Herra, ef maður, sem er trúr í Drottni, á konu og kemur henni fyrir í hórdómi, syndgar þá sá maður, sem býr enn með henni?“ 5 Og hann sagði við mig: „Svo lengi sem hann er ókunnugur um synd hennar, þá fremur hann enga sök í því
að búa með henni. En ef maður veit að kona hans hefur brotið gegn henni og hún iðrast ekki syndar sinnar, heldur heldur áfram að lifa með henni, þá verður hann sekur um synd hennar og tekur þátt í hórdómi hennar með henni.“ 6 Og ég sagði við hann: „Hvað á þá að gera, ef konan heldur áfram að syndga?“ Hann svaraði: „Maðurinn hennar skilji við hana og hann verði einn.“ En ef hann skilur við konu sína og kvænist annarri, þá drýgir hann líka hór. 7 Og ég sagði: Hvað ef konan, sem er skilin við, iðrast og vill snúa aftur til eiginmanns síns, mun hann þá ekki taka á móti henni? Hann sagði við mig: Já, og ef eiginmaður hennar tekur ekki á móti henni, þá syndgar hann og fremur sjálfan sig stóra synd, en hann ætti að taka á móti hinni brotlegu, ef hún iðrast, en ekki oft. 8 Því að þjónar Guðs geta aðeins iðrast á einum hátt. Þess vegna ætti maður, sem skilur við konu sína, ekki að ganga að eiga aðra, því að hún gæti iðrast. 9 Þetta er eins hjá bæði karli og konu. Nú drýgja þeir hór, ekki aðeins þeir sem saurga hold sitt, heldur einnig þeir sem búa til líkneski. Ef kona því heldur áfram að gera eitthvað slíkt og iðrast ekki, þá farðu frá henni og búðu ekki með henni, ella verður þú líka hluttakandi í synd hennar. 10 En því er boðið að bæði karl og kona séu ógift til þess að slíkir einstaklingar geti iðrast. 11 Ég gef ekki heldur í þessu tilefni til að gera þetta, heldur til þess að sá sem hefur syndgað, syndi ekki framar. 12 En fyrir fyrri syndir þeirra mun Guð, sem hefur lækningamátt, veita lækningu, því að hann hefur vald yfir öllu. 13 Ég spurði hann aftur og sagði: Þar sem Drottinn hefur talið mig verðugan þess að þú dvelur hjá mér stöðugt, þá tala fáein orð við mig, því að ég skil ekkert og hjarta mitt er harðnað vegna fyrri samræðna minna, og opna skilning minn því að ég er mjög sljór og skil ekkert. 14 Og hann svaraði mér: „Ég er þjónn iðrunar og gef skilning öllum þeim, sem iðrast. Finnst þér það ekki mjög viturlegt að iðrast? Því að sá sem gjörir það öðlast mikinn skilning.“ 15 Því að hann veit að hann hefur syndgað og gert það sem illt er í augum Drottins, og hann minnist þess að hann hefur syndgað, iðrast og gerir ekki meira af því sem illt er, heldur gerir það sem gott er, auðmýkir sál sína og hrjáir hana, af því að hann hefur syndgað. Þú sérð því að iðrun er mikil viska. 16 Og ég sagði við hann: „Þess vegna, herra minn, rannsaka ég vandlega allt, því að ég er syndari, til þess að ég viti hvað ég verð að gera til þess að lifa, því að syndir mínar eru margar.“ 17 Og hann sagði við mig: „Þú munt lifa, ef þú heldur þessi boðorð mín.“ Og hver sem hlýðir þessum boðorðum og gerir þau, mun lifa fyrir Guði. 18 ¶ Og ég sagði við hann: Ég hef nú þegar heyrt frá ákveðnum kennurum að engin önnur iðrun sé til en skírnin, þegar við förum niður í vatnið og hljótum fyrirgefningu synda okkar, og að eftir það megum við ekki syndga framar, heldur lifa hreinu. 19 Og hann sagði við mig: „Þú hefur fengið rétta lýsingu.“ Engu að síður, þar sem þú rannsakar nú allt af kostgæfni, mun ég einnig opinbera þér þetta, en ekki þannig að það gefi tilefni til syndar, hvorki þeim sem síðar munu trúa né þeim sem þegar hafa trúað á Drottin.
Önnur bók hirðisins frá Hermas - Skipanir
20 Því að hvorki þeir sem nýlega hafa trúað né þeir sem síðar munu trúa, hafa iðrun synda sinna, heldur fyrirgefningu þeirra. 21 En þeim sem kallaðir hafa verið til trúar og hafa fallið í einhverja grófa synd, þá hefur Drottinn fyrirskipað iðrun, því að Guð þekkir hugsanir allra manna hjartna, veikleika þeirra og margvíslega illsku djöfulsins, sem alltaf er að brugga eitthvað gegn þjónum Guðs og leggur illgjarnlega snörur fyrir þá. 22 Þess vegna sýndi miskunnsamur Drottinn vor samúð með sköpun sinni og fyrirskipaði þessa iðrun og gaf mér kraft hennar. Og þess vegna segi ég þér, ef einhver freistast af djöflinum og syndgar eftir þessa miklu og heilögu köllun, þá hefur hann eina iðrun. En ef hann syndgar oft og iðrast, mun það ekki gagnast slíkum manni, því að hann mun varla lifa fyrir Guði. 23 Og ég sagði: „Herra, ég er kominn aftur til lífsins þar sem ég hef hlýtt þessum boðum vandlega.“ Því að ég skil að ef ég bæti ekki við syndir mínar héðan í frá, þá mun ég frelsast. 24 Og hann sagði: „Þú munt hólpinn verða, og svo munu allir aðrir, sem halda þessi boðorð.“ 25 Og ég sagði aftur við hann: „Herra, fyrst þú hlustar þolinmóður á mig, þá sýndu mér eitt enn. Segðu mér,“ sagði hann, „hvað það er.“ 26 Og ég sagði: Ef eiginmaður eða eiginkona deyr og sá sem lifir af giftist aftur, syndgar hann þá með því? Sá sem giftist segir að hann syndgi ekki. En ef hann heldur áfram að vera einhleypur mun hann þar með öðlast mikla virðingu fyrir Drottni. 27 Varðveit því hreinleika þinn og hógværð, og þú munt lifa fyrir Guði. Varðveittu héðan í frá það, sem ég tala við þig og býð þér að halda, frá þeim tíma, er ég var afhentur þér, og dvel í húsi þínu. 28 Þannig munu fyrri syndir þínar fyrirgefnar verða, ef þú heldur þessi boðorð mín. Og á sama hátt mun öllum öðrum fyrirgefið verða, sem halda þessi boðorð mín. SKIPUN 5 1 Ver þolinmóður, segir hann, og langlyndur, svo þú munt drottna yfir öllum vondum verkum og uppfylla allt réttlæti. 2 Því ef þú ert þolinmóður, mun heilagur andi, sem í þér býr, vera hreinn og ekki myrkvaður af neinum illum anda, heldur mun hann, fullur gleði, gleðjast og njóta lífsins í þeim líkama, sem hann býr í, og þjóna Drottni með gleði og miklum friði. 3 En ef reiði greipir þig, þá mun heilagur andi, sem í þér er, þegar í stað rétta úr sér og reyna að yfirgefa þig. 4 Því að hann er kæfður af illum anda og hefur ekki frelsi til að þjóna Drottni eins og hann vildi, því að hann er hryggur af reiði. Þegar þessir tveir andar búa saman er það skaðlegt fyrir manninn. 5 Eins og ef maður tæki lítinn malurt og setti hann í hunangsílát, þá spilltist allt hunangið; og mikið magn af hunangi spillist af mjög litlum malurt og missir sætleikann og er ekki lengur þóknanlegt Drottni sínum vegna þess að allt hunangið verður beiskt og missir notagildi sitt. 6 En ef malurt er ekki sett í hunangið, þá er það sætt og gagnlegt fyrir Drottin sinn. Þannig er þolinmæði sætari en hunang og gagnlegt fyrir Drottin sem býr í því.
7 En reiði er gagnslaus. Ef reiði blandast umburðarlyndi, þá angrast sálin og bæn hennar er Guði gagnslaus. 8 Og ég sagði við hann: „Herra, ég vil vita syndsemi reiðinnar, svo að ég geti varið mig frá henni.“ Og hann sagði við mig: „Þú munt vita það, og ef þú varast það ekki, munt þú missa vonina ásamt öllu húsi þínu.“ Því skaltu víkja frá því. 9 Því að ég, sendiboði réttlætisins, er með þér, og allir sem frá því yfirgefa, allir sem iðrast af öllu hjarta, munu lifa fyrir Guði, og ég mun vera með þeim og varðveita þá alla. 10 Því að allir þeir sem iðrast hafa, hafa verið réttlættir af hinum allra heilaga sendiboða, sem er þjónn hjálpræðisins. 11 Og nú, segir hann, heyrið illsku reiðinnar; hversu ill og skaðleg hún er og hvernig hún steypir þjónum Guðs af stóli; því hún getur ekki skaðað þá sem eru fullir trúar því að kraftur Guðs er með þeim; en hún steypir þeim sem eru efins og þeim sem eru trúlausir. 12 Því að í hvert sinn sem það sér slíka menn, festist það í hjörtum þeirra; og þannig er karl eða kona beisk út af engu, hvort sem það er út af lífinu, eða út af fæði, eða út af hégómaorðum, ef einhver skyldi detta í hættu, eða út af vini, eða út af skuldum, eða út af einhverju öðru óþarfa af því tagi. 13 Því að þetta er heimskulegt, óþarft og hégómafullt fyrir þjóna Guðs. En jafnaðargeð er sterkt og öflugt, hefur mikinn kraft og situr í miklum mæli, er glaðlegt, fagnar í friði og vegsama Guð ávallt með hógværð. 14 Og þessi langlyndi býr hjá þeim sem eru fullir af trú. En reiði er heimskuleg, létt og innantóm. Nú fæðist beiskja af heimsku; af beiskju, reiði; af reiði, heift. Og þessi heift, sem stafar af svo mörgum illum meginreglum, veldur mikilli og ólæknandi synd. 15 Þegar allt þetta er í sama manninum, sem heilagur andi býr í, þá getur kerið ekki rúmað það, heldur flæðir það yfir. Og þar sem andinn er blíður og getur ekki dvalið hjá hinum vonda, fer hann burt og dvelur hjá hinum hógværa. 16 Þegar það því hverfur frá manninum sem það bjó í, þá verður sá maður án heilags anda og fyllist síðan illum öndum og blindast af illum hugsunum. Þannig gerist það öllum reiðum mönnum. 17 Forðastu því reiði og íklæðist jafnaðargeði og standist heiftina, svo að Guð sýni þig hógværan og hreinan. Gæt því vel að vanrækja ekki þetta boðorð. 18 Því að ef þú hlýðir þessari skipun, þá munt þú einnig geta haldið hin boðorðin, sem ég mun gefa þér. 19 Styrk þig því nú í þessum boðorðum, til þess að þú megir lifa Guði. Og hver sem heldur þessi boðorð, mun lifa Guði. SKIPUN 6 1 Ég bauð þér, sagði hann, í fyrstu boðorðum mínum að þú skyldir varðveita trú, ótta og iðrun. Já, herra, sagði ég. 2 Hann hélt áfram: En nú mun ég sýna þér kosti þessara boðorða, svo að þú getir þekkt áhrif þeirra; hvernig þau eru bæði fyrirskipuð réttlátum og ranglátum. 3 Trúðu því hinum réttlátu, en trúðu ekki hinum ranglátu. Því að réttlætið heldur rétta veginn, en ranglætið hina vondu. 4 Haltu þig því á réttri leið og hafnaðu því sem illt er. Því að vond leið endar ekki vel, heldur hefur margar
Önnur bók hirðisins frá Hermas - Skipanir
hrösunarsteinar. Hún er hrjúf og þyrnum full og leiðir til glötunar og er skaðleg öllum þeim sem á henni ganga. 5 En þeir sem ganga rétta veginn, ganga jafnlyndur og án hneykslunar, því að hann er hvorki ójöfnur né þyrnir. 6 Þú sérð því hvernig best er að ganga þessa leið. Þú skalt því fara, segir hann, og allir aðrir, allir sem trúa á Guð af öllu hjarta, munu fara í gegnum hana. 7 Og nú, segir hann, skiljið fyrst hvað trúin tilheyrir. Tveir englar eru með manninum, annar réttlætisins, hinn ranglætisins. 8 Og ég sagði við hann: „Herra, hvernig á ég að vita að tveir slíkir englar eru hjá mönnum?“ Heyrðu, segir hann, og skildu. 9 Engill réttlætisins er mildur og hógvær, blíður og hljóður. Þegar hann því kemst inn í hjarta þitt, talar hann strax við þig um réttlæti, hógværð, hreinleika, örlæti, fyrirgefningu, kærleika og guðrækni. 10 Þegar allt þetta kemur þér í hug, þá skaltu vita að engill réttlætisins er með þér. Hlýð því á þennan engil og verk hans. 11 Lærðu einnig verk engils ranglætisins. Hann er fyrst og fremst bitur, reiður og heimskur, og verk hans eru skaðleg og kollvarpa þjónum Guðs. Þegar þetta kemur þér í hjarta, þá munt þú vita af verkum hans, að þetta er engill ranglætisins. 12 Og ég sagði við hann: „Herra, hvernig á ég að skilja þetta?“ Heyrðu, segir hann, og skildu. Þegar reiði eða beiskja grípur þig, þá vitaðu að hann er í þér. 13 Eins og þegar þú færð girnd í margt, í besta matinn og drykkjuskap, þegar þú færð ást á því sem annarra er, hroka, oflæti og metnað og annað þvíumlíkt. 14 Þegar þetta kemur upp í hjarta þínu, þá vitaðu að engill ranglætisins er með þér. Þar sem þú þekkir verk hans, þá slepptu þeim öllum og gefðu honum ekki heiðurinn, því að verk hans eru vond, og verð ekki þjónar Guðs. 15 Hér hefur þú því verk beggja þessara engla. Skildu nú og trúðu engli réttlætisins, því að kenning hans er góð. 16 Því að aldrei sé maður jafn hamingjusamur; en ef hugsanir hins engilsins koma upp í hjarta hans, þá hlýtur sá maður eða kona að syndga. 17 En hvort sem karl eða kona er svo óguðleg, ef verk réttlætisengils koma inn í hjarta hans, þá hlýtur sá maður eða kona að gjöra eitthvað gott. 18 Þú sérð því hversu gott það er að fylgja engli réttlætisins. Ef þú fylgir honum og hlýðir verkum hans, munt þú lifa Guði. Og allir sem hlýða verki hans, munu einnig lifa Guði. SKIPUN 7 1 Óttastu Guð, segir hann, og haltu boðorð hans. Því að ef þú heldur boðorð hans, munt þú verða máttugur í öllu verki og öll þín verk munu vera framúrskarandi. Því að með því að óttast Guð munt þú gjöra allt vel. 2 Þetta er sá ótti sem þú verður að vera hræddur við til þess að þú getir orðið hólpinn. En óttast ekki djöfulinn, því að ef þú óttast Drottin, munt þú drottna yfir honum, því að í honum er enginn máttur. 3 Ef hann hefur ekkert vald, þá er hann heldur ekki óttaður. En sá sem hefur mikinn mátt, hann á að óttast, því að hver sá sem hefur vald, á að óttast. En sá sem ekki hefur vald er fyrirlitinn af öllum.
4 Óttastu verk djöfulsins, því að þau eru vond. Því að með því að óttast Drottin munt þú óttast verk djöfulsins og ekki vinna þau, heldur forðast þig frá þeim. 5 Því er tvíþættur ótti: Ef þú vilt ekki gjöra illt, þá óttast þú Drottin, og þú munt ekki gjöra það. En ef þú vilt gjöra gott, þá er ótti Drottins sterkur, mikill og dýrlegur. 6 Óttastu því Guð og þú munt lifa. Og hver sem óttast hann og heldur boðorð hans, hans líf er hjá Drottni. En þeir sem ekki halda þau, þeir hafa ekkert líf í þeim. SKIPUN 8 1 Ég hef sagt þér, sagði hann, að það eru til tvenns konar verur Drottins og að það sé tvíþætt bindindi. Þess vegna verður þú að halda þig frá sumu og ekki frá öðru. 2 Ég svaraði: „Segðu mér, herra, hvað ég á að halda mér frá og hvað ekki.“ Hlýddu, sagði hann. „Forðastu illt og gjör það ekki, en forðastu ekki gott, heldur gjörðu það. Því að ef þú heldur þig frá því sem gott er og gjörir það ekki, þá syndgar þú. Forðastu því allt illt og þá munt þú þekkja allt réttlæti.“ 3 Ég sagði: „Hvaða illsku er það, sem ég á að halda mér frá?“ Hann sagði: „Hlýðið á framhjáhald, drykkjuskap, óhófi, óhófi, sælgæti og óheiðarleika, dramb, sviksemi, lygi, óvirðingu, hræsni, áminningu um meiðsli og öllu illmælum.“ 4 Því að þetta eru illverk, sem þjónn Guðs verður að halda sig frá. Því að sá sem getur ekki haldið sig frá þessu, getur ekki lifað Guði. 5 En heyrið, sagði hann, hvað fylgir af þessu tagi: því að vissulega er margt fleira sem þjónn Guðs verður að forðast. Þjófnaður og svik; falskur vitnisburður, ágirnd, stóryrði og allt annað þess háttar. 6 Finnst þér þetta illt eða ekki? Já, það er mjög illt fyrir þjóna Guðs. Þess vegna verður þjónn Guðs að halda sig frá öllum þessum verkum. 7 Varðveit þig því frá þeim, til þess að þú lifir Guði og verðir skráður meðal þeirra, sem halda sig frá þeim. Og þannig hef ég sýnt þér, hvað þú átt að forðast. Lærðu nú af því, hvað þú átt ekki að halda þig frá. 8 Forðastu ekki góðverk, heldur gjörðu þau. Heyrðu, sagði hann, hver dyggð þessara góðu verka er, sem þú verður að gjöra, til þess að þú verðir hólpinn. Fyrst og fremst er trú, ótti Drottins, kærleikur, samlyndi, réttlæti, sannleikur, þolinmæði, hreinlífi. 9 Ekkert er betra en þetta í lífi mannsins, sá sem heldur þetta og gerir það í lífi sínu. Hlustið á það sem á eftir kemur. 10 að þjóna ekkjum, ekki fyrirlíta munaðarlausa og fátæka, að leysa þjóna Guðs úr nauð, að vera gestrisnir (því að gestrisni ber stundum mikinn ávöxt), ekki vera deilugjarnir, heldur vera kyrrlátir. 11 Að vera auðmjúkur yfir alla menn; að bera lotningu fyrir öldruðum; að leggja sig fram um að vera réttlátur; að virða bræðralagið; að þola mótlæti; að vera langlyndur; að hafna ekki þeim sem hafa fallið frá trúnni, heldur að snúa þeim til trúar og gera þá hugrakkir; að áminna syndara; að kúga ekki þá sem eru skuldunautar okkar; og allt annað þess háttar. 12 Finnst þér þetta gott eða ekki? Og ég sagði: „Hvað getur verið betra en þessi orð? Lifðu þá,“ sagði hann, „eftir þessum boðorðum og víkðu ekki frá þeim. Því að ef þú
Önnur bók hirðisins frá Hermas - Skipanir
heldur öll þessi boðorð, munt þú lifa Guði. Og allir þeir sem halda þessi boðorð munu lifa Guði.“ SKIPUN 9 1 Hann sagði aftur við mig: Lát frá þér allan efa og efastu ekki neitt þegar þú spyrð Drottin um eitthvað. Segðu með sjálfum þér: Hvernig get ég beðið Drottin um eitthvað og fengið það, þar sem ég hef syndgað svo illa gegn honum? 2 Hugsaðu ekki þannig, heldur snú þú þér til Drottins af öllu hjarta og biddu hann án efa, og þú munt þekkja miskunn Drottins, að hann mun ekki yfirgefa þig, heldur uppfylla bæn sálar þinnar. 3 Því að Guð er ekki eins og mennirnir, að minnast á meiðsli sín, heldur gleymir hann meiðslum og miskunnar sköpun sinni. 4 Hreinsaðu því hjarta þitt frá öllum lesti þessa heims og fylgdu þeim boðorðum sem ég hef áður gefið þér frá Guði og þú munt öðlast hvaða góða hluti sem þú biður um og ekkert mun vanta þér af öllum þínum bænum ef þú biður Drottin án efa. 5 En þeir sem ekki eru slíkir, munu ekkert öðlast af því sem þeir biðja. Því að þeir sem eru fullir trúar biðja um allt með trausti og taka við frá Drottni, því að þeir biðja án efa. En sá sem efast mun varla lifa fyrir Guði nema hann iðrist. 6 Hreinsa því hjarta þitt af efa og íklæðast trú og treysta Guði, og þú munt öðlast allt sem þú biður um. En ef þú skyldir biðja um eitthvað og færð það ekki (strax) þá efast þú ekki því þú hefur ekki þegar í stað fengið bæn sálar þinnar. 7 Því að það kann að vera að þú fáir það ekki strax vegna raunar þíns eða vegna einhverrar syndar sem þú þekkir ekki. En gefðu ekki upp að biðja, og þá munt þú fá. Annars, ef þú hættir að biðja, verður þú að kvarta yfir sjálfum þér, en ekki yfir Guði, að hann hafi ekki gefið þér það sem þú þráðir. 8 Hyggið því á þennan efa, hversu grimmur og skaðlegur hann er, og hversu hann útrýmir gjörsamlega mörgum frá trúnni, sem voru mjög trúfastir og staðfastir. Því að þessi efi er dóttir djöfulsins og fer mjög illa með þjóna Guðs. 9 Fyrirlít það því, og þú munt ríkja yfir því á öllum tímum. Íklæðist sterkri og máttugri trú, því að trúin lofar öllu og fullkomnar allt. En efinn trúir ekki, að hann muni nokkuð áorka með öllu sem hann megnar. 10 Þú sérð því, segir hann, hvernig trúin kemur að ofan, frá Guði, og hefur mikinn mátt. En efinn er jarðneskur andi, kemur frá djöflinum og hefur engan mátt. 11 Varðveit þú því trúardyggðina og slepp efanum, því í honum er engin dyggð, og þá munt þú lifa Guði. Og allir sem þetta gjöra munu lifa Guði. SKIPUN 10 1. Lát alla sorg vera fjarri þér, því hún er systir efa og reiði. Hvernig, herra minn, sagði ég, er hún systir þessara? Því að mér finnst sorg, reiði og efi vera mjög ólík. 2 Og hann svaraði: Ert þú skynvilltur, að þú skiljir það ekki? Því að dapurleiki er skaðlegastur allra anda og verstur þjónum Guðs. Hann eyðileggur anda allra manna og kvalir Heilagan Anda, og enn fremur frelsar hann. 3 „Herra,“ sagði ég, „ég er mjög heimskur og skil ekki þetta. Ég skil ekki hvernig þetta getur kvelt og samt
frelsað.“ „Heyrið,“ sagði hann, „og skiljið. Þeir sem aldrei hafa leitað sannleikans né spurt um hátign Guðs, heldur aðeins trúað, eru flæktir í málefnum heiðingjanna.“ 4 Og það er annar lygarspámaður sem eyðileggur hugi þjóna Guðs; það er þeirra sem eru efins, ekki þeirra sem treysta fullkomlega á Drottin. Nú koma þessir efasemdarmenn til hans, eins og til guðlegs anda, og spyrja hann hvað muni gerast þeim. 5 Og þessi lygandi spámaður, sem hefur engan kraft hins guðdómlega anda í sér, svarar þeim samkvæmt kröfum þeirra og fyllir sálir þeirra loforðum eins og þeir þrá. En sá spámaður er hégómlegur og svarar hégómlegum hlutum þeim sem sjálfir eru hégómlegir. 6 Og hvað sem hégómamenn spyrja hann um, svarar hann þeim án þess að segja neitt. Engu að síður segir hann sumt satt. Því að djöfullinn fyllir hann anda sínum, til þess að hann geti kollvarpað sumum hinna réttlátu. 7 Þeir sem því eru sterkir í trúnni á Drottin og hafa íklæðst sannleikanum, þeir ganga ekki í fylgjendur slíkra anda heldur yfirgefa þá. En þeir sem eru efablandnir og iðrast oft eins og heiðingjarnir, leita ráða hjá þeim og safna að sér miklum syndum með því að þjóna skurðgoðum. 8 Þeir sem því eru slíkir, spyrjist til þeirra á hverju tilefni. Þeir dýrka skurðgoð og eru heimskir og sannleikslausir. 9 Því að sérhver andi, sem Guð gefur, þarf ekki að biðja um, heldur talar guðdómlegi krafturinn allt af sjálfum sér, því að hann kemur að ofan, frá krafti Guðs. 10 En sá sem spurður er, talar eftir girndum manna og um margt annað sem viðkemur heiminum, skilur ekki það sem Guði varðar. Því að þessir andar myrkvast af slíkum málum, spillast og sundrast. 11 Eins og góðir vínviðir, ef þeir eru vanræktir, eru þjáðir af illgresi og þyrnum og að lokum drepnir af þeim, svo eru þeir menn, sem trúa slíkum öndum. 12 Þeir lenda í margs konar verkum og málum og verða skynlausir. Þegar þeir hugsa um það sem Guði varðar, skilja þeir ekkert. En ef þeir heyra nokkurn tímann eitthvað um Drottin, þá beinast hugsanir þeirra að málum sínum. 13 En þeir sem óttast Drottin og leita sannleikans um Guð og hafa allar hugsanir sínar til Drottins, þeir skilja allt sem við þá er sagt og skilja það þegar í stað, því að þeir óttast Drottin. 14 Því að þar sem andi Drottins býr, þar er einnig mikill skilningur. Tengstu því Drottni, og þú munt skilja allt. 15 Lærðu nú, óvitri maður, hvernig hryggð angrar heilagan anda og hvernig hún frelsar. Þegar maður sem er efablandinn er upptekinn af einhverju og klárar það ekki vegna efasemda sinna, þá kemur þessi hryggð yfir hann og hryggir heilagan anda og gerir hann dapur. 16 Og þegar reiði kemur yfir einhvern í einhverju erindi, þá verður hann mjög hrærður; og þá kemur aftur hryggð í hjarta þess sem reiðist, og hann hryllir sig við það sem hann hefur gert og iðrast þess að hafa gert rangt. 17 Þessi hryggð virðist því færa hjálpræði, því að hann iðrast illra verka sinna. En bæði hin atriðin, þ.e. efinn og hryggðin, eins og áður var getið, angra andann: efinn, því að verk hans bar ekki árangur, og hryggðin, því að hann reitti Heilagan Anda til reiði. 18 Lát því hryggðina frá þér fara og hrjáðu ekki heilagan anda, sem í þér býr, svo að hann biðji ekki Guð og hverfi frá þér. Því að andi Drottins, sem gefinn er til að búa í holdinu, þolir ekki slíka hryggð.
Önnur bók hirðisins frá Hermas - Skipanir
19 Íklæð þig því gleðinni, sem ætíð hefur náð hjá Drottni, og þú munt fagna henni. Því að sérhver glaður maður gjörir gott og nýtur þess sem gott er en fyrirlítur hryggð. 20 En dapur maður gerir alltaf illt. Í fyrsta lagi gerir hann illt, því hann hryggir Heilagan Anda, sem gefinn er manninum, þar sem hann er glaður að eðlisfari. Og aftur gerir hann illt, því hann biður með hryggð til Drottins og þakkar honum ekki fyrst fyrir fyrri miskunn sína og fær ekki frá Guði það sem hann biður um. 21 Því að bæn dapurs manns hefur ekki alltaf áhrif á altari Guðs. Og ég sagði við hann: „Herra, hví hefur bæn dapurs manns ekki áhrif á altari Guðs? Því,“ sagði hann, „þá situr dapurleiki áfram í hjarta hans.“ 22 Þegar bæn manns er samfara hryggð, þá lætur hún ekki beiðnir hans stíga hreinar upp að altari Guðs. Því eins og vín, blandað ediki, hefur ekki þann sætleika sem það hafði áður, þannig lætur hryggð, blandað heilögum anda, ekki bæn manns vera eins og hún væri annars. 23 Hreinsa þig því af hryggð, sem er ill, og þú munt lifa Guði. Og allir hinir, sem leggja af hryggð og íklæðast gleði, munu lifa Guði. SKIPUN 11 1 Hann sýndi mér nokkra menn sitjandi á bekkjum og einn sitjandi í stól, og hann sagði við mig: „Sérðu þá sem sitja á bekkjunum? Herra minn, ég sé þá.“ Hann svaraði: „Þeir eru hinir trúuðu, og sá sem situr í stólnum er jarðneskur andi.“ 2 Því að hann kemur ekki inn í samkomu hinna trúuðu, heldur forðast hann. Hann sameinast þeim sem eru efablandnir og tómir, spáir fyrir þeim í krókum og földum stöðum og þóknast þeim með því að tala eftir öllum girndum hjartna þeirra. 3 Því að sá sem setur sig meðal tómra íláta brotnar ekki, heldur hæfir annað hvort öðru. En þegar hann kemur í hóp réttlátra manna, sem eru fullir af anda Guðs, og þeir biðja til Drottins, þá er sá maður tómur, því að jarðneskur andi flýgur frá honum, og hann er mállaus og getur ekkert talað. 4 Eins og þú tæmir vín eða olíu í forðabúri og setur tóma krukku meðal þessara íláta. Og þegar þú kemur til að opna hana, munt þú finna hana tóma, eins og þú tæmir hana. Þannig reynast þessir tómu spámenn, þegar þeir koma meðal anda hinna réttlátu, vera þeir sem þeir komu. 5 Ég sagði: Hvernig á maður þá að geta greint þá? Hugleiddu hvað ég ætla að segja varðandi báða gerðirnar af mönnum, og eins og ég tala við þig, svo munt þú sanna spámann Guðs og falsspámann. 6 Og reynið fyrst þann mann, sem hefur anda Guðs, því að andinn, sem er að ofan, er auðmjúkur og kyrrlátur og forðast allt illt og fánýtar girndir þessa heims. Hann gjörir sig auðmjúkari en allir menn og svarar engum, þegar hann er spurður, né heldur hverjum einasta, því að andi Guðs talar ekki við mann, þegar hann vill, heldur þegar Guði þóknast. 7 Þegar maður, sem hefur anda Guðs, kemur inn í söfnuð réttlátra, þeirra sem hafa trú á Guð, og biður til Drottins, þá fyllir heilagur engill Guðs þann mann hinum blessaða anda, og hann talar í söfnuðinum eins og Guð knýr hann. 8 Þannig er því andi Guðs þekktur, því að hver sem talar af anda Guðs, talar eins og Drottinn vill. 9 Heyrið nú um jarðneska andann, sem er innantómur, heimskulegur og dyggðarlaus. Og fyrst og fremst upphefur
maðurinn, sem á að hafa andann (en hann hefur hann ekki í raun og veru), sjálfan sig og þráir að vera í fyrsta sæti, en er vondur og fullur af orðum. 10 Og eyðir tíma sínum í unað og alls kyns losta og hlýtur laun spádóma sinna, en ef hann fær þær ekki, þá spáir hann ekki. 11 Á andi Guðs að hljóta umbun og spá? Það sæmir ekki spámanni Guðs að gera slíkt. 12 Þannig sjáið þið líf hvers þessara spámanna. Sannaðu því með lífi sínu og verkum þann mann sem segist hafa Heilagan Anda. Og trúið Andanum sem kemur frá Guði og hefur kraft sem slíkan. En trúið ekki jarðneskum og innantómum anda, sem er frá djöflinum, í hverjum hvorki trú né dyggð er. 13 Heyrðu nú líkinguna, sem ég ætla að segja þér. Tak stein og kastaðu honum upp til himins, eða taktu vatnsstút og reistu hann þangað upp, og sjáðu hvort þú nærð til himins. 14 Herra minn, sagði ég, hvernig er þetta hægt? Því að hvorugt af því sem þú nefndir er mögulegt. Og hann svaraði: Þar sem þetta er ekki hægt, er jarðneskur andi dyggðarlaus og áhrifalaus. 15 Skiljið enn betur kraftinn sem kemur að ofan, í þessari líkingu. Haglkornin sem falla niður eru afar smá, en samt sem áður, þegar þau falla á höfuð manns, hvernig valda þau honum þá sársauka? 16 Og enn og aftur; hugleiðið hússkítinn: hvernig litlu droparnir sem falla á jörðina mynda holu í steinunum. 17 Eins hefur það minnsta, sem kemur að ofan og fellur til jarðar, mikinn kraft. Tengstu því þessum anda, sem hefur máttinn, og farðu frá hinum, sem er tómur. SKIPUN 12 1 Hann sagði aftur við mig: „Fjarlægðu frá þér allar illar girndir og íklæðstu góðum og heilögum girndum.“ Því að ef þú hefur íklæðst góðri girnd munt þú hata hið illa og hafa hemil á því eins og þú vilt. En ill girnd er hræðileg og erfið að temja. 2 Það er mjög hræðilegt og villt, og villimennska þess eyðir mönnum. Og sérstaklega ef þjónn Guðs lendir í því, nema hann sé mjög vitur, þá tortímist hann af því. Því það tortímir þeim sem ekki hafa klæðnað góðrar girndar og eru uppteknir af málum þessa heims og framselur þá til dauða. 3 „Herra,“ sagði ég, „hver eru verk illrar girndar, sem leiða menn til dauða? Sýn mér þau, svo að ég geti yfirgefið þau.“ Heyr, sagði hann, „með hvaða verkum ill girndar leiðir þjóna Guðs til dauða.“ 4 Í fyrsta lagi er það ill girndar að girnast konu annars manns, eða fyrir konu að girnast eiginmann annars manns, sem og að girnja kræsingar auðæfanna, óhóflegt fæði, drykkjuskap og alls kyns lystisemdir. 5 Því að í mikilli lostasemi er heimska, og margar lystir eru óþarfar fyrir þjóna Guðs. Slík girnd er því vond og skaðleg, hún leiðir til dauða þjóna Guðs. Því að öll slík girnd er frá djöflinum. 6 Sá sem því yfirgefur allar illar girndir, mun lifa Guði, en þeir sem þeim hlýða munu deyja að eilífu. Því að þessi illa girnd er banvæn. Íklæðist því girnd réttlætisins og vopnaður ótta Drottins, og standa gegn allri illri girnd. 7 Því að þessi ótti býr í góðum löngunum; og þegar ill girnd sér þig vopnaðan ótta Drottins og veitir honum
Önnur bók hirðisins frá Hermas - Skipanir
mótspyrnu, þá mun hún flýja langt frá þér og ekki birtast fyrir þér, heldur hræðist þú brynju þína. 8 Og þú munt vinna sigurinn og krýndur verða fyrir það; og þú munt öðlast þá löngun sem góð er; og þú munt gefa Guði sigurinn sem þú hefur öðlast og munt þjóna honum með því að gera það sem þú sjálfur vilt gera. 9 Því að ef þú þjónar góðum girndum og hlýðir þeim, þá munt þú geta náð tökum á vondum girndum þínum, og þær munu lúta þér eins og þú vilt. 10 Og ég sagði: „Herra, ég vil vita hvernig á að þjóna þeirri löngun sem er góð?“ Hlýð þú, segir hann: „Óttastu Guð og treystu honum, elskaðu sannleika og réttlæti og gjörðu það sem gott er.“ 11 Ef þú gjörir þetta, munt þú vera hæfur þjónn Guðs og þjóna honum, og allir aðrir, sem á sama hátt þjóna góðri löngun, munu lifa Guði. 12 Og þegar hann hafði uppfyllt þessi tólf boðorð, sagði hann við mig: „Þú hefur nú þessi boðorð, lifðu eftir þeim og hvet þá sem heyra þá sem iðrast og halda iðrun sinni hreinni alla þá daga sem eftir eru af lífi sínu.“ 13 Og uppfylla kostgæfilega þessa þjónustu sem ég fel þér, og þú munt njóta mikils ávinnings af henni; og þú munt finna velþóknun hjá öllum þeim sem iðrast og trúa orðum þínum. Því að ég er með þér og mun neyða þá til trúar. 14 Og ég sagði við hann: „Herra minn, þessi boðorð eru mikil og góð og geta glatt hjarta þess manns sem getur haldið þau.“ En herra minn, ég veit ekki hvort nokkur maður getur haldið þau. 15 Hann svaraði: „Þessi boðorð skalt þú auðveldlega halda, og þau skulu ekki vera erfið. En ef þú leyfir því einu sinni að koma inn í hjarta þitt, að enginn geti haldið þau, þá munt þú ekki uppfylla þau.“ 16 En nú segi ég þér, ef þú ekki heldur heldur heldur vanrækir þær, þá munt þú hvorki frelsast, né börn þín né heimili þitt, því að þú hefur dæmt, að menn geti ekki haldið þetta. 17 Þetta mælti hann svo reiður við mig, að hann skelfdi mig mjög. Og hann breytti svipbrigðum sínum, svo að enginn gat borið reiði hans. 18 Og er hann sá mig algerlega órólegan og ráðvilltan, tók hann að tala hófstilltar og glaðlega og sagði: „Ó, þú heimskur og skilningslausi!“ 19 Óstöðugur, óþekkjandi hátign Guðs, hversu mikill og undursamlegur hann er, sem skapaði heiminn fyrir manninn og gjörði allar skepnur honum undirgefnar og gaf honum allt vald, til þess að hann gæti uppfyllt allar þessar skipanir. 20 Sá sem hefur Drottin í hjarta sínu getur uppfyllt öll þessi boðorð, en þeir sem hafa Drottin aðeins í munni sínum og hjarta þeirra er harðnað og eru langt frá Drottni, fyrir slíka eru þessi boðorð hörð og torsótt. 21 Leggið því, þér sem eruð tómir og léttlyndir í trúnni, Drottin Guð yðar í hjörtu yðar og þér munuð skynja að ekkert er auðveldara en þessi boðorð, hvorki þægilegra né mildara né heilagt. 22 Og snúið yður til Drottins, Guðs yðar, og yfirgefið djöfulinn og girnd hans, því að hún er vond, beisk og óhrein. Og óttist ekki djöfulinn, því að hann hefur ekkert vald yfir yður. 23 Því að ég er með yður, sendiboði iðrunar, sem hef vald yfir honum. Djöfullinn hræðir mennina að vísu, en ótti
hans er til einskis. Óttist hann því ekki, og hann mun flýja frá yður. 24 Og ég sagði við hann: „Herra, hlustaðu á mig tala fáein orð til þín.“ Hann svaraði: „Segðu: Maðurinn þráir að halda boðorð Guðs, og enginn biður til Guðs nema hann geti haldið boðorð hans.“ 25 En djöfullinn er harður og ræður yfir þjónum Guðs með valdi sínu. Og hann sagði að hann geti ekki stjórnað yfir þjónum Guðs, sem treysta á hann af öllu hjarta. 26 Djöfullinn kann að berjast, en hann getur ekki sigrað þá. 27 Því að ef þér standið gegn honum, mun hann hverfa frá yður með ruglingi. En þeir sem ekki eru fullir í trúnni, óttast djöfulinn, eins og hann hefði mikinn mátt. Því að djöfullinn reynir þjóna Guðs, og ef hann finnur þá tóma, tortímir hann þeim. 28 Því að eins og maður, þegar hann fyllir ker með góðu víni og setur nokkur ker hálffull meðal þeirra og kemur til að prófa og smakka kerin, þá prófar hann ekki þau sem eru full, því að hann veit að þau eru góð, heldur smakkar þau sem eru hálffull, svo að þau verði ekki súr. (Því að ker sem eru hálffull verða fljótt súr og missa bragðið af víninu) eins kemur djöfullinn til þjóna Guðs til að prófa þá. 29 Þeir sem eru fullir af trú standa gegn honum af fullum krafti, og hann yfirgefur þá, því hann finnur hvergi að komast inn í þá. Síðan fer hann til þeirra sem ekki eru fullir af trú, og þar sem hann hefur inngang, fer hann inn í þá og gerir við þá sem hann vill, og þeir verða þjónar hans. 30 En ég, sendiboði iðrunar, segi yður: Óttist ekki djöfulinn, því að ég er sendur til yðar, svo að ég megi vera með yður, öllum þeim sem iðrast af öllu hjarta, og svo að ég megi styrkja yður í trúnni. 31 Trúið því, þér sem vegna afbrota yðar hafið gleymt Guði og eigin hjálpræði, og með því að bæta við syndir yðar hafið þið gert líf yðar mjög þungt. 32 Ef þér snúið yður til Drottins af öllu hjarta og þjónið honum að vilja hans, þá mun hann lækna yður af fyrri syndum yðar og þér munuð ráða yfir öllum verkum djöfulsins. 33 Óttist því ekki hótanir hans, því að þær eru kraftlausar eins og taugar dauðs manns. Hlýðið á mig og óttist Drottin almáttugan, sem megnar að frelsa yður og tortíma yður, og haldið boðorð hans, til þess að þér megið lifa Guði. 34 Og ég sagði við hann: Herra, ég er nú staðfestur í öllum boðum Drottins meðan þú ert með mér, og ég veit að þú munt brjóta niður allt vald djöfulsins. 35 Og við munum einnig sigrast á honum, ef við getum, með hjálp Drottins, haldið þessi boðorð, sem þú hefur gefið. 36 „Þú skalt varðveita þau,“ sagði hann, „ef þú hreinsar hjarta þitt fyrir Drottni.“ Og allir þeir sem hreinsa hjörtu sín frá hégómafullum girndum þessa heims og lifa Guði munu einnig varðveita þau.