MOKUNA 1 1 ¶ E aloha aku oukou i ka pono, e ka poe hooponopono i ka honua: E noonoo oukou ia Iehova me ka naau maikai, a e imi ia ia me ka naau pono. 2 No ka mea, e ikeia oia e ka poe hoowalewale ole ia ia; a hoike ia ia iho i ka poe paulele ole ia ia. 3 No ka mea, ua hookaawaleia na manao kekee mai ke Akua aku; 4 No ka mea, aole e komo ka naauao iloko o ka uhane ino; aole hoi e noho ma ke kino malalo o ka hewa. 5 No ka mea, e holo aku ka Uhane Hemolele o ke ao ana mai i ka hoopunipuni, A e lawe aku ia mai na manao naaupo aku, Aole ia e noho i ka wa e komo mai ai ka hewa. 6 No ka mea, he uhane aloha ka naauao; ʻAʻole hoʻi e hoʻokuʻu aku i ka mea hōʻino i kāna mau ʻōlelo: no ka mea, ʻo ke Akua ka mea hōʻike i kona ʻōpū, a ʻo ka mea ʻike pono i kona naʻau, a me ka mea hoʻolohe i kona ʻōlelo. 7 No ka mea, ua hoopiha ka Uhane o ka Haku i ko ke ao nei; 8 No laila, ʻo ka mea ʻōlelo i nā mea pono ʻole, ʻaʻole hiki ke nalo; 9 No ka mea, e hookolokoloia'i ka manao o ka poe aia; 10 No ka mea, ua lohe ka pepeiao o ka lili i na mea a pau; Aole i hunaia ka leo o ka ohumu. 11 No ia mea, e makaala oukou i ka ohumu pono ole; a e pale i kou alelo i ka olelo kuamuamu; 12 Mai imi i ka make ma ka hewa o ko oukou ola ana; 13 No ka mea, ʻaʻole i hana ke Akua i ka make, ʻaʻole ia i ʻoluʻolu i ka luku ʻana i ka poʻe ola. 14 No ka mea, ua hana oia i na mea a pau i ola lakou; ʻAʻohe mea make i loko o lākou, ʻaʻole hoʻi ke aupuni o ka make ma ka honua. 15 (No ka mea, he make ole ka pono:) 16 Aka, ua kapa aku na kanaka hewa ia lakou, me ka lakou hana ana, a me ka lakou olelo; MOKUNA 2 1 No ka mea, olelo iho la ka poe aia, kukakuka lakou ia lakou iho, aole nae ma ka pololei, Ua pokole ko kakou ola ana, a me ka luhi, A i ka make ana o ke kanaka, aohe mea e ola'i; 2 No ka mea, ua hanauia kakou ma na mea a pau, a e like auanei kakou ma keia hope aku, me he mea la aole kakou i ike mua ia; 3 I ka pio ana, e lilo ko kakou kino i lehu, A e nalo ko kakou uhane e like me ka ea palupalu;
4 A e hoopoinaia ko kakou inoa i ka manawa, Aohe kanaka e hoomanao i ka kakou mau hana, A e lilo ko kakou ola me he meheu o ke ao, A e hoopuehuia'ku e like me ka noe i hooauheeia'ku e na kaola o ke ao. la, a lanakila i kona wela. 5 No ka mea, o ko kakou manawa, he aka ia e nalo ana; a ma hope o ko mākou hopena, ʻaʻohe mea e hoʻi mai; 6 No laila, e ʻoliʻoli kākou i nā mea maikaʻi e kū nei; 7 E hoopiha kakou ia kakou iho i ka waina maikai, a me ka mea poni; 8 E leialii kakou ia kakou iho i na opuu rose, mamua o ka maloo ana. 9 Mai hele wale kekahi o kakou i ko kakou makemake: e waiho kakou i na hoailona o ko kakou olioli ma na wahi a pau; 10 E hookaumaha kakou i ke kanaka pono ilihune; 11 E lilo ko kakou ikaika i kanawai o ka pono; 12 Nolaila, e hoohalua kakou i ka poe pono; no ka mea, ʻaʻole ia no kākou, a ua maʻemaʻe ʻo ia i kūʻē i kā kākou hana ʻana; 13 Ua ʻōlelo ʻo ia, ua ʻike ʻo ia i ke Akua; 14 Ua hana ʻia ʻo ia e aʻo i ko kākou mau manaʻo. 15 He mea eha ia ia kakou ke nana aku; 16 Ua manaoia makou e ia me he poe hoopunipuni la: Ua haalele oia i ko makou mau aoao me he haumia la; 17 E nana kakou i ka oiaio o kana mau olelo; 18 No ka mea, ina he keiki na ke Akua ke kanaka pono, e kokua no oia ia ia, a e hoopakele ia ia i ka lima o kona poe enemi. 19 E nana aku kakou ia ia me ka hoowahawaha a me ka ehaeha, i ike kakou i kona akahai, a e hoao ai i kona ahonui. 20 E hoohewa aku kakou ia ia me ka make hilahila; 21 Manao iho la lakou ia mau mea, a puni mai; 22 A o na mea pohihihi o ke Akua, aole lakou i ike ia mau mea; 23 No ka mea, ua hana ke Akua i ke kanaka i make ole, a ua hana oia ia ia i kii no kona mau loa aku. 24 Aka, no ka huahua o ka diabolo i hiki mai ai ka make i ke ao nei; MOKUNA 3 1 ¶ Aia nō i loko o ka lima o ke Akua nā ʻuhane o ka poʻe pono, ʻaʻole e hoʻopā ʻia lākou. 2 I ka maka o ka poe naauao, ua manao lakou e make; 3 A ʻo ko lākou hele ʻana mai o kākou aku e make loa; 4 No ka mea, ina e hoopaiia lakou imua o na kanaka, ua piha ko lakou manaolana i ka make ole. 5 A i hahau liilii ia lakou, e uku nui ia mai lakou;
6 E like me ke gula iloko o ka umu ahi, ua hoao oia ia lakou, A ua loaa ia lakou i mohaikuni. 7 A i ka manawa o ko lakou hoopaiia mai, e alohi no lakou, a e holo lakou i o a maanei e like me na huna ahi iwaena o ka opala. 8 Na lakou no e hooponopono i ko na aina e, A e noho alii lakou maluna o na kanaka, A e noho alii mau loa ko lakou Haku. 9 ʻO ka poʻe hilinaʻi iā ia, e ʻike lākou i ka ʻoiaʻiʻo: A ʻo ka poʻe i mālama pono i ke aloha, e noho pū lākou me ia; 10 Akā, e hoʻopaʻi ʻia ka poʻe hewa e like me ko lākou manaʻo iho, ka poʻe i haʻalele i ka poʻe pono, a haʻalele iā Iēhova. 11 No ka mea, o ka mea hoowahawaha i ka naauao, a me ka hanai ana, ua poino ia, ua makehewa ko lakou manaolana, ua hua ole ka lakou hana ana, ua pono ole ka lakou hana ana. 12 Ua naaupo ka lakou mau wahine, a ua hewa ka lakou poe keiki. 13 Ua poino ka lakou poe mamo. No laila, pōmaikaʻi ka pā i haumia ʻole, ʻaʻole i ʻike i kahi moe hewa; 14 Pomaikai hoi ke eunuha, ka mea i hana hewa me kona mau lima, aole hoi i manao i na mea ino e ku e i ke Akua: 15 No ka mea, he nani ka hua o ka hana maikai: Aole loa e haule ke kumu o ka naauao. 16 A ʻo nā keiki a ka poʻe moekolohe, ʻaʻole lākou e hele i ko lākou hemolele, a e uhuki ʻia nā hua o ka moe pono ʻole. 17 No ka mea, inā lōʻihi ko lākou ola ʻana, ʻaʻole lākou e manaʻo ʻia; 18 A ina e make koke lakou, aole o lakou manaolana, aole hoi oluolu i ka la o ka hoao ana. 19 No ka mea, he mea weliweli ka hope o ka hanauna hewa. MOKUNA 4 1 E aho no ka loaa ole o na keiki, a me ka pono; 2 I kona hiki ana mai, e hoohalikeia na kanaka; a i ka wa e pau ai, makemake lakou ia ia: he lei alii ia, a lanakila mau loa, ua loaa ka lanakila, e hooikaika ana i ka uku hala ole. 3 Akā, ʻaʻole e ulu ka ʻohana nui a ka poʻe hewa, ʻaʻole hoʻi e ʻaʻa i ka ʻaʻa ʻana mai nā pahee ʻino, ʻaʻole hoʻi e hoʻokumu i ke kumu paʻa. 4 No ka mea, ua ulu lakou ma na lala i kekahi manawa; aole nae e ku hope, e hoonaueia lakou e ka makani, a e uhukiia lakou i ka makani ikaika. 5 E uhaʻi ʻia nā lālā kīnā ʻole, ʻaʻole pono ko lākou hua, ʻaʻole i oʻo ke ʻai, ʻoiaʻiʻo, pono ʻole.
6 No ka mea, ʻo nā keiki i hānau ʻia ma kahi moe hewa, he mau hōʻike lākou no ka hewa i ko lākou mau mākua i ko lākou hoʻokolokolo ʻana. 7 Aka, ina e make ka poe pono, e noho malie no ia. 8 No ka mea, o ka makahiki hanohano, aole ia he mau makahiki, aole hoi i anaia e ka helu o na makahiki. 9 Aka, o ka naauao, oia ke oho hina i na kanaka; 10 Ua ʻoluʻolu ʻo ia i ke Akua, a ua aloha ʻia e ia; 11 He oiaio, ua laweia'ku ia, o hoololi auanei ka hewa i kona naauao, a e hoopunipuni mai paha ka hoopunipuni i kona uhane. 12 No ka mea, o ka hoowahawaha ana i ka hewa, ua hoopouli ia i na mea pono; a o ka hele wale ana o ka kuko, e hoonawaliwali ia i ka naau maalea. 13 ʻO ia ka mea i hoʻokō ʻia i ka manawa pōkole, ua hoʻokō ʻo ia i ka manawa lōʻihi. 14 No ka mea, ua ʻoluʻolu kona ʻuhane iā Iēhova; 15 ʻO kēia ka poʻe kānaka i ʻike, ʻaʻole hoʻi i hoʻomaopopo, ʻaʻole hoʻi lākou i manaʻo i kēia, Aia kona lokomaikaʻi a me kona aloha i kāna poʻe haipule, a ua manaʻo ʻo ia i kāna i wae ʻia. 16 Pela e hoahewa ai ka poe pono i make i ka poe aia e ola ana; a o ka opio i hoopau koke i na makahiki he nui a me ka elemakule o ka poe pono ole. 17 No ka mea, e ʻike lākou i ka hope o ka poʻe naʻauao, ʻaʻole hoʻi lākou e hoʻomaopopo i ka mea a ke Akua i kauoha mai ai nona, ma kona ʻōlelo aʻo, a me ka mea a Iēhova i hoʻopaʻa ai iā ia i ka maluhia. 18 E ʻike lākou iā ia, a e hoʻowahāwahā iā ia; aka, e akaaka mai ke Akua ia lakou; 19 No ka mea. a e hoʻoluliluli ʻo ia iā lākou mai ke kumu mai; a e luku loa ia lakou, a e kaumaha lakou; a e pau ko lakou hoomanao ana. 20 A i ko lakou hoolele ana i ka mooolelo o ko lakou hewa, e hele mai lakou me ka makau; MOKUNA 5 1 A laila, e kū ke kanaka pono me ka wiwo ʻole i mua o ka poʻe i hoʻopilikia iā ia, ʻAʻole hoʻi i manaʻo i kāna hana. 2 I ko lakou ike ana, e makau loa lakou, A e kahaha i ka kupanaha o kona hoola ana, Mamua o na mea a pau a lakou i manao ai. 3 A mihi lakou, a e kaniuhu ana no ka eha o ka naau, e olelo lakou iloko o lakou iho, Oia ka mea a kakou i hoowahawaha ai i kekahi manawa, a he olelo hoowahawaha. 4 Ua manao kakou ka poe naaupo i kona ola ana he hehena, A me ka hanohano ole kona hope. 5 Nani ka helu ʻia ʻana me nā keiki a ke Akua,
6 No ia mea, ua lalau kakou mai ka aoao aku o ka oiaio, aole i hoomalamalama mai ka malamalama o ka pono ia kakou, aole hoi i puka mai ka la o ka pono maluna o kakou. 7 Ua hooluhi makou ia makou iho ma ka aoao o ka hewa, a me ka luku ana: Oiaio, ua hele makou ma na waonahele, kahi e moe ole ai; aka, o ka aoao o Iehova, aole makou i ike ia. 8 Heaha ka pono o kakou i ka haaheo? He aha hoʻi ka waiwai i loaʻa mai iā kākou me ka haʻaheo? 9 Ua lilo ia mau mea a pau me he aka la, a me he kia la e holo wikiwiki ana; 10 A e like me ka moku e holo ana maluna o na ale o ka wai, i ka wa i nalo aku ai, aole e ikeia kona meheu, aole hoi ke ala o ke kiele ma na ale; 11 A e like me ka lele ana o ka manu ma ka lewa, aole ikeia kona ala, aka, o ka makani mama i hahauia me ka hahau ana o kona mau eheu, a maheleia me ka halulu nui a me ka oni ana, ua maalo ae la ia. a ma ia hope iho, ʻaʻole ʻike ʻia kahi hōʻailona ma kahi āna i hele ai; 12 A e like me ka pana ʻana o ka pua ma kahi hoailona, hoʻokaʻawale ia i ka lewa, a hui koke ia, i ʻike ʻole ai ke kanaka i kona wahi i hele aku ai. 13 Pela no hoi kakou, i ka wa i hanau ai, ua hoomaka kakou e kokoke i ko kakou hope, aole o kakou hoailona o ka pono e hoike aku; aka, ua pau lakou i ko makou hewa iho. 14 No ka mea, o ka manaolana o ka poe aia, ua like ia me ka lepo i puhiia e ka makani; e like me ka huluhulu lahilahi i hooauheeia e ka ino; E like me ka uahi i lele ʻia ma ʻō a ma ʻaneʻi me ka ʻino, a nalo aku e like me ka hoʻomanaʻo ʻana i ka malihini e noho ana i hoʻokahi lā. 15 Aka, e ola mau loa ana ka poe pono; Aia no i ka Haku ko lakou uku, a me ka mea kiekie loa ko lakou malama ana. 16 Nolaila, e loaa ia lakou ke aupuni nani, a me ka leialii nani mai ka lima mai o Iehova; 17 E lawe ʻo ia i kona lili nona i mea kaua loa, a e hoʻolilo ʻo ia i ka mea hana i mea kaua no ka hoʻopaʻi ʻana i kona poʻe ʻenemi. 18 E hoaahu no ia i ka pono me he paleumauma la, A me ka hoopono pololei i ka mahiole. 19 E lawe no ia i ka hemolele i palekaua pio ole. 20 E hoʻokala ʻo ia i kona huhū nui i pahi kaua, A e kaua pū ko ke ao nei me ia i ka poʻe naʻauao. 21 Alaila, e holo aku ka hekili; a mai ke ao mai e lele ai lakou i ka hoailona. 22 A e hooleiia mai na huahekili i piha i ka inaina me he kakaka pohaku la; 23 ʻOiaʻiʻo, e kū kūʻē mai ka makani ikaika iā lākou, a e puhi aku iā lākou e like me ka ʻino;
MOKUNA 6 1 ¶ E hoolohe oukou, e na'lii, a e hoomaopopo; e ao oukou, e ka poe lunakanawai o na kukulu o ka honua. 2 E haliu mai ka pepeiao, e ka poe hoomalu i na kanaka, E kaena hoi i ka lehulehu o na aina. 3 No ka mea, ua haawiia mai ka mana nou e ka Haku, a me ka mana mai ka Mea kiekie mai, nana e hoao i kau mau hana, a e imi hoi i kou manao. 4 No ka mea, i ko oukou poe lawehana no kona aupuni, aole oukou i hooponopono i ka pololei, aole hoi i malama i ke kanawai, aole hoi i hele mamuli o ka manao o ke Akua; 5 Me ka weliweli a me ka wikiwiki e hiki mai ai ia maluna o oukou; 6 No ka mea, e kala koke mai ke aloha i ka poe haahaa; 7 No ka mea, ʻo ka Haku ma luna o nā mea a pau, ʻaʻole ia e makaʻu i ke kanaka, ʻaʻole hoʻi e makaʻu i ka nui o kekahi; 8 Aka, e hiki mai ana ka hoao nui maluna o ka poe ikaika. 9 No laila, ke ʻōlelo aku nei au iā ʻoukou, e nā aliʻi, i aʻo ai ʻoukou i ka naʻauao, ʻaʻole hoʻi e hāʻule. 10 No ka mea, ʻo ka poʻe mālama i ka hemolele, e hoʻāno ʻia lākou; 11 No ia mea, e kau mai ko oukou aloha i ka'u mau olelo; makemake ia lakou, a e aoia oukou. 12 He nani ka naʻauao, ʻaʻole ia e mae; 13 Ma mua ʻo ia i ka poʻe makemake iā ia, i ka hōʻike mua ʻana iā ia iho iā lākou. 14 ʻO ka mea ʻimi iā ia i kakahiaka nui, ʻaʻole e loaʻa iā ia ka hana nui; 15 No laila, ʻo ka manaʻo ʻana iā ia, ʻo ia ka hemolele o ka naʻauao; 16 No ka mea, kaahele no ia e imi i ka poe e pono nona, e hoike ana ia ia iho ma ke ala, a e halawai me lakou ma na manao a pau. 17 No ka mea, ʻo kona hoʻomaka ʻoiaʻiʻo, ʻo ia ka makemake o ke aʻo ʻana; a ʻo ke aʻo ʻana he aloha; 18 A o ke aloha ka malama ana i kona mau kanawai; a ʻo ka mālama ʻana i kona mau kānāwai, ʻo ia ka ʻoiaʻiʻo o ka palaho ʻole; 19 A ʻo ka palaho ʻole e hoʻokokoke aku ai iā mākou i ke Akua. 20 No ia mea, ʻo ka makemake o ka naʻauao e lawe mai ia i ke aupuni. 21 Inā ma nā noho aliʻi a me nā koʻokoʻo ko ʻoukou ʻoliʻoli, e nā aliʻi o nā kānaka, e hoʻomaikaʻi i ka naʻauao, i noho aliʻi ai ʻoukou a mau loa aku. 22 A ʻo ke akamai, he aha ia, a me kona hiki ʻana mai, e haʻi aku au iā ʻoe, ʻaʻole au e hūnā iā ʻoe i nā mea pohihihi; aole e hala i ka oiaio.
23 Aole hoi au e hele me ka huahua nui; no ka mea, aole e launa pu me ia kanaka me ka naauao. 24 Akā, ʻo ka lehulehu o ka poʻe naʻauao, ʻo ia ka pōmaikaʻi o ke ao nei; 25 No ia mea, e loaa ia oukou ke ao mai ma ka'u mau olelo, a e pomaikai ai oukou. MOKUNA 7 1 He kanaka make au, e like me na mea a pau, a me na mamo a ka mea i hana mua ia ma ka honua; 2 A i loko o ka ʻōpū o koʻu makuahine, ua hana ʻia ʻo ia i ʻiʻo i nā malama he ʻumi, ua hui pū ʻia me ke koko, ʻo ka hua a ke kanaka, a me ka leʻaleʻa i hiki mai me ka hiamoe. 3 A i ko'u hanau ana, huki au i ke ea, a haule iho la ma ka honua, he ano like ia, a o ka leo mua a'u i hoopuka aku ai, e uwe ana, e like me na mea a pau. 4 Ua hanai ia au me ke kapa keiki, a me ka manao nui. 5 No ka mea, ʻaʻohe aliʻi i hānau mua ʻia. 6 No ka mea, hoʻokahi wale nō komo ʻana o nā kānaka a pau i ke ola, a me nā mea like e puka aku i waho. 7 No ia mea, pule au, a ua haawiia mai ia'u ka naauao; 8 Ua ʻoi aku au iā ia ma mua o nā koʻokoʻo a me nā noho aliʻi; 9 ʻAʻole au e hoʻohālikelike iā ia me kekahi pōhaku makamae; 10 Ua makemake au iā ia ma mua o ke olakino a me ka nani, a ua koho au e loaʻa iā ia ma kahi o ka mālamalama; 11 Ua hui pu ia me ia na mea maikai a pau, A me ka waiwai nui ole ma kona lima. 12 Olioli au ia lakou a pau, no ka mea, ua hele ka naauao imua o lakou: aole au i ike o ka makuwahine ia o lakou. 13 Ua aʻo ikaika au, a hāʻawi lokomaikaʻi aku iā ia: ʻAʻole au i hūnā i kona waiwai. 14 No ka mea, he waiwai ia no na kanaka pau ole: a o ka poe e hoohana ana, e lilo lakou i mau hoaaloha no ke Akua, i mahaloia no na haawina i loaa mai i ka naauao. 15 Ua haawi mai ke Akua ia'u e olelo e like me ko'u makemake, a e hapai e like me ka mea e pono ai na mea i haawiia mai ia'u; 16 No ka mea, ma kona lima kakou a me ka kakou olelo; ke akamai a pau, a me ka ike i ka hana ana. 17 No ka mea, ua haawi mai oia ia'u i ka ike i na mea o keia la, i ike i ka hana ana o ke ao nei, a me ka hana ana o na kumu mua. 18 ʻO ka mua, ka hopena, a me ka waena o nā manawa; 19 Na kaapuni o na makahiki, a me na kulana hoku.
20 O ke ano o na mea ola, a me ka huhu o na holoholona hihiu; 21 A o na mea a pau i ike ole ia, ua ike no au. 22 No ka mea, ua ao mai ia'u ka naauao, ka mea nana i hana i na mea a pau: no ka mea, iloko ona ka uhane ike hemolele, hookahi wale no, ano nui, maalea, ola, akaka, haumia, akaka, aole eha, makemake i ka maikai. wikiwiki, hiki ʻole ke ʻae ʻia, mākaukau e hana maikaʻi, 23 He lokomaikaʻi i ke kanaka, kūpaʻa, kūpaʻa, mālama ʻole, me ka mana a pau, e kiaʻi ana i nā mea a pau, e hele ana ma nā ʻuhane a pau, maʻemaʻe, maʻalea loa. 24 No ka mea, ua oi aku ka oni ana o ka naauao mamua o na oni a pau; 25 No ka mea, ʻo ia ka hanu o ka mana o ke Akua, a me ka mana maʻemaʻe e kahe ana mai ka nani o ka Mea mana loa; 26 No ka mea, oia ka olinolino o ka malamalama mau loa, o ke aniani pau ole o ka mana o ke Akua, a me ke ano o kona maikai. 27 No ka mea hookahi wale no, e hiki no ia ia ke hana i na mea a pau, a o ka noho ana iloko ona, ke hana nei oia i na mea a pau i mea hou; 28 No ka mea, ʻaʻole makemake ke Akua i kekahi, ʻo ia wale nō e noho ana me ke akamai. 29 No ka mea, ua oi aku kona nani mamua o ka la, a mamua hoi o na hoku a pau; 30 No ka mea, e hiki mai ana ka po mahope o keia, aka, aole e lanakila ka hewa maluna o ka naauao. MOKUNA 8 1 Ua hele ikaika mai ka naauao mai kekahi aoao a i kekahi aoao; 2 Ua aloha au ia ia, Ua imi au ia ia mai ko'u wa kamalii mai, Ua makemake au e hoolilo ia ia i wahine na'u, A ua makemake au i kona nani. 3 I kona kamaʻilio ʻana me ke Akua, ua hoʻokiʻekiʻe ʻo ia i kona hanohano: ʻO ka Haku o nā mea a pau i aloha iā ia. 4 No ka mea, ua ike oia i na mea pohihihi o ka ike i ke Akua, a me ka makemake i kana mau hana. 5 Ina he waiwai makemake ia ma keia ola ana; He aha ka mea ʻoi aku ka maikaʻi ma mua o ka naʻauao, ka mea i hana i nā mea a pau? 6 A ina e hana ka naauao; Owai ka mea maalea i oi aku mamua o kona? 7 A ina makemake ke kanaka i ka pono, he pono kana mau hana: no ka mea, ua ao mai oia i ka pakiko, a me ka noonoo, a me ka hoopono, a me ka ikaika; 8 Ina makemake ke kanaka i ka ike nui, ua ike no ia i na mea kahiko, a ua manao pono i na mea e hiki mai ana;
9 No ia mea, manao iho la au e lawe ia ia i o'u nei e noho pu me au, me ka ike e lilo ia i kakaolelo no na mea maikai, a i mea hooluolu i ka pilikia a me ke kaumaha. 10 No ia, e manao ai au i waena o ka lehulehu, a e hoonaniia hoi au e ka poe kahiko, ke opiopio au. 11 E ikeia au me ka hookiekie koke i ka hooponopono ana, A e mahaloia mai au imua o na kanaka nui. 12 I koʻu ʻōlelo ʻana, e hoʻomaha lākou, A i kaʻu ʻōlelo ʻana, e hāʻawi mai lākou i ka pepeiao maikaʻi iaʻu; 13 Ma ona la hoi e loaa'i ia'u ka make ole, a e waiho aku au mahope o'u i mea hoomanao mau loa no ka poe e hele mai ana mahope o'u. 14 Na'u no e hooponopono i na kanaka, a e noho malalo o'u na lahuikanaka. 15 E makau auanei na mea ino, ke lohe lakou ia'u; E ʻike ʻia au he maikaʻi i waena o ka lehulehu, a he koa i ke kaua. 16 Ma hope o koʻu komo ʻana i koʻu hale, e hoʻomaha au me ia; a o ka noho pu ana me ia, aohe kaumaha, aka, he olioli a me ka olioli. 17 Ano, i ko'u noonoo ana i keia mau mea iloko o'u iho, a noonoo iloko o ko'u naau, o ka pili ana i ka naauao, oia ka make ole; 18 A he mea olioli loa ka launa pu ana me ia; a ma ka hana a kona mau lima ka waiwai pau ole; a i ka hoʻohana ʻana i ka ʻaha kūkā me ia, ke akahele; a ma ke kamaʻilio pū ʻana me ia, he hōʻike maikaʻi; Ua hele au e ʻimi pehea e lawe ai iā ia i oʻu nei. 19 No ka mea, he keiki akamai au, a he uhane maikai ko'u. 20 Oiaio, no ka maikai, ua komo au iloko o ke kino haumia. 21 Akā naʻe, iaʻu i ʻike ai ʻaʻole hiki iaʻu ke loaʻa iā ia ma ke ʻano ʻē, ke hāʻawi ʻole mai ke Akua iā ia iaʻu; a he wahi naauao no hoi ia e ike ai i ka mea nona ka makana; Ua pule au ia Iehova, a ua noi aku au ia ia, a me kuu naau a pau, i aku la au, MOKUNA 9 1 E ke Akua o ko'u poe kupuna, ka Haku aloha, ka mea i hana i na mea a pau me kau olelo; 2 A ua hoonoho oe i ke kanaka ma kou naauao, i alii maluna o na mea au i hana'i; 3 A e hooponopono i ko ke ao nei e like me ka pololei a me ka pono, A e hooponopono me ka naau pololei. 4 E haawi mai ia'u i ke akamai, Ka mea e noho ana ma kou nohoalii; a mai hoowahawaha mai oe ia'u maiwaena aku o kau poe keiki. 5 No ka mea, owau o kau kauwa, a me ke keiki a kau kauwawahine, he kanaka nawaliwali au, he
manawa pokole, a he opiopio no ka ike i ka pono a me ke kanawai. 6 No ka mea, ina aole i hemolele loa ke kanaka iwaena o na keiki a kanaka, aka, ina aole me ia kou akamai, aole ia e manaoia. 7 Ua koho mai oe ia'u i alii no kou poe kanaka, a i lunakanawai no kau mau keikikane a me kau mau kaikamahine. 8 Ua kauoha mai ʻoe iaʻu e hana i luakini ma luna o kou mauna hoʻāno, a i kuahu ma ke kūlanakauhale āu e noho ai, i like me ka halelewa hoʻāno āu i hoʻomākaukau ai mai kinohi mai. 9 Me oe no ke akamai, ka mea i ike i kau hana ana, a i noho hoi i kou wa i hana'i i ke ao nei, a ua ike hoi i ka mea i oluolu i kou maka, a me ka pono ma kau mau kauoha. 10 E hoʻouna aku ʻoe iā ia mai kou lani hoʻāno mai, a mai ka noho aliʻi hoʻi o kou nani, i hiki iā ia ke hana pū me aʻu, i ʻike au i ka mea āu e ʻoluʻolu ai. 11 No ka mea, ua ike a ua hoomaopopo oia i na mea a pau, a e alakai kuoo oia ia'u ma ka'u mau hana, a e malama mai ia'u i kona mana. 12 Pela e maliuia'i ka'u mau hana, alaila e hooponopono au i kou poe kanaka ma ka pololei, a e pono hoi au e noho ma ka noho o ko'u makuakane. 13 No ka mea, owai ke kanaka i hiki ke ike i ka manao o ke Akua? ʻO wai lā ka manaʻo i ka makemake o ka Haku? 14 No ka mea, ua poino ka manao o kanaka, a ua maopopo ole ko makou manao. 15 No ka mea, ke kaomi nei ke kino palaho i ka uhane, a ke kaumaha nei ka halelewa lepo i ka manao e noonoo ana i na mea he nui. 16 A he mea hiki ole ia kakou ke koho pololei i na mea ma ka honua, a me ka luhi e loaa ai ia kakou na mea imua o kakou; 17 A ʻo kou ʻōlelo aʻo ʻo wai ka mea ʻike, ke hāʻawi ʻole ʻoe i ke akamai, a hoʻouna ʻole i kou ʻUhane Hemolele mai luna mai? 18 No ka mea, ua hooponopono hou ia na aoao o ka poe i noho ma ka honua, a ua aoia mai na kanaka i na mea e oluolu ai oe, a ua hoolaia lakou ma ke akamai. MOKUNA 10 1 Mālama ʻo ia i ka makua kāne mua o ke ao nei, ka mea i hana ʻia ʻo ia wale nō, a lawe mai iā ia mai kona hāʻule ʻana; 2 A haawi mai la ia ia i ka mana e hoomalu i na mea a pau. 3 Aka, i ka hele ana o ka mea pono ole mai ona aku la me kona huhu, make no hoi ia i ka ukiuki ana i pepehi ai i kona kaikaina.
4 No ka mea i poho ai ka honua i ke kaiakahinalii, ua malama hou ka naauao ia ia, a i alakai i ka aoao o ka poe pono ma ka laau liilii. 5 A o na lahuikanaka, i ko lakou ohumu hewa ana, ua hoohilahilaia, a loaa ia ia ka mea pono, a malama ia ia me ka hala ole i ke Akua, a hooikaika ia ia e ku e i kona aloha i kana keiki. 6 I ka make ana o ka poe hewa, ua hoopakele oia i ke kanaka pono, i mahuka mai ke ahi mai i haule iho maluna o na kulanakauhale elima. 7 No ka lakou hewa a hiki i keia la, o ka waonahele e puhi ana, he mea hoike ia, A me na mea kanu e hua ana i ka hua aole e oo; 8 No ka mea, me ka pili ole i ka naauao, aole i loaa ia lakou keia eha wale no, aole lakou i ike i na mea maikai; aka, waiho iho la ia mahope o lakou i ke ao nei i mea hoomanao no ko lakou naaupo, i hiki ole ke huna ia lakou ma na mea a lakou i hoohihia ai. 9 Akā, hoʻopakele ke akamai i ka poʻe mālama iā ia mai ka ʻeha. 10 I ka holo ana o ka poe pono mai ka inaina o kona kaikaina, alakai aku la ia ia ia ma na ala pololei, a hoike aku ia ia i ke aupuni o ke Akua, a haawi ia ia i ka ike i na mea hemolele, a hoonui ia ia i kona hele ana, a hoonui i ka hua o kana hana ana. 11 Ma ka puniwaiwai o ka poe i hooluhi ia ia, ku mai la ia me ia, a waiwai iho la ia. 12 Ua hoʻomalu ʻo ia iā ia i kona poʻe ʻenemi, a ua mālama ʻo ia iā ia i ka poʻe hoʻohālua, a i ka hakakā ʻana, hāʻawi ʻo ia iā ia i ka lanakila; i ʻike ai ʻo ia ua ʻoi aku ka ikaika o ka maikaʻi ma mua o nā mea a pau. 13 I ke kuai lilo ana o ka poe pono, aole ia i haalele ia ia, aka, ua hoopakele ia ia i ka hewa; 14 Aole ia i waiho ia ia iloko o ka paa paa, a hiki i ka wa i lawe mai ai oia ia ia i ke kookoo alii o ke aupuni, a me ka mana maluna o ka poe i hooluhihewa ia ia; 15 Ua hoʻopakele ʻo ia i ka poʻe pono a me ka hua hala ʻole mai ka lāhui kanaka i hoʻokaumaha iā lākou. 16 Ua komo ʻo ia i loko o ka ʻuhane o ke kauā a ka Haku, a kūʻē i nā aliʻi weliweli ma nā mea kupanaha a me nā hōʻailona; 17 Hāʻawi ʻo ia i ka poʻe pono i ka uku o kā lākou hana, alakaʻi iā lākou ma ke ala kupanaha, a lilo ia i uhi no lākou i ke ao, a i mālamalama o nā hōkū i ka pō; 18 Ua alakaʻi iā lākou ma waena o ke Kaiʻula, a alakaʻi hoʻi iā lākou ma waena o ka wai nui. 19 Aka, lulu iho la ia i ko lakou poe enemi, a hoolei aku la ia lakou iluna mai ka hohonu o ka hohonu. 20 No laila, hao ka poʻe pono i ka poʻe hewa, a hoʻomaikaʻi lākou i kou inoa hoʻāno, e Iēhova, a
hoʻokiʻekiʻe hoʻi i kou lima lokahi, i ka mea i kaua aku no lākou. 21 No ka mea, ua wehe ka naauao i ka waha o ka poe aa, a ua hana i na elelo o ka poe hiki ole ke olelo. MOKUNA 11 1 Ua hoʻomaikaʻi ʻo ia i kā lākou hana ma ka lima o ke kāula hemolele. 2 Hele lakou ma ka waonahele i noho ole ia, a kukulu lakou i na halelewa ma na wahi alanui ole. 3 Kū kūʻē lākou i ko lākou poʻe ʻenemi, A ua hoʻopaʻi ʻia lākou i ko lākou poʻe ʻenemi. 4 I ko lakou makewai ana, kahea aku la lakou ia oe, a haawiia mai ka wai noloko mai o ka pohaku paapu, a pau ko lakou makewai i ka pohaku paa. 5 No ka mea, ma na mea i hoopaiia'i ko lakou poe enemi, ua pomaikai lakou i ko lakou hemahema. 6 No ka mea, ma kahi o ka muliwai e kahe mau ana i ke koko ino, 7 I mea akaka loa i ke kauoha i pepehiia na kamalii, ua haawi mai oe ia lakou i ka wai he nui ma ka mea a lakou i manao ole ai. 8 E hai ana oe ma ia makewai i kou hoopai ana i ko lakou poe enemi. 9 No ka mea, i ko lakou hoao ana mai, aka, ua hahauia mai lakou ma ke aloha, ua ike lakou i ka hoohewaia ana o ka poe aia me ka inaina a me ka ehaeha, a me ka makewai e like me ka poe pono. 10 No keia mau mea au i ao aku ai, a i hoao ai, me he makua la; 11 Ina i hele ole lakou, a ina ilaila, ua pilikia pu lakou. 12 No ka mea, ua kau mai ka ehaeha maluna o lakou, a me ka uwe ana no ka hoomanao ana i na mea i hala. 13 No ka mea, i ko lakou lohe ana i ko lakou hoohewaia ana e hoopomaikaiia'i kekahi, manao iho la lakou i ka Haku. 14 No ka mea, ua hoowahawaha lakou ia ia, i kona kipakuia ana mai iwaho, mahalo aku la lakou ia ia i ka hope. 15 Aka, no ka manao lapuwale o ko lakou hewa, i hoomana aku ai lakou i na nahesa naaupo, a me na holoholona ino, ua hoouna aku oe i na holoholona he lehulehu maluna o lakou no ka hoopai ana; 16 I ʻike lākou i ka mea e hana hewa ai ke kanaka, ma ia mea nō ia e hoʻopaʻi ʻia ai. 17 No ka mea, ʻo kou lima mana loa, nāna i hana i ke ʻano o ke ao nei, ʻaʻole ia i makemake e hoʻouna i nā bea he lehulehu a me nā liona ʻino i waena o lākou. 18 A me na holoholona hihiu i ike ole ia, i piha i ka inaina, i hana hou ia, e hanu ana i ka ehu ahi, a i na
mea ala pelapela o ka uahi, a e puhi ana i na olinolino weliweli mai ko lakou mau maka. 19 No laila, ʻaʻole hiki i ka pōʻino ke hoʻouna koke aku iā lākou, akā, ʻo ka ʻike weliweli hoʻi e luku loa iā lākou. 20 ʻAe, ʻaʻole kēia mau mea ikaika, ua hāʻule lākou i lalo me ka makani hoʻokahi, ua hoʻomaʻau ʻia e ka hoʻopaʻi ʻana, a ua hoʻopuehu ʻia i ka hanu o kou mana; 21 No ka mea, e hiki no ia oe ke hoike aku i kou ikaika nui i na manawa a pau au e makemake ai; ʻO wai hoʻi ka mea hiki ke pale aku i ka mana o kou lima? 22 No ka mea, ua like ko ke ao nei a pau imua ou me kahi hua liilii o ke kaupaona ana, he oiaio, me ke kulu o ka hau kakahiaka i haule iho maluna o ka honua. 23 Aka, ua aloha mai oe i na mea a pau; no ka mea, e hiki no ia oe ke hana i na mea a pau, a e hoonawaliwali i na hewa o kanaka, no ka mea, ua pono ia mau mea. 24 No ka mea, ua makemake oe i na mea a pau, aole hoi e hoowahawaha i kekahi mea au i hana'i; 25 A pehea la e hiki ai i kekahi mea ke hoomanawanui, ke ole kou makemake? a mālama ʻia paha, ke kāhea ʻole ʻia e ʻoe? 26 Aka, ke kala nei oe i na mea a pau; MOKUNA 12 1 No ka mea, ma na mea a pau kou Uhane palaho ole. 2 Nolaila, e hahau liilii aku oe i ka poe hoohihia, a e ao aku ia lakou ma ka hoomanao ana ia lakou i ka mea a lakou i hana hewa ai, i haalele lakou i ko lakou hewa, e manaoio ia oe, e ka Haku. 3 No ka mea, ʻo kou makemake nō e luku aku ma nā lima o ko mākou poʻe kūpuna i kēlā mau kānaka kahiko o kou ʻāina hoʻāno; 4 Ka mea au i hoowahawaha ai no ka hana ana i na hana hoowahawaha, a me na mohai ino; 5 A ʻo kēlā poʻe pepehi kanaka aloha ʻole i nā keiki, a me ka poʻe ʻai i ka ʻiʻo o ke kanaka, a me nā ʻahaʻaina koko; 6 Me ko lakou poe kahuna noloko mai o ko lakou poe hoomanakii, a me na makua, ka poe i pepehi me ko lakou lima iho i na uhane nele i ke kokuaia. 7 I loaa ia oe ka aina au i manao nui ai mamua o na mea a pau, i wahi e pono ai na keiki a ke Akua. 8 Akā hoʻi, ʻo ka poʻe āu i mālama ai me he kanaka lā, a ua hoʻouna aku ʻoe i nā nahesa, i nā mua o kou pūʻali, e luku liʻiliʻi iā lākou. 9 ʻAʻole hoʻi i hiki iā ʻoe ke alakaʻi i ka poʻe hewa ma lalo o ka lima o ka poʻe pono i ke kaua, ʻaʻole
hoʻi e luku koke iā lākou me nā holoholona ʻino, a me ka ʻōlelo ʻino hoʻokahi. 10 Aka, i ka hooko liilii ana i kau hoopai maluna o lakou, ua haawi liilii mai oe ia lakou i wahi e mihi ai, me ka ike ole, he hanauna ino lakou, a ua ulu mai ko lakou manao ino iloko o lakou, aole e hoololiia ko lakou manao. 11 No ka mea, he hua laa ia mai kinohi mai; ʻaʻole hoʻi ʻoe i kala aku iā lākou no ka makaʻu i kekahi. 12 No ka mea, ʻo wai ka mea e ʻōlelo mai, He aha kāu i hana ai? ʻO wai lā ka mea e kū ʻole i kou hoʻopaʻi ʻana? ʻO wai lā ka mea e hoʻopiʻi iā ʻoe no nā lāhui kanaka i make, āu i hana ai? ʻO wai lā ka mea hele mai e kūʻē iā ʻoe, e hoʻopaʻi ʻia no ka poʻe hewa? 13 No ka mea, ʻaʻohe Akua ʻē aʻe, ʻo ʻoe wale nō ka mea i mālama i nā mea a pau, i ka mea āu e hōʻike aku ai ʻaʻole pono kou hoʻopaʻi ʻana. 14 ʻAʻole e hiki i ke aliʻi a me ka mea hoʻokaumaha ke hoʻokūʻē iā ʻoe no ka mea āu i hoʻopaʻi ai. 15 No ka mea, i kou pono ʻana, ua hoʻoponopono ʻoe i nā mea a pau ma ka pololei; 16 No ka mea, o kou mana ka hoomaka ana o ka pono; 17 No ka mea, i ka wa e manaoio ole mai ai na kanaka he ikaika loa oe, ke hoike mai nei oe i kou ikaika iwaena o ka poe ike ia mea. 18 Akā, ʻo ʻoe ka mea e hoʻomalu nei i kou mana, e hoʻoponopono me ka pololei, a e kauoha mai ʻoe iā mākou me ka lokomaikaʻi nui; 19 Aka, ma ia mau hana, ua ao aku oe i kou poe kanaka i ke kanaka pono e aloha, a ua hoolilo oe i kau poe keiki i manaolana maikai e haawi mai ai oe i ka mihi no ka hewa. 20 No ka mea, ina oe i hoopai aku i ka poe enemi o kau poe keiki, a me ka poe i hoohewaia e make, me ka manao pela, me ka haawi ia lakou i manawa a me kahi e hoopakeleia'i lakou mai ko lakou manao ino mai; 21 Pehea kou noonoo nui ana i hookolokolo ai i kau mau keiki, i ko lakou poe makua au i hoohiki ai, a i hana i na berita o na olelo hoopomaikai? 22 No ia mea, i kou hahau ana mai ia makou, ua hahau nui mai oe i ko makou poe enemi, i mea e manao ai makou i kou lokomaikai, i ko makou hookolokolo ana, a i ka wa e hoahewaia mai ai makou, e kali makou i ke aloha. 23 No ia mea, oiai ua noho kolohe na kanaka a me ka pono ole, ua hoeha oe ia lakou me ko lakou mau mea inainaia. 24 No ka mea, ua auwana loa lakou ma na aoao o ka lalau, a manao ia lakou he mau akua, na mea i hoowahawahaia iwaena o na holoholona o ko lakou poe enemi, i hoopunipuniia e like me na keiki naaupo.
25 No laila, ua hoʻouna aku ʻoe iā lākou i ka hoʻohewa ʻana e hoʻomāʻewaʻewa iā lākou. 26 Akā, ʻo ka poʻe makemake ʻole e hoʻoponopono ʻia e ka hoʻoponopono ʻana āna i hana ai me lākou, e manaʻo lākou i ka hoʻopaʻi ʻana i ke Akua. 27 No ka mea, e nana i na mea a lakou i ukiuki ai, i ka wa i hoopaiia'i, oia hoi ka poe a lakou i manao ai he akua; ua hoopaiia lakou i keia manawa, i ko lakou ike ana, ua hooiaio lakou ia ia, o ke Akua oiaio, ka mea a lakou i hoole ai i ka ike mamua; MOKUNA 13 1 He mea lapuwale na kanaka a pau ma ke ano maoli, ka poe ike ole i ke Akua, aole hoi i hiki i na mea maikai i ikeia ke ike i ka mea e noho nei; 2 Aka, o ke ahi, o ka makani, o ka ea mama, o ka poai o na hoku, o ka wai ikaika, a o ka malamalama o ka lani, he mau akua ia e hoomalu ana i ka honua. 3 No ka nani o lakou, ina lakou e lealea, lawe lakou ia lakou i akua; e ike lakou i ka maikai o ka Haku o lakou; 4 Aka, ina i kahaha lakou i ko lakou mana, a me ko lakou pono, e hoomaopopo lakou i ka oi aku o ka mana o ka mea nana lakou i hana. 5 No ka mea, ma ka nui a me ka nani o na mea i hanaia, ua ikeia ka mea nana ia mau mea i hana. 6 Aka, no keia mea, ua emi lakou i ka hewa; 7 No ka mea, i ko lakou ike ana i kana mau hana, imi ikaika lakou ia ia, a manaoio hoi i ko lakou mau maka; 8 Aole nae e kalaia lakou. 9 No ka mea, ina ua hiki ia lakou ke ike pela, i hiki ia lakou ke imi i ko ke ao nei; Pehea lā i ʻike ʻole ai lākou i ka Haku nona? 10 Aka, poino lakou, a ma na mea make ko lakou manaolana, ka poe i kapa ia lakou he mau akua, na mea i hanaia e na lima kanaka, i ke gula a me ke kala, i mea e hoike aku ai, a me ke ano o na holoholona, a me ka pohaku maikai ole, ka hana. o ka lima kahiko. 11 A ʻo ke kamanā i kua lāʻau, ma hope o kona ʻoki ʻana i ka lāʻau i kūpono no ia mea, a wehe aʻe i ka ʻili a pau a puni, a hana maikaʻi ia, a hana hoʻi i ipu i kūpono i ka lawelawe ʻana i ke ola o ke kanaka; 12 A ma hope o kona hoʻopau ʻana i ka ʻōpala o kāna hana e kāhiko ai i kāna ʻai, ua māʻona ʻo ia iā ia iho; 13 A lawe i ka ʻōpala i waena o ka poʻe hana ʻole, he ʻāpana lāʻau kekee a paʻa i nā ʻōpala, ua kalai ikaika ʻo ia ia mea, ʻaʻohe mea ʻē aʻe āna e hana ai, a hana ihola ia ma ke akamai o kona naʻauao, hana ia i ke kii o ke kanaka;
14 A e hana paha ia e like me ka holoholona ino, e kau ana ia mea me ka ulaula, a me ka pena kala ulaula, a e uhi ana i na wahi a pau o loko; 15 A hana ʻo ia i keʻena kūpono nona, a hoʻonoho ihola ma ka pā, a hoʻopaʻa i ka hao. 16 No ka mea, hoʻomākaukau ʻo ia i mea e hāʻule ʻole ai ia, me ka ʻike ʻaʻole hiki iā ia ke kōkua iā ia iho; no ka mea, he kii ia, a he pono ke kokua. 17 A laila pule ʻo ia no kāna waiwai, no kāna wahine a me kāna mau keiki, ʻaʻole hilahila ke ʻōlelo aku i ka mea ola ʻole. 18 No ka mea, ua kahea aku ke ola i ka mea nawaliwali; no ka mea, noi haahaa ke kokua i ka mea hiki ole ke kokua; 19 A no ka loaʻa ʻana a me ka loaʻa ʻana, a no ka pōmaikaʻi maikaʻi o kona mau lima, e noi ana i ka hiki ke hana iā ia, ka mea hiki ʻole ke hana i kekahi mea. MOKUNA 14 1 ¶ Eia hou, hoomakaukau kekahi ia ia iho e holo, a kokoke e holo i na ale, kahea aku la ia i ka laau i oi aku ka popopo i ko ka ipu nana ia i hali. 2 No ka mea, ʻo ka ʻiʻini nui i manaʻo ia mea, A na ka mea hana i hana ma kona akamai. 3 Aka, na kou malama ana, e ka Makua, no ka mea, ua hana oe i ke ala ma ke kai, A me ke ala malu ma na ale; 4 E hoike mai ana e hiki no ia oe ke hoola i na pilikia a pau: Oiaio, ua hele ke kanaka i ka moana me ke akamai ole. 5 Aole nae oe i makemake e lilo na hana o kou naauao i mea palaualelo, a nolaila, haawi na kanaka i ko lakou ola ma kahi wahi laau uuku, a e hele ana ma ke kai ino iloko o ka moku nawaliwali. 6 No ka mea, i ka wa kahiko, i ka wa i make ai na kanaka nunui haaheo, ua pakele ka manaolana o ke ao nei i hooponoponoia e kou lima iloko o ka ipu palupalu, a waiho iho i na hua o na hanauna a pau. 7 No ka mea, pomaikai ka laau e hiki mai ai ka pono. 8 Aka, o ka mea i hanaia e na lima, ua poino ia, e like me ka mea nana ia i hana; a no ka mea, ua palaho, ua kapaia he akua. 9 No ka mea. 10 No ka mea, o ka mea i hanaia, e hoopai pu ia me ka mea nana ia i hana. 11 No ia mea, e hoʻopaʻi ʻia ma luna o nā kiʻi o ko nā ʻāina ʻē; 12 No ka mea, ʻo ka noʻonoʻo ʻana i nā kiʻi, ʻo ia ka hoʻomaka ʻana o ka moekolohe ʻuhane, a ʻo ka hana ʻana o ia mau mea ʻo ka palaho o ke ola. 13 No ka mea, aole lakou mai kinohi mai, aole hoi e mau loa aku.
14 No ka mea, ma ka nani lapuwale o kanaka i komo mai ai lakou i ke ao nei, a nolaila e hiki koke mai lakou i ka hopena. 15 No ka mea, o ka makua i loohia i ke kanikau hikiwawe ole, i kona hana ana i kii o kana keiki i kaili koke ia, ua hoohanohano ia ia me he akua la, he kanaka make ia ia manawa, a ua haawiia na ka poe malalo ona i na oihana a me na mohai. 16 Pela i malamaia'i ka aoao hewa i ikaika i ke kanawai, a ua hoomanaia na kii kalaiia e na kauoha a na'lii. 17 ʻAʻole hiki i nā kānaka ke hoʻohanohano iā ia i mua, no ka mea, ua noho lōʻihi lākou, ua lawe lākou i ka hoʻopunipuni o kona maka mai kahi lōʻihi aku, a hana lākou i kiʻi maoli no ke aliʻi a lākou i hoʻohanohano ai, i mea e mililani aku ai lākou i ke aliʻi. ua haʻalele, me he mea lā aia. 18 ʻO ka hoʻoikaika hoʻokahi o ka mea hana i kōkua i ka hoʻohuli ʻana i ka poʻe naʻaupō i ka hoʻomana hoʻomana. 19 No ka mea, ua makemake paha ia e hooluolu i ka mea mana, ua hooikaika ia i kona akamai a pau e hoohalike i ke ano maikai loa. 20 No ia mea, ua hoʻowalewale ʻia ka lehulehu i ka lokomaikaʻi o ka hana, a manaʻo lākou iā ia i akua, i hoʻohanohano ʻia ma mua. 21 He manawa kēia e hoʻopunipuni ai i ko ke ao nei: no ka mea, ʻo nā kānaka i lawelawe i ka pōʻino a me ka hoʻomāinoino paha, ua hāʻawi lākou i nā pōhaku a me nā lāʻau i ka inoa hiki ʻole ke haʻi ʻia. 22 Eia hoi, aole i lawa keia ia lakou, ua lalau lakou ma ka ike i ke Akua; aka, i ko lakou noho ana iloko o ke kaua nui o ka naaupo, ua kapaia keia mau ino nui, he maluhia. 23 No ka mea, i ko lakou pepehi ana i ka lakou mau keiki me na mohai, a i ka hana ana i na oihana malu, a i ka hana ana i na oihana e; 24 ʻAʻole lākou i mālama i ke ola, ʻaʻole hoʻi i ka male ʻana me ka haumia ʻole; 25 No laila, ua noho aliʻi ma luna o nā kānaka a pau ke koko, ka pepehi kanaka, ka ʻaihue, ka hoʻopunipuni, ka palaho, ka hoʻopunipuni, ka haunaele, ka hoʻohiki wahaheʻe, 26 O ka hoohaunaele ana i na kanaka maikai, o ka hoopoina ana i na huli maikai, o ka hoohaumia ana i na uhane, o ka hoololi ana i ke ano, o ka haunaele ma ka mare ana, o ka moe kolohe, a me ka haumia hilahila ole. 27 No ka mea, ʻo ka hoʻomana ʻana i nā kiʻi i kapa ʻole ʻia, ʻo ia ke kumu, ke kumu, a me ka hope o nā mea ʻino a pau. 28 No ka mea, ua hehena lakou i ka wa lealea, a i wanana wahahee, a i noho pono ole, a i ole ia, hoohiki wahahee lakou.
29 No ka mea, i ko lakou paulele ana i na kii, ka mea ola ole; ua hoohiki wahahee lakou, aole nae lakou e eha. 30 Aka, no na mea elua, e hoopai pono ia lakou, no ko lakou manao ole i ke Akua, e malama ana i na kii, a me ka hoohiki wahahee, me ka hoowahawaha i ka hemolele. 31 No ka mea, ʻaʻole i ka mana o ka poʻe a lākou e hoʻohiki ai; MOKUNA 15 1 ¶ Aka, o oe, e ke Akua, he lokomaikai, he oiaio, he ahonui, a me ka hooponopono i na mea a pau. 2 No ka mea, ina e hana hewa makou, nau no makou, me ka ike i kou mana; 3 No ka mea, ʻo ka ʻike iā ʻoe, he pono piha ia: ʻO ka ʻike i kou mana, ʻo ia ke kumu o ka make ʻole. 4 No ka mea, ʻaʻole i hoʻopunipuni mai ka hana ʻino a kānaka iā mākou, ʻaʻole hoʻi ke kiʻi i ʻeleʻele ʻia i nā waihoʻoluʻu, ʻo ka hana hua ʻole a ka mea pena; 5 ʻO ka ʻike e hoʻowalewale ai i ka poʻe naʻaupō e kuko iā ia, A makemake lākou i ke ʻano o ke kiʻi make, ʻaʻohe hanu. 6 O ka poe i hana ia mau mea, o ka poe i makemake ia lakou, a o ka poe hoomana ia lakou, he poe makemake lakou i na mea ino, a he pono ke loaa ia lakou na mea e hilinai ai. 7 No ka mea, hana ka potera i ka lepo palupalu, hana iho la ia i na ipu a pau me ka hana nui i mea e lawelawe ai kakou; ʻO ka hoʻohana ʻana i kēlā me kēia ʻano, ʻo ka potera ka luna kānāwai. 8 A me ka hana kolohe ana, hana iho la ia i akua lapuwale no ka lepo hookahi, oia ka mea i hanaia ma ka lepo nona iho, a mahope iho, hoi hou mai no ia, i ka wa e pau ai kona ola ana i haawi ai ia ia. koi ʻia. 9 Akā, ʻo kona manaʻo, ʻaʻole i ka hana nui ʻana, ʻaʻole hoʻi i pōkole kona ola; 10 He lehu kona naau, Ua oi aku kona manaolana mamua o ka honua, A ua emi kona ola mamua o ka lepo. 11 No ka mea, ʻaʻole ʻo ia i ʻike i ka mea nāna ia i hana, a me ka mea i hoʻoikaika i ka ʻuhane ikaika i loko ona, a i haʻi i ka ʻuhane ola. 12 Aka, manao mai lakou i ko makou ola ana, he mea lealea, a me ko makou manawa maanei he kuai waiwai; 13 No ka mea, o keia kanaka i hana i na ipu palupalu a me na kii kalaiia, ua ike oia ia ia iho e hoohihia ai mamua o na mea a pau. 14 A ʻo nā ʻenemi a pau o kou poʻe kānaka, ka poʻe i hoʻokauwā iā lākou, ua ʻoi aku ka naʻaupō, a ua ʻoi aku ka pōʻino ma mua o nā kamaliʻi.
15 No ka mea, ua manaʻo lākou he mau akua nā akua kiʻi a pau o nā lāhui kanaka: ʻaʻole hiki i nā maka e ʻike, ʻaʻole ihu e huki hanu, ʻaʻole pepeiao lohe, ʻaʻole nā manamana lima e lawelawe ai; a o ko lakou mau wawae, ua lohi lakou i ka hele. 16 No ka mea, na ke kanaka ia mau mea i hana, a o ka mea i aie i kona uhane iho, nana lakou i hana; aka, aole e hiki i ke kanaka ke hana i akua e like me ia. 17 No ka mea, o kona make ana, hana no ia i ka mea make me na lima hewa; 18 Oiaio, hoomana aku la lakou i na holoholona i inaina loa ia; 19 ʻAʻole maikaʻi lākou, a makemake nui ʻia i nā holoholona; MOKUNA 16 1 No ia mea, ua hoʻopaʻi pono ʻia lākou e nā mea like, a i hoʻomāinoino ʻia e ka lehulehu o nā holoholona. 2 Ma kahi o ka hoʻopaʻi ʻana, me ka lokomaikaʻi ʻana i kou poʻe kānaka, ua hoʻomākaukau ʻoe i ʻai na lākou ʻano ʻē, ʻo nā selu hoʻi e hoʻāla ai i ko lākou ʻai. 3 I makemake ai lakou i ka ai, i hoowahawaha lakou i na mea a lakou e makemake ai; akā, ʻo kēia poʻe, e ʻeha nei i ka ʻilihune no ka manawa pōkole, hiki ke ʻai ʻia i kahi ʻono ʻē. 4 No ka mea, he mea pono e hiki mai ka ilihune maluna o lakou, ka mea hiki ole ke pale aku ia lakou; 5 No ka mea, i ka wa i hiki mai ai ka huhu weliweli o na holoholona maluna o lakou, a make lakou i ke aho o na nahesa kekee, aole mau loa kou huhu. 6 Aka, ua hoopilikiaia lakou no kekahi manawa pokole, i aoia'i lakou, me ka loaa ia lakou ka hoailona o ke ola, e hoomanao ia lakou i ke kauoha o kou kanawai. 7 No ka mea, o ka mea i huli mai ia mea, aole ia e ola i ka mea ana i ike ai, aka, nau no, ka mea e ola'i o na mea a pau. 8 Ma keia mea i hoike aku ai oe i kou poe enemi, o oe no ka mea e hoopakele mai i ka hewa a pau. 9 No lakou ka nahu ana o ka uhini a me ka nalo i pepehiia, aole i loaa ka mea e ola'i; 10 Akā, ʻaʻole i lanakila kāu mau keiki i nā niho o nā ʻīlio hae; 11 No ka mea, ua kuiia lakou, i hoomanao lakou i kau mau olelo; a ua hoola koke ia, i ole ai lakou e poina, e hoomanao mau i kou lokomaikai. 12 No ka mea, ʻaʻole i ka lau nahele, ʻaʻole hoʻi i ka puna hoʻoluliluli, ka mea i hoʻōla mai iā lākou; 13 No ka mea, ia oe ka mana o ke ola a me ka make;
14 Pepehi io no ke kanaka ma kona manao ino; aole hoi e hoi hou mai ka uhane i hapaiia. 15 Aka, aole e hiki ke pakele i kou lima. 16 No ka mea, ʻo ka poʻe hewa i hōʻole i ka ʻike ʻole iā ʻoe, ua hahau ʻia lākou e ka ikaika o kou lima; 17 No ka mea, he mea kupanaha loa, ua oi aku ka ikaika o ke ahi iloko o ka wai, nana e kinai i na mea a pau; 18 No ka mea, ua hoopauia ka lapalapa i kekahi manawa, i hoopau ole ia i na holoholona i hoounaia e ku e i ka poe aia; aka, e ike lakou, a e hoomaopopo, ua hoomaauia mai lakou e ka ke Akua hoopai ana. 19 A i kekahi manawa e aa no ia mawaena o ka wai maluna o ka mana o ke ahi, i hiki ia ia ke hoopau i na hua o ka aina pono ole. 20 No ia mea, ua hanai oe i kou poe kanaka i ka ai a na anela, a ua hoouna mai oe ia lakou, mai ka lani mai, i ka berena i hoomakaukau ole ia me ka lakou luhi, e hiki ai ia oe ke hooluolu i ka lealea o na kanaka a pau, a e like me na mea a pau. 21 No ka mea, ua hōʻike mai kou ʻai i kou ʻoluʻolu i kāu poʻe keiki, a me ka lawelawe ʻana i ka makemake o ka mea e ʻai ana, ua ʻoluʻolu hoʻi ia e like me ka makemake o kēlā me kēia kanaka. 22 Aka, ua mau ka hau a me ka hau i ke ahi, aole i hehee wale, i ike lakou, o ke ahi e aa ana i ka huahekili, a olinolino i ka ua, ua luku ia i ka hua o ka poe enemi. 23 Aka, ua poina hou keia i kona ikaika iho, i hanaiia ka poe pono. 24 No ka mea, ʻo ka mea nāna i hana iā ʻoe, ʻo ia ka mea nāna i hana, hoʻonui ia i kona ikaika e kūʻē i ka poʻe hewa no ko lākou hoʻopaʻi ʻana, a hoʻemi i kona ikaika no ka pono o ka poʻe i hilinaʻi iā ʻoe. 25 No ia mea, ua hoano hou ia ma na ano a pau, a ua hoolohe i kou lokomaikai, nana i hanai i na mea a pau, e like me ka makemake o ka poe hemahema. 26 I ʻike kāu poʻe keiki, e Iēhova, ka mea āu i aloha ai, ʻaʻole ʻo ka ulu ʻana o nā hua e hānai ai i ke kanaka; 27 No ka mea, ʻo ka mea i hoʻopau ʻole ʻia i ke ahi, i hoʻomaʻamaʻa ʻia me ka lā iki, hehee koke ia. 28 I ʻike ʻia, pono mākou e hoʻomaikaʻi aku iā ʻoe ma mua o ka lā, a pule aku mākou iā ʻoe i ka wanaʻao. 29 No ka mea, e hehee iho ka manaolana o ka poe aloha ole, e like me ka hau huluhulu o ka hooilo, A e holo aku ia e like me ka wai pono ole. MOKUNA 17 1 No ka mea, ua nui kou hooponopono ana, aole hiki ke haiia;
2 No ka mea, i ka wa i manao ai na kanaka hewa e hookaumaha i ka lahui hemolele; Ua paʻa lākou i loko o ko lākou mau hale, nā pio o ka pouli, a ua paʻa i nā kaulahao o ka pō lōʻihi, e waiho pio ana i laila mai ke Akua mau. 3 No ka mea, i ko lakou manao ana e moe huna iloko o ko lakou mau hewa malu, ua hoopuehuia lakou malalo o ka paku pouli o ka poina, me ka pihoihoi weliweli, a me ka pilikia me na mea ano e. 4 No ka mea, ʻaʻole hiki i ke kihi e hoʻopaʻa iā lākou ke hoʻopaʻa iā lākou i ka makaʻu; 5 ʻAʻole hiki i ke ahi ke hoʻomālamalama iā lākou; 6 Ikea aku la e lakou ke ahi e aa ana, he mea weliweli loa; 7 A o na hookamani o ka hookamani, ua hoohioloia lakou, A o ko lakou kaena ana ma ka naauao, ua aoia mai lakou me ka hilahila. 8 No ka mea, ʻo ka poʻe i ʻōlelo e hoʻokuke aku i nā mea weliweli a me nā pilikia mai ka ʻuhane mai, ua maʻi lākou i ka makaʻu, e pono ke ʻakaʻaka ʻia. 9 No ka mea, aole mea weliweli i makau ia lakou; e makau ana nae i na holoholona e maalo ae ana, a me ka hoowahawaha ana i na nahesa. 10 Ua make lakou no ka makau, hoole lakou i ko lakou ike ana i ka lewa, ka mea hiki ole ke pale aku. 11 No ka mea, o ka hewa i hoahewaia e kona hoike ana, he mea weliweli loa ia, a ua hookaumahaia e ka lunamanao, e wanana mau ana i na mea kaumaha. 12 No ka mea, ʻo ka makaʻu wale nō ka kumakaia ʻana i ke kōkua a ke kumu e hāʻawi mai ai. 13 A ʻo ka manaʻolana o loko, ʻo ka liʻiliʻi, ʻoi aku ka nui o ka naʻaupō ma mua o ke kumu e ʻeha ai. 14 A hiamoe iho la lakou i ka hiamoe hookahi ia po, he mea hiki ole ke hoomanawanui, a hiki mai la maluna o lakou mai ka hohonu mai o ka po. 15 Ua pilikia kekahi i na mea ino, a ua maule kekahi, ua maule ko lakou naau; 16 Nolaila, o ka mea i haule ilalo, ua paa loa ia iloko o ka halepaahao me ke kaola hao ole; 17 No ka mea, ina he mahiai ia, a he kahuhipa paha, a he paahana ma ka mahinaai, ua loaa ia ia, a ua hoomanawanui i kela pilikia, aole e hiki ke pale aku; 18 Ina paha he makani puhiohe, a he leo leo o na manu iwaena o na lala e pahola ana, a he wai e kahe ana me ka ikaika; 19 A i ka leo weliweli o nā pōhaku i hoʻolei ʻia, a i ka holo ʻana ʻaʻole hiki ke ʻike ʻia i ka lele ʻana o nā holoholona, a i ka leo uwē o nā holoholona hihiu ʻino loa, a i ka leo hoʻi mai nā mauna lua; ʻO kēia mau mea i hoʻoweliweli iā lākou i ka makaʻu. 20 No ka mea, ua malamalama ko ke ao nei a pau, aole i keakea kekahi i ka lakou hana ana.
21 Ma luna o lākou wale nō i hohola ʻia ka pō kaumaha, he kiʻi o ka pōʻeleʻele e loaʻa iā lākou ma hope; MOKUNA 18 1 He malamalama nui nae ko kou poe haipule, i ko lakou lohe ana i ko lakou leo, aole hoi i ike i ko lakou kino, no ka mea, aole lakou i eha like, ua manao lakou ia lakou he pomaikai. 2 Aka, no ko lakou hana ino ole ia lakou i keia manawa, ka poe i hana ino ia mamua, hoomaikai aku lakou ia lakou, a nonoi aku la e kala mai i ko lakou mau enemi. 3 No laila ʻoe i hāʻawi aku ai iā lākou i kia ahi e ʻaʻā ana, i alakaʻi no ka huakaʻi ʻike ʻole ʻia, a me ka lā pōʻino e hoʻokipa maikaʻi iā lākou. 4 No ka mea, ua pono lakou e hooneleia i ka malamalama, a e hoopaaia hoi iloko o ka pouli, ka poe nana i hoopaa i kau mau keiki i pani paa, ma o lakou la e haawiia mai ai ka malamalama ino o ke kanawai i ko ke ao nei. 5 A i ko lakou manao ana e pepehi i na kamalii o ka poe haipule, ua kipakuia kekahi keiki iwaho, a ua hoolaia, i mea e ao aku ai ia lakou, ua kaili aku la oe i ka lakou poe keiki, a ua luku loa ia lakou iloko o ka wai nui. 6 Ua hoike mua ia ko kakou poe kupuna ia po, i ike pono lakou i ka lakou hoohiki ana, e olioli lakou mahope. 7 Pela i maliuia mai ai kou poe kanaka i ke ola o ka poe pono, a me ka luku ana i ka poe enemi. 8 No ka mea, ma ia mea au i hoopai mai ai i ko makou poe enemi, ma ia mea oe i hoonani mai ai ia makou, ka mea au i hea mai ai. 9 No ka mea, ua kaumaha aku na keiki pono a na kanaka maikai, a me ka ae hookahi, ua hana lakou i kanawai hemolele, i like ai ka poe haipule e like me ka maikai a me ka hewa hookahi, e mele ana na makua i na mele hoolea. 10 Akā, ma kēlā ʻaoʻao, ua kani ka leo ʻino e like me ka uē ʻana o nā ʻenemi, a ua hali ʻia ka leo kanikau no nā keiki i uē ʻia. 11 Ua hoopaiia ka haku a me ke kauwa ma ke ano hookahi; a e like me ke alii, pela no ka lehulehu. 12 No ia mea, ua nui ka poe make o lakou a pau me ka make hookahi; ʻaʻole hoʻi i lawa ka poʻe ola e kanu iā lākou; 13 No ka mea, aole lakou i manaoio i kekahi mea, no ka hoailona; i ka lukuia ana o na makahiapo, ua hooiaio lakou i keia poe kanaka he poe keiki na ke Akua. 14 No ka mea, i ka wa e noho malie ai na mea a pau, a ia po i waena o kona holo mama.
15 Lele iho la kau olelo mana, mai ka lani mai, mai kou nohoalii alii mai, me he kanaka kaua ikaika la iwaena o ka aina luku; 16 A lawe mai la i kau kauoha hoopunipuni e like me ka pahikaua oi, a ku iluna a hoopiha i na mea a pau i ka make; a hoopa aku ia i ka lani, aka, ku iho la ia ma ka honua. 17 A laila, hoʻomaka koke lākou i nā hihiʻo o nā moeʻuhane weliweli, a hiki mai ka weliweli ma luna o lākou me ka ʻike ʻole ʻia. 18 Ua kiolaia kekahi maanei, a o kekahi ilaila, he hapa make, hoike mai la lakou i ke kumu o kona make ana. 19 No ka mea, ua hoike mua mai na moeuhane i hoopilikia ia lakou, o make lakou, aole lakou i ike i ke kumu o ko lakou pilikia. 20 He oiaio, ua pili ka hoao ana i ka make i ka poe pono, a ua lukuia ka lehulehu ma ka waonahele; 21 No ka mea, ia manawa, wikiwiki iho la ua kanaka hala ole la, a ku mai la e hoomalu ia lakou; a me ka lawe ana mai i ka palekaua o kana oihana kupono, oia ka pule, a me ka kalahala ana i ka mea ala, ku e ia ia iho i ka inaina, a pela i hoopau ai i ka poino, me ka hai ana mai he kauwa ia nau. 22 A lanakila ʻo ia ma luna o ka mea luku, ʻaʻole me ka ikaika o ke kino, ʻaʻole hoʻi me ka ikaika o nā mea kaua; 23 No ka mea, i ka wā i hāʻule ai ka poʻe make ma nā puʻu, kekahi ma luna o kekahi, e kū ana ma waena, hoʻōki ia i ka inaina, a hoʻokaʻawale aʻe i ke ala no ka poʻe ola. 24 No ka mea, i loko o ka ʻaʻahu lōʻihi ka honua a pau, a ma nā lālani ʻehā o nā pōhaku i kahakaha ʻia ai ka nani o nā kūpuna, a ʻo kou hanohano ma luna o ka pāpale o kona poʻo. 25 Hāʻawi ka mea luku iā lākou, a makaʻu ihola iā lākou; MOKUNA 19 1 ¶ O ka poe aia, ua hiki mai ka inaina maluna o lakou me ke aloha ole, a hiki i ka hopena; 2 I ka haawi ana mai ia lakou e hele, a hoouna koke aku ia lakou, a mihi lakou a hahai aku ia lakou. 3 No ka mea, ia lakou e kanikau ana, a e kanikau ana ma na ilina o ka poe make, hana hou lakou i ka manao lapuwale, a hahai aku la ia lakou me he poe mahuka la, a lakou i noi aku ai e hele aku. 4 No ka mea, ʻo ka hopena i pono ai lākou, ua kau mai iā lākou i kēia hopena, a ua hoʻopoina iā lākou i nā mea i hana mua ʻia, i hiki ai iā lākou ke hoʻokō i ka hoʻopaʻi i nele i ko lākou ʻeha. 5 A i hele aku kou poe kanaka ma ke ala kupanaha; 6 No ka mea, ua hana hou ʻia ka mea i hana ʻia ma kona ʻano ponoʻī, e mālama ana i nā kauoha ʻokoʻa
i hāʻawi ʻia mai iā lākou, i mālama ʻia kāu mau keiki me ka ʻole o ka ʻeha. 7 Me he ao la e hoomalumalu ana i kahi hoomoana; a ma kahi i kū ai ka wai ma mua, ʻike ʻia ka ʻāina maloʻo; a mai ke Kaiula mai he ala pilikia ole; a mai ke kahawai ikaika mai, he kula uliuli. 8 Ma kahi i hele ai na kanaka a pau i hoomaluia e kou lima, e ike ana i kau mau mea kupanaha kupanaha. 9 No ka mea, hele nui lakou e like me na lio, A lele lakou e like me na keikihipa, E hoolea ana ia oe, e ka Haku, ka mea nana lakou i hoopakele. 10 No ka mea, ua hoʻomanaʻo lākou i nā mea i hana ʻia i ko lākou noho ʻana ma ka ʻāina ʻē, i hoʻopuka mai ai ka ʻāina i nā nalo ma kahi o nā holoholona, a me ka hoʻonui ʻana o ka muliwai i nā rana he nui ma kahi o nā iʻa. 11 A ma hope iho, ʻike lākou i ka hanauna hou o nā manu, alakaʻi ʻia lākou e ko lākou ʻai ʻana, a noi aku i ka ʻai ono. 12 No ka mea, pii mai la na selu mai ke kai mai i mea e maona ai lakou. 13 Ua kau mai ka hoʻopaʻi ma luna o ka poʻe hewa me ka ʻole o ka hōʻailona mua ma ka ikaika o ka hekili; 14 No ka mea, ʻaʻole i hoʻokipa ko Sodoma i ka poʻe a lākou i ʻike ʻole ai i ko lākou hiki ʻana mai; 15 ʻAʻole ʻo ia wale nō; 16 Aka, ua hoeha loa keia poe ia lakou, ka poe a lakou i hookipa ai me na ahaaina, a ua lilo mua lakou i mau kanawai hookahi me lakou. 17 No ia mea, ua hahauia keia poe me ka makapo, e like me ka poe ma na ipuka o ke kanaka pono; 18 No ka mea, ua hoʻololi ʻia nā kumu kumu i loko o lākou iho e like me ka hoʻololi ʻana i ka inoa o ke kani, e like me ka hoʻololi ʻana i ka inoa o ka leo, e like me ka hoʻololi ʻana i nā kani; i ike pono ia ma ka ike ana i na mea i hanaia. 19 No ka mea, ua lilo na mea o ka honua i wai; 20 He mana ko ke ahi iloko o ka wai, e hoopoina ana i kona pono iho; 21 Ma kēlā ʻaoʻao, ʻaʻole i hoʻopau ka lapalapa ahi i ka ʻiʻo o nā mea ola palaho, ʻoiai ua hele lākou ma laila; ʻaʻole hoʻi lākou i hoʻoheheʻe i ke ʻano hau o ka ʻiʻo lani i hiki ke heheʻe. 22 No ka mea, ma na mea a pau, ua hookiekie oe i kou poe kanaka, a ua hoonani aku oe ia lakou, aole hoi oe i malama pono ia lakou;