

Wahayina6000
MafitaMaiMayardaHankaligaJihohiGomaShaƊayaDonMaidodaBabban Isra'ilaCikinZamanLafiyaKafinDawowarAlmasihu,YesuKiristi
Indababuwahayi,mutanezasulalace: ammawandayakiyayedoka,maialbarkaneshi.Misalai29:18
Albarkatatabbatagaal'ummardaUbangijishineAllahnta,dakumamutanen dayazaɓadomingadonsa.Zabura33:12
ShekararGregorian2240
ShekararGregorianta2240tayidaidaidashekararIbranancita6000,waddatakedamatuƙar muhimmanciafannintauhidiaaddininYahudanci.AcewarmajiyoyinRabbinagargajiya(kamar TalmuddaZohar),shekararIbranancita6000itaceƙarshenlokacinisowarAlmasihudakumafara ZamaninAlmasihu
ZamaninAlmasihu:AƙarƙashinkoyarwarYahudawatagargajiya,anrabahalittazuwashekaru dububakwai.Shekarushidanafarkosunawakiltartarihinɗanadam,yayindanabakwaishine zamanin"Asabar"dazamanlafiyanaduniyabakiɗaya.
JihohiGomaShaƊaya
Isra'ila,Masar,Iraki,Jordan,Kuwait,Lebanon,Falasdinu,Saudiyya,Siriya,Turkiyya,Kiristoci
•Isra'ila-AwannanranaUbangijiyayialkawaridaAbram,yanacewa,Gazuriyarkanabada wannanƙasa,dagakoginMasarzuwababbankogi,koginYufiretis:Keniyawa,daKeniziyawa,da Kadmoniyawa,daHittiyawa,daFerizziyawa,daRefayawa,daAmoriyawa,daKan'aniyawa,da Girgashiyawa,daYebusiyawa.Zanbaka,dazuriyarkaabayanka,ƙasardakakebaƙunci,dukan ƙasarKan'ana,tazamamallakarkaharabada;nikumazanzamaAllahnsuFarawa15:18-21;17:8
•Masar-MazaunagabashinKoginNilunaiyaƙaurazuwayammacintakokumasubimisalin Gibeyonawa
Wahayina6000-BabbanIsra'ila
Indababuwahayi,mutanezasulalace:ammawandayakiyayedoka,maialbarkaneshiMisalai29:18 Albarkatatabbatagaal'ummardaUbangijishineAllahnta,dakumamutanendayazaɓadomingadonsaZabura33:12
•Iraƙi-MazaunakududayammacinKoginYufiretisnaiyaƙaurazuwaarewadagabaskokumasu bimisalinGibeyonawa
•Jordan-DukmazaunayankinzasuiyaƙaurazuwayankinarewamasogabashinSiriya(samada KoginYufiretis)kokumasubimisalinmutanenGibeyon
•Kuwait-MazaunayankinarewacinJiharJahradaabinyashafanaiyaƙaurazuwakudukokuma subimisalinmutanenGibeyon
•Lebanon-DukmazaunayankinzasuiyaƙaurazuwayankinarewamasogabashinSiriya(samada KoginYufiretis)kokumasubimisalinmutanenGibeyon.
•Falasdinu-DukmazaunaƙasarzasuiyaƙaurazuwayammacinKoginNilukokumazuwayankin arewamasogabashinSiriya(samadaKoginYufiretis).kokumazuwakudancinSaudiyyakokuma kubimisalinGibeyonawa
•Saudiyya-Mazaunayankinarewadaabinyashafanaiyaƙaurazuwakudukokumasubimisalin mutanenGibeyon
•Siriya-MazaunakududayammacinKoginYufiretisnaiyaƙaurazuwaarewadagabaskokuma subimisalinGibeyonawa.
•Turkiyya-Mazaunayankinkudumasogabashindaabinyashafanaiyaƙaurazuwaarewako kumasubimisalinmutanenGibeyon.
•Kiristoci-Yakamata'yanƙasarMulkinAllahsucigabadayinwa'azi,shela,dakumayaɗa bisharagasauranjihohi10dakumatsakanindukkanal'ummai.
Kunegishirinduniya:ammaidangishirinyarasaɗanɗanonsa,to,mezaayimasagishiri?Daga yanzu,bashidaamfaniabanza,saidaiajefardashiaƙarƙashinƙafarmutane.Kunehaskenduniya. BirnindakekantudubazaaiyaɓoyeshibaBakumamutanezasukunnakyandirsusanyashia ƙarƙashinmuduba,saidaiakanfitila;yanakumahaskakadukwaɗandakecikingida.Bari haskenkuyahaskakaagabanmutane,dominsugaayyukankunagari,sukumaɗaukakaUbanku wandakecikinsama.Matiyu5:13-16
SaiYesuyazoyayimusumagana,yace,“AnbanidukkanikoasamadaƙasaKujekukoyawa dukkanal'ummai,kunayimusubaftismadasunanUba,danaƊa,danaRuhuMaiTsarki:Kukoya mususukiyayedukabindanaumarceku:gashi,inataredakukoyaushe,harzuwaƙarshenduniya Amin.”Matiyu28:18-20
Kumadoleneafarayaɗabisharaatsakanindukkanal'ummaiMarkus13:10
Yacemusu,Kutaficikinduniyaduka,kuyiwa'azinbisharagakowacehalittaWandayabada gaskiya,akakumayimasabaftisma,zaitsira;ammawandabaibadagaskiyaba,zaahukuntashi. Waɗannanalamuzasubiwaɗandasukabadagaskiya.Dasunanazasufitardaaljanu;zasuyi maganadasabbinharsuna;zasuɗaukimacizai;idankumasukashawaniabumaimutuwa,bazai cutardasuba;zasuɗorawamarasalafiyahannu,zasuwarke.BayanUbangijiyayimusumagana, akaɗaukeshizuwasama,yazaunaahannundamanaAllahSukafitasukayiwa'aziko'ina,
Wahayina6000-BabbanIsra'ila
Indababuwahayi,mutanezasulalace:ammawandayakiyayedoka,maialbarkaneshiMisalai29:18
Albarkatatabbatagaal'ummardaUbangijishineAllahnta,dakumamutanendayazaɓadomingadonsaZabura33:12
Ubangijiyanaaikitaredasu,yanakumatabbatardamaganardaalamumasuzuwa.Amin.Markus 16:15-20
Dasukataru,sukatambayeshi,sukace,“YaUbangiji,zakamayarwaIsra'iladamulkiawannan lokaci?”Saiyacemusu,“Banakubanekusanlokataikolokatai,waɗandaUbayasanyaacikin ikonsa.Ammazakusamiiko,bayanRuhuMaiTsarkiyazomuku:zakukumazamashaidunaa Urushalima,dakumaacikindukanYahudiya,daSamariya,harzuwaiyakarduniya.”Ayukan Manzanni1:6-8
SaiBarnabayatafiTarsus,donnemanShawuluDayasameshi,yakaishiAntakiyaSaisukahaɗu daikilisiyar,sukakoyardamutanedayawa.AnfarakiranalmajirandaKiristociaAntakiya. AyukanManzanni11:25-26(TsohuwarAntakiyatanaƙarƙashinbirninzamaninaAntakiyaaLardin Hatay,kudancinTurkiyya)
SabodahakadokatazamamalaminmudomintakaimugaAlmasihu,dominakuɓutardamuta wurinbangaskiya.Ammabayanwannanbangaskiyatazo,bamuƙaraƙarƙashinmalaminmakaranta ba.Dominkuduka'ya'yanAllahnetawurinbangaskiyagaAlmasihuYesu.Gamadukwaɗandaaka yimukubaftismacikinAlmasihukunɗaukiAlmasihuBabuBayahudekoBa'al'amude,babubawa ko'yantacce,babunamijikomace:gamakudukaɗayanecikinAlmasihuYesu.Idankuwakuna Almasihune,to,zuriyarIbrahimne,magadakumabisagaalkawarinGalatiyawa3:24-29
Aƙarshe,'yan'uwana,kuyiƙarficikinUbangiji,dakumacikinikonikonsa.Kusanyadukkan makamainaAllah,dominkuiyatsayawadadabarunShaiɗanGamabamakokawadanamadajini ba,ammadasarakuna,daikoki,dashugabanninduhunwannanduniya,damuguntarruhaniyaa manyanwurareDonhakakuɗaukidukkanmakamainaAllah,dominkuiyatsayayyaacikin mugunyarrana,bayankungamakomai,kutsayaSabodahaka,kutsaya,kunaɗauredagaskiya, kunasayedasulkenaadalci;Kukumasaƙafafunkudashirinbishararsalama;Fiyedakomai,ku ɗaukigarkuwarbangaskiya,waddazakuiyakashedukkibanwutanamiyaguKuɗaukikwalkwali naceto,datakobinRuhu,watomaganarAllah:Kuyiaddu'akoyaushedadukkanaddu'adaroƙo cikinRuhu,kukumayitsarodashidadukkanjuriyadaroƙogadukkantsarkaka;Kumaagareni, dominabanimagana,domininbuɗebakinadaƙarfinhali,insanardaasirinbishara,wandani jakadaneaɗauresabodashi:domininyimaganadaƙarfinhalikamaryaddayakamatainyi. Afisawa6:10-20
Ammakutsaracedaakazaɓa,firistocinsarki,al'ummamaitsarki,jama'atamusamman;dominku bayyanayabonwandayakirakudagaduhuzuwacikinhaskensamaibanmamaki:waɗandaadaba jama'abane,ammayanzujama'arAllahne:waɗandabasusamijinƙaiba,ammayanzusunsami jinƙai1Bitrus2:9-10
MisalinGibeyonawa
Joshua9
1Saiyazama,sa'addadukansarakunandakehayinUrdun,acikintuddai,dakwaruruka,dakumaa cikindukanbakintekumaigirmadakefuskantarLebanon,watoHittiyawa,daAmoriyawa,da Kan'aniyawa,daFerizziyawa,daHiwiyawa,daYebusiyawa,sukajilabarin.
2SukataruwuriɗayadonsuyiyaƙidaJoshuwadaIsra'ila 3DamazaunanGibeyonsukajiabindaJoshuwayayiwaYarikodaAi, 4Sunyiaikidadabara,sukatafisukayikamarjakadune,sukaɗaukitsofaffinbuhunaakan jakunansu,dakwalabenruwaninabi,tsofaffi,waɗandasukayage,anɗauresu.
Wahayina6000-BabbanIsra'ila
Indababuwahayi,mutanezasulalace:ammawandayakiyayedoka,maialbarkaneshiMisalai29:18
Albarkatatabbatagaal'ummardaUbangijishineAllahnta,dakumamutanendayazaɓadomingadonsaZabura33:12
5Datsofaffintakalmadaakayimusuadoaƙafafunsu,datsofaffintufafi,dakumadukabincinda sukaciyabusheyayikamadanaroba
6SukatafiwurinJoshuwaasansanindakeGilgal,sukacemasadamutanenIsra'ila,“Dagaƙasamai nisamukafito,yanzusaikuyialkawaridamu.”
7MutanenIsra'ilasukacewaHiwiyawa,“Wataƙilakunazauneatsakiyarmu,tayayazamuyi alkawaridaku?”
8SukacewaJoshuwa,“Mubayinkane.”Joshuwayacemusu,“Suwaneneku?Dagainakukafito?”
9Sukacemasa,“DagaƙasamainisaƙwaraibayinkasukazosabodasunanUbangijiAllahnka,gama munjilabarinsa,dadukanabindayayiaMasar, 10DadukabindayayiwasarakunanAmoriyawabiyudasukeahayinUrdun,Sihon,Sarkin Heshbon,daOg,SarkinBashan,wandayakeaAshtarot.
11Donhakadattawanmudadukanmazaunaƙasarmusukacemana,“Kuɗaukiguzuriawurinku dontafiya,kutafikutaryesu,kucemusu,‘Mubayinkune’Yanzusaikuyialkawaridamu
12Wannangurasarmumunɗaukotadazafidominabincinmudagagidajenmuaranardamukafito donmujewurinku,ammayanzugatabushe,tayiruri
13Waɗannankwalabenruwaninabidamukacikasababbine,gashikuwa,sunyayyage:waɗannan tufafinmudatakalmanmusuntsufasabodadoguwartafiyar.
14Saimutanensukaɗibadagacikinabincinsu,ammabasunemishawaradagawurinUbangijiba 15Joshuwakuwayayisulhudasu,yayialkawaridasudominyabarsudarai,shugabanninjama'a kumasukarantsemusu
16Bayankwanaukudasukayialkawaridasu,saisukajicewasumaƙwabtansune,sunazaunea cikinsu.
17Isra'ilawasukayitafiya,sukaisabiranensuaranataukuBiranensukumasuneGibeyon,da Kefira,daBiyerot,daKiriyat-yearim.
18AmmaIsra'ilawabasukashesuba,dominshugabanninjama'asunrantsemusudaUbangijiAllah naIsra'ilaSaidukantaronjama'asukayigunaguniakanshugabannin
19Ammadukanshugabanninsukacewadukantaronjama'a,“MunrantsemusudaUbangijiAllah naIsra'ila,donhakayanzubazamuiyataɓasuba”
20Zamuyimusuhaka,harmazamubarsudarai,dominkadafushiyasamemu,sabodarantsuwar damukarantsemusu.
21Saishugabanninsukacemusu,“Kubarsudarai,ammaabarsusuzamamasusaroitacedamasu ɗeboruwagadukantaronjama'a,kamaryaddashugabanninsukayimusualkawari.”
22SaiJoshuwayakirasu,yacemusu,“Meyasakukaruɗemu,kunacewa,‘Munanesadaku ƙwarai,’alhalikuwakunazauneatsakiyarmu?
23Yanzufa,la'anannuneku,bazakurasaɗayadagacikinkudagazamabayi,masusaroitaceda masuɗeboruwadominHaikalinAllahnaba
24SukaamsawaJoshuwa,sukace,“DominanfaɗawabayinkacewaUbangijiAllahnkayaumarci bawansaMusayabakuƙasarduka,yakumahallakadukmazaunanƙasardagagabanku,shiyasa mukajitsoronrayukanmuƙwaraisabodaku,mukakumayiwannanabu.”
25Yanzufa,gamuahannunka:yaddayayimakakyau,yakumadacekayimana,kayimana.
26Hakakuwayayimusu,yacecesudagahannunIsra'ilawa,harbasukashesuba
27AwannanranaJoshuwayasasuzamamasusaroitacedamasuɗeboruwadominjama'adakuma bagadinUbangiji,harzuwayau,awurindazaizaɓa
Joshua10
1DaAdonizedek,SarkinUrushalima,yajiyaddaJoshuwayaciAi,yakumahallakatagabaɗaya, kamaryaddayayiwaYarikodasarkinta,hakananyayiwaAidasarkinta,dakumayadda mazaunanGibeyonsukayisulhudaIsra'ila,sunacikinsu
Wahayina6000-BabbanIsra'ila
Indababuwahayi,mutanezasulalace:ammawandayakiyayedoka,maialbarkaneshiMisalai29:18
Albarkatatabbatagaal'ummardaUbangijishineAllahnta,dakumamutanendayazaɓadomingadonsaZabura33:12
2Suntsorataƙwarai,dominGibeyonbabbanbirnine,kamarɗayadagacikinbiranensarauta,kuma domintafiAigirma,kumadukkanmutanentajarumaine
3DonhakaAdonizedek,SarkinUrushalima,yaaikazuwagaHoham,SarkinHebron,daFiram, SarkinYarmut,daYafiya,SarkinLakish,daDebir,SarkinEglon,yace, 4Kuzokutaimakeni,muciGibeyondayaƙi,gamatayisulhudaJoshuwadaIsra'ilawa
5SaisarakunabiyarnaAmoriyawa,watoSarkinUrushalima,daSarkinHebron,daSarkinYarmut, daSarkinLakish,daSarkinEglon,sukataru,sukahauradadukanrundunoninsu,sukakafasansania gabanGibeyon,sukayiyaƙidaita
6MutanenGibeyonsukaaikazuwawurinJoshuwaasansaninGilgal,sunacewa,“Kadakasassauta wabayinka,kazowurinmudasauri,kacecemu,kataimakemu,gamadukansarakunanAmoriyawa dakezauneatsaunukasuntaruakanmu.”
7SaiJoshuwayatashidagaGilgal,shidadukanmayaƙataredashi,dadukanjarumawa.
8UbangijikuwayacewaJoshuwa,“Kadakajitsoronsu,gamanabashesuahannunka,bawani dagacikinsudazaiiyatsayawaagabanka.”
9SaiJoshuwayazowurinsubazatobatsammani,yatashidagaGilgaldukandare
10UbangijikuwayagigitasuagabanIsra'ilawa,yakashesudamummunankisaaGibeyon,yabi suahanyardatahauzuwaBet-horon,yakumakashesuharzuwaAzekadaMakkeda.
11Sa'addasukegududagagabanIsra'ilawa,sunagangarawazuwaBethoron,saiUbangijiyajefo musumanyanduwatsudagasamaharzuwaAzeka,sukamutu.Waɗandasukamutudaƙanƙarasun fiwaɗandaIsra'ilawasukakashedatakobiyawa
12SaiJoshuwayayimaganadaUbangijiaranardaUbangijiyabadaAmoriyawaahannun Isra'ilawa,yaceagabanIsra'ilawa,“Rana,kitsayaakanGibeyon,kaikumaWata,kitsayaakwarin Ajalon”
13Ranatatsayacak,watakumayatsayacak,harsaidamutanensukaɗaukifansaakanmaƙiyansu. Ashe,baarubutawannanacikinlittafinYasherba?Sairanatatsayacakatsakiyarsama,batayi sauritafaɗikusanyiniɗayaba
14Babuwataranamakamancinhakakafinwannankobayansa,daUbangijiyasaurarimuryar mutum,gamaUbangijiyayiyaƙidominIsra'ila
15JoshuwakuwayakomasansaninsaaGilgaltaredadukanIsra'ilawa.
16Ammawaɗannansarakunabiyarsukagudu,sukaɓuyaacikinkogoaMakkeda.
17AkafaɗawaJoshuwacewa,ansamisarakunabiyaraɓoyeacikinkogoaMakkeda
18SaiJoshuwayace,“Mirginamanyanduwatsuabakinkogon,kusamutanesuyitsaronsu.”
19Kadakutsaya,kubimaƙiyanku,kukashewaɗandakebayansu,kadakubarsusushiga biranensu,gamaUbangijiAllahnkuyabashesuahannunku.
20Saiyazama,sa'addaJoshuwadaIsra'ilawasukagamakashesudakisangillamaiyawa,harsuka ƙare,saisauranwaɗandasukaragesukashigabiranendaakaginadagaru
21DukanmutanesukakomasansaninJoshuwaaMakkedacikinsalama,bawandayayifushida kowadagacikinIsra'ilawa
22SaiJoshuwayace,“Kubuɗebakinkogon,kufitominidawaɗannansarakunabiyardagacikin kogon.”
23Sukayihaka,sukafitodawaɗannansarakunabiyardagacikinkogonwurinsa,watoSarkin Urushalima,daSarkinHebron,daSarkinYarmut,daSarkinLakish,daSarkinEglon.
24DasukafitodawaɗannansarakunanwurinJoshuwa,saiJoshuwayakiradukanmutanenIsra'ila, yacewashugabanninsojojindasukatafitaredashi,“Kuzo,kusaƙafafunkuawuyanwaɗannan sarakunan.”Saisukamatsokusa,sukaɗoraƙafafunsuawuyansu.
25SaiJoshuwayacemusu,“Kadakujitsorokokufirgita,kuƙarfafa,kuyiƙarfinhali,gamahaka Ubangijizaiyiwadukmaƙiyankuwaɗandakukeyaƙidasu.”
26BayanhakaJoshuwayakashesu,yaratayesuakanitatuwabiyar,sukaratayeakanitatuwahar zuwamaraice
Wahayina6000-BabbanIsra'ila
Indababuwahayi,mutanezasulalace:ammawandayakiyayedoka,maialbarkaneshiMisalai29:18
Albarkatatabbatagaal'ummardaUbangijishineAllahnta,dakumamutanendayazaɓadomingadonsaZabura33:12
27Dafaɗuwarrana,saiJoshuwayaumarta,sukasaukesudagabishiyoyi,sukajefasucikinkogon dasukaɓuya,sukakumaajiyemanyanduwatsuabakinkogon,waɗandasukakasanceharzuwayau
28AwannanranaJoshuwayaciMakkedadayaƙi,yakashetadasarkintadatakobi,yahallakasu duka,dadukanwaɗandakecikinta,baabarkowayaraguba.YayiwaSarkinMakkedakamar yaddayayiwaSarkinJericho
29JoshuwayazarcedagaMakkeda,dadukanIsra'ilawataredashi,zuwaLibna,sukayiyaƙida Libna.
30UbangijikumayabadaitadasarkintaahannunIsra'ila,yakumabugetadatakobi,dadukan rayukandakecikinta,baibarkowaacikintaba,ammayayiwasarkintakamaryaddayayiwa SarkinYariko
31JoshuwakumayazarcedagaLibna,dadukanIsra'ilawa,zuwaLakish,sukayisansaniakanta, sukayiyaƙidaita.
32UbangijiyabadaLakishahannunIsra'ilawa,sukacitaaranatabiyu,sukakumakashetada takobi,dadukanwaɗandakecikinta,kamaryaddayayiwaLibna.
33SaiHoram,SarkinGezer,yazodonyataimakiLakish,Joshuwakuwayakasheshidamutanensa, harbawandayaragu.
34DagaLakishJoshuwayawucezuwaEglontaredadukanIsra'ilawa,sukayisansaniakusadaita, sukayiyaƙidaita
35Sukacinyetaawannanrana,sukakashetadatakobi.Yahallakardadukwaɗandakecikintaa wannanranakamaryaddayayiwaLakish
36JoshuwayahauradagaEglontaredadukanIsra'ilawazuwaHebron,sukayiyaƙidaita.
37Sukacinyeta,sukabugetadatakobi,dasarkinta,dadukanbiranenta,dadukanrayukandake cikinta,bawandayarage,kamaryaddayayiwaEglon,ammasukahallakatasarai,dadukan rayukandakecikinta.
38SaiJoshuwayakomaDebirtaredadukanIsra'ilawa,yayiyaƙidaita
39Yacinyeta,dasarkinta,dadukanbiranenta,sukakumakashesudatakobi,sukahallakaduk waɗandakecikintagabaɗaya,bawandayaragemasarai.KamaryaddayayiwaHebron,hakayayi waDebirdasarkinta,kamaryaddayayiwaLibnadasarkinta
40Joshuwakuwayacidukanƙasartuddai,dakudu,dakwaruruka,damaɓuɓɓuganruwa,da sarakunansuduka,bawandayaragu,ammayahallakadukabindayakenumfashi,kamaryadda UbangijiAllahnaIsra'ilayaumarta
41JoshuwakumayacinyesudayaƙitundagaKadesh-barneaharzuwaGaza,dakumadukanƙasar GoshenharzuwaGibeyon
42DukwaɗannansarakunadaƙasarsuJoshuwayacisualokaciɗaya,dominUbangijiAllahna Isra'ilayayiyaƙidominIsra'ila.
43SaiJoshuwayakomasansaninsaaGilgaltaredadukanIsra'ilawa
Zasufaɗidatakobi,zaakumakaisubautazuwagadukkanal'ummai:Al'ummaikumazasutattake Urushalima,harsailokacinAl'ummaiyacika.Luka21:24
"LokacinAl'ummai"kalmacetaannabcitaLittafiMaiTsarkidagaLuka21:24Yanabayyanawani lokacinatarihiwandaal'ummaiwaɗandabaYahudawaba(Al'ummai)sukamamayeUrushalimada harkokinduniyaasiyasance.Masanagabaɗayasunyiimanincewawannanzamaninyafaraneda hijirarBabilaashekarata586kafinhaihuwarAnnabiIsakumayacigabaharzuwadawowar Almasihu.
ZamaninAl'ummai
Wahayina6000-BabbanIsra'ila
Indababuwahayi,mutanezasulalace:ammawandayakiyayedoka,maialbarkaneshiMisalai29:18
Albarkatatabbatagaal'ummardaUbangijishineAllahnta,dakumamutanendayazaɓadomingadonsaZabura33:12
MuhimmanAbubuwanaRa'ayi:
AsaliaAnnabci:YesuyafiamfanidawannankalmaracikinJawabinZaitun,indayaannabtacewa "Al'ummaizasutattakeUrushalimaharsailokacinAl'ummaiyacika".
WahayinDaniyel:Manufartanadaalaƙasosaidaannabce-annabcendakecikinDaniyel2,waɗanda sukayibayanigamedajerindaulolinduniyanaAl'ummai(wandayafaradaBabila)waɗandadaga ƙarshezaamayegurbinsudamulkinAllahnaharabada
MasanaLittafiMaiTsarkidamasanakimiyyarƙarshenzamanisaudayawasunaraba"zamanin Al'ummai"zuwara'ayoyidaban-dabannatauhidi:
MulkinSiyasa:GaskiyartarihitaUrushalimatanaƙarƙashinikonƙasashenwaje,tundagaBabilawa daRomawaharzuwadaulolimasuzuwaatsawontarihi.
ZamaninIkklisiya:LokacindaakayaɗasaƙonbisharaacikinsagaƙasashendabaYahudawaba.
"Lokaci"vs"CikakkenCikakke":Wasumasanatauhidisunabambantatsakanin"lokutan Al'ummai"(lokacinmulkinsiyasanazahiri)da"cikakkenAl'ummai"(wandaakaambataacikin Romawa11:25,wandakenufincikakkentaronaruhaniyanamasubiwaɗandabaYahudawaba cikinshirincetonAllah).
CikakkiyarAl'ummai
Gamabansokujahilciwannanasiriba,dominkadakuzamamasuhikimaacikintunaninku;cewa waniɓangarenamakantayafarudaIsra'ila,harsaicikaral'ummaitashigo.Tahakazaaceci dukkanIsra'ila:kamaryaddaakarubuta,MaiCetozaifitodagaSihiyona,zaikumakawardarashin ibadadagaYakubu:Romawa11:25-26
"CikakkiyarAl'ummai"ra'ayinenaannabcidaakasamuacikinJuyinKingJamesnaLittafiMai Tsarki,musammanacikinRomawa11:25.Yananufinlokacindaakewa'azinLinjilamusammanga waɗandabaYahudawabaWannanzamaninzaiƙarelokacindaadadinAl'ummaidaAllahyanaɗa sukazogabangaskiyagaKristi,yanabarinAllahyamayardahankalinsagaannabcizuwagaceton Isra'ila.
MuhimmanAbubuwanaRa'ayi:
BabbanLittattafai:AcikinRomawa11:25,ManzoBulusyabayyanawacocinwani"asiri":"cewa makantatafarugaIsra'ila,harsaicikarAl'ummaitashigo."Wannanyananufintaurarewarruhaniya taɗanlokacinaIsra'ilatanadamanufa-tanabuɗeƙofagaAl'ummai(duniyardabaYahudawaba) donsamuncetodakumazamaɓangarenaiyalinAllah.
TushenGirkanci:Kalmar"cikakke"acikinwannanmahallinanfassaratanedagakalmarHelenanci pleroma,waddakenunacikakkenadadi,cikawa,koyalwa.Gabaɗayatananufincikakkengirbin Al'ummaidaAllahyakeniyyarcetoawannanzamanincocinnayanzu.
Haɗinkaida"LokacinAl'ummai": Wannanra'ayiyashafiLuka21:24,indaYesuyayimaganagameda"zamaninAl'ummai"-wani lokacimaitsawowandaAl'ummaisukamamayeUrushalimadamutanenYahudawa."Cikakkiyar
Wahayina6000-BabbanIsra'ila
Indababuwahayi,mutanezasulalace:ammawandayakiyayedoka,maialbarkaneshiMisalai29:18
Albarkatatabbatagaal'ummardaUbangijishineAllahnta,dakumamutanendayazaɓadomingadonsaZabura33:12
Al'ummai"itaceƙarshenwannanzamani,bayanhakazaakawardamakantarIsra'iladomin"dukan Isra'ilazasusamiceto"kamaryaddaakafaɗaaRomawa11:26
Matiyu24
1Yesuyafita,yafitadagahaikalin,almajiransakumasukazowurinsadonsununamasagine-ginen haikalin
2Yesuyacemusu,“Bakugadukwaɗannanabubuwaba?Hakikainagayamuku,Bazaabardutse ɗayaananakanwaniba,wandabazaajefardashiba”
3YayindayakezauneakanDutsenZaitun,almajiransukazowurinsaaɓoye,sunacewa,"Faɗa mana,yaushewaɗannanabubuwazasufaru?Kumamenenezaizamaalamarzuwanka,dakuma ƙarshenduniya?"
4Yesuyaamsamusuyace,“Kuyihankalikadakowayaruɗeku.”
5Gamamutanedayawazasuzodasunana,sunacewa,NineAlmasihu;kumazasuyaudarimutane dayawa
6Zakujilabarinyaƙe-yaƙedajita-jitagamedayaƙe-yaƙe:kulurakadakudamu:gamaduk waɗannanabubuwadolenesufaru,ammaƙarshenbaiyibatukuna
7Gamaal'ummazatatashitayiwaal'umma,mulkikumazaiyiwamulki:zaayiyunwa,annoba, dagirgizarƙasa,awuraredaban-daban.
8Dukwaɗannansunefarkonbaƙinciki
9Sa'annanzasumiƙakudonayimukuwahala,sukumakasheku:kumazakuzamaabinƙiga dukkanal'ummaisabodasunana
10Sa'annanmutanedayawazasuyituntuɓe,suciamanarjuna,sukumaƙijuna.
11Kumaannabawanƙaryadayawazasutashi,zasukumayaudarimutanedayawa.
12Kumasabodamuguntazatayiyawa,ƙaunarmutanedayawazatayisanyi
13Ammawandayajureharzuwaƙarshe,shinezaitsira.
14Zaayiwa'azinwannanbisharatamulkiako'inacikinduniyadominshaidagadukkanal'ummai; sa'annankumaƙarshenzaizo.
15Sa'addakukagaabinƙyamanalalata,wandaannabiDaniyelyafaɗa,yanatsayeawurimai tsarki,(wandayakaranta,bariyafahimta)
16To,saiwaɗandakecikinYahudiyasuguduzuwaduwatsu.
17Kadawandakekanbeneyasaukoyaɗaukiwaniabudagagidansa 18Kadawandakegonayakomayaɗaukitufafinsa
19Kaitonwaɗandakedajunabiyu,dakumawaɗandakebadamamaawaɗannankwanaki!
20Ammakuyiaddu'akadagudunkuyazamaalokacinhunturu,koaranarAsabar
21Gamaalokacinzaayibabbantsanani,irinwandabaataɓayibatunfarkonduniyaharzuwa yanzu,a'a,bakumazaataɓayiba
22Kumasaidaiidananragewaɗannankwanaki,dababuwaniraidazaitsira:ammasaboda zaɓaɓɓunkwanakizaaragesu.
23To,idanwaniyacemuku,GaAlmasihunan,kokumacan;kadakuyardadashi
24GamazaatasheKiristinaƙarya,daannabawanƙarya,zasukumanunamanyanalamuda abubuwanal'ajabi,harmaidanzaiyiwu,zasuyaudarizaɓaɓɓu.
25Gashi,nafaɗamakaabaya
26Donhakaidansukacemuku,Gashinanajeji,kadakufita:gashinanacikinɗakunanɓoye; kadakuyarda.
27Gamakamaryaddawalƙiyakefitowadagagabas,harmatanahaskakawaharzuwayamma,haka nankumazuwanƊanMutumzaikasance.
28Domindukindagawartake,acannegaggafazasutaru
Wahayina6000-BabbanIsra'ila
Indababuwahayi,mutanezasulalace:ammawandayakiyayedoka,maialbarkaneshiMisalai29:18
Albarkatatabbatagaal'ummardaUbangijishineAllahnta,dakumamutanendayazaɓadomingadonsaZabura33:12
29Nandananbayantsananinwaɗannankwanakizaayiduhu,watakumabazaibatahaskeba, taurarikumazasufaɗidagasama,zaakumagirgizaikonsammai
30Sa'annankumaalamarƊanMutumzatabayyanaasama:sa'annankumadukkankabilanduniya zasuyimakoki,zasukumagaƊanMutumyanazuwacikingajimarenasamadaikodaɗaukaka maigirma
31Zaiaikodamala'ikunsadababbarƙararƙaho,zasukumatattarazaɓaɓɓunsadagaiskokihuɗu, dagawannanƙarshensamazuwawancan.
32Yanzukukoyimisalinitacenɓaure:Idanreshensayayilaushi,yakumayiganye,zakusancewa lokacinraniyagabato.
33Hakanankuma,idankungadukwaɗannanabubuwa,kusanicewayanakusa,harmaaƙofofi
34Hakikainagayamuku,wannantsarabazatashuɗeba,harsaidukwaɗannanabubuwasuncika.
35Samadaƙasazasushuɗe,ammamaganatabazatashuɗeba.
36Ammagamedawannanranadawannansa'abawandayasani,komala'ikunsama,koUbakaɗai
37AmmakamaryaddakwanakinNuhusuke,hakanankumazuwanƊanMutumzaikasance.
38GamakamaryaddasukeazamanindakafinRuwanTsufana,sunaci,sunasha,sunaaure,suna aurarwa,harzuwaranardaNuhuyashigajirgi,
39Basusanibaharsaidaambaliyarruwatazotaɗaukesuduka;hakanankumazuwanƊan Mutumzaikasance
40Sa'annanbiyuzasukasanceagona;zaaɗaukiɗaya,abarɗayan.
41Zaayimatabiyuaniƙaaniƙa;zaaɗaukiɗaya,abarɗaya
42Sabodahakakuyitsaro:dominbakusanlokacindaUbangijinkuzaizoba.
43Ammakusani,damaigidanyasanalokacindaɓarawozaizo,dayayitsaro,kumabazaibara rabagidansaba
44Sabodahakakumakukasanceashirye:gamaacikinlokacindabakuyitsammaniƊanMutum zaizoba
45To,waneneamintaccenbawannanmaihikima,wandaubangijinsayanaɗashishugabangidansa, donyabasuabinciakankari?
46Albarkatatabbatagawannanbawan,wandaidanubangijinsayazozaisameshiyanayinhaka
47Hakikainagayamuku,zaisanyashimaimulkibisadukkandukiyarsa.
48Ammaidanwannanmugunbawayaceacikinzuciyarsa,Ubangijinayanajinkirtazuwansa; 49Zaifaradukanabokanaikinsa,yaciyashataredamasumaye;
50Ubangijinwannanbawanzaizoaranardabayatsammaninsa,kumaacikinlokacindabaisani ba
51Zasuyankeshi,sukumabashirabonsataredamunafukai:acanzaayikukadacizonhaƙora.
Markus13
1Dayakefitadagahaikalin,ɗayadagacikinalmajiransayacemasa,Malam,kagairinduwatsuda gine-ginedasukenan!
2Yesuyaamsamasayace,“Kagawaɗannanmanyangine-gine?Bazaabardutseɗayaakanwani ba,wandabazaarusheshiba.”
3Sa'addayakezauneakanDutsenZaitundakefuskantarHaikali,Bitrus,daYakubu,daYahaya, daAndarawassukatambayeshiaɓoye, 4Faɗamana,yaushenewaɗannanabubuwazasufaru?Kumamenenezaizamaalamarlokacinda dukwaɗannanabubuwazasucika?
5SaiYesuyaamsamusuyace,Kuyihankalikadawaniyaruɗeku 6Gamamutanedayawazasuzodasunana,sunacewa,NineAlmasihu;kumazasuyaudarimutane dayawa
Wahayina6000-BabbanIsra'ila
Indababuwahayi,mutanezasulalace:ammawandayakiyayedoka,maialbarkaneshiMisalai29:18
Albarkatatabbatagaal'ummardaUbangijishineAllahnta,dakumamutanendayazaɓadomingadonsaZabura33:12
7Kumaidankunjilabarinyaƙe-yaƙedajita-jitagamedayaƙe-yaƙe,kadakudamu:domindolene waɗannanabubuwasufaru,ammaƙarshenbazaikasancebatukuna
8Gamaal'ummazatatashitayiwaal'umma,mulkikumazaiyiwamulki:zaayigirgizarƙasaa wuraredaban-daban,zaayiyunwadamatsaloli:waɗannansunefarkonbaƙinciki.
9Ammakuyihankalidakanku:dominzasumiƙakugamajalisu,acikinmajami'ukumazaayi mukuduka,zaakumakaikugabanshugabannidasarakunasabodani,dominshaidaakansu.
10Kumadoleneafarayaɗabisharagadukkanal'ummai.
11Ammalokacindasukakaiku,sukamiƙaku,kadakuyitunaninabindazakufaɗaagaba,ko kumakuyitunaniakai.Ammadukabindaakabakuawannanlokacin,kuyimagana:dominbaku nekukemaganaba,saidaiRuhuMaiTsarki
12Yanzuɗan'uwazaibadaɗan'uwansagamutuwa,ubakumaɗa;'ya'yakumazasutayarwa iyayensu,sukumasaakashesu.
13Kumazakuzamaabinƙigakowasabodasunana:ammawandayajureharzuwaƙarshe,shine zaitsira.
14Ammalokacindakukagaabinƙyamanahalaka,wandaannabiDaniyelyafaɗa,yanatsayea indabaikamataba,(wandakekaratuyafahimta,)to,saiwaɗandakeYahudiyasuguduzuwa duwatsu.
15Kumakadawandakekanbeneyasaukocikingida,koyashigaciki,yaɗaukikomaidaga gidansa.
16Kumakadawandakecikingonayakomayaɗaukirigarsa
17Ammakaitonwaɗandakedajunabiyu,dakumawaɗandakeshayarwaawaɗannankwanaki!
18Kuyiaddu'akadagudunkuyazamaalokacinhunturu.
19Gamaawaɗannankwanakizaayiwahala,irinwaddabatakasancebatunfarkonhalittarda Allahyahalittaharzuwayanzu,bakumazatakasanceba.
20KumabadominUbangijiyaragewaɗannankwanakiba,dababuwaniɗanadamdazaitsira: ammasabodazaɓaɓɓun,waɗandayazaɓa,yaragekwanakin 21To,idanwaniyacemuku,GaAlmasihunan;ko,gashinan;kadakuyardadashi.
22GamaKiristinaƙaryadaannabawanƙaryazasutashi,zasukumanunaalamudaabubuwan al'ajabi,dominsuyaudari,idanzaiyiwu,harmadazaɓaɓɓu.
23Ammakukula:gashi,naannabtamukukomai.
24Ammaawaɗannankwanaki,bayanwannantsananin,ranazatayiduhu,watakumabazaibata haskeba.
25Taurarinsamazasufaɗi,zaakumagirgizaikokindakecikinsama
26Sa'annanzasugaƊanMutumyanazuwacikingajimaredaikodaɗaukakamaigirma.
27Sa'annanzaiaikodamala'ikunsa,yatattarazaɓaɓɓunsadagaiskokihuɗu,dagaƙarshenduniya zuwaƙarshensama
28Yanzukukoyimisalinitacenɓaure:Idanreshentayayilaushi,yakumayiganye,zakusancewa lokacinraniyakusa
29Hakanankuma,idankungawaɗannanabubuwasunafaruwa,kusanicewayakusa,harmaa ƙofofi.
30Hakikainagayamuku,wannantsarabazatashuɗeba,saianyidukwaɗannanabubuwa
31Samadaƙasazasushuɗe:ammamaganatabazatashuɗeba.
32Ammagamedawannanranadawannansa'ababuwandayasani,komala'ikudakesama,ko Ɗan,saidaiUba.
33Kuyihankali,kuyitsaro,kuyiaddu'a:gamabakusanlokacindalokacizaiyiba.
34GamaƊanMutumyanakamadamutumdayayitafiyamainisa,wandayabargidansa,yaba bayinsaiko,gakowannensuaikinsa,yakumaumarcimaitsaronƙofayayitsaro.
35Kuyitsarofa,dominbakusanlokacindamaigidanzaizoba,kodayamma,kodatsakardare, kodazazzaɓiyayicara,kodasafe
Wahayina6000-BabbanIsra'ila
Indababuwahayi,mutanezasulalace:ammawandayakiyayedoka,maialbarkaneshiMisalai29:18
Albarkatatabbatagaal'ummardaUbangijishineAllahnta,dakumamutanendayazaɓadomingadonsaZabura33:12
36Kadayazobazatobatsammaniyasamekukunabarci.
37Abindanakefaɗamukukumainafaɗawakowa,Kuyitsaro
Luka21
1Yaɗagakai,yagamasuarzikisunazubakyaututtukansuacikintaskarkuɗi.
2Saiyagawatamatalauciyargwauruwatanazubaƙwaibiyuaciki
3Saiyace,"Gaskiyanakegayamuku,wannangwauruwamatalauciyatazubafiyedasuduka."
4GamadukwaɗannansunzubadagacikinyalwarsugasadakokinAllah:ammaitadagacikin talaucintatazubadukabindatakedashi
5Sa'addawasukemaganagamedahaikalin,yaddaakaƙawatashidaduwatsumasukyauda kyaututtuka,saiyace,
6Ammagamedawaɗannanabubuwandakukegani,kwanakisunazuwa,indabazaabardutse ɗayaakanwaniba,wandabazaajefardashiba
7Sukatambayeshi,sukace,Malam,yaushenewaɗannanabubuwazasukasance?Kumawace alamacezaaganilokacindawaɗannanabubuwazasufaru?
8Saiyace,Kuyihankalikadaayaudareku:gamamutanedayawazasuzodasunana,sunacewa, NineAlmasihu;lokacikumayayikusa:sabodahakakadakubisu.
9Ammaidankunjilabarinyaƙe-yaƙedahargitsi,kadakufirgita:gamawaɗannanabubuwadolene sufarudafarko;ammaƙarshenbazaifarunandananba
10Saiyacemusu,Al'ummazatatashitayiwaal'umma,mulkikumazaiyiwamulki.
11Zaayigirgizarƙasamaigirmaawuraredaban-daban,dayunwa,daannoba,dakumaabubuwan bantsorodamanyanalamudagasama.
12Ammakafindukwaɗannan,zasukamaku,sutsanantamuku,sumiƙakugamajami'udagidajen yari,akaikugabansarakunadamasumulkisabodasunana 13Kumazaizamashaidaagareku.
14Sabodahakakuƙuduraazuciyarku,kadakuyitunanikafinabindazakuamsa
15Gamazanbakubakidahikima,waddadukmaƙiyankubazasuiyamusantawakotsayayyaba.
16Iyaye,'yan'uwa,'yan'uwa,dadangi,daabokaizasuciamanarku;zasukumakashewasudaga cikinku
17Kumazakuzamaabinƙigakowasabodasunana.
18Ammakogashinkankuɗayabazailalaceba 19Dahaƙurinkuzakumallakirayukanku
20KumaidankungaUrushalimatanakewayedarundunoninsojoji,tokusanicewahalakartata kusa
21To,waɗandakeYahudiyasuguduzuwaduwatsu,waɗandaketsakiyartakumasufita;kada waɗandakecikinƙasashesushigaciki
22Gamawaɗannankwanakinenaɗaukarfansa,dominacikadukabindaakarubuta
23Ammakaitonwaɗandakedajunabiyudamasushayarwaawaɗannankwanaki!Gamazaayi babbanwahalaaƙasar,fushikumazaiakanwannanjama'a
24Zasufaɗidatakobi,zaakumakaisubautazuwagadukkanal'ummai:Al'ummaikumazasu tattakeUrushalima,harsailokacinAl'ummaiyacika.
25Zaagaalamuarana,dawata,dataurari;kumaaduniyaal'ummaisunacikindamuwa,sunacikin ruɗani;tekudaraƙumanruwasunaruri.
26Zukatanmutanesunasumasabodatsoro,dakumatsoronabubuwandakezuwaaduniya:gama zaagirgizaikonsama
27Sa'annanzasugaƊanMutumyanazuwacikingajimaredaikodaɗaukakamaigirma.
28Kumaidanwaɗannanabubuwasukafarafaruwa,to,kuɗagakankusama,dominfansarkutakusa
29Saiyayimusumisali;Kugaitacenɓauredadukanitatuwa.
Wahayina6000-BabbanIsra'ila
Indababuwahayi,mutanezasulalace:ammawandayakiyayedoka,maialbarkaneshiMisalai29:18
Albarkatatabbatagaal'ummardaUbangijishineAllahnta,dakumamutanendayazaɓadomingadonsaZabura33:12
30Idansukafito,zakuganikumakusandakankucewalokacinraniyakusa.
31Hakanankuma,idankungawaɗannanabubuwasunafaruwa,kusanicewamulkinAllahya gabato
32Hakikainagayamuku,wannantsarabazatashuɗeba,saikomaiyacika.
33Samadaƙasazasushuɗe:ammamaganatabazatashuɗeba
34Kukumakuladakanku,kadaakowanelokacizukatankusuyinauyidashaye-shaye,dabuguwa, dakumadamuwagamedawannanrayuwa,harwannanranatazomukubazatobatsammani.
35Gamazaizamatarkogadukwaɗandakezauneafuskarduniyaduka
36Sabodahaka,kuyitsaro,kuyiaddu'akoyaushe,dominkucancancitserewadagadukwaɗannan abubuwandazasufaru,kukumatsayaagabanƊanMutum
37DaranayanakoyarwaaHaikali,dadarekumayakanfitayakwanaakandutsendaakekira DutsenZaitun.
38DukmutanesukazowurinsadasassafeacikinHaikalidonsusaurareshi
Pentateuch
UbangijiyacewaAbram,“Kafitadagaƙasarka,dadanginka,dagidanmahaifinka,zuwaƙasarda zannunamaka:Zanmaishekababbaral'umma,zanalbarkaceka,inɗaukakasunanka,zakazama albarka:Zanalbarkaciwaɗandasukaalbarkaceka,inkumala'anciwandayala'anceka:acikinkaza aalbarkacidukkankabilanduniya”Farawa12:1-3
AwannanranaUbangijiyayialkawaridaAbram,yace,“Nabazuriyarkawannanƙasa,dagakogin Masarzuwababbankogi,watoKoginYufiretis:Keniyawa,daKeniziyawa,daKadmoniyawa,da Hittiyawa,daFerizziyawa,daRefayawa,daAmoriyawa,daKan'aniyawa,daGirgashiyawa,da Yebusiyawa”Farawa15:18-21
Zanbaka,dazuriyarkaabayanka,ƙasardakakebaƙunci,dukanƙasarKan'ana,tazamamallakarsu harabada,nikumazanzamaAllahnsu.Farawa17:8
AllahkuwayayimaganadaMusa,yacemasa,NineUbangijiNabayyanagaIbrahim,daIshaku, daYakubu,dasunanAllahMaiIkoDukka,ammadasunanaYahwehbansansuba.Nakumakafa alkawarinadasu,domininbasuƙasarKan'ana,ƙasardasukayihijira,indasukayibaƙunciFitowa 6:2-4
NineUbangijiAllahnku,wandayafitodakudagaƙasarMasar,domininbakuƙasarKan'ana,in kumazamaAllahnkuLeviticus25:38
Kujuyakuyitafiyarku,kutafituddanAmoriyawa,dakumadukwurarendakekusadasu,acikin filayen,acikintuddai,dakwaruruka,dakumakudu,dakumagefenteku,zuwaƙasarKan'aniyawa, daLebanon,harzuwababbankogi,watoKoginYufiretis.Gashi,nasanyaƙasaragabanku:ku shigakumallakiƙasardaUbangijiyarantsewakakanninku,Ibrahim,daIshaku,daYakubu,zaiba su,dazuriyarsuabayansu.KubawarShari'a1:7-8
Gamaidankunkiyayedukanwaɗannanumarnaidanaumarcekudasu,kuaikatasu,kuƙaunaci UbangijiAllahnku,kuyitafiyaacikindukkanhanyoyinsa,kukumamannemasa,to,Ubangijizai koridukwaɗannanal'ummaidagagabanku,zakumallakimanyanal'ummaidasukafikuƙarfi.Duk indatafinƙafafunkuzasutakazasuzamanaku:dagajejidaLebanon,dagakogin,KoginYufiretis, harzuwatekumafinisazakukasance.Bawandazaiiyatsayawaagabanku:gamaUbangiji Allahnkuzaisanyatsoronkudatsoronkuakandukanƙasardazakutaka,kamaryaddayafaɗa muku.KubawarShari'a11:22-25
Wahayina6000-BabbanIsra'ila
Indababuwahayi,mutanezasulalace:ammawandayakiyayedoka,maialbarkaneshiMisalai29:18
Albarkatatabbatagaal'ummardaUbangijishineAllahnta,dakumamutanendayazaɓadomingadonsaZabura33:12
KuhaukanwannandutsenaAbarim,zuwaDutsenNebo,wandayakecikinƙasarMowab,wanda yakegabanYariko,kugaƙasarKan'ana,waddazanbawaIsra'ilawagādoKubawarShari'a32:49
Tarihi
BayanmutuwarMusabawanUbangiji,saiUbangijiyayimaganadaJoshuwaɗanNun,maihidimar Musa,yace,“BawanaMusayamutu;yanzufakatashikahayeKoginUrdun,kaidadukanwannan jama'a,zuwaƙasardazanbasu,harmagaIsra'ilawaDukindatafinƙafarkuzaitaka,nabaku, kamaryaddanafaɗawaMusaDagajejidawannanLebanonharzuwababbankogi,KoginYufiretis, dadukanƙasarHittiyawa,harzuwababbantekuzuwafaɗuwarrana,zasuzamaƙasarku.Bawanda zaiiyatsayawaagabankaduktsawonrayuwarka:KamaryaddanakasancetaredaMusa,hakazan kasancetaredakai:Bazanyashekaba,bakumazanyashekaba.Kayiƙarfi,kayiƙarfinhali: gamazakarabawawannanjama'aƙasardanarantsewakakanninsuzanbasuJoshua1:1-6
WaɗannansuneƙasashendaIsra'ilawasukagadaaƙasarKan'ana,waɗandaEle'azarafirist,da JoshuwaɗanNun,dashugabanninkakanninkabilanIsra'ilasukarabamusugādoJoshuwa14:1
DawudakumayakasheHadadezer,ɗanRehob,SarkinZoba,alokacindayaketafiyadonyakwato yankinƙasarsaaKoginYufiretis2Sama'ila8:3
NaalkawarindayayidaIbrahim,darantsuwarsagaIshaku;YakumatabbatarwaYakubudoka, Isra'ilakumatazamamadawwaminalkawari,Yace,“ZanbakuƙasarKan'ana,rabongadonku;A lokacindakukeƙalilanne,kokaɗanne,baƙikumaacikinta.”1Labarbaru16:16-19
DawudakuwayaciHadadezer,SarkinZoba,harzuwaHamat,yayindayaketafiyadonyakafa mulkinsaabakinKoginYufiretis1Labarbaru18:3
Waƙa
Albarkatatabbatagaal'ummardaUbangijishineAllahnta,dakumamutanendayazaɓadomin gadonsaZabura33:12
YayialkawaridaIbrahim,darantsuwarsagaIshaku;YakumatabbatarwaYakubudoka,dakuma Isra'ilaharabada:Yace,“ZanbakuƙasarKan'ana,rabongadonku”Kodayakesumutanekaɗanne kawai,kokaɗanne,baƙikumaacikinta.Zabura105:9-12
Wandayacimanyanal'ummai,Yakashemanyansarakuna,Sihon,SarkinAmoriyawa,daOg, SarkinBashan,dadukanmulkokinKan'ana:Yabadaƙasarsugagādo,gamutanensaIsra'ila. Sunanka,YaUbangiji,yanananharabada;kumatunawarka,YaUbangiji,harabadaZabura 135:10-13
Annabci
KumaawannanranazaasamitushenYesse,wandazaitsayaamatsayintutarmutane;Al'ummaiza sunemaagareshi;Hutunsakumazaikasancemaiɗaukaka.Kumazaifaruawannanrana,Ubangiji zaisakeɗorahannunsaakaronabiyudonyadawodasauranmutanensa,waɗandazasuragu,daga Assuriya,daMasar,daPatros,daKush,daElam,daShinar,daHamat,dakumadagatsibiranteku.
Wahayina6000-BabbanIsra'ila
Indababuwahayi,mutanezasulalace:ammawandayakiyayedoka,maialbarkaneshiMisalai29:18
Albarkatatabbatagaal'ummardaUbangijishineAllahnta,dakumamutanendayazaɓadomingadonsaZabura33:12
Zaikafatutagaal'ummai,zaikumatattarawaɗandaakakoradagaIsra'ila,yakumatattarawaɗanda akakoradagaYahuzadagakusurwoyihuɗunaduniyaIshaya11:10-12
Kumazaifaruawannanrana,UbangijizaibusadagakoginzuwarafinMasar,zaatattarakuɗaya bayanɗaya,yakuIsra'ilawaKumazaifaruawannanrana,zaabusaƙahomaigirma,waɗandasuka shiryasuhalakaaƙasarAssuriya,dawaɗandaakakoraaƙasarMasar,zasuyiwaUbangijisujadaa kantsattsarkandutseaUrushalima.Ishaya27:12-13
AmmayanzuhakaUbangijiwandayahalicceka,yaYakubu,wandakumayahalicceka,yaIsra'ila, yace,Kadakajitsoro:gamanafansheka,nakirakadasunanka;kainawaneLokacindakaratsa ruwa,zankasancetaredakai;kumatacikinkoguna,bazasumamayekaba:lokacindakayitafiya tacikinwuta,bazaaƙonekaba;harshenwutakumabazaiƙonekaba.GamanineUbangiji Allahnka,MaiTsarkinaIsra'ila,MaiCetonka:NabadaMasardonfansarka,HabashadaSeba sabodakai.Tundayakekanadadarajaagabana,kanadadaraja,kumanaƙaunaceka:donhakazan badamutanedominka,damutanedonrayuwarkaKadakajitsoro:gamainataredakai:Zankawo zuriyarkadagagabas,intattarokadagayamma;Zancewaarewa,Kabada;kumazuwakudu,Kada kayijinkiri:Kawo'ya'yanamazadaganesa,'ya'yanamatadagaƙarshenduniya;Kodadukwanda akakiradasunana:gamanahalicceshidonɗaukakata,nahalicceshi,nimanahalicceshiIshaya 43:1-7
Kusaurara,kutsibirai,kusaurara,kumutane,daganesa;Ubangijiyakiranidagacikinmahaifa; Dagacikincikinuwatayaambacisunana.Yakumasabakinayazamakamartakobimaikaifi;a cikininuwarhannunsayaɓoyeni,yamaishenisandardaakagoge;acikinkwarinsayaɓoyeni;Ya cemini,Kaibawanane,Isra'ila,wandazanɗaukakaacikinsa.Sainace,Nayiaikiabanza,naɓatar daƙarfinabataredakomaiba,kumaabanza:dukdahaka,shari'atatanataredaUbangiji,kuma aikinayanataredaAllahnaYanzu,injiUbangijiwandayahaliccenitundagacikinmahaifadonin zamabawansa,indawodaYakubugareshi,KodayakebaatattaraIsra'ilaba,dukdahakazan ɗaukakaagabanUbangiji,AllahnakumazaizamaƙarfinaYace,“Abunemaisauƙikazama bawanadominkatayardaƙabilanYakubu,dakumamayardawaɗandaakakiyayedagaIsra'ila.Zan kumabakahaskegaal'ummai,dominkazamacetonaharzuwaƙarshenduniya.”Ishaya49:1-6
GamaMahaliccinkishinemijinki;UbangijiMaiRundunashinesunansa;kumaMaifansarkiMai TsarkinaIsra'ila;AllahndukkanduniyazaakirashiGamaUbangijiyakirakikamarmacedaaka yasheta,waddatakebaƙincikiacikinrai,kumamatarƙuruciya,lokacindaakaƙiki,injiAllahnki. Naɗanlokacikaɗannayasheki;ammadababbanjinƙaizantattaraki.Daɗanfushikaɗannaɓoye fuskatadagagarekinaɗanlokaci;ammadaalherimadawwamizanyimikijinƙai,injiUbangiji Maifansarki.Ishaya54:5-8
UbangijiAllahwandaketattarawaɗandaakakoradagaIsra'ilayace,“Dukdahakazantattarawasu zuwagareshi,bandawaɗandaakatattarazuwagareshi.”Ishaya56:8
Kaitonmakiyayandakehallakatumakinkiwona,sukakumawarwatsasu!injiUbangiji.Saboda hakaUbangijiAllahnaIsra'ilayacegamedamakiyayandakekiwonmutanena:Kunwarwatsa garkena,kunkoresu,bakuziyarcesuba.Gashi,zanhukuntakudamuguntarayyukanku,inji Ubangiji.Zantattarasaurangarkenadagadukanƙasashendanakoresu,inmayardasucikin garkensu;zasuyi'ya'yasukumayawaitaZansamakiyayaakansuwaɗandazasuyikiwonsu:baza suƙarajintsoroba,bazasuƙarajintsoroba,bazasuƙararasaba,injiUbangiji.Irmiya23:1-4
Wahayina6000-BabbanIsra'ila
Indababuwahayi,mutanezasulalace:ammawandayakiyayedoka,maialbarkaneshiMisalai29:18
Albarkatatabbatagaal'ummardaUbangijishineAllahnta,dakumamutanendayazaɓadomingadonsaZabura33:12
Hakane,hakaUbangijiMaiRunduna,AllahnaIsra'ila,yafaɗagamedakayayyakindasukaragea HaikalinUbangiji,dakumaagidanSarkinYahuzadaUrushalima,cewa:ZaakaisuBabila,zasu kasanceacanharzuwaranardazanziyarcesu,injiUbangiji;sa'annanzankawosu,inmayardasu awannanwuri.Irmiya27:21-22
Gamanasantunanindanakeyimuku,injiUbangiji,tunaninzamanlafiya,banamuguntaba, domininbakuƙarshendaaketsammani.Sa'annanzakukirani,kujekuyiminiaddu'a,nikuwa zansaurarekuZakunemeni,kusameni,lokacindakukanemenidazuciyaɗayaUbangijizai sameni,injiUbangiji:Zanmayardabautaagareku,zantattarokudagadukanal'ummai,dakuma dagadukanwurarendanakoreku,injiUbangiji;zankumadawodakuzuwawurindanasaakakai kubauta.Irmiya29:11-14
GamahakaUbangijiyace,“KurerawaƙadafarincikidominYakubu,kuyishelaatsakanin shugabanninal'ummai:Kuyishela,kuyabeshi,kuce,YaUbangiji,kucecimutanenka,sauran Isra'ila”Gashi,zankawosudagaƙasararewa,intattarosudagaƙasashenduniya,taredasumakafi daguragu,macemaicikidamaicikitare:babbantarozaikomacan.Zasuzodakuka,zanjagorance sudaaddu'o'i:Zansasuyitafiyaabakinkogunanruwatahanyamadaidaiciya,indabazasuyi tuntuɓeba:gamaniubanegaIsra'ila,IfraimukumaɗanfarinenaKujimaganarUbangiji,ku al'ummai,kuyishelartaatsibirandakenesa,kuce,WandayawarwatsaIsra'ilazaitattarashi,ya kiyayeshi,kamaryaddamakiyayikekiyayegarkensaGamaUbangijiyafanshiYakubu,yafanshe shidagahannunwandayafishiƙarfi.Irmiya31:7-11
To,gaabindaUbangiji,AllahnaIsra'ila,yacegamedawannanbirni,wandakukace,Zaabadashi gaSarkinBabiladatakobi,dayunwa,daannoba;Gashi,zantattarasudagadukanƙasashe,indana koresudafushina,dafushina,dababbanfushina;zankumamayardasuzuwawannanwuri,zansa suzaunalafiya:Zasuzamamutanena,nikumazanzamaAllahnsu:Zanbasuzuciyaɗaya,dahanya ɗaya,dominsujitsoronaharabada,dominalherinsu,da'ya'yansuabayansu:Zanyialkawari madawwamidasu,cewabazanjuyadagagaresuba,inyimusualheri;ammazansatsoronaa zukatansu,kadasurabudani.Hakane,zanyifarincikidasuinyimusualheri,zandasasua wannanƙasadazuciyatadadukanraina.GamahakaUbangijiyace;Kamaryaddanakawowa wannanjama'awannanbabbarmasifa,hakananzankawomusudukkanalherindanayimusu alkawari.Irmiya32:36-42
SaimaganarUbangijitasakezuwagareni,tanacewa,Ɗanmutum,'yan'uwanka,harma 'yan'uwanka,mutanendanginka,dadukangidanIsra'ilagabaɗaya,sunewaɗandamazaunan Urushalimasukacemusu,KuyinisadaUbangiji:wannanƙasaagaremuakabamuitaSaboda hakakace,UbangijiAllahyace,Kodayakenajefardasunesadaal'ummai,kumakodayakena warwatsasuacikinƙasashe,dukdahakazanzamamusuƙaraminwurimaitsarkiaƙasashendaza suzo.Sabodahakakace,UbangijiAllahyace,Zantattarokudagacikinmutane,intattarokudaga ƙasashendaakawarwatsaku,zanbakuƙasarIsra'ila.Zasuzocan,zasukawardadukabubuwan banƙyamadadukabubuwanbanƙyamadagacanZanbasuzuciyaɗaya,zankumasanyasabonruhu acikinku;Zancirezuciyardutsedagajikinsu,inbasuzuciyatajiki:Dominsuyitafiyacikin dokokina,sukiyayedokokina,suaikatasu:zasuzamamutanena,nikumazanzamaAllahnsu Ezekiel11:14-20
Zanfitardakudagacikinmutane,zantattarokudagaƙasashendaakawarwatsaku,dahannumai ƙarfi,dahannumaimiƙewa,dafushimaizuba.Zankarɓekudaƙanshimaidaɗi,lokacindanafitar dakudagacikinmutane,nakumatattarokudagaƙasashendaakawarwatsaku,zankumatsarkake
Wahayina6000-BabbanIsra'ila
Indababuwahayi,mutanezasulalace:ammawandayakiyayedoka,maialbarkaneshiMisalai29:18
Albarkatatabbatagaal'ummardaUbangijishineAllahnta,dakumamutanendayazaɓadomingadonsaZabura33:12
kuacikinkuagabanal'ummai.ZakusaninineUbangiji,lokacindanakawokuƙasarIsra'ila,zuwa ƙasardanaɗagahannunanabakakanninkuitaEzekiel20:34,41-42
UbangijiAllahyace,“Sa’addanatattaramutanenIsra’iladagacikinmutanendaakawarwatsasua cikinsu,akakumatsarkakesuacikinsuagabanal’ummai,sa’annanzasuzaunaaƙasarsuwaddana babawanaYakubu.Zasuzaunalafiyaacikinta,zasuginagidaje,sudasagonakininabi,zasuzauna lafiya,sa’addanazartardahukunciakandukwaɗandasukarainasukewayedasu;zasukumasani nineUbangijiAllahnsu”Ezekiel28:25-26
GamahakaUbangijiAllahyace:“Gashi,nima,zannemitumakina,innemesuKamaryadda makiyayiyakenemantumakinsaaranardayakecikintumakinsadaakawarwatse,hakananzan nemitumakina,incecesudagadukwurarendaakawarwatsesuacikinranamaiduhudagajimare. Zanfitardasudagacikinmutane,intattarasudagaƙasashe,inkawosuƙasarsu,inyikiwonsuakan duwatsunIsra'ilakusadakoguna,dakumaadukwurarendaakezauneaƙasar.Zanyikiwonsua cikinkyakkyawanmakiyaya,kumaakantsaunukanIsra'ilamasutsayizasukasancegarkensu:acan zasukwantaacikinkyakkyawangarken,kumaacikinmakiyayamaimaizasuyikiwoakan duwatsunIsra'ila.Zanyikiwongarkena,insasukwanta,injiUbangijiAllah.Zannemiabindaya ɓace,indawodaabindaakakora,inɗaureabindayakarye,inƙarfafawandayakerashinlafiya: ammazanlalatamaikitsedaƙarfi;zanciyardasudashari'a.Ezekiyel34:11-16
SabodahakakucewagidanIsra'ila,UbangijiAllahyace,“Badonkubane,yagidanIsra'ila,saidai sabodasunanamaitsarki,wandakukaɓataatsakaninal'ummaiindakukatafi.Zantsarkakesunana maigirma,wandaakaƙazantardashiatsakaninal'ummai,waɗandakukaɓataatsakiyarsu; al'ummaikumazasusaninineUbangiji,injiUbangijiAllah,lokacindaakatsarkakeniacikinkua gabanidanunsuGamazanɗaukekudagacikinal'ummai,intattarokudagadukkanƙasashe,in kawokuƙasarkuSa'annanzanyayyafamukuruwamaitsabta,zakutsarkaka:dagadukkan ƙazantarku,dakumadagadukkangumakanku,zantsarkakeku.Zankumabakusabuwarzuciya,zan kumasanyasabonruhuacikinku:Zankumacirezuciyardutsedagajikinku,zankumabakuzuciya tajiki.Zankumasaruhunaacikinku,inkumasakuyitafiyacikindokokina,zakukumakiyaye hukunce-hukuncena,kukumaaikatasu.Zakuzaunaaƙasardanabakakanninku;zakuzama mutanena,nikumazanzamaAllahnkuEzekiel36:22-28
Kacemusu,UbangijiAllahyace:Gashi,zanɗauki'ya'yanIsra'iladagacikinal'ummaiindasuka tafi,intattarosuakowanegefe,inkawosuƙasarsu:Zanmaidasual'ummaɗayaaƙasarakan duwatsunIsra'ila;sarkiɗayazaizamasarkiagaresuduka:bazasuƙarazamaal'ummaibiyuba,ba zaakumarabasucikinmasarautubiyubaBazasuƙaraƙazantardakansudagumakansuba,koda abubuwanbanƙyama,kodakowaceirinlaifinsu:ammazancecesudagadukwurarenzamadasuka yizunubi,intsarkakesu:hakazasuzamamutanena,nikumazanzamaAllahnsuKumabawana Dawudazaizamasarkiakansu;kumadukansuzasusamimakiyayiɗaya;zasukumayitafiyacikin hukunce-hukuncena,sukiyayedokokina,suaikatasu.ZasuzaunaaƙasardanababawanaYakubu, indakakanninkusukazauna;zasuzaunaaciki,hardasu,da'ya'yansu,da'ya'yansuharabada: bawanaDawudakumazaizamasarkinsuharabada.Hakakumazanyialkawarinzamanlafiyadasu; zaizamaalkawarinaharabadadasu:Zansasu,inyawaitasu,ZankumasanyaWuriMaiTsarkia tsakiyarsuharabada.Wurinakumazaikasancetaredasu:nimazanzamaAllahnsu,sukumazasu zamamutanena.Al'ummaikumazasusaninineUbangijiwandaketsarkakeIsra'ila,lokacinda WuriMaiTsarkinayakeatsakiyarsuharabadaEzekiel37:21-28
SabodahakaUbangijiAllahyace,“YanzuzandawodabautarYakubu,inyiwadukanIsra'ilajinƙai, zankumayikishisabodasunanamaitsarkiBayanhakazasuɗaukikunyarsu,daduklaifofinsuda
Wahayina6000-BabbanIsra'ila
Indababuwahayi,mutanezasulalace:ammawandayakiyayedoka,maialbarkaneshiMisalai29:18
Albarkatatabbatagaal'ummardaUbangijishineAllahnta,dakumamutanendayazaɓadomingadonsaZabura33:12
sukayimini,lokacindasukazaunalafiyaaƙasarsu,bawandayatsoratasu.Sa'addanadawodasu dagacikinmutane,natattarasudagaƙasashenabokangābansu,nakumatsarkakesuacikinsua gabanal'ummaidayawaSa'annanzasusaninineUbangijiAllahnsu,wandayasaakakaisubauta acikinal'ummai:ammanatattarasuzuwaƙasarsu,banbarkoɗayadagacikinsuacanba.Bakuma zanƙaraɓoyefuskatadagagaresuba,gamanazubaruhunaakanIsra'ila,injiUbangijiAllah Ezekiel39:25-29
Dukdahakaadadin'ya'yanIsra'ilazaizamakamaryashinteku,wandabazaaiyaaunawako ƙidayawaba;kumaawurindaakacemusu,'Kubamutanenabane,'acanzaacemusu,'Ku'ya'yan Allahmairaine'Sa'annanzaatattaro'ya'yanYahuzada'ya'yanIsra'ila,sunaɗawakansushugaba ɗaya,zasufitodagaƙasar,gamaranarYezreyelzatayigirma.Hosea1:10-11
Isra'ilatahaɗiye:yanzuzasuzamacikinal'ummaikamartuluwandabashidadaɗiGamasuntafi Assuriya,kamarjakinjejishikaɗai:Ifraimutayihayarmasoya.Kodayakesunyihayaracikin al'ummai,yanzuzantattarasu,zasuyibaƙincikikaɗansabodanauyinSarkinsarakunaYusha'u 8:8-10
Hakikazantattarakuduka,yaYakubu;HakikazantattarasauranIsra'ila;Zantattarasuwuriɗaya kamartumakinBozra,kamargarkendaketsakiyargarkensu:Zasuyihayaniyamaigirmasaboda yawanmutaneMika2:12
Ubangijiyace,awannanranazantattaramatamainaƙuda,intattarawaddaakakore,dawaddana wahalardaita;Zanmaidawaddatadakatardaitatazamarago,waddaakawatsardaganesakuma tazamaal'ummamaiƙarfi:UbangijikumazaiyimulkiakansuaDutsenSihiyonadagayanzu,har abadaMika4:6-7
Kirairawaƙa,ya'yarSihiyona;kiyiihu,yaIsra'ila;kiyimurnakiyifarincikidadukanzuciya,ya 'yarUrushalimaUbangijiyaɗaukehukuncinki,yakorimaƙiyinki:SarkinIsra'ila,harmaUbangiji, yanatsakiyarki:bazakiƙaraganinmuguntaba.AwannanranazaacewaUrushalima,Kadakiji tsoro,kumagaSihiyona,Kadakibarihannuwankisuyikasala.UbangijiAllahnkiyanacikinkimai ikone;zaiceceki,zaiyimurnadakedafarinciki;zaihutacikinƙaunarsa,zaiyimurnadakeda waƙa.Zantattarawaɗandakebaƙincikisabodataronjama'a,waɗandasukedagacikinki,waɗanda sukazamaabinzargiagaresuGashi,awannanlokacinzankawardadukwaɗandakewahalarda ke:Zanceciwaddaketsayawa,intattarawaddaakakoreta;Zankumabasuyabodasunaakowace ƙasaindaakakunyatardasu.Awannanlokacizandawodaku,harmaalokacindazantattaraku: gamazanyimukusunadayaboatsakanindukkanmutanenduniya,lokacindanamayardabautaa gabanidanunku,injiUbangiji.Zafaniya3:14-20
ZanƙarfafagidanYahuza,zancecigidanYusufu,zankumamayardasudomininsanyasu;gama inayimusujinƙai:zasuzamakamarbanyashesuba:gamanineUbangijiAllahnsu,zankumajisu. WaɗandasukafitodagaIfraimuzasuzamakamarjarumi,zuciyarsuzatayifarincikikamarta ruwaninabi:'Ya'yansuzasugani,suyimurna;zuciyarsuzatayimurnadaUbangiji.Zanyimusu busa,intattarasu;gamanafanshesu:zasuƙarukamaryaddasukaƙaruZanshukasuatsakanin mutane:zasutunadaniaƙasashemasunisa;zasuzaunatareda'ya'yansu,sukoma.Zandawodasu dagaƙasarMasar,intattarosudagaAssuriya;zankawosuƙasarGileyaddaLebanon;bazaasame suwuribaZakariya10:6-10
Wahayina6000-BabbanIsra'ila
Indababuwahayi,mutanezasulalace:ammawandayakiyayedoka,maialbarkaneshiMisalai29:18
Albarkatatabbatagaal'ummardaUbangijishineAllahnta,dakumamutanendayazaɓadomingadonsaZabura33:12
SabonAlkawari
Dasukataru,sukatambayeshi,sukace,“YaUbangiji,zakamayarwaIsra'iladamulkiawannan lokaci?”Saiyacemusu,“Banakubanekusanlokataikolokatai,waɗandaUbayasanyaacikin ikonsa.Ammazakusamiiko,bayanRuhuMaiTsarkiyazomuku:zakukumazamashaidunaa Urushalima,dakumaacikindukanYahudiya,daSamariya,harzuwaiyakarduniya.”Ayukan Manzanni1:6-8
DominacikincikarlokaciyatattaradukkanabubuwacikinAlmasihu,waɗandakecikinsama,da waɗandakecikinduniya;harmaacikinsa:Afisawa1:10
To,munaroƙonku,'yan'uwa,sabodazuwanUbangijinmuYesuKiristi,dakumataronmuzuwagare shi,kadakuyisaurikugirgizaacikintunani,kokudamu,kotaruhu,kotakalma,kotawasiƙa kamardagagaremu,kamaryaddaranarAlmasihutagabatoKadakowayaruɗekutakowacehanya: gamaranarbazatazoba,saifaɗuwatafarazuwa,akumabayyanamutuminzunubi,ɗanhalaka; wandayakehamayyadakumaɗaukakakansafiyedadukwandaakekiraAllah,kowandaakebauta wa;haryazaunaacikinhaikalinAllah,yananunakansacewashineAllah2Tasalonikawa2:1-4
Apocrypha
SaiTobityarubutaaddu'arfarinciki,yace,"AlbarkatatabbatagaAllahwandayakerayeharabada, kumaalbarkatatabbatagamulkinsaGamayanadukanmutane,yanakumajinƙai:Yanakaisu lahira,yanakumaɗagasu.Babuwandazaiiyagujewahannunsa.Kufurtashiagabanal'ummai,ya ku'ya'yanIsra'ila,gamayawarwatsamuacikinsuAcankuyishelargirmansa,kuɗaukakashia gabandukanmasurai:gamashineUbangijinmu,kumashineAllahUbanmuharabadaZaikumayi manabulalasabodazunubanmu,zaikumayimanajinƙai,yakumatattaramudagacikindukkan al'ummai,waɗandayawarwatsamuacikinsu"Tobit13:1-5
KatattaradukkankabilanYakubu,kagadasu,kamaryaddayaketundagafarko.YaUbangiji,kayi wamutanendaakekiradasunankajinƙai,dakumaIsra'ila,waɗandakasanyawasunaɗanfarinka Ecclesiasticus36:11-12
YaUrushalima,kidubakewayedakezuwagabas,kigafarincikindakezuwagarekidagawurin Allah.Ga'ya'yankimazasunazuwa,waɗandakikasallamesu,suntarudagagabaszuwayammata wurinmaganarMaiTsarki,sunamurnadaɗaukakarAllahBaruch4:36-37
Tashi,yaUrushalima,kitsayaasama,kikalligabas,ga'ya'yankisuntarudagayammazuwagabas tawurinmaganarMaiTsarki,sunamurnadaambatonAllah.Baruk5:5
Addu'artakasancekamarhaka:YaUbangiji,UbangijiAllah,Mahaliccindukkanabubuwa,maiban tsorodaƙarfi,maiadalci,maijinƙai,Sarkikaɗaimaialheri,Maibayarwagadukkanabubuwa,Mai adalcikaɗai,maiikoduka,maimadawwami,kaiwandakaceciIsra'iladagadukkanwahala,ka kumazaɓiubanni,katsarkakesu:KakarɓihadayagadukanmutanenkaIsra'ila,kakiyayerabonka, katsarkakeshi.Katattarawaɗandasukawarwatsedagagaremu,kaceciwaɗandakebautawa al'ummai,kakalliwaɗandaakarainadaakaƙi,kakumabarial'ummaisusanikaineAllahnmu2 Maccabees1:24-27
Wahayina6000-BabbanIsra'ila
Indababuwahayi,mutanezasulalace:ammawandayakiyayedoka,maialbarkaneshiMisalai29:18
Albarkatatabbatagaal'ummardaUbangijishineAllahnta,dakumamutanendayazaɓadomingadonsaZabura33:12
MunakumafatanAllah,wandayacecidukkanmutanensa,yakumabasudukagado,damulki,da firistoci,dakumawurinibada,Kamaryaddayayialkawariacikindoka,zaiyimanajinƙainanba dajimawaba,yakumatattaramudagakowaceƙasaaƙarƙashinsamazuwawurintsarki:gamaya cecemudagamanyanmatsaloli,yakumatsarkakewurin.2Maccabees2:17-18
JasherdaJubilees
AshekaratagomashabiyardaAbramyazaunaaƙasarKan'ana,watoshekaratasaba'indarayuwar Abram,UbangijiyabayyanagaAbramawannanshekarar,yacemasa,NineUbangijiwandaya fitardakaidagaUrCasdimdomininbakawannanƙasaamatsayingadoYanzufakayitafiyaa gabana,kazamacikakke,kakumakiyayeumarnaina,gamazanbakawannanƙasaamatsayingado, dagaKoginMasarzuwababbankoginYufiretisJasher13:17-18 SaiIsuwayatashiyakomawurinYakubu,yayidukabindaNebayotɗanIsma'iluyabadashawara; IsuwakumayaɗaukidukdukiyardaIshakuyabari,rayuka,dadabbobi,dashanu,dadukiya,da dukandukiya;baibaɗan'uwansaYakubukomaiba;YakubukumayaɗaukiƙasarKan'ana,daga rafinMasarzuwaKoginYufiretis,yakumaɗauketaamatsayinmallakarharabada,dakumaga 'ya'yansa,dakumagazuriyarsabayansaharabadaWaɗannansunekalmomindaYakubuyarubuta acikinlittafin,yanacewa:ƘasarKan'anadadukanbiranenHittiyawa,daHiwiyawa,daYebusiyawa, daAmoriyawa,daFerizziyawa,daGergashiyawa,dukkanal'ummaibakwaidagakoginMasarhar zuwakoginYufiretisJasher47:24,27
BayanmutuwarMusaneUbangijiyacewaJoshuwaɗanNun,“TashikahayeUrdunzuwaƙasarda nabawaIsra'ilawa,kakumasaIsra'ilawasugajiƙasar.Dukindatafinƙafafunkuzaitakazaizama naku,dagajejinLebanonzuwababbankoginPerath.Yasher88:1-3
Bayanhakazasujuyogarenidagacikinal'ummaidadukanzuciyarsu,dadukanransu,dadukan ƙarfinsu,nikumazantattarasudagacikindukanal'ummai,zasunemeni,dominsusameni,lokacin dasukanemenidadukanzuciyarsu,dadukanransu.Jubilees1:14
Saiyacemasa:'NineUbangijiwandayafisshekadagaUrtaKaldiyawa,domininbakaƙasar Kan'aniyawadonkamallaketaharabada;kumazanzamaAllahagarekadazuriyarkabayanka.'A wannanranaUbangijiyayialkawaridaAbram,yanacewa:'Gazuriyarkazanbadawannanƙasa, dagakoginMasarzuwababbankogi,koginYufiretis,Keniyawa,Keniziyawa,Kadmoniyawa, Ferizziyawa,daRefayim,Phakorites,daHiwiyawa,daAmoriyawa,daKan'aniyawa,da Girgashiyawa,daYebusiyawa'Jubilees14:7,18
Zanbakadazuriyarkaabayankaƙasardakayibaƙunci,ƙasarKan'ana,dominkamallaketahar abada,nikumazanzamaAllahnsuJubilees15:10
LittattafanAdnindaAkaManta
SainacewamahaifinaYakubu,“TawurinkaUbangijizaihallakaKan'aniyawa,yabadaƙasarsu garekadazuriyarkaabayanka.”AlkawarinaLevi3:10
BayanwaɗannanabubuwakumaUbangijidakansa(YesuKiristi),haskenadalci,zakukoma ƙasarku.ZakuganshiaUrushalima,sabodasunansa.Kumatahanyarmuguntarayyukankuzakusa shiyayifushi,ZaikumakorekuharzuwalokacinƙarsheWasiƙarZabaluna2:32-35
Wahayina6000-BabbanIsra'ila
Indababuwahayi,mutanezasulalace:ammawandayakiyayedoka,maialbarkaneshiMisalai29:18
Albarkatatabbatagaal'ummardaUbangijishineAllahnta,dakumamutanendayazaɓadomingadonsaZabura33:12
Bayankunragu,kunkumarage,saikukomakusanUbangijiAllahnku;zaidawodakuƙasarku, bisagayawanjinƙansaBayanhakazasukomaƙasarkakanninsu,zasusakemantawadaUbangiji, suzamamarasaibadaUbangijikumazaiwarwatsasuafuskarduniyaduka,harsairahamar Ubangiji(YesuKiristi)tazo,mutummaiaikataadalcidakumajinƙaigadukwaɗandakenesa,da waɗandakekusaAlkawarinaNaftali1:30-32
Bishara-YesuKiristinekawaikeceton
Zatahaifiɗa,zakakumasamasasunaYesu,dominshinezaicecimutanensadagazunubansu Matta1:21
GamaAllahyayiƙaunarduniyaharyabadaƊansatilo,domindukwandayagaskatadashikadaya lalace,saidaiyasamiraimadawwami.Yohanna3:16
Yesuyacemasa,Ninehanya,ninegaskiya,ninekumaraiBawandazaizowurinUba,saita wurina.Yohanna14:6
Babucetogawanikuma:gamababuwanisunaaƙarƙashinsamadaakabayargamutane,indadole nemusamiceto.AyukanManzanni4:12
Gamanabakuabindanakarɓadafarko,cewaAlmasihuyamutusabodazunubanmubisaga littattafai,ankumabinneshi,kumayatashiaranataukubisagalittattafai:1Korintiyawa15:3-4
Acikinsamukedafansatawurinjininsa,gafararzunubai,bisagayalwaralherinsa.Afisawa1:7
Akwaigaskiyagudahuɗudadolenemufahimtasosai:
1.Allahyanaƙaunarkasosai.
Yanasokasamiraimadawwamiasamataredashi
GamaAllahyayiƙaunarduniyaharyabadaƊansatilo,domindukwandayagaskatadashikadaya halaka,saidaiyasamiraimadawwamiYohanna3:16
Yanasonkusamirayuwamaiwadatadama'anataredaShi. Ɓarawoyanazuwanedonsata,dakisa,dahalakaNinazonedominsusamirai,sukumasameshi ayalwace.Yohanna10:10
Dukdahaka,mutanedayawabasajindaɗinrayuwamaima'anakumabasudatabbaskosunada raimadawwamisaboda…
2.Mutumyanadazunubiadabi'ance.Shiyasaakarabashi daAllah.
Duksunyizunubi
Gamadukanmutanesunyizunubi,sunkasakumagaɗaukakarAllah;Romawa3:23 Dominsonkuɗishinetushendukkanmugunta1Timothawus6:10
Wahayina6000-BabbanIsra'ila
Indababuwahayi,mutanezasulalace:ammawandayakiyayedoka,maialbarkaneshiMisalai29:18
Albarkatatabbatagaal'ummardaUbangijishineAllahnta,dakumamutanendayazaɓadomingadonsaZabura33:12
Ladanzunubimutuwace.
GamasakamakonzunubimutuwaneRomawa6:23
LittafiMaiTsarkiyaƙayyadenau'ikanmutuwagudabiyu: •Mutuwarjiki
Kumakamaryaddaakaƙaddarawamutanesumutusauɗaya,ammabayanhakahukunci. Ibraniyawa9:27
•MutuwarruhaniyakorabuwataharabadadagaAllahacikinjahannama Ammamasutsoro,marasaimani,masubanƙyama,masukisankai,dafasikai,damasusihiri,da masubautargumaka,dakumadukmaƙaryata,zasusamirabonsuacikintafkindakeƙonewada wutadakibiritu:wandashinemutuwatabiyu.Ru'yataYohanna21:8
IdanmutumyarabudaAllahsabodazunubinsa,menenemafitagawannanmatsala?Saudayawa munatunanincewamafitasune:addini,ayyukanalheri,dakyawawanhalaye.Ammamafitaɗayace kawaidagaAllah
3.YesuKiristishinekawaihanyarzuwasama.
WannanshinefurucinAllah.
Yesuyacemasa,Ninehanya,ninegaskiya,ninekumaraiBawandazaizowurinUba,saita wurina.Yohanna14:6
Yabiyacikakkenhukuncinzunubanmu.
GamaAlmasihumayashawahalasauɗayasabodazunubai,adalisabodamarasaadalci,dominya kaimugaAllah,ankasheshicikinjiki,ammaanrayardashitawurinruhu1Bitrus3:18 Acikinsamukedafansatawurinjininsa,gafararzunubai,bisagayalwaralherinsa.Afisawa1:7
Yanadaalƙawarinraimadawwami.
WandayagaskatadaƊanyanadaraimadawwami.WandabaigaskatadaƊanba,bazaigaraiba, ammafushinAllahyanananakansaYohanna3:36
Gamasakamakonzunubimutuwane;ammabaiwarAllahitaceraimadawwamitawurinYesu AlmasihuUbangijinmuRomawa6:23
4.MunabuƙataryinimanidaYesuKiristidominmusamiceto.
CetonmuyasamoasalinedagaalherinAllahtawurinbangaskiyagaYesuKiristi.
Domintawurinalheriakacecekutawurinbangaskiya;wannankumabadagakankubane:baiwa cetaAllah:batawurinayyukaba,dominkadawaniyayifariya.Afisawa2:8-9
GamadukwandayakirasunanUbangijizaisamicetoRomawa10:13
Addu'arMaiZunubi Yiaddu'adawannandabangaskiya:
UbangijiYesu,nagodekwaraidagaskedakaƙaunaceni.Inafurtacewanimaizunubinekumaina nemangafararkaNagodedazubardajininkadonbiyandukkanzunubainaNagodedamutuwarka akangicciye,binnewa,datashinkadagamatattu.NaamincedakaiamatsayinUbangijinakuma MaiCetonaNakarɓikyautarkataraimadawwamikumanamiƙarainagarekaKataimakeniinbi dukkanumarninkakumainzamamaifarantamakaraiAmin
Wahayina6000-BabbanIsra'ila
Indababuwahayi,mutanezasulalace:ammawandayakiyayedoka,maialbarkaneshiMisalai29:18
Albarkatatabbatagaal'ummardaUbangijishineAllahnta,dakumamutanendayazaɓadomingadonsaZabura33:12
IdankadogaragaYesuKiristi,waɗannanabubuwasunfarudakai:
•Yanzu,kanadaraimadawwamitaredaAllah
Wannankuwanufinwandayaaikonine,cewadukwandayagaƊan,yakumagaskatadashi,ya samiraimadawwami:nikumazantasheshiaranarƙarsheYohanna6:40
•Anbiyadukkanzunubankakumaangafartamaka.(bayan,yanzu,nangaba)
Ammawannanmutum,bayanyamiƙahadayaɗayadominzunubaiharabada,yazaunaahannun damanaAllah;Ibraniyawa10:12
•KaisabuwarhalittaceawurinAllah.Itacefarkonsabuwarrayuwarka.
SabodahakaidanwaniyanacikinAlmasihu,sabonhalittane:tsofaffinabubuwasunshuɗe;gashi, komaiyazamasabo.2Korintiyawa5:17
•KazamaɗanAllah.
Ammadukwaɗandasukakarɓeshi,yabasuikosuzama'ya'yanAllah,harmagawaɗandasuka gaskatadasunansa.Yohanna1:12
Ayyukanalheribahanyacetasamuncetoba,ammashaidaceko'ya'yancetonmu.
Gamamuaikinsane,anhaliccemucikinAlmasihuYesudominayyukankirki,waɗandaAllahya rigayatsaradominmuyitafiyaacikinsuAfisawa2:10
Allahyaalbarkaceka!
AbinTunawagaMaryamutaBetanya
DayakeaBetanyaagidanSaminukuturu,yanazauneawurincinabinci,saiwatamatatazoda akwatinmanƙanshinanardimaitsadaƙwarai;saitakaryaakwatin,tazubaakansa.Akwaiwaɗansu dasukajihaushiacikinzuciyarsu,sukace,Meyasaakayiwannanɓarnarmanƙanshin?Gamada ansayardashifiyedadinariɗariuku,akabawatalakawa.Saisukayigunaguniakanta.Yesuyace, Kubarta,meyasakukedamunta?TayiminiaikimaikyauGamakunataredatalakawakoyaushe, kumaduklokacindakukagadamazakuiyayimusualheri:ammabakoyaushekukeyiminiba.Ta yiabindataiya:tarigatazotashafawajikinamanshafawadonbinnewa.Hakikainagayamuku, Dukindazaayiwa'azinwannanbisharaako'inacikinduniya,zaayimaganartaamatsayinabin tunawadaita.Markus14:3-9