3. Ka wehewehe ʻana o nā makana aliʻi: (a) Ka papa ʻaina (ʻo ia paha ka ʻāpana lako hale kikoʻī loa i hana ʻia). (b) Hōʻike ka mea ʻē aʻe. 4. Ka wehewehe ʻana o Ierusalema. (a) Ka luakini (a me ka ʻōnaehana hana wai). (b) Ka ʻaha hoʻomana. (c) Ka pā kaua. (d) Ke kūlanakauhale. (e) Ke kuaʻāina. 5. Ka hoʻomaikaʻi ʻana o ʻEleazara. 6. Ka wehewehe ʻana a ʻEleazara i ke kānāwai (he naʻauao hohonu kēia). 7. Ka hoʻokipa. 8. Ka ʻahaʻaina (72 mau nīnau a me nā pane). 9. Ka unuhi ʻana o ka Buke. MOKUNA 1
Ka Palapala a ʻAriseta HOʻOLAUNA Ma ka leka a ʻAriseta, kekahi o nā hoʻōla kaulana loa a kahiko loa i loko o kēia hōʻiliʻili, ua hele lōʻihi mākou mai ʻAdamu lāua ʻo Eva, he lōʻihi loa mai ke Kai Kaiakahinalii. Hōʻike kēia palapala i kahi hiʻohiʻona o ke kūpaʻa o ka lāhui kanaka, ka mea i hoʻopiha hou i ka Honua, me nā lāhui mana e noho ana me ka hanohano a me ka hanohano. E heluhelu ʻoe ma ʻaneʻi no ka mea kākau puke nui mua loa--ʻo Ptolemy Philadelphus. Makemake ʻo ia e hōʻiliʻili i loko o kāna hale waihona puke ma Alexandria "nā puke āpau o ke ao nei." ʻO ka hope loa i kona makemake e hoʻopaʻa i hoʻokahi hana nui--nā Kānāwai Iudaio--ua kālepa ʻo ia i 100,000 mau pio no kēlā puke. ʻO kēia paha ke kumukūʻai kiʻekiʻe loa i uku ʻia no hoʻokahi hana. Hōʻike ia i kahi kumu ʻē no ka hopena o ka Pihopa Nui. Ua hana ʻia nā hanana o kēia moʻolelo i ke ola ʻana o ka Mōʻīwahine kaulana ʻo Arsinoe, nāna i make i ka makahiki 270 BC. ʻAʻole maopopo ka lā kikoʻī o ke kākau ʻana. ʻO nā kikoʻī o ke ola o ka ʻaha aliʻi, ke kūkākūkā ʻana i nā pilikia pili kaiaulu o ia lā, he mea hoihoi loa ia a he ʻoiaʻiʻo hoʻi. He mea kupanaha ka ʻike ʻana i ke aliʻi a me kāna mau malihini e pāʻani ana i nā nīnau a me nā pane i ka wā o kā lākou ʻahaʻaina. ʻO ke ʻano o kēia hana hoʻopūhoihoi penei: 1. Hoʻolaʻa ʻia ka puke iā Philocrates. 2. Hana mua: (a) ʻO ka manaʻo o ka Luna Waihona Puke e hoʻokuʻu i nā pio Iudaio ma ke kūkaʻi no kahi puke. (b) Ke kūʻokoʻa. (c) Ka leka a Piladelapo iā ʻEleazara. (d) Ka pane. (e) Nā inoa o ke kōmike i koho ʻia e unuhi i ka puke.
I ka wā o ka hoʻopio ʻia ʻana o ka poʻe Iudaio ma ʻAigupita, ua hōʻike ʻo Ptolemy Philadelphus iā ia iho ʻo ia ka mea kākau puke nui mua. Makemake ʻo ia e loaʻa nā puke a pau o ke ao nei i loko o kāna hale waihona puke; i mea e loaʻa ai nā Kānāwai o Mose, ua hāʻawi ʻo ia e kālepa i 100,000 mau pio no kēlā hana me ka hoʻōho ʻana, "He pōmaikaʻi liʻiliʻi maoli nō ia!" 1 ʻOiai ua hōʻiliʻili au i nā mea no kahi moʻolelo hoʻomanaʻo o koʻu kipa ʻana iā ʻEleazara ke Kahuna Nui o nā Iudaio, a no ka mea, ʻo ʻoe, e Philocrates, ʻoiai ʻaʻole ʻoe e nalowale i ka manawa kūpono e hoʻomanaʻo mai iaʻu, ua hoʻonohonoho nui ʻoe i ka loaʻa ʻana o kahi moʻolelo o nā kumu a me ke kumu o kaʻu misionari, ua hoʻāʻo wau e kahakiʻi i ka wehewehe maopopo o ke kumuhana no ʻoe, no ka mea, ke ʻike nei au he aloha maoli kou i ke aʻo ʻana, kahi ʻano i loaʻa iā ia ke kanaka kiʻekiʻe loa - e hoʻāʻo mau ana e 'hoʻohui i kāna waihona ʻike a me nā loaʻa' inā ma o ke aʻo ʻana i ka mōʻaukala a i ʻole ma ke komo ʻana i nā hanana ponoʻī. 2 Ma kēia ʻano, ma ka lawe ʻana i loko ona iho i nā mea hanohano loa, ua hoʻokumu ʻia ka ʻuhane i ka maʻemaʻe, a ma hope o ka hoʻopaʻa ʻana i kāna pahuhopu ma ka haipule, ka pahuhopu hanohano loa o nā mea a pau, hoʻohana ia i kēia ma ke ʻano he alakaʻi hiki ʻole ke kuhihewa a pēlā e loaʻa ai kahi kumu paʻa. 3 ʻO koʻu hoʻolaʻa ʻana i ka ʻimi ʻana i ka ʻike hoʻomana i alakaʻi iaʻu e hana i ka ʻelele i ke kanaka aʻu i ʻōlelo ai, ka mea i mahalo nui ʻia e kona poʻe makaʻāinana ponoʻī a me nā poʻe ʻē aʻe, no kona pono a me kona hanohano, a nona nā palapala waiwai nui loa i nā Iudaio ma kona ʻāina ponoʻī a ma nā ʻāina ʻē no ka wehewehe ʻana i ke kānāwai akua, no ka mea, ua kākau ʻia kā lākou mau kānāwai ma nā ʻili pepa me nā huapalapala Iudaio. 4 A laila, ua hoʻomaka wau i kēia ʻelele me ka hoihoi, ma hope o ka loaʻa mua ʻana o kahi manawa kūpono e noi aku ai i ke aliʻi ma ka ʻaoʻao o nā Iudaio pio i lawe ʻia mai Iudea a i ʻAigupita e ka makua kāne o ke aliʻi, i kona wā i loaʻa mua ai kēia kūlanakauhale a lanakila i ka ʻāina ʻo ʻAigupita. 5 He mea kūpono hoʻi kaʻu e haʻi aku ai iā ʻoe i kēia moʻolelo, no ka mea, ua maopopo iaʻu ʻoe, me kou makemake i ka hemolele a me kou aloha i nā kānaka e noho ana e like me ke kānāwai hemolele, e hoʻolohe koke ʻoe i ka moʻolelo aʻu e manaʻo nei e hōʻike aku, no ka mea,