

KaPalapalaa ʻAriseta
HOʻOLAUNA
MakalekaaʻAriseta,kekahionāhoʻōlakaulanaloaa kahikoloailokookēiahōʻiliʻili,uahelelōʻihimākoumai ʻAdamulāuaʻoEva,helōʻihiloamaikeKaiKaiakahinalii Hōʻikekēiapalapalaikahihiʻohiʻonaokekūpaʻaoka lāhuikanaka,kameaihoʻopihahouikaHonua,menā lāhuimanaenohoanamekahanohanoamekahanohano
Eheluheluʻoemaʻaneʻinokameakākaupukenuimua loa--ʻoPtolemyPhiladelphusMakemakeʻoiaehōʻiliʻilii lokookānahalewaihonapukemaAlexandria"nāpuke āpauokeaonei"ʻOkahopeloaikonamakemakee hoʻopaʻaihoʻokahihananui--nāKānāwaiIudaio--ua kālepaʻoiai100,000maupionokēlāpuke.ʻOkēiapaha kekumukūʻaikiʻekiʻeloaiukuʻianohoʻokahihana HōʻikeiaikahikumuʻēnokahopenaokaPihopaNui
Uahanaʻianāhananaokēiamoʻoleloikeolaʻanaoka MōʻīwahinekaulanaʻoArsinoe,nānaimakeikamakahiki 270BC.ʻAʻolemaopopokalākikoʻīokekākauʻana.
ʻOnākikoʻīokeolaokaʻahaaliʻi,kekūkākūkāʻanainā pilikiapilikaiauluoialā,hemeahoihoiloaiaaheʻoiaʻiʻo hoʻiHemeakupanahakaʻikeʻanaikealiʻiamekāna maumalihiniepāʻanianainānīnauamenāpaneikawā okālākouʻahaʻaina.
ʻOkeʻanookēiahanahoʻopūhoihoipenei:
1.HoʻolaʻaʻiakapukeiāPhilocrates. 2Hanamua:
(a)ʻOkamanaʻookaLunaWaihonaPukeehoʻokuʻuinā pioIudaiomakekūkaʻinokahipuke.
(b)Kekūʻokoʻa
(c)KalekaaPiladelapoiāʻEleazara (d)Kapane.
(e)Nāinoaokekōmikeikohoʻiaeunuhiikapuke
3Kaweheweheʻanaonāmakanaaliʻi:
(a)Kapapaʻaina(ʻoiapahakaʻāpanalakohalekikoʻīloa ihanaʻia).
(b)Hōʻikekameaʻēaʻe 4KaweheweheʻanaoIerusalema (a)Kaluakini(amekaʻōnaehanahanawai).
(b)Kaʻahahoʻomana (c)Kapākaua (d)Kekūlanakauhale.
(e)Kekuaʻāina 5KahoʻomaikaʻiʻanaoʻEleazara
6.KaweheweheʻanaaʻEleazaraikekānāwai(henaʻauao hohonukēia)
7Kahoʻokipa
8.Kaʻahaʻaina(72maunīnauamenāpane).
9KaunuhiʻanaokaBuke
MOKUNA1
IkawāokahoʻopioʻiaʻanaokapoʻeIudaioma ʻAigupita,uahōʻikeʻoPtolemyPhiladelphusiāiaihoʻoia kameakākaupukenuimuaMakemakeʻoiaeloaʻanā pukeapauokeaoneiilokookānahalewaihonapuke;i meaeloaʻaaināKānāwaioMose,uahāʻawiʻoiae kālepai100,000maupionokēlāhanamekahoʻōhoʻana, "Hepōmaikaʻiliʻiliʻimaolinōia!"
1ʻOiaiuahōʻiliʻiliauināmeanokahimoʻolelo hoʻomanaʻookoʻukipaʻanaiāʻEleazarakeKahunaNuio nāIudaio,anokamea,ʻoʻoe,ePhilocrates,ʻoiaiʻaʻole ʻoeenalowaleikamanawakūponoehoʻomanaʻomaiiaʻu, uahoʻonohonohonuiʻoeikaloaʻaʻanaokahimoʻoleloo nākumuamekekumuokaʻumisionari,uahoʻāʻowaue kahakiʻiikawehewehemaopopookekumuhananoʻoe, nokamea,keʻikeneiauhealohamaolikouikeaʻoʻana, kahiʻanoiloaʻaiāiakekanakakiʻekiʻeloa-ehoʻāʻomau anae'hoʻohuiikānawaihonaʻikeamenāloaʻa'ināmao keaʻoʻanaikamōʻaukalaaiʻolemakekomoʻanainā hananaponoʻī.
2Makēiaʻano,makalaweʻanailokoonaihoināmea hanohanoloa,uahoʻokumuʻiakaʻuhaneikamaʻemaʻe,a mahopeokahoʻopaʻaʻanaikānapahuhopumakahaipule, kapahuhopuhanohanoloaonāmeaapau,hoʻohanaiai kēiamakeʻanohealakaʻihikiʻolekekuhihewaapēlāe loaʻaaikahikumupaʻa.
3ʻOkoʻuhoʻolaʻaʻanaikaʻimiʻanaikaʻikehoʻomanai alakaʻiiaʻuehanaikaʻeleleikekanakaaʻuiʻōleloai,ka meaimahalonuiʻiaekonapoʻemakaʻāinanaponoʻīame nāpoʻeʻēaʻe,nokonaponoamekonahanohano,anona nāpalapalawaiwainuiloaināIudaiomakonaʻāina ponoʻīamanāʻāinaʻēnokaweheweheʻanaikekānāwai akua,nokamea,uakākauʻiakālākoumaukānāwaimanā ʻilipepamenāhuapalapalaIudaio
4Alaila,uahoʻomakawauikēiaʻelelemekahoihoi,ma hopeokaloaʻamuaʻanaokahimanawakūponoenoiaku aiikealiʻimakaʻaoʻaoonāIudaiopioilaweʻiamai IudeaaiʻAigupitaekamakuakāneokealiʻi,ikonawāi loaʻamuaaikēiakūlanakauhalealanakilaikaʻāinaʻo ʻAigupita
5Hemeakūponohoʻikaʻuehaʻiakuaiiāʻoeikēia moʻolelo,nokamea,uamaopopoiaʻuʻoe,mekou makemakeikahemoleleamekoualohainākānakae nohoanaelikemekekānāwaihemolele,ehoʻolohekoke ʻoeikamoʻoleloaʻuemanaʻoneiehōʻikeaku,nokamea,
uahelemaineiʻoeiāmākoumaikamokupunimaiake makemakeneiʻoeeloheināmeaapauehoʻouluaiika ʻuhane
6Makekahimanawamamuaakuneihoʻi,uahoʻounaaku auiāʻoeikahimoʻoleloonāʻoiaʻiʻoaʻuimanaʻoaihe meaponokehaʻiakuepilianaikalāhuiIudaio,--ka moʻoleloaʻuiloaʻaaimainākāhunanuiakamailoaoka ʻāinaakamailoaoʻAigupita.
7Nokoumakemakenuieloaʻakaʻikeonāmeae pōmaikaʻiaikanoʻonoʻo,kemanaʻoneiauhekuleana koʻuehāʻawiakuiāʻoeikaʻikeapauilokookoʻumana 8Ponoiaʻukemanaʻoikekuleanalikeikapoʻeapau nonakeʻanolike,akākemanaʻonuineiauiāʻoe,noka mea,hemaumakemakehanohanokou,aʻoiai,ʻaʻoleʻoe walenōkoʻuhoahānaumakeʻano,ʻaʻoleemimakekoko, akā,uahoʻokahipūʻoemeaʻuikaʻimiʻanaikapono.
9Nokamea,ʻaʻolekaleʻaleʻailoaʻamaikegulaamenā waiwaiʻēaʻeimahaloʻiaenāmanaʻopapauehāʻawiika ponolikemekaʻimiʻanaikamoʻomeheuamekeaʻoʻana amākouehoʻoliloaiikahoʻopaʻaʻanaiāia
10Akā,iʻoleauehoʻoluhiiāʻoukoumakahoʻolauna lōʻihiloa,ehoʻomaukokeakuauikekumuokaʻu moʻolelo
11UaloaʻaiāDemetriusoPhalerum,kepelekikenaoka halewaihonapukeokealiʻi,hekālānuiloa,nokekumuo kahōʻiliʻiliʻana,elikemekahikiiāia,ināpukeapauo keaonei
12Makekūʻaiʻanaamekekākauʻana,uahoʻokōʻoia, mekameahikiiāia,ikekumuokealiʻi
13Ikekahimanawaikoʻunohoʻanamalaila,uanīnauʻia ʻoia,ʻEhiatausanipukeilokookahalewaihonapuke?a panemailaʻoia,'ʻOiakumamuaoʻeluahanelitausani,e kealiʻi,aehoʻoikaikawauikawāehikimaianae hōʻiliʻiliikekoena,ihikiaikehōʻeaikahuinaoʻelima hanelitausaniUahaʻiʻiamaiiaʻuhemeakūponoke kākauʻianākānāwaiokapoʻeIudaioakūponoikahima kāuhalewaihonapuke!
14'Heahakameaepaleakuaiiāʻoemaikahanaʻanai kēia?'ipanemaiaikealiʻi'Uawaihoʻianāmeaapaue ponoaiikoulima!
15'Ponoeunuhiʻia,'ipanemaiaiʻoDemetrio,'nokamea, makaʻāinaokapoʻeIudaio,hoʻohanalākouikahipīʻāpā ʻokoʻa(elikemekoʻAigupita,heʻanolekakūikawāko lākou)aʻōlelolākouikahiʻōleloʻokoʻa
16UamanaʻoʻialākouehoʻohanaikaʻōleloSuria,akā, ʻaʻolekēiakahihia;uaʻokoʻaloakālākouʻōlelo.
17Aikahoʻomaopopoʻanaokealiʻiināʻoiaʻiʻoapauo kahihia,kauohaakulaʻoiaekākauʻiakahilekaike KahunaNuiIudaioihikiaikehoʻokōʻiakānamanaʻo(ka meaiwehewehemuaʻia)
18Mekamanaʻouahikimaikamanawaekoiakuaiike koi,aʻuiwaihopinepineaiimuaoSosibiusoTarentum lāuaʻoAndreas,kepoʻookapoʻekiaʻi,nokekūʻokoʻa ʻanaokapoʻeIudaioilaweʻiamaiIudeamaiekamakua kāneokealiʻinokamea,maokahuipūʻanaoka pōmaikaʻiamekekoa,uahoʻokōʻoiaikānahoʻouka kauaʻanamakaʻāpanaholoʻokoʻaoCoele-Syriaame Poinike,ikekaʻinahanaokahoʻoweliweliʻanaikaʻāinai lokookahoʻoluhi,ualaweʻoiaikekahiokonapoʻe ʻenemiamenāpoʻeʻēaʻeilawepioʻia.
19ʻAʻoleiemiihomamuaohoʻokahihaneritausanika nuiokapoʻeānailaweakuaimaikaʻāinaokapoʻe IudaioaiʻAigupita
20Hoʻolakoakulaʻoiaikanakolutausaniokēiapoʻei waeʻia,ahoʻonohoiholaiālākouilokoonāpākauama nāʻāinakuaʻāina
21(Amamuaokēiamanawa,uahelemaikanuionā IudaioiʻAigupitamekoPeresia,aikawāmamuaakunei, uahoʻounaʻiaakukekahipoʻeiʻAigupitaekōkuaiā PsammetichusikānakauakūʻēikealiʻiokoʻAitiopa Akā,ʻaʻolelikekēiamekanuionāpioaPtolemykekeiki aLagusilaweakuai)
22Elikemekaʻuiʻōleloai,uakohoʻoPtolemyikapoʻe maikaʻiloaokēiapoʻe,ʻonākāneikawāʻōpiopiooke olaakaulananokolākouwiwoʻole,aualakoiālākou, akāʻokalehulehuonāmeaʻēaʻe,ʻokapoʻeiʻelemakule loaaʻōpiopiopahanokēiakumu,amenāwāhinepū kekahi,uahoʻoliloʻoiaikauā,ʻaʻolenaʻeʻoiai makemakeehanaikēiamakonamakemakeponoʻī,akāua koiʻiaʻoiaekānamaukoanānaikoiiālākoumakeʻano heukunonālawelawealākouihāʻawiaiikekaua
23Mahopeokaloaʻaʻanaokahimanawakūponoe hoʻopaʻaaiikolākouhoʻokuʻuʻiaʻana,uakamaʻilioaku auikealiʻimekēiamauhoʻopaʻapaʻa'Mai hoʻowahāwahākākouikaʻaeʻanaikākākoumauhanae wahaheʻeikākākoumauʻōlelo'
24ʻOiaiʻokekānāwaiamākouemakemakeaiʻaʻolewale ekākauwaleakāeunuhipūkekahinokalāhuiIudaio holoʻokoʻa,heahakameaehikiaiiāmākoukeloaʻanokā mākouʻeleleʻoiaienohoanakanuiolākouikekūlana kauāmakouaupuni?
25Makahemoleleamekawaiwaiokoulokomaikaʻie hoʻokuʻuakuikapoʻeihoʻopaʻaʻiailokooiaʻano hoʻoluhikaumaha,nokamea,elikemekaʻuiʻikeai,ʻoke Akuanānaihāʻawiiālākouikolākoukānāwai,ʻoiake Akuanānaemālamaikouaupuni
26HoʻomanalākouikeAkuahoʻokahiʻokaHakuame kaMeanānaihanakeAoHoloʻokoʻa,elikemenākānaka ʻēaʻeapau,elikememākouiho,ekealiʻi,ʻoiaikekapa akuneimākouiāiamanāinoaʻokoʻa,elikemeZeus1ai ʻoleDis
27Uahāʻawikūponoʻiakēiainoaiāiaekokākoumau kūpunamua,imeaehōʻikeaiʻoia,kameanānaihāʻawi ʻianāmeaapauikeolaamekahanaʻiaʻana,ʻoianōka MeaHololioamekaHakuokeAoHoloʻokoʻa
28Ehoʻoliloikānakaapauikumuhoʻohālikenoka lokomaikaʻimakekuʻuʻanaikapoʻeihoʻopaʻaʻia
29Mahopeokekahimanawapōkole,ʻoiaiwauepule ikaikaanaikeAkuaehoʻoponoponoʻoiaikamanaʻoo kealiʻiihikiaikehoʻokuʻuʻianāpioapau--(nokamea, ʻokekanaka,ʻoiakameaihanaʻiaekeAkua,uahoʻohuli ʻiaahoʻoikaikaʻiaeia.
30Nolaila,menāpulehenui,uakāheaakuauiāIaka meanānaehoʻomaluikanaʻauikoiʻiakealiʻiehāʻawi maiikaʻunoi
31Nokamea,uanuikoʻumanaʻolanaepilianaikeolao nākānaka,nokamea,uahōʻoiaʻiʻoʻiamaiiaʻuehāʻawi maikeAkuaikahoʻokōʻiaokaʻupule
32Nokamea,ikawāehoʻolālāainākānakamainā manaʻomaʻemaʻeikekahihananokaponoamekahana ʻanaināhanahanohano,lawemaikeAkuaManaLoaikā lākoumauhanaamenākumuikahihopenaholomua)--
hāpaiaʻelakealiʻiikonapoʻoanānāmaiiaʻumeka helehelenaʻoliʻolianīnaumaila,'Ehiatausaniāuemanaʻo neieheluʻialākou?'
33ʻŌlelomailaʻoʻAnederea,kameaekūkokokeana, "ʻOiakumamuaohoʻokahihanelitausani."
34'Hemealiʻiliʻimaolinōia,'wahiakealiʻi,'ʻokā ʻArisetaenoimaineiiākākou!'
35AlailaʻōlelomailaʻoSosibiusamekekahipoʻeʻēaʻe malaila,'ʻAe,akā,hemakanakūponoiaikoʻoukou lokomaikaʻinoʻoukoukehāʻawiakuikekuleanaokēia poʻeimeahoʻolaʻaikeAkuakiʻekiʻeloa
36UahoʻohanohanonuiʻiaʻoeekeAkuaManaLoaaua hoʻokiʻekiʻeʻiamalunaokoumaukūpunaapauika hanohanoahemeakūponowalenōiāʻoekehāʻawiakuiā iaikamōhaimahalonuiloamakoumana
37Mekaʻoluʻoluloaikēiamauhoʻopaʻapaʻa,uakauoha akuʻoiaehoʻohuiʻiakaukuonākoamaokanuioke kālāpānaʻi,eukuʻiaheiwakāluadrakmaeināmeanona nokēlāmekēiakauā,ehoʻopukaʻiakahikauohalehulehu aehoʻopiliʻianāpapainoaonāpioiāia
38Uahōʻikeʻoiaikahoihoinuiloaikaʻoihana,noka mea,ʻokeAkuakameanānaihoʻokōpihaikāmākou manaʻoakoiakuiāiaehoʻōlaʻaʻolewaleikapoʻeihele maiiʻAigupitamekapūʻalikoaokonamakuakāneakāi kapoʻeihelemaimamuaokēlāmanawaaiʻoleilaweʻia maiilokookeaupunimahopemai
39Uakuhikuhiʻiaiāiaeʻoiakukekālāpānaʻimamuao ʻehāhaneritālena.
40Manaʻowauhemeaponokehoʻokomoikahikopeoke kauoha,nokamea,makēiaʻanoeʻikemaopopoʻiaaika lokomaikaʻiokealiʻi,kameaihāʻawiʻiaekeAkuaika manaehoʻopakeleinālehulehuhenui
41Peneikekauohaakealiʻi:'ʻOkapoʻeapauilawelawe makapūʻalikoaokomākoumakuakāneikekauakūʻēiā SuriaamePoinikeamakekauaʻanaikaʻāinaokapoʻe IudaioaliloipoʻepioIudaioalawemaiiālākouike kūlanakauhaleʻoAlexandriaamekaʻāinaʻoʻAigupitaa kūʻaiakupahaiālākouināpoʻeʻēaʻe-amakeʻanolike menāpioapauinohomakomākouʻāinamamuaokēlā manawaailaweʻiamaimaʻaneʻimahope-ʻokapoʻea paunonaiamaupioekoiʻiaehoʻokuʻukokeiālākou,e loaʻaanaheiwakāluadrakmanokekanakamakeʻanohe kālāpānaʻi.
42Eloaʻainākoakēiakālāmakeʻanohemakanai hoʻohuiʻiaikālākouuku,ʻokekoenamaikawaihona kālāokealiʻi.
43Manaʻomākouhemeakūʻēikamakemakeokomākou makuakāneakūʻēināponoāpauililoailākouipioaʻo kalukuʻiaʻanaokolākouʻāinaamekalaweʻiaʻanaonā IudaioiʻAigupitahehanaiaokahoʻowahāwahākoa 44ʻOkawaiwaipioihāʻuleinākoamakekahuakaua,ʻo iakawaiwaipioapaualākoueponoaikekoi.
45ʻOkahoʻohaʻahaʻaʻanainākānakaikekauāhehana hoʻomāinoinoloaia
46Nolaila,ʻoiaiuaʻaeʻiauamaʻamākouikahāʻawiʻana ikahoʻoponoinākānakaapau,aʻoiakuhoʻiikapoʻei nohokauāponoʻole,aʻoiaimākouehoʻoikaikaneiehana ponomenākānakaapauelikemenākoiokahoʻoponoa mekahaipule,uahoʻoholomākou,epilianainākānakao kapoʻeIudaioinohokauāʻiamakekahiʻāpanaoko mākouaupuni,eloaʻaikapoʻenonaiamaumeakahuina
kālāihoʻoholoʻiaahoʻokuʻuiālākou,aʻaʻohekanakae hōʻikeikalohiikahoʻokōʻanaikānamaukuleana.
47Ilokooʻekolulāmahopeokahoʻolahaʻiaʻanaokēia kauoha,ponolākouehanaināpapainoaonākauānonā lunaikohoʻiaehoʻokōikomākoumakemake,ahōʻike kokeinākānakaokapoʻepio
48Nokamea,kemanaʻoneimākouhemeaponoiano mākouanokāmākoumauhanakehoʻopauʻiakēiamea.
49Hikiikekahimeamakemakekehāʻawiikaʻikeepili anaikekahimeaehoʻoloheʻoleanaikekānāwai,make ʻanoināehōʻoiaʻiakahewaokekanaka,eliloʻoiaikauā nāna;akānaʻe,ehāʻawiʻiakānawaiwaiikawaihonakālā okealiʻi.
50Ikawāilaweʻiamaiaikekauohaeheluheluʻiaike aliʻinokonaʻāponoʻana,aiailokonāʻōleloʻēaʻeapau koewalenōkahuaʻōlelo'kekahipioinohomakaʻāinama muaoiamanawaaiʻoleilaweʻiamaimaʻaneʻima hope,'amekonalokomaikaʻiamekanuiokonapuʻuwai, uahoʻokomokealiʻiikēiapaukūahāʻawiinākauohae waihopihaʻiakekālāikoiʻianokekūʻaihouʻanamenā lunaukuonāpūʻalikoaamenāpanakōaliʻi,apēlāi hoʻoholoʻiaaikameaauaʻaeʻiakekauohailokoo ʻehikulā
51ʻOiakukanuiokekālāihāʻawiʻianokekūʻaihou ʻanamamuaoʻeonohanerimekanaonotalena;nokamea, uahoʻokuʻuʻianāpēpēhenuiikawaiūmekolākoumau makuahine
52Ikawāihāpaiʻiaaikanīnauināeukuʻiakahuinao iwakāluatalenanokēiamaumea,uakauohakealiʻiehana ʻia,apēlāʻoiaihoʻokōaiikānahoʻoholomakeʻanopiha loa.
MOKUNA2
Kehōʻikeneipeheaimālamaʻiaaināmoʻoleloakahele loaonāhanaokamokuʻāinaPalapalaʻUlaʻulaoke Aupuni.Uakohoʻiakahikōmikeoʻeonoeheleike KahunaNuimaIerusalemaahoʻonohonohonokahoʻololi ʻanaUahoʻonohoʻiaʻoAristeasmakekuleanaoka ʻelele
1Apaukēia,kauohaakulaʻoiaiāDemetrioekūkului halehoʻomanaʻonokekākauʻanaonāpukeIudaio
2Nokamea,uahoʻokōʻianāhanaapauokeaupunimao nākānāwaiamekapololeiloaekēiamaualiʻiʻAigupita, ʻaʻohemeaihanaʻiamakeʻanopalakaalapuwalepaha
3Anolailauahoʻokomoauinākopeokahoʻomanaʻoa menāleka,kaheluonāmakanaihoʻounaʻiaamekeʻano okēlāmekēia,ʻoiaiuaʻoiakukamaikaʻiokēlāmekēiao lākouikananiamekeakamailoea
4EiakekopeokapalapalahoʻomanaʻoʻOka HoʻomanaʻoʻanaiāDemetriusikealiʻinui'Mamulio kouhāʻawiʻanamaiiaʻuinākuhikuhiekealiʻi,ehōʻiliʻili ʻianāpukeeponoaiehoʻopauikāuwaihonapuke,ae hoʻoponoponoʻianāmeahemahema,uahoʻolaʻawauiaʻu ihomekamālamanuiikahoʻokōʻanaikoumau makemake,aikēiamanawa,aiaiaʻukēiamanaʻoewaiho akuimuaou.
5ʻAʻoleiloaʻanāpukekānāwaiokapoʻeIudaio(me kekahimaupukeʻēaʻe)maikahalewaihonapuke 6Uakākauʻialākoumanāhuapalapalaamekaʻōlelo Heberaauaunuhiponoʻoleʻia,ʻaʻolehoʻiehōʻikeanai kekikokikonakumuelikemekaʻuihōʻikemaiaieka
KaPalapalaaʻAriseta
poʻeʻike;nokamea,ʻaʻolelākouiloaʻaikamālamaake aliʻiemālamaiālākou.
7Hemeaponoehoʻopololeiʻiakēiamaumeanokāu waihonapuke,ʻoiaiʻokekānāwaiilokoolākou,noke Akuamaiia,uapihaikanaʻauaoaʻaʻohekīnā.
8Nokēiakumu,uapaleakunākānakamoʻokalaleoame nāhakumeleamekalehulehuonāmeakākaumōʻaukala maikaʻōleloʻanaikēiamaupukeamenākānakaiolaa keolaneielikemelākou,nokamea,hekapuahoʻomana kolākoumanaʻonokeola,elikemekaʻōleloaHecataeus oAbdera
9Ināʻoluʻoluʻoe,ekealiʻi,ekākauʻiakahilekaike KahunaNuimaIerusalema,enoianaiāiaehoʻounamaii ʻeonolunakahikomaikēlāʻohanakēiaʻohananākānaka iolaikeolahanohanoloaaakamailoaikālākou kānāwaiihikiiāmākoukeʻikeināmanaʻoikūlikeaika hapanuiolākou,anolaila,mahopeokaloaʻaʻanaokahi unuhipololei,hikiiāmākoukewaihoiāiamakahiiʻike nuiʻiamakeʻanokūponoikahanaponoʻīamekāukumu.
10Emauanakapōmaikaʻiiāʻoe!
11Ikawāihāʻawiʻiaaikēiameahoʻomanaʻo,kauoha akulakealiʻiekākauʻiakahilekaiāʻEleazaranokēiamea, ehōʻikeanahoʻiikamoʻolelookekūʻokoʻaʻanaoka poʻepioIudaio
12Ahāʻawiakulaʻoiaikanalimatālenagulamake kaupaonaʻana,amekanahikutālenakālā,amenāpōhaku makamaehenuiloa,ehanainākīʻaha,amenāipu,ame kapapaʻaina,amenākīʻahainu.
13Uakauohaakuhoʻiʻoiaikapoʻenānaimālamaikāna waihonakālāeʻaeināmeahanalimaekohoināmeaa lākoueponoainoiahana,aehoʻounaʻiaakuhoʻokahi haneritālenakālāehoʻolakoināmōhainokaluakiniano nāponoʻēaʻe
14Ehāʻawiakuauiāʻoukouikamoʻolelopihaokahana ʻanamahopeokoʻukauʻanaimuaoʻoukouinākopeo nālekaPeneikaholoʻanaokalekaakealiʻi:
15KehoʻounaakuneikealiʻiʻoPtolemyikealohaame kahoʻomaikaʻiiāʻEleazarakekahunanui
16ʻOiaihenuināIudaioinohomakomākouaupunii lawepioʻiamaiIerusalemamaiekoPeresiaikawāoko lākoumanaamenāmeahouakuihelepūmekoʻu makuakāneiʻAigupitamakeʻanohepio-henuiokēia poʻeānaihoʻokomoaiilokookapūʻalikoaaukuiā lākouināukukiʻekiʻeaʻemamuaokamaʻamau,aikona hōʻoiaʻanaikakūpaʻaokolākoumaualakaʻi,kūkuluʻo iaināpākauaahoʻonohoiālākoumakolākoumālama ʻanaihikiināʻAigupitamaolikehoʻoweliweliʻiaelākou 17Aʻowau,ikoʻupiʻiʻanaikanohoaliʻi,ualaweaui kahiʻanolokomaikaʻiikoʻupoʻemakaʻāinanaapau,aʻoi akuhoʻiikapoʻeoʻoukouuahoʻokuʻuakuauināpio henuimamuaohoʻokahihanelitausani,eukuanaiko lākoumaumeanonakekumukūʻaikūpononolākou,ainā ihanaʻiakahewaikoʻoukoupoʻemaonākukooka lehulehu,uahoʻihoʻiakuauiālākouikauku 18ʻOkekumuihoʻouluaiikaʻuhana,ʻoiakamakemake ehanamekahaipuleahāʻawiakuikamōhaihoʻomaikaʻi ikeAkuakiʻekiʻeloanokamālamaʻanaikoʻuaupuniika maluhiaamekahoʻonaninuimakeaoholoʻokoʻa 19Eiakekahi,ʻokapoʻeokoupoʻeikawāʻōpiopiooko lākouola,uahoʻonohoauilokookoʻupūʻalikoa,aʻoka poʻeikūponoepilipūmeaʻuakūponoikahilinaʻioka ʻahahoʻokolokolo,uahoʻonohoauinākūlanakūhelu
20ʻĀnō,nokamea,kemakemakenuineiauehōʻikei koʻumahaloikēiapoʻekāneamenāIudaiomakahonua holoʻokoʻaamenāhanaunaehikimaiana,uahoʻoholo waueunuhiʻiakāʻoukoukānāwaimaikaʻōleloHeberae hoʻohanaʻianeiiwaenaoʻoukouikaʻōleloHelene,i hoʻohuiʻiaaikēiamaupukeināpukealiʻiʻēaʻemakaʻu waihonapuke
21Helokomaikaʻiianoʻoukouaheukunokoʻuikaika ināekohoʻoukouiʻeonomaulunakahikomaikēlāʻohana kēiaʻohanaoʻoukou,hepoʻekānakahanohanoaakamaii koʻoukoukānāwaiahikikewehewehe,ihikiaiiākākou keʻikeikaʻōlelohoʻoholoakahapanuieʻaeai,noka mea,ʻokahoʻokolokoloʻanakameanuiloa.
22Kelananeikoʻumanaʻoeloaʻakahikaulananuimaka hoʻokōʻanaikēiahana
23UahoʻounaakuauiāʻAnederea,kepoʻookoʻupoʻe kiaʻi,ameʻArisetanākānakaaʻuemahalonuineie hoʻākākaikēiameaimuaouaehāʻawiakuiāʻoei hoʻokahihaneritālenakālā,ʻoianāhuamuaokaʻumōhai nokaluakiniamenāmōhaiamenāʻanohanahoʻomana ʻēaʻe
24Ināʻoeekākaumaiiaʻuepilianaikoumaumakemake makēiamaumea,ehāʻawimaiʻoeiaʻuikahilokomaikaʻi nuiaehāʻawimaiiaʻuikahiʻōlelohoʻohikihouoka launapūʻana,nokamea,ehoʻokōʻiakāumaumakemake apaumekawikiwikiloaAloha!
25UapanepololeiakuʻoʻEleazaraikēialekapenei:Ke alohaakuneiʻoʻEleazarakeKahunaNuiiākeAliʻiʻo Ptolemykānahoaalohaponoʻī
26ʻOkoʻumaumakemakenuiloanokouponoameke ponooKuiniArsinoe,koukaikuahine,amekāumaukeiki.
27UamaikaʻinōhoʻiauUaloaʻaiaʻukāulekaaua hauʻolinuiwauikoumanaʻoamekāuʻōleloaʻo hanohano.
28Uahoʻākoakoaauinākānakaapauaheluheluakulaiā lākouiʻikeailākouikoʻoukouhoʻolaʻaʻanaikokākou Akua.
29Uahōʻikeakuhoʻiauiālākouinākīʻahaāuihoʻouna maiai,heiwakāluagula,ahekanakolukālā,nākīʻaha ʻelimaamekapapahoʻolaʻa,amenāhaneritālenakālāno kamōhaiʻanaināmōhaiamekahoʻolakoʻanaināmeae ponoaikaluakini
30UalaweʻiamaikēiamaumakanaiaʻueʻAnederea, kekahiokāumaukauwāhanohanoloa,ameʻAriseta,nā kānakamaikaʻiamekaʻoiaʻiʻo,iʻikeʻiaekolākou naʻauao,akūponoināʻanoāpaueliloimauʻeleleokāu mauloinakiʻekiʻeamenākumupono
31Uahaʻimaikēiamaukānakaiaʻuikāulekaaualoaʻa maiiaʻukahipaneelikemekāulekaEʻaeakuauinā meaapaueponoaiʻoeʻoiaihemeaʻēloakāunoi
32Nokamea,uahāʻawimaiʻoeikomākoupoʻe makaʻāinanaināpononuiamauloaepoinaʻoleʻiamanā ʻanohenui
33Nolaila,uamōhaikokeakuauināmōhainou,nokou kaikuahine,nokāumaukeiki,anokoumauhoaaloha,aua puleakunākānakaapauiholomuamaukāumauhoʻolālā, aimālamamaikeAkuaManaLoaikouaupunimeka maluhiamekahanohano,aililokaunuhiʻanaoke kānāwaihemoleleimeaponoiāʻoeaihoʻokōponoʻia
34Imuaonākānakaapau,uakohoauiʻeonomau lunakahikomaikēlāʻohanakēiaʻohana,hepoʻekānaka
KaPalapalaaʻAriseta
maikaʻiaʻoiaʻiʻohoʻi,auahoʻounaakuauiālākouio ʻoukoulāmekekopeokāmākoukānāwai.
35Helokomaikaʻiia,ekealiʻipono,ināehāʻawiʻoeike aʻoʻanaikapauʻanaokaunuhiʻanaokekānāwai,e hoʻihoʻihouʻiamainākānakaiāmākoumekapalekana. Aloha!
36Eianāinoaonālunakahiko:Nokaʻohanamua,ʻo Iosepa,ʻoʻEzekia,ʻoZakaria,ʻoIoane,ʻoʻEzekia,ame ʻElisai
37Nokaluaokaʻohana,ʻoIuda,ʻoSimona,ʻoSamuʻela, ʻoʻAdaeus,ʻoMatatia,aʻoEselemia
38Nokekoluokaohana,oNehemia,oIosepa,o Teodosio,oBasea,oOrnia,oDaki.
39Nokaʻohanaʻehā,ʻoIonatana,ʻoʻAberahama,ʻo ʻElisai,ʻoʻAnania,ameKabria
40Nokaʻohanaʻelima,ʻoʻIsaʻaka,ʻoIakoba,ʻoIesū,ʻo Sabataeus,ʻoSimona,ameLevi
41Nokaʻohanaʻeono,ʻoIuda,ʻoIosepa,ʻoSimona,ʻo Zakaria,ʻoSamuela,ameSelema.
42Nokaʻohanaʻehiku,ʻoSabataeus,ʻoZedekia,ʻo Iakoba,ʻoʻIsaʻaka,ʻoIesia,ameNataeus
43Nokaʻohanaʻewalu,ʻoTheodosius,ʻoJason,ʻoIesū, ʻoTheodotus,ʻoIoane,ameIonatana
44Nokaʻohanaʻeiwa,ʻoTeofilo,ʻoʻAberahama,ʻo ʻArsamo,ʻoIasona,ʻoEndemia,ʻoDaniʻela.
45Nokaʻohanaʻumi,ʻoIeremia,ʻoʻEleazara,ʻoZakaria, ʻoBaneasa,ʻoʻElisai,ameDataio
46Nokaʻohanaʻumikumamākahi,ʻoSamuʻela,ʻoIosepa, ʻoIuda,ʻoIonatana,ʻoKabu,ameDositeo
47Nokaʻohanaʻumikūmālua,ʻoʻIsaʻelus,ʻoIoane,ʻo Teodosio,ʻoʻAresamosa,ʻoʻAbietesa,ameʻEzikela.
48HekanahikukūmālualākouapauPēlākapanea ʻEleazaraamekonamauhoaalohaihāʻawiakuaiikaleka akealiʻi.
MOKUNA3
Malokooiameaiweheweheʻiaaikapapaʻainananiloa amaikaʻiloaihanaʻiaAmenāmakanawaiwaiʻēaʻe,he meahoihoiiaikamālamalamaonāʻeliʻanaihalakoke akuneimaʻAigupita
1Ikēiamanawa,ehoʻomauwauehoʻōlaikaʻuʻōlelo hoʻohikiaehāʻawiikahiweheweheʻanaonāhananoʻeau.
2Uahanaʻialākoumekeakamainui,nokamea,ʻaʻolei hoʻokuʻukealiʻiikekālāamālamaponoʻīināpaʻahana pākahi.
3Nolaila,ʻaʻolehikiiālākoukehoʻopunipuniikekahi ʻāpanaokahanaahoʻopaupahaiāiameka hoʻohemahema
4ʻOkameamua,ehāʻawiakuwauiāʻoeikahiwehewehe okapapa
5Uamakemakenuikealiʻienuiloakēiaʻāpanahana,aua noiakuʻoiaināIudaiomaiawahiepilianaikanuioka papaʻainailokookaluakinimaIerusalema
6Aikolākouweheweheʻanaināana,nīnauakulaʻoia ināpahaehikiiāiakehanaihalenuiaʻe
7AʻōlelomailakekahipoʻekāhunaamenāIudaioʻēaʻe, ʻaʻohemeaepaleakuaiiāia
8Aʻōleloakulaiauamakemakenuiʻoiaehanaiāiai ʻelimamanawakanui,akāuakānaluaʻoiaoliloiaimea ʻolenonāʻoihanaluakini
9Uamakemakeʻoiaʻaʻoleewaihowaleʻiakānamakana ilokookaluakini,nokamea,eʻoiakukahauʻolioiainā hikiinākānenonakekuleanaehāʻawiakuināmōhai kūponokehanapēlāmakeʻanokūponomakapapaʻaina ānaihanaai.
10ʻAʻoleʻoiaimanaʻohemealiʻiliʻikapapaʻainamua nokaneleokegula,akā,mehemealā,wahiāna,aia kekahikumuihanaʻiaaiʻokēiaana.
11Nokamea,ināihāʻawiʻiakekauoha,ʻaʻoleeneleinā meawaiwai
12Nolaila,ʻaʻoleponokākouehanahewaahelepahama ʻōakuokeanakūpono
13Ikamanawalike,uakauohaakuʻoiaiālākoue hoʻohanaināʻanohananoʻeaulikeʻole,nokamea,he kanakaʻoiamenāmanaʻokiʻekiʻeloaauahāʻawikeʻano iāiaikanoʻonoʻoakamaiihikiaiiāiakekiʻiikeʻanoe hōʻikeʻiaekahanaihoʻopauʻia
14Uakauohaakuhoʻiʻoia,makahiiʻoleaināʻōleloaʻo ikauʻiamanāPalapalaHemoleleIudaio,ehanaʻianā meaapauimeananielikemekahiki
15Ikawāikauʻiaaikēlāmaukuhikuhi,ponoehoʻokō ponoʻia.
16Hanaiholalākouikapapaʻainaiʻeluakūbitakaloa, hoʻokahikūbitakalaulā,ahoʻokahikūbitaamekahapake kiʻekiʻe:hanaiholaiameahegulamaikaʻi.
17ʻOkaʻuewehewehenei,ʻaʻoleiahegulalahilahiikau ʻiamalunaokekahikahuaʻēaʻe,akā,ʻokeʻano holoʻokoʻa,hegulanuiihoʻopiliʻia.
18Ahanaiholalākouikaʻeapuniiamea,hoʻokahilima kalaulā
19Aaiakekahileiokahananalu,ikālaiʻiamakeʻanoo nākaulaihanakupanahaʻiamakonamauʻaoʻaoʻekolu 20Nokamea,heʻanohuinakolukonaʻano,aualikeloa keʻanookahanaʻanamakēlāʻaoʻaokēiaʻaoʻao,nolaila, makēlāʻaoʻaokēiaʻaoʻaoalākouihuliai,ualikeko lākouhelehelena
21ʻOnāʻaoʻaoʻeluamalalookekaʻe,ʻokameaiihoi laloikapapaʻainahehanananiloaia,akā,ʻokaʻaoʻaoo wahokameaihukiikanānāʻanaokameanānā
22Ikēiamanawa,ʻokalihiolunaonāʻaoʻaoʻelua,ua kiʻekiʻe,uaʻoiʻoiai,elikemekāmākouiʻōleloai,he ʻaoʻaoʻekolukekaʻe,maikēlāmekēiamanaʻoe hoʻokokokeakuaikekahi.
23Ahemaupapapōhakumakamaemalunaonama waenakonuokekaulaikālaiʻia,auaulanaʻialākou kekahimekekahiekahihananoʻeauhikiʻoleke hoʻohālikelikeʻia
24Nokapalekana,uahoʻopaʻaʻialākouapaumenānila gulaihoʻokomoʻiailokoonāpukailokoonāpōhaku
25Manāʻaoʻaouahoʻopaʻaʻialākouenāmeahoʻopaʻae hoʻopaʻaponoiālākou
26Makaʻāpanaokapalenaapunikapapaʻainaikūloui lunaahālāwaimenāmaka,uahanaʻiakekahiʻanohua manuilokoonāpōhakumakamae,ikālaiʻiamekananie kahiʻāpanahoʻomauokahanahoʻālaʻōheu,ipilipono kekahiikekahiapunikapapaʻainaholoʻokoʻa
27Amalaloonāpōhakuihoʻonohonohoʻiaehōʻikeinā huamanu,hananāmeapenakiʻiikaleialiʻimenāʻano hualikeʻole,menāhuihuawainaamenāʻōpūkulinama konapoʻo,nālāamenāʻāpala,amenāpomegeraneame nāmealike,ihoʻonohonohoponoʻia
28Uahanaʻiakēiamauhuamaināpōhakumakamae,oke kalalikemenāhuaponoʻī,auahoʻopaʻaʻialākoumanā ʻaoʻaoapuniokapapaʻainamekekaulagula
29Amahopeokekauʻiaʻanaokaleionāhua,malalo ihouahoʻokomoʻiakekahiʻanohuamanuilokoonā pōhakumakamae,amenāhanaʻēaʻeikālaiʻiaamenā meaikālaiʻia,ihikikehoʻohanaʻianāʻaoʻaoʻeluaoka papaʻaina,elikemekamakemakeonāmeanonaano kēiakumuuahoʻolōʻihiʻiakahananaluamekapalenai laloahikiināwāwaeokapapaʻaina
30Hanalākouahoʻopaʻamalalookalaulāholoʻokoʻao kapapaʻainaikahipānuiʻehāmanamanakamānoanoa,i hikikehoʻokomoʻianāwāwaeiloko,ahoʻopaʻapaʻaʻia menāpinelinch-ihoʻokomoʻiailokoonākumumalalo okekaʻe,ihikikehoʻohanaʻiakēlāmekēiaʻaoʻaooka papaʻainaakapoʻeemakemakeai.
31Pēlāimaopopoaiuamanaʻoʻiakahanaehoʻohanaʻia manāʻanoʻelua
32Malunaokapapaʻainaponoʻī,uakālaiʻiakahi 'maeander,'menāpōhakumakamaeekūanaiwaenakonu, nārubiamenāemeralaamekaʻonikaamenāʻano pōhakuʻēaʻehenuiiʻoiakukanani.
33Amakaʻaoʻaooka'maeander'uakauʻiakahiʻāpana pūnaewelekupaianaha,kameaihoʻohālikeikekikowaena okapapaʻainameherhomboidlākeʻano,amalunao lailaheanianiamekaamber,elikemekameaikapaʻia, uahanaʻia,kameaihoʻopukaikahimanaʻo hoʻohālikelikeʻoleikapoʻeenānāana.
34Uahanalākouināwāwaeokapapaʻainamenāpoʻoe likemenālīlia,ilikeaimenālīliaekūlouanailaloma lalookapapaʻaina,aʻonāʻāpanaiʻikeʻiauahōʻikeinā lauikūpololei
35ʻOkekumuokawāwaemakahonua,hesarebiia,aua anaʻiakekiʻekiʻeokalaulāokalimaapuni.
36Ualikekonaʻanomekekāmaʻa,aʻewalumanamana limakalaulā
37Malunaonaikauaikeākeaokawāwae.
38Auahoʻohālikelākouikawāwaemeheivyeuluana mailokomaiokapōhaku,iulanaʻiamenāakanthusa hoʻopuniʻiamekekumuwainaihoʻopuniiāiamenāhui huawaina,ihanaʻiailokoonāpōhaku,ahikiikapikoo kawāwae
39Uahanaʻianāwāwaeʻehāapaumakeʻanolike,aua hanaʻiaahoʻokomoʻianāmeaapaumekeakamai,aua hoʻohanaʻiakēlāakamaiamekaʻikekupaianahaika hoʻoliloʻanaiāiaimeakūponoikeʻano,ikawāihoʻoulu ʻiaaikaeaekamakani,uahāʻawiʻiakaneʻeʻanainālau, auahanaʻianāmeaapauekūlikemekeʻanomaolii hōʻikeʻia
40Ahanalākouikepoʻookapapaʻainaiʻekoluʻāpanae likemekatriptychon,auahoʻopiliponoʻialākouauakuʻi ʻiamenāwilimakalaulāholoʻokoʻaokahana,iʻolee ʻikeʻiaaʻikeʻiapahakahuiʻanaonāhui
41ʻAʻoleiemiihokamānoanoaokapapaʻainamalaloo kahapaluakūbita,nolaila,henuinātālenaililonoka hanaholoʻokoʻa
42Nokamea,ʻaʻolemakemakekealiʻiehoʻohuiikona nui,uahoʻoliloʻoiainākikoʻīikanuiokekālāeponoai ināhikikenuiaʻekanuiokapapaʻaina
43Auahoʻopauʻianāmeaapauelikemekānahoʻolālā, makeʻanokupaianahaakupaianahaloa,mekeakamai
hikiʻolekehoʻohālikeamekananihikiʻoleke hoʻohālikelikeʻia.
44Onākīʻahahuiʻana,ʻeluaihanaʻiamakegula,amai kekumuaiwaenakonuuakālaiʻiamekekiʻiʻoniʻonima keʻanoonāunahi,amawaenaonāunahiuahoʻokomoʻia nāpōhakumakamaemekeakamainoʻeaunui
45Alailaaiakekahi'maeander'hoʻokahikūbitakekiʻekiʻe, mekonaʻili.ihanaʻiamaināpōhakumakamaeonākala henui,ehōʻikeanaikahananoʻeaunuiamekanani
46Malunaokēiahemosaic,ihanaʻiamakeʻanookahi rhombus,heʻanoʻupenakonaʻanoahikiikalihi
47Mawaenakonu,nāpaleliʻiliʻiihanaʻiamenāpōhaku makamaelikeʻole,ikauʻiamakekahiʻaoʻao,aʻokoʻake ʻano,ʻaʻoleemimalalooʻehāmanamanalimakalaulā,ua hoʻonuiikananiokolākouhelehelena
48Malunaokekaʻehemeahoʻonanionālīliaepuaana, auakālaiʻianāhuiwainaiulanaʻiaapuni
49Pēlākeʻanoonākīʻahagula,aʻoiakumamuaoʻelua kapuaʻiilokookēlāmekēia.
50Helaumaniakaʻilionākīʻahakālā,auahana kupanahaʻiamehemealāuamanaʻoʻianonāaniani maka,nolaila,ʻoiakukamaopopoonāmeaapauilawe ʻiamaiiālākoumamuaonāaniani
51Akā,ʻaʻolehikikeweheweheikamanaʻomaoliakēia mauhananoʻeauihoʻopukaaimakanoʻonoʻoikawāi pauai
52Nokamea,ikapauʻanaokēiamaukīʻahaawaihoʻia makaʻaoʻao,hekīʻahakālāmuaalailahekīʻahagula,a lailahekālāʻēaʻe,alailahegulaʻēaʻe,ʻokeʻanoihōʻike ʻiahemeahikiʻolekeweheweheʻia,aʻokapoʻeihele maieʻikeiālākou,ʻaʻolehikiiālākoukehaehaeiālākou ihomaikaʻikeʻālohilohiamekahiʻohiʻona hoʻohiwahiwa
53ʻOkoʻanāʻanoonāmanaʻoihanaʻiaekaʻikemaka.
54Ikanānāʻanaokānakaināipugula,anānāponoko lākoumanaʻoikēlāmekēiakikoʻīokahanaʻana,ua pīhoihoikolākoumauʻuhanemekekahaha.
55Ikawāimakemakeaikekanakaenānāponoakuinā kīʻahakālā,ikolākoukūʻanaimuaona,mehemealāua ʻālohilohināmeaapauapunikahiānaikūai,auanuiaʻe kahauʻoliokapoʻeenānāana
56Nolaila,hemeahikiʻolekeweheweheikananinoʻeau onāhana.
57Uakālaiʻianāʻōmolegulamawaenakonumenālei waina
58Aapuninālihi,uaulanalākouikaleiokaivyameka myrtleamekaʻolivaihanahoʻokiʻekiʻeahoʻokomoinā pōhakumakamaeiloko.
59ʻOnāʻāpanaʻēaʻeokahanakōkuauahanalākouma nāʻanolikeʻole,ʻoiaiuahoʻolilolākouimeahanohanoe hoʻopauināmeaāpaumakeʻanokūponoikahanohanoo kealiʻi.
60Ikahihuaʻōlelo,hikikeʻōleloʻiaʻaʻoleilokooka waihonakālāokealiʻiaʻaʻolehoʻimanāmeaʻēaʻe,he mauhanailikemekēiamakekumukūʻaiaiʻoleke akamainoʻeau
61Nokamea,uanoʻonoʻonuikealiʻiiālākou,nokamea, uamakemakeʻoiaeloaʻakahoʻonaniʻianokamaikaʻio kānamauhana
62Nokamea,pinepineʻoiaehoʻopoinaikānaʻoihana kūhelu,ahoʻoliloikonamanawamenāmeapenakiʻime
konahopohopoehoʻopaulākouināmeaāpaumakeʻano kūponoikahiehoʻounaʻiaakuaināmakana.
63Nolaila,uahoʻokōʻianāmeaapaumakeʻanonui,ma keʻanokūponoikealiʻinānaihoʻounamaiināmakanaa mekekahunanuikealiʻiokaʻāina.
64ʻAʻohepalenaonāpōhakumakamae,nokamea,ʻaʻole iemiihomamuaoʻelimatausaniihoʻohanaʻiaauanui kolākounuiapau.
65Uahoʻohanaʻiakeakamainoʻeauʻoiloa,nolaila, ʻelimamanawakekumukūʻaionāpōhakuamekahana ʻanamamuaokegula
MOKUNA4
NākikoʻīmaopopookamōhaiHemeakoʻikoʻikapololei onākāhuna.Heʻahaʻainakolohe.Heweheweheʻanaika luakiniamekānamauhanawai
1Uahāʻawiakuauiāʻoeikēiaweheweheʻanaonā makananokameauamanaʻowauhemeaponoia.
2ʻOkameaaʻemakamoʻolelo,ʻoiakamoʻolelookā mākouhuakaʻiiāʻEleazara,akā,ehāʻawimuawauiāʻoei kahiweheweheokaʻāinaholoʻokoʻa.
3IkomākouhōʻeaʻanaikaʻāinaokapoʻeIudaio,ʻike mākouikekūlanakauhaleekūanamawaenakonuoIudea holoʻokoʻamalunaokahimaunakiʻekiʻeloa.
4Malunaokapikouakūkuluʻiakaluakinimekonanani apau
5Uahoʻopuniʻiaeʻekolupāpōhakuiʻoiakumamuao kanahikukūbitakekiʻekiʻeaʻokalōʻihiamekalaulāe likemekeʻanookahale
6Uahōʻikeʻianāhaleapauekananiamekekumukūʻaii ʻikeʻoleʻia
7Uamaopopoʻaʻoleimālamaʻiakekahililonokapukaa menāmeaehoʻopaʻaai,kameaihoʻopiliaiiāiamenā poupuka,amekekūpaʻaokalintel
8Uakūlikeloakeʻanookapalemekeʻanookapuka komo.
9ʻOkonalolemamuliokeeaokamakani,uaneʻemauia, aikawāihōʻikeʻiaaikēianeʻeʻanamailalomaiaua pukaaʻekapaleikonakiʻekiʻeloa,uahāʻawimaiiaikahi hiʻohiʻonaʻoluʻoluehikiʻoleaiikekanakakehaehaeiāia iho
10Uakūlikekekūkuluʻiaʻanaokekuahumekekahua ponoʻīamenāmōhaikuniihoʻopauʻiaekeahimaluna,a ualikekeanaokealaeheleakuaiilaila
11Aiakahipiʻimālieiluna,ihoʻonohonohoponoʻiano keʻanookekūpono,auaʻaʻahuʻianākāhunalawelawei nāloleolonā,ahikiilaloikolākoumaukuʻekuʻewāwae.
12Kekūpononeikaluakiniikahikina,akekūpononei konakuaikekomohana
13Uahoʻomoeʻiakapapaheleholoʻokoʻamenāpōhakua menāpaliilaloināwahiikohoʻia,ihikiaikelaweʻiaka waieholoiikekokomaināmōhai,nokamea,hemau tausaniholoholonaimōhaiʻiamalailainālāʻahaʻaina
14Ahewaipauʻoleia,nokamea,epukamaianakahi pūnāwaimaolinuimailokomaiokaluakini
15Eiakekahi,aianāluawaikupaianahaahikiʻoleke weheweheʻiamalalookahonua,elikemekālākoui kuhikuhimaiaiiaʻu,makahimamaooʻelimafurlongsa punikekahuaokaluakini,ahenuināpaipuokēlāme kēiaolākouihuipūainākahawailikeʻole
16Auahoʻopaʻaʻiakēiamaumeaapaumekekēpauma laloamanāpaiaʻaoʻao,auahoholaʻiakanuiokapalaki malunaolākou,auahanaponoʻiakēlāmekēiaʻāpanao kahana.
17Henuināpukanokawaimakekumuokekuahuiʻike ʻoleʻiaenāmeaapaukoewalenōkapoʻeelawelaweana, nolaila,uaholoiʻiakekokoapauonāmōhaiihōʻiliʻili ʻiahenuiikaʻemoʻanaokamaka.
18ʻOiakoʻumanaʻoepilianaikeʻanoonāwaihonawai aehōʻikeakuwauiāʻoepeheaihōʻoiaʻiaai
19Uaalakaʻilākouiaʻumamuaoʻehāsetadiamawahoo kekūlanakauhaleakauohamaiiaʻuenānāilaloikahi kikoʻīahoʻoloheikawalaʻauihanaʻiaekahuiʻanaonā wai,iʻikeʻiaaikanuionāwaihonawaiiaʻu,elikemeka meaihōʻikemuaʻia
20ʻAʻoleelikemekalawelaweʻanaanākāhunamanā ʻanoapau,nokonahoʻomanawanuikinoanokāna lawelaweʻanamekekauohaamekamālie
21Nokamea,hanawalelākouapaumekamanaʻoʻole, ʻoiaihenuikahanaʻehaeponoai,ahehanakūikawākā kēlāmekēiakanakaihāʻawiʻiaiāia
22Hoʻomauʻiakahanamekekeakeaʻolehoʻolako kekahiikawahie,ʻokekahiikaʻaila,ʻokekahiikapalaoa palaoamaikaʻi,ʻokekahiināmeaʻala;lawehoumai kekahiināʻāpanaʻiʻonokamōhaikuni,ehōʻikeanai kahiikaikakupaianaha
23Nokamea,lawelākoumenālimaʻeluainālālāoke keikibipi,ʻoiakukekaumahaokēlāmekēiamamuao ʻeluatalena,ahoʻoleiakumekēlāmekēialimamakeʻano kupanahamalunaokahikiʻekiʻeokekuahumekaʻoleo kahalaʻanaokekauʻanaiālākoumakahikūpono.
24Pēlānōhoʻi,hemeakupanahanāʻāpanaonāhipaame nākaonokolākoukaumahaamekolākoumomona
25Nokapoʻenonakaʻoihana,kohomaulākouinā holoholonakīnāʻoleamomonahoʻi,apēlāehoʻokōʻiaai kamōhaiaʻuiweheweheai
26Aiakahikūikawāihoʻokaʻawaleʻianolākoue hoʻomahaai,kahienohoaikapoʻeihoʻokuʻuʻiamaika hana
27Ikawāehanaʻiaaikēia,ʻokapoʻeihoʻomahamuaa mākaukauehoʻihouikālākoumauhanaekūaʻemeka manaʻoʻolenokamea,ʻaʻohemeanānaekauohaepili anaikahoʻonohonohoʻanaonāmōhai.
28Nohomālieloakanohomālieʻanaihikiaiikekahike noʻonoʻoʻaʻohekanakahoʻokahimalaila,ʻoiaiheʻehiku hanelikānakaehanaanaikahana,koewalenōkanuioka poʻeelaweanaināmōhai
29Hoʻokōʻianāmeaapaumekamahaloamekeʻano kūponoikeAkuanui
30UakāhāhānuimākouikomākouʻikeʻanaiāʻEleazara ehanaanaikalawelaweʻana,ikeʻanookonakapa,ame kahanohanookonahelehelena,kameaihōʻikeʻiamake kapakomoānaiʻaʻahuaiamenāpōhakumakamaema lunaokonakino
31Hemaubelegulamalunaokekapakomoahikiilaloi konamauwāwae,ehāʻawianaikahiʻanomeleʻanoʻē,a manāʻaoʻaoʻeluaolākouhemaupomegeranemenāpua ʻokoʻaokahiwaihoʻoluʻukupaianaha
32Uakāʻeiʻiaʻoiamekekāʻeinaniiʻikenuiʻia,iulana ʻiaināwaihoʻoluʻunaniloa.
33Malunaokonaumauma,uakauʻoiaikaʻōleloake Akua,elikemeiaikapaʻiaai,kahiihoʻokomoʻiaainā
KaPalapalaaʻAriseta
pōhakuheʻumikūmālua,onāʻanolikeʻole,ihoʻopaʻaʻia mekegula,menāinoaonāalakaʻionāʻohana,elikeme kolākouhoʻonohonohomuaʻana,eʻālohilohianakēlāme kēiamakeʻanohikiʻolekeweheweheʻiamekona waihoʻoluʻuponoʻī.
34Malunaokonapoʻo,uakauʻoiaikatiara,elikemeia ikapaʻiaai,amalunaokēiamawaenakonuokonalaehe pāpalealiʻihoʻohālikeʻole,kaleialiʻiipihaikananime kainoaokeAkuaikākauʻiamanālekakapumalunao kahipāgulaimanaʻoʻiahekūponoekomoikēiamau hōʻailonaināhanalawelawe
35Uahoʻokumukolākouhelehelenaikamanaʻoweliweli amekahuikauelikemekameaimanaʻoʻiauahelemaii muaokealookekanakanokekahiaoʻēaʻe
36Uamaopopoiaʻuʻokēlāmekēiameaekomoikahana hoʻohiwahiwaaʻuiweheweheai,epihaʻoiaikekahahaa mekekahahahikiʻolekeweheweheʻia,aehoʻopilikianui ʻiakonamanaʻoikanoʻonoʻoʻanaikahemoleleipilii kēlāmekēiakikoʻīokalawelawe.
37Akā,imeaeloaʻaaikaʻikepiha,piʻimākouilunaoka pākauakokokeanānāapunimākou
38Aiaiamakahikiʻekiʻeloa,auapāʻiamenāhalekiaʻi henui,ikūkuluʻiaahikiilunaloa,menāpōhakunui,me kekumu,elikemekameaihaʻiʻiamaiiāmākou,ʻoiake kiaʻiʻanaināwahiokaluakini,iʻoleināhehoʻoukakaua, ahekipipahaahehoʻoukakauaʻanapahaokaʻenemi, ʻaʻohemeaehikikekomoikaikailokoonāpāehoʻopuni anaikaluakini.
39Malunaonāhalekiaʻiokapākauaikauʻiaaināʻano mīkinilikeʻole,aʻoiakukekiʻekiʻeokekūlanamamuao kapōʻaionāpāaʻuiʻōleloai.
40Uakiaʻiʻiahoʻināhalekiaʻiekahapanuionākānaka hilinaʻinānaihōʻikeikahōʻikepihaloaokolākoukūpaʻa ikolākouʻāina.
41ʻaʻoleloaiʻaeʻiakēiamaukānakaehaʻaleleikapā kaua,koewalenōinālāʻahaʻainaalailamanāhuiwale nō,ʻaʻolehoʻilākouiʻaeikekahimalihiniekomoiloko.
42Uaakaheleloahoʻilākouikawāipukamaiaikekahi kauohamaikalunanuimaieʻaeināmalihinienānāikahi, elikemekāmākouʻikeponoʻīiaʻomaiaiiāmākou.
43Uakānalualoalākoueʻaemaiiāmākouʻoiaiheʻelua walenōmākoumenāmeakauaʻoleenānāikamōhai ʻanaonāmōhai.
44Auaʻōlelolākouuapaʻalākouikahihoʻohikiikawāi hāʻawiʻiaaikahilinaʻiiālākou,nokamea,uahoʻohiki lākouapauauapaʻaehoʻokōikahoʻohikimeka hemoleleikaleka,ʻoiaiheʻelimahanerikolākounui, ʻaʻolelākoueʻaeinākānakaʻoiakumamuaoʻelimae komoikamanawahoʻokahi
45ʻOkapākauakapalekūikawāokaluakiniaua hoʻoikaikaikaikakonameanānaihoʻokumuiāiaihikiai iāiakepaleakuiāiamekapono.
MOKUNA5
Heweheweheʻananokekūlanakauhaleamekekuaʻāina EhoʻohālikelikeikaPaukū11menākūlanaokēialā HōʻikenāPaukū89-41ikeʻanookamanaʻookapoʻe kahikoikahikanakanaʻauaoamekahikanakahanohano
1Heʻanowaenakanuiokekūlanakauhale.
2Hekanahāsetadiakeanapuni,elikemekamamaoehiki aikekuhiʻia
3Uahoʻonohonohoʻiakonamauhalekiaʻimakeʻanoo kahihalekeaka,menāalanuiealakaʻianamawaenao lākouikēiamanawauaʻikeʻiakekihionāhalekiaʻi haʻahaʻaakāʻoiakukapinepineonāhalekiaʻiluna.
4Nokamea,kepiʻineikahonua,nokamea,uakūkulu ʻiakekūlanakauhalemalunaokamauna
5Aiakekahimauʻanuʻuepiʻiaiikealahaka,apiʻimau kekahipoʻe,aihokekahi,anohomamaolākoukekahii kekahimakealanuinokapoʻeihoʻopaʻaʻiaenālulaoka maʻemaʻe,iʻoleehoʻopāakuikekahimeakūʻoleike kānāwai
6ʻAʻoleiahemeaʻoleikekumuikūkuluaikapoʻenāna ihoʻokumumuaikekūlanakauhaleiameamanāʻāpana kūpono,nokamea,ualoaʻaiālākoukaʻikemaopopoe pilianaināmeaeponoai
7Nokamea,uaākeakaʻāinaauananihoʻi.
8Hepālahalahakekahimauʻāpanaoiawahi,ʻoiahoʻinā ʻāpanaoSamaria,elikemeiaikapaʻiaai,aepilianaika ʻāinaokoʻIdumeo,hemaunakekahimauʻāpana,ʻoia hoʻināmeaepilianaikaʻāinaʻoIudea
9Nolaila,uakoiʻianākānakaehoʻolaʻaiālākouihoika mahiʻaiamekamahiʻanaikalepoihikiaiiālākouke loaʻakalakonuionāmeakanu
10Makēiaʻanoehoʻomauʻiaaikamahiʻanaokēlāʻano kēiaʻanoaloaʻakaʻohinuimakaʻāinaholoʻokoʻaiʻōlelo ʻiamaluna
11ʻOnākūlanakauhalenuiamekapōmaikaʻielikemeia, uanuikapoʻeenohoana,akā,hoʻowahāwahālākouinā ʻāpanakuaʻāina,nokamea,uamakemakenākānakaapau ikeolaokaleʻaleʻa,nokamea,heʻanokūloheloheko kēlāmekēiakanakaikaʻimiʻanaikaleʻaleʻa.
12PēlānōkameaihanaʻiamaʻAlekanadera,kameaiʻoi akumamuaonākūlanakauhaleapauikanuiameka pōmaikaʻi.
13ʻOkapoʻekuaʻāinamaokaneʻeʻanamaināʻāpana kuaʻāinamaianohoikekūlanakauhaleuahoʻohaumiaika mahiʻai:anolaila,imeaepaleakuaiiālākoumaikanoho ʻanaikekūlanakauhale,uakauohakealiʻiʻaʻolelākoue nohomalailanonālāheiwakāluaaʻoiaku
14Amakeʻanolike,uahāʻawiʻoiainālunakānāwaiinā ʻōleloaʻoikākauʻia,ināponoehoʻopukaikahipalapala hoʻopiʻikūʻēikekahimeaenohoanamakaʻāina,ponoe hoʻoponoponoʻiakahihiailokoonālāʻelima.
15Anokonamanaʻohemeanuiloakēia,uahoʻonohopū ʻoiainālunakānāwainokēlāmekēiaʻāpanamekolākou maukōkua,iʻoleehoʻokahenāmahiʻaiamekolākou poʻekākoʻoināhalepapaʻaokekūlanakauhale,ʻoiahoʻi, nāhuaokamahiʻaiʻana,nokaponookaʻoihana.
16UaʻaeauikēiaʻaoʻaoʻēaʻenokameaʻoʻEleazaraka meanānaikuhikuhimekamaopopoloaināmanaʻoi ʻōleloʻia
17Nokamea,nuikaikaikaalākouehoʻoliloaiikamahi ʻanaikalepo
18Nokamea,uakanunuiʻiakaʻāinamenālāʻauʻoliva henui,menāhuaokapalaoaamekapākī,menākumu wainahoʻi,auanuikameli
19ʻAʻoleiheluʻianāʻanolāʻauhuaʻēaʻeamenālāika hoʻohālikelikeʻiamekēia
20Henuiloanābipiokēlāʻanokēiaʻano,ahewahihānai momonanolākou.
KaPalapalaaʻAriseta
21Nolaila,uaʻikeponolākouheponokahelunakanaka nuionāʻāpanakuaʻāina,auahoʻoponoponoponoʻianā pilinamawaenaokekūlanakauhaleamenākauhale
22UalaweʻiamaiilokookaʻāinaekapoʻeʻArabiaka nuionāmeaʻalaamenāpōhakumakamaeamekegula.
23Nokamea,uakūponokaʻāinaʻaʻolewalenoka mahiʻaiakānokekālepaʻanahoʻi,auawaiwaike kūlanakauhaleināhananoʻeauaʻaʻoheonawaiwaiilawe ʻiamaimakēlāʻaoʻaookekai
24Loaʻaiāianāawakūponoamaikaʻihoʻima ʻAsekalona,Iopa,ameGaza,amePtolemaisaihoʻokumu ʻiaekeAliʻiaaiaikahikūlanawaenaihoʻohālikelikeʻia menāwahiʻēaʻeikapaʻia,ʻaʻolemamaoloamaikekahi olākou
25Hoʻohuanuimaikaʻāinaināmeaapau,nokamea,ua hoʻoinumaikaʻiʻiamanāʻaoʻaoapauauapalemaikaʻi ʻiamaināʻino
26ʻOkamuliwaiʻoIoredane,elikemekonainoa,ʻaʻole iaemaloʻo,kekaheneimawaenaokaʻāina.
27Ikinohi,ʻaʻoleiemiihomamuao60milionaʻekaka nuiokaʻāinaʻoiaimahopemaiuakomohewamainā kānakaepilianaiāiaauahoʻonohoʻiahe600,000 kānakamalailamanāmahiʻaihehoʻokahihaneliʻekakēlā mekēia
28PiʻiaʻekamuliwaielikemekaNileikawāʻohiʻohia hoʻoinuikahihapanuiokaʻāina
29MakahikokokeikaʻāpanaonākānakaoPetolemai, pukaakulaiailokookekahimuliwaiʻēaʻe,akaheakula kēiaikekai
30ʻOnākahawaimaunaʻēaʻe,elikemekālākouikapa ʻiaai,kaheilaloikapāpūahoʻopuniināʻāpanaapuniʻo GazaamekaʻāpanaʻoʻAsedoda
31Uahoʻopuniʻiakaʻāinaekahipāmaoliahepaʻakikī loakehoʻoukaakuaʻaʻolehikikehoʻoukaʻiaenāpūʻali koanui,mamulionāalahaiki,menāpaliekauanama lunaamenāawāwahohonu,amekeʻanopaʻakikīonā wahimaunaehoʻopunianaikaʻāinaholoʻokoʻa.
32Uahaʻiʻiamaiiāmākouualoaʻamuakekeleaweame kahaomaināmaunakokokeoArabia
33Uahoʻōkiʻiakēia,akānaʻe,ikawāokeaupuniPeresia, ʻoiaiuahoʻolahanālunaoiamanawaikahihōʻike wahaheʻeepilianaikahanaʻanaonāluaelihemeaʻolea hepipiʻihoʻiimeaepaleakuaiikolākouʻāinamaika lukuʻiaʻanaekahanaʻeliʻanamakēiamauʻāpanaalawe ʻiaakupahamaiiālākoumamuliokeaupuniPeresia, ʻoiaimakekōkuaokēiahōʻikewahaheʻeualoaʻaiālākou kahikumunokekomoʻanaikaʻāpana
34Ikēiamanawa,ekuʻukaikainaalohaʻoPhilocrates,ua hāʻawiakuauiāʻoeikaʻikekoʻikoʻiāpauepilianaikēia kumuhanamakeʻanopōkole
35Eweheweheauikahanaunuhimakahopena
36UakohokeKahunaNuiinākāneokeʻanomaikaʻiloa amekamoʻomeheukiʻekiʻeloa,elikemekameae manaʻoʻiamaikolākoumaumākuahanohano
37Hepoʻekānakalākouiloaʻaʻoleikamākaukaumaka palapalaIudaiowalenō,akā,uaaʻoponohoʻiikapalapala akapoʻeHelene.
38Nolaila,uamākaukaukūikawālākounokalawelawe ʻanamanāʻeleleauahoʻokōlākouikēiakuleanainā manawaapaueponoai.
39Hepononuikolākounonāʻahakūkāameke kūkākūkāʻanaināpilikiaepilianaikekānāwai
40Uakākoʻolākouikealawaena--aʻokēiakealamaikaʻi loaehahaiai.
41Uahōʻolelākouikeʻanoʻoʻoleʻaamekeʻano lapuwale,akāualanakilaloalākouikahaʻaheoaʻaʻole loaimanaʻoikeʻanookaʻoiakumamuaohaʻi,aike kamaʻilioʻanauamākaukaulākouehoʻoloheahāʻawiika panekūponoikēlāmekēianīnau
42Amālamaponolākouapauikēiakānāwaiaua makemakenuilākouehoʻomaikaʻikekahiikekahiika mālamaʻanaiiamea,auakūponolākouapauikolākou alakaʻiamekonapono
43AhikikeʻikeʻiakeʻanookolākoualohaiāʻEleazara makolākoumakemakeʻoleehoʻokaʻawaleʻiamaiona akulāamekonaalohaiālākou
44Mawahoaʻeokalekaānaikākauaiikealiʻiepiliana ikolākouhoʻipalekanaʻana,uanoiikaikaakuʻoiaiā ʻAnedereaehananokahopenalikeauakoimaiiaʻue kōkuaikameahikiiaʻu
45Aʻoiaiuahoʻohikimākouehāʻawiikāmākounānā ponoloaikēiamea,uaʻōleloʻoiauakaumahanuiʻoia, nokamea,uaʻikeʻoiauamanaʻokealiʻimamuliokona lokomaikaʻihepononuiloaia,ikēlāmekēiamanawaāna iloheaiikahikanakaiʻoiakumamuaokonamauhoa makamoʻomeheuamekeakamai,ekāheaiāiaikona ʻahaaliʻi.
46Nokamea,ualoheauikānaʻōlelomaikaʻiepilianai kahoʻopaʻaʻanainākānakaponoanaʻauaoepilianaiāia, eloaʻaiāiakapalekananuiloanokonaaupuni,nokamea, ehāʻawimanawaleʻaakukēlāmauhoaalohaiāiainā ʻōleloaʻoponoloa
47AʻonākānakaihoʻounaʻiaakuiāiaeʻEleazara,ua loaʻaiālākoukēiamauʻano
48Auahoʻohikipinepineʻoiaʻaʻoleloaiaehoʻokuʻui nākānakaināhemakemakepilikinowalenōianonaiho kekumuhoʻoikaikaakā,nokaponolikeonā makaʻāinanaapaukānaihoʻounaakuaiiālākou
49Nokamea,uaweheweheʻoia,ʻokeolamaikaʻika mālamaʻanainākānāwaiokekānāwai,auahoʻokōnui ʻiakēiahopenamakaloheʻanamamuaokaheluheluʻana
50Maikēiaamenāʻōlelolikeʻēaʻe,uamaopopokona maumanaʻoiālākou
MOKUNA6
Nāweheweheʻanaināloinaonākānakaehōʻikeanaike ʻanookahuaʻōlelo,"Haumaele."ʻOkeʻanoamekekumu oka"ManaʻoʻiʻoikeAkua"Hāʻawināpaukū48-44ikahi wehewehekiʻiokeAkuaokaphysiology
1Hemeakūponokehaʻipōkoleakuikaʻikeānaihāʻawi maiaiikapaneʻanaikāmākoumaunīnau
2Nokamea,kemanaʻoneiauhenuikapoʻeehoihoineii kekahionākānāwaiilokookekānāwai,ʻoiaihoʻināmea epilianaināʻiʻoamenāmeainuamenāholoholonai ʻikeʻiahehaumia
3Ikomākounīnauʻananokeaha,ʻoiaihoʻokahiwalenō ʻanookahanaʻana,uamanaʻoʻiakekahimauholoholona hehaumianokaʻaiʻana,aʻokekahihehaumiahoʻiika pāʻana(nokamea,ʻoiaiheakahelekekānāwaimaka hapanuionāmea,heakaheleloaiamanāmeaelikeme kēia)uahoʻomakaʻoiaikānapanepenei:
4'Keʻikeneiʻoe,'wahiāna,'ikahopenaokokākouʻano okeolaamekokākouhuipūʻanamekākou;makalauna
pūʻanamekapoʻeʻino,loaʻainākānakakolākouhewaa liloimeaʻinoikolākouolaapau;akā,ināenohopū lākoumekapoʻenaʻauaoamekapoʻeakamai,loaʻaiā lākoukealaepakeleaimaikanaʻaupōahoʻololiiko lākouola.
5ʻOkokākoumeahāʻawikānāwai,ʻoiakameamua,ua kauinākumumanaʻookahaipuleamekaponoaua hoʻokomoponoiālākou,ʻaʻolewalemanāpāpāʻanaakā makahoʻohanaʻanaināhiʻohiʻona,ehōʻikeanainā hopenaʻinookahewaamenāhoʻopaʻiikauʻiaekeAkua malunaokapoʻehewa
6Nokamea,uahōʻoiamuaʻoiahehoʻokahiwalenō Akuaauahōʻikeʻiakonamanamakeaoholoʻokoʻa,ʻoiai uapihanāwahiapauikonamanaaliʻiaʻaʻohemeaihana ʻiamakahimalūekānakamakahonuaepakeleikona ʻike.
7Nokamea,uamaopopoiāianāmeaapauakekanakae hanaai,amenāmeaapauehikimaianaikawāehiki maiana.
8Makahoʻomaopopoponoʻanaikēiamauʻoiaʻiʻoame kahoʻākākaʻanaiālākou,uahōʻikeʻoiaināpahae noʻonoʻokekanakaehanahewaʻaʻolehoʻieʻōleloika hoʻokōmaoliʻana,ʻaʻoleiaepakeleikaʻikeʻiaʻana,no kamea,uahoʻākākaʻoiauauhikamanaokeAkuaike kānāwaiholoʻokoʻa.
9Maikonahoʻomakaʻana,uahoʻomauʻoiaehōʻikeike manaʻoʻiʻoneinākānakaapaukoewalenōmākouikeola ʻanaonāakuahenui,ʻoiaiʻoiakukolākoumanamamua onāmeaalākouehoʻomanalapuwalenei
10Nokamea,ikawāalākouihanaaiinākiʻipōhakua mekalāʻau,ʻōlelolākouhemaukiʻiiaokapoʻeihanai kahimeapononokeolaahoʻomanalākouiālākou,ʻoiai hehōʻikemaopopokolākouʻaʻoheolākoumanaʻo
11Nokamea,hemealapuwaleloakemanaʻoualilo kekahiiakuamamuliokānamauhanaihanaai
12Nokamea,ualawewalenāmeahanaikekahimaumea ihanamuaʻiaamakahoʻohuiʻanaiālākou,uahōʻikeʻia heponohoukolākou:ʻaʻolelākouihoihanaikeʻanooka mea,anolailahemealapuwalealapuwalehoʻiinā kānakakehanaināakuaokānakaelikemelākouiho.
13Nokamea,ikokākouaunei,henuikapoʻeiʻoiaku kanoʻeauamekanaʻauaomamuaonākānakaokawā kahikoihoʻāliʻiʻiaiakua,akā,ʻaʻoleloalākouehelemai ehoʻomanaiālākou
14Manaʻokapoʻehanaamenāmeakākauokēiamau moʻolelokaʻaoʻolākoukapoʻeakamailoaonāHelene.
15Nokeahalāeponoaikākoueʻōleloepilianainā kānakaʻēaʻeimakemakenuiʻia,ʻokoʻAigupitaamenā mealike,kapoʻeehilinaʻineiināholoholonahihiuame nāʻanomeakoloamenābipi,ahoʻomanaiālākou,a kaumahaakuināmōhaiiālākouikawāeolaanaaika wāmake?
16ʻOiai,ʻokokākouKānāwai,hekanakanaʻauaoia,aua hāʻawikūikawāʻiaekeAkuaehoʻomaopopoināmeaa pau,uanānāponoʻoiaikēlāmekēiakikoʻī,auahoʻopuni iāmākoumenāpākauapaʻaamenāpāhao,iʻolemākou ehuipūmekekahionālāhuiʻēaʻe,akāenohomaʻemaʻe makekinoamekaʻuhane,mekekaʻawalemaināmanaʻo lapuwaleapau,ehoʻomanaanaikeAkuaManaLoa hoʻokahimalunaonāmeaapauihanaʻia.
17Nolaila,uanānāpononākāhunanuioʻAigupitainā meahenui,auaʻikelākouikāmākoumauhana,uakapa mailākouiāmākouhe"kāneokeAkua"
18ʻAʻolekēiainoanokekoenaokānakaakānokapoʻe hoʻomanaikeAkuaʻoiaʻiʻowalenō.
19ʻOkekoena,ʻaʻolelākouhepoʻenokeAkua,akā,no kaʻai,amekameainu,amekekapa
20Nokamea,ʻokolākouʻanoholoʻokoʻakealakaʻinei iālākoueloaʻakaʻoluʻoluilokookēiamaumeaimanaʻo ʻoleʻiahemeanui,akā,maokālākoumaumeaapau
21Iwaenaokokākoupoʻe,ʻoiaolaapau,ʻokolākou manaʻonuikamanaokeAkua
22Nolaila,iʻolekākouehoʻohaumiaʻiaekekahimea hoʻopailua,aiʻoleehoʻopilikiaʻiakokākouolaenā kamaʻilioʻino,uahoʻopunimaiʻoiaiākākouapunienā lulaokamaʻemaʻe,ehoʻopilikiaanaināmeaakākoue ʻaiai,ainuai,ahoʻopāai,aloheai,aʻikeaipaha
23Nokamea,makeʻanolaulā,ualikenāmeaapauma kolākouʻanomaoli,ʻoiaiuahoʻomaluʻialākouapaueka manahoʻokahi,akāaiakekahikumuhohonuikēlāmekēia hihianokeahamākouepaleakuaiikahoʻohanaʻanai kekahimaumeaahauʻoliikahoʻohanalikeʻanaonāmea ʻēaʻe
24Nokahoʻākākaʻana,eholowaumalunaohoʻokahia ʻeluapahamaumanaʻoaweheweheakuiāʻoe.
25Nokamea,ʻaʻoleponoʻoukouehāʻuleilokooka manaʻohoʻohaʻahaʻauakākauʻoMoseikānamau kānāwaimekeakaheleloanonāʻioleamenāweaselsa menāmealikeʻole
26Uahanaʻiakēiamauʻōleloapaunokaponoekōkuai kaʻimiʻanaikaponoamekahoʻomaʻemaʻeʻanaike ʻano
27Nokamea,ʻonāmanuapauamākouehoʻohananei, uaakahaiaʻikeʻialākouekolākoumaʻemaʻe,eʻaianai nāʻanopalaoalikeʻoleamenāhuamanu,elikemenā manunūnū,nāmanukuhukukū,nāʻūhini,nāmanu ʻokiʻoki,nāgeesepūkekahi,amenāmanuʻēaʻeapauo kēiapapa
28Akā,ʻonāmanuipāpāʻia,eʻikeʻoehehihiuaʻaiʻiʻo, ehoʻoluhihewaanaināmeaʻēaʻemaokaikaikailoaʻa iālākou,aeloaʻaanakameaʻaimekelokoʻinomakaʻai ʻanaināmanupalupaluiheluʻiamaluna
29ʻAʻolewalenōia,akā,hopulākouinākeikihipaame nākeikikao,ahōʻehapūinākānaka,ināmakeaolapaha, apēlāmakekapaʻanaiālākouhehaumia,hāʻawiʻoiai kahihōʻailonamaolākoulā,ʻokapoʻenonaka ikauʻiaaikekānāwai,ehoʻomaʻamaʻaikaponoilokoo kolākoumaunaʻau,ʻaʻoleehoʻoluhihewaikekahimeka hilinaʻiʻanaikolākouikaikaiho,ʻaʻolehoʻiehaoikekahi meaiālākou,akā,ehoʻokeleikolākouolaelikemeka hoʻopono,elikemenāmanuakahaiiʻōlelomuaʻia,eʻai anaināʻanoʻanonatilikeʻoleeuluanamakahonuaa ʻaʻolehoʻiehoʻoluhihewaikalukuʻiaʻanaokolākou poʻehoahānauponoʻī
30Nolaila,uaaʻomaikomākoumeahanakānāwaiiā mākoumaoiamauʻanohanaehāʻawiʻiaaināhōʻailonai kapoʻenaʻauao,ponolākouehoʻoponoaʻaʻoleehanai kekahimeamakahanaʻino,akāohiikahoʻoluhihewa ʻanamalunaohaʻimekahilinaʻimakolākouikaikaiho 31Nokamea,ʻoiaihemeaponoʻolekehoʻopāakuinā holoholonahaumia,elikemekameaiʻōleloʻia,mamuli okālākoumauʻanoponoʻī,ʻaʻoleaneikākouehanainā
meaāpauemakaʻalaaiohōʻinoʻiakokākouʻanoponoʻīi kanuilike?
32Nolaila,ʻonālulaapauānaikauaiepilianaināmea iʻaeʻianokēiamaumanuamenāholoholonaʻēaʻe,ua hoʻokōʻoiamekekumueaʻomaiiāmākouikahi haʻawinapono
33Nokamea,ʻokamāheleʻanaokaʻiʻowāwaeameka hoʻokaʻawaleʻanaonāmaiʻuʻu,uamanaʻoʻiaeaʻomaiiā kākoueponokākouehoʻokaʻawalemawaenaokākākou mauhanapākahimekamanaʻoehanaikapono
34Nokamea,ʻokaikaikaokokākoukinoholoʻokoʻaa mekānahana,ehilinaʻianaiamalunaokokākoumau poʻohiwiamenālālā.
35Nolaila,kekoimaineiʻoiaiākākoueʻikeheponoiā kākoukehanaikākākoumauhanaapaumeka hoʻokaʻawaleelikemekekūlanaokapono,--ʻoiakuhoʻi nokameauahoʻokaʻawaleloaʻiakākoumaikekoenao kānaka
36Nokamea,ʻokahapanuionākānakaʻēaʻeehaumia iālākouihomakamoekolohe,amaiameaehanaanaika hewanui,aʻonāʻāinaamenākūlanakauhaleapaue haʻaheoanaiālākouihomalunaoiamauhewa.
37Nokamea,ʻaʻolelākouemoewalemenākāne,akā,ua hoʻohaumialākouikolākoumaumakuahineamekā lākoumaukaikamāhine.
38Akā,uahoʻokaʻawaleʻiakākoumaiiamauhewa
39Aʻokapoʻeihoʻokaʻawaleʻiamakeʻanoiʻōleloʻia malunanei,uaʻikeʻiahoʻiekaMeaHāʻawiKānāwaihe meanonakamakanaokahoʻomanaʻo
40Nonāholoholonaapau"nāwāwaemāheleʻiaanaui kaʻai"hōʻikeikameaihoʻomakaʻiaikahōʻailonaoka hoʻomanaʻo
41Nokamea,ʻokahananauʻanaikaʻai,ʻaʻohemeaʻē aʻemamuaokahoʻomanaʻoʻanaikeolaamekeolaʻana.
42Nokamea,uamaʻamaukeolaeolaʻiaekameaʻai,no lailakepaipaimaineiʻoiaiākākoumakaPalapala Hemoleleikēiamauʻōlelo:"Ehoʻomanaʻoponoʻoeika Hakunānaihanailokoouikēlāmaumeanuia kupaianaha"
43Nokamea,ikawāehoʻohuaponoʻiaailākou,uaʻike maopopoʻialākouhenuiahehanohano;ʻokameamua, ʻokekūkuluʻiaʻanaokekinoamekahoʻonohonohoʻana okameaʻaiamekahoʻokaʻawaleʻanaokēlāmekēialālā, aʻoiakuhoʻi,ʻokahoʻonohonohoʻanaonāmanaʻo,ka hanaamekaneʻeʻikeʻoleʻiaokanoʻonoʻo,kawikiwiki okānamauhanakikoʻīamekonaʻikeʻanaināhana noʻeau,hōʻikeikahiakamaipalenaʻole
44Nolaila,kepaipaimaineiʻoiaiākākouehoʻomanaʻo uamālamaʻianāʻāpanaiʻōleloʻiamalunaekamana akuamekeakamaipiha
45Nokamea,uakohoʻoiaikēlāmekēiamanawaame kēlāmekēiawahiihikiaiiākākoukehoʻomanaʻomaui keAkuanānaemālamaamālamamaiiākākou
46Nokamea,makeʻanoonāmeaʻaiamenāmeainu, kekauohamaineiʻoiaiāmākouehāʻawimuaikahi ʻāpanaimōhaialailaeʻaikokeikāmākouʻai
47Eiakekahi,malunaokomākoumauʻaʻahu,uahāʻawi maiʻoiaiāmākouikahihōʻailonahoʻomanaʻo,amake ʻanolike,uakauohamaiʻoiaiāmākouekauināʻōleloa keAkuamalunaokomākoumauʻīpukaamenāpukai meahoʻomanaʻoikeAkua
48Amalunaokokākoumaulimahoʻi,uakauoha maopopoʻoiaehoʻopaʻaʻiakahōʻailona,ehōʻike maopopoanaheponoiākākoukehanaināhanaapauma kapono,ehoʻomanaʻoanaikokākouhanaponoʻī,ama lunaonāmeaapaukamakaʻuikeAkua.
49Kekauohaakuneihoʻiʻoiainākānaka,ikawāemoe anaaalahouana,enoʻonoʻoināhanaakeAkua,ʻaʻole walemakaʻōlelo,akā,makanānāponoʻanaikaloliame kamanaʻoihanaʻiamalunaolākou,ikawāehiamoeai lākou,amekolākoualaʻanahoʻi,peheakeʻanoakuaa mekapaʻakikīkehoʻomaopopoikaloliʻanamaikekahio kēiamaukūlanaikekahi
50Uahōʻikeʻiaiāʻoukoukamaikaʻiokahoʻohālikelikee pilianaikahoʻokaʻawaleamekahoʻomanaʻo,elikeme kāmākouweheweheʻanai"kamāiʻuʻumāheleameka nauʻanaikaʻai."
51Nokamea,ʻaʻoleikākauʻiakāmākoumaukānāwai makeʻanohewaaiʻoleelikemekamanaʻomuaihiki maiikanoʻonoʻo,akā,mekanānāʻanaikaʻoiaʻiʻoame kahōʻailonaokekumukūpono
52Nokamea,maonākuhikuhiānaehāʻawimaiaiepili anaināmeaʻaiamenāmeainuamenāhihiakikoʻīoka hoʻopāʻana,kekauohamaineiʻoiaiākākouʻaʻoleehana ahoʻolohepahaikekahimeamekanoʻonoʻoʻoleaʻaʻole hoʻiehoʻohanaikahanaponoʻolemaokahoʻohanapono ʻoleʻanaikamanaokekumu
53Ikeʻanoonāholoholonahihiu,hikinōhoʻikeʻikeʻia kekumumanaʻolike.
54Nokamea,ʻokeʻanookaweaselamenāʻioleamenā holoholonaelikemekēia,iʻōlelomaopopoʻia,hemea lukuia.
55Hoʻohaumiaahōʻinonāʻioleināmeaāpau,ʻaʻolewale nokālākoumeaʻaiponoʻīakāahikiikawāehoʻoliloaii meaʻoleloaikekanakaināmeaapauehāʻuleaiiko lākoualaehōʻinoai
56Hemeaʻēnōhoʻikapapaweasel:nokamea,mawaho aʻeonāmeaiʻōleloʻia,heʻanohaumiakona:Hāpaiiama onāpepeiaoahānaumakawaha
57Anokēiakumuikapaʻiaaikahanalikehehaumiai lokoonākānaka.
58Nokamea,makahoʻokomoʻanaināmeaapaua lākoueloaʻaaimaonāpepeiaomakaʻōlelo,hoʻokomo lākouināpoʻeʻēaʻeināhewaahanaʻoleikahaumia maʻamau,uahaumialoalākouikahaumiaokahanaʻino 59Aʻokoʻoukoualiʻi,elikemekameaihaʻiʻiamaiiā mākou,uahanapololeiloaiaikalukuʻanaikēlāmau kānaka
60Alailaʻōleloakulaau'Manaʻowauʻoʻoekekuhikuhi neiināmeahōʻike,nokamea,kehōʻikemauneiʻoiaiā lākouināhoʻomāinoinoamenāʻanomakeʻeha'
61ʻAe,’ipanemaiaiʻoia,‘ʻokēianākānakaaʻueʻōlelo nei;nokamea,ʻokamakaʻalaʻanaikalukuʻiaʻanao kānaka,hemeahaumiaia
62Akepāpāmaineikomākoukānāwaiiāmākoumaika hōʻehaʻanaikekahimakaʻōleloamakahanapaha
63ʻOkaʻumoʻolelopōkoleokēiamaumea,uaponoiae hōʻoiaʻiʻoiāʻoe,uakākauʻiakāmākoumaukānāwaia paumekamanaʻonokapono,aʻaʻohemeaihoʻokōʻia makaPalapalaHemolelemekanoʻonoʻoʻoleameke kumuʻole,akāʻokonakumu,ʻoiakahikiiāmākouiko mākouolaapauamakāmākoumauhanaapaukehanai
kaponoimuaonākānakaapau,mekahoʻomanaʻoʻanai keAkuaManaLoa.
64Anolailaepilianaināʻiʻoamenāmeahaumia,nā meakolo,amenāholoholonahihiu,kekuhikuhineika ʻōnaehanaholoʻokoʻaikaponoamenāpilinakūponoma waenaokekanakaamekekanaka
65Mehemealāuapalemaikaʻiʻoiaiaʻumanāmeaapau; nokamea,epilianahoʻiinākeikibipiamenāhipakāne amenākaoimōhaiʻia,uaʻōleloʻoiahemeaponoke laweiālākoumailokomaionābipiamenāʻohanahipa,a emōhaiakuināholoholonalakaaʻaʻoleehāʻawiakuinā meahihiu,imaopopoaiikapoʻemōhaiikeʻano hōʻailonaokameahāʻawikānāwaiaʻaʻolehoʻienohoma lalookamanaokahoʻowahāwahāhaʻaheo
66Nokamea,ʻokameaehāʻawiakuikamōhai,hāʻawi pūʻoiaikonaʻuhaneponoʻīmakonamauʻanoapau.
67Manaʻowauhemeakūponokehaʻiʻiakēiamaumea kikoʻīepilianaikāmākoukūkākūkāʻana,amamulioke kapuamekeʻanomaoliokekānāwai,uakoiʻiawaue weheweheponoiāʻoe,ePhilocrates,mamuliokou hoʻolaʻaponoʻīikeaʻoʻana
MOKUNA7
ʻOkahōʻeaʻanaonāʻelelemekapalapalalimaokapuke makamaeamenāmakanaNāhoʻomākaukaunokahi ʻahaʻainaaliʻiʻOkameahoʻokipamahopekokeihoo konanohoʻanamakapapaʻaina,hoʻokipaʻoiaikāna maumalihinimenānīnauamenāpaneManaʻokekahi po ʻ ena ʻauaoepilianaikanohonakanaka
1AmahopeokekaumahaʻanaoʻEleazaraikamōhai,a mekekohoʻanaināʻelele,amekahoʻomākaukauʻanai nāmakanahenuinokealiʻi,uahoʻounamaiʻoiaiā mākoumakāmākouhuakaʻimekapalekananui.
2AikomākouhikiʻanaiʻAlekanadera,uahaʻikokeʻia akuikealiʻikomākouhikiʻanamai
3Ikomākoukomoʻanailokookahalealiʻi,uaalohaaku māuameʻAnederiaikealiʻimekaʻoluʻoluahāʻawiakula iāiaikalekaaʻElezaraikākauai
4Uamakemakenuikealiʻiehālāwaimenāʻelele,a kauohaakulaehoʻokuʻuʻianālunaʻēaʻeapauaekiʻi kokeʻianāʻeleleimuaona
5Ano,ʻokēiakahahanuiihoʻonāukiukiʻia,nokamea,he meamaʻamauianokapoʻeehelemaianaeʻimiikahi hālāwaimekealiʻimanāmeanuieʻaeʻiaimuaonaika lāʻelima,ʻoiaiʻonāʻelelemaināaliʻiaiʻolenā kūlanakauhalekoʻikoʻimekapaʻakikīehoʻopaʻaike komoʻanaikaʻAhailokookanakolumaulā-akāua manaʻoʻoiauakūponokēiamaukānakaikahanohanonui aʻe,nokamea,uamahalonuiʻoiaikolākouhaku,ano lailauahoʻokuʻukokeʻoiaikapoʻeānaimanaʻoaihe meaʻolekealoahoʻomauikaheleahikiikolākoukomo ʻanaahikiiāiakehoʻokipaiālākou
6Ikolākoukomoʻanamaimenāmakanaihoʻounaʻia maimelākouamenāʻilipepawaiwainui,kahiikākauʻia aikekānāwaimakegulamanāhuapalapalaIudaio,noka mea,uahoʻomākaukaukupaianahaʻiakaʻilipepaaua hoʻopiliʻiakapilinamawaenaonāʻaoʻaoimeaeʻike ʻoleʻiaai,ikonaʻikeʻanaiālākou,hoʻomakakokekealiʻi enīnauiālākouepilianaināpuke.
7Aikawāilaweailākouināʻōwilimailokomaioko lākouuhiaweheaʻelaināʻaoʻao,kūmāliekealiʻino
kekahimanawalōʻihi,alailakūlouiholaimuaonano ʻehikumanawa,ʻīakulaia, 8'Kehoʻomaikaʻiakuneiauiāʻoukou,ekuʻumau hoaaloha,akehoʻomaikaʻiakuneiauikameanāna ʻoukouihoʻounahoumai,aʻoiakuhoʻimamuaoke Akua,nonakēiamauʻōlelohoʻohiki'
9Aikawāihoʻōhoaināmeaapau,nāʻeleleamenā poʻeʻēaʻeilailapūkekahi,mekaleohoʻokahi:'Eolake Aliʻi!'uapohāaʻelaiaināuēokahauʻoli
10Nokonahoʻokiʻekiʻeʻiaʻanaokonaʻuhaneameka manaʻookahanohanonuiihāʻawiʻiaiāia,uakoiʻiaʻoia euēnokonapōmaikaʻi
11Kauohaakulaiaiālākouehoʻihoʻiināʻōwiliiko lākouwahi,amahopeokealohaʻanaakuinākānaka,ʻī akula,'Hemeaponoia,enākānakaokeAkua,ehāʻawi muaakuauikoʻumahaloināpuke,noiamea,uakāhea akuauiāʻoukoumaʻaneʻi,alaila,ikapauʻanaoiamea,e hāʻawiakuikalimaʻākauokealohaiāʻoukou'
12Nokēiakumuihanamuaaiauikēia.
13Uahoʻoholoauemālamaʻiakēialāāuihōʻeamaiai, helānui,aehoʻolauleʻaʻiaikēlāmekēiamakahikiapau koʻuolaʻana.
14Eiakekahi,ʻoiakalāhoʻomanaʻookoʻulanakilaʻana malunaoAntigonusNolaila,ehauʻoliwaueʻahaʻaina pūmeʻoukouikēialā.
15ʻOnāmeaapauāueloaʻaaikamanawakūponoe hoʻohanaai,'wahiāna,'ehoʻomākaukauʻianoumake ʻanokūponoanoʻupūkekahimeʻoe.'
16Mahopeokolākouhōʻikeʻanaikolākouhauʻoli, kauohaakulaiaehāʻawiʻiaakunāwahimaikaʻiloae kokokeanaikapākauaiālākou,aehoʻomākaukauʻiano kaʻahaʻaina
17AkāheaakulaʻoNikanoraikalunakiaʻinui,ʻo Dorotheus,ʻoiakelunakūikawāihoʻonohoʻiaemālamai kapoʻeIudaio,akauohaakulaiāiaehoʻomākaukauinā meaeponoainokēlāmekēiakanaka
18Nokamea,uahanaʻiakēiahoʻonohonohoekealiʻi,a hehoʻonohonohoiaaʻoukoueʻikeneiemālamaʻianeii kēialā
19Nokamea,ʻokanuionākūlanakauhaleiloaʻanāʻano kūikawānokainuʻana,kaʻaiʻana,amekanohoʻana,ua hoʻonohoʻianālunakūikawāemālamaikālākoumau pono.
20Aikolākouheleʻanamaiekipaināmōʻī, hoʻomākaukauʻiaelikemekālākoumauhanaponoʻī,i ʻoleehoʻopilikiaʻiakaleʻaleʻaokālākoukipaʻana.
21Ualaweʻiakeakahelelikemakahihiaonāʻelele Iudaio.
22ʻODorotheus,kekahuihoʻonohoʻiaemālamainā malihiniIudaio,hekanakamālamaponoloaia
23ʻOnāmeaʻaiapaumalalookonamanaahoʻokaʻawale ʻianokahoʻokipaʻanaikēlāpoʻemalihini,ualawemaiʻo iaiwahonokaʻahaʻaina
24Hoʻonohonohoiholaiainānohomanālālaniʻeluae likemekekauohaakealiʻi
25Nokamea,uakauohaakuʻoiaiāiaehoʻonohoika hapaluaonākānakamakonaʻaoʻaoʻākauamekekoena mahopeona,iʻoleaiʻoiaehōʻoleakuiālākouika hanohanokiʻekiʻeloa
26Ikolākounohoʻana,uakauohaakulaʻoiaiā Dorotheusehoʻokōināmeaapauelikemenāloinai hoʻohanaʻiamawaenaokānamaumalihiniIudaio
27Nolaila,uahoʻōkiʻoiainālawelaweanāʻelelekapua menākāhunamōhaiamenāpoʻeʻēaʻeimaʻaikapule ʻana,akāheaakulaikekahiomākou,ʻoʻEleazara,ke kahunakahikoloaonākāhunaIudaio,epule.
28Akūaʻelaiailuna,apuleakulaikahipulekupaianaha, ʻīakula,'EkeAkuaManaLoa,ehoʻopōmaikaʻimaiiāʻoe, ekealiʻi,menāmeamaikaʻiapauānaihanaai,aehāʻawi maihoʻiʻoiaiāʻoe,amekāuwahine,amekāumaukeiki, amekoumauhoaikawaiwaimauolākouikouwāeola ana!'
29Ikēiamauʻōlelo,uahoʻomakakapaʻipaʻileonuia hauʻolihoʻinokekahimanawalōʻihi,alailahulilākouika ʻoliʻoliokaʻahaʻainaihoʻomākaukauʻia.
30Uahoʻokōʻianāhoʻonohonohoapaunokalawelawe ʻanamakapapaʻainaelikemekekauohaaDorotheus
31Mawaenaonāmealawelawe,ʻonāʻaoʻaoaliʻiamenā poʻeʻēaʻeinohoināwahihanohanomakaʻahaaliʻi
32Ikahoʻohanaʻanaikahimanawakūponoihāʻawiʻiae kahoʻomahaikiʻanaikaʻahaʻaina,nīnauakulakealiʻii kaʻeleleenohoanamakanohohanohano(nokamea,ua hoʻonohonohoʻialākouelikemekekūlanakiʻekiʻe), pehealāehikiaiiāiakemālamaikonaaupuniiʻolee hōʻinoʻiaahikiikahopena?
33Mahopeokanoʻonoʻoʻananokekahimanawa,pane mailaʻoia,'Hikiiāʻoekehoʻokumuikonapalekanainā ʻoeehoʻohālikeikalokomaikaʻimauokeAkuaNoka mea,ināʻoeehōʻikeikealohaahoʻokauināhoʻopaʻi māliemalunaokapoʻeikūponoiālākouelikemekā lākoumauuku,ehoʻohuliʻoeiālākoumaikahewaa alakaʻiiālākouikamihi'
34Hoʻomaikaʻiakulakealiʻiikapanealailanīnauakulai kekanakaaʻe,pehealāehikiaiiāiakehanaināmeaa paunokamaikaʻiloaikānamauhanaapau?
35Aʻōlelomailaʻoia,'Ināmālamakekanakaikeʻano kūponoināmeaapau,ehanaponomauʻoiaināmanawa apau,ehoʻomanaʻoanauaʻikeʻiakēlāmekēiamanaʻoe keAkua.InāʻoeelaweikamakaʻuikeAkuamakeʻano hekumuhoʻomaka,ʻaʻoleloaʻoeehaʻaleleika pahuhopu'
36Uahoʻomaikaʻiakukealiʻiikēiakanaka,nokānapane ʻana,anīnauakulaikekahi,pehealāeloaʻaaiiāianā hoaalohalikemanaʻomeia?
37ʻĪmailaia,'Ināʻikelākouiāʻoeenoʻonoʻoanainā ponookalehulehuāuenohoaliʻinei;ehanaponoʻoee nānāikeʻanookahāʻawiʻanamaiokeAkuaikānamau ponoikalāhuikanaka,ehāʻawianaiālākouikeolakinoa mekameaʻaiamenāmeaʻēaʻeapauikamanawa kūpono.'
38Mahopeokahōʻikeʻanaikonaʻaeʻanamekapane,ua nīnauakulakealiʻiikamalihiniaʻe,pehealāikahāʻawi ʻanaināhālāwaiamekahoʻoholoʻanaināhoʻoholoe hikiaiiāiakeloaʻakamahaloʻiaekapoʻeilanakilaʻolei kālākouhoʻopiʻi?
39Aʻīmailaʻoia,'Ināʻoukoueʻōleloponoināmeaa pau,aʻaʻoleloaehanamekahoʻokiʻekiʻeʻoleameka lokoinoikāʻoukouhanaʻanaikapoʻelawehalaAehana ʻoukouikēiaināenānāʻoukouikeʻanookahanaake AkuaHoʻokōmauʻianānoiakapoʻepono,ʻoiaiʻoka poʻeineleikaloaʻaʻanaokapaneikālākoumaupule,ua hoʻomaopopoʻiamaonāmoeʻuhaneaiʻolenāhananao kameaihōʻinoikālākounoiaʻaʻolekeAkuaehahauiā
lākouelikemekālākoumauhewaaiʻolekanuiokona ikaika,akāehanamekeahonuiiālākou.'
40Uahoʻomaikaʻimaikaʻikealiʻiikekanakanokāna paneanīnauakulaikameaaʻemakeʻano,pehealāehiki aiiāiakelanakilaʻolemanāhanakoa?
41Apanemailaʻoia,'Ināʻaʻoleʻoiaihilinaʻipihaikona lehulehuaiʻolekonamaupūʻalikoakaua,akā,uakāhea mauakuikeAkuaehoʻokōikānamauhana,ʻoiaiʻoia ihoehoʻokōanaikānamauhanaapaumakaʻuhaneoka hoʻopono'
42Ikahoʻokipaʻanaikēiapane,nīnauakulaʻoiaikekahi meaʻēaʻepehealāʻoiaeliloaiimeamakaʻuikonapoʻe ʻenemi.
43Apanemailaʻoia,'Ināʻoiaiemālamaanaikahilako nuionāmeakauaamenāpūʻalikoa,uahoʻomanaʻoʻoia ʻaʻohemanaokēiamaumeaehoʻokōaiikahihopenamau loaapaʻaNokamea,hoʻokomokeAkuaikamakaʻui lokookamanaʻookānakamakahāʻawiʻanainā hoʻomahaamekahōʻikewaleʻanaikanuiokonamana.'
44Hoʻomaikaʻiakulakealiʻiikēiakanaka,alailaʻōlelo akulaikekahi,'Heahakaponokiʻekiʻeloaokeola?'
45Apanemailaʻoia,'EʻikeʻokeAkuakaHakuokeAo Holoʻokoʻa,amakāmākoumauhoʻokōmaikaʻiloa,ʻaʻole ʻomākoukameaeholomuaaiakā,ʻokeAkuakamea nānaehoʻokōināmeaapaumaokonamanaaalakaʻiiā mākouikapahuhopu'
46Kāheaakulakealiʻiuapanemaikaʻikekanaka,alaila nīnauakulaikealiʻiaʻepehealāehikiaiiāiakemālamai kānamauwaiwaiapauahāʻawiakuiālākouikonapoʻe hopemakeʻanolike?
47Apanemailaʻoia,'MakapulemauʻanaikeAkuae hoʻoikaikaʻiaʻoemenāmanaʻokiʻekiʻeikāumauhanaa pauamakeaʻoʻanaikāupoʻemamoʻaʻolee hoʻopūhoihoiʻiaekekaulanaamekawaiwai,nokamea, ʻokeAkuakameanānaehāʻawimaiikēiamaumakanaa pauaʻaʻoleloaelanakilanākānakamaolākouihoike kūlanakiʻekiʻe.'
48Uahōʻikekealiʻiikonaʻaeʻanaikapaneanīnauakula ikamalihiniaʻe,pehealāehikiaiiāiakehoʻomanawanui mekeakaheleināmeaapauehikimaianaiāia?
49Aʻīmailaʻoia,'Ināloaʻaiāʻoekamanaʻopaʻaua kohoʻianākānakaapauekeAkuaekaʻanalikeikahewa nuiloaamekamaikaʻinuiloa,ʻoiai,ʻaʻolehikiike kanakakehoʻokuʻuʻiamaikēiamaumeaAkā,ʻoke Akuakameaakākouepulemauai,hoʻoikaikamaiiā kākoumekawiwoʻoleehoʻomanawanui.'
50Mekahauʻoliikapaneakekanaka,ʻīakulakealiʻiua maikaʻikālākoumaupaneapau.'Enīnauakuauikekahii kekahi,'wahiāna,'alailaekūwaunokēiamanawa:ihiki aiiākākoukehoʻohuliikokākoumanaʻoikaleʻaleʻaoka ʻahaʻainaahoʻoliloikahimanawaleʻaleʻa'
51Alailanīnauakulaʻoiaikekanaka,'Heahakekumu maoliokekoa?'
52Apanemailaʻoia,'Ināehoʻokōʻiakahihoʻolālā kūponoikaholaokapōʻinoelikemekamanaʻomuaNo kamea,uahoʻokōʻianāmeaapauekeAkuanokoupono, ekealiʻi,nokamea,hemaikaʻikoumanaʻo.'
53Ikawāihōʻikeaināmeaapaumaokālākoupaʻipaʻi limaikolākouʻaeʻanaikapane,ʻīakulakealiʻiinā akeakamai(nokamea,ʻaʻolekakaikahiolākouihelemai), 'Manaʻowauuaʻoiakukēiapoʻeikaponoaloaʻaiālākou kaʻikekupaianaha,ʻoiai,makamanawakoke,uahāʻawi
lākouināpanekūponoikēiamaunīnauaʻuinīnauakuai iālākou,auahoʻolilolākouapauikeAkuaikumuokā lākoumauʻōlelo'
54AʻōleloakulaʻoMenedemus,keakeakamaioEretria, 'ʻOiaʻiʻo,ekeAliʻi--nokamea,ʻoiaiuamālamaʻiakeao holoʻokoʻaekeAkuaanokamea,uaʻikeponomākouhe hananakeAkuakekanaka,nolaila,uapukamaikamana amekananiokaʻōlelomaikeAkuamai.'
55Ikawāikūlouaikealiʻiikonaʻaeʻanaikēiamanaʻo, uaokikaʻōleloʻanaahoʻomakalākoueleʻaleʻaAhiki maikeahiahi,uapaukaʻahaʻaina
MOKUNA8
NānīnauamenāpanehouakuEnānāikaPaukū20me kānakuhikuhiʻanaikaleleʻanamakalewaikākauʻiai kamakahiki150BC
1Aikekahilāaʻe,nohohoulākouilaloepapaʻaina,a hoʻomauikaʻahaʻainaelikemenāhoʻonohonoholike.
2Ikamanaʻookealiʻiuahikimaikamanawakūponoe nīnauakuaiikānamaumalihini,hoʻomauakulaʻoiaika nīnauhouakuinākānakaenohokokokeanaikapoʻei hāʻawimaiināpaneikalāmamua
3Hoʻomakaʻoiaeweheikekamaʻilioʻanamekekanaka ʻumikumamākahi,nokamea,heʻumikapoʻeinīnauʻiai nānīnaumakamanawamua
4Ikawāinohomālieai,nīnauakulaʻoiapehealāehiki aiiāiakehoʻomauikawaiwai?
5Mahopeokanoʻonoʻopōkoleʻana,uapanemaike kanakainīnauʻiaakuai'Ināʻaʻoleʻoiaihanaikekahi meakūponoʻoleikonakūlana,ʻaʻoleloaihanakolohe, ʻaʻoleloaihoʻoliloinālilononāhanalapuwalea lapuwale,akā,maonāhanalokomaikaʻi,uahoʻoliloʻoiai konapoʻemakaʻāinanaapauimeaeʻaemaikaʻiaiiāia ihoNokamea,ʻokeAkuakekumuonāmeamaikaʻia pau,aʻoiakameaeponoaikekanakakehoʻolohe'
6Hāʻawiakulakealiʻiikahoʻomaikaʻiiāia,alailanīnau akulaikekahi,pehealāehikiaiiāiakemālamaika ʻoiaʻiʻo?
7Ikapaneʻanaikanīnau,ʻīakulaʻoia,'Makaʻikeʻana hemeahilahilanuikawahaheʻeinākānakaapau,aʻoi akuhoʻiināaliʻiNokamea,ʻoiaihemanakolākoue hanaināmeaalākouemakemakeai,nokeahalākoue hoʻohanaaiināwahaheʻe?Eiakekahi,ponoʻoee hoʻomanaʻomau,ekeAliʻi,hemeaalohakeAkuaika ʻoiaʻiʻo.
8Ualoaʻaikealiʻikapanemekaʻoliʻolinui,anānāakula ikekahi,ʻīakula,Heahakeaʻoʻanaokanaʻauao?
9Apanemailakekahi,'Elikemekoumakemakeʻaʻolee hikimaikahewaiāʻoe,akā,eliloʻoeimeakomoināmea maikaʻiapau,pēlāʻoeehanaaimakeʻanolikeikoupoʻe makaʻāinanaamekapoʻelawehala,aeaʻomālieakuʻoei kapoʻehanohanoamekapoʻemaikaʻiNokamea,ke hukineikeAkuainākānakaapauiāiaihomaokona lokomaikaʻi'
10Hoʻomaikaʻiakulakealiʻiiāia,anīnauakulaikamea aʻe,pehealāehikiaiiāiakeliloihoaalohaokānaka?
11Apanemailaʻoia,'Makaʻikeʻanaikauluʻanaoka lāhuikanakaahānauʻiamekapilikianuiamekaʻehanui: nolaila,ʻaʻoleponoʻoeehoʻopaʻimāmāahoʻokaupahai nāʻehamalunaolākou,nokamea,uaʻikeʻoeuahanaʻia keolaokānakamenāʻehaamenāhoʻopaʻiNokamea,
ināʻoeimaopopoināmeaapau,epihaʻoeikealoha,no kamea,hemeaalohanōhoʻikeAkua!
12Ualoaʻaikealiʻikapanemekaʻaeʻiaanīnauakulai kealiʻiaʻe,'Heahakekūlanakoʻikoʻiloanokealiʻiʻana?'
13'Emālamaiāiaiho,'iʻōlelomaiaiʻoia,'maikauku ʻinoaehoʻomaʻamaʻaikahapanuiokeolaokekanaka,e hoʻohanohanoikaponomalunaonāmeaapau,aelauna pūmenākānakaoiaʻano.Nokamea,makemakenōhoʻi keAkuaikahoʻopono!
13Ahōʻikeakulakealiʻiikonaʻaeʻana,ʻīakulaiai kekahi,'Heahakahōʻailonamaoliokahaipule?'
14Aʻōlelomailaʻoia,'Eʻikeikahanamauʻanaoke AkuamakeAoHoloʻokoʻaaʻikeināmeaapau,aʻaʻohe kanakaehanahewaanaahanahewaehikikepakelei konaʻikeElikemekeAkuakameakōkuaokeao holoʻokoʻa,pēlānōhoʻiʻoeeponoaiehoʻohālikeiāiaa neleikahewa!
15Hōʻikeakulakealiʻiikonaʻaeʻana,aʻōleloakulai kekahi,'Heahakeʻanookealiʻiʻana?'
16Apanemailaʻoia,'ʻOkealakaʻiponoʻanaiāʻoeihoa ʻaʻolehoʻiealakaʻihewaʻiaekawaiwaiaiʻoleke kaulanaināmakemakehoʻokanoaponoʻolepaha,ʻoiake alamaoliokeaupuniināʻoeenoʻonoʻoponoikameaNo kamea,ʻonāmeaapauāueponoai,ʻokāuia,auanele keAkuaikaneleahelokomaikaʻihoʻi.Elilokoumau manaʻoikanaka,amaimakemakeināmeahenuiakāʻo nāmeawalenōeponoainokeaupuni!
17Hoʻomaikaʻiakulakealiʻiiāia,anīnauakulaikekahi kanakaʻēaʻe,pehealāeliloaikānamaukūkākūkāʻanai meamaikaʻi?
18Apanemailaʻoia,'Ināehoʻokaumauanaʻoiaika hoʻoponoimuaonamanāmeaāpauamanaʻoʻokahana ponoʻoleualikeiamekaneleikeolaNokamea,ua hoʻohikimaukeAkuaināhoʻomaikaʻikiʻekiʻeloaika poʻepono!'
19Mahopeokahoʻomaikaʻiʻanaiāia,nīnauakulake aliʻiikekahi,pehealāehikiaiiāiakehoʻokuʻuʻiamainā manaʻohoʻopilikiaikonahiamoeʻana?
20Apanemailaʻoia,'Uanīnaumaiʻoeiaʻuikahinīnau paʻakikīloaepaneaku,nokamea,ʻaʻolehikiiāmākouke hoʻokomoikomākouʻanomaoliilokookapāʻaniinā holahiamoe,akāuapaʻamākouilokookēiamaumeae nānoʻonoʻohikiʻolekekāohiʻiaekanoʻonoʻo.Noka mea,loaʻaikomākouʻuhanekamanaʻoeʻikemaolilākou ināmeaekomoilokookomākouʻikeikawāhiamoe Akā,hanahewamākouināmanaʻomākoueholomaoli anamākoumakekaimanāwaʻaaiʻoleeleleanamaka lewaaiʻoleeheleanaināwahiʻēaʻeaiʻolekekahimea ʻēaʻeoiaʻanoAkā,kemanaʻoneimākouehanaʻiaana kēlāmaumea
21Makahiehikiaiiaʻukehoʻoholo,uahikiauikēia hopena.Ponoʻoemanāʻanoāpau,ekeAliʻi,ehoʻomalui kāumauʻōleloamekāumauhanamaokekānāwaioka haipuleiloaʻaiāʻoekaʻikeemālamaanaʻoeikaponoa ʻaʻoleloaʻoeekohoehoʻomāʻonaiāʻoeihomake kumukūʻaiokekumuaʻaʻoleloamakahoʻohanahewa ʻanaikoumanaehoʻowahāwahāikapono.
22Nokamea,ʻokanoʻonoʻokameanuiehoʻoikaikaiāia ihoikahiamoemenāmealike,ānaehoʻoikaikaaiikawā ealaana.Aʻokameanānaihoʻonohonohoikānamau manaʻoamekānamauhanaapauināhopenahanohano loaehoʻokumuiāiaihoikaponoikonawāealaanaai
konawāehiamoeanaNolaila,ponoʻoeekūpaʻaika hoʻopaʻimauʻanaiāʻoeiho.
23Hoʻomaikaʻiakulakealiʻiikekanaka,aʻōleloakulai kekahi'ʻOiaiʻoʻoekaʻumiepanemai,apaukāuʻōlelo ʻana,ehoʻolaʻamākouiāmākouihoikaʻahaʻaina.'Alaila nīnauakulaʻoia,pehealāehikiaiiaʻukepaleakuika hanaʻanaikekahimeaponoʻoleiaʻuiho?
24Apanemailaʻoia,'Enānāmauikoukaulanaponoʻīa mekoukūlanakiʻekiʻeloa,ihikiiāʻoekeʻōleloa noʻonoʻowaleināmeaekūlikemeia,mekaʻikeʻanae noʻonoʻoakamaʻilioanakoupoʻemakaʻāinanaapauepili anaiāʻoeNokamea,ʻaʻoleponoʻoeeʻikeʻiaheʻoiaku kaʻinomamuaonāmeahanakeaka,kapoʻeeaʻopono anaikekuleana,kameaeponoailākouepāʻani,a hoʻoponoponoikālākoumauhanaapauelikemeia ʻAʻoleʻoeehanaanaikahiʻāpana,akā,healiʻimaolinō ʻoe,nokamea,uahāʻawimaikeAkuaiāʻoeikahimana aliʻiekūlikemekouʻano'
25Ikawāihoʻomaikaʻinuiaikealiʻimekaleonuia lōʻihimakeʻanolokomaikaʻiloa,uakoiʻianāmalihinie ʻimiikahoʻomahaNolaila,ikapauʻanaokekamaʻilio ʻana,uahoʻolaʻalākouiālākouihoikapapahanaaʻeoka ʻahaʻaina
26Ikekahilāaʻe,uamālamaʻiakahoʻonohonoholike,ai kawāiloaʻaaiikealiʻikahimanawakūponoenīnauaii nākānaka,uanīnauʻoiaikameamuaokapoʻeikoeno kanīnauhouʻana,Heahakeʻanoaupunikiʻekiʻeloa?
27Apanemailaʻoia,'Ehoʻomaluiāʻoeihoaʻaʻolee laweʻiaenāmanaʻohoʻomakeNokamea,hemanaʻo maolikonākānakaapauHemeahikipahaikahapanuio nākānakakemakemakeikameaʻaiamekameainuame kaleʻaleʻa,aʻonāmōʻīkemakemakeikaloaʻaʻanaoka ʻāinaamekekaulananuiAkā,hemeamaikaʻikekaulike ināmeaapau.
28ʻOkameaakeAkuaehāʻawimaiai,ʻoiakāuelaweai amālama,akā,maikukoināmeamawahookouhiki
29Mekaʻoluʻoluikēiamauʻōlelo,nīnauakulakealiʻii kekahi,pehealāehikiaiiāiakehoʻokuʻuʻiamaikalili?
30Amahopeokahimanawapōkole,panemailaʻoia,'Inā ʻoeenoʻonoʻomuaikameaapau,ʻokeAkuakamea nānaehāʻawiināaliʻiapauikahanohanoamekawaiwai nui,ʻaʻohemeaialiʻimakonamanaponoʻīMakemakenā kānakaapauekaʻanalikeikēiahanohanoakāʻaʻolehiki, nokamea,hemakanaianakeAkua!
31Hoʻomaikaʻiakulakealiʻiikekanakamakahi haʻiʻōlelolōʻihialailanīnauakulaikekahi,pehealāehiki aiiāiakehoʻowahāwahāikonapoʻeʻenemi?
32ʻĪmailaʻoia,'ināehōʻikeʻoeikalokomaikaʻiinā kānakaapaualoaʻaiāʻoekolākoualoha,ʻaʻoleponoʻoe emakaʻuikekahiʻOkaliloʻanaimeakaulanaiwaenao nākānakaapau,ʻoiakamakanamaikaʻiloaeloaʻamai keAkuamai!
33Mahopeokahoʻomaikaʻiʻanaikēiapane,uakauoha akulakealiʻiikekanakaaʻeepaneikanīnau,pehealāe hikiaiiāiakemālamaikonakaulananui?
34Apanemailaʻoia,'Ināʻoeelokomaikaʻialokomaikaʻi ikahāʻawiʻanaikalokomaikaʻiamenāhanalokomaikaʻi ināpoʻeʻēaʻe,ʻaʻoleloaʻoeenalowaleikoukaulana,akā ināmakemakeʻoeehoʻomauʻianālokomaikaʻiiʻōleloʻia maluna,ponoʻoeekāheamauikeAkua.'
35Uahōʻikekealiʻiikonaʻaeʻana,anīnauakulaikekahi, Iāwailāeponoaikekanakaehōʻikeikalokomaikaʻi?
36Aʻōlelomailaʻoia,'Uaʻikenākānakaapauheponoiā kākoukehōʻikeakuikalokomaikaʻiikapoʻeimakemake maikaʻiiākākou,akā,kemanaʻoneiauheponoiākākou kehōʻikeakuikaʻuhanelokomaikaʻilikeikapoʻeekūʻē maianaiākākou,ihikiaiiākākoukehoʻohuliiālākoui kaponoamekameaeponoaiiākākouihoAkā,pono kākouepuleikeAkuaehoʻokōʻiakēia,nokamea,ʻoia kealiʻiokamanaʻoonākānakaapau.'
37Mahopeokahōʻikeʻanaikonaʻaeʻanamekapane, uanoikealiʻiikeonoepaneikanīnau,iāwailāmākoue hōʻikeakuaiikamahalo?
38Aʻōlelomailaʻoia,'Ikomākoumaumākuamau,noka mea,uahāʻawimaikeAkuaiāmākouikahikauoha koʻikoʻiloaepilianaikahoʻohanohanoʻanaināmākua Makahiaʻe,uaheluʻoiaikeʻanookahoaalohaika hoaalohanokamea,uaʻōleloʻoiano"kahihoaalohae likemekouʻuhaneponoʻī"Hanamaikaʻiʻoeikahoʻāʻo ʻanaehoʻolaunainākānakaapauikapilinameʻoeiho' 39ʻŌlelolokomaikaʻiakulakealiʻiiāia,alailanīnau akulaikekahi,Heahakameaelikeaimekananimake kumukūʻai?
40ʻĪmailaia,'ʻOkealoha,nokamea,ʻoiakeʻano poʻokelaokanani,aaiakonamanaikealoha,ʻoiaka makanaakeAkuaUaloaʻaiāʻoekēiaamenā hoʻomaikaʻiapauokeola.'
41Uahoʻomaikaʻiakukealiʻiikapanemekeʻano lokomaikaʻiloaanīnauakulaikekahi,pehealā,ināe hāʻuleʻoia,ehikiaiiāiakehoʻihoʻihouikonakaulana makeʻanolike?
42Aʻōlelomailaʻoia,'ʻAʻolehikiiāʻoekehāʻule,noka mea,ualūlūʻoeilokoonākānakaapauināhuaoka mahaloehuamaianaikaʻohiokalokomaikaʻi,aʻoiaku kamanaokēiamamuaonāmeakauaikaikaloaahōʻoiai kapalekananuiloa.Akā,ināhāʻulekekahikanaka,ʻaʻole ponoʻoiaehanahouikēlāmaumeaihoʻokumuikona hāʻuleʻana,akā,ponoʻoiaehoʻokumuināpilinaalohaa hanapololei.Nokamea,hemakanaianakeAkuaehikiai kehanaināhanamaikaʻiaʻaʻoleikameaʻēaʻe'
43Mekahauʻoliikēiamauʻōlelo,nīnauakulakealiʻii kekahi,pehealāehikiaiiāiakehoʻokuʻuʻiamaike kaumaha?
44Apanemailaʻoia,'Ināʻaʻoleʻoiaihanaʻinoikekahi, akā,uahanamaikaʻiʻoiainākānakaapauauahahaiike alaokapono,nokamea,ʻokonamauhuaelawemaiike kūʻokoʻamaikekaumahaAkā,ponokākouepuleike Akuaiʻoleehikimaināmeaʻinoelikemekamakeame kamaʻiamekaʻehaaiʻolekekahimeaokēiaʻanoma lunaokākouahōʻehaiākākou.Akā,nokouhoʻolaʻaʻana ikahaipule,ʻaʻohepōʻinoehikimaianamalunaou'
45Hāʻawiakulakealiʻiikahoʻomaikaʻinuiiāia,anīnau akulaikaʻumi,Heahakeʻanohanohanokiʻekiʻeloa?
46Aʻīakulaia,'NokahoʻohanohanoʻanaikeAkua, ʻaʻolekēiaehanaʻiamenāmakanaamenāmōhaiakāme kamaʻemaʻeokaʻuhaneamekamanaʻoʻiʻohemolele, ʻoiaiuahanaʻiaahoʻomaluʻianāmeaapauekeAkuae likemekonamakemakeNokēiakumu,aiaʻoeilokooka waiwaimauelikemenākānakaapaumaikāumauhanai kawāmamuaamekēiamanawa'
47Mekaleonui,uaalohaakukealiʻiiālākouapaua ʻōlelolokomaikaʻiakulaiālākou,auahōʻikemaikapoʻea pauilailaikolākouʻaeʻana,ʻoiaihoʻināakeakamaiNo kamea,uaʻoiakukolākouʻoiakumamuaolākou[ʻoia
KaPalapalaaʻAriseta
hoʻināakeakamai]makeʻanoamekahoʻopaʻapaʻaʻana, nokamea,uahoʻolilomaulākouikeAkuaikumu hoʻomaka
48Mahopeihookēia,ehōʻikeikonamanaʻomaikaʻi,ua hoʻomakakealiʻieinuikameaeolaaikānamaumalihini.
MOKUNA9
HōʻikekaPaukū8ikawaiwaiokaʻikePaukū28,ke alohamakuaEhoʻomaopopoponoikanīnaumaka Paukū26amekapaneEhoʻomaopopopūikanīnauma kaPaukū47amekapaneHeʻōleloaʻoaʻonaʻauaokēia nonākāneʻoihana
1Ikekahilāaʻe,uahoʻonohonohoʻianāhoʻonohonoho likenokaʻahaʻaina,aikawāiloaʻaaikamanawakūpono, uahoʻomakakealiʻienīnauinākānakaenohokokoke anaikapoʻeipanemuamai,aʻīakulaʻoiaikamua, 'Hikianeikeaʻoʻiakanaʻauao?'
2Aʻīmailaʻoia,'Uahoʻokumuʻiakaʻuhaneihikiiāia maokamanaakuakeloaʻanāmeamaikaʻiapauahōʻole ikameakū'ē'
3Uahōʻikekealiʻiikaʻaeʻanaanīnauakulaikekanaka aʻe,Heahakameaeponoaikeolakino?
4Aʻīmailaʻoia,'ʻOkeakahai,aʻaʻolehikikeloaʻakēia keʻolekeAkuaehoʻokumuikahiʻanonoiamea.'
5ʻŌleloakulakealiʻimekealohaikekanaka,aʻōlelo akulaikekahi,'Pehealāehikiaiikekanakakeukuponoi kaʻaiʻēokamahaloikonamaumākua?'
6Aʻīakulaʻoia,'Makahoʻoluhiʻoleʻanaiālākou,a ʻaʻolehikikēiakehikiʻolekehoʻolilokeAkuaika manaʻoikahahaiʻanaināhopenahanohanoloa.'
7Uahōʻikekealiʻiikaʻaeʻanaanīnauakulaikameaaʻe, pehealāehikiaiiāiakeliloimeahoʻolohemakemake?
8Aʻīmailaʻoia,'Makahoʻomanaʻoʻanahepononāʻike apau,nokamea,hikiiāʻoemakekōkuaokeAkuaika wāpilikiakekohoikekahionāmeaāuiaʻoaiahoʻopili iālākouikapilikiaekūneiiāʻoe.Apēlāehoʻokōʻiaai nāhanaakānakamakekōkuaokeAkua'
9Hoʻomaikaʻiakulakealiʻiiāia,anīnauakulaikealiʻi aʻePehealāehikiaiiāiakepaleakuikahanaʻanai kekahimeakūʻēikekānāwai?
10ʻĪmailaia,'InāʻikeʻoukouʻokeAkuakameanānai hoʻokomoināmanaʻoilokoonānaʻauokapoʻekākau kānāwaiimeaemālamaʻiaaikeolaokānaka,ehahai ʻoukouiālākou'
11Uaʻaekealiʻiikapaneakekanaka,aʻōleloakulai kekahi,'Heahakapōmaikaʻiokapilinapili?'
12Apanemailaʻoia,'Ināmanaʻokākouuapilikiakākou ihoināpōʻinoehāʻuleanamalunaokokākoumau hoahānauainālilokolākoumauʻehaikokākouiho-a lailaʻikekokeʻiakaikaikaokapilina,nokamea,ikawā ehōʻikeʻiaaikēlāʻanomanaʻoeloaʻaaiiākākouka hanohanoamekamahaloikolākoumaumakaNokamea, ʻokekōkua,ikawāepilipūaimekalokomaikaʻi,he pilinapaʻaloaiaehikiʻolekehemoAikalāokolākou pōmaikaʻi,ʻaʻoleponokākouemakemakeikālākou waiwai,akā,ponoepuleikeAkuaehāʻawimaiināʻano maikaʻiapaumalunaolākou'
13Aikahāʻawiʻanaakuikahoʻomaikaʻilikemeke koena,nīnauakulakealiʻiikekahi,pehealāehikiaiiāia kehoʻokuʻuʻiamaikamakaʻu?
14Aʻīakulaʻoia,'Keʻikekanoʻonoʻoʻaʻoleiaihanai kahewa,akekuhikuhiakukeAkuaiāiaināʻōleloaʻo hanohanoapau'
15Uahōʻikekealiʻiikonaʻaeʻanaanīnauakulaikekahi, pehealāehikiaiiāiakemālamamauikahoʻoholo pololei?
16Aʻōlelomailaia,'Ināekaumauanaʻoiaimuaokona maumakaināpōʻinoehikimaianainākānakaaʻikeʻo keAkuakameanānaelaweakuikapōmaikaʻimaikekahi poʻealawemaiikekahiikahanohanonuiameka hoʻonani'
17Uahoʻokipamaikaʻikealiʻiikekanaka,anīnauakulai kameaaʻeepanemaiikanīnau,pehealāehikiaiiāiake paleakuikahiolaokaʻoluʻoluamekaleʻaleʻa?
18Apanemailaʻoia,'Ināehoʻomanaʻomauʻoiaʻoiake aliʻiokahiaupuninuiamekealiʻionālehulehuhenui,a ʻaʻoleponoehoʻoliloʻiakonamanaʻoināmeaʻēaʻe,akā, ponoiāiakenoʻonoʻomauikeʻanoehikiaiiāiake hoʻolahamaikaʻiikolākoupono.Ponohoʻiʻoiaepulei keAkuaiʻoleehaʻaleleʻiakekahikuleana'
19Mahopeokahoʻomaikaʻiʻanaiāia,nīnauakulake aliʻiikaʻumi,pehealāʻoiaeʻikeaiikapoʻeehana koloheanaiāia?
20Apaneakulaʻoiaikanīnau,'Ināuanānāʻoiaināhe ʻanomaolikeʻanookapoʻeapuniiāiaaināpahaua mālamalākouikekānāwaikūponookamuamanāʻaha hoʻokipaamenāʻahakūkā,amakālākoulaunapūʻana, ʻaʻoleloaehelemamuaonāpalenaokekūponoinā hoʻomaikaʻiaiʻolenāmeaʻēaʻeokeʻanoAkā,e hoʻohulikeAkuaikoumanaʻo,ekeAliʻi,ināmeaapaui hanohano.'
21Ikawāihōʻikeaikealiʻiikonaʻaenuiʻanaameka hoʻomaikaʻiʻanaiālākouapau(iwaenaokahoʻomaikaʻi ʻiaʻanaekapoʻeapauilaila),hulilākouikaʻoliʻolioka ʻahaʻaina
22Aikekahilāaʻe,ikawāihāʻawiʻiaaikamanawa kūpono,nīnauakulakealiʻiikekanakaaʻe,Heahake ʻanohoʻowahāwahānuiloa?
23Apanemailaʻoia,'Ināʻaʻolemālamakekanakaikāna maukeikiahoʻolaʻaināhanaapaunokālākou hoʻonaʻauaoʻanaNokamea,kepulemauneimākouike Akua,ʻaʻolenomākouiho,akānokāmākoumaukeiki,i lilonāhoʻomaikaʻiapauiālākou.ʻOkomākoumakemake eloaʻaikāmākoumaukeikikekāohiponoʻī,uahoʻokō waleʻiamakamanaokeAkua'
24ʻĪmailakealiʻiuamaikaʻikānaʻōleloʻana,alaila nīnauakulaikekahi,pehealāehikiaiiāiakealohaʻāina?
25'Makahoʻomanaʻoʻanaimuaokoumanaʻo,'ipane maiaiʻoia,'ʻokamanaʻohemeamaikaʻikeolaameka makemakaʻāinaponoʻīʻOkanohoʻanamawahoelawe maiikahoʻowahāwahāikapoʻeʻilihuneamekahilahilai kapoʻewaiwaimehemealāuakipakuʻialākounoka hewaInāʻoeehāʻawiināponoināmeaapau,elikeme kāuehanamaunei,ehāʻawimaikeAkuaiāʻoeika lokomaikaʻimenāmeaapauaemanaʻoʻiaʻoehealoha ʻāina
26Mahopeokahoʻoloheʻanaikēiakanaka,nīnauakula kealiʻiikameaaʻe,pehealāehikiaiiāiakenohomeka ʻoluʻolumekānawahine?
27Apanemailaʻoia,'Makaʻikeʻanaheʻanopaʻakikīa ikaikanāwāhineikahahaiʻanaikolākoumaumakemake ponoʻī,ahikikelolikokekamanaʻomaokanoʻonoʻo
kuhihewa,ahenāwaliwalikolākouʻanoHemeaponoe hananaʻauaomelākouaʻaʻoleehoʻonāukiukiikahakakā. Nokaholomuaokeolaponoikameahoʻokelekeʻikei kapahuhopueponoaiʻoiaekuhikuhiikānaala.Make kāheawaleʻanaikekōkuaokeAkuaehikiaiinākānaka kehoʻokeleikahialaolamaoliināmanawaapau' 28Uahōʻikekealiʻiikonaʻaeʻanaanīnauakulaikekahi, pehealāehikiaiiāiakehoʻokuʻuʻiamaikahewa?
29Apanemailaʻoia,'Ināʻoeehanamaumekanoʻonoʻo ponoaʻaʻoleloaehōʻoiaʻiʻoināʻōlelohōʻino,akāe hōʻoiaʻiʻoiāʻoeihoināmeaiʻōleloʻiaiāʻoeahoʻoholo makoumanaʻoponoʻīinānoiihāʻawiʻiaiāʻoeahoʻokō ināmeaāpaumakekukuiokoumanaʻo,ehoʻokuʻuʻia ʻoemaikahewa,ekeAliʻiAkā,ʻokaʻikeameka hoʻomaʻamaʻaʻanaikēiamaumea,ʻoiakahanaaka manaAkua.'
30Mekahauʻoliikēiamauʻōlelo,nīnauakulakealiʻii kekahi,pehealāehikiaiiāiakehoʻokuʻuʻiamaikahuhū mai?
31Aʻōleloakulaʻoiaikapaneʻanaikanīnau,'Ināʻikeʻo iahemanakonamalunaonāmeaapau,ahikiika hoʻokauʻanaikamakemalunaolākou,ināehāʻawiʻoia ikahuhū,ahemeaʻoleiaahemeaminaminahoʻiināʻo ia,nokameahehakuʻoia,ehoʻoneleināolahenui
32Heahakaponookahuhū,ikawāenohomālieananā kānakaapau,ʻaʻohemeaikūʻēiāia?Hemeaponoeʻike ʻiaenohoaliʻianakeAkuamakeaoholoʻokoʻamaka ʻuhaneokalokomaikaʻiamekahuhūʻole,aʻoʻoe,'wahi āna,'ekeAliʻi,ponoʻoeehoʻohālikeikānakumu hoʻohālike'
33ʻĪmailakealiʻiuapanemaikaʻiʻoia,alailanīnau akulaikekanakaaʻe,Heahakaʻōleloaʻomaikaʻi?
34'Ehanamaikaʻiināmanawaapauamekanoʻonoʻo ponoʻana,'wahiāna,'ehoʻohālikelikeanaikameaepono aikāmākoukulekeleponoʻīmenāhopenaʻinoeloaʻamai anamaikalaweʻanaikamanaʻokū'ē,imeaehikiaiiā mākoukeaʻomaikaʻiʻiamakekaupaonaʻanaikēlāme kēiakikoahikikehoʻokōʻiakāmākoupahuhopuAʻoka meanuiloa,makamanaokeAkuaeloaʻaaikahoʻokōʻia okāumauhoʻolālānokameakehananeiʻoeikahaipule.'
35ʻĪmailakealiʻiuapanemaikaʻikēiakanaka,anīnau akulaikekahi,Heahakeakeakamai?
36Auaweheweheʻoia,'Enoʻonoʻoponoepilianai kekahinīnauekūmaianaaʻaʻoleloaelaweʻiaenā manaʻohoʻonāukiuki,akāenoʻonoʻoināʻehailoaʻamai nākuko,aehanapololeielikemekekūlanaekoiai,me kahoʻomaʻamaʻaʻanaikeakahaiAkā,ponokākouepule ikeAkuaehoʻokomoilokookokākoumanaʻoika mahalonokēiamaumea'
37Uahōʻikekealiʻiikonaʻaeanīnauakulaikekahi, pehealāehikiaiiāiakeloaʻakaʻikeʻiaikonaheleʻanai nāʻāinaʻē?
38'Makekūponoʻanainākānakaapau,'ipanemaiaiʻo ia,'amakeʻanohehaʻahaʻamamuaokekiʻekiʻemamua okapoʻeānaihelepūaiNokamea,hekumuiʻikeʻiaua ʻaekeAkuamakonaʻanoponoʻīikapoʻehaʻahaʻaA alohakekanakaikapoʻeemakemakeanaehoʻoloheiā lākou'
39Mahopeokonaʻaeʻanaikēiapane,nīnauakulake aliʻiikekahi,pehealāehikiaiiāiakekūkuluimeaemau aikonamauhalemahopeona?
40Apaneakulaʻoiaikanīnau,'Ināhenuiahanohano kānamaumeaihanaai,ihikiaiikapoʻenānāke hoʻokuʻuiālākounokolākounani,aināʻaʻoleʻoiae hoʻokukeakuikekahiokapoʻenānaihanaiiamauhana aʻaʻolehoʻiekoiakuināpoʻeʻēaʻeelawelaweikāna mauponomekaukuʻole
41NokaʻikeʻanaikeʻanookeAkuaehoʻolakoaiika lāhuikanaka,ehāʻawianaiālākouikeolakinoameka noʻonoʻoamenāmakanaʻēaʻeapau,ponoʻoiaehahaii kānakumuhoʻohālikemakahāʻawiʻanainākānakaika ukunokālākouhanaluhiNokamea,ʻonāhanaihanaʻia makaponoemaumauana!
42ʻĪmailakealiʻi,uapanemaikaʻimaikēiakanaka,a nīnauakulaikaʻumi,Heahakahuaokeakamai?
43Apanemailaʻoia,'Eʻikeponokekanakaiāiaiho ʻaʻoleʻoiaihanaikahewaaeolaʻoiamakaʻoiaʻiʻo.No kamea,maikēiamaumeamai,ekeAliʻimanaloa,eloaʻa aiiāʻoekahauʻolinuiloaamekekūpaʻaokaʻuhanea mekamanaʻoʻiʻoikaikaikeAkuaināehoʻomaluʻoei kouaupunimekahaipule'
44Aikolākouloheʻanaikapane,hoʻōhonuilākouapau, amahopeiho,hoʻomakakealiʻimekapihaokonahauʻoli einuikālākouwaiʻona
45Aikalāaʻe,ualikekeʻanookaʻahaʻainamenā manawamamua,aikawāiloaʻaaikamanawakūpono, uahoʻomakakealiʻienīnauināmalihiniikoe,aʻīakula ʻoiaikamua,'Pehealāehikiaiikekanakakepaleakuiā iaihomaikahaʻaheo?'
46Apanemailaʻoia,'Ināmālamaʻoiaikekaulikea hoʻomanaʻoināmanawaapauhekanakaʻoiaenohoaliʻi anamalunaokānaka.AhoʻopaukeAkuaikapoʻe haʻaheo,ahoʻokiʻekiʻehoʻiikapoʻehaʻahaʻaameka poʻehaʻahaʻa!
47ʻŌlelolokomaikaʻiakulakealiʻiiāia,anīnauakulai kekahi,ʻOwailākekanakaekohoaiimaukākāʻōlelo nona?
48Apanemailaʻoia,'ʻOkapoʻeihoʻāʻoʻiamanāmea henuiamālamaikalokomaikaʻiihuipūʻoleʻiaiāiaa komopūikonaʻanoponoʻīAhōʻikekeAkuaiāiaihoi kapoʻekūponoehoʻokōʻiaaikēiamauhopena.'
49Hoʻomaikaʻiakulakealiʻiiāia,anīnauakulaikekahi, Heahakawaiwainuiloanokealiʻi?
50'ʻOkalaunaalohaamekealohaokonapoʻe makaʻāinana,'ipanemaiaiʻoia,'nokamea,maokēia meaehoʻopaʻaʻiaaikekaulaokalokomaikaʻiAʻoke Akuakameanānaehōʻoiaehikimaikēiaelikemekou makemake'
51Hoʻomaikaʻiakulakealiʻiiāiaanīnauakulaikekahi, Heahakapahuhopuokaʻōlelo?Apanemailaʻoia,'E hōʻoiaʻiʻoikouhoapaiomakahōʻikeʻanaiāiaikāna mauhewailokookahipūʻalikoahoʻopaʻapaʻai hoʻonohonohoponoʻia.
52Nokamea,makēiaʻanoelanakilaaiʻoeikāumea hoʻolohe,ʻaʻolemakekūʻēʻanaiāia,akā,makahāʻawi ʻanaikahoʻomaikaʻiiāiamekamanaʻoehoʻohuliiāia AmakamanaokeAkuaihoʻokōʻiaaikahoʻohuliʻana 53ʻĪmailakealiʻiuahāʻawiʻoiaikahipanemaikaʻi,a nīnauakulaikekahi,pehealāehikiaiiāiakenohomeka ʻoluʻolumenālāhuilikeʻolehenuiihoʻokumuika helunakanakaokonaaupuni?
54'Makahanaʻanaikakuleanakūponoikēlāmekēia,'i panemaiaiʻoia,'amekalaweʻanaikaponomakeʻano
healakaʻinou,elikemekāuehananeimekekōkuaoka ʻikeakeAkuaihāʻawimaiaiiāʻoe.'
55Uahauʻolikealiʻiikēiapane,anīnauakulaikekahi, 'Makeʻanoheaeponoaikekanakaeʻeha?'
56'Ināpōʻinoehikimaianaikomākoumauhoaaloha,'i panemaiaiʻoia,'keʻikemākouualōʻihilākouaʻaʻole hikikehoʻōlaʻiaʻAʻoleʻaekekumuiāmākouekanikau nokapoʻeimakeahoʻokuʻuʻiamaikahewa,akā,ke kanikauneinākānakaapaunolākounokamea,nolākou ihowalenōamekolākouponoponoʻīMakamanaoke Akuawalenōehikiaiiāmākoukepakeleināhewaapau!
57Uaʻōlelokealiʻiuahāʻawiʻoiaikahipanekūpono,a nīnauakulaikekahi,pehealāinalowaleaikainoamaikaʻi?
58Apanemailaʻoia,'Kelanakilakahaʻaheoameka hilinaʻiponoʻīpalenaʻole,hoʻouluʻiakahilahilaameka nalowaleʻanaokainoamaikaʻi.Nokamea,ʻokeAkuaka Hakuonāinoamaikaʻiapauahāʻawimaiiaikahiānae makemakeai'
59Uahōʻoiakealiʻiikapane,anīnauakulaikekanakaʻē aʻe,Iāwailāeponoaiinākānakakehilinaʻiiālākouiho?
60'Ikapoʻe,'ipanemaiaiʻoia,'nānaelawelaweiāʻoe mekalokomaikaʻi,ʻaʻolenokamakaʻuaiʻolekapono ponoʻī,enoʻonoʻowaleanaikolākouponoponoʻīNoka mea,ʻokekahikahōʻailonaokealoha,ʻokekahika hōʻailonaokamanaʻoʻinoamekalawelawemanawa.
61Nokamea,ʻokekanakaemakaʻalamauanaikona waiwaiponoʻī,hekumakaiaʻoiamakanaʻauAkā,loaʻa iāʻoekealohaokoupoʻemakaʻāinanaapaumakekōkua okaʻōleloaʻomaikaʻiakeAkuaihāʻawimaiaiiāʻoe
62ʻĪmailakealiʻiuapaneakamaiʻoia,anīnauakulai kekahi,Heahakameaepalekanaaikeaupuni?
63Apaneakulaʻoiaikanīnau,'Emālamaponoae noʻonoʻomuaiʻoleehanaʻiakahewaekapoʻei hoʻonohoʻiamakekūlanamanamalunaonākānaka,ake hanamauneiʻoeikēiamakekōkuaokeAkuanānae hoʻoikaikaiāʻoemekahoʻohewakoʻikoʻi'
64Uaʻōleloakukealiʻiināʻōlelohoʻoikaikaiāia,a nīnauakulaikekahi,Heahakameaehoʻomauaiika mahaloamekahanohano?
65Apanemailaʻoia,'ʻOkapono,nokamea,ʻoiakamea nānaihanaināhanamaikaʻi,amaoiameaualukuʻiaka hewa,ʻoiaiʻoeehōʻikeanaikeʻanohanohanoināmeaa paumaokamakanaakeAkuaihāʻawimaiaiiāʻoe.'
66Uaʻaelokomaikaʻikealiʻiikapaneanīnauakulaika ʻumikumamākahi(ʻoiaiheʻeluaiʻoiakumamuao kanahiku),pehealāehikiaiiāiakemālamaikamaluhiao kaʻuhaneikawākaua?
67Apanemailaʻoia,'Makahoʻomanaʻoʻanaʻaʻoleʻoia ihanahewaikekahiokonapoʻemakaʻāinana,aehakakā nāmeaapaunonanonāponoiloaʻaiālākou,mekaʻike ʻanaināpahaenalowalekolākouola,emālamaʻoeika poʻeehilinaʻianaiālākou.Nokamea,ʻaʻoleʻoeenelei kahoʻoponoponoʻanaikekahi--ʻoiakeʻanolokomaikaʻia keAkuaihoʻouluaiiāʻoe'
68Hoʻomaikaʻinuiakulakealiʻiiālākouapaua kamaʻiliolokomaikaʻiakulaiālākou,alailainuiholai kahiinulōʻihinokeolakinookēlāmekēia,ehāʻawiana iāiaihoikaleʻaleʻa,ahāʻawiakuikalaunaalohanuia mekahauʻoliikānamaumalihini
MOKUNA10
KehoʻomauneinānīnauamenāpaneKehōʻikenei peheaekohoʻiaainālunakoaʻOwaikekanakaepono aikemahaloʻiaamenāpilikiaʻēaʻeokeolaokēlāme kēialāelikemekaʻoiaʻiʻoikēialāelikeme2000mau makahikiihalaHemeakaulananāpaukū15-17noka ʻōleloʻanaikahalekeakaHōʻikenāpaukū21-22ike akamaiokekohoʻanaipelekikenaaiʻolekaloaʻaʻanao kealiʻi
1Ikahikuokalā,uanuiakunāhoʻomākaukauihanaʻia, auahelemaināmeaʻēaʻehenuimainākūlanakauhale likeʻole(amawaenaolākouhenuināʻelele).
2Ikawāiloaʻaaikahimanawakūpono,nīnauakulake aliʻiikameamuaokapoʻeinīnauʻoleʻia,pehealāehiki aiiāiakepaleakuikahoʻopunipuniʻiaenāmanaʻo kuhihewa?
3Apanemailaʻoia,'Makanānāponoʻanaikameae ʻōleloana,kameaiʻōleloʻia,amekekumuhanae kūkākūkāʻianei,amakahoʻihoʻiʻanainānīnaulikema hopeokahimanawamanāʻanolikeʻoleAkā,ʻokaloaʻa ʻanaokanoʻonoʻomakaʻalaamekahikikehoʻokumui kahinoʻonoʻoponoināhihiaapau,ʻoiakekahionā makanamaikaʻiakeAkua,aloaʻaiāʻoeiamea,eke Aliʻi.'
4Uapāpaʻileonuikealiʻiikapaneanīnauakulaikekahi, Nokeahalāʻaʻoleililokahapanuionākāneipoʻepono?
5'Nokamea,'ipanemaiaiʻoia,'uaʻanohoʻokanoʻolenā kānakaapauamakemakeikaleʻaleʻaNolaila,kupumai kaponoʻoleamekekaheʻanaokamakeʻewaiwaiʻOka maʻamauokaponohemeakeakeaiaikapoʻeihoʻolaʻa ʻiaikeolaokaleʻaleʻanokamea,uakauohaiaiālākoue makemakeikahoʻokanoamekaponoNokamea,ʻoke Akuakehakuokēiamaumea.'
6ʻĪmailakealiʻiuapanemaikaʻiʻoia,anīnauakula,He ahakameaeponoaiināaliʻikemālama?ʻĪmailaia,'ʻO nākānāwai,imeaehoʻihoʻimaiailākouikeolaokānaka maonāhanaponoElikemeʻoemaiaʻanohanae hoʻoloheaiikekauohaakeAkua,uahoʻāhuʻoenouihoi meahoʻomanaʻomauloa.'
7ʻĪmailakealiʻiuaʻōlelomaikaʻikēiakanaka,anīnau akulaikekahi,ʻOwaikākākouehoʻonohoaiimau kiaʻāina?
SApanemailaʻoia,'ʻOkapoʻeapaueinainaanaika hewa,aehoʻohālikeanaikāuhanaponoʻī,ehanapono lākouimeaemauaikolākouinoamaikaʻi.Nokamea,ʻo kēiakāuehanaai,ekeAliʻimanaloa,'wahiāna,'aʻoke Akuakameanānaihāʻawimaiiāʻoeikaleiokapono.'
9Uahoʻōholeonuikealiʻiikapane,alailanānāakulai kekanakaaʻe,ʻīakula,ʻOwaikākākouehoʻonohoaii maulunamalunaonākoa?
10Aweheweheakulaʻoia,'ʻOkapoʻeiʻoiakukawiwo ʻoleamekaponoamekapoʻeiʻoiakukahopohopono kapalekanaokālākoupoʻemamuaokaloaʻaʻanaoka lanakilamakahoʻoweliweliʻanaikolākouolamaoka wikiwikiNokamea,elikemekahanamaikaʻiakeAkua inākānakaapau,pēlānōʻoemakeʻanohemeakōkuai koupoʻemakaʻāinanaapaumakeʻanohoʻohālikeiāia' 11ʻĪmailakealiʻiuahāʻawiʻoiaikapanemaikaʻia nīnauakulaikekahi,ʻOwaikekanakaeponoaike mahaloʻia?
12Aʻōlelomailaʻoia,'ʻOkekanakaihoʻolakoʻiameka inoamaikaʻiamekawaiwaiamekamanaanonaka ʻuhaneelikemeiameaapauKehōʻikeneiʻoemakāu mauhanahemeakūponoloaʻoeemahaloʻiamakekōkua ʻanamaiokeAkuanānaʻoeemālamaikēiamaumea.'
113Uahōʻikekealiʻiikonaʻaeʻanaaʻōleloakulai kekahi,'Ināhanaheaeponoaiināaliʻikehoʻoliloika hapanuiokamanawa?'
14Apanemailaʻoia,'Ikaheluheluʻanaamekeaʻoʻanai nāmoʻoleloonāhuakaʻikūhelu,ikākauʻiaepilianainā aupunilikeʻole,mekamanaʻoehoʻoponoponohoua mālamaināmakaʻāinanaAmaoiahanailoaʻaaiiāʻoe kahihanohanoihikiʻoleikekahipoʻeʻēaʻeke hoʻokokokeaku,makekōkuaokeAkuanānaehoʻokōi koumaumakemakeapau'
15ʻŌleloakulakealiʻimekahoihoiikekanaka,anīnau akulaikekahi,pehealāeponoaiikekanakakehoʻoluhi iāiaihoikonamauholahoʻomahaamekaleʻaleʻa?
16Aʻōlelomailaʻoia,'ʻOkanānāʻanaikēlāmaupāʻani ehikikehanaʻiamekekūponoamekekauʻanaimuao nāmakaokekahiināhiʻohiʻonailaweʻiamaikeolaa hanaʻiamekahanohanoamekeʻanomaikaʻi,hemea waiwaiakūponohoʻiia'
17Nokamea,aiakekahimaumeaehoʻonaʻauaoʻiaaima kēiamauleʻaleʻa,nokamea,pinepinekekahihaʻawinai makemakeʻiaeaʻoʻiaenāmealiʻiliʻiloaokeolaAkā, makahoʻomaʻamaʻaʻanaikekūponoloaikāumauhana apau,uahōʻikeʻoehekanakaakeakamaiʻoeaua hoʻohanohanoʻiaʻoeekeAkuamamuliokoupono
18ʻOluʻolukealiʻiināʻōleloiʻōleloʻiaakunei,ʻīakula iaikekanakaʻeiwa,Pehealāeponoaikekanakaehanaiā iaihoināʻahaʻaina?
19Apanemailaʻoia,'Ekāheaakuʻoeinākānakaakamai amekapoʻehikikehāʻawiiāʻoeināmanaʻokōkuaepili anaināhanaokouaupuniamekeolaokoupoʻe makaʻāinana(nokamea,ʻaʻolehikiiāʻoekeloaʻaikekahi kumuhanakūponoaʻoiakukahoʻonaʻauaomamuaokēia) nokamea,hemeaalohakeAkuaikēlāmaukānakanoka mea,uahoʻomaʻamaʻalākouikolākoumanaʻoenoʻonoʻo inākumuhanahanohanoloa-elikemeʻoeehananeiiā ʻoeiho,nokamea,uaalakaʻiʻiakāumauhanaapaueke Akua'
20Mekahauʻoliikapane,nīnauakulakealiʻiikekanaka aʻe,Heahakameamaikaʻiloanonākānaka?ʻOke kanakapilikinoeliloialiʻimalunaolākouaiʻolehelālā okaʻohanaaliʻi?
21Apanemailaʻoia,ʻOkameamaikaʻiloamakeʻano maoli.Nokamea,ʻonāaliʻiihelemaimaikahanauna aliʻi,hepinepinelākouikaʻinoamekekoʻikoʻiikolākou poʻemakaʻāinanaAʻoiakukanuiokēiamekekahioka poʻeipiʻiaʻemainākūlanaonāmakaʻāinanapilikino,ka poʻemahopeokaʻikeʻanaikahewaamekahāpaiʻanai kolākouʻāpanaokaʻilihune,ikawāenohoaliʻiailākou malunaonālehulehu,uaʻoiakukolākouʻinomamuao nālunahoʻoluhiakuaʻole
22Akā,elikemekaʻuiʻōleloai,ʻokeʻanomaikaʻiiaʻo ponoʻiaehikikenohoaliʻi,ahealiʻinuiʻoe,ʻaʻolenoka meauaʻoiakuʻoemakahanohanookounohoaliʻiʻanaa mekouwaiwaiakānokameauaʻoiakuʻoemamuaonā kānakaapaumakealohaamekalokomaikaʻi,mahaloike Akuanānaihāʻawiiāʻoeikēiamauʻano
23Uahoʻolōʻihikealiʻiikekahimanawaehoʻomaikaʻi anaikēiakanakaalailanīnauakulaikameahopeloa,He ahakameanuiloaikanohoaliʻiʻanaikahiaupuni?
24Apanemailaʻoia,'Enohomaunāmakaʻāinanaikahi maluhia,aehoʻokōkokeʻiakahoʻoponoināhihiapaio.'
25Hoʻokōʻiakēiamauhopenamaokamanaokealiʻi, ʻoiaiʻoiahekanakaeinainaanaikahewaaalohaika maikaʻiahoʻolaʻaikonaikaikaehoʻopakeleikeolao kānaka,elikemekoumanaʻoʻanaikaponoʻolekeʻano ʻinoloaokahewaamaokāuhoʻoponoponoponoʻanaua hanaʻoeikahiinoamauloanouiho,ʻoiaikehāʻawimai neikeAkuaiāʻoeikahinoʻonoʻoimaʻemaʻeaʻaʻohe haumiaokekahihewa.
26Aikonaokiʻana,uahoʻomakakapaʻipaʻileonuia hauʻolinokekahimanawalōʻihiIkonaokiʻana,laweke aliʻiikekīʻahaahāʻawiikahiʻahaʻainahoʻomaikaʻino kānamaumalihiniapauamenāʻōleloalākouiʻōleloai 27Alaila,ikahopena,ʻīakulaʻoia,Ualoaʻaiaʻuka pōmaikaʻinuiloamaikoualomai.Uapōmaikaʻinuiau maokeaʻoakamaiāuihāʻawimaiaiiaʻuepilianaike akamaiokeaupuniʻana
28Alailakauohaakulaiaehāʻawiʻiaakuiʻekolutālena kālāikēlāmekēiaolākou,ahoʻonohoiholaikekahio kānamaukauwāehāʻawiakuikekālā
29Hoʻōhokokeakulalākouapauikolākouʻaeʻana,a lilokaʻahaʻainaimeahauʻoli,ahoʻomaukealiʻiika ʻahaʻainahoʻomau
MOKUNA11
Nokahimanaʻoepilianaikastenographykahiko,eʻikei kaPaukū7Uawaihoʻiakaunuhinokaʻāponoʻiaaua ʻ aeʻiaelikemekaheluheluʻia,a(Paukū23)ualaweʻia kahibalotaʻāponoepiʻiaʻeanaauaʻaelikeʻia.
1Uakākaulōʻihiwauakenoiakuneiauikoukalaʻana,e Philocrates
2Uakāhāhānuiauinākāneamekeʻanookālākou hāʻawiʻanaināpaneikamanawakokeiponoaika manawalōʻihienoʻonoʻoai
3Nokamea,ʻoiaiuanoʻonoʻonuikameanīnauikēlāme kēianīnau,ʻokapoʻeipanemaikekahimahopeokekahi, uamākaukaukokekālākoumaupaneinānīnau,anolaila ualikelākoumeaʻuamekapoʻeapauilaila,aʻoiaku hoʻiikapoʻeakeakamai,hemeakūponokemahaloʻia
4Akemanaʻoneiauelikemekameakupaianahaiameai kapoʻeeheluheluikaʻumoʻoleloikawāehikimaiana.
5Akā,hemeakūponoʻolekekuhihewaināʻoiaʻiʻoi hoʻopaʻaʻiamanāwaihonaaupuni.
6ʻAʻoleponoiaʻukehanahewamaiameaelikemekēia Kehaʻiakuneiauikamoʻoleloelikemekameaihana ʻia,mekapaleponoʻanaikekahihewa
7Uapīhoihoiloaauikaikaikaokālākoumauʻōlelo,aua hoʻāʻowauekūkākūkāmekapoʻenonakaʻoihanae kākauināmeaapauihanaʻiamanāhālāwaialiʻiamenā ʻahaʻaina
8Nokamea,hemeamaʻamauia,elikemekouʻike,mai kamanawaehoʻomakaaikealiʻiehanaikānaʻoihanaa hikiikamanawaehoʻomahaaiʻoia,nokamoʻoleloe kākauʻiaaikānamauʻōleloamekānamauhanaapau hehoʻonohonohomaikaʻiloaaponohoʻi.
9Nokamea,ikalāaʻe,eheluheluʻianāmoʻoleloonā hanaamenāʻōlelookalāmamuamamuaokahoʻomaka
KaPalapalaaʻAriseta ʻanaokahana,aināhehewa,ehoʻoponoponokokeʻiaka mea.
10Nolaila,ualoaʻaiaʻu,elikemekameaiʻōleloʻia,ka ʻikepololeimaināmoʻolelolehulehu,auahoʻonohonoho ponowauināʻoiaʻiʻonokameauaʻikewauikou makemakenuieloaʻakaʻikepono
11ʻEkolulāmahopemai,laweʻoDemetrioinākānakaa heleakulamakapākai,ʻehikustadiakalōʻihi,ahikiika mokupuni,heleakulamakealahakaaheleakulainā ʻāpanaʻākauoPharos
12Malailaʻoiaihoʻākoakoaaiiālākouilokookahihale ikūkuluʻiamakahakai,henaniloaamakahimehameha hoʻi,akonoakulaiālākouehoʻokōikahanaunuhi,ʻoiai, uahāʻawiʻianāmeaapaualākoueponoainoiahanaiā lākou
13Nolaila,hoʻomakalākouehanaehoʻohālikelikeikā lākoumauhopenalikeʻoleahoʻoholoiālākouekūlike,a ʻonāmeaalākouiʻaelikeai,uakopekūponoʻiamalaloo kealakaʻiʻanaaDemetrius.
14Auamaukahālāwaiahikiikaholaʻeiwa;mahopeo kēiauahoʻokuʻuʻialākouelawelaweikolākoumaupono kino.
15Uahoʻolakonuiʻianāmeaapaualākouimakemakeai Eiakekahi,uahoʻomākaukaulikeʻoDorotheusnolākoui kēlāmekēialāmenāmeaihoʻomākaukauʻianokealiʻi ponoʻīnokamea,pēlāikauohaʻiaaiʻoiaekealiʻi
16Ikekakahiakanui,uakūlākouikaʻAhaHoʻokolokolo ikēlāmekēialā,amahopeokahoʻomaikaʻiʻanaakuike aliʻi,hoʻiakulalākouikolākouwahiponoʻī
17AelikemekeʻanomaʻamauonāIudaioapau,holoi lākouikolākoumaulimaikekaiapuleikeAkuaalaila hoʻolaʻaiālākouihoikaheluheluʻanaamekaunuhiʻana ikapaukūkikoʻīalākouiaʻoai,anīnauakulaauiālākou, Nokeahalālākouiholoiaiikolākoumaulimamamuao kolākoupuleʻana?
18Auawehewehelākouhehōʻailonaiaʻaʻolelākoui hanahewa(nokamea,hanaʻiakēlāmekēiaʻanohanae nālima)ʻoiaimakolākouʻanohanohanoahemolelehoʻi, manaʻolākouināmeaāpauhehōʻailonaokaponoame kaʻoiaʻiʻo.
19Elikemekaʻuiʻōleloaimamua,uahālāwaipūlākoui kēlāmekēialāmakahiʻoluʻolunokonamālieamekona mālamalama,auahoʻoikaikalākouikālākouhana.
20Auahikiikamanawakūponokehoʻopauʻiakahana unuhiilokoonālāhekanahikukūmālua,mehemealāua hoʻonohonohoponoʻiakēia.
21Ikapauʻanaokahana,uahōʻuluʻuluʻoDemetrioika poʻeIudaiomakahiiunuhiʻiaai,aheluheluakulaimuao nāmeaapau,imuaokapoʻeunuhi,aualoaʻaiālākouka ʻoluʻolunuimainākānakamai,nonāpononuialākoui hāʻawimaiaiiālākou
22HoʻomaikaʻinuiakulalākouiāDemeterio,akoiakula iāiaekākauʻiakekānāwaiholoʻokoʻaahāʻawiikopeiko lākoumaualakaʻi
23Mahopeokaheluheluʻiaʻanaonāpuke,kūaʻelanā kāhunapuleamenālunakahikookapoʻeunuhiameke kaiāuluIudaioamenāalakaʻionākānaka,aʻīakula,ʻoiai uahanaʻiakahiunuhimaikaʻiloaahemoleleapololeihoʻi, uakūponowalenōiaenohomauelikemeiaihala,ʻaʻohe hoʻololiʻanaehanaʻiailoko.
24Aikahōʻikeʻanaokaʻahakanakaholoʻokoʻaiko lākouʻaeʻana,uakauohaakulākouiālākouehoʻolahai
kahiʻōlelohōʻinoelikemekālākoumaʻamaumalunao kekahimeaehanaikekahihoʻololimakahoʻohuiʻanai kekahimeaaiʻolekahoʻololiʻanaikekahiʻanoonā huaʻōleloikākauʻiaaiʻolekahanaʻanaikekahimeai haʻaleleʻia.
25Hehanaakaheleloakēiaehōʻoiaaiemālamaʻiaka pukenokamanawaehikimaianamekahoʻololiʻoleʻia 26Ikawāihōʻikeʻiaakuaikemeaikealiʻi,uahauʻoli nuiʻoia,nokamea,uamanaʻoʻoiauahoʻokōpalekana ʻiakahoʻolālāānaihanaai
27Uaheluheluʻiakapukeholoʻokoʻaiāia,auakahaha nuiʻoiaikaʻuhaneokekākāʻōlelo
28AʻīakulaʻoiaiāDemetrio,'Pehealāimanaʻoʻoleai kekahionāmeakākaumoʻoleloaiʻolenāhakumelehe meakūponokekuhikuhiʻanaikahihanakupaianaha?'
29Aʻōlelomailaʻoia,'Nokamea,hekapukekānāwaia hekumuakuaAʻokekahiokapoʻeimanaʻoehanameia mea,uahahauʻialākouekeAkuaanolailauahoʻōki lākouikālākouhana.'
30UaʻōleloʻoiaualoheʻoiamaiTheopompusmaiua kipakuʻiaʻoiamaikonamanaʻononālāhekanakoluaʻoi akunokameauamanaʻoʻoiaehoʻokomoilokookāna moʻolelokekahionāhananamaināunuhimuaahilinaʻi ʻoleʻiaokekānāwai
31Ikonahoʻōlaikiʻana,nonoiakulaiaikeAkuae hoʻākākamaiiāiaikekumuokapōʻinoihikimaiaiiāia
32Auahōʻikeʻiaiāiamakamoeʻuhane,maikahoihoi palaualelouamakemakeʻoiaehaʻiakuināʻoiaʻiʻokapui nākānakamaʻamau,aināehoʻōkiʻoiaehoʻōlaʻiakona olakino
33Ualohenōhoʻiau,maināleheleheoTheodektes, kekahionāhakumelekaumaha,ikonakokokeʻanae hoʻololiikekahionāhananaihoʻopaʻaʻiamakapukeno kekahiokānamaupāʻani,ualoaʻaiāiakamaʻicataract makonamaumakaʻelua
34Aikonaʻikeʻanaikekumuokapōʻinoihikimaiaiiā ia,puleakulaiaikeAkuanonālāhenui,amahopeiho uaolahouʻoia
35Amahopeokaloaʻaʻanaokaweheweheʻanaa Demetrioikealiʻi,elikemekaʻuiʻōleloaimamua,ua hoʻomaikaʻiakulaʻoiaakauohaakulaemālamaponoʻia nāpuke,aemālamaponoʻia
36Akoiakulaʻoiaināunuhiʻōleloekipapinepineakuiā iamahopeokolākouhoʻiʻanaiIudea,nokamea,hemea ponowalenōia,wahiāna,ehoʻounaakuʻoiaiālākouika home.
37Akā,ikolākouhoʻiʻanamai,emālamaʻoiaiālākou mehemauhoaalohalā,elikemekameakūpono,aeloaʻa iālākounāmakananuimaiiāia
38Kauohaakulaiaehoʻomākaukaunokolākouhoʻiʻana ikahome,ahanalokomaikaʻiakulaiālākou
39Hāʻawiakulaʻoiaikēlāmekēiaolākouiʻekoluʻaʻahu maikaʻiloa,ʻeluatalenagula,kahipapaʻainaikaupaona ʻiahoʻokahitalena,amenālakoapaunonāmoeʻekolu
40AhoʻounaakulaʻoiamekapoʻekiaʻiiāʻElezarainā moeheʻumimenāwāwaekālāamenālakoponoapau, hepapamoenokanakolutālenakekumukūʻai,heʻumi ʻaʻahuponi,amekaleialiʻinani,amehoʻokahihaneri ʻāpanaolonāiulanamaikaʻiʻia,amenākīʻahaamenā kīʻaha,ameʻeluakīʻahagulaehoʻolaʻaʻianokeAkua.
41Koiakulaʻoiaiāiamakahileka,ināmakemakekekahi onākānakaehoʻimaiiāia,ʻaʻoleekeʻakeʻaiālākou
42Nokamea,uamanaʻoʻoiahemeahanohanonuika hauʻoliʻanaikalaunapūʻanameiapoʻeakamai,a makemakeʻoiaehoʻoliloikānawaiwaimalunaolākou mamuaonāmealapuwale.
43Aikēiamanawa,ePhilocrates,ualoaʻaiāʻoeka moʻolelopihaelikemekaʻuʻōlelohoʻohiki
44Manaʻowauuaʻoiakukouhauʻoliikēiamaumeama muaonāpalapalaakapoʻekākaumoʻolelo.
45Nokamea,uahoʻolaʻaʻiaʻoeikeaʻoʻanaināmeae ponoaikaʻuhane,auahoʻoliloʻoeikamanawanuimaia meaEhoʻāʻowauehaʻiināhananaʻēaʻeeponoke hoʻopaʻaʻia,ihikiiāʻoekeloaʻakaukukiʻekiʻeloano kouikaika.