Skip to main content

Hausa - The Book of Jubilees

Page 1


1KumayafaruashekaratafarkotatafiyarIsra'ilawadaga Masar,awatanauku,aranatashashidagawata,[2450 AnnoMundi]AllahyayimaganadaMusa,yanacewa:'Ka hauzuwagareniakandutse,zanbakaallunabiyuna dutsenadokadaumarni,waɗandanarubuta,dominka koyamusu.'

2SaiMusayahaudutsenAllah,ɗaukakarUbangijikuma tatsayaakanDutsenSinai,girgijekumayarufeshikwana shida

3Aranatabakwai,saiyakiraMusadagacikingirgije,sai gaɗaukakarUbangijikamarwutamaiharshenwutaa samandutsen

4MusayakasanceakanDutsenkwanaarba'indadare arba'in,kumaAllahyakoyamasatarihinfarkodana ƙarshenarabadukkankwanakinshari'adashaida 5Yace,'Kakarkatazuciyarkagakowacemaganadazan faɗamakaakanwannandutse,karubutasuacikinlittafi domintsararrakinsusugayaddabanyiwatsidasuba sabodadukmuguntardasukaaikatawajenkaryaalkawarin danakafatsakaninadakaihartsawontsararrakinsuayaua kanDutsenSinai'

6Kumahakazaifarulokacindadukwaɗannanabubuwa sukasamesu,zasuganecewaninemafiadalcifiyedasu acikindukkanhukunce-hukuncensudakumacikin dukkanayyukansu,kumazasuganecewanakasancetare dasudagaske.

7Kumakarubutawakankadukwaɗannankalmominda nakefaɗamakaayau,dominnasantawayensudataurin kansu,kafininkawosuƙasardanarantsewakakanninsu, Ibrahim,daIshaku,daYakubu,nace,'Zanbadaƙasarda kegudanadamadaradazumagazuriyarka'

8Zasucisuƙoshi,zasukomagagumakandabasuiya cetonsudagakowaceirinwahalatasubaZaakumaji wannanshaidaramatsayinshaidaakansuGamazasu mantadadukanumarnaina,harmadadukabindana umarcesu,zasubial'ummai,bayanƙazantarsu,dabayan kunyarsu,zasubautawaallolinsu,waɗannankumazasu zamamusuabintuntuɓe,dawahala,datarko.

9Mutanedayawazasumutu,zaakumakamasu,zasu faɗahannunmaƙiya,dominsunyiwatsidadokokinada umarnaina,dabukukuwanalkawarina,daranakun Asabarna,dakumawurinamaitsarkiwandanatsarkake wakainaatsakiyarsu,dakumawurinzamana,dakuma wurinzamana,dakumawurinzamana,wandanatsarkake wakainaatsakiyarƙasar,domininsanyasunanaakansa, dominkumayazaunaacan.

10Zasuyiwakansuwurarentsafi,daAshtarot,dasiffofi, kowannensuzaiyiwakansasujada,dominyaɓata,zasu kumamiƙa'ya'yansugaaljanu,dakumagadukanayyukan kuskurenzukatansu.

11Zanaikamusudashaidu,domininshaidamusu,amma bazasujiba,zasukumakasheshaidun,zasukuma tsanantawawaɗandakenemandoka,zasukumashare komaisucanzashidonsuaikatamuguntaagabanidanuna 12Zanɓoyemusufuskata,zankumabashesuahannun al'ummaidonbauta,ganima,dacinyewa,zankumakoresu dagatsakiyarƙasar,inkumawarwatsasuatsakanin al'ummai.

13Zasumantadadukkandokokina,dadukkanumarnaina, dadukkanhukunce-hukuncenna,zasukumaɓacegameda sabbinwatanni,daranakunAsabar,dabukukuwa,da bukukuwanshekara,dafarillai.

14Bayanhakazasujuyogarenidagacikinal'ummaida dukanzuciyarsu,dadukanransu,dadukanƙarfinsu,zan kumatattarasudagacikindukanal'ummai,zasunemeni, dominsusameni,lokacindasukanemenidadukan zuciyarsu,dadukanransu

15Zanbayyanamusuyalwarsalamadaadalci,zankuma kawarmusudashukaradalci,dazuciyatadadukkanraina, zasuzamaalbarkabadonla'anaba,zasuzamakaiba wutsiyaba.

16ZanginaWuriMaiTsarkiatsakaninsu,zanzaunatare dasu,zanzamaAllahnsu,sukumazasuzamamutanena cikingaskiyadaadalci.

17Bazanyashesuba,bakumazanyashesuba,gamani neUbangijiAllahnsu

18SaiMusayafaɗiafuskarsayayiaddu'a,yace,'Ya UbangijiAllahna,kadakarabudamutanenkadagadonka, harsuyiyawocikinkuskurenzukatansu,kadakumaka bashesuahannunabokangabansu,Al'ummai,donkadasu mallakesususasuyimakazunubi'

19YaUbangiji,kabarrahamarkatahaukanmutanenka, kakumaƙirƙiriruhumaitsarkiacikinsu,kadakumakabar ruhunBa'ayamallakesuyayimusushari'aagabanka,ya kumakamasudagadukkanhanyoyinadalci,dominsu lalacedagagabanka.

20Ammasumutanenkanekumagadonka,waɗandaka cecesudaƙarfinkamaigirmadagahannunMasarawa:Ka ƙirƙirizuciyamaitsabtadaruhumaitsarkiacikinsu,kada kumakabarsusumakalecikinzunubansutundagayanzu harabada

21UbangijikumayacewaMusa,'Nasanabindayasaɓa musu,datunaninsu,dakumataurinkansu,bazasuyi biyayyabaharsaisunfurtazunubansudazunuban kakanninsu.'

22Bayanhakazasujuyogarenicikindukkanadalcida dukkanzuciyarsudadukkanransu,zankumayimusu kaciyadakaciyarzuciyarsudakumakaciyarzuciyar zuriyarsu,zankumahalicciruhumaitsarkiacikinsu,zan tsarkakesudominkadasujuyadagagarenidagawannan ranaharabada.

23Kumarayukansuzasumanneminidadukkan umarnaina,zasukumacikaumarnaina,nikumazanzama ubansu,sukumazasuzama'ya'yana.

24Zaakirasuduka'ya'yanAllahmairai,kumakowane mala'ikadakowaneruhuzasusani,eh,zasusanicewa waɗannan'ya'yanane,kumanineUbansucikinadalcida adalci,kumainaƙaunarsu

25Kumakarubutawakankadukwaɗannankalmominda nakefaɗamakaakanwannandutse,nafarkodanaƙarshe, waɗandazasufaruacikindukkanrabe-rabenkwanakia cikindokadashaidadakumaacikinmakonnidakumana jubiliharabada,harsainasaukainzaunataredasuhar abada

26Yakumacewamala'ikangaban:RubutawaMusatun dagafarkonhalittaharzuwalokacindaakaginaWuriMai Tsarkiatsakaninsuharabada

27Ubangijizaibayyanagaidanunkowa,kowakumazai saninineAllahnIsra'ila,Ubandukan'ya'yanYakubu,da

kumaSarkiakanDutsenSihiyonaharabadaSihiyonada Urushalimazasuzamatsarkakakku.'

28Mala'ikandakegabansansaninIsra'ilayaɗaukiteburin rabonshekaru-tundagalokacinhalitta-nadokada shaidarmakonninjubilee,bisagashekarunmutumɗaya, bisagadukkanadadinjubilee[bisagashekarunmutum ɗaya],tundagaranar[sabon]halittalokacindazaa sabuntasammaidaƙasadadukkanhalittarsubisagaikon sama,dakumabisagadukkanhalittarduniya,harsaianyi wurintsarkakewarUbangijiaUrushalimaakanDutsen Sihiyona,kumazaasabuntadukkanhaskedonwarkarwa dasalamadaalbarkagadukzaɓaɓɓunIsra'ila,kumahaka zaikasancetundagawannanranaharzuwadukan kwanakinduniya

BABINA2

1Mala'ikangabanyayimaganadaMusabisagamaganar Ubangiji,yanacewa:Rubutacikakkentarihinhalitta, yaddaUbangijiAllahyagamadukkanayyukansadaduk abindayahalittacikinkwanashida,yakumakiyaye Asabararanatabakwaiyakumatsarkaketaharabada,ya kumasanyataamatsayinalamagadukkanayyukansa 2Dominaranatafarkoyahaliccisammaidakesama,da duniya,daruwa,dadukkanruhohindakeyimasahidimamala'ikundakegabansa,damala'ikuntsarkakewa,da mala'ikun[ruhunwutadamala'iku]naruhiniska,da mala'ikunruhingajimare,daduhu,dadusarƙanƙara,da ƙanƙara,dasanyimaizafi,damala'ikunmuryoyi,datsawa, dawalƙiya,damala'ikunruhohinsanyidazafi,dahunturu, dabazara,dakaka,dabazara,dadukkanruhohinhalittunsa waɗandakecikinsammaidaƙasa,(Yahalicci)ramimai zurfidaduhu,dayamma,dahaske,dawayewargari,da rana,waɗandaYashiryaacikinsaninzuciyarsa.

3Saimukagaayyukansa,mukayabeshi,mukakumayi masayaboagabansasabodadukanayyukansa;gama manyanayyukabakwaineyahalittaaranatafarko.

4Kumaaranatabiyuyahaliccisararinsamaatsakiyar ruwa,ruwankumayarabuawannanrana-rabiyahau sama,rabikumayasaukoƙasadasararinsama(wanda yake)atsakiyaasamanfuskarduniyadukaKumawannan shineaikindaAllahyahalittaaranatabiyu

5Aranataukukumayaumarciruwayesuratsadaga fuskarduniyadukazuwawuriɗaya,busasshiyarƙasa kumatabayyana

6RuwankumayayikamaryaddaYaumarcesu,suka kumajanyedagafuskarduniyazuwawuriɗayaawajen wannansararin,busasshiyarƙasakumatabayyana.

7Kumaawannanranayahaliccidukkantekunabisaga wurarentaruwarsudaban-daban,dadukkankoguna,da tarinruwaacikinduwatsudakumaakandukkanduniya, dadukkantafkuna,dadukkanraɓarƙasa,dairidaaka shuka,dadukkanabubuwandaketsiro,dabishiyoyimasu 'ya'ya,dabishiyoyinadaji,dakumalambunAdnin,a Adnin,dakumadukkantsire-tsireiriɗaya

8WaɗannanmanyanayyukagudahuɗuAllahyahalittaa ranatauku.Kumaaranatahuɗuyahaliccirana,wata,da taurari,yasanyasuasararinsama,dominsuhaskaka duniyaduka,sukumayimulkinyinidadare,sukumaraba haskedaduhu.

9Allahkumayasanyaranatazamababbaralamaaduniya, dominkwanaki,daranakunAsabar,dawatanni,da bukukuwa,dashekaru,daranakunAsabar,dakuma dukkanlokutanshekara.

10Kumayanarabahaskedaduhudonwadata,dominduk abindaketsirowadagirmaaduniyayayinasara

11Waɗannannau'ikangudaukuyayiaranatahuɗu Kumaaranatabiyaryahaliccimanyandodanninatekua cikinzurfinruwa,dominwaɗannansuneabubuwanfarko nanamadayahalittadahannunsa,kifayedadukabinda kemotsawaacikinruwa,dadukabindaketashi,tsuntsaye dadukkannau'ikansu

12Ranatafitoakansutayialbarka,dakumasamadaduk abindakeduniya,dukabindaketsirodagaƙasa,da dukkanitatuwamasu'ya'ya,dadukkannama

13Waɗannannau'ikangudaukuyahalittaaranatabiyar. Kumaaranatashidayahaliccidukkandabbobinduniya, dadukandabbobi,dadukabindakemotsiaduniya

14Bayanhakakumayahaliccimutum,namijidamaceya haliccesu,yakumabashiikobisadukabindakekan duniya,dakumaacikintekuna,dakumadukabindake tashi,dadabbobidadabbobi,dakumadukabindake motsiaduniya,dakumadukanduniya,kumayabashiiko bisadukwaɗannan

15Kumawaɗannannau'ikangudahuɗuyahalittaaranata shidaKumadukanau'ikangudaashirinne

16Yagamadukanaikinsaaranatashida-dukabinda yakeacikinsammaidaƙasa,dacikintekunadacikinrami, dacikinhaskedacikinduhu,dakumacikinkomai

17KumaYabamuwatababbaralama,ranarAsabar,cewa yakamatamuyiaikikwanashida,ammamukiyaye Asabararanatabakwaidagadukkanaiki

18Kumadukkanmala'ikundakewurin,dakumadukkan mala'ikuntsarkakewa,waɗannanmanyanrukunonibiyuYaumarcemudamukiyayeAsabartaredaShiasamada ƙasa

19Yacemana,'Gashi,zankeɓewakainamutanedaga cikindukkanal'ummai,waɗannanzasukiyayeranar Asabar,zankumatsarkakesudominkainasuzama jama'ata,inkumaalbarkacesu;kamaryaddanatsarkake ranarAsabar,nakumatsarkaketagakaina,hakananzan albarkacesu,zasuzamamutanena,nikumazanzama Allahnsu.'

20NazaɓizuriyarYakubudagacikindukabindanagani, nakumarubutashiamatsayinɗanfarina,nakuma tsarkakeshigakainaharabada;Zankumakoyamusu ranarAsabar,dominsukiyayeAsabardagakowaneaiki 21Tahakaneyaƙirƙiriwataalamaacikintawaddazasu kiyayeAsabartaredamuaranatabakwai,sucisusha,su kumaalbarkaciWandayahaliccikomaikamaryaddaYa albarkaceshikumaYatsarkakeshigakansamutanena musammanfiyedadukkanmutane,kumasukiyayeAsabar taredamu

22Kumayasaumarninsasuhaukamarƙanshimaidaɗida zaakarɓaagabansaduktsawonkwanaki

23Akwaishugabanninmutaneashirindabiyu(22)tun dagaAdamuharzuwaYakubu,kumaanyiayyukairibiyu harzuwaranatabakwai;wannanmaialbarkanekumamai tsarki;nafarkokumamaialbarkanekumamaitsarki; kumawannanyanahidimataredawannandontsarkakewa daalbarka

24Kumagawannan(Yakubudazuriyarsa)anbasuizinin zamamasualbarkadatsarkinashaidarfarkodadoka, kamaryaddayatsarkakekumayaalbarkaciranarAsabara ranatabakwai.

25Yahaliccisamadaƙasadadukabindayahalittaacikin kwanakishida,Allahkumayatsarkakeranatabakwai, domindukkanayyukansa;sabodahakayaumartaakansa cewa,dukwandayayiwaniaikiakansazaimutu,wanda kumayaƙazantardashizaimutu

26DonhakakaumarciIsra'ilawasukiyayewannanrana dominsukiyayetadatsarki,kadasuyiwaniaikiakanta, kadasuƙazantardaita,domintafisauranranakutsarki 27Dukwandayaɓatata,zaimutu,dukwandayayiwani aikiakanta,zaimutuharabada,domin'ya'yanIsra'ilasu kiyayewannanranaharabada,bazaatumɓukesudaga ƙasarba;gamaranacemaitsarkidaranamaialbarka.

28KumadukwandayakiyayetakumayakiyayeAsabara kantadagadukkanaikinsa,zaizamamaitsarkidaalbarkaa cikindukkankwanakikamarmu.

29KabayyanakumakafaɗawaIsra'ilawadokarwannan ranacewasukiyayeAsabarakanta,kumakadasubarta cikinkuskurenzukatansu;(kuma)bayahalattaayiwani aikiakantawandabashidakyau,ayishibisagason ransu,kumakadasushiryawaniabuakantadonacikoa sha,kuma(bayahalatta)ajaworuwa,koakawokoafitar dashitaƙofofinsu,wandabasushiryawakansubaarana tashidaagidajensu

30Bazasushigokosufitadagagidazuwagidaawannan ranaba;gamawannanranatafitsarkidaalbarkafiyeda kowaceranarjubilitajubili;akanwannanmukakiyaye Asabarasamakafinasanardashigakowaneɗanadamya kiyayeAsabaraduniya

31Mahaliccinkomaiyaalbarkaceshi,ammabaitsarkake dukkanmutanedaal'ummaidonsukiyayeAsabarakanta ba,saidaiIsra'ilakaɗai:sukaɗaiyabasuizinincidasha, sukumakiyayeAsabarakantaaduniya

32KumaMahaliccindukkanabubuwayaalbarkaci wannanranadayahalittadominalbarkadatsarkida ɗaukakafiyedakowanelokaci

33AnbawaIsra'ilawawannandokadashaidaamatsayin dokaharabadaharzuwatsararrakinsu

BABINA3

1Acikinkwanakishidanamakonabiyu,bisagamaganar Allah,mukakawowaAdamudukkandabbobi,dadukan shanu,dadukkantsuntsaye,dadukabindakemotsiaƙasa, dadukabindakemotsiacikinruwa,bisaganau'insu,da kumanau'insu:dabbobiaranatafarko;dashanuaranata biyu;datsuntsayearanatauku;dadukabindakemotsia ƙasaaranatahuɗu;dakumaabindakemotsiacikinruwa aranatabiyar.

2Adamukumayasamususunayeduka,kamaryaddaya samususuna,hakasunansayake

3AcikinwaɗannankwanakibiyarAdamuyagaduk waɗannan,namijidamace,bisagakowaceirinabindake cikinduniya,ammashikaɗainebaisamimataimakiagare shiba

4Ubangijikuwayacemana,'Baikyaumutumyakasance shikaɗaiba:barimuyimasamataimaki.'

5UbangijiAllahnmukumayasabarcimaizurfiyasame shi,saiyayibarci,yakumaɗaukihaƙarƙariɗayadaga cikinhaƙarƙarinsa,wannanhaƙarƙarikumashineasalin macendagacikinhaƙarƙarinsa,yakumaginanamaa madadinsa,yaginamacen.

6YatasheAdamudagabarcinsa,bayanyafarka,saiya tashiaranatashida,yakawotawurinsa,yasanta,yace mata,'Wannanyanzuƙashinedagaƙasusuwana,namane daganamana;zaakiratamatata;dominanɗauketadaga mijinta'

7Sabodahakamutumdamatazasuzamaɗaya,saboda hakamutumzaibarmahaifinsadamahaifiyarsa,yamanne wamatarsa,zasuzamanamaɗaya.

8AmakonfarkoakahalicciAdamu,dahaƙarƙarinmatarsa: amakonabiyuyanunamasaita:sabodawannandaliliaka badaumarniakiyayesucikinƙazantarsu,nanamijikwana bakwai,kumagamacekwanabiyusaubakwai

9BayanAdamuyacikakwanaarba'inaƙasardaaka halicceshi,mukakaishigonarAdnindominyanomataya kumakiyayeta,ammasaisukakawomatarsaaranata tamanin,bayanhakatashigagonarAdnin

10Sabodahakaakarubutaumarninakanallunanasama gamedawaddatahaihu:'Idantahaifinamiji,zatazauna cikinƙazantartakwanabakwaibisagamakonfarkona kwanaki,kumakwanatalatindaukuzatazaunacikinjinin tsarkakewarta,kumabazatataɓawaniabumaitsarkiba, koshigaWuriMaiTsarki,harsaitacikawaɗannan kwanakidaakaumartaagamedaɗanamiji.'

11Ammaidanmacece,zatakasancecikinƙazantarta makonnibiyunakwanaki,bisagamakonnibiyunafarko, dakumakwanasittindashidaacikinjinintsarkakewarta, kumazasukasancecikinkwanakitamaninduka

12Datagamawaɗannankwanakitamanin,mukakaita cikinlambunAdnin,domintafidukkanduniyatsarki, kumakowacebishiyardaakadasaacikintatsattsarkace 13Sabodahaka,ankafadokardatashafimacewaddata haifiɗanamijikomaceawaɗannankwanakicewakadata taɓawaniabumaitsarki,kokumatashigaWuriMai Tsarkiharsaiwaɗannankwanakisuncikagaɗanamijiko mace.

14WannanitacedokadashaidadaakarubutawaIsra'ila, dominsukiyayetadukankwanakin

15Kumaamakonfarkonabikincikashekarunafarko,[17AM]AdamudamatarsasunkasanceagonarAdninna tsawonshekarubakwaisunanomadakumakiyayeta, kumamukabashiaikikumamukaumarceshidayayiduk abindayadacedanoma

16Yayinoma(gona),tsirarayakebaisaniba,baikumaji kunyaba,yakumakaregonardagatsuntsayedadabbobi dashanu,yatattara'ya'yanitacenta,yaci,yakumaajiye ragowardonkansadamatarsa[yaajiyeabindaake ajiyewaagefe].

17Bayankammalashekarubakwaiɗindayakammalaa can,shekarubakwaidaidai,[8AM]kumaawatanabiyu,a ranatagomashabakwai(gawata),macijinyazoyamatso kusadamatar,macijinyacewamatar,'ShinAllahya umarceki,yanacewa,'Kadakicidagakowaneitacena lambun?''

18Saitacemasa,'Dagacikindukkan'ya'yanitacengonar, Allahyacemana,kuci;ammadagacikin'ya'yanitacenda

ketsakiyargonar,Allahyacemana,'Bazakucidagaciki ba,bakumazakutaɓashiba,donkadakumutu.'

19Macijinyacewamatar,'Bazakumutuba:gamaAllah yasaniaranardakukacidagaciki,idanunkuzasubuɗe, zakuzamakamaralloli,zakusannagartadamugunta.

20Matartagaitacenyanadadaɗikumamaidaɗigaido, 'ya'yanitacenkumasunadakyaudonci,saitacidagaciki taci.

21Datafararufekunyartadaganyenɓaure,saitaba Adamudagaciki,shikuwayaci,idanunsasukabuɗe,sai yagatsirarayake

22Yaɗaukiganyenɓaureyaɗinkasu,yayiwakansaado, yarufekunyarsa.

23Allahkumayala'ancimacijin,yakumayifushidashi harabada

24Yayifushidamatar,domintajimuryarmacijin,taci; Yacemata,'Zanƙarayawanbaƙincikinkidaazabarki: cikinbaƙincikizakihaifi'ya'ya,kumakomawarkizata komagamijinki,shikumazaimallakeki.'

25GaAdamukumayace,'Dominkasaurarimuryar matarka,kakumacidagaitacendanaumarcekakadaka cidagagareshi,ƙasatala'ancekasabodakanka:ƙayada ƙayazasubaka,zakaciabincinkadaguminfuskarka,har saikakomaƙasadagaindaakaɗaukoka;gamaƙasacekai, kumazuwaƙasazakakoma.'

26Yayimusurigunanafata,yakumayimususutura,ya kumakoresudagagonarAdnin

27KumaaranardaAdamuyafitadagagonar,yamiƙa hadayamaidaɗi,turare,galbanum,dastacte,dakayan ƙanshidasafetaredafitowarranadagaranardayarufe kunyarsa.

28Awannanranaakarufebakindukkandabbobi,da shanu,datsuntsaye,dadukabindaketafiya,dadukabin dakemotsawa,harbazasuiyamaganaba:gamadukansu sunyimaganadajunansudalebeɗayadaharsheɗaya

29Yakumafitardadukkannamadakecikinlambun AdnindagacikinlambunAdnin,kumadukkannamaya watsubisaganau'insa,bisaganau'insazuwawurarenda akahaliccesu

30KumagaAdamukaɗaiYabashi(abindazaiiya)don yarufekunyarsa,dagadukkandabbobidashanu

31Sabodahaka,anrubutashiakanallunansamagameda dukwaɗandasukasanhukuncinshari'a,cewasuɓoye kunyarsu,kadasufallasakansukamaryaddaal'ummaike fallasakansu

32Aranarsabuwarwatatawatanahuɗu,Adamuda matarsasukafitadagaLambunAdnin,sukazaunaaƙasar Eldaaƙasardaakahaliccesu.

33SaiAdamuyasawamatarsasunaHauwa'u

34Basudaɗaharzuwaranarjubilitafarko,[8nasafe] kumabayanhakayasanta

35Yanzuyayinomakamaryaddaakakoyamasaagonar Adnin

BABINA4

1Kumaamakonaukuacikinjubilinabiyu[64-70AM] tahaifiKayinu,kumaakaronahuɗu[71-77AM]tahaifi Habila,kumaakaronabiyar[78-84AM]tahaifi'yarta Âwân.

2Kumaashekararfarkotashekarataukutajubili[99-105 AM],KayinuyakasheHabilasaboda(Allah)yakarɓi hadayarHabila,kumabaikarɓihadayarKayinuba 3Yakasheshiacikingona:jininsakumayayitakuka dagaƙasazuwasama,yanagunagunisabodayakasheshi. 4UbangijiyatsautawaKayinusabodaHabila,dominya kasheshi,yakumamaidashimaiguduaduniyasaboda jininɗan'uwansa,yakumala'anceshiaduniya.

5Sabodahakaakarubutaakanteburansama,'La'ananne newandayabugimaƙwabcinsadacinamana,dukwanda yaganiyajikumayace,Hakane;kumawandayagani ammabaifaɗiba,to,yala'anannekamarɗayan' 6Sabodahakamukesanardamulokacindamukazo gabanUbangijiAllahnmudukanzunubindaakaaikataa samadaƙasa,dahaskedaduhu,dakumako'ina 7AdamudamatarsasukayimakokisabodaHabila makonnihuɗunashekaru,[99-127AM]kumaashekarata huɗutamakonabiyar[130AM]sukayifarinciki,Adamu kumayasakesaninmatarsa,tahaifamasaɗa,yakumasa masasunaSeth;dominyace'ALLAHyatadazuriyata biyuaduniyamaimakonHabila;gamaKayinuyakashe shi.'

8Kumaamakonashida[134-40AM]yahaifi'yarsa Azûrâ

9Kayinuyaauri'yar'uwarsatazamamatarsa,tahaifamasa Anuhuaƙarshenbikincikashekaratahuɗu[190-196AM] Ashekaratafarkotamakonafarkonabikincikashekara tabiyar,akaginagidajeaduniya,Kayinuyaginabirni,ya kumasamasasunabayansunanɗansaAnuhu

10AdamuyasanmatarsaHauwa'u,takumahaifi'ya'ya mazatara.

11Kumaamakonabiyarnajubilinabiyar[225-31AM] SethyaauriAzûrâ'yar'uwarsatazamamatarsa,kumaa shekaratahuɗu(shekaratashida)[235AM]tahaifamasa Enos

12YafarakiransunanUbangijiaduniya

13Kumaacikinshekaratabakwaitajubiliamakonauku [309-15AM]EnosyaɗaukiNôâm'yar'uwarsatazama matarsa,tahaifamasaɗaashekarataukutamakonabiyar, yakumasamasasunaKenan.

14Kumaaƙarshenshekaratatakwastajubilee[325,3863992AM]KenanyaɗaukiMûalêlêth'yar'uwarsatazama matarsa,takumahaifamasaɗaashekaratataratajubilee, amakonafarkoashekarataukutawannanmakon,[395 AM]yakumasamasasunaMahalalel

15Amakonabiyunashekaratagomatajubili[449-55 AM]MahalalelyaauriDinaH,'yarBarakiel'yarɗan'uwan mahaifinsa,takumahaifamasaɗaamakonaukua shekaratashida,[461AM]yakumasamasasunaYared, dominazamaninsamala'ikunUbangijisunsaukoaduniya, waɗandaakekiraMasuTsaro,dominsukoyarda'ya'yan mutane,sukumayiadalcidaadalciaduniya.

16Acikinshekaratagomashaɗayatajubili[512-18AM] Yaredyaaurimatarsa,sunantaBaraka,'yarRâsûjâl,'yar ɗan'uwanmahaifinsa,amakonahuɗunawannanshekara tajubili,[522AM]kumatahaifamasaɗaamakonabiyar, ashekaratahuɗutajubili,yakumasamasasunaAnuhu.

17Kumashinenafarkoacikinmutanendaakahaifaa duniyawaɗandasukakoyirubutudailimidahikima,suka kumarubutaalamunsamabisagatsarinwatanninsuacikin

littafi,dominmutanesusanlokutanshekarubisagatsarin watanninsudaban-daban.

18Shinekumafarkonwandayarubutashaida,yakuma shaidawa'ya'yanmutaneacikintsararrakinaduniya,ya kumabadalabarinmakonninjubili,yakumasanardasu kwanakinshekaru,yakumatsarawatanni,yakumabada labarinAsabarnashekarukamaryaddamukasanardasu,a gareshi.

19Kumaabindayakasancedaabindazaikasanceacikin wahayinbarcinsa,kamaryaddazaifaruda'ya'yanmutane harzuwaranarshari'a;yaganikumayafahimcikomai,ya kumarubutashaidarsa,yakumasanyashaidaraduniyaga dukkan'ya'yanmutanedakumatsararrakinsu.

20Kumaacikinshekaratagomashabiyutacikashekara, [582-88]amakonabakwainaciki,yaaurimata,sunanta Edna,'yarDanel,'yarɗan'uwanmahaifinsa,kumaa shekaratashidaacikinwannanmakon[587AM]tahaifa masaɗa,yakumasamasasunaMethuselah

21Kumayakasancetaredamala'ikunAllahawaɗannan shekarushidanacikashekara,sukakumanunamasaduk abindakeduniyadasama,mulkinrana,yakumarubuta komai.

22YakumashaidawaMasuTsaro,waɗandasukayi zunubida'yanmatanmutane;dominwaɗannansunfara haɗakansu,harsuƙazantu,da'yanmatanmutane,kuma Anuhuyashaidaakansuduka

23Anɗaukeshidagacikin'ya'yanmutane,mukakaishi gonarAdnincikinɗaukakadadaraja,gashikumaacan yanarubutahukuncidahukuncinduniya,dadukan muguntar'ya'yanmutane

24Sabodahaka(Allah)yakaworuwanambaliyaakan dukanƙasarAdnin;dominacanakasanyashialama, dominyashaidaakandukkan'yanadam,dominyabada labarindukkanayyukantsararrakiharzuwaranarhukunci.

25YaƙonaturarenaWuriMaiTsarki,(harmadaturare masudaɗimasudaɗiwaɗandaUbangijiyayardadasua kanDutsen).

26GamaUbangijiyanadawurarehuɗuaduniya,Lambun Adnin,daDutsenGabas,dakumawannandutsendakake akaiayau,DutsenSinai,daDutsenSihiyona(wanda)zaa tsarkakeacikinsabonhalittadontsarkakeduniya;ta wurinsazaatsarkakeduniyadagadukkanlaifofintada ƙazantartaharabada.

27Kumaacikinshekaratagomashahuɗu[652AM] Methuselahyaaurimatarsa,Edna'yarAzri'a,'yar ɗan'uwanmahaifinsa,amakonauku,ashekaratafarkota wannanmakon,[701-7AM]kumayahaifiɗayasamasa sunaLamek.

28Acikinshekaratagomashabiyar,amakonauku, Lamekyaaurimatarsa,sunantaBetenos'yarBarakiil,'yar ɗan'uwanmahaifinsa,kumaacikinwannanmakontahaifa masaɗa,yakumasamasasunaNuhu,yanacewa,'Wannan zaita'azantardanisabodawahalatadadukanaikina,da kumaƙasardaUbangijiyala'anta'

29Kumaaƙarshenbikincikashekarugomashatara,a makonabakwaiashekaratashida[930AM],Adamuya mutu,kumadukkan'ya'yansamazasukabinneshiaƙasar daakahalicceshi,kumashinefarkonwandaakabinnea duniya

30Kumayarasashekarusaba'innashekarudubuɗaya; dominshekarudubuɗayakamarkwanaɗayaneacikin

shaidarsama,sabodahakaakarubutagamedabishiyar ilimi:'Aranardakukacidagagaretazakumutu.'Saboda hakabaicikashekarunwannanranaba;dominyamutua cikinta.

31Aƙarshenwannanshekaratajubili,ankasheKayinu bayansaawannanshekarar;domingidansayafāɗamasa, yamutuatsakiyargidansa,akakumakasheshida duwatsun;domindadutseyakasheHabila,akakuma kasheshidadutsebisagashari'amaiadalci

32Sabodahakaantsarashiakanallunansama:Dakayan aikindamutumzaikashemaƙwabcinsadashizaakashe shi;kamaryaddayayimasarauni,hakananzaayimasa 33Kumaacikinshekarataashirindabiyar[1205AM], Nuhuyaaurimatarsa,sunanta'Emzârâ,'yarRâkê'êl,'yar ɗan'uwanmahaifinsa,ashekaratafarkoamakonabiyar [1207AM]:kumaashekarataukutahaifamasaShem,a shekaratabiyar[1209AM]tahaifamasaHam,kumaa shekaratafarkoamakonashida[1212AM]tahaifamasa Yafet.

BABINA5

1Saiyazamalokacinda'ya'yanmutanesukafarayawaita aduniyaakakumahaifi'ya'yamata,saimala'ikunAllah sukagansuawatashekaratawannanshekaratajubili, sukayikyausosai,sukaɗaukimatadagadukwaɗanda sukazaɓa,sukahaifamusu'ya'yamaza,ƙattaikuma

2Kumamuguntataƙaruaduniya,dukkannamakumasun lalatahanyarsu,mutanedashanu,dadabbobi,datsuntsaye, dadukabindaketafiyaaduniya-duksunlalata hanyoyinsudaumarninsu,sukafaracinyejunansu, muguntakumataƙaruaduniya,kumakowacetunanin tunaninmutaneyanata'azzaratakowacehanya

3Allahyadubaduniya,saigatalalace,dukkan'yanadam kumasunlalatatsarinta,dukwaɗandakeduniyakumasun aikatamuguntairi-iriagabanidanunsa

4Kumayacezaihallakamutumdadukkannamaasaman duniyadayahalitta

5AmmaNuhuyasamitagomashiagabanUbangiji

6Kumaakanmala'ikundaYaaikoaduniya,Yayifushi ƙwarai,Yakumabadaumarniaciresudagadukkan mulkinsu,Yakumaumarcemudamuɗauresuacikin zurfinduniya,gasukumaanɗauresuatsakiyarsu,an kumakeɓesu

7Saiakafitodaumarnidagagabansaakan'ya'yansumaza, cewaabugesudatakobi,akumakoresudagaƙarƙashin sama

8Saiyace,'Ruhinabazaizaunaakanmutumharabadaba, dominsumanamane,kwanakinsukumazasuzama shekaraɗaridaashirin'

9Saiyaaikadatakobinsaatsakiyarsudominkowannensu yakashemaƙwabcinsa,sukafarakashejunansuharsaida sukamutudatakobiakakumahallakasudagaƙasa

10Ubanninsukumashaidune(nahalakarsu),bayanhaka akaɗauresuacikinzurfinduniyaharabada,harzuwa ranarbabbanhukunci,lokacindazaazartardahukunciga dukwaɗandasukaɓatahanyoyinsudaayyukansuagaban Ubangiji

11Yakumahallakasudukadagawurarensu,bawandaya ragedagacikinsuwandabaiyihukunciakansabisaga dukanmuguntarsuba

12Kumayayiwadukkanayyukansasabuwardabi'amai adalci,dominkadasuyizunubiacikindukkandabi'unsu harabada,ammasuzamamasuadalcikowanneacikin irinsakoyaushe.

13Kumaantsarakumaanrubutahukuncinkowaakan allunansamacikinadalci-harmada(hukuncin)duk waɗandasukakaucedagahanyardaakatsaramususubi; kumaidanbasuyitafiyaacikintaba,zaarubutahukunci gakowanehalittadakowaneiri

14Kumababuwaniabuasamakoaduniya,koahaskeko acikinduhu,koacikinSheolkoacikinzurfi,koawurin duhu(wandabaayimasashari'aba);kumadukhukuncehukuncensuantsarasukumaanrubutasukumaan sassakasu

15Zaiyiwakowashari'a,babbabisagagirmansa,ƙarami kumabisagaƙarami,kowakumabisagahanyarsa.

16Kumabashinewandazaikuladamutum(nakowaba), kumabashinewandazaikarɓikyautaba,idanyacezai zartardahukunciakankowanne:idanmutumyabayarda dukabindakeduniya,bazaikuladakyautakomutumba, kumabazaikarɓikomaidagahannunsaba,dominshi alƙalinemaiadalci.

17KumagamedaIsra'ilawaanrubutakumaantsarashi: Idansukajuyogareshicikinadalci,zaigafartamusu dukkanlaifofinsu,yakumagafartamusudukkan zunubansu

18Anrubutakumaanumurtacewazainunajinƙaigaduk waɗandasukajuyodagadukkanzunubansusauɗayaa kowaceshekara

19Ammagadukwaɗandasukaɓatahanyoyinsuda tunaninsukafinambaliyarruwa,baakarɓiranwanibasai naNuhukaɗai;dominransayasamikarɓuwasaboda 'ya'yansamaza,waɗanda(Allah)yacecesudagaruwan ambaliyarsabodashi;dominzuciyarsatayiadalciacikin dukkanhanyoyinsa,kamaryaddaakaumartaakansa, kumabairabudadukwaniabudaakatsaramasaba 20Ubangijiyacezaihallakadukabindakeduniya, mutanedadabbobi,dadabbobi,datsuntsayensama,da abindakemotsiaduniyaYakumaumarciNuhuyayi masajirgi,dominyacecikansadagaruwanambaliyar.

21Nuhukumayayijirginruwaadukkanfannonikamar yaddaYaumarceshi,acikinshekarataashirindabakwai tacikashekara,amakonabiyarashekaratabiyar(asabon watanawatanafarko)[1307AM]

22Yashigaashekaratashida(1308AM)awatanabiyu,a sabonwatanabiyu,harzuwaranarshashida;yashiga,da dukabindamukakawomasa,cikinjirgin,Ubangijikuma yarufeshidagawajeamaraicenashabakwai.

23Ubangijikumayabuɗeƙofofibakwainasama,dakuma bakinmaɓuɓɓuganruwanababbanzurfinteku,bakuna bakwai

24Ƙofofinruwansukafarazubaruwadagasamakwana arba'indadarearba'in,maɓuɓɓuganruwakumasukazubo ruwa,harsaidaduniyatacikadaruwa

25Ruwanyaƙaruaduniya:Ruwanyatashisamada dukkantsaunukamasutsayi,akaɗagajirginsamasamada duniya,yayitashawagiakanruwan.

26Ruwayamamayeduniyawatannibiyar-kwanaɗarida hamsin

27JirginyatafiyatsayaasamanLubar,ɗayadagacikin tsaunukanArarat

28Kuma(acikinsabuwarwata)awatanahuɗu, maɓuɓɓuganbabbanzurfinruwasukarufe,akakumakulle ƙofofinsama;kumaacikinsabuwarwatanabakwai, dukkanbakinraminduniyasukabuɗe,ruwankumayafara saukowazuwazurfindakeƙasa.

29Asabonwatanawatanagoma,angasamanduwatsu, kumaasabonwatanawatanafarko,duniyatabayyana

30Ruwanyaɓacedagasamadaƙasaamakonabiyara shekaratabakwai[1309AM],kumaaranatagomasha bakwaiawatanabiyuduniyatabushe

31Aranarashirindabakwaigawannanrana,yabuɗe jirgin,yafitardadabbobi,dashanu,datsuntsaye,da kowaneabumaimotsidagacikinsa.

BABINA6

1Asabuwarwatanauku,saiyafitadagajirgin,yagina bagadiakanwannandutse

2Saiyayikafaradominduniya,yaɗaukiɗanakuyayayi kafaradajinintasabodadukanlaifinduniya,gamaan hallakadukabindakecikinta,saiwaɗandakecikinjirgin taredaNuhu.

3Saiyaɗorakitsensaakanbagadin,yaɗaukisa,daakuya, datunkiya,da'yanawaki,dagishiri,dakurciya,daɗan kurciya,yamiƙahadayarƙonawaakanbagadin,yazuba masahadayadaakahaɗadamai,yayayyafaruwaninabi, yayayyafaturareakankomai,yakumasaƙanshimaidaɗi yabayyana,abinkarɓaagabanUbangiji.

4Ubangijikumayajidaɗinƙanshin,yakumayialkawari dashicewabazaaƙarasamunambaliyarruwadazata lalataduniyaba;domindukankwanakinduniya,lokacin shukadagirbibazasuƙareba;sanyidazafi,dalokacin ranidahunturu,daranadadarebazasucanzatsarinsuba, bazasukumadainabaharabada.

5'Kukuma,kuyawaitakuyalwataaduniya,kuyawaitaa cikinta,kuzamaalbarkaacikintaZansatsoronkuda tsoronkusuzamaabindakecikinduniyadakumacikin teku

6Gashikuma,nabakudukkandabbobi,dadukkan abubuwamasufikafikai,dadukabindakerarrafeaƙasa, dakifayendakecikinruwa,dadukabindazakuci;kamar ganyenkore,nabakudukabindazakuci

7Ammabazakucinamataredaransa,taredajininsaba; gamarandukkannamayanacikinjinin,dominkadaa nemijininrayukankuAhannunkowanemutum,ahannun kowanedabba,zannemijininmutum.

8Dukwandayazubardajininmutumtahannunmutumza azubardajininsa,gamacikinsiffarAllahneYahalicci mutum

9Kukuma,kuyawaita,kuyawaitaaduniya

10Nuhuda'ya'yansamazasukarantsecewabazasuci jininkowacenamaba,yakumayialkawariagaban UbangijiAllahharabadaacikindukantsararrakinduniya awannanwatan

11Sabodahakayayimakamaganacewazakayialkawari daIsra'ilawaawannanwatanakandutsedarantsuwa, kumazakayayyafamusujinisabodadukkalmomin alkawaridaUbangijiyayidasuharabada

12Kumaanrubutawannanshaidargamedakucewaya kamatakukiyayetakoyaushe,kadakucijinindabbobiko tsuntsayekodabbobiakowaceranaaduktsawon

kwanakinduniya,kumamutumindayacijinindabbobiko nashanukonatsuntsayeaduktsawonkwanakinduniya, zaatumɓukeshidazuriyarsadagaƙasa 13KakumaumarciIsra'ilawakadasucijini,domin sunayensudazuriyarsusukasanceagabanUbangiji Allahnmukoyaushe

14Kumagawannandokababuiyakatakwanaki,domin harabadace.Zasukiyayetaharabada,dominsucigaba daroƙonjininkuagabanbagadi;kowaceranadasafeda yammazasunemigafaraamadadinkuagabanUbangiji harabadadominsukiyayeta,kadaatumɓuketa 15YakumabaiwaNuhuda'ya'yansaalamacewakadaa sakesamunambaliyarruwaaduniya.

16Yasanyabakansaacikingajimaredonalamaralkawari naharabadacewakadaasakeyinambaliyarruwaaduniya dontalalatataduktsawonkwanakinduniya.

17Sabodahakaantsarakumaanrubutashiakanallunan sama,cewasuyibikinmakonniacikinwannanwatansau ɗayaashekara,donsabuntaalkawarikowaceshekara.

18Anyibikinwannanbikiasamatundagaranarhalitta harzuwazamaninNuhu-bikincikashekaruashirinda shidadamakonnibiyarnashekaru[1309-1659AM]:Nuhu da'ya'yansamazasunkiyayeshihartsawonshekaru bakwaidamakoɗayanashekaru,harzuwaranarmutuwar Nuhu,kumatundagaranarmutuwarNuhu'ya'yansamaza sundainayinsaharzuwazamaninIbrahim,sunacinjini

19AmmaIbrahimyakiyayeshi,IshakudaYakubuda 'ya'yansakumasukakiyayeshiharzuwakwanakinka, kumaazamaninka,Isra'ilawasukamantadashiharsaida kukasakeyinbikinakanwannandutse

20KumakaumarciIsra'ilawasukiyayewannanidina cikindukantsararrakinsu,dominayimusuumarni:a kowaceranaacikinwannanwatazasuyiidin

21Gamaidinmakonninedakumaidin'ya'yanfari: wannanidinyanadanau'ibiyukumayanadanau'ibiyu: bisagaabindaakarubutaakakumasassakagamedashi, kuyibikin.

22Gamanarubutaacikinlittafindokatafarko,acikin abindanarubutamuku,cewakuyibikintaalokacinta, ranaɗayaashekara,kumanabayyanamukuhadayunta domin'ya'yanIsra'ilasutunakumasuyibikintaacikin tsararrakinsuacikinwannanwatan,ranaɗayaakowace shekara.

23Kumaacikinsabonwatanawatanafarko,dakumaa cikinsabonwatanawatanahuɗu,dakumaacikinsabon watanawatanabakwai,dakumaacikinsabonwatana watanagoma,saiayiranakuntunawa,dakumaranakun yanayiacikinrassahuɗunashekara.Waɗannananrubuta sukumaankeɓesuamatsayinshaidaharabada

24Nuhukumayakeɓesugakansa,suzamabukukuwahar abada,dominsuzamaabintunawaagareshi

25Kumaaranarsabuwarwatatafarkoakaumarceshida yayiwakansajirgi,kumaawannanrana(ranar)ƙasata bushe,saiyabuɗe(jirgin)yagaƙasa

26Asabonwatanawatanahuɗu,bakinzurfinramindake ƙasayarufeAsabonwatanawatanabakwai,dukkan bakinraminduniyasukabuɗe,ruwayafarasaukowaa cikinsu

27Asabuwarwatanawatanagoma,akagasaman duwatsu,Nuhukuwayayifarinciki.

28Sabodahakayanaɗasudominkansaamatsayinidodi domintunawaharabada,hakakumaakenaɗasu.

29Sukaajiyesuakanallunansama,kowannensuyanada makonnigomashauku;dagaɗayazuwawani(suna wucewa)tunawarsu,dagafarkozuwanabiyu,dagana biyuzuwanauku,daganaukuzuwanahuɗu

30Kumadukkwanakinumarninzasuzamamakonni hamsindabiyunakwanaki,kuma(waɗannanzasucika) dukshekaraHakaakasassakashiakakumatsarashiakan allunansama

31Kumababusakaci(wannanumarni)nashekaraɗayako dagashekarazuwashekara

32KumakaumarciIsra'ilawasukiyayeshekarunbisaga wannanƙidayar-kwanakiɗariukudasittindahuɗu,kuma (waɗannan)zasuzamashekaraguda,kumabazasuɓata lokacintadagakwanakintadakumadagabukukuwantaba; gamakomaizaibayyanaacikinsubisagashaidarsu,kuma bazasubarkowaceranakosudagulakowaceidodiba

33AmmaidansukayisakacibasukumabiumarninSaba, tozasudannedukkanlokutansu,kumazaacireshekarun dagawannantsari,[kumazasudameyanayi,kumazaa cireshekarun]kumazasuyiwatsidadokokinsu.

34DukanIsra'ilawazasumantabazasusamihanyar shekaruba,zasumantadasabbinwatanni,dayanayi,da ranakunAsabar,zasukumayikuskureacikindukantsarin shekaru

35Gamanasani,dagayanzuzansanardaku,kumabani daniyyarkainabane;dominantsaralittafin(ƙarya)daaka rubutaagabana,kumaakanallunansama,rabonkwanaki, donkadasumantadabukukuwanalkawarisuyitafiyabisa gabukukuwanal'ummaibayankuskurensudakumabayan rashinsaninsu

36Gamazaasamiwaɗandazasuyila'akaridawatayaddayakedamunyanayikumayanashigowadaga shekarazuwashekarakwanakigomadawuri

37Sabodahakashekaruzasuzomusulokacindazasu danneal'ada,sukumamaidaranarshaidaabinƙyama, ranakumamarartsarkiranarbiki,zasukumarikitarda ranamaitsarkidamarartsarki,ranarkumamarartsarkida maitsarki;gamazasuyikuskuregamedawatannida Asabar,bukukuwadabukukuwa

38Sabodahakainaumartarkukumainabakushaida, dominkushaidamusu;dominbayanmutuwarku'ya'yanku zasudamesu,donkadasuyishekarakwanaɗariukuda sittindahuɗukawai,sabodahakazasuyikuskuregameda sabuwarwatadayanayidaAsabardabukukuwa,kumaza sucikowaneirinjinitaredakowaneirinnama

BABINA7

1Kumaacikinmakonabakwaiacikinshekaratafarko [1317AM],acikinwannanjubili,Nuhuyadasainabia kandutsendajirginyatsayaakai,maisunaLubar,ɗaya dagacikintsaunukanArarat,kumasunbada'ya'yaa shekaratahuɗu,[1320AM]kumayakiyaye'ya'yansu,ya tattarasuawannanshekaraawatanabakwai

2Yayiruwaninabidagacikiyazubaacikintukunya,ya ajiyeharzuwashekaratabiyar,[1321AM]harzuwarana tafarko,asabuwarwatanawatanafarko

3Yayibikinwannanbikidafarinciki,yakumamiƙa hadayataƙonawagaUbangiji,ɗanbijimiɗayadarago

ɗaya,datumakibakwai,kowanneshekaraɗaya,dakuma ɗanakuyaɗaya,dominyayikafaradashida'ya'yansa maza

4Saiyafarashiryaɗanakuya,yakumashafajininsaakan namandakekanbagadindayayi,yakumaɗorakitsena kanbagadindayayihadayarƙonawa,dabijimin,daragon, datumaki,yakumaɗoranamansudukaakanbagadin

5Saiyazubadukhadayunsudaakagaurayadamaiakai, dagabayayayayyafaruwaninabiakanwutardayayia bayaakanbagaden,yakumazubaturareakanbagaden,ya kumasaƙanshimaidaɗiyatashiagabanUbangiji Allahnsa

6Yayimurnayasharuwaninabinnan,shida'ya'yansa cikinfarinciki

7Dayammatayi,saiyashigatantinsa,yanabuguwa,ya kwantayayibarci,yayibarciacikintantinsa,yanabarci.

8DaHamyagamahaifinsaNuhutsirara,saiyafitayafaɗa wa'yan'uwansabiyuawaje

9SaiShemyaɗaukirigarsa,shidaYafetsukatashi,suka ɗorarigarakafaɗunsu,sukakomabayasukarufekunyar mahaifinsu,fuskokinsukumasukakomabaya

10Nuhuyafarkadagabarcinsa,yasandukabinda ƙaraminɗansayayimasa,saiyala'anciɗansa,yace, 'La'ananneneKan'ana;bawanebawaga'yan'uwansa'

11YakumasawaShemalbarka,yace,“Yaboyatabbata gaUbangijiAllahnaShem,Kan'anakumazaizama bawansa”

12AllahzaifaɗaɗaYafet,Allahkumazaizaunaa mazauninShem,Kan'anakumazaizamabawansa

13Hamkuwayasancewamahaifinsayala'anciƙaramin ɗansa,saiyajihaushidayala'anciɗansa.Saiyarabuda mahaifinsa,shida'ya'yansamazataredashi,Kush, Mizrayim,daFut,daKan'ana

14Yaginawakansabirniyakumasamasasunabayan sunanmatarsaNe'elatama'uk

15DaYafetyaganta,saiyayikishinɗan'uwansa,shima yaginawakansabirni,yasamatasunaAdataneses.

16ShemyazaunataredamahaifinsaNuhu,yaginabirni kusadamahaifinsaakandutsen,shimayasamasasuna bayansunanmatarsaSedeqetelebab.

17GawaɗannanbiraneukusunakusadaDutsenLubar; Sedeqetelebabyanagabandutsenagabas;daNa'eltama'uk akudu;'Adatan'eses'ayamma.

18Waɗannansune'ya'yanShem:Elam,daAsshur,da Arfakshad-anhaifiwannan(ɗan)shekarubiyubayan RuwanTsufana-daLud,daAram.

19'Ya'yanYafetsuneGomer,daMagog,daMadai,da Yawan,daTubal,daMeshek,daTiras:waɗannansune 'ya'yanNuhu

20Kumaacikinjubilinaashirindatakwas[1324-1372 AM]Nuhuyafaraumurtan'ya'yansamazadadokokida dukkanhukunce-hukuncendayasani,kumayagargaɗi 'ya'yansamazadasukiyayeadalci,surufekunyarjikinsu, sukumaalbarkaciMahaliccinsu,sugirmamaubadauwa, sukumaƙaunacimaƙwabcinsu,sukumakiyayerayukansu dagafasikancidaƙazantadadukwanimugunta

21Dominsabodawaɗannanabubuwaukuambaliyarruwa tazoaduniya,wato,sabodafasikanciindamasutsarosuka yilalatada'yanmatanamutane,sukaauridukwaɗanda sukazaɓa,sukakumafaralalata.

22Sunhaifi'ya'yamazaNafidim,ammadukbasu bambantaba,sukacinyejunansu:Giantskumasukakashe Nafili,NafilikumayakasheEljo,daɗanadamEljo,da kumawanimutum.

23Kowannensuyasayardakansadonaikatamuguntada zubardajinimaiyawa,saiduniyatacikadamugunta 24Bayanhakasukayiwadabbobidatsuntsayezunubi,da dukabindakemotsawadatafiyaaduniya,akazubarda jinimaiyawaaduniya,kumakowacetunanidasha'awar mutanesunatunaningirmankaidamuguntaakoyaushe 25Ubangijikumayashafekomaidagafuskarduniya, sabodamuguntarayyukansu,kumasabodajinindasuka zubaratsakiyarduniya,yalalatardakomai.

26'Munbarmu,nidaku,'ya'yanamaza,dadukabindaya shigataredamucikinjirgin,gashikumainaganin ayyukankuagabanacewabakutafiyacikinadalciba: gamakunfaratafiyaakanhanyarhalaka,kunarabuwada juna,kunakumakishinjuna,kuma(hakayafaru)cewaba kudajituwa,'ya'yanamaza,kowannenkudaɗan'uwansa.

27Gamainagani,gakumaaljanusunfarayaudaraa kankuda'ya'yanku,yanzukumainajintsoroakanku, cewabayanmutuwatazakuzubardajininmutaneaduniya, kumazaahallakakudagafuskarduniya

28Gamadukwandayazubardajininmutum,kumaduk wandayacijininwaninama,zaahalakashidagaduniya.

29Bazaabarwanimutumdayacijiniba,kowandaya zubardajininmutumaduniya,bazaabarmasazuriyako zuriyadakezauneaƙarƙashinsamaba;Gamazasushiga cikinJahannama,Zasusaukaawurinhukunci,Zaakuma kawardasudukacikinduhunzurfintekudamummunar mutuwa.

30Bazaagajinindakejikinkuba,duktsawonlokacinda kukakashekowacedabbakoshanukowaniabudake tashiaƙasa,kumakuyiaikimaikyaugarayukankuta hanyarrufeabindaakazubaraƙasa

31Kadakuzamakamarwandakecinabincidajini,amma kukiyayekankukadakowayacijiniagabanku:kurufe jinin,dominhakaakaumarceniinshaidamukuda 'ya'yanku,taredadukkannama

32Kadakumaabarraiyacinama,dominkadajininka, wandashineranka,yazamaruwandareahannunkowace namadakezubardashiaduniya

33Dominƙasabazatatsarkakadagajinindaakazubara kantaba;domin(kawai)tawurinjininwandayazubarda itanezaatsarkakeduniyahartsawontsararrakinta

34Yanzukuma,'ya'yana,kusaurara:kuyiadalcidaadalci dazakuiyashukawaakanduniyaduka,kumaɗaukakarku taɗaukakaagabanAllahna,wandayacecenidagaruwan ambaliya

35Gashi,zakujekuginawakankubirane,kudasa dukkantsire-tsiredakeduniya,dakumadukkanitatuwa masu'ya'yaacikinsu.

36Bazaatattara'ya'yanitacendaakacibahartsawon shekaruuku:kumaashekaratahuɗuzaaɗauke'ya'yan itacenamatsayintsarkakakku,abinkarɓaagabanAllah Maɗaukaki,wandayahaliccisamadaƙasadadukkan abubuwa.Barisumiƙaruwaninabidamaiayalwacea matsayin'ya'yanfariakanbagadinUbangiji,wandaya karɓeshi,kumaabindayarageshimabayinHaikalin Ubangijisuciagabanbagadindayakarɓa.

37Ashekaratabiyarkumakuyifansardominku'yantar daitacikinadalcidaadalci,zakuzamamasuadalci,duk abindakukashukazaiyialbarka

38DominhakaneEnoch,ubanmahaifinkayaumarci Methuselah,ɗansa,daMethuselahɗansaLamech,Lamech kumayaumarcenidadukabindakakanninsasukaumarce shi

39Nimazanbakuumarni,'ya'yanamaza,kamaryadda Anuhuyaumarciɗansaacikinbikincikashekaratafarko: tunyanadarai,nabakwaiacikintsararsa,yaumartaya kumayiwaɗansada'ya'yansashaidaharzuwaranar mutuwarsa

BABINA8

1Acikinshekarataashirindatara,amakonafarko,[1373 AM]afarkonwannanlokacin,Arfakshadyaaurimata, sunantaRasu'eja,'yarSusan,'yarElam,tahaifamasaɗaa shekarataukuawannanmakon,[1375AM]kumayasa masasunaKainam

2Saiɗanyagirma,mahaifinsakumayakoyamasarubutu, saiyatafinemanwakansawuriindazaikamawakansa birni

3Yasamiwanirubutuwandatsoffin(tsara)sukasassakaa kandutsen,yakarantaabindakeciki,yakumarubutashi yayizunubisabodashi;dominyanaɗaukedakoyarwar MasuTsarokamaryaddasukeluradaalamunranadawata dataurariacikindukkanalamunsama.

4Yarubutashi,baicekomaibagamedashi;dominyana jintsoronyinmaganadaNuhugamedashi,dominkadaya yifushidashisabodashi.

5Acikinshekaratatalatin,[1429AM]amakonabiyu,a shekaratafarko,yaaurimata,sunantaMelka,'yarMadai, ɗanYafet,kumaashekaratahuɗu[1432AM]yahaifiɗa, yasamasasunaShela;gamayace:'Hakikaanaikoni'

6[Ashekaratahuɗuakahaifeshi],Shelayagirmayaauri mata,sunantaMu'ak,'yarKesed,ɗan'uwanmahaifinsa,a cikinshekaratatalatindaɗaya,amakonabiyar,ashekara tafarko[1499AM]

7Tahaifamasaɗaashekaratabiyar[1503AM],yakuma samasasunaEber:yaaurimata,sunantaAzûrad,'yar Nebrod,acikinshekaratatalatindabiyutajubili,amako nabakwai,ashekarataukutajubili.[1564AM]

8Ashekaratashida[1567AM]daganan,tahaifiɗa,ya kumasamasasunaFeleg;gamaazamanindaakahaifeshi, 'ya'yanNuhusukafararabaduniyaatsakaninsu:saboda hakayasamasasunaFeleg

9Saisukarabashiaɓoye,sukafaɗawaNuhu.

10Kumayafaruafarkonbikincikashekarutalatindauku [1569AM]sukarabaduniyazuwakashiuku,dominShem daHamdaYafet,bisagagadonkowannensu,ashekarar farkoamakonafarko,lokacindaɗayadagacikinmu wandaakaaiko,yanataredasu

11Saiyakira'ya'yansamaza,sukazokusadashi,suda 'ya'yansu,yarabaduniyazuwagarabonda'ya'yansauku zasumallaka,sukamiƙahannuwansu,sukaɗaukitakardar dagacikinƙirjinmahaifinsuNuhu.

12Arubuce-rubucen,saiakagaƙasarShematsakiyar duniya,waddazaiɗaukaamatsayingadonsada'ya'yansa harabada,dagatsakiyartsaunukanRafa,dagabakinruwan koginTina,kumarabonsayanufiyammatatsakiyar

wannankogin,kumayamiƙeharyakaigaruwanramin, wandadagacikiwannankoginyafitoyazubaruwansaa cikintekuMeat,kumawannankoginyanagudanazuwa cikinbabbanteku.Kumadukabindakewajenarewana Yafetne,kumadukabindakewajenkudunaShemne.

13KumayanafaɗaɗaharsaiyakaiKaraso:wannanyana cikinƙirjinharshewandakekallonkudu

14Rabonsakumayamiƙetaredababbanteku,yakuma miƙealayimadaidaiciyaharyakaiyammacinharshenda kekallonkudu:gamawannantekuanakirantaharshen TekunMasar

15Daganansaitajuyazuwakuduzuwabakinbabban tekuabakinruwanta,takumamiƙezuwayammazuwa Afra,takumamiƙeharzuwaruwankoginGihon,dakuma kududaruwanGihon,harzuwabakinwannankogin 16Kumatamiƙezuwagabas,hartakaigaLambunAdnin, kududakudu,kumadagagabasdadukanƙasarAdninda kumagabasgabas,tajuyazuwagabastacigabahartakai gagabashindutsendaakekiraRafa,takumasaukazuwa bakinkoginTina

17Wannanraboyafitonetahanyarkuri'agaShemda 'ya'yansamaza,dominsumallakeshiharabadaharabada. 18NuhuyayifarincikidawannanraboyafitowaShem da'ya'yansamaza,yakumatunadadukabindayafaɗada bakinsaacikinannabci;gamayace,'Yaboyatabbataga UbangijiAllahnaShem,Ubangijikumayazaunaa mazauninShem'

19YakumasancewaLambunAdninwurinemaitsarki, kumawurinzamanaUbangiji,dakumaDutsenSinai tsakiyarhamada,dakumaDutsenSihiyona-tsakiyar cibiyataduniya:anhalicciwaɗannanukunamatsayin wuraremasutsarkisunafuskantarjuna

20YakumayabiAllahnalloli,wandayasanyamaganar Ubangijiabakinsa,Ubangijikumaharabada.

21Yakumasancewarabomaialbarkadaalbarkasunzo waShemda'ya'yansaharabada-dukanƙasarAdninda dukanƙasarBaharMaliya,dadukanƙasargabasdaIndiya, dakumaakanBaharMaliyadaduwatsunta,dakuma dukanƙasarBashan,dadukanƙasarLebanondatsibiran Kaftur,dadukanduwatsunSanirdaAmana,daduwatsun Assuriyaaarewa,dakumadukanƙasarElam,Ashur,da Babel,daSusandaMa'edai,dakumadukanduwatsun Ararat,dakumadukyankindakebayanteku,wandake bayanduwatsunAssuriyaaarewa,ƙasamaialbarkadafaɗi, kumadukabindakecikintayanadakyauƙwarai

22KumagaHam,kashinabiyuyafito,bayanGihonzuwa kuduzuwadamanaLambun,kumayamiƙezuwakudu,ya miƙezuwadukkantsaunukanwuta,kumayamiƙezuwa yammazuwatekun'Atel',yamiƙezuwayammaharsaiya kaigatekunMa'uk-wanda(teku)dukabindabaahalaka bakesaukaaciki

23SaitanufiarewazuwaiyakarGadir,takumafitazuwa bakinruwantekuzuwaruwanbabbantekuhartakusaci koginGihon,takumawucetakoginGihonhartakaidama galambunAdnin

24WannanitaceƙasardatafitowaHamamatsayinrabon dazaizaunaharabadadominkansada'ya'yansaharzuwa tsararrakinsuharabada

25KashinaukukumayafitoahayinKoginTina,aarewa daruwansa,yakumamiƙearewamasogabaszuwadukan yankinGog,dakumadukanƙasargabas

26Kumatamiƙearewazuwaarewa,tamiƙezuwa tsaunukanQeltzuwaarewa,dakumazuwatekunMa'uk,ta kumamiƙezuwagabashinGadirharzuwayankinruwan teku.

27KumatamiƙeharsaitakusanciyammacinFarata komazuwaAferag,tamiƙezuwagabaszuwaruwanTekun Me'at

28KumatamiƙezuwayankinkoginTinaaarewamaso gabasharsaidatakusanciiyakarruwantazuwagadutsen Rafa,sannantajuyazuwaarewa

29WannanitaceƙasardatafitowaYafetda'ya'yansa mazaamatsayinrabongadonsawandazaimallakawa kansada'ya'yansa,harabada,manyantsibiraigudabiyar, dakumababbarƙasaaarewa

30Ammasanyine,ƙasarHamkumatanadazafi,ƙasar Shemkumabatadazafikosanyi,ammatanadasanyida zafiiriɗaya

BABINA9

1SaiHamyarabatsakanin'ya'yansamaza,kashinafarko yafitogaKushagabas,dayammadagagareshizuwa Mizraim,dayammadagagareshizuwaPut,dayamma dagagareshizuwayammadagagareshizuwaKan'anaa kanteku.

2Shemkumayarabawa'ya'yansamaza,kashinafarkoya fitowaHamda'ya'yansamaza,agabashinkoginTigrishar yakusacigabas,dukanƙasarIndiya,dakumaabakin TekunBaharMaliyaabakinta,daruwanDedan,dadukan duwatsunMebridaEla,dakumadukanƙasarSusan,da kumadukabindakegefenFarnakharzuwaTekunBahar MaliyadakoginTina

3KumagaAssuriyawa,rabonabiyuyafito,ƙasar Assuriyaduka,daNineveh,daShinar,harzuwakaniyakar Indiya,haryahaurayaratsakogin

4KashinaukukumayafitogaArfakshad,watodukan ƙasarKaldiyawaagabashinKoginYufiretis,kusadaBahar Maliya,dakumadukkanruwanhamadakusadaharshen tekuwandakekallonMasar,dadukanƙasarLebanon,da Sanir,daAmanaharzuwaiyakarKoginYufiretis.

5KashinahuɗukumayafitogaAram,dukanƙasar MesopotamiyatsakaninTigrisdaYufiretisaarewacin KaldiyawaharzuwaiyakarduwatsunAssuriyadaƙasar Arara

6SaikashinabiyaryafitozuwaLud,duwatsunAssuriya dadukabindakecikinsuharyakaiBaharRum,haryakai gabashinAssuriyaɗan'uwansa

7Yafetkumayarabaƙasargadonsaga'ya'yansamaza.

8KashinafarkoyafitowaGomeragabasdagagefen arewazuwakoginTina;aarewakumadukkansassanciki naarewasukafitowaMagogharsaidayakaigatekun Meat.

9GaMadaikumayafitoamatsayinrabonsawandazai mallakadagayammacin'yan'uwansabiyuzuwatsibiran,da kumabakintekuntsibiran

10KumagaJavan,kashinahuɗuyafito,kowannetsibiri datsibirandakekaniyakarLud.

11KumagaTubal,kashinabiyaryafitoatsakiyarharshe wandayakusanciiyakaryankinLudzuwaharshenabiyu, zuwayankindayawuceharshenabiyuzuwaharshena uku

12KumagaMeshek,kashinashidayafito,dukyankinda yawuceharshenaukuharsaiyakusancigabashinGadir.

13KashinabakwaikumayafitogaTiras,manyantsibirai huɗuatsakiyarteku,waɗandasukakaigayankinHam [kumatsibiranKamaturisunfitodarabon'ya'yan Arfakshadamatsayingadonsa]

14Hakakuma'ya'yanNuhusukarabawa'ya'yansumazaa gabanmahaifinsuNuhu,yakumaɗauresudukada rantsuwa,yanala'antardukwandayanemiyakwacerabon dabaifaɗamasaba

15Saisukace,'Hakane;hakane'gakansuda'ya'yansu harabadaharzuwazamaninsuharzuwaranarshari'a, wandaUbangijiAllahzaiyimusuhukuncidatakobida wutasabodadukmuguntardasukaaikata,waddatacika duniyadalaifi,daƙazanta,dafasikanci,dazunubi

BABINA10

1Amakonaukunawannanbukincikashekara,aljanu marasatsarkisukafaraɓatarda'ya'yan'ya'yanNuhu,suna kumasasuɓatardasusuhallakasu

2'Ya'yanNuhusukazowurinmahaifinsuNuhu,sukaba shilabarinaljanuwaɗandakeɓatarda'ya'yan'ya'yansa maza,sunamakantardasu,sunakumakashesu

3Yayiaddu'aagabanUbangijiAllahnsa,yace,'Allahna ruhohindukkan'yanadam,wandayayiminijinƙaiKa cecenida'ya'yanadagaruwanambaliyarruwa,Bakasani inhalakakamaryaddakayiwa'ya'yanhalakaba;Gama alherinkayayigirmaagareni,kumarahamarkatayiyawa garainaBarialherinkayaɗaukaka'ya'yanamaza,Kadaka barimugayenruhohisumallakesu.Donkadasuhallakasu dagaduniya'

4Ammakaalbarkacenida'ya'yanamaza,dominmuƙaru, muyalwata,mucikaduniya.

5KumakasanyaddaMasuTsaronka,ubanninawaɗannan ruhohi,sukayiaikiazamanina:kumagamedawaɗannan ruhohindakeraye,kaɗauresukariƙesuawurinhukunci, kadasulalata'ya'yanbawanka,Allahna;gamawaɗannan mugayene,anhaliccesunedonsuhallaka

6Kumakadasuyimulkiakanruhohinmasurai;gamakai kaɗainezakaiyamulkiakansuKumakadasusamiikoa kan'ya'yanmasuadalcidagayanzuharabada

7KumaUbangijiAllahnmuyaumarcemudamuɗaure duka

8Saishugabanruhohi,Mastêmâ,yazoyace:'YaUbangiji, Mahalicci,bariwasudagacikinsusutsayaagabana,su saurarimuryata,suyidukabindazanfaɗamusu;domin idanbaabarwasudagacikinsuagareniba,bazaniya aiwatardaikonnufinaga'yanadamba;dominwaɗannan donlalatanedaɓatarwakafinhukuncina,gamamuguntar 'yanadamtanadagirma'

9Saiyace:Barikashigomanasuyatsayaagabansa, kashitarakumayasaukawurinhukunci

10Kumaɗayadagacikinmuyaumarcemudamukoyawa Nuhudukkanmagungunansu;dominyasancewabazasu yitafiyacikinadalciba,bakumazasuyiƙoƙaricikin adalciba.

11Munkumayibisagadukkankalmominsa:dukmiyagun mugayenmunɗauresuamatsayinhukunci,kumamunbar kashiɗayabisagomanasudominsuzamaƙarƙashin Shaiɗanaduniya

12KumamukayiwaNuhubayanigamedadukkan magungunancututtukansu,taredaruɗinsu,yaddazai warkardasudaganyayenƙasa

13KumaNuhuyarubutakomaiacikinlittafikamaryadda mukakoyamasagamedakowaceirinmagani.Donhaka akahanamugayenruhohi(cutar)'ya'yanNuhu

14YakumabawaShem,ɗansanafari,dukabindaya rubuta,dominyanaƙaunarsaƙwaraifiyedadukan 'ya'yansamaza

15Nuhuyarasutaredakakanninsa,akabinneshiaDutsen LubaraƙasarArarat

16Yacikashekaruɗaritaradahamsinarayuwarsa,bikin cikashekarugomashataradamakonnibiyudashekaru biyar[1659AM]

17Kumaacikinrayuwarsaaduniyayafi'ya'yanmutane bandaAnuhusabodaadalci,indayakasancecikakke. DominannaɗamatsayinAnuhudonshaidagatsararrakin duniya,dominyabadalabarindukkanayyukantsararraki zuwatsara,harzuwaranarshari'a.

18Acikinshekaratatalatindauku,ashekaratafarkoa makonabiyu,Felegyaaurimace,maisunaLomna'yar Sina'ar,tahaifamasaɗaashekaratahuɗutawannanmako, yasamasasunaReu,gamayace,'Gashi,'yanadamsun zamamiyagutahanyarmugunnufinginawakansubirni dahasumiyaaƙasarShinar.'

19GamasuntashidagaƙasarAraratzuwagabaszuwa Shinar;gamaazamaninsasunginabirnidahasumiya,suna cewa,'Kuje,muhausama.'

20Saisukafaragini,amakonahuɗusukayitubalida wuta,tubalinkumasukayiamfanidashiamatsayindutse, yumɓundasukahaɗasudashikwaltanewandakefitowa dagateku,dakumadagamaɓuɓɓuganruwaaƙasarShinar 21Sukaginashi:shekaruarba'indauku[1645-1688AM] sunaginashi;faɗinsatubali203ne,tsayinsakuma(na tubali)naukune;tsayinsayakaikamu5433dadabino2, kuma(faɗinbangoɗaya)matakalagomashauku(da sauranmatakalatalatin).

22UbangijiAllahnmuyacemana:Gashi,sumutaneɗaya ne,kumasunfarayinhaka,yanzukumabazaahanasuba Kuje,musaukamudagulaharshensu,dominkadasu fahimcimaganarjunansu,sukumawarwatsecikinbirane daal'ummai,kumamanufaɗayabazataƙarakasancewa taredasubaharzuwaranarshari'a.

23Ubangijikumayasauko,mukasaukataredashidonmu gabirnindahasumiyarda'ya'yanmutanesukagina

24Yarikitardaharshensu,basuƙarafahimtarmaganar junansuba,saisukadainaginabirnindahasumiyardaga nan.

25SabodahakaakekiranƙasarShinardaBabila,domina canUbangijiyarikitardadukkanharsunan'ya'yanmutane, daganankumaakawarwatsesuzuwabiranensu, kowannensubisagaharshensadaal'ummarsa.

26Ubangijikuwayaaikadaiskamaiƙarfiakan hasumiyar,tajefardaitaaƙasa,saigatatanatsakanin AssuriyadaBabilaaƙasarShinar,akasamatasuna 'Hambarar'

27Amakonahuɗuashekaratafarko[1688AM]afarkon wannanacikinshekaratahuɗudatalatin,akawarwatsasu dagaƙasarShinar

28Hamda'ya'yansamazasukatafiƙasardazaimallaketa, waddayamallakaaƙasarkudu

29Kan'anayagaƙasarLebanonharzuwakoginMasar, tanadakyauƙwarai,baikumashigaƙasargadonsata yammaba(watoteku),yazaunaaƙasarLebanon,gabasda yammadagaiyakarUrdundakumaiyakarteku.

30SaiHam,mahaifinsa,daKushdaMizraim,'yan'uwansa sukacemasa,'Kazaunaaƙasardabatakabace,waddaba tafaɗamanadahannunmuba:kadakayihaka;gamaidan kayihaka,kaida'ya'yankazakufaɗiaƙasar,zaala'ance kutahanyartawaye;gamatahanyartawayekazauna, 'ya'yankakumazasufaɗi,zaatumɓukekaharabada 31KadakazaunaagidanShem;gamagaShemda 'ya'yansamazasunzotawurinrabonsu

32La'anannenekai,kumala'anannenezakafidukkan 'ya'yanNuhu,sabodala'anardamukayiwakanmuda rantsuwaagabanalƙalimaitsarki,dakumaagabanNuhu ubanmu.

33Ammabaisauraresuba,yazaunaaƙasarLebanontun dagaHamatharzuwaƙofarMasar,shida'ya'yansamaza harzuwayau.

34SabodahakaakasanyawawannanƙasarsunaKan'ana 35SaiYafetda'ya'yansamazasukatafizuwatekusuka zaunaaƙasarrabonsu,Madaiyagaƙasarteku,ammabai yimasadaɗiba,saiyaroƙiwanirabodagaHam,da Assuriya,daArfakshad,ɗan'uwanmatarsa,yazaunaa ƙasarMediya,kusadaɗan'uwanmatarsaharzuwayau.

36Yakumasawawurinzamansadawurinzaman 'ya'yansamazasunaMediya,bisagasunanmahaifinsu Madai.

BABINA11

1Kumaacikinshekaratatalatindabiyartashekara,a makonauku,ashekaratafarko[1681AM],Reuyaauri matarsa,sunanta'Ôrâ,'yar'Ûr,ɗanKesed,tahaifamasaɗa, yakumasamasasunaSêrôh,ashekaratabakwaita wannanmakoacikinwannanshekaratashekaratahamsin tamurna.[1687AM]

2'Ya'yanNuhusukafarayaƙidajunansu,sunakama mutanedakashejunansu,sunazubardajininmutanea duniya,sunacinjini,sunaginabiranemasuƙarfi,da ganuwa,dahasumiyai,mutanekumasukafaraɗaukaka kansusamadaal'umma,sukakumakafafarkonmasarautu, sukafarayaƙidamutane,al'ummakumatanayaƙida al'umma,birnikumatanayaƙidabirni,dukkumasukafara yinmugunta,sunanemanmakamai,sunakoyawa 'ya'yansumazayaƙi,sukafarakamabirane,sunasayarda bayimazadamata

3SaiɗanKesedyaginabirninAranaKaldiyawa,yakuma samasasunadasunansadasunanmahaifinsaSukayiwa kansusiffofinanarkakkendutse,kowannensuyabautawa gunkin,gunkindasukayiwakansu,sukafarayinsiffofi masusassakadakumasiffofimarasatsarki,kuma mugayenruhohisukataimakamususukayilaifida ƙazanta

4YarimaMastêmâyayiƙoƙariyayidukwannan,saiya aikadawasuruhohi,waɗandaakasanyaaƙarƙashin hannunsa,donyindukwanilaifidazunubi,dakowaneirin laifi,donlalatadahalaka,dakumazubardajiniaduniya 5SabodahakayasawaSerasunaSerug,dominkowaya juyayaaikatakowaneirinzunubidaketahaddi.

6Yagirma,yazaunaaUrtaKaldiyawa,kusadauban mahaifiyarmatarsa,yanabautawagumaka,yaaurimataa cikinshekaratatalatindashidatacikashekaruhamsin,a makonabiyar,ashekaratafarkotacikashekaruarba'inda huɗu,[1744AM]kumasunantaMelka,'yarKaber,'yar ɗan'uwanmahaifinsa

7TahaifamasaNahor,ashekararfarkotawannanmakon, yagirmayazaunaaUrtaKaldiyawa,mahaifinsakumaya koyamasabincikenKaldiyawagamedasihiridakuma wahayi,bisagaalamunsama

8Kumaacikinshekaratatalatindabakwaitajubilia makonashida,ashekaratafarko,[1800AM]yaaurimata, sunanta'Ijaska,'yarNestagtaKaldiyawa.

9TakumahaifamasaTeraashekaratabakwaitawannan makon[1806AM]

10YarimaMastêmâyaaikadahankakadatsuntsayesu cinyeirindaakashukaaƙasar,dominsulalataƙasar,su kumakwacewayaraaikinsuKafinsuiyanomairi, hankakasunatsinceshidagasamanƙasa.

11SabodahakayasamasasunaTerasabodahankakada tsuntsayesunlalatasusukacinye'ya'yansu

12Shekarunsukafarazamabakowa,sabodatsuntsaye, sukacinyedukkan'ya'yanitacendakecikinbishiyoyi:sai daƙoƙarimaiyawasukasamidamaradanaɗankaɗandaga cikindukkan'ya'yanitacenƙasaazamaninsu.

13Kumaacikinwannanjubilinatalatindatara,amakona biyuashekaratafarko,[1870AM]Terahyaaurimatarsa, sunanta'Edna,'yarAbram,'yar'yar'uwarmahaifinsa.

Kumaashekaratabakwaitawannanmakon[1876AM]ta haifamasaɗa,yakumasamasasunaAbram,sunan mahaifinmahaifiyarsa;

14dominyamutukafin'yarsataɗaukicikinɗa

15Saiyaronyafarafahimtarkurakuranduniyacewaduk sunɓacebayangumakadakumabayanƙazanta, mahaifinsakumayakoyamasarubutu,yanadamakonni biyunashekara,[1890AM]kumayarabudamahaifinsa, donkadayabautawagumakataredashi.

16Saiyafaraaddu'agaMahaliccindukkanabubuwa dominyaceceshidagakurakuransana'ya'yanmutane, kadakumarabonsayafaɗicikinkuskurebayanƙazantada mugunta

17Lokacinshukairiyayi,saisukafitataredonkare zuriyarsudagahankaka,Abramkuwayatafitareda waɗandasukatafi,yaronkumayanadashekaragomasha huɗu

18Saigagirgijenhankakasukazosucinyeirin,Abram kuwayayigududonyataryesukafinsuzaunaaƙasa,ya yimusukirakafinsuzaunaaƙasasucinyeirin,yace, 'Kadakusauka,kukomaindakukafito,'sukakomasuka koma

19Yakumasagajimarenhankakasujuyabayasausaba'in awannanrana,kumadagacikindukkanhankakaacikin ƙasardaAbramyake,basuzaunaacankoɗayaba

20Dukwaɗandasuketaredashiako'inacikinƙasarsuka ganshiyanakuka,hankakakumasukakomabaya,sunansa yashaharaadukƙasarKaldiyawa

21Saidukwaɗandasukesonshukasukazowurinsaa wannanshekarar,yatafitaredasuharlokacinshukaya ƙare,sukakumashukagonakinsu,awannanshekararsuka kawoisassunhatsigidasukacisukaƙoshi.

22Kumaashekararfarkotamakonabiyar[1891AM] Abramyakoyardawaɗandakeyinkayanaikigashanu, masusana'aakanitace,sukakumayikwanoasamada ƙasa,sunafuskantarginshiƙingarma,dominsusanyairia kai,saiiriyafaɗidagacikiakangarma,yaɓoyeacikin ƙasa,kumabasuƙarajintsoronhankakaba 23Hakasukayikwale-kwaleasamanƙasaakandukkan ginshiƙangarma,sukakumashuka,sukanomaƙasar, kamaryaddaAbramyaumarcesu,basukumajitsoron tsuntsayeba

BABINA12

1Saiyafaruamakonashida,ashekaratabakwaiacikinta, [1904AM]AbramyacewamahaifinsaTera,'Baba!'

2Saiyace,'Ganinan,ɗana.'Saiyace, 'Menenetaimakodaribadamukedashidagawaɗannan gumakandakukebautawa?

Kumaagabankakakeyinsujada?

3Gamababuruhuacikinsu, Dominkuwasiffofinemarasama'ana,kumamasuɓatarda zuciya.

Kadakubautamusu:

4KuyiwaAllahnsamasujada, Wanenekesaruwansamadaraɓasusaukoaƙasa Kumayaaikatadukabindayakeaduniya, KumaYahaliccikomaidakalmarSa, Kumadukkanrayuwadagagabansatake.

5Meyasakukebautawaabubuwandabasudaruhua cikinsu?

Dominkuwaaikinhannuwan(maza)ne, Kumakunaɗaukarsuakafaɗunku Kumabakudawanitaimakodagagaresu Ammasubabbanabinkunyanegawaɗandasukayisu, Kumaruɗinzuciyagawaɗandakebautamusu: Kadakubautamusu'

6Saimahaifinsayacemasa,Nimanasani,ɗana,amma mezanyidamutanendasukasaniinyimusuhidima?

7Kumaidannagayamusugaskiya,zasukasheni;domin ransuyanamannemusudonsubautamusudagirmamasu.

8Yishiru,ɗana,kadasukasheka'Yayiwa'yan'uwansa biyuwaɗannanmaganganu,sukayifushidashi,yayishiru 9Kumaacikinshekarataarba'in,amakonabiyu,a shekaratabakwai,[1925AM]Abramyaaurimata, sunantaSaraya,'yarmahaifinsa,tazamamatarsa

10Haran,ɗan'uwansa,yaaurimatarsaashekarataukuta makonauku,[1928AM]takumahaifamasaɗaashekara tabakwaitawannanmakon,[1932AM]yakumasamasa sunaLutu

11Saiɗan'uwansaNahoryaaurimatarsa

12AshekaratasittintarayuwarAbram,wato,amakona huɗu,ashekaratahuɗutamulkinsa,[1936AM]Abramya tashidadare,yaƙonegidangumakan,yaƙonedukabinda kecikingidan,babuwandayasani

13Saisukatashidadaresukanemicetongumakansudaga tsakiyarwuta

14Haranyayisauriyacecesu,ammawutartakamashi, akaƙoneshiacikinwutar,yamutuaUrtaKaldiyawaa gabanmahaifinsaTera,akabinneshiaUrtaKaldiyawa

15TerayafitadagaUrtaKaldiyawa,shida'ya'yansa maza,yatafiƙasarLebanondaƙasarKan'ana,yazaunaa

ƙasarHaran,Abramkumayazaunataredamahaifinsa TeraaHaranmakonnibiyunashekaru. 16Kumaacikinmakonashida,ashekaratabiyar,[1951 AM]Abramyazaunaacikindareasabonwatanawatana bakwaidonyaluradatauraridagayammaharzuwasafe, dominyagayaddazaikasanceashekaradanganeda ruwansama,kumashikaɗaineyakezauneyanakallo 17Saiwatamaganatazomasaazuciya,yace:Duk alamuntaurari,daalamunwatadaranaduksunahannun UbangijiMeyasanakenemansu?

18IdanYaso,Yakansaruwansamayayitasauka,safeda yamma; KumaidanYaso,Yahanashi, Kumakomaiyanahannunsa' 19Saiyayiaddu'aadarennan,yace, 'YaAllahna,AllahMaɗaukakinSarki,Kaikaɗaine Allahna, Kumanazaɓekadamulkinka Kainekahaliccidukkanabubuwa, Kumadukabindaaikinhannuwankane 20Kacecenidagahannunmugayenruhohiwaɗandake ikodatunaninzukatanmutane, KumakadasuɓatardanidagagareKa,YaAllahna KumaKatabbatardanidazuriyataharabada Dominkadamuɓacedagayanzuharabada.

21Saiyace,'ShinzankomaUrtaKaldiyawawaɗandake nemanfuskatadomininkomagaresu,zanzaunaanana wannanwuri?Hanyamadaidaiciyaagabankatawadatar daitaahannunbawankadominyacikata,kadainyitafiya cikinyaudararzuciyata,YaAllahna' 22Dayagamamaganadaaddu'a,saigamaganarUbangiji tazogareshitawurina,tanacewa,'Katashidagaƙasarka, dagadanginka,dagagidanmahaifinka,zuwaƙasardazan nunamaka,zanmaishekababbaral'ummamaiyawa.'

23Zanalbarkaceka

Zankumaɗaukakasunanka, Kumazakusamialbarkaaduniya, Kumaacikinkazaayiwadukkanal'ummanduniya albarka,

Kumazanalbarkaciwaɗandasukaalbarkaceku, Kumakala'anciwaɗandasukala'anceka 24ZanzamaAllahagarekudaɗanku,daɗan'ya'yanku, dakumadukanzuriyarku:kadakujitsoro,tundagayanzu harzuwadukantsararrakinaduniya,nineAllahnku 25UbangijiAllahkuwayace,'Buɗebakinsada kunnuwansa,dominyaji,yayimaganadabakinsa,da harshendaakabayyana';gamayadainadagabakindukkan 'yanadamtundagaranardaakahambarardaBabila.

26Sainabuɗebakinsa,kunnuwansadaleɓunansa,nafara maganadashidaIbranancidaharshenhalitta

27Yaɗaukilittattafankakanninsa,anrubutasuda Ibrananci,yakumarubutasu,dagananyafaranazarinsu, nakumasanardashiabindabaiiyafahimtaba,kumaya yinazarinsuacikinwatannishidanaruwansama

28Kumayafaruashekaratabakwaitamakonashida [1953AM]yayimaganadamahaifinsayakumasanarda shi,cewazaibarHaranyatafiƙasarKan'anadonyaganta yakomawurinsa

29SaiTeramahaifinsayacemasa,“Katafilafiya” Allahmadawwamiyadaidaitahanyarka.

KumaUbangiji[(yakasance)taredakai,kumayakareka dagadukkansharri, Kumakabakaalheri,rahamadaalheriagabanwaɗanda sukaganka,

Kumakadawanidagacikin'ya'yanmutaneyasamiikoa kankayacutardakai; Kutaficikinkwanciyarhankali

30Idankagaƙasamaikyauagareka,to,katashika ɗaukenikatafidani,kaɗaukiLutu,ɗanHaran, ɗan'uwanka,amatsayinɗankaUbangijiyakasancetareda kai

31Ɗan'uwankaNahorkumakatafitaredaniharsaika dawocikinsalama,mukumazamutafitaredakaiduka.

BABINA13

1AbramyatashidagaHaran,yaɗaukimatarsaSaraya,da Lutu,ɗanɗan'uwansaHaran,zuwaƙasarKan'ana,yaisa Assuriya,yatafiShekem,yazaunakusadawanibabban itacenoak

2Yagani,ƙasartanadakyauƙwarai,tundagaƙofar Hamatharzuwababbanitacenoak.

3Ubangijiyacemasa,“Gakaidazuriyarkazanbada wannanƙasa”

4Yaginabagadiacan,yamiƙahadayarƙonawaakansa gaUbangiji,wandayabayyanagareshi

5DagananyatashizuwadutsenBetelayamma,Ai kumaagabas,yakafaalfarwarsaacan.

6Yagani,ƙasartanadafaɗiƙwarai,tanadakyau,kuma komaiyatsiroakanta,inabi,ɓaure,darumman,daitacen oak,daitacenterebinth,daitacenmai,daitacenal'ul,da itacencypress,daitacendabino,dadukkanitatuwangona, kumaakwairuwaakanduwatsu

7YakumayabiUbangijiwandayafitodashidagaUrta Kaldiyawa,yakumakawoshiwannanƙasa

8Kumayafaruashekaratafarko,amakonabakwai,a sabonwatanawatanafarko,1954AM]yaginabagadia kanwannandutse,yayikiragasunanUbangiji:'Kai,Allah madawwami,kaineAllahna'

9YamiƙahadayataƙonawagaUbangijiakanbagadin dominyakasancetaredashi,kadayarabudashidukan kwanakinrayuwarsa

10Dagananyatashiyanufikudu,yazoHebron,akagina Hebronalokacin,yazaunaacanshekarabiyu,saiyatafi ƙasarkudu,zuwaBealot,akayiyunwaaƙasar

11AbramyatafiMasarashekarataukutamako,yazauna aMasarshekarubiyarkafinarabamatarsadashi 12YanzuanginaTanaisaMasaralokacin-shekaru bakwaibayanHebron

13KumayafarulokacindaFir'aunayakamaSaraya, matarAbram,saiUbangijiyaaddabiFir'aunadagidansa damanyanannobaisabodaSaraya,matarAbram.

14Abramyanadadukiyaƙwaraidagaske,datumaki,da shanu,dajakuna,dadawakai,daraƙuma,dabayimaza,da mata,daazurfa,dazinariyaƙwaraiLutukumaɗan ɗan'uwansamaiarzikine

15Fir'aunayamayarwaSarayamatarAbram,yakuma sallameshidagaƙasarMasar,yatafiwurindayakafa alfarwarsaafarko,zuwawurinbagadin,indaAiyake gabas,Betelkumatanayamma,yakumayabiUbangiji Allahnsawandayadawodashilafiya

16Kumayafaruacikinshekarataarba'indaɗayatajubili ashekarataukutamakonafarko,[1963AM]saiyakoma wannanwuriyamiƙahadayarƙonawaakansa,yayikira gasunanUbangiji,yace:'Kai,AllahMaɗaukaki,kaine Allahnaharabadaabadin.'

17Ashekaratahuɗutawannanmakon[1964AM]Lutu yarabudashi,LutukumayazaunaaSaduma,mutanen Sadumakumasunyizunubiƙwarai.

18Yayimasabaƙincikiƙwaraidaɗanɗan'uwansaya rabudashi,dominbashida'ya'ya

19AwannanshekarardaakakamaLutu,Ubangijiyace waAbram,bayandaLutuyarabudashi,ashekaratahuɗu tawannanmako:'Kaɗagaidanunkadagawurindakake zaune,arewadakudu,yammadagabas' 20Gamazanbakadazuriyarkadukƙasardakakeganihar abada,zankumamaidazuriyarkakamaryashiateku.Ko dayakemutumzaiiyaƙidayaƙurarƙasa,ammabazaa ƙidayazuriyarkaba

21Tashi,kayitafiyacikinƙasar,tsawontadafaɗinta,ka gakomai,gamazanbazuriyarkaita’SaiAbramyatafi Hebronyazaunaacan

22Awannanshekarar,Chedorlaomer,sarkinElam,da Amrafel,sarkinShinar,daArioch,sarkinSellasar,da Tergal,sarkinal'ummai,sukakashesarkinGomorrah, sarkinSadumakuwayagudu,dayawasukamututa hanyarraunukaakwarinSiddim,kusadaTekunGishiri

23SukakamaSadumadaAdamudaZeboyim,sukakuma kamaLutu,ɗanɗan'uwanAbram,dadukandukiyarsa, sukatafiDan

24SaiwanidayatsereyazoyafaɗawaAbramcewaan kamaɗanɗan'uwansa,(Abram)kumayaɗaukimakamai dagabayinsa

25dominAbramdazuriyarsa,kashiɗayabisaukuna 'ya'yanfarigaUbangiji,Ubangijikumayatsarashia matsayindokaharabadacewasubafiristocindakeyi masahidima,dominsumallakeshiharabada

26Kumawannandokabatadaiyakagakwanaki;gama Yaƙaddarataharabada,dominsubawaUbangijizakar komai,nairi,danaruwaninabi,danamai,danashanu,da natumaki.

27Yakumabawafiristocinsasucisushadafarincikia gabansa

28SaiSarkinSadumayazowurinsa,yayimasasujada,ya ce,“YaUbangijinmuAbram,kabamurayukandakacece mu,ammaganimartazamataka”

29SaiAbramyacemasa,'Inaɗagahannuwanazuwaga AllahMaɗaukaki,cewadagazarezuwamaƙallintakalmi bazanɗaukikomainakaba,dominkadakace,Naarzuta Abram,saidaiabindasamarinsukaci,darabonmutanen dasukatafitaredani,watoAner,Eshchol,daMamre Waɗannanzasuɗaukirabonsu'

BABINA14

1Bayanwaɗannanabubuwa,ashekaratahuɗutawannan makon,acikinsabuwarwatanauku,maganarUbangijita zogaAbramcikinmafarki,tanacewa,'Kadakajitsoro, Abram;ninemaikareka,ladarkakumazatayiyawa ƙwarai'

2Saiyace,“YaUbangiji,YaUbangiji,mezakabani,tun danatafibataredaɗaba,kumaɗanMaseq,ɗanbaiwata,

shineEliyezernaDamascusShinezaizamamagajina, ammabakabanizuriyaba.”

3Saiyacemasa,“Wannanbazaizamamagajinkaba,sai daiwandazaifitodagacikinka;shinezaizamamagajinka.”

4Saiyafitodashiwaje,yacemasa,“Kadubasamaka ƙidayataurariidanzakaiyaƙirgasu”

5Yakallisama,yagataurari,saiyacemasa,Haka zuriyarkazatakasance.

6YakumayiimanidaUbangiji,akakumalissaftashia matsayinadalci

7Saiyacemasa,“NineUbangijiwandayafisshekadaga UrtaKaldiyawa,domininbakaƙasarKan'aniyawadonka mallaketaharabada,nikumazanzamaAllahagarekada zuriyarkaabayanka”

8Saiyace,'YaUbangiji,YaUbangiji,tayayazansanzan gaji?'

9Saiyacemasa,“Kawominikarsana'yarshekarauku,da akuya'yarshekarauku,datunkiya'yarshekarauku,da kurciya,datattabara.”

10Yaɗaukiwaɗannandukaatsakiyarwata,yazaunaa itacenoaknaMamre,wandayakekusadaHebron

11Yaginabagadiacan,yamiƙawaɗannandukahadaya, yazubajininsuakanbagadin,yarabasuatsakiya,yaajiye suagabanjuna;ammabairabatsuntsayenba

12Tsuntsayesukasaukoakanciyayin,Abramkuwaya koresu,baikuwabartsuntsayensutaɓasuba

13Sa'addaranatafaɗi,saifarincikiyafaɗowaAbram, saigawanibabbanduhuyafaɗomasa,akacewaAbram, 'Kasanihakikazuriyarkazatazamabaƙuwaaƙasardaba tasubace,zasukumabautardasu,sukumawahalshesu shekaruɗarihuɗu.'

14Kumazanhukuntaal'ummardazasubautawa,bayan hakazasufitodagacandadukiyamaiyawa

15Zakatafiwurinkakanninkacikinsalama,abinnekada kyakkyawantsufa

16Ammaatsaratahuɗuzasukomanan,dominlaifin Amoriyawabaicikabatukuna.

17Yafarkadagabarcinsa,yatashi,ranatafaɗi,saiga harshenwuta,saigatanderutanahayaƙi,harshenwuta kumayanaratsawatsakaninguntun.

18AwannanranaUbangijiyayialkawaridaAbram,yace, ‘Gazuriyarkazanbadawannanƙasa,dagakoginMasar zuwababbankogi,watoKoginYufiretis,Kenites, Kenizzites,Kadmoniyawa,Ferizziyawa,daRefaim, Phakorites,daHiwiyawa,daAmoriyawa,daKan'aniyawa, daGirgashiyawa,daYebusiyawa.’

19Dagariyawaye,Abramyamiƙagutsuttsuran,da tsuntsaye,dahadayun'ya'yansu,dahadayunsunasha,sai wutatacinyesu

20AwannanranamukayialkawaridaAbram,kamar yaddamukayialkawaridaNuhuawannanwatan;Abram kumayasabuntabikindaƙa'idaharabada.

21Abramyayimurna,yakumasanardamatarsaSaraya dukwaɗannanabubuwa;yakumayiimanizaisamizuriya, ammabatahaihuba

22SaiSarayatashawarcimijintaAbram,tacemasa,'Ka shigawurinHajaratu,baiwata'yarMasar,watakilazan ginamakazuriyatawurinta'

23SaiAbramyajimuryarmatarsaSaraya,yacemata,'Yi haka.'SaiSarayataɗaukiHajaratu,baiwartaBamasariya, tabawaAbrammijinta,tazamamatarsa

24Yashigawurinta,tayicikitahaifamasaɗa,yakumasa masasunaIsma'ilu,ashekaratabiyartawannanmakon [1965AM];kumawannanitaceshekaratatamaninda shidaarayuwarAbram.

BABINA15

1Kumaashekaratabiyartamakonahuɗunawannan jubili,[1979AM]awatanauku,atsakiyarwata,Abramya yibikin'ya'yanfarinagirbinhatsi

2Yamiƙasabbinhadayuakanbagadin,wato'ya'yanfari naamfaningona,gaUbangiji,shanudaakuyadatunkiyaa kanbagadinamatsayinhadayarƙonawagaUbangiji;ya miƙahadayun'ya'yanitacensudahadayunsunashaakan bagadentaredaturare

3UbangijikuwayabayyanagaAbram,yacemasa,'Nine AllahMaɗaukaki;kanunakankaagabana,kazama cikakke'

4Zanyialkawaritsakaninadakai,zankumaƙarayawanka. 5SaiAbramyafaɗirubda,Allahkuwayayimaganada shi,yace,

6'Gashi,umarninayanataredakai, Kumazakazamaubanal'ummaidayawa

7BazaaƙarakiransunankaAbramba, Ammasunankadagayanzu,harmaharabada,zaakirashi Ibrahim Gamanayikaubanal'ummaidayawa 8Zanyimakagirmaƙwarai, Zanmaishekual'ummai, Sarakunakumazasufitodagagareka

9Zankafaalkawarinatsakaninadakai,dazuriyarkaa bayanka,harzuwatsararrakinsu,dominmadawwamin alkawari,domininzamaAllahagareka,dakuma zuriyarkaabayanka.

10<Zanbakadazuriyarkaabayankaƙasardakayi baƙunci,watoƙasarKan'ana,dominkamallaketahar abada,nikumazanzamaAllahnsu.'

11UbangijiyacewaIbrahim,“Kaikuma,kakiyaye alkawarina,kaidazuriyarkaabayanka;kayiwakowane namijikaciya,kakumayiwakaciyargabankakaciya, wannanzaizamaalamaralkawarinaharabadatsakanina dakai”

12Aranatatakwaszaayiwakowanenamijikaciya, dukantsararrakinku,dukwandaakahaifaagida,kowanda kukasayadakuɗidagawurinwanibaƙo,wandakuka mallakawandabanazuriyarkubane.

13Dukwandaakahaifaagidankazaayimasakaciya, waɗandakumakasayadakuɗizaayimusukaciya,kuma alkawarinazaikasanceacikinjikinkaharabada

14Kumanamijindabaayimasakaciyaba,wandabaayi masakaciyaaranatatakwasba,zaarabashida mutanensa,gamayakaryaalkawarina.

15AllahyacewaIbrahim,'Ammagamedamatarka Saraya,bazaaƙarakirantaSarayaba,ammaSaratuzata zamasunanta

16Zansamataalbarka,inbakaɗatawurinta,zansamasa albarka,zaizamaal'umma,sarakunanal'ummaikumazasu fitodagagareshi

17SaiIbrahimyafaɗiafuskarsa,yayimurna,yacea zuciyarsa,'Zaahaifiɗagawandayakedashekaraɗari, Saratukuwa,waddatakedashekaracasa'in,zatahaifiɗa?'

18IbrahimyacewaAllah,'DamaIsma'iluyarayua gabanka!'

19Allahkuwayace,“Hakane,Saratukumazatahaifa makaɗa,zakikumasamasasunaIshaku,nikumazan kafaalkawarinadashi,madawwamiyaralkawari,dakuma gazuriyarsaabayansa”

20AmmagamedaIsma'ilumanajika,gashikuma,zan albarkaceshi,inɗaukakashi,inkumariɓaɓɓanyashi ƙwarai,zaihaifisarakunagomashabiyu,zankumamaishe shibabbaral'umma

21AmmazanƙullaalkawaridaIshaku,wandaSaratuzata haifamaka,awaɗannankwanaki,ashekaramaizuwa

22Saiyadainamaganadashi,Allahkumayatafiyabar Ibrahim

23IbrahimyayikamaryaddaAllahyafaɗamasa,yaɗauki ɗansaIsma'ilu,dadukanwaɗandaakahaifaagidansa, waɗandayasayadakuɗinsa,kowannenamijiagidansa,ya yimusukaciya

24AwannanranaakayiwaIbrahimkaciya,akakumayi masakaciyataredadukanmazajengidansa,dawaɗanda akahaifaagidan,dadukwaɗandayasayadakuɗidaga 'ya'yanbaƙon.

25Wannandokatakasancegadukkantsararrakiharabada, kumababukaciyatakwanaki,kumababuɓacewarrana ɗayadagacikinkwanakitakwas;gamadokacetahar abada,antsaratakumaanrubutataakanallunansama 26Kumadukwandaakahaifa,wandabaayiwakaciyarsa kaciyaaranatatakwasba,bana'ya'yanalkawarinda UbangijiyayidaIbrahimbane,ammana'ya'yanhalaka ne;kumababuwataalamaakansacewashinaUbangijine, saidai(anƙaddarashi)ahalakashiakasheshidagaƙasa, akumatumɓukeshidagaƙasa,dominyakaryaalkawarin UbangijiAllahnmu

27Domindukmala'ikundakewurindakumadukkan mala'ikuntsarkakewaanhaliccesuhakatundagaranar halittarsu,kumaagabanmala'ikundakewurindakuma mala'ikuntsarkakewa,YatsarkakeIsra'ila,dominsu kasancetaredaShidakumataredamala'ikunsamasu tsarki

28KakumaumarciIsra'ilawasukiyayealamarwannan alkawarihartsawontsararrakinsu,amatsayindokatahar abada,dominkadaatumɓukesudagaƙasar

29Gamaankafaumarninnedonalkawari,cewasukiyaye shiharabadaatsakanindukanIsra'ilawa

30GaIsma'iluda'ya'yansamazada'yan'uwansadaIsuwa, Ubangijibaisasukusaceshiba,baikumazaɓesuba sabodasu'ya'yanIbrahimne,dominyasansu,ammaya zaɓiIsra'ilasuzamamutanensa.

31Yatsarkakeshi,yatattarashidagacikindukkan'ya'yan mutane;gamaakwaial'ummaidayawadaal'ummaida yawa,kumaduknasane,kumayasanyaruhohiakan komaidonsuɓatardasudagagareShi.

32Ammabainaɗawanimala'ikakoruhiakanIsra'ilaba, dominshikaɗainemaimulkinsu,zaikumakiyayesu,ya kumabuƙacesudagahannunmala'ikunsadaruhohinsa,da kumadagahannundukkanikonsadominyakiyayesu,ya kumaalbarkacesu,sukumazamanasa,shikumayazama nasatundagayanzuharabada

33Yanzuinasanardakaicewa'ya'yanIsra'ilabazasubi wannandokaba,kumabazasuyiwa'ya'yansumaza kaciyabisagadukwannandokaba;gamaacikinjikina

kaciyazasudainawannankaciyata'ya'yansumaza,kuma dukansu,'ya'yanBa'al,zasubar'ya'yansumazamarasa kaciyakamaryaddaakahaifesu

34KumababbanfushidagaUbangijizaiyiwaIsra'ilawa. Dominsunyiwatsidaalkawarinsasunkumakaucedaga maganarsa,sunkumatayardahankalisukayizagi,domin basukiyayeƙa'idodinwannandokaba;dominsunyiwa membobinsukamarAl'ummai,dominakawardasua kumatumɓukesudagaƙasarKumabazaaƙarasamun gafarakogafaraagaresubasabodadukanzunubin wannankuskurenharabada

BABINA16

1Asabuwarwatatahuɗu,mukabayyanagaIbrahima bakinitacenoaknaMamre,mukayimaganadashi,muka kumasanardashicewaSaratuzatabashiɗa

2SaiSaratutayidariya,gamatajicewamunyimagana daIbrahim,mukakumayimatagargaɗi,saitajitsoro,ta kumamusantacewatayidariyasabodamaganar

3Kumamukagayamatasunanɗanta,kamaryaddaaka wajabtamasasunansakumaakarubutashiacikinallunan sama(watauIshaku),

4Kuma(cewa)idanmukadawomataakanlokaci,data ɗaukicikinɗa.

5AwannanwatanUbangijiyazartardahukuncinsaakan Saduma,daGwamrata,daZeboyim,dakumadukyankin Urdun,yakumaƙonesudawutadakibiritu,yakuma hallakasuharzuwayau,kamaryaddanasanardakuduk ayyukansu,cewasumugayenekumamasuzunubiƙwarai, kumasunaƙazantardakansu,sunayinfasikanciacikin jikinsu,sunaaikataƙazantaaduniya

6Hakakuma,Allahzaizartardahukunciakanwurarenda sukaaikatabisagaƙazantarSaduma,kamaryaddaakayi waSaduma

7AmmaLutumukaceceshi;gamaAllahyatunada Ibrahim,yakumakoreshidagacikinjuyin.

8Shida'ya'yansamatasukaaikatazunubiaduniya,irin wandabaataɓayiaduniyabatunzamaninAdamuhar zuwazamaninsa,gamamutuminyakwanada'ya'yansa mata

9Gashikuwa,anumartakumaansassakashigameda zuriyarsaduka,akanallunansama,aciresuakuma tumɓukesu,akumayimusushari'akamaryaddaakayiwa Saduma,kadakumaabarzuriyarmutumaduniyaaranar hukunci.

10AwannanwatanIbrahimyatashidagaHebron,yatafi yazaunatsakaninKadeshdaShuratsaunukanGerar.

11Atsakiyarwatanabiyaryatashidaganan,yazaunaa RijiyarAlƙawari

12AtsakiyarwatanashidaUbangijiyaziyarciSaratu,ya yimatakamaryaddayafaɗa,saitayiciki.

13Tahaifiɗaawatanauku,kumaatsakiyarwata,a lokacindaUbangijiyayimaganadaIbrahim,alokacin bikin'ya'yanfarinagirbi,akahaifiIshaku

14Ibrahimyayiwaɗansakaciyaaranatatakwas:shine wandaakafarayiwakaciyabisagaalkawarindaakariga akayimasa

15Ashekaratashidatamakonahuɗumukazowurin Ibrahim,aRijiyarAlkawari,mukabayyanagareshi[kamar

yaddamukagayawaSaratucewazamukomagareta,za tahaifiɗa.

16Mundawoawatanabakwai,mukaiskeSaratutanada cikiagabanmu,mukakumasamasaalbarka,mukakuma sanardashidukabindaakaumartagamedashi,cewaba zaimutubaharsaiyahaifi'ya'yamazashida,yakumagan sukafinyamutu;ammaacikinIshakuzaakirasunansada zuriyarsa.

17Kuma(cewa)dukkanzuriyar'ya'yansazasuzama Al'ummai,kumaalasaftasutaredaAl'ummai;ammadaga cikin'ya'yanIshakumutumzaizamatsattsarkarzuriya, kumabazaalasaftashiacikinAl'ummaiba

18GamazaizamarabonMaɗaukaki,kumadukkan zuriyarsasunfaɗacikinmallakarAllah,domintazamaga Ubangijijama'amallakarsafiyedadukkanal'ummai,ta kumazamamulkidafiristoci,dakumaal'ummamaitsarki.

19Mukatafi,mukasanardaSaratudukabindamukafaɗa masa,dukansukumasukayimurnaƙwaraidagaske 20YaginabagadiacangaUbangijiwandayaceceshi, wandakumayasashifarincikiaƙasardayakezaune,ya kumayibikinfarincikiawannanwatannakwanabakwai, kusadabagadindayaginaaRijiyarAlƙawari.

21Yaginarumfunadominkansadakumagabayinsaa wannanbikin,kumashinefarkonwandayayibikin bukkokiaduniya.

22Acikinwaɗannankwanakibakwai,yakanmiƙahadaya taƙonawagaUbangijikowacerana,bijimaibiyu,raguna biyu,tumakibakwai,dabunsuruɗaya,dominyinhadaya donzunubi,dominyayikafaradonkansadazuriyarsa 23Kumayamiƙaragunabakwai,'yanawakibakwai, tumakibakwai,dabunsuraibakwai,dahadayun'ya'yansu dahadayunsha,yaƙonakitsendakecikinsaakanbagaden, hadayacedaakazaɓagaUbangijidonƙanshimaidaɗi 24Safiyadayammayanaƙonaturaremasuƙamshi,turare dagalbanum,dastackte,danardi,damur,dakayanƙanshi, dakumacostum;dukwaɗannanbakwaiyamiƙa,anniƙa su,angaurayasudaidaigwargwado(kuma)tsantsa.

25Yayiwannanbikinatsawonkwanabakwai,yana murnadadukanzuciyarsadadukanransa,shidadukan waɗandakegidansa,babuwanibaƙotaredashi,kowanda baayimasakaciyaba

26YakumaalbarkaciMahaliccinsawandayahalicceshia cikintsararsa,dominyahalicceshibisagayardarsa;domin yasaniyakumaganecewadagagareshishukaradalciza tatsiroharabada,kumadagagareshitsattsarkaririzata fitokamarwandayahaliccikomai.

27Yayialbarkayayimurna,yakumakirawannanbikin bikinUbangiji,abinfarincikigaAllahMaɗaukaki.

28Munkumaalbarkaceshiharabada,dazuriyarsaduka bayansaacikindukantsararrakinduniya,dominyayi wannanbikialokacinsa,bisagashaidarallunanasama

29Sabodahakaantsarashiakanallunansamagameda Isra'ila,cewazasuyibikinbukkokikwanabakwaidafarin ciki,awatanbakwai,abinkarɓaagabanUbangiji-ƙa'ida taharabadagatsararrakinsukowaceshekara

30Kumawannanbashidaiyakagakwanaki,gamaanriga antsarashigaIsra'ilaharabadacewasuyibikin,suzauna acikinbukkoki,susanyafuranniakansu,suɗaukirassan ganye,dabishiyoyinwillowdagarafin

31Ibrahimyaɗaukirassanitatuwandabinoda'ya'yan itatuwamasukyau,kowaceranayanayawoabagadentare

darassansaubakwaidasafe,yanayabonAllahnsada godiyasabodadukanabindayakeyicikinfarinciki.

BABINA17

1Kumaashekaratafarkotamakonabiyarakayaye Ishakuawannanbikincikashekara,[1982AM]kuma Ibrahimyayibabbanliyafaawatanauku,aranardaaka yayeɗansaIshaku

2KumaIsma'ilu,ɗanHajaratu,Bamasaren,yanagaban mahaifinsaIbrahimamadadinsa,Ibrahimkumayayi murnayayabiAllahdominyaga'ya'yansamazakumabai mutubatareda'ya'yaba.

3YatunadamaganardaYafaɗamasaaranardaLutuya rabudashi,yayimurnadominUbangijiyabashiiria duniyadominyagajiduniya,yakumaalbarkaci Mahaliccinkomaidabakinsa

4SaratutagaIsma'iluyanarawa,Ibrahimkumayana murnadafarincikiƙwarai,saitayikishinIsma'ilu,tace waIbrahim,'Kakoriwannanbaiwadaɗanta;gamaɗan wannanbaiwarbazaizamamagajitaredaɗana,Ishakuba' 5AbinyayiwaIbrahimzafiƙwarai,sabodabaiwarsada ɗansa,haryakoresudagagareshi

6AllahkuwayacewaIbrahim,‘Kadayazamaabinbaƙin cikiagareka,sabodayarondakumabaiwar.Acikin dukanabindaSaratutafaɗamaka,kajimaganartakayisu; gamaacikinIshakuzaakirasunankadazuriyarka’

7Ammaɗanwannanbaiwarzanmaisheshibabbar al'umma,dominshidagazuriyarkane

8SaiIbrahimyatashidasassafe,yaɗaukiburodida kwalbarruwa,yaɗorasuakafaɗunHajaratudayaron,ya sallameta

9TatafitayiyawoajejinBiyer-sheba,ruwandakecikin kwalbaryaƙare,yaronkumayanajinƙishirwa,baiiya tafiyaba,saiyafaɗiƙasa

10Saimahaifiyarsataɗaukeshitajefashiaƙarƙashin itacenzaitun,tajetazaunaagabansa,kusadaindazaa harbibaka,gamatace,'Kadaingamutuwarɗana,'tana zaunetanakuka

11Saiwanimala'ikanAllah,ɗayadagacikintsarkakan mutane,yacemata,'Meyasakikekuka,Hajaratu?Tashi kiɗaukiyaron,kiriƙeshiahannunki,gamaAllahyaji muryarki,yakumagayaron.'

12Saitabuɗeidanunta,tagarijiyarruwa,tatafitacika kwalbartadaruwa,tabaɗantayasha,tatashitatafijejin Faran.

13Yaronyagirmayazamamaiharbinbaka,Allahkuwa yanataredashi,mahaifiyarsakumataaurimasamatadaga cikin'yanmatanMasar

14Tahaifamasaɗa,yakumasamasasunaNebaioth, gamatace,'Ubangijiyanakusadanilokacindanakira shi.'

15Kumayafaruamakonabakwai,ashekararfarkota wannanshekara,[2003AM]awatanfarkoawannan shekaratajubili,aranarshabiyugawannanwatan,anji muryoyiasamagamedaIbrahim,cewayanadaamincia cikindukabindaYafaɗamasa,kumayanaƙaunar Ubangiji,kumaacikinkowacewahalayanadaaminci

16SaiyarimaMastémyazoyaceagabanAllah,'Ga IbrahimyanasonɗansaIshaku,kumayanajindaɗinsafiye dakomai;kaumarceshiyamiƙashihadayataƙonawaa

kanbagadi,zakaganikozaiyiwannanumarni,kumaza kasanikoyanadaaminciacikindukabindakagwada shi'

17UbangijiyasancewaIbrahimamintacceneacikin dukanwahalhalunsa;gamayagwadashiaƙasarsada yunwa,yakumagwadashidadukiyarsarakuna,yakuma gwadashitawurinmatarsa,lokacindaakarabatada kaciya;yakumagwadashitawurinIsma'iludaHajaratu, baiwarsa,lokacindayasallamesu

18KumaacikindukabindaYagwadashi,ansameshi amintacce,kumaransabaiyihaƙuriba,kumabaiyi jinkirinyinaikiba;gamashiamintaccenekumamai ƙaunarUbangiji.

BABINA18

1Allahyacemasa,'Ibrahim,Ibrahim';saiyace,'Gani nan'

2Saiyace,Kaɗaukiɗankadakakeƙauna,(harma) Ishaku,katafiƙasartuddai,kamiƙashiakanɗayadaga cikinduwatsundazannunamaka

3Saiyatashidasassafeyaɗaurawajakinsasirdi,yaɗauki samarinsabiyutaredashi,daɗansaIshaku,yasassaka itacenhadayarƙonawa,yatafiwurinaranatauku,ya hangowurindaganesa.

4Dayaisawatarijiyamairuwa,saiyacewasamarinsa, 'Kuzaunaanantaredajakin,nidayaronzamutafican, idanmukayisujadazamudawowurinku.'

5Yaɗaukiitacenhadayarƙonawa,yaɗorawaɗansa Ishaku,yakumaɗaukiwutardawuƙarahannunsa,suka tafitarezuwawurin.

6SaiIshakuyacewamahaifinsa,'Baba!'Saiyace,'Gani nan,ɗana'Saiyacemasa,'Gawuta,dawuƙa,daitacen, ammainatumakinhadayarƙonawasuke,baba?'

7Saiyace,'Allahzaitanadawakansatunkiyadonhadayar ƙonawa,ɗana'SaiyamatsokusadawurindutsenAllah 8Yaginabagadi,yashimfiɗaitacenakanbagadin,ya ɗaureɗansaIshaku,yaɗorashiakanitacendakekan bagadin,yamiƙahannunsadonyaɗaukiwuƙardonya yankaɗansaIshaku.

9Natsayaagabansa,dakumaagabanyarimaMastêmâ, Ubangijiyace,'Kaumarceshikadayaɗorahannunsaa kanyaron,koyayimasawaniabu,gamananunayana tsoronUbangiji'

10Sainakirashidagasama,nacemasa,'Ibrahim, Ibrahim.'Saiyatsorata,yace,'Ganinan.'

11Sainacemasa,“Kadakaɗorawayaronhannu,kada kumakayimasawaniabu,gamayanzunanunakana tsoronUbangiji,bakakumahananiɗanka,ɗanfarinkaba”

12YarimaMastêmâyajikunya;Ibrahimyaɗagaidanunsa yaduba,saigaragoankamashidaƙahoninsa,Ibrahim kuwayatafiyaɗaukiragonyamiƙashihadayarƙonawa maimakonɗansa

13IbrahimyakirawurindasunanUbangijiyagani,domin acikindutsenUbangijiyagani,watoDutsenSihiyona 14UbangijikumayakiraIbrahimdasunansaakarona biyudagasama,kamaryaddayasamubayyanamuyi maganadashicikinsunanUbangiji

15Saiyace,'Narantsedakaina,'injiUbangiji,'Dominka yiwannanabu,kumabakahanaɗanka,ƙaunataccenɗanka, dagagareniba,cewacikinalbarkazansamakaalbarka,

kumacikinyalwaralbarkazanriɓaɓɓanyazuriyarka Kamartaurarinsama,Kamaryashiabakinteku.'Ya'yanka kumazasugājibiranenmaƙiyansu'

16Kumaacikinzuriyarkadukkanal'ummanduniyazasu samialbarka;Dominkayibiyayyadamuryata,Nakuma nunawadukwandakayiminiamincicikindukabindana faɗamaka,'Kitafilafiya'

17SaiIbrahimyatafiwurinsamarinsa,sukatashisukatafi Biyer-shebatare,Ibrahimkuma[2010AM]yazaunakusa daRijiyarAlƙawari

18Kumayanayinwannanbikikowaceshekara,kwana bakwaicikinfarinciki,kumayakirashibikinUbangiji bisagakwanabakwaidayatafiyadawocikinaminci.

19Kumahakaakatsarakumaakarubutaakanallunan samagamedaIsra'iladazuriyartacewasukiyayewannan bikinkwanabakwaitaredafarincikinabiki.

BABINA19

1Ashekaratafarkotamakonafarkoacikinshekarata arba'indabiyutashekara,Ibrahimyakomayazaunaa gabanHebron,watoKiriyat-arba,makonnibiyunashekaru.

2Ashekaratafarkotamakonaukunawannanshekarata bukincikashekaruhamsin,kwanakinrayuwarSaratusuka cika,tarasuaHebron.

3SaiIbrahimyatafiyayimatamakokiyabinneta,muka gwadashikoruhunsayanadahaƙuri,baikumajihaushin maganarbakinsaba;akasameshidahaƙuriacikinwannan, baikumadamuba

4Domincikinhaƙuridajarumtakayayimaganada'ya'yan Heth,dominsubashiwurindazaibinnegawarsa.

5Ubangijikuwayabashialheriagabandukwaɗanda sukaganshi,yakumaroƙi'ya'yanHethdatawali'u,suka kumabashiƙasarkogondakegabanMamre,watoHebron, akanazurfaɗarihuɗu

6Sukaroƙeshisukace,Zamubakashikyauta;ammabai yardayakarɓidagahannunsubadonkomai,dominyaba dakuɗinwurin,cikakkenkuɗin,saiyayisujadaagabansu saubiyu,bayanhakayabinnegawarsaacikinkogobiyu

7DuktsawonrayuwarSaratushekaraɗaridaashirinda bakwaice,watoshekaratahamsintamurnabiyuda makonnihuɗudashekaraɗaya:waɗannansunekwanakin rayuwarSaratu.

8WannanitacegwajitagomadaakagwadaIbrahim, kumaakasameshidaaminci,maihaƙuricikinruhu

9Baikumafaɗikodakalmaɗayabagamedajita-jitarda akeyiaƙasarcewaAllahyacezaibashidazuriyarsa bayansa,saiyaroƙiwaniwuriacandonyabinnegawarsa; gamaansameshiamintacce,ankumarubutashiakan allunansamaamatsayinabokinAllah

10Ashekaratahuɗutawannanshekara,yaaurowaɗansa Ishakumata,sunantaRifkatu[2020AM]['yarBetuwel, ɗanNahor,ɗan'uwanIbrahim]'yar'uwarLaban,'yar Betuwel;BetuwelkumaɗanMilkane,matarNahor, ɗan'uwanIbrahim

11Ibrahimyaaurimatatauku,sunantaKetura,dagacikin 'ya'yanbayinsa,gamaHajaratutarasukafinSaratu.Ta haifamasa'ya'yamazashida,Zimram,daYokshan,da Medan,daMidiya,daIshbak,daShuwa,acikinmakonni biyunashekaru.

12Amakonashida,ashekaratabiyutaaure,Rifkatuta haifawaIshaku'ya'yamazabiyu,YakubudaIsuwa, 13Kuma[2046AM]Yakubumutumnemaisantsida adalci,Isuwakumamaizafinraine,mutumingonane,mai gashi,Yakubukumayanazauneacikintanti.

14Matasansukagirma,Yakubukumayakoyirubutu; ammaIsuwabaikoyaba,gamashimutumnemaifarauta kuma,yakoyiyaƙi,dukanayyukansakumamasuzafine.

15IbrahimyaƙaunaciYakubu,ammaIshakuyaƙaunaci Isuwa

16IbrahimyagaayyukanIsuwa,yakumasancewazaa kirasunansadazuriyarsatawurinYakubu;saiyakira RebekayabadaumarnigamedaYakubu,dominyasan cewaitamatanaƙaunarYakubufiyedaIsuwa

17Saiyacemata,'Yata,kikuladaɗanaYakubu,Gama zaizamaamadadinaaduniya,kumaalbarkaatsakanin 'ya'yanmutane,DakumaɗaukakardukanzuriyarShem 18GamanasanUbangijizaizaɓeshiyazamajama'arsata mallaka,dagacikindukkanal'ummandakeduniya.

19Gashikuwa,ɗanaIshakuyanaƙaunarIsuwafiyeda Yakubu,ammanagakanaƙaunarYakubudagaske 20Ƙaramasaalheri,Kakumasaidanunkasukasancea kansacikinƙauna;Gamazaizamaalbarkaagaremua duniyadagayanzuharzuwadukkantsararrakinaduniya 21Barihannuwankusuyiƙarfi,Barizuciyarkutayifarin cikidaɗankaYakubu,Gamanaƙaunaceshifiyedadukan 'ya'yanamazaZaaalbarkaceshiharabada,Zuriyarsa kumazatacikaduniyaduka.

22Idanmutumzaiiyaƙididdigeyashinƙasa,zuriyarsa kumazaaƙididdigesu

23KumadukalbarkardaUbangijiyayiminidazuriyata zatazamataYakubudazuriyarsaharabada

24Kumaacikinzuriyarsazaaalbarkacesunana,dasunan kakannina,Shem,daNoab,daAnuhu,daMahalalel,da Enos,daShitu,daAdamu

25Waɗannanzasuyiaikidonkafaharsashinsama,Da kumaƙarfafaduniya,Dakumasabuntadukkanhaskenda kecikinsararinsama

26YakiraYakubuagabanidanunmahaifiyarsaRifkatu, yasumbaceshi,yasamasaalbarka,yace,

27'Yakubu,ƙaunataccenɗana,wandarainayakeƙauna, Allahyaalbarkacekadagasama,yakumabakadukkan albarkardayaalbarkaciAdamu,Anuhu,Nuhu,daShem; dadukabindayafaɗamini,dadukabindayayialkawari zaibani,yasayamannemakadazuriyarkaharabada, kamaryaddakwanakinsamasukeasamadaduniya.

28KumaRuhohinMastêmâbazasumallakekuko zuriyarkuba,dominsujuyakudagaUbangiji,wandashi neAllahnkudagayanzuharabada

29UbangijiAllahkumayazamaubaagareka,kaikuma ɗanfari,dakumajama'aharabada

30Katafilafiya,ɗana.'SaisukatafitaredagaIbrahim.

31RifkatutaƙaunaciYakubudadukanzuciyartadadukan ranta,fiyedaIsuwa,ammaIshakuyafiƙaunarIsuwafiye daYakubu

BABINA20

1Kumaacikinshekarataarba'indabiyutacikashekara,a shekaratafarkotamakonabakwai,Ibrahimyakira Isma'ilu,[2052(2045?)AM]da'ya'yansamazagomasha

biyu,daIshakuda'ya'yansamazabiyu,da'ya'yanKetura mazashida,da'ya'yansumaza.

2YakumaumarcesudasukiyayehanyarUbangiji,suyi adalci,suƙaunacijunansu,sukumayihakaatsakanin dukkanmutane;kowannensuyakamatayabisu,yakuma yiadalciaduniya

3Dominsuyiwa'ya'yansumazakaciya,bisagaalkawarin dayayidasu,kadasukarkacezuwadamakohagudaga cikindukkanhanyoyindaUbangijiyaumarcemu;mu kumakiyayekanmudagadukkanfasikancidaƙazanta,[mu kumagujidukwanifasikancidaƙazantadagacikinmu]

4Idanwatamacekobaiwatayizinaacikinku,kuƙoneta dawuta,kadasuyizinadaitabisagaidanunsuda zuciyarsu,kadakumasuaurimatadagacikin'ya'yan Kan'ana,gamazaatumɓukezuriyarKan'anadagaƙasar 5Yakumagayamusuhukuncinƙattai,dahukuncin Saduma,yaddaakayimusuhukuncisabodamuguntarsu, sukamutusabodafasikancinsu,daƙazantarsu,dalalatar junatahanyarfasikanci.

6Kukiyayekankudagadukkanfasikancidaƙazanta,Da kumadagakowaceƙazantatazunubi,dominkadakumai dasunanmula'ana,dakumarayuwarkudukaabinraini,da kuma'ya'yankumazadamatadatakobi,Kukumazama la'anannukamarSaduma,dakumaduksaurankukamar 'ya'yanGomorrah.

7Inaroƙonku,'ya'yana,kuƙaunaciAllahnasama,Ku kumamannewadukkandokokinsaKadakubigumakansu, daƙazantarsu.

8Kadakuyiwakankugumakandaakayidanarkakken ƙarfekonasassaka;gamasubanzane,babukumaruhua cikinsu;Gamaaikinhannuwanmutanene,dukwandaya dogaradasukuma,bayadogaradakomai

9Kadakubautamusu,kokubautamusu,Ammakubauta waAllahMaɗaukaki,kubautamasakoyaushe:Kuyibege gafuskarsakoyaushe,Kuyiadalcidaadalciagabansa, Dominyajidaɗinku,yakumabakurahamarsa,Yakuma aikomukudaruwansamasafedayamma,Yakuma albarkacidukkanayyukankudakukayiaduniya,Yakuma albarkaciabincinkudaruwanku,Yakumaalbarkaci'ya'yan cikinkuda'ya'yanƙasarku,Dakumagarkenshanunku,da kumagarkentumakinku

10Zakuzamaalbarkaaduniya,dukkanal'ummanduniya zasuyimarmarinku,Sukumaalbarkaci'ya'yankuda sunana,Dominsusamialbarkakamaryaddanake

11YabaIsma'iluda'ya'yansamaza,da'ya'yanKetura, kyautai,yakumasallamesudagawurinɗansaIshaku,ya kumabaɗansaIshakukomai

12SaiIsma'iluda'ya'yansamaza,da'ya'yanKetura,da 'ya'yansumaza,sukatafitare,sukazaunadagaFaranhar zuwaƙofarBabila,adukanƙasardatakegabas,gaban hamada

13Waɗannansukahaɗudajuna,akakumakirasu Larabawa,daIsma'ilawa

BABINA21

1Ashekaratashidatamakonabakwainawannanbukin cikashekara,IbrahimyakiraɗansaIshaku,yakuma[2057 (2050?)AM]yaumarceshi:'Natsufa,bansanranar mutuwataba,kumanacikadakwanakina.'

2Gashi,inadashekaraɗaridasaba'indabiyar,kumaa cikindukankwanakinrainanatunadaUbangiji,nakuma nemidazuciyaɗayainyinufinsa,inkumayitafiyadaidai acikindukkanhanyoyinsa.

3Rainayaƙigumaka,<kumanarainawaɗandasukabauta musu,kumanabadazuciyatadaruhuna>domininlurain aikatanufinWandayahalicceni

4GamashineAllahmairai,kumashimaitsarkinekuma maiaminci,kumashimaiadalcinefiyedakowa,kuma babukarɓarmutaneawurinsa,babukarɓarkyauta;gama Allahmaiadalcine,yanazartardahukuncigaduk waɗandasukakaryadokokinsasukakumaraina alkawarinsa.

5Kaikuma,ɗana,kakiyayeumarnansa,daumarnansa,da hukunce-hukuncensa,kadakabiabubuwanbanƙyama,da gumaka,dagumakandaakanarkar.

6Kumakadakucijinindabbobikoshanu,konakowane tsuntsudaketashiasama

7Idankumakayankawandaakayankadonhadayar salama,saikayankashi,kazubajininsaakanbagaden,da dukankitsenhadayarakanbagaden,dagarinalkamamai laushi,dahadayarnamandaakagaurayadamai,da hadayarsatasha,saikamiƙasudukaakanbagaden hadayarƙonawa;wannanƙanshinemaidaɗiagaban Ubangiji.

8Zakumiƙakitsenhadayargodiyaakanwutardakekan bagadin,dakitsendakekanciki,dadukankitsendake cikincikidaƙodabiyu,dadukankitsendakekansu,da kumaakancinyoyinsudahanta,taredaƙoda 9Kumiƙawaɗannandukadominƙanshimaidaɗiagaban Ubangiji,taredahadayarsatagaridahadayarsatasha, dominƙanshimaidaɗi,watogurasarhadayargaUbangiji 10Kucinamansaawannanranadakumaaranatabiyu, kadaranatafaɗiakansaaranatabiyuharsaianci,kada kumaabarkomaiaranatauku;dominbaayardadashiba [dominbaayardadashiba]kumakadaaƙaracinsa,duk wandayacishizaijawowakansazunubi;dominhakana sameshiarubuceacikinlittattafankakannina,dakumaa cikinkalmominAnuhu,dakumaacikinkalmominNuhu 11Kumazakuyayyafagishiriakandukkanhadayunku, kadakubarigishirinalkawariyaɓaceacikindukkan hadayunkuagabanUbangiji

12Gamedaitacenhadaya,kuyihankalikadakukawo wasu(wasu)itacedonbagadin,bandawaɗannan:itacen cypress,bay,almond,fir,pine,cedar,savin,fig,zaitun, mur,laurel,aspalatus.

13Kumadagacikinirinwaɗannanitacensunakanbagadin dakeƙarƙashinhadayar,waɗandaakagwadasugameda kamanninsu,kumabasasanyawaniitacemaitsagewako duhuakansa,(amma)maitauridatsabta,bataredalahani ba,maiƙarfidasabontsiro;kumakadakusanya(akansa) tsohonitace,[dominƙamshinsayaɓace]dominbabuwani ƙanshiacikikamarda

14Bayanwaɗannannau'ikanitacebabuwanidazaku sanya(akanbagadin),dominƙanshinyawatse,ƙanshin ƙanshinsakumabayatashisama

15Kakiyayewannanumarnikakumaaikatashi,ɗana, dominkazamamaiadalciacikindukkanayyukanka

16Kumaakowanelokacikakasancemaitsabtaajikinka, kawankekankadaruwakafinkakusantodonyinhadayaa kanbagadi,kakumawankehannuwankadaƙafafunka

kafinkakusantobagadi;idankumakagamahadaya,saika sakewankehannuwankadaƙafafunka.

17Kadajiniyabayyanaakankakoakantufafinka;kayi hankali,ɗana,dagajini,kayihankalisosai;karufeshida ƙura.

18Kadakucijini,dominshinerai;kadakucijiniko kaɗan

19Kumakadakukarɓikyautadonjininmutum,domin kadaazubardashibataredahukunciba,batareda hukunciba;dominjinindaakazubarnekesaduniyatayi zunubi,kumabazaaiyatsarkakeduniyadagajininmutum basaitawurinjininwandayazubardashi

20Kadakukarɓikyautakokyautadonjininmutum,jini sabodajini,dominakarɓekuagabanUbangiji,Allah Maɗaukaki;gamashinekariyaganagarta:kumadomina kiyayekudagadukkanmugunta,dominkumayaceceku dagakowaceirinmutuwa

21Nagani,ɗana,cewadukayyukan'ya'yanmutanezunubi nedamugunta,kumadukayyukansuƙazantane,abin ƙyamane,kumababuadalciacikinsu

22Kuyihankali,kadakubihanyoyinsu,Kubihanyoyinsu, KuyizunubiharmutuwaagabanAllahMaɗaukaki.Inba hakaba,zaiɓoyemukufuskarsa,Yakumamayardakua hannunlaifofinku,Yakumakawardakudagaƙasa, zuriyarkukumadagaƙarƙashinsama,Sunankuda zuriyarkukumazasulalacedagaduniyaduka

23Kunisancidukkanayyukansudadukkanƙazantarsu, KukiyayeumarninAllahMaɗaukaki,Kuyinufinsa,kuyi adalciacikinkomai

24Zaialbarkacekucikindukkanayyukanku,Zaikumata datsironadalcidagacikinkuacikindukanduniya,acikin dukantsararrakinaduniya,Kumabazaamantadasunana dasunankaaƙarƙashinsamaharabadaba

25Katafi,ɗanacikinsalama.AllahMaɗaukaki,Allahna daAllahnka,Yaƙarfafakakayinufinsa,Yakuma albarkacidukkanzuriyarkadasauranzuriyarkaharabada, dadukkanalbarkaradalci,Dominkazamaalbarkaaduk duniya

26Saiyafitadagawurinsayanamurna

BABINA22

1Saiyafaruamakonafarkoacikinshekarataarba'inda huɗutajubili,ashekaratabiyu,watoshekarardaIbrahim yamutu,saiIshakudaIsma'ilusukafitodagaRijiyar Alƙawaridonbikinidinmakonni-wato,idin'ya'yanfari nagirbi-gaIbrahim,mahaifinsu,kumaIbrahimyayifarin cikidomin'ya'yansamazabiyusunzo.

2GamaIshakuyanadadukiyamaiyawaaBiyer-sheba, Ishakukuwayakanjeyagadukiyarsa,yakomawurin mahaifinsa

3AwaɗannankwanakiIsma'iluyazoyagamahaifinsa,su biyusukataru,Ishakukuwayamiƙahadayataƙonawa,ya miƙataakanbagadinmahaifinsawandayayiaHebron

4Saiyamiƙahadayatagodiya,yayibikinafarincikia gabanɗan'uwansaIsma'ilu:Rifkatukumatayisabbinkek dagasabonhatsi,tabawaɗantaYakubu,dominyakaiwa mahaifinsaIbrahim,dagacikin'ya'yanfarinaƙasar,domin yaciyakumaalbarkaciMahaliccinkomaikafinyamutu

5Ishakukuma,tahannunYakubu,yaaikawaIbrahim mafikyawunhadayargodiya,dominyaciyasha

6Yaciyasha,yakumayabiAllahMaɗaukaki,wandaya haliccisamadaƙasa,wandayahaliccidukkanabubuwa masukitsenaduniya,Yakumabawa'ya'yanmutane, DominsucisushasukumaalbarkaciMahaliccinsu.

7Yanzuinagodemaka,Allahna,dominkanunamini wannanrana:ganishekaraɗaridasittindabiyarne,tsoho nekumacikedakwanaki,kumadukkwanakinasun kasancelafiyaagareni.

8Takobinmaƙiyibaiyinasaraakainabaacikindukabin dakabanida'ya'yanaduktsawonrayuwataharzuwayau 9YaAllahna,rahamarkadasalamarkasutabbataga bawanka,dakumazuriyar'ya'yansa,dominsuzama al'ummazaɓaɓɓiya,gadoagarekadagacikindukkan al'ummainaduniya,tundagayanzuharzuwadukan kwanakintsararrakinaduniya,harabada

10SaiyakiraYakubuyace,'ƊanaYakubu,Allahnakowa yaalbarkaceka,yaƙarfafakakayiadalci,danufinsaa gabansa,Yakumazaɓekadazuriyarkadominkazama jama'atagādonsabisaganufinsakoyaushe.'

11Kaikuma,ɗanaYakubu,kazokasumbaceni'Saiya matsokusayasumbaceshi,yace,'Yaboyatabbataga ɗanaYakubu,Dadukan'ya'yanAllahMaɗaukaki,har abada:Allahyabakazuriyaradalci;Kumayatsarkake wasudagacikin'ya'yankaatsakiyarduniyaduka; Al'ummaisubautamaka,Dukal'ummaikumasuyisujada gazuriyarka'

12Kayiƙarfiagabanmutane,Kakumayiikoakan dukkanzuriyarSeth.Sa'annanhanyoyinkadahanyoyin 'ya'yankazasuzamamasuadalci,Dominsuzamaal'umma maitsarki

13AllahMaɗaukakiYabakadukkanalbarkardaYa albarkacenidaita,KumaYaalbarkaciNuhudaAdamu; Sukasanceakantsattsarkankanzuriyarkadagatsarazuwa tsaraharabada.

14KumaYatsarkakekadagadukkanrashinadalcida ƙazanta,Dominagafartamakadukkanlaifofindakaaikata bataredasaninkaba.Yakumaƙarfafaka,Yaalbarkaceka. KumaYagajiduniyaduka,

15KumaYasabuntaalkawarinsadakaiDominkazama al'ummaagareshitagādonsaharabada,KumaYazama Allahagarekadazuriyarkacikingaskiyadaadalcia dukankwanakinduniya

16Kaikuma,ɗanaYakubu,katunadamaganata,Kakuma kiyayeumarnanIbrahim,mahaifinka:Kawarekankadaga al'ummai,Kadakaciabincitaredasu:Kadakumakayi kamaryaddaayyukansusukeyi,Kadakumakazama abokintarayyarsu;Gamaayyukansubasudatsarki,Duk hanyoyinsukumaƙazantane,abinƙyamane,ƙazanta kuma

17Sunamiƙahadayunsugamatattu,Sunabautawa mugayenruhohi,Sunacinabinciakankaburbura,Duk ayyukansukumabanzane.

18Basudazuciyadazasufahimta,Idanuwansukumaba saganinayyukansu,dakumayaddasukekuskurewajen cewawaitace,'KaineAllahna,'dakumagadutse,'Kaine Ubangijina,kainemaicetona'[Kumabasudazuciya] 19Kaikuma,ɗanaYakubu,AllahMaɗaukakizaitaimake ka,Allahnasamakumayaalbarkaceka,Yakumakawar dakaidagaƙazantarsudakumadukkuskurensu

20Kayihankali,ɗanaYakubu,kadakaaurimacedaga kowacezuriyadagacikin'ya'yanKan'ana,gamazaa tumɓukedukkanzuriyarsadagaƙasa

21GamasabodalaifinHam,Kan'anayayikuskure,Zaa hallakadukkanzuriyarsadagaduniyadasauranta,Ba wandazaitsiradagagareshiaranarshari'a 22Kumagamedadukmasubautawagumakadakuma masulalata

(a)Bazasusamiwanibegeaƙasarmasuraiba; (b)Kumabazaatunadasuaduniyaba; (c)DominzasusaukacikinSheol, (d)Kumazasushigawurinhukunci, Kamaryaddaakakawarda'ya'yanSadumadagaduniya, hakananzaakawardadukwaɗandasukabautawa gumaka

23Kadakajitsoro,ɗanaYakubu,Kadakumakafirgita, ɗanIbrahim:AllahMaɗaukakiYakiyayekadagahalaka, Yakumacecekadagadukkanhanyoyinɓata

24Wannangidanaginawakainadomininsanyasunanaa kansaaduniya:[anbakadazuriyarkaharabada],zaa kumasamasasunagidanIbrahim;anbakadazuriyarka harabada;gamazakaginagidana,kakumakafasunanaa gabanAllahharabada:zuriyarkadasunankazasutsaya harabadaaduniya

25Saiyadainabashiumarnidasamasaalbarka.

26Subiyunsukakwantatareakangadoɗaya,Yakubu kumayakwantaaƙirjinIbrahim,mahaifinmahaifinsa,ya sumbaceshisaubakwai,ƙaunarsadazuciyarsakumasuka yifarincikiakansa

27Yakumaalbarkaceshidadukanzuciyarsa,yace,'Allah Maɗaukaki,Allahnakowa,Mahaliccinkowa,wandaya fitodanidagaUrtaKaldiyawadominyabaniwannan ƙasadoningadataharabada,inkumakafatsattsarkar zuriya-albarkagaMaɗaukakiharabada.'

28YakumaalbarkaciYakubu,yace,'Ɗana,wandanake farincikidadukanzuciyatadaƙaunata,Allahyasa alherinkadajinƙankasutabbataakansadazuriyarsahar abada'

29Kadakarabudashi,kadakumakarainashitundaga yanzuharzuwakwanakinaharabada,idanunkakumasu buɗeakansadazuriyarsa,dominkakiyayeshi,ka albarkaceshi,kakumatsarkakeshiamatsayinal'umma dongadonka;

30Kumakaalbarkaceshidadukkanalbarkunkadaga yanzuharzuwadukankwanakindawwama,Kakuma sabuntaalkawarinkadaalherinkataredashidazuriyarsa bisagadukkanalherinkagadukkantsararrakinaduniya

BABINA23

1YasayatsubiyunaYakubuaidanunsa,yakumayabi Allahnalloli,yarufefuskarsa,yamiƙaƙafafunsa,yayi barcinharabada,akatarugakakanninsa

2Dukdawannanduka,Yakubuyanakwanceaƙirjinsa, baisancewaIbrahim,mahaifinmahaifinsa,yamutuba

3SaiYakubuyafarkadagabarcinsa,saigaIbrahimyana jinsanyikamarƙanƙara,yace,'Baba,Uba';ammababu wandayayimagana,yakumasanyamutu

4SaiyatashidagaƙirjinsayayiguduyafaɗawaRebeka, mahaifiyarsa,RibekakuwatatafiwurinIshakudadare,ta faɗamasa,sukatafitare,Yakubukumayanataredasu,da

fitilaahannunsa,sa'addasukashigasukasamiIbrahima kwancematacce.

5Ishakuyafaɗiagabanmahaifinsa,yayikuka,ya sumbaceshi.

6SaiakajimuryoyinagidanIbrahim,ɗansaIsma'iluya tashi,yatafiwurinmahaifinsaIbrahim,yayikukaga mahaifinsaIbrahim,shidadukangidanIbrahim,sukayi kukamaizafi.

7'Ya'yansamazaIshakudaIsma'ilusukabinneshiacikin kogobiyu,kusadamatarsaSaratu,sukayimasakuka kwanaarba'in,dukanmutanengidansa,daIshakuda Isma'ilu,da'ya'yansumazaduka,dadukan'ya'yanKeturaa gidajensu;kwanakinkukasabodaIbrahimsukaƙare.

8Yarayushekaraukutacikashekaraukudamakonni huɗunashekaru,shekaraɗaridasaba'indabiyar,yakuma cikakwanakinrayuwarsa,yanadatsufadakwanakimasu yawa

9Gamakwanakinkakanninsu,narayuwarsu,shekara gomashatarane;kumabayanRuwanTsufanasukafara girmaƙasadashekaragomashatara,kumasukaragua shekaragomashatara,kumasukatsufadasauri,kuma sukacikadakwanakinsusabodawahalairi-iridamuguntar ayyukansu,bandaIbrahim

10GamaIbrahimcikakkenecikindukanayyukansaga Ubangiji,kumamaijindaɗinadalcineaduktsawon rayuwarsa;kumagashi,baicikashekaruhuɗunacika shekarubaarayuwarsa,lokacindayatsufasaboda mugunta,kumayacikadakwanakinsa.

11Kumadukkantsararrakidazasutasodagawannan lokacinharzuwaranarbabbanshari'azasutsufadasauri, kafinsucikashekarubiyunajubili,kumailiminsuzairabu dasusabodatsufansuDukiliminsuzaiɓace

12Awaɗannankwanaki,idanmutumyarayushekaraɗaya darabitajubili,zasucegamedashi,'Yadaɗe,kumamafi yawankwanakinsaazabace,baƙinciki,dawahala,kuma babuzamanlafiya

13Gamabala'iyanabiyobayanbala'i,darauniakanrauni, dawahalaakanwahala,damummunanlabariakan mummunanlabari,darashinlafiyaakanrashinlafiya,da dukhukuncimarasakyaukamarwaɗannan,ɗayadawani, rashinlafiyadajuyinmulki,dadusarƙanƙaradasanyida ƙanƙara,dazazzaɓi,dasanyi,daradadi,dayunwa,da mutuwa,datakobi,dabauta,dakowaneirinbala'ida wahala

14Dukwaɗannanzasuzowawatamuguwartsara,wadda keyinlaifiaduniya:ayyukansuƙazantane,dafasikanci, daƙazanta,daabubuwanbanƙyama

15Sa'annanzasuce,'Kwanakinkakanninmusunyiyawa (harzuwashekaradubu),kumasunyikyau;ammagashi, kwanakinrayuwarmu,idanmutumyarayudayawa, shekarusittindagomane,idankumayayiƙarfi,shekaru sittindahuɗu,dawaɗannanmugayen,kumababuzaman lafiyaazamaninwannanmugunzamani'

16Awannantsara'ya'yanzasuhukuntakakanninsuda dattawansugamedazunubidarashinadalci,dakalmomin bakinsudamanyanmuguntadasukeyi,dakumagameda barinalkawarindaUbangijiyayitsakaninsudaShi,cewa sukiyayekumasuaikatadukkanumarnansadaumarnansa dadukkandokokinsa,bataredasunkomadamakohagu ba.

17Gamakowayayimugunta,kowanebakikumayana faɗinmugunta,dukayyukansukumaƙazantanedaabin ƙyama,dukhanyoyinsukumaƙazantane,ƙazantaneda halaka.

18Gashi,duniyazatalalacesabodadukayyukansu,kuma bazaasamiirinainabiba,komai;gamaayyukansubasu daaminci,kumazasumututare,dabbobidashanuda tsuntsaye,dadukkankifayenteku,saboda'ya'yanmutane.

19Zasuyijayayyadajunansu,yarodatsofaffi,tsofaffida matasa,matalaucidamasuarziki,talakadababba,mai roƙokumadasarki,sabodadokadaalkawari;gamasun mantadaumarni,daalkawari,dabukukuwa,dawatanni, daAsabar,dabukukuwancikashekaru,dadukkan hukunce-hukunce

20Zasutsayadabakadatakubadayaƙidominsumayar dasukanhanya;ammabazasukomabasaianzubarda jinimaiyawaaduniya,ɗayabayanɗaya 21Kumawaɗandasukatserebazasukomadaga muguntarsuzuwahanyaradalciba,ammadukzasu ɗaukakakansugayaudaradadukiya,dominkowannensu yaɗaukidukabindayakenamaƙwabcinsa,zasukuma kirababbansuna,ammabadagaskiyabakumadaadalci, zasukumaƙazantardaWuriMaiTsarkidaƙazantarsuda ɓarnarƙazantarsu

22Kumababbanhukuncizaishafiayyukanwannantsara, zaikumabashesugatakobi,dahukunci,dabauta,da kumawashesu,dakumacinyesu

23ZaitashemasuzunubinaAl'ummaiakansu,waɗanda basudatausayikotausayi,waɗandabazasugirmama kowaba,kobabbakoyaro,kokowa,dominsunfimugaye daƙarfiwajenaikatamuguntafiyedadukan'ya'yan mutaneZasuyiwaIsra'ilamuguntadakumayinlaifiga Yakubu,Zaazubardajinimaiyawaaƙasa,Bazaataru ba,bakumazaabinneba.

24Awaɗannankwanakizasuyiihudaƙarfi,Suyikirasu yiaddu'adominacecesudagahannunmasuzunubi, Al'ummai;Ammabawandazaisamiceto.

25Kanyarakumazasuyifaridafurfura,Yaromai makonniukukumazaiyigirmakamarmutummaishekaru ɗari,Tsayinsakumazailalacetahanyarwahaladazalunci.

26Kumaawaɗannankwanakiyarazasufaranazarin dokoki,Sukumanemiumarni,Sukumakomagahanyar adalci.

27Kwanakinzasufaraƙaruwadaƙaruwaatsakanin waɗannan'ya'yanmutaneharsaikwanakinsusunkusa zuwashekaradubu.Kumazuwagaadadinshekarufiyeda da

28Kumababuwanidattijokowandabazaigamsuda kwanakinsaba,Gamakowazaizamakamaryarada matasa

29Kumadukkwanakinsuzasucikakumasurayucikin kwanciyarhankalidafarinciki,KumababuShaiɗanko wanimugunmaihallakarwa;Gamadukkwanakinsuzasu zamakwanakinaalbarkadawarkarwa

30KumaawannanlokacinUbangijizaiwarkardabayinsa, Zasutashisugababbanzamanlafiya,Zasukori maƙiyansu.Masuadalcizasuganisuyigodiya,Zasuyi farincikidafarincikiharabada,Zasugadukkanhukuncehukuncensudadukla'anarsuakanmaƙiyansu

31Ƙasusuwansuzasuhutaaƙasa,Ruhunsukumazaiyi farincikiƙwarai,ZasusaniUbangijinekeyinshari'a,

Yananunajinƙaigaɗaruruwadadubbai,dadukwaɗanda sukeƙaunarsa.

32Kaikuma,Musa,rubutawaɗannankalmomi;gamahaka akarubutasu,kumaanarubutasuakanallunansama dominshaidagatsararrakiharabada.

BABINA24

1BayanrasuwarIbrahim,Ubangijiyaalbarkaciɗansa Ishaku,yatashidagaHebronyatafiyazaunaaRijiyar Wahayiashekaratafarkotamakonauku[2073AM]na wannanjubili,shekarubakwai

2Ashekaratafarkotamakonahuɗu,yunwatafaraa ƙasar,[2080AM]bandayunwatafarko,waddatafarua zamaninIbrahim

3SaiYakubuyadafawake,Isuwakuwayadawodaga gonadayunwaSaiyacewaɗan'uwansaYakubu,“Bani wannanjanmiya”SaiYakubuyacemasa,“Kasayarmini dahakkinkanahaihuwa,zanbakaabinci,dakumaɗan abincinlentil”

4SaiIsuwayacearansa,“Zanmutu,meneneamfanin wannanmatsayinɗanfariagareni?”

5SaiyacewaYakubu,“Nabakaita”SaiYakubuyace, “Karantseminiyau”Saiyarantsemasa

6Yakubuyabaɗan'uwansaIsuwaburodidamiya,yaci haryaƙoshi,Isuwakuwayarainamatsayinsanaɗanfari, sabodahakaakakirasunansaEdom,sabodajajayenmiya daYakubuyabashiamatsayingadonsanaɗanfari.

7Yakubuyazamababba,Isuwakuwayaƙasƙantarda kansadagadarajarsa

8Yunwatamamayeƙasar,saiIshakuyatafiyatafiMasar ashekaratabiyutawannanmako,yatafiwurinSarkin FilistiyawaaGerar,wurinAbimelek

9Ubangijiyabayyanagareshi,yacemasa,'Kadaka gangarazuwaMasar,kazaunaaƙasardazanfaɗamaka, kayizamankaawannanƙasar,zankasancetaredakai,in albarkaceka.'

10Gamazanbakadazuriyarkadukwannanƙasa,zan kumacikarantsuwatawaddanarantsewaIbrahim mahaifinka,zankumaninkazuriyarkakamartaurarinsama, zankumabawazuriyarkadukwannanƙasa

11Tacikinzuriyarkakuma,dukkanal'ummanduniyazasu samialbarka,dominmahaifinkayayibiyayyadamuryata, yakiyayeumarnina,daumarnaina,dadokokina,da umarnaina,daalkawarina:yanzukumakuyibiyayyada muryata,kuzaunaawannanƙasa.

12YazaunaaGelarmakonniukunashekaru

13Abimelekyayimasaumarnigamedashi,[2080-2101 AM]dakumagamedadukabindayakenasa,yanacewa, 'Dukwandayataɓashikodukabindayakenasa,zai mutu'

14IshakuyayiƙarfiacikinFilistiyawa,yasamidukiya maiyawa,shanu,datumaki,daraƙuma,dajakuna,da kumababbaniyali

15YayishukaaƙasarFilistiyawa,yakumayigirbisau ɗari,Ishakukuwayazamababbaƙwarai,Filistiyawakuwa sukayimasakishi.

16YanzudukrijiyoyindabayinIbrahimsukahaƙaa zamaninIbrahim,Filistiyawasuntoshesubayanmutuwar Ibrahim,sukacikasudaƙasa.

17AbimelekyacewaIshaku,“Kafitadagagaremu,gama kaikafimuƙarfisosai.”SaiIshakuyatashidagacana shekaratafarkotamakonabakwai,yayibaƙunciakwarin Gerar.

18Saisukasakehaƙarijiyoyinruwawaɗandabayin Ibrahim,mahaifinsa,sukahaƙa,waɗandaFilistiyawasuka rufebayanrasuwarIbrahim,yakumasamususunakamar yaddaIbrahimmahaifinsayasamususuna.

19SaibarorinIshakusukahaƙarijiyaakwarin,sukasami ruwanrai,makiyayanGerarkumasukayijayayyada makiyayanIshaku,sunacewa,“Ruwannamune”Sai Ishakuyasawarijiyarsuna“Haɗari,”dominsunyimana rashinkunya.

20Saisukahaƙarijiyatabiyu,sukayijayayyaakanta,ya kumasamatasuna'Ƙinciki'Saiyatashidagacansuka haƙawatarijiya,ammabasuyijayayyaakantaba,saiya samatasuna'Ɗaki',saiIshakuyace,'YanzuUbangijiya bamusarari,munkumaƙaruaƙasar'

21SaiyahauradagananzuwaRijiyarAlkawariashekarar farkotamakonafarkoacikin[2108AM]nashekarata arba'indahuɗu

22Ubangijiyabayyanagareshiadarennan,asabuwar watanafarko,yacemasa,'NineAllahnmahaifinka Ibrahim;kadakajitsoro,gamainataredakai,zan albarkaceka,zankumaninkazuriyarkakamaryashinƙasa, sabodabawanaIbrahim'

23Saiyaginabagadiacan,wandaIbrahimmahaifinsaya faraginawa,yakumayikiragasunanUbangiji,yakuma miƙahadayagaAllahnIbrahimmahaifinsa

24Sukahaƙarijiya,sukasamiruwanrai

25BarorinIshakusukahaƙawatarijiya,ammabasusami ruwaba,sukatafisukafaɗawaIshakucewabasusami ruwabaSaiIshakuyace,“NarantsewaFilistiyawayau, ankumasanardamuwannanabu.”

26YasawawurinsunaRijiyarRantsuwa,dominacanya rantsewaAbimelekdaAhuzzat,abokinsa,dakumaFikol, shugabanrundunarsa.

27AranarkuwaIshakuyasanicewaacikintilasyarantse musuzaiyisulhudasu

28AwannanranaIshakuyala'anciFilistiyawa,yace, 'La'anannuneFilistiyawaharzuwaranarfushidafushi dagatsakiyardukkanal'ummai;Allahyamaishesuabin dariyadala'ana,abinfushidafushiahannunal'ummai masuzunubidakumaahannunKittim'

29DukwandayatserewatakobinmaƙiyidaKittim, al'ummamaiadalcizatakawardashidagaƙarƙashinsama acikinhukunci;gamazasuzamamaƙiyadamaƙiyan 'ya'yanaharzuwatsararrakinsuaduniya.

30Bazaabarmusuwaniabudayarageba,Kokuma wandazaacecearanarfushinshari'a;Gamaantanadawa dukanzuriyarFilistiyawasuna,kumabazaaƙarabarinsu dasunakozuriyaaduniyaba.

31Gamakodayahausama,zaasaukardashidaganan, Kodayayiƙarfiaduniya,zaajashidagacan,Kodaya ɓuyaacikinal'ummai,Harmadagacanzaatumɓukeshi; KodayagangaracikinSheol,acanmahukuncinsazaiyi girma,Kumaacanmabazaisamizamanlafiyaba.

32Idanakakaishibauta,zaakasheshiakanhanyata hannunwaɗandakenemanransa,Bazaabarmasasunako zuriyaaduniyaba,gamazaitaficikinla'anataharabada.

33Kumahakaakarubutaakakumazanashigamedashia kanallunansama,donayimasaaranarshari'a,domina tumɓukeshidagaduniya

BABINA25

1Ashekaratabiyutawannanmakonacikinwannan jubilee,RifkatutakiraɗantaYakubu,tayimasamagana, tanacewa:'Ɗana,kadakaaurimacedagacikin'yanmatan Kan'ana,kamarIsuwa,ɗan'uwanka,wandayaaurimata biyudagacikin'yanmatanKan'ana,kumasunɓataminirai dadukayyukansumarasatsarki:gamadukayyukansu fasikancinedasha'awa,kumababuadalciacikinsu,domin (ayyukansu)mugayene'

2Nikuma,ɗana,inaƙaunarkaƙwarai,zuciyatadaƙaunata kumasunaalbarkacekakowacesa'atayinidakuma lokacindanakecikindare

3Yanzuɗana,kasaurarimuryata,kayinufinmahaifiyarka, kadakaaurimacedagacikin'ya'yanwannanƙasa,saidai dagagidanmahaifina,dakumadagadanginmahaifinaZa kaaurimacedagagidanmahaifina,AllahMaɗaukakizai albarkaceka,'ya'yankakumazasuzamatsaramaiadalci dazuriyamaitsarki'

4SaiYakubuyayimaganadaRebekah,mahaifiyarsa,ya cemata,“Gashi,Mama,inadamakonnitaraaduniya,ban saniba,bantaɓakowacemaceba,bankumataɓaaurega kowaba,komanayitunaninɗaukarminimatadagacikin 'ya'yanKan'ana.”

5GamainatunawadamaganarIbrahim,mahaifinmu, dominyaumarcenikadainaurimacedagacikin'ya'yan Kan'ana,saidaiinaurimacedagazuriyargidanmahaifina dakumadagadangina

6Najilabarincewaanhaifi'ya'yamatagaLaban, ɗan'uwanka,kumanayiniyyaraurardasudagacikinsu.

7Sabodahakanakiyayekainaacikinruhunadagayin zunubikoɓataacikindukkanal'amuranaatsawon kwanakinrayuwata;gamagamedasha'awadafasikanci, Ibrahim,mahaifina,yabaniumarnidayawa

8Dukdadukabindayaumarceni,acikinshekaruashirin dabiyuɗan'uwanayayitafamadani,yanayimini maganaakai-akaiyanacewa,'Ɗan'uwana,kaauri'yar'uwa dagacikinmatanabiyu';ammanaƙiyinabindayayi

9Inarantsuwaagabanki,uwa,cewaduktsawonrainaba zanaurominimatadagacikin'ya'yanKan'anaba,kumaba zanyimuguntakamaryaddaɗan'uwanayayiba

10Kadakijitsoro,uwa;kitabbatacewazanyinufinki,in yitafiyacikinadalci,bazanɓataminihanyoyiharabada ba.

11Saitaɗagafuskartasamatamiƙayatsunahannunta,ta buɗebakintatayabiAllahMaɗaukaki,wandayahalicci samadaƙasa,takumayimasagodiyadayabo

12Saitace,'YaboyatabbatagaUbangijiAllah,kuma sunansamaitsarkiyakasancealbarkaharabada,wandaya baniYakubuamatsayinɗamaitsarkidazuriyamaitsarki; gamashinakane,kumazuriyarsazatakasanceharabada kumaharabada'

13Kaalbarkaceshi,yaUbangiji,kakumasanyaalbarkar adalciabakina,domininsamasaalbarka

14Awannanlokacin,lokacindaruhunadalciyasaukoa bakinta,saitaɗorahannuwantabiyuakankanYakubu,ta ce,

15Albarkatatabbatagareka,Ubangijinadalcidakuma Allahnaharabada,Yakumaalbarkacekafiyedadukan tsararrakinamutaneYabaka,ɗana,hanyaradalci,Ya kumabayyanaadalcigazuriyarka.

16KumaYasa'ya'yankamazasuyawaitaatsawon rayuwarka,Yakumasasutashibisagaadadinwatannina shekaraYakumasa'ya'yansumazasuyiyawafiyeda taurarinsama,Yakumasayawansuyafiyashintekuyawa.

17KumaAllahYabasuwannanƙasamaikyau-kamar yaddaYacezaibaIbrahimdazuriyarsabayansaharabada -Kumasuriƙetaamatsayinmallakarsuharabada

18Kumazangan(anhaifeka)ɗana,'ya'yamasualbarkaa lokacinrayuwata,Kumazuriyamaialbarkadatsarkita zamazuriyadukkanzuriyarka

19Kumakamaryaddakawartsakeruhunmahaifiyarkaa lokacinrayuwarta,hakamahaifarwaddatahaifekatake albarkarka,[ƙaunata]daƙirjinasunaalbarkarka,Bakina daharshenakumasunayabonkaƙwarai

20Kayalwatakakumayaɗuaduniya,Kakumasa zuriyarkatacikacikinfarincikinsamadaduniyaharabada; Kakumasazuriyarkatayifarinciki,Kakumasatasami zamanlafiyaababbanranarsalama.

21Kumasunankadazuriyarkasudawwamaharabada, AllahMaɗaukakishineAllahnsu,Allahkumamaiadalci yazaunataredasu,KumatawurinsuzaaginaWuriMai Tsarkiharabada

22Albarkatatabbatagawandayaalbarkaceka,Duk wandayazagekadaƙarya,Allahyala'anceshi.

23Saitasumbaceshi,tacemasa,'AllahYaƙaunaceka, kamaryaddazuciyarmahaifiyarkadaƙaunartasukayi farincikidakai,sukakumaalbarkaceka.'Saitadainasa albarka

BABINA26

1Ashekaratabakwaitawannanmakon,Ishakuyakira Isuwa,babbanɗansa,yacemasa,'Natsufa[2114AM], ɗana,gashi,idanunasundushewajengani,bankumasan ranarmutuwataba'

2Yanzufakaɗaukimakamanfarautarka,kwarinkada bakanka,katafigona,kafarautardani,ɗana,kayimini namamaidaɗi,kamaryaddarainayakeso,kakawomini inci,rainakumayaalbarkacekakafininmutu.

3AmmaRifkatutajiIshakuyanamaganadaIsuwa 4SaiIsuwayafitadasassafezuwajejidonyafarauto,ya kamashi,yakumakaishiwurinmahaifinsa.

5SaiRifkatutakiraɗantaYakubu,tacemasa,“Gashi,na jiIshaku,mahaifinka,yanamaganadaɗan'uwankaIsuwa, yanacewa,“Kanemeni,kayiminiabincimaidaɗi,ka kawominishi”

6ZaniyaciinsamakaalbarkaagabanUbangijikafinin mutu.''Yanzuɗana,kayibiyayyadamuryataacikinabin danaumarceka:Jewuringarkenkakakawomini'yan awakibiyumasukyau,nikuwazanyimusuabincimai daɗigamahaifinka,irinwandayakeso,kaikumakakawo wamahaifinkadominyaciyasamakaalbarkaagaban Ubangijikafinyamutu,dominkasamialbarka.'

7SaiYakubuyacewamahaifiyarsaRifkatu,'Mama,ba zanhanawaniabudamahaifinazaiciba,wandazai farantamasarai:saidaiinajintsoro,mahaifiyata,cewazai ganemuryatakumayasoyataɓani'

8Kasaninimaisantsine,ɗan'uwanaIsuwakumamai gashine,zanbayyanaagabanidanunsakamarmai mugunta,inaikataabindabaiumarceniba,zaiyifushida ni,zanjawowakainala'ana,baalbarkaba.

9SaiRifkatu,mahaifiyarsa,tacemasa,“La'anarkata tabbataakaina,ɗana,kawaikayibiyayyadamuryata” 10Yakubuyayibiyayyadamuryarmahaifiyarsa,Rifkatu, yatafiyaɗauki'yanawakibiyumasukyaudaƙiba,ya kawowamahaifiyarsa,mahaifiyarsakumatayimusu namamaidaɗikamaryaddayakeso

11Rifkatutaɗaukiruwansamamaikyaunababbanɗanta Isuwa,wandayaketaredaitaacikingida,takumasawa ƙaraminɗantaYakubutufafi,(taredasu),takumasafatun 'ya'yanahannunsadakumaakanwuyansadabaa bayyanaba

12TabawaɗantaYakubunamandaburodindatashirya. 13Yakubuyashigawurinmahaifinsa,yace,“Niɗankane NayiyaddakaumarceniTashikazaunakaciabindana kama,baba,dominrankayasaminialbarka.”

14SaiIshakuyacewaɗansa,“Tayayakasameshida saurihaka,ɗana?”

15'Yaƙubuyace,'DominUbangijiAllahnkayasanasame shi'

16SaiIshakuyacemasa,“Zokusa,intaɓaka,ɗana,ko kaineɗanaIsuwakoa'a.”

17SaiYakubuyamatsokusadamahaifinsaIshaku,ya taɓashi,yace,“MuryarmuryarYakubuce,amma hannuwahannuwanIsuwane.”

18Baiganeshiba,dominal'adacedagasamadonacire ikonfahimtarsa,Ishakukuwabaiganeba,gama hannuwansasunadagashikamarnaɗan'uwansaIsuwa,har yasamasaalbarka

19Yace,“KaineɗanaIsuwa?”Saiyace,“Nineɗanka” Saiyace,“Kawominiabindakakama,ɗana,dominraina yasamakaalbarka”

20Saiyakawomasa,yaci,yakawomasaruwaninabi,ya sha.

21SaiIshaku,mahaifinsa,yacemasa,“Zokusaka sumbaceni,ɗana”

22Saiyamatsokusayasumbaceshi.Saiyajiƙamshin tufafinsa,yasamasaalbarka,yace,“Gashi,ƙamshinɗana yanakamadaƙamshingonamaicikedaalbarkawadda Ubangijiyasawaalbarka.”

23Ubangijikumayabakadagacikinraɓarsama,dakuma dagacikinraɓarƙasa,dayalwarhatsidamai:Bari al'ummaisubautamaka,Al'ummaikumasuyimaka sujada

24Kazamashugaban'yan'uwanka,'Ya'yanmahaifiyarka kumasuyimakasujada;Kumadukkanalbarkarda UbangijiyaalbarkacenidakumataIbrahim,mahaifina, Allahyabaka,dazuriyarkaharabada:La'anannene wandayala'anceka,kumamaialbarkanewandaya albarkaceka'

25DaIshakuyagamasawaɗansaYakubualbarka, YakubukumayafitadagawurinmahaifinsaIshaku,saiya ɓuya,ɗan'uwansaIsuwakumayadawodagafarautarsa 26Shikumayayiabincimaidaɗi,yakawowamahaifinsa, yacewamahaifinsa,“Barimahaifinayatashiyacinaman danakashedominrankayasaminialbarka”

27SaiIshaku,mahaifinsa,yacemasa,“Wanenekai?”Sai yacemasa,“Nineɗanfarinka,ɗankaIsuwa.Nayiyadda kaumarceni”

28SaiIshakuyayimamakiƙwarai,yace,"Wanene wandayafarautoyakamashi,yakawominishi,nakuwa cidagacikinsakafinkazo,nakumasamasaalbarka:zaiyi albarka,shidazuriyarsaharabada"

29DaIsuwayajimaganarmahaifinsaIshaku,saiyayi kukamaizafidabaƙinciki,yacewamahaifinsa,“Kasa minialbarka,harmadanima,baba”

30Saiyacemasa,“Ɗan'uwankayazodamakirci,ya kwacealbarkarka”Saiyace,“Yanzunasandalilindaya saakaraɗamasasunaYakubu:gashi,yakwacemini mulkisaubiyu:yakwaceminihaƙƙinhaihuwa,yanzu kumayakwaceminialbarkata”

31Saiyace,“Bakaajiyeminialbarkaba,baba?”Sai IshakuyaamsayacewaIsuwa,“Gashi,namaisheshi shugabanka,Nakumabashidukkan'yan'uwansasuzama bayi,Nakumaƙarfafashidayalwarhatsi,daruwaninabi, damaiMezanyimakayanzu,ɗana?”

32SaiIsuwayacewamahaifinsaIshaku,“Iyakaralbarka ɗayacekawaikakedaita,baba?Kaalbarkaceni,nima, baba”

33SaiIsuwayaɗagamuryayayikukaSaiIshakuya amsamasayace,“Gashi,wurinzamankazaiyinisada raɓarƙasa,Kumanesadaraɓarsamadagasama”

34Datakobinkazakarayu,Zakakumayiwaɗan'uwanka hidima.Kumazaifarulokacindakagirma,Kakumacire karkiyarsadagawuyanka,Zakayizunubimaitsananihar mutuwa,Zaakumatumɓukezuriyarkadagaƙarƙashin sama.

35IsuwayayitabarazanagaYakubusabodaalbarkarda mahaifinsayasamasa,yanacewaacikinzuciyarsa,'Bari kwanakinmakokisuzodominmahaifina,domininkashe ɗan'uwanaYakubu'

BABINA27

1AkafaɗawaRifkatumaganarIsuwa,babbanɗanta,a mafarki,saiRifkatutaaikatakirawoYakubuƙaramin ɗanta

2yacemasa,'Gaɗan'uwankaIsuwazaiɗaukifansaa kankaharyakasheka.

3Yanzufa,ɗana,kayibiyayyadamuryata,katashika guduzuwawurinLabanɗan'uwana,zuwaHaran,kazauna taredashi'yankwanakiharsaifushinɗan'uwankayahuce, yakumakawardafushinsadagagareka,yamantadaduk abindakayi,sa'annanzanaikoinkawokadagacan.

4SaiYakubuyace,'Banajintsoro,idanyanasonkasheni, zankasheshi'

5Saitacemasa,“Kadainrasa'ya'yanabiyuaranaɗaya”

6SaiYakubuyacewamahaifiyarsaRifkatu,“Kinsani mahaifinayatsufa,baiganibadominidanunsasunyiduhu, idankumanabarshizaiyimasamummunanzato,domin narabudashinarabudake,mahaifinakumazaiyifushi yala'anceniBazantafiba;idanyaaikeni,tonikaɗaizan tafi.”

7RifkatutacewaYakubu,“Zanjeinyimaganadashi,zai kuwasallameka”

8RifkatutashigatacewaIshaku,“Inaƙinrainasaboda 'ya'yamatabiyunaHittiyawa,waɗandaIsuwayaaura

masa,idankumaYakubuyaauriɗayadagacikin waɗannan'ya'yanmatanƙasar,mezaisainrayuhakanan, gama'ya'yanKan'anamugayene”

9SaiIshakuyakiraYakubuyasamasaalbarka,yayi masagargaɗi,yace,“Kadakaauriɗayadagacikin'ya'yan Kan'ana

10TashikatafiMesopotamiya,zuwagidanBetuwel, mahaifinmahaifiyarka,kaaurowakankamatadagacikin 'ya'yanLaban,ɗan'uwanmahaifiyarka

11AllahMaɗaukakiYaalbarkaceka,Yaƙaramakagirma, Yakumayalwatakadominkazamaƙungiyaral'ummai, YakumabakaalbarkarmahaifinaIbrahim,agarekada zuriyarkaabayanka,dominkagajiƙasarbaƙuncinkada kumadukanƙasardaAllahYabawaIbrahim:Katafi, ɗana,cikinsalama

12SaiIshakuyasallamiYakubu,yatafiMesopotamiya, wurinLabanɗanBetuwelBa'aramiye,ɗan'uwanRebeka, mahaifiyarYakubu

13BayandaYakubuyatashidonyatafiMesopotamiya, sairanRifkatuyayibaƙincikisabodaɗanta,saitayikuka 14SaiIshakuyacewaRifkatu,“Kadakiyikukasaboda ɗanaYakubu,gamazaitaficikinsalama,zaidawocikin salama”

15AllahMaɗaukakizaikiyayeshidagadukkanmugunta, zaikumakasancetaredashi;gamabazaiyasheshibahar tsawonrayuwarsa

16Gamanasancewahanyoyinsazasuyinasaraaduk indayaje,harsaiyadawomanadasalama,mukumagan shicikinsalama

17Kadakijitsorosabodashi,'yar'uwata,gamayanakan madaidaiciyarhanya,kumamutumnecikakke:kumashi amintaccene,bazaihalakabaKadakiyikuka'

18Ishakuyata'azantardaRifkatusabodaɗantaYakubu,ya kumasamasaalbarka.

19YakubuyatashidagaRijiyarAlƙawarizuwaHarana shekaratafarkotamakonabiyuacikinshekarataarba'in dahuɗutacikashekara,yakumaisaLuzakanduwatsu, watoBetel,asabuwarwatanafarkonawannanmakon, [2115AM]yaisawurindayammayajuyadagahanyar zuwayammatahanyaradarennan:yayibarciacan,gama ranatafaɗi

20Saiyaɗaukiɗayadagacikinduwatsunwurinyaajiye shiakansaaƙarƙashinitacen,yanatafiyashikaɗai,saiya yibarci

21Yayimafarkiadarennan,saigawanitsaniaƙasa, samansayakaisama,saigamala'ikunUbangijisunahawa sukasaukaakansa,saigaUbangijitsayeakansa

22SaiyayimaganadaYakubuyace,“NineUbangiji AllahnIbrahim,mahaifinka,kumaAllahnIshaku;ƙasarda kakebarciakai,zanbakaita,dakumazuriyarkaa bayanka”

23Zuriyarkazatazamakamarƙurarƙasa,zakakuma yawaitazuwayammadagabas,arewadakudu,kumaa cikinkadazuriyarkadukkankabilanal'ummaizasusami albarka

24Gashi,zankasancetaredakai,zankiyayekadukinda zakaje,zankumadawodakaiƙasarnancikinkwanciyar hankaliGamabazanbarkabasainayidukabindana faɗamaka

25SaiYakubuyafarkadagabarcinsa,yace,'Hakika wannanwurigidanUbangijine,bansaniba'Saiyatsorata,

yace,'Wannanwuriabintsorone,wandabawanibanesai gidanAllah,kumawannanƙofarsamace.'

26SaiYakubuyatashidasassafe,yaɗaukidutsendaya ajiyeaƙarƙashinkansa,yakafashiamatsayinginshiƙi,ya kumazubamaiasamansa.Yakumasawawurinsuna Betel,ammasunanwurindafarkoLuzne

27SaiYakubuyayiwaUbangijialƙawari,yanacewa, 'IdanUbangijizaikasancetaredani,yakumakiyayenia wannanhanyardanaketafiya,yakumabaniabincida tufafidazansaka,harinkomagidanmahaifinacikin aminci,toUbangijizaizamaAllahna,kumawannandutse danakafaamatsayinginshiƙiawannanwurizaizama gidanUbangiji,kumadagacikindukabindakabani,zan bakazakar,yaAllahna'

BABINA28

1Saiyatafiƙasargabas,yajewurinLaban,ɗan'uwan Rebeka,yanataredashi,yayimasahidimatamakoguda ga'yarsaRahila

2Kumaashekaratafarkotamakonauku[2122AM]ya cemasa,'Kabanimatata,waddanayimakahidima shekarubakwaiakanta';LabankumayacewaYakubu, 'Zanbakamatarka'

3Labanyayibiki,yaɗaukibabbar'yarsaLai'atu,yaba Yakubuitaamatsayinmata,yakumabatabaiwarsaZilpah amatsayinbaiwa;Yakububaisaniba,dominyana tsammaninRahilace.

4Saiyashigawurinta,saigaitaceLai'atu;Yakubuyayi fushidaLaban,yacemasa,'Meyasakayiminihaka?Ba donRahilanayimakahidimaba,badonLai'atuba?Meya sakayiminilaifi?'

5Ɗauki'yarka,nizantafi,gamakayiminimugunta' GamaYakubuyafiƙaunarRahilafiyedaLai'atu,domin idanunLai'atubasudaƙarfi,ammasiffartatanadakyau ƙwarai;ammaRahilatanadakyawawanidanudakuma kyakkyawansiffa.

6LabanyacewaYakubu,'Bahakaakeyiaƙasarmuba,a baƙaramarkafinbabba'Kumabaidaceayihakaba; dominhakaakarubutaacikinallunansama,cewakada kowayabaƙaramar'yarsakafinbabba;ammababba,ɗaya yabadafarko,bayantaƙaramar-kumamutumindayayi haka,sunaɗoramasalaifiasama,kumababuwaniadalida keyinwannanabu,gamawannanaikinmuguntanea gabanUbangiji

7KakumaumarciIsra'ilawakadasuyiwannanabu;kada suɗaukikosubaƙaramikafinsubababba,gamaabin ƙyamaneƙwarai.

8LabanyacewaYakubu,“Kabarkwanabakwainabikin wannan,zanbakaRahila,dominkayiminihidima shekarabakwai,dominkayikiwontumakinakamaryadda kayiamakondayagabata.”

9AranardakwanabakwainabikinLai'atusukacika, LabanyabaYakubuRahiladominyasakeyimasahidima shekarabakwai,yakumabawaRahilaBilha,'yar'uwar Zilfa,baiwa

10YakumayiwaRahilahidimatashekarabakwai,gama anbashiLai'atukyauta

11UbangijikuwayabuɗemahaifarLai'atu,tayicikita haifiYakubuɗa,yakumasamasasunaRa'ubainu,arana

tagomashahuɗugawatanatara,ashekaratafarkota makonauku.[2122AM]

12AmmamahaifarRahilaarufetake,gamaUbangijiya gaanƙiLai'atu,Rahilakumatanaƙaunarta.

13YakubukumayakomawurinLai'atu,tayiciki,tahaifi Yakubuɗanabiyu,yakumasamasasunaSaminu,aranar ashirindaɗayagawatanagoma,dakumashekaratauku tawannanmakon.[2124AM]

14YakubukumayakomawurinLai'atu,tayiciki,tahaifa masaɗanauku,yakumasamasasunaLawi,acikin sabuwarwatanafarkoashekaratashidatawannanmakon [2127AM]

15Yakubukumayasakeshigawurinta,saitayiciki,ta haifamasaɗanahuɗu,yakumasamasasunaYahuza,a ranarshabiyargawatanauku,ashekaratafarkotamako nahuɗu.[2129AM]

16Sabodawannanduka,RahilatayikishinLai'atu,domin batahaihuba,saitacewaYakubu,“Kabani'ya'ya”Sai Yakubuyace,“Nahanamaka'ya'yancikinkane?Na yashekane?”

17Sa'addaRahilatagaLai'atutahaifawaYakubu'ya'ya mazahuɗu,watoRa'ubainu,daSaminu,daLawi,da Yahuza,saitacemasa,'KashigawurinBilhabaiwata,tayi ciki,tahaifiɗaagareni'(TakumabashiBilhabaiwarta tazamamata).

18Yashigawurinta,tayiciki,tahaifamasaɗa,yakuma samasasunaDan,aranartaragawatanashida,ashekara tashidatamakonauku.[2127AM]

19YakubuyasakekomawawurinBilhaakaronabiyu,sai tayiciki,tahaifiYakubuɗa,Rahilakumatasamasasuna Naftali,aranarbiyargawatanabakwai,ashekaratabiyu tamakonahuɗu[21:30AM]

20DaLai'atutagatayirashinhaihuwa,batahaihuba,sai tayikishinRahila,takumabawaYakububaiwartaZilpah aure,takumayiciki,tahaifiɗa,Lai'atutasamasasuna Gad,aranarshabiyugawatanatakwas,ashekaratauku tamakonahuɗu.[2131AM]

21Yasakeshigawurinta,tayiciki,tahaifamasaɗana biyu,Lai'atukumatasamasasunaAshiru,aranarbiyuga watanashaɗaya,ashekaratabiyargamakonahuɗu. [2133AM]

22SaiYakubuyashigawurinLai'atu,tayiciki,tahaifiɗa, takumasamasasunaIssaka,aranarhuɗugawatanabiyar, ashekaratahuɗugamakonahuɗu,[2132AM]takumaba shigawatamaijinya

23SaiYakubuyasakeshigawurinta,takumayiciki,ta haifi'ya'yabiyu,ɗadamace,takumasawaɗantasuna Zabaluna,da'yarsaDina,aranarbakwaigawatana bakwai,ashekaratashidagamakonahuɗu[2134AM]

24UbangijikuwayayiwaRahilaalheri,yabuɗemata mahaifa,takumayiciki,tahaifiɗa,takumasamasasuna Yusufu,aranarsabuwarwatanahuɗu,ashekaratashidaa wannanmakonahuɗu[2134AM]

25AzamanindaakahaifiYusufu,YakubuyacewaLaban, ‘Kabanimatanada'ya'yanamaza,kabarniintafiwurin mahaifinaIshaku,inginaminigida,gamanacikashekarun danayimakahidimasaboda'ya'yankamatabiyu,zantafi gidanmahaifina’

26LabanyacewaYakubu,“Kazaunataredanidon ladanka,kasakekiwongarkena,kakarɓiladanka.”

27Saisukayiyarjejeniyadajunansucewayabashilada na'yanragunada'yanyarawaɗandaakahaifabaƙaƙeda tabodafari,suzamaladansa

28Duktumakinsukahaifi'ya'yantumakimasutaboda dabbare-dabbaredabaƙi,masualamairi-iri,sukakuma haifi'ya'yantumakikamarsu,dukwaɗandasukayitabo kumanaYakubune,waɗandabasuyibakumanaLaban ne.

29DukiyarYakubutaƙaruƙwarai,haryamallakishanu, datumaki,dajakuna,daraƙuma,dabayimazadamata

30Labanda'ya'yansamazasukayiwaYakubukishi,sai Labanyaƙwacetumakinsadagagareshi,yakumalurada shidamugunta.

BABINA29

1DaRahilatahaifiYusufu,saiLabanyatafiyayiwa tumakinsasausaya,gamasunyinisadashitafiyarkwana uku.

2DaYakubuyagaLabanzaiyiwatumakinsasausaya,sai YakubuyakiraLai'atudaRahila,yayimusumaganamai daɗicewasuzotaredashizuwaƙasarKan'ana.

3Dominyagayamusuyaddayagakomaiamafarki,har madadukabindayafaɗamasacewazaikomagidan mahaifinsa,sukace,'Dukindazakajezamutafitareda kai'

4SaiYakubuyayabiAllahnmahaifinsaIshaku,dakuma AllahnIbrahim,mahaifinmahaifinsa,yatashiyahau matansada'ya'yansa,yaɗaukidukdukiyarsayahaye kogin,yazoƙasarGileyad,saiYakubuyaɓoyenufinsaga Laban,baikumagayamasaba.

5Ashekaratabakwaitamakonahuɗu,Yakubuyajuya (fuskarsa)zuwaGileyadawatanfarko,aranarashirinda ɗaya.[2135AM]LabanyabishiyaciwaYakubuadutsen Gileyadawatanauku,aranatagomashauku

6UbangijibaibarshiyacutardaYakububa;gamaya bayyanaagareshiamafarkidadare.SaiLabanyayi maganadaYakubu

7Aranatagomashabiyargawaɗannankwanaki,Yakubu yayiwaLabandadukwaɗandasukazotaredashibiki, YakubukumayarantsewaLabanawannanrana,Laban kumagaYakubu,cewakadasuhayedutsenGileyadzuwa ɗayandamugunnufi.

8Saiyaginawanituduacandonshaida;shiyasaake kiransunanwurinda:'TarihinaShaida,'bayanwannan tudu.

9AmmakafinaceƙasarGileyadƙasarRefayimce,gama ƙasarRefayimce,kumaanhaifiRefaimacan,ƙattai waɗandatsayinsuyakaikamugoma,tara,takwasharzuwa ƙafabakwai

10WurinzamansuyafaradagaƙasarAmmonawahar zuwaDutsenHermon,kumakujerunmulkinsusune Karnaim,daAshtarot,daEdrei,daMisur,daBeon 11Ubangijikuwayahallakasusabodamuguntar ayyukansu,gamasumugayeneƙwarai,Amoriyawakuwa sukazaunaamadadinsu,mugayenemasuzunubi,kuma babuwatajama'adataaikatadukanzunubansuayau, kumabasudasaurantsawonraiaduniya 12SaiYakubuyasallamiLaban,yatafiMesopotamiya, ƙasargabas,YakubukumayakomaƙasarGileyad.

13YahayeYabbokawatantara,aranatagomashaɗaya gawatan.Awannanrana,ɗan'uwansaIsuwayazowurinsa, yasulhuntadashi,yabarshizuwaƙasarSeyir,amma Yakubuyazaunaacikintanti.

14Kumaashekaratafarkotamakonabiyarawannan bikincikashekaru2136nasafeyahayeUrdun,yazaunaa hayinUrdun,yakumayikiwontumakinsadagatekuna tarinharzuwaBetshan,daDothan,dakumadajin Akrabbim

15SaiyaaikawamahaifinsaIshakudadukandukiyarsa, datufafi,daabinci,danama,daabinsha,damadara,da manshanu,dacuku,dakuma'ya'yanitatuwanakwari 16KumagamahaifiyarsaRifkatusauhuɗuashekara, tsakaninlokutanwatanni,tsakaninnomadagirbi,dakuma tsakaninkakadaruwansama(lokacin)dakumatsakanin hunturudabazara,zuwahasumiyarIbrahim.

17GamaIshakuyadawodagaRijiyarAlƙawariyahau hasumiyarmahaifinsaIbrahim,yazaunaacanbatareda ɗansaIsuwaba.

18GamaazamanindaYakubuyatafiMesopotamiya, IsuwayaauriMahalat,'yarIsma'ilu,yatattaradukan garkenmahaifinsadamatansa,yahauyazaunaaDutsen Seyir,yabarIshakumahaifinsaaRijiyarAlƙawarishi kaɗai

19SaiIshakuyatashidagaRijiyarAlƙawariyazaunaa hasumiyarIbrahim,mahaifinsa,akanduwatsunHebron 20AcanneYakubuyaaikadadukabindayaaikawa mahaifinsadamahaifiyarsalokacizuwalokaci,dukabin dasukebuƙata,sukakumaalbarkaciYakubudadukan zuciyarsudadukanransu

BABINA30

1Kumaashekaratafarkotamakonashida[2143AM]ya tafiSalem,agabashinShekem,cikinkwanciyarhankali,a watanahuɗu

2AcansukaɗaukiDinatu,'yarYakubu,zuwagidan Shekem,ɗanHamor,Bahiwiye,yarimanaƙasar,yakwana daitayalalatata,itaƙaramaryarinyace,'yarshekara gomashabiyu.

3Saiyaroƙimahaifinsada'yan'uwantadasuabashiitaa matsayinmataSaiYakubuda'ya'yansamazasukayifushi sabodamutanenShekem,dominsunƙazantarda 'yar'uwarsuDinah,sukayimusumaganadamugunnufi, sukayimusuƙaryasukaruɗesu

4SaiSaminudaLawisukazoShekembazatoba tsammanisukayankehukunciakandukkanmutanen Shekem,sukakashedukmutanendasukasamuacikinta, basubarkoɗayaacikintaba:sukakashedukacikinazaba dominsunraina'yar'uwarsuDinah

5Kumakadaasakeyinhakadagayanzucewa'yarIsra'ila taƙazantu;gamaankafahukunciasamaakansucewaza suhallakadukmutanenShekemdatakobisabodasun aikataabinkunyaaIsra'ila

6Ubangijikuwayabashesuahannun'ya'yanYakubu dominsuhallakasudatakobi,sukumahukuntasu,domin kadaasakeyinhakaaIsra'ila,aƙazantardabudurwar Isra'ila

7IdanakwaiwanimutumaIsra'iladayakesonyabada 'yarsako'yar'uwarsagawanimutumdagazuriyaral'ummai, tabbaszaimutu,zasukumajajjefeshidaduwatsu,domin

yayiabinkunyaaIsra'ilaZasukumaƙonematardawuta, domintaɓatasunangidanmahaifinta,zaakumatumɓuke tadagaIsra'ila

8KadaasamikaruwakoƙazantaacikinIsra'ilaaduk tsawonzamaninduniya,gamaIsra'ilatsattsarkacega Ubangiji,dukwandayaƙazantardaitazaimutuZaa jajjefeshidaduwatsu

9Gamahakaakatsarakumaakarubutaacikinallunan samagamedadukanzuriyarIsra'ila:wandayaƙazantarda shizaimutu,zaakumajajjefeshidaduwatsu

10Kumawannandokabatadaiyakagakwanaki,babu gafara,kowanikafara:ammamutumindayaƙazantarda 'yarsazaatumɓukeshiatsakiyarIsra'iladuka,dominya baMolochdagacikinzuriyarsa,yakumaaikatamugunta donyaƙazantardaita

11KakumayiwaIsra'ilawaumarni,Musa,kakumayi musugargaɗikadasubada'ya'yansumatagaAl'ummai, kadakumasuɗauki'ya'yansumatadagacikin'ya'yan Al'ummai,gamawannanabinƙyamaneagabanUbangiji.

12SabodahakanarubutamukuacikinkalmominDoka dukayyukanShekem,waɗandasukayiwaDinah,dakuma yadda'ya'yanYakubusukace,'Bazamubada'yarmuga mutumindabashidakaciyaba;gamawannanabinkunya neagaremu'

13KumaabinkunyanegaIsra'ila,gawaɗandakeraye,da kumawaɗandakeɗaukar'ya'yanal'ummaimata;gama wannanƙazantanekumaabinƙyamanegaIsra'ila

14KumaIsra'ilabazatakuɓutadagawannanƙazantaba idantanadamatar'ya'yanAl'ummai,kokumatabada ɗayan'ya'yantagawanimutumdagacikinAl'ummai 15Gamaannobazatayiakanannoba,la'anazatayiakan la'ana,kowacehukuncidaannobadala'anazasuzomasa: idanyayiwannanabu,koyaɓoyeidanunsadagawaɗanda keaikataƙazanta,kowaɗandakeƙazantardawurintsarki naUbangiji,kowaɗandakeƙazantardasunansamaitsarki, (to)zaayiwadukanal'ummahukuncitaresabodaduk ƙazantardawannanmutumin.

16Bazaanunawamutanebambanciba,bazaakuma karɓi'ya'yanitatuwa,dahadayu,dahadayunaƙonawa,da kitsedagahannunsaba,kokumaƙanshinƙanshimaidaɗi, donakarɓeshi:hakananzaayiwakowanenamijiko maceaIsra'ilawandayaƙazantardaWuriMaiTsarki 17Sabodahakanaumarceka,inacewa:'Kabadashaida gaIsra'ila:kagayaddaShekemsukayida'ya'yansumaza: yaddaakabadasuahannun'ya'yanYakububiyu,suka kashesuaƙarƙashinazaba,akakumaɗaukesuamatsayin adalci,kumaanrubutamusuadalci

18AnzaɓizuriyarLawidominfiristoci,suzama Lawiyawa,dominsuyihidimaagabanUbangiji,kamar yaddamukeyikoyaushe,dominkumaaalbarkaciLawida 'ya'yansaharabada;gamayayihimmawajenaikataadalci dashari'adaɗaukarfansaakandukwaɗandasukatayar waIsra'ila

19Donhakasukarubutaamatsayinshaidaacikin alherinsaakanallunansamaalbarkadaadalciagaban Allahnakowa

20Kumamunatunadaadalcindamutuminyacikaa rayuwarsa,akowanelokacinashekara;harzuwatsara dubuzasurubutashi,zaizogareshidazuriyarsabayansa, kumaanrubutashiakanallunansamaamatsayinaboki kumaadali

21Narubutamukudukwannanlabarin,nakumaumarce kudakufaɗawaIsra'ilawa,kadasuyizunubikosukarya ƙa'idodikosukaryaalkawarindaakatsaramusu,(amma) sucikashikumaarubutasuamatsayinabokai.

22Ammaidansukayilaifisukaaikataƙazantatakowace hanya,zaarubutasuakanallunansamaamatsayin maƙiya,kumazaahalakasudagalittafinrai,zaakuma rubutasuacikinlittafinwaɗandazaahalakadakumatare dawaɗandazaatumɓukesudagaduniya

23Aranarda'ya'yanYakubusukakasheShekem,an rubutawanirubutuasamadominnunamusualheri,cewa sunaikataadalcidaadalcidakumaɗaukarfansagamasu zunubi,kumaanrubutashidonalbarka.

24Sukafitoda'yar'uwarsuDinahdagagidanShekem, sukakumaɗaukidukabindakecikinShekem,da tumakinsu,dashanunsu,dajakunansu,dadukandukiyarsu, dadukangarkensu,sukakawosuwurinmahaifinsu Yakubuduka

25Yakumayimusuba'adominsunkashebirnindatakobi, gamayanajintsoronmazaunanƙasar,watoKan'aniyawa daFerizziyawa

26TsoronUbangijiyakamadukanbiranendakekewaye daShekem,basutashisukabi'ya'yanYakububa,gama tsoroyakamasu

BABINA31

1Asabuwarwatanawata,Yakubuyayiwadukan mutanengidansamagana,yace,“Kutsarkakekanku,ku canzatufafinku,mutashimutafiBetel,indanayimasa alkawariaranardanagududagagabanɗan'uwanaIsuwa, dominyanataredani,yakumakawoniwannanƙasacikin aminci,kukumakawardagumakandakecikinku”

2Sukabargumakandakecikinkunnuwansudakuma waɗandakekanwuyansu,dagumakandaRahilataƙwace dagawurinLabanmahaifinta,tabaiwaYakubuYaƙone su,yaragargazasu,yalalatasu,yaɓoyesuaƙarƙashin itacenoakdakeƙasarShekem

3YahaurazuwaBetelaranarsabuwarwatatawatana bakwai.Yaginabagadiawurindayakwanta,yakafa ginshiƙiacan,yakumaaikawamahaifinsaIshakusaƙoya zowurinsadonhadayarsa,dakumamahaifiyarsaRifkatu 4SaiIshakuyace,'BariɗanaYakubuyazo,inganshi kafininmutu'

5YakubuyatafiwurinmahaifinsaIshakudamahaifiyarsa Rifkatu,agidanmahaifinsaIbrahim,yaɗauki'ya'yansa mazabiyutaredashi,LawidaYahuza,yazowurin mahaifinsaIshakudamahaifiyarsaRifkatu.

6Rifkatutafitodagahasumiyarzuwagabantadonta sumbaciYakubutarungumeshi,gamahankalintaya farfaɗolokacindataji,“GaɗankaYakubuyazo”Saita sumbaceshi.

7Dataga'ya'yansamazabiyu,saitaganesu,tacemasa, “Shinwaɗannan'ya'yankane,ɗana?”Saitarungumesuta sumbacesu,tasamusualbarka,tanacewa,“Acikinku zuriyarIbrahimzatazamaabinalfahari,zakuzama albarkaaduniya.”

8YakubuyashigawurinmahaifinsaIshaku,aɗakinda yakekwance,tareda'ya'yansamazabiyusunataredashi, yakamahannunmahaifinsa,yasunkuyayasumbaceshi,

IshakukuwayamannewawuyanɗansaYakubu,yayi kukaawuyansa.

9SaiduhuyaɓacedagaidanunIshaku,yaga'ya'yan Yakububiyu,LawidaYahuza,saiyace,'Waɗannan 'ya'yankane,ɗana?Gamasunakamadakai.'

10Saiyacemasa,'Ya'yansanedagaske:'Kumakaga cewasu'ya'yananedagaske

11Sukamatsokusadashi,yajuyayasumbacesu,ya rungumesudukabiyun

12Ruhunannabciyasaukoabakinsa,yakamaLevia hannundamansa,Yahuzakumaahannunhagunsa

13SaiyafarajuyagaLevi,yafarayimasaalbarkada farko,yacemasa:Allahnkowa,Ubangijindukkan zamanai,yaalbarkacekada'ya'yankaharabada

14Ubangijikumayabakudazuriyarkugirmadaɗaukaka maigirma,yakumasakudazuriyarku,dagacikindukkan 'yanadam,kukusanciShidonkuyihidimaaWuriMai Tsarkikamarmala'ikundakegabansadakumatsarkaka (Kodayake)kamaryaddasu,zuriyar'ya'yankuzasuzama donɗaukakadagirmadatsarki,Yakumasasuzama manyaharabada

15Zasuzamaalƙalaidashugabanni,dashugabannina dukanzuriyarYakubu;ZasufaɗimaganarUbangijicikin adalci,ZasukumayihukunciakandukkanhukuncehukuncenSacikinadalci.ZasukumabayyanawaYakubu hanyoyina,dahanyoyinagaIsra'ilaAlbarkarUbangijiza tabayyanaabakinsu,Domintaalbarkacidukkanzuriyar ƙaunatattuna.

16MahaifiyarkatasamakasunaLawi,kumatasamaka sunabisagaadalci;ZakahaɗudaUbangiji,Kazama abokindukan'ya'yanYakubu;Bariteburinsayazamanaka, Kaida'ya'yankamazakucidagaciki;Bariteburinkaya cikaharabada,Kumakadaabincinkayaƙareharabada

17Dukwaɗandasukaƙikakumabarisufaɗiagabanka, Bariatumɓukedukkanmaƙiyankasulalace;Albarkata tabbatagawandayaalbarkaceka,Dukal'ummadata la'ancekakumala'anannene.

18KumagaYahuzayace,'Ubangijiyabakaƙarfidaiko donkatattakedukwaɗandasukaƙika;Kaidaɗayadaga cikin'ya'yankazakazamashugabaakan'ya'yanYakubu; Sunankadasunan'ya'yankazasufitasuyiyawoakowace ƙasadayankiSa'annanal'ummaizasujitsoroagabanka, dukkanal'ummaikumazasuyirawarjiki.'

19AcikinkanetaimakonYakubuzaikasance,acikinkane kumacetogaIsra'ilazaikasance

20Sa'addakazaunaakangadonsarautaradalcinka,zaa samibabbanzamanlafiyagadukkanzuriyar'ya'yan ƙaunatattunka.Maialbarkanewandayaalbarkaceka,Duk wandayaƙika,yakumawulaƙantaka,yakumala'anceka, zaatumɓukeshiahallakashidagaduniya,akumala'ance shi'

21Saiyajuyayasumbaceshi,yarungumeshi,yayi murnaƙwarai,gamayaga'ya'yanɗansaYakubudagaske

22Saiyafitadagatsakaninƙafafunsa,yadurƙusayayi masasujada,yasamusualbarka,yahutatareda mahaifinsaIshakuadarennan,sukacisukashadafarin ciki.

23Yakumasa'ya'yanYakububiyusuyibarci,ɗayaa hannundamansaɗayakumaahannunhagunsa,akakuma lissaftashiamatsayinadalciagareshi.

24SaiYakubuyafaɗawamahaifinsakomaidadare, yaddaUbangijiyanunamasajinƙaimaiyawa,dakuma yaddayaarzutashiacikindukkanal'amuransa,yakuma kareshidagadukkanmugunta.

25IshakuyayabiAllahnmahaifinsaIbrahim,wandabai janyejinƙansadaadalcinsadaga'ya'yanbawansaIshakuba 26DasafeYakubuyafaɗawamahaifinsaIshaku alkawarindayayiwaUbangiji,dakumawahayindaya gani,dakumacewayaginabagadi,kumaanshiryakomai donayihadayaragabanUbangijikamaryaddayayi alkawari,kumayazoyaɗorashiakanjaki

27SaiIshakuyacewaɗansaYakubu,'Bazaniyatafiya taredakaiba;gamanatsufakumabazaniyajurewaba:je, ɗana,cikinsalama;gamainadashekaraɗaridasittinda biyarayau;bazaniyatafiyaba;kasamahaifiyarkatahau jakikabartatatafitaredakai.'

28Nasani,ɗana,kazosabodani,kumaalbarkaryaudaka gannidarai,nakumaganka,ɗana

29Kayinasarakacikaalƙawarindakayi,kadakajinkirta alƙawarin,gamazaayimakahukuncigamedaalƙawarin Yanzufakayisaurikacikashi,Allahkumayayifarinciki wandayayikomai,wandakayiwaalƙawarin.

30YacewaRifkatu,“TafitaredaɗankiYakubu”Rifkatu kuwatatafitaredaɗantaYakubu,Deborahkumatatafi taredaita,sukaisaBetel.

31Yakubuyatunadaaddu'ardamahaifinsayayimasada 'ya'yansabiyu,LawidaYahuza,yayimurnayakumayabi Allahnkakanninsa,IbrahimdaIshaku.

32Saiyace:'Yanzunasancewainadabegemadawwami, nida'ya'yanamazama,agabanAllahnduka';kumahaka akatsaragamedasubiyun;kumasunrubutashia matsayinshaidataharabadaagaresuakanallunansama yaddaIshakuyaalbarkacesu

BABINA32

1YakwanaaBetelawannandare,saiLawiyayimafarkin cewasunnaɗashifiristnaAllahMaɗaukaki,shida 'ya'yansaharabada;yafarkadagabarcinsayayabi Ubangiji.

2SaiYakubuyatashidasassafe,aranargomashahuɗuga wannanwatan,yakumabadazakkatadukwaɗandasuka zotaredashi,namutanedanashanu,nazinariyada kowacetufadatufafi,harmayabadazakkataduka

3AwaɗannankwanakiRahilataɗaukicikidaɗanta Biliyaminu.Yakubuyaƙidaya'ya'yansamazadagagare shi,LawikumayafaɗicikinrabonUbangiji,mahaifinsa kumayasamasatufafinfiristoci,yacikamasahannuwa.

4Aranatagomashabiyargawannanwatan,yamiƙa bijimaigomashahuɗudagacikinshanuzuwabagaden,da ragunaashirindatakwas,datumakiarba'indatara,da'yan ragunabakwai,da'yanawakiashirindaɗaya,donhadayar ƙonawaakanbagadenhadaya,maidaɗidonƙanshimai daɗiagabanAllah

5Wannanitacehadayarsa,sabodaalƙawarindayayina cewazaibadakashiɗayabisaukunaushirin,tareda hadayun'ya'yansudahadayunsunasha.

6Dawutartacinyeta,saiyaƙonaturareakanwutardake kanwutar,dakumabijimaibiyu,daragunahuɗu,da tumakihuɗu,dabunsuraihuɗu,datumakibiyu'yan

shekaraɗaya,dakuma'yanawakibiyu,hakayakeyi kowaceranaharkwanabakwai.

7Shida'ya'yansamazadukadamutanensasukaciwannan awurindafarincikinatsawonkwanabakwai,sunagodiya dagodiyagaUbangiji,wandayaceceshidagadukan wahalarsa,yakumacikamasaalkawarinsa

8Yakumabadazakkardukkantsarkakakkundabbobi,ya kumamiƙahadayarƙonawa,ammabagaɗansaLawiba, yakumabashidukkanrayukanmutane

9SaiLawiyayiaikinfiristaBetelagabanmahaifinsa Yakubu,maimakon'yan'uwansagoma,shikumafiristnea can,Yakubukumayayialƙawarinsa:tahakayasakebada zakkagaUbangijiyakumatsarkaketa,tazamatsattsarkaa gareshi

10Sabodahakaantsarashiakanallunansamaamatsayin dokadonsakebayardazakkaaciagabanUbangiji kowaceshekara,awurindaakazaɓadominsunansaya zauna,kumagawannandokababuiyakatakwanakihar abada.

11Anrubutawannanumarnicewazaaiyacikashi kowaceshekaratahanyarcinzakkartabiyuagaban Ubangijiawurindaakazaɓa,kumababuabindazairage dagawannanshekarazuwashekaramaizuwa

12Dominacikinshekararsazaaciiriharzuwakwanakin tattarairinashekara,ruwaninabikumaharzuwakwanakin ruwaninabi,damaiharzuwakwanakinkakarsa 13Dukabindayaragekumayatsufa,aɗaukeshia matsayinƙazantacce:aƙoneshidawuta,gamaƙazantacce ne

14KumahakasucishitareacikinWuriMaiTsarki,kada subariyatsufa.

15Kumadukzakarshanudatumakizatazamatsattsarka gaUbangiji,kumazatazamatafiristocinsa,waɗandazasu ciagabansakowaceshekara;gamahakaakatsarakuma akasassakatagamedazakkaakanallunansama

16Adarenwashegari,aranataashirindabiyugawannan watan,Yakubuyayiniyyarginawurin,yakewaye farfajiyardabango,yakumatsarkakeshi,yakuma tsarkakeshiharabada,dominkansada'ya'yansabayansa 17Ubangijikuwayabayyanagareshidadare,ya albarkaceshi,yacemasa,“BazaakirasunankaYakubu ba,ammazaakirasunankaIsra'ila”

18Saiyasakecemasa,'NineUbangijiwandayahalicci samadaƙasa,zanƙaramukugirma,inkumaƙaramuku girma,sarakunakumazasufitodagagareku,zasuyi hukunciako'inaindaƙafarɗanadamtataka.'

19Zanbazuriyarkadukanduniyadakeƙarƙashinsama,za suyiwadukkanal'ummaishari'abisagasha'awarsu,bayan hakazasumallakidukanduniya,sukumamallaketahar abada

20Dayagamamaganadashi,saiyatashidagagareshi Yakubuyadubaharsaidayahausama.

21Yaganiacikinwahayinadare,saigamala'ikayana saukowadagasamadaallunabakwaiahannunsa,yaba Yakubu,yakarantasu,yakumasandukabindaakarubuta acikiwandazaisameshida'ya'yansamazaharabada

22Yanunamasadukabindaakarubutaakanallunan,ya cemasa,'Kadakaginawannanwuri,kadakamaidashi wurintsafinaharabada,kadakumakazaunaanan;gama bawurinbane.KatafigidanIbrahimmahaifinkakazauna

taredaIshakumahaifinkaharzuwaranarmutuwar mahaifinka.'

23GamaaMasarzakamutucikinsalama,awannanƙasar kumazaabinnekadagirmamawaakabarinkakanninka, taredaIbrahimdaIshaku.

24Kadakajitsoro,dominkamaryaddakaganikakuma karantashi,hakazaikasance;karubutakomaikamar yaddakaganikakumakaranta.

25SaiYakubuyace,'YaUbangiji,tayayazaniyatunawa dadukabindanakarantakumanagani?'Saiyacemasa, 'Zantunamakadakomai'

26Saiyatashidagabarcinsa,yakumatunadadukabinda yakaranta,yakumagani,yakumarubutadukkalmomin dayakaranta,yakumagani

27Yakumayibikinwataranaacan,yakumamiƙa hadayabisagadukabindayamiƙaakwanakinbaya,ya kumasamasasuna'Ƙari,'dominanƙarawannanrana,ya kumasamasasuna'Biki'

28Kumahakaakabayyanacewazaikasance,kumaan rubutashiakanallunansama:shiyasaakabayyanamasa cewayayibikin,yakumaƙarashiacikinkwanakibakwai nabikin.

29Ankumakirasunansa'Ƙarin',dominanrubutashia cikinkwanakinbukukuwa,bisagaadadinkwanakin shekara.

30Dadare,aranarashirindaukugawannanwatan,sai mairenonDeborahRebeccatarasu,sukabinnetaa ƙarƙashinbirninaƙarƙashinitacenoaknakogin,yakuma samatasuna,'KoginDeborah,'dakumaitacenoak,'Oak namakokinDeborah'

31RifkatutatafitakomagidantawurinmahaifinsaIshaku, Yakubukumayaaikomatadaragunadatumakidaawaki domintashiryawamahaifinsaabinciyaddayakeso

32YabimahaifiyarsaharsaidayaisaƙasarKabratan,ya zaunaacan

33Rahilatahaifiɗadadaddare,takumasamasasuna 'Ɗanbaƙincikina';gamatashawahalawajenhaihuwa: ammamahaifinsayasamasasunaBiliyaminu,aranarsha ɗayagawatanatakwasacikinmakonafarkonashidana wannanjubili.[2143AM]

34Rahilatarasuacan,akabinnetaaƙasarEfrata,wato BaitalamiYakubukumayaginaginshiƙiakankabarin Rahila,akanhanyardakesamadakabarinta.

BABINA33

1YakubuyatafiyazaunaakududaMagdaladra'efYatafi wurinmahaifinsaIshaku,shidamatarsaLai'atu,aranar sabuwarwatanagoma

2SaiRa'ubainuyagaBilha,baiwarRahila,ƙwarƙwarar mahaifinsa,tanawankadaruwaawaniwurimaiɓoye,sai yaƙaunaceta.

3Yaɓuyadadare,yashigagidanBilhadadare,saiya sametatanabarciitakaɗaiakangadoagidanta

4Saiyakwantadaita,tafarka,tagani,saigaRa'ubainu yanakwancetaredaitaakangado,saitabuɗebakin mayafinta,takamashi,tayiihu,taganeRa'ubainune.

5Saitajikunyasabodashi,tasakihannuntadagagareshi, shikuwayagudu

6Tayikukaƙwaraisabodawannanabu,batafaɗawa kowaba

7DaYakubuyadawoyanemeta,saitacemasa,“Banida tsarkiagareka,gamanaƙazantardakai,gamaRa'ubainu yaƙazantardani,yakwanadanidadare,inabarci,ban sameshibasaidayabuɗeminirigatayakwanadani.”

8YakubuyayifushiƙwaraidaRa'ubainusabodayakwana daBilha,dominyabuɗerigarmahaifinsa

9YakububaisakekusantartabadominRa'ubainuya ƙazantardaita.Dukwandayabuɗerigarmahaifinsa, aikinsamuguntaneƙwarai,gamaabinƙyamaneagaban Ubangiji

10Sabodahakaanrubutakumaantsarashiakanallunan samacewakadamutumyakwanadamatarmahaifinsa, kadakumayabuɗerigarmahaifinsa,dominwannan ƙazantane:lallaizasumututare,mutumindayakwanada matarmahaifinsa,damatarkuma,dominsunaikata ƙazantaaduniya.

11Kumababuwaniabumaratsarkidazaikasanceagaban Allahnmuacikinal'ummardayazaɓawakansaamatsayin mallakarsa.

12Kumaansakerubutashiakaronabiyu:'La'anannene wandayakwanadamatarmahaifinsa,dominyafallasa kunyarmahaifinsa';kumaduktsarkakanUbangijisukace 'Hakane,hakane'

13KakumayiwaIsra'ilawaumarnisukiyayewannan kalma;gamahukuncinkisane;kumabashidatsarki, kumababukafaraharabadadonyinkafaragamutuminda yaaikatawannan,ammazaakasheshiakasheshi,a jejjefeshidaduwatsu,akumacireshidagatsakiyar mutanenAllahnmu

14Dominkuwabaayardawawanimutumdayayihakaa Isra'ilayarayukwanaɗayaaduniyaba,dominshiabin ƙyamanekumamarartsarki

15Kadasuce:AnbaRa'ubainuraidagafarabayanya kwanadaƙwarƙwararmahaifinsa,itamadukdacewatana damiji,mijintakumaYakubu,mahaifinsa,yanadarai

16Dominharzuwawannanlokacinbaabayyanadokoki dashari'adadokaacikincikakkenbayanigakowaba,sai azamaninka(anbayyanashi)amatsayindokaryanayida kwanaki,dakumadokataharabadagatsararrakimasu ɗorewa.

17Kumagawannandokababucikarkwanaki,kumababu fansaakanta,ammadoleneatumɓukesudukaatsakiyar al'umma:aranardasukaaikatatazasukashesu.

18Kaikuma,Musa,karubutawaIsra'ilawadominsu kiyayeshi,sukumaaikatabisagawaɗannankalmomi, kadasuyizunubiharyamutu;gamaUbangijiAllahnmu alƙaline,wandabayanunasonkai,bayakumakarɓar kyauta.

19Kafaɗamusuwaɗannankalmominalkawari,dominsu ji,sukiyaye,sukumayitakatsantsandasu,kadaahalaka suakumatumɓukesudagaƙasar;gamaƙazantace,abin ƙyama,daƙazanta,daƙazantasunewaɗandasukaaikata taaduniyaagabanAllahnmu

20Babuwanizunubimafigirmafiyedafasikancindasuke yiaduniya;gamaIsra'ilaal'ummacemaitsarkiga UbangijiAllahnta,kumaal'ummacemaigado,kuma al'ummacetafiristocidasarauta,kumamallakarsace; kumabazaasamiirinwannanƙazantaatsakiyaral'umma maitsarkiba

21Ashekarataukutawannanmakonashida[2145AM] Yakubudadukan'ya'yansamazasukatafisukazaunaa

gidanIbrahim,kusadamahaifinsaIshakudamahaifiyarsa Rifkatu.

22Waɗannansunesunayen'ya'yanYakubu:ɗanfari Ruben,daSimeon,daLevi,daYahuza,daIssaka,da Zebulon,'ya'yanLai'atu;da'ya'yanRahila,Yusufuda Benjamin;da'ya'yanBilha,DandaNaftali;da'ya'yan Zilpah,GaddaAshiru;daDinah,'yarLai'atu,'yarYakubu tilo.

23SukazosukayiwaIshakudaRifkatusujada,sa'adda sukagansu,sukasawaYakubudadukan'ya'yansaalbarka, Ishakukuwayayimurnaƙwarai,gamayaga'ya'yan Yakubu,ƙaraminɗansa,yakumasamusualbarka

BABINA34

1Kumaashekaratashidatawannanmakonnawannan shekarataarba'indahuɗutacikashekaruhamsin[2148 AM]Yakubuyaaika'ya'yansamazasuyikiwon tumakinsu,taredabayinsazuwamakiyayarShekem.

2SarakunanAmoriyawabakwaisukataruakansu,suka kashesu,sukaɓuyaaƙarƙashinbishiyoyi,sukakuma kamadabbobinsu.

3Yakubu,daLawi,daYahuza,daYusufusunatareda mahaifinsuIshakuagidan,dominransayayibaƙinciki,ba suiyarabuwadashiba:kumaBiliyaminushineƙarami, sabodahakayazaunataredamahaifinsa

4SaisarkinTafudasarkinAresa,dasarkinSeragan,da sarkinSelo,dasarkinGa'as,dasarkinBethoron,dasarkin Ma'anisakir,dadukwaɗandakezauneawaɗannan tsaunuka(da)waɗandakezauneacikindazuzzukaaƙasar Kan'anasukazo.

5SukasanarwaYakubuwannan,sunacewa,'Gashi, sarakunanAmoriyawasunkewaye'ya'yankamaza,sun kumawashegarkunansu.'

6Saiyatashidagagidansa,shida'ya'yansamazauku,da dukanbarorinmahaifinsa,dakumabayinsa,yatafiyaƙida sudamutumdubushida(6,000),masutakuba.

7YakashesuamakiyayarShekem,yakumabiwaɗanda sukagudu,yakashesudatakobi,yakumakasheAresa,da Tafu,daSaregan,daSelo,daAmani-sakir,daGa[ga]as,ya kumakwatoshanunsa

8Yarinjayesu,yakumaɗoramusuharajidonsubiyashi haraji,amfaningonagudabiyardagaƙasarsu,yakuma ginaRobeldaTamnatares

9Yadawocikinsalama,yayisulhudasu,sukakuma zamabayinsaharzuwaranardashida'ya'yansamazasuka tafiMasar

10Kumaashekaratabakwaitawannanmakon[2149AM] yaaikiYusufuyajeyajilabarinlafiyar'yan'uwansadaga gidansazuwaƙasarShekem,saiyasamesuaƙasarDotan 11Sukayimasarashingaskiya,sukaƙullamasamakirci donsukasheshi,ammasukacanzara'ayinsu,sukasayarda shiga'yankasuwanIsma'ilawa,sukakaishiMasar,suka sayardashigaFotifar,bawanFir'auna,shugabanmasu dafaabinci,firistnabirninElew

12'Ya'yanYakubusukayankaɗanakuya,sukatsomarigar Yusufuacikinjinin,sukaaikawamahaifinsuYakubua ranargomagawatanbakwai

13Yayitakukadukdarennan,dominsunkawomasada yamma,saiyayitajinzazzaɓidamakokisaboda mutuwarsa,yace,'WanimugundabbayacinyeYusufu';

dukanmutanengidansakumasukayimakokitaredashia wannanrana,sunabaƙincikidamakokitaredashiduk wannanrana

14'Ya'yansamazada'yarsasukatashidonsuyimasa ta'aziyya,ammayaƙiyardaata'azantardashisaboda ɗansa

15AwannanranaBilhatajilabarinmutuwarYusufu,ta mututanamakoki,tanazauneaQafratef,Dinahkuma 'yarsatamutubayanmutuwarYusufu

16WaɗannanmakokiukusukafaruakanIsra'ilaacikin wataɗaya,akabinneBilhaagabankabarinRahila,aka kumabinne'yarsaDinahacan 17YayimakokidominYusufushekaraguda,ammabai dainaba,dominyace,'Kabarniintafikabariinamakoki sabodaɗana'

18SabodahakaakawajabtawaIsra'ilawasuwulakanta kansuaranargomagawatanabakwai-aranardalabarin dayasashikukasabodaYusufuyazowurinYakubu mahaifinsa-suyikafaraakansadaɗanakuyaaranata gomagawatanabakwai,sauɗayaashekara,saboda zunubansu;gamasunɓatawamahaifinsuraisaboda Yusufuɗansa.

19Kumaantsarawannanranadominsuyibaƙincikia kantasabodazunubansu,dakumaduklaifofinsu,dakuma dukkurakuransu,dominsutsarkakekansuawannanrana sauɗayaashekara

20BayanmutuwarYusufu,'ya'yanYakubusukaaurimata SunanmatarReubenAdane;sunanmatarSaminukuma Adlba'a,Bakan'aniya;sunanmatarLawikumaMelka, 'ya'yanAram,dagazuriyar'ya'yanTera;sunanmatar YahuzakumaBetasuel,Bakan'aniya;sunanmatarIssaka kumaHezaka;sunanmatarZabulonkumaNi'iman;sunan matarDankumaEgla;sunanmatarNaftalikumaRasu'u dagaMesopotamiya;sunanmatarGadkumaMaka;sunan matarAshirukumaIjona;sunanmatarYusufukuma Asenat,Bamasariya;sunanmatarBenjaminkumaIjasaka 21SaiSaminuyatuba,yaauriwatamatatabiyudaga Mesopotamiyaamatsayin'yan'uwansa

BABINA35

1Kumaashekaratafarkotamakonafarkonabikincika shekaruarba'indabiyar[2157AM]Rebekahtakira Yakubu,ɗanta,taumarceshigamedamahaifinsada ɗan'uwansa,cewayagirmamasuduktsawonrayuwarsa 2SaiYakubuyace,“Zanyidukabindakaumarceni, gamawannanzaizamagirmadagirmaagareni,daadalci agabanUbangiji,dominingirmamasu.”

3Kaima,uwa,kasanitundagalokacindaakahaifenihar zuwayau,dukkanayyukanadadukabindakecikin zuciyata,cewakoyausheinatunaninalherigamedakowa 4Kumatayayabazanyiwannanabindakaumarceniba, dominingirmamamahaifinadaɗan'uwana!

5Kifaɗamini,uwa,irinmuguntardakikaganiacikina, zankaucedagagareta,kumarahamazatatabbataagareni

6Saitacemasa,'Ɗana,bantaɓaganinwaniabumara kyauacikinkaba,saidaiayyukanadalcikawai.Amma dukdahakazangayamakagaskiya,ɗana:Zanmutua wannanshekarar,kumabazanrayuawannanshekarara rayuwataba;gamanaganiamafarkiranarmutuwata,cewa

bazanrayufiyedashekaraɗaridahamsindabiyarba: kumagashi,nagamadukkwanakinrayuwatadazanrayu.'

7Yakubuyayidariyasabodamaganarmahaifiyarsa, dominmahaifiyarsatacemasazatamutu,tanazaunea gabansatanariƙedaƙarfinta,batadaƙarfiacikinƙarfinta, gamatanashigatanagani,haƙorantakumasunyiƙarfi, babuwatacutadatataɓataaduktsawonrayuwarta

8SaiYakubuyacemata,“Nimaialbarkace,Mama,idan kwanakinasukayikusadakwanakinrayuwarki,ƙarfina kumayakasancetaredanikamarƙarfinki,bazakimutu ba,gamakinayiminiba'agamedamutuwarki” 9SaitajewurinIshakutacemasa,“Inaroƙonkakayi miniroƙoɗaya:kasaIsuwayarantsecewabazaicutarda Yakububa,bakuwazaibishidaƙiyayyaba;gamakasan tunaninIsuwacewasunyimunitunyanaƙarami,kuma babuwanialheriagareshi;gamayanasoyakasheshi bayanmutuwarka”

10Kasandukabindayayitundagaranardaɗan'uwansa YakubuyatafiHaranharzuwayau:yaddayarabudamu dadukanzuciyarsa,yakumayimanamugunta,yakama garkenka,yakwashedukdukiyarkadagagabanka

11Kumalokacindamukaroƙeshimukaroƙeshidonabin dayakenamu,saiyayikamarmutumnemaitausayinmu 12KumayanajinhaushinkadominkaalbarkaciYakubu ɗankamaitsarkidatsarki;gamababumuguntasaialheri kawaiacikinsa,kumatundagalokacindayafitodaga Haranharzuwayaubaiyimanafashidakomaiba,domin yanakawomanakomaialokacinsakoyaushe,kumayana farincikidazuciyarsalokacindamukakamahannunsa, yanayimanaalbarka,kumabairabudamubatunlokacin dayafitodagaHaranharzuwayau,kumayanataredamu koyausheagidayanagirmamamu

13SaiIshakuyacemata,'Nimanasani,nakumaga ayyukanYakubuwandayaketaredamu,yaddayake girmamamudadukanzuciyarsa;ammaadanafiƙaunar IsuwafiyedaYakubu,dominshineɗanfari;ammayanzu inasonYakubufiyedaIsuwa,dominyaaikatamugayen ayyukairi-iri,kumababuadalciacikinsa,gamaduk hanyoyinsarashinadalcinedamugunta,[kumababu adalciakusadashi.]

14Yanzuzuciyatatadamusabodadukayyukansa,kuma shidazuriyarsabazaacecesuba,dominsunewaɗanda zaahalakadagaduniyakumazaatumɓukesudaga ƙarƙashinsama,dominyarabudaAllahnIbrahimyabi matansadaƙazantarsudakumabayankuskurensu,shida 'ya'yansa.

15Kanakumaumurtatadainsashiyarantsecewabazai kasheɗan'uwansaYakububa,kodayarantsebazaicika rantsuwarsaba,kumabazaiyialheribasaimuguntakawai

16Ammaidanyanasonkasheɗan'uwansaYakubu,zaaba shiahannunYakubu,bazaitseredagahannunsaba,domin zaisaukaahannunsa.

17KadakajitsorosabodaYakubu,gamamaikulada Yakububabbane,maiiko,maidaraja,kumaanyabeshi fiyedamaikuladaIsuwa

18RifkatutaaikatakiraIsuwa,saiyazowurinta,tace masa,“Inadaroƙo,ɗana,kayialƙawarinyimaka,ɗana.”

19Saiyace,'Zanyidukabindakafaɗamini,bazanƙi roƙonkaba'

20Saitacemasa,'Inaroƙonkaranardazanmutu,zaka ɗaukenikabinnenikusadaSaratu,mahaifiyarmahaifinka,

kaidaYakubuzakuƙaunacijuna,kumabazakuyiwa junasonmuguntaba,saidaiƙaunarjunakawai,kuma(ta haka)zakuyiarziki,'ya'yana,kusamigirmaatsakiyar ƙasar,kumababuwanimaƙiyidazaiyifarincikidaku, kumazakuzamaalbarkadarahamaagabandukwaɗanda sukeƙaunarku'

21Saiyace,Zanyidukabindakafaɗamini,zankuma binnekaaranardazakamutukusadaSaratu,mahaifiyar mahaifina,kamaryaddakasoƙasusuwantasukasance kusadaƙasusuwanka

22KumaYakubu,ɗan'uwana,zanƙaunaceshifiyeda dukkanjiki;gamabanidaɗan'uwaadukduniyasaishi kaɗai:kumawannanbababbanfa'idabaneagareniidan naƙaunaceshi;gamashiɗan'uwanane,kumaanshukamu tareacikinjikinka,kumataremukafitodagacikinka,idan banƙaunaciɗan'uwanaba,wazanƙaunaceshi?

23Nidakaina,inaroƙonkakayiwaYakubugargaɗigame danidakumagameda'ya'yanamaza,dominnasanzai zamasarkiakainada'ya'yanamaza,dominaranarda mahaifinayaalbarkaceshi,yamaidashimafigirma,ni kumaƙasa

24Kumainarantsuwaagarekicewazanƙaunaceshi,ba zanyimasamuguntaba,saidaialherikawai

25YakumarantsematagamedawannandukaSaitakira YakubuagabanidanunIsuwa,tabashiumarnibisaga maganardatafaɗawaIsuwa

26Saiyace,'Zanyiabindakakeso;kayardadanicewa babuwanimugunabudazaifitodagagarenikodaga 'ya'yanamazaakanIsuwa,nikumazanzamanafarkoa cikinkomaisaidaicikinsoyayyakawai'

27Saisukacisukasha,itada'ya'yantamazaawannan daren,tarasu,tanadashekaraukudakumamakoɗayada shekaraɗaya,awannandaren,'ya'yantamazabiyu,Isuwa daYakubu,sukabinnetaacikinkogobiyukusadaSaratu, mahaifiyarmahaifinsu

BABINA36

1Kumaashekaratashidatawannanmakon[2162AM] Ishakuyakira'ya'yansamazabiyuIsuwadaYakubu,suka zowurinsa,yacemusu:'Ya'yanamaza,inatafiyatahanyar kakannina,zuwagidandawwamaindakakanninasuke

2DonhakakabinnenikusadamahaifinaIbrahim,acikin kogobiyuacikingonarEfronBahitte,indaIbrahimyasayi kabaridonbinnewa;acikinkabarindanahaƙawakaina,a cankabinneni.

3Kumawannannakeumurtarku,'ya'yanamaza,kuaikata adalcidaadalciaduniya,dominUbangijiyaaukarmuku dadukabindaUbangijiyafaɗazaiyiwaIbrahimda zuriyarsa

4Kuƙaunacijunanku,'ya'yanamaza,'yan'uwankukamar mutummaiƙaunarransa,kowakumayanemiabindazai amfaniɗan'uwansa,yayiaikitareaduniya;suƙaunaci junansukamarransu

5Kumagamedabatungumaka,inaumartarkukumainayi mukugargaɗidakuƙisukuƙisu,kadakuƙaunacesu, dominsunacikedayaudaragawaɗandasukebautamusu dakumawaɗandasukeyimususujada

6Kutuna,'ya'yana,UbangijiAllahnaIbrahim,mahaifinku, dakumayaddanimanabautamasa,nakumabautamasa cikinadalcidafarinciki,dominyayalwataku,yakuma

yalwatazuriyarkukamartaurarinsama,yakumakafakua duniyakamarshukaradalciwaddabazaatumɓuketaba harabada

7Yanzuzansakurantsedababbanrantsuwa-dominbabu wanirantsuwadatafitagirmadasunamaiɗaukakada girma,maigirma,maigirma,maibanmamakidaiko, wandayahaliccisammaidaƙasadadukkanabubuwatarecewazakujitsoronsakukumayimasasujada.

8Kumakowazaiƙaunaciɗan'uwansadaƙaunadaadalci, kumakadayayisha'awarmuguntagaɗan'uwansahar abadaaduktsawonrayuwarkudominkucinasaraacikin dukkanayyukanku,kadakulalace

9Idanɗayankuyayiwaɗan'uwansamugunnufi,kusani cewadagayanzudukwandayayiwaɗan'uwansamugun nufizaifaɗaahannunsa,zaatumɓukeshidagaƙasarmasu rai,zaakumahallakazuriyarsadagaƙarƙashinsama.

10Ammaaranartashinhankalidala'ana,dafushi,dawuta maicinwutakamaryaddayaƙoneSaduma,hakananzai ƙoneƙasarsadabirninsa,dadukabindayakenasa,zaa kumagogeshidagalittafinhoron'ya'yanmutane,bazaa rubutashiacikinlittafinraiba,saidaiacikinabindaaka tsarawahalaka,zaikumatafizuwagahallakataharabada; dominasabuntahukuncinsukoyaushecikinƙiyayyada la'anadafushidaazabadafushidaannobadacutahar abada.

11Inafaɗamukukumainashaidamuku,'ya'yanamaza, bisagahukuncindazaizowamutumindakesoncutarda ɗan'uwansa.

12Yarabadukdukiyarsatsakaninsubiyunawannanrana, yakumabashibabbanrabogaɗanfari,dahasumiyarda dukabindakekewayedaita,dakumadukabindaIbrahim yamallakaaRijiyarAlƙawari

13Saiyace:'Zanbaɗanfariwannanbabbanrabo' 14SaiIsuwayace,'NasayarwaYakubu,nakumabawa Yakubugadonhaihuwata;abashi,ammabanidawata kalmadazanfaɗaakai,gamanasane' 15SaiIshakuyace,“Allahyaalbarkaceku,'ya'yanamaza, dazuriyarkuayau,gamakunbanihutawa,zuciyatakuma batadamudahakkinhaihuwaba,donkadakuaikata muguntasabodaita.”

16AllahMaɗaukakiYaalbarkacimutumindakeaikata adalci,Shidazuriyarsaharabada

17Yagamaumurtarsudayimusualbarka,sukacisuka shatareagabansa,yayimurnadominakwaizuciyaɗayaa tsakaninsu,sukafitadagagareshisukahutaawannanrana sukayibarci.

18AwannanranaIshakuyakwantaakangadonsayana murna,yayibarcinharabada,yamutuyanadashekara ɗaridatamaninYacikamakonniashirindabiyarda shekarubiyar,'ya'yansamazabiyuIsuwadaYakubusuka binneshi

19SaiIsuwayatafiƙasarEdom,zuwatsaunukanSeyir,ya zaunaacan

20YakubuyazaunaatsaunukanHebron,acikin hasumiyarƙasardamahaifinsaIbrahimyazauna,yakuma bautawaUbangijidazuciyaɗayadakumabisagaumarnin daakegani,kamaryaddayarabakwanakintsararrakinsa.

21SaimatarsaLai'atutarasuashekaratahuɗutamakona biyunashekarataarba'indabiyartacikashekara,[2167 AM]kumayabinnetaacikinkogobiyukusadaRebecca

mahaifiyarsaahagunakabarinSaratu,mahaifiyar mahaifinsa.

22Saidukan'ya'yantamazada'ya'yansamazasukazosu yimakokinmatarsaLai'atutaredashi,sukumayimasa ta'aziyya,gamayanamakokisabodaƙaunardayakeyi matabayanrasuwar'yar'uwartaRahila

23Gamatakasancecikakkekumamaiadalciacikin dukkanal'amuranta,tagirmamaYakubu,kumaduktsawon lokacindatakezaunetaredashi,baijiwatamaganamai zafidagabakintaba,dominitamaitawali'uce,maison zamanlafiya,maiadalcidamutunci

24Yatunadadukanayyukantadatayialokacin rayuwarta,yakumayimatamakokiƙwarai,gamayana ƙaunartadadukanzuciyarsadadukanransa

BABINA37

1AranardaIshaku,mahaifinYakubudaIsuwa,sukamutu, [2162AM]'Ya'yanIsuwasukajicewaIshakuyabawa ƙaraminɗansaYakuburabonbabbanrabo,saisukayifushi ƙwarai

2Sukayijayayyadamahaifinsu,sunacewa,'Meyasa mahaifinkayabawaYakuburabonbabban,yakumawuce ka,alhalikainebabba,Yakubukumaƙaramin?'

3Saiyacemusu,Dominnasayardahakkinanahaihuwa gaYakubuakanƙaraminlentil,kumaaranardamahaifina yaaikoniinfarautainkamashiinkawomasawaniabuda zaiciyaalbarkaceni,saiyazodamakirciyakawowa mahaifinaabincidaabinsha,mahaifinakumayasamasa albarkayakumasanyaniaƙarƙashinhannunsa

4Yanzukumamahaifinmuyasamuyirantsuwa,nidashi, cewabazamuyiwaɗan'uwansamugunnufiba,mukuma cigabadaƙaunadazamanlafiya,mukumahanamuɓata hanyarmu.

5Sukacemasa,'Bazamusaurarekamuyisulhudashiba, gamaƙarfinmuyafiƙarfinsa,mukumafishiƙarfiZamu jemuyiyaƙidashimukasheshi,muhallakashida 'ya'yansaIdanbakayardakatafitaredamuba,zamuyi makamugunta'

6Yanzukusauraremu:BarimuaikazuwagaSuriya,da Filistiyawa,daMowab,daAmmon,muzaɓimutanenda zaɓaɓɓuwaɗandazasuiyayaƙi,mutafimuyiyaƙidashi, mukumahallakashidagaduniyakafinyayiƙarfi.

7Saimahaifinsuyacemusu,“Kadakutafikuyiyaƙida shi,kadakufaɗiagabansa”

8Sukacemasa,'Wannanma,shineainihinabindakakeyi tundagaƙuruciyarkaharzuwayau,kumakanasanya wuyankaaƙarƙashinkarkiyarsa.'

9Bazamusaurariwaɗannankalmomiba’Saisukaaika zuwagaAramdakumazuwagaAduramwurinabokin mahaifinsu,sukakumaɗaukihayarmayaƙadubuɗaya, zaɓaɓɓunmayaƙa.

10SaimutanenMowabdaAmmonsukazowurinsu,dubu ɗayadagacikinzaɓaɓɓunmayaƙa,dubuɗayadagacikin Filistiyawakumasukazowurinsu,dubuɗayadagaEdom daHoriyawakumasukazowurinsu

11Saisukacewamahaifinsu,“Katafitaredasuka jagorancesu,inbahakabazamukasheka”

12Yacikadafushidafushilokacindayaga'ya'yansa mazasunatilastamasayatafigabansudonyajagorancesu sukaiwaYakubuɗan'uwansahari

13Ammadagabayayatunadadukanmuguntardake cikinzuciyarsagamedaɗan'uwansaYakubu,baikuma tunadarantsuwardayayiwamahaifinsadamahaifiyarsa ba,cewabazaiyiwaɗan'uwansaYakubumuguntabahar tsawonrayuwarsa.

14Dukdawannanduka,Yakububaisanzasuzosuyi yaƙidashiba,saiyayimakokidominmatarsaLai'atu,har sukakusakusadahasumiyartaredajarumaidubuhuɗuda zaɓaɓɓunmayaƙa

15MutanenHebronsukaaikamasadacewa,'Ga ɗan'uwankayazoyayiyaƙidakai,datakobi,dubuhuɗu, sunaɗaukedagarkuwadamakamai,'gamasunfiƙaunar YakubufiyedaIsuwa.Saisukacemasa;gamaYakubuya fiIsuwamaikarimcidatausayi

16AmmaYakububaiyardabaharsaidasukakusakusa dahasumiyar.

17Yarufeƙofofinhasumiyar;yatsayaakanginshiƙaiya yiwaɗan'uwansaIsuwamagana,yace,'Maidarajane ta'aziyyardakazodonta'azantardanisabodamatatadata mutuShinwannanrantsuwacedakayiwamahaifinkada kumamahaifiyarkakafinsumutu?Kakaryarantsuwar, kumadazararkarantsewamahaifinkaakahukuntaka.' 18SaiIsuwayaamsamasayace,'Ba'ya'yanmutaneko namominduniyasunadarantsuwataadalciwaddasuka rantseharabada,ammakowaceranasunashiryamugunta gajunansu,dakumayaddakowannensuzaikasheabokin gabadamaƙiyinsa'

19Kumakanaƙinnida'ya'yanaharabada.Kumababu watadangantakata'yan'uwadakai

20Kajiwaɗannankalmomindazanfaɗamaka,Idanalade zaiiyacanzafatarsayakumayilaushikamarulu,Kokuma idanzaiiyasaƙahonisufitoakansakamarƙahonin barewakonatunkiya,tozankiyayealaƙar'yan'uwadakai, Idankumanononyarabudamahaifiyarsu,dominbakai ɗan'uwanabaneagareni

21Kumaidankerkecisukayisulhuda'yanragunadon kadasucinyesukosuyimusutashinhankali,Idankuma zukatansusunataredasudonalheri,to,zaasamizaman lafiyaacikinzuciyataagareku

22Idanzakiyazamaabokinsayayisulhudashi,Idan kumaanɗaureshiaƙarƙashinkarkiyaɗayataredashi,to, zanyisulhudakai

23Kumaidanhankakayayifarikamarrago,to,kusani cewainaƙaunarku,Zankumayisulhudaku,Zaa tumɓukeku,Zaatumɓuke'ya'yankumaza,Bazakusami zamanlafiyaba.

24DaYakubuyagayanadaniyyarkasheshidazuciya ɗaya,dadukanransa,kumayanazuwayanatabusawa kamaraladendajiwandayazokanmashindakehudashi yakasheshi,bayakumaguduwadagagareshiba; 25Saiyayiwanasadabayinsamaganacewasukaimasa haridadukkanabokansa.

BABINA38

1BayanhakaYahuzayayimaganadaYakubu,mahaifinsa, yacemasa,'Kaɗagabakanka,baba,kaaikakibankaka jefardaabokingabakakasheabokingaba;kumazakaiya samuniko,dominbazamukasheɗan'uwankaba,domin shikamarkane,shikumakamarkane,barimubashi wannangirmamawa'

2SaiYakubuyaɗaurabakansayaaikakibiyayabugi ɗan'uwansaIsuwa(aƙirjinsanadama)yakasheshi.

3SaiyasakeaikakibiyayabugiAdoranBa'aramiyea ƙirjinhagu,yakumakoreshibayayakasheshi.

4Sai'ya'yanYakubusukafita,sudabayinsu,sukararraba kansuzuwaƙungiyoyiaɓangarorinhuɗunahasumiyar

5Yahuzayafitaagaba,taredaNaftalidaGadtaredashi, dabarorinsahamsinagefenkudunahasumiyar,suka kashedukwandasukasamuagabansu,bawandayatsira dagacikinsu

6SaiLawidaDandaAshirusukafitaagefengabasna hasumiyar,taredamutumhamsin(50)taredasu,suka kashemayaƙanMowabdaAmmonawa.

7SaiRa'ubainu,daIssaka,daZebulon,sukafitaagefen arewanahasumiyar,taredamutumhamsintaredasu,suka kashemayaƙanFilistiyawa.

8SaiSaminudaBiliyaminudaEnoch,ɗanRa'ubainu,suka fitaagefenyammacinhasumiyar,taredamutumhamsin taredasu,sukakashemutaneɗarihuɗudagacikinEdom daHoriyawa,jarumaimasuƙarfi;ɗarishidasukagudu, 'ya'yanIsuwahuɗusukagudutaredasu,sukabar mahaifinsuakwanceamace,kamaryaddayafaɗiakan tudundakeAduram

9'Ya'yanYakubusukabisuharzuwaduwatsunSeyir Yakubuyabinneɗan'uwansaakantudundayakea Aduram,yakomagidansa

10'Ya'yanYakubusukamatsawa'ya'yanIsuwaa tsaunukanSeyir,sukasunkuyardakansuharsukazama bayin'ya'yanYakubu

11Saisukaaikawamahaifinsu(donyatambayesukoza suyisulhudasukokumasukashesu.

12SaiYakubuyaaikawa'ya'yansamazasuyisulhu,suka kumayisulhudasu,sukakumaɗoramusukarkiyarbauta, dominsuriƙabiyanharajigaYakubuda'ya'yansahar abada

13SukacigabadayinharajigaYakubuharzuwaranarda yatafiMasar.

14'Ya'yanEdombasutsiradagabautada'ya'yanYakubu gomashabiyusukaɗoramusubaharzuwayau

15WaɗannansunesarakunandasukayisarautaaEdom kafinwanisarkiyayimulkinIsra'ilaaƙasarEdomhar zuwayau

16Balak,ɗanBeor,yayimulkiaEdom,sunanbirninsa kumaDanaba

17Balakyarasu,YobabɗanZeradagaBoseryacisarauta abayansa.

18Yobabyarasu,saiAsam,mutuminƙasarTeman,yaci sarautaabayansa.

19DaAsamyarasu,AdatɗanBarad,wandayakashe MadayanaaƙasarMowab,yacisarautaabayansa,sunan birninsakuwaAwitne

20SaiAdathyarasu,Salman,dagaAmaseka,yahau gadonsarauta

21Salmanyamutu,SaulnaRa'aboth(agefenkogin)yaci sarautaabayansa

22Saulyamutu,Ba'elunan,ɗanAkbor,yacisarautaa bayansa.

23Ba'elunan,ɗanAkbor,yarasu,Adatkumayacisarauta abayansa,sunanmatarsakuwaMaitabit,'yarMatarat,'yar Metabedza'ab.

24Waɗannansunesarakunandasukayisarautaaƙasar Edom.

BABINA39

1Yakubuyazaunaaƙasarbaƙuncinmahaifinsaaƙasar Kan'anaWaɗannansunezuriyarYakubu

2Yusufuyanadashekaragomashabakwailokacindaaka kaishiƙasarMasar,saiFotifar,wanibawanFir'auna, babbanmaidafaabinci,yasayeshi

3YakumanaɗaYusufuakandukangidansa,albarkar UbangijikumatazokangidanBamasarensabodaYusufu, Ubangijikumayaarzutashiacikindukanabindayayi.

4BamasarenyabadakomaigaYusufu,gamayaga Ubangijiyanataredashi,Ubangijikumayaarzutashia cikindukanabindayakeyi.

5KallonYusufutayikyauƙwarai,matarmaigidansakuma taɗagaidanuntatagaYusufu,taƙaunaceshi,taroƙeshi yakwanadaita.

6Ammabaimiƙaransaba,saiyatunadaUbangijida kalmomindaYakubu,mahaifinsa,yakarantadagacikin kalmominIbrahim,cewakadawaniyayizinadamacemai miji;cewaanrigaanrubutamasahukuncinmutuwaa samaagabanAllahMaɗaukaki,kumazaarubutazunubin akansaacikinlittattafainaharabadaagabanUbangiji.

7Yusufuyatunadawaɗannanmaganganun,yaƙiya kwanadaita

8Taroƙeshiharshekaraguda,ammayaƙi,baikuma sauraraba

9Ammatarungumeshitariƙeshiacikingidadonta tilastamasayakwanadaita,takumarufeƙofofingidanta riƙeshidaƙarfi;ammayabarrigarsaahannuntayafasa ƙofaryagududagagabanta

10Matartagabazaiyimatajima'iba,saitayimasazagia gabanubangijinsa,tanacewa,'BawankaBa'ibranewanda kakeƙauna,yanemitilastaniyakwanadani;kuma lokacindanaɗagamuryata,saiyaguduyabarrigarsaa hannunalokacindanariƙeshi,saiyafasaƙofar'

11BamasarenyagarigarYusufudaƙofardaakakarya,ya kumajimaganarmatarsa,yajefaYusufuakurkukuinda aketsarefursunonindasarkiyatsare

12Yanacanagidanyarin,UbangijikumayabaYusufu tagomashiagabanshugabanmasutsarongidanyarin,da kumatausayiagabansa,dominyagaUbangijiyanatareda shi,kumaUbangijiyanasadukabindayakeyiyaarzuta 13Yakumabashikomai,shugabanmasutsaronkurkukun kumabaisankomaiba,dominYusufuyayikomai, Ubangijikumayakammalashi.

14YazaunaacanshekarabiyuAwaɗannankwanaki Fir'auna,SarkinMasar,yayifushidababaninsabiyu,da shugabanmasushayarwa,dakumababbanmaiyinburodi, saiyasasuakurkukuagidanbabbanmaidafaabinci,a gidankurkukuindaakatsareYusufu

15ShugabanmasutsaronkurkukuyanaɗaYusufuyayi musuhidima,shikuwayayimusuhidima

16Dukansusukayimafarki,shugabanmasushayarwada shugabanmasuyinburodi,sukafaɗawaYusufu.

17Kamaryaddayafassaramusuhakaabinyafarudasu, Fir'aunakumayamayardashugabanmasushayarwaa matsayinsa,dakumashugabanmasuyinburodidaya kashe,kamaryaddaYusufuyafassaramusu

18AmmashugabanmasushayarwayamantadaYusufua kurkuku,kodayakeyasanardashiabindazaisameshi, baitunayasanardaFir'aunayaddaYusufuyafaɗamasa ba,gamayamanta.

BABINA40

1AwaɗannankwanakiFir'aunayayimafarkibiyuadare ɗayagamedayunwadazatayiaƙasarduka,saiyafarka dagabarcinsa,yakiradukmasufassararmafarkindake Masar,damasusihiri,yafaɗamusumafarkansabiyu, ammabasuiyabayyanasuba

2SaishugabanmasushayarwayatunadaYusufu,yayi maganadasarkigamedashi,yakumafitardashidaga kurkuku,yakumafaɗimafarkansabiyuagabansa

3YafaɗawaFir'aunacewamafarkansagudabiyuɗayane, saiyacemasa,'Shekarubakwaizasuzo(wandazaasami) yalwaadukanƙasarMasar,bayanhakakumashekaru bakwainayunwa,irinwannanyunwadabaataɓayiaduk ƙasarba'

4YanzukumabariFir'aunayanaɗamasukulaadukƙasar Masar,sukumataraabinciakowacebirnitsawon kwanakinshekarunƙoshi,zaasamiabincinashekaru bakwainayunwa,ƙasarkumabazatalalacesabodayunwa ba,dominzatayitsananiƙwarai.

5UbangijikumayabawaYusufualheridajinƙaiagaban Fir'auna,saiFir'aunayacewabayinsa,“Bazamusami mutummaihikimadahikimakamarwannanba,gama ruhunUbangijiyanataredashi”

6Yakumanaɗashinabiyuacikindukanmulkinsa,ya kumabashiikoakandukanMasar,yakumasashiyahau karusatabiyutaFir'auna

7Yasamasatufafinlilin,yakumasamasasarƙarzinariya awuyansa,(wanimaishela)yayishelaagabansa'El'El wa'Abirer,'yakumasanyazobeahannunsayanaɗashi maimulkindukangidansa,yakumaɗaukakashi,yace masa.'Akangadonsarautakaɗaizanfikagirma.'

8YusufukuwayamallakiƙasarMasar,dukkansarakunan Fir'auna,dadukanbayinsa,dadukwaɗandakeyiwasarki hidimasunƙaunaceshi,dominyanatafiyacikinadalci, gamabashidagirmankaidagirmankai,bayanunason kaigamutane,bayakarɓarkyauta,ammayanayin hukuncicikinadalcigadukkanmutanenƙasar.

9ƘasarMasartasamikwanciyarhankaliagabanFir'auna sabodaYusufu,gamaUbangijiyanataredashi,yakuma bashialheridajinƙaigadukantsararrakinsaagabanduk waɗandasukasanshidawaɗandasukajilabarinsa,kuma mulkinFir'aunayakasancemaikyau,kumababuShaiɗan komugunmutum(aciki)

10SarkiyasawaYusufusunaSefanifas,yakumabashi Yusufu'yarFotifar,'yarfiristnaHeliopolis,babbanmai dafaabinci.

11AranardaYusufuyatsayaagabanFir'auna,yanada shekaratalatin

12AwannanshekararIshakuyamutuKamaryadda Yusufuyafaɗaacikinfassararmafarkansagudabiyu, kamaryaddayafaɗa,akwaishekarubakwainawadataa dukanƙasarMasar,ƙasarMasarkumatasamardayalwar amfaningona,ma'auniɗaya(wandayasamardama'auni ɗaritakwas).

13Yusufuyatattaraabinciakowacebirniharsaidasuka cikadahatsiharsukakasaƙirgawadaaunawabisaga yawansa

BABINA41

1Kumaacikinshekarataarba'indabiyartashekara,a makonabiyu,(dakuma)ashekaratabiyu,[2165AM] YahuzayaɗaukiEr,ɗanfari,macedagacikin'ya'yan Aram,maisunaTamar

2Ammayaƙita,baikumakwanadaitaba,domin mahaifiyarsa'ya'yanKan'anace,yanakumasonyaauro masamatadagadanginmahaifiyarsa,ammaYahuza, mahaifinsa,baiyardaba

3WannanEr,ɗanfarinaYahuza,mugune,Ubangijikuwa yakasheshi.

4SaiYahuzayacewaOnan,“Kashigawurinmatar ɗan'uwanka,kayimataaikinɗan'uwanmiji,kahaifawa ɗan'uwankazuriya.”

5Onanyasancewazuriyarbazatazamatasaba,(amma) taɗan'uwansakaɗai,saiyashigagidanmatarɗan'uwansa, yazubardairinaƙasa,yakumayimuguntaagaban Ubangiji,yakasheshi

6YahuzayacewaTamarsurukarsa,“Kizaunaagidan mahaifinkiamatsayinbazawara,harsaiɗanaShelaya girma,nikuwazanbakiaure”

7Saiyagirma;ammaBedsu'el,matarYahuza,batabar ɗantaShelayaauriba.KumaBedsu'el,matarYahuza,ta rasu[2168AM]ashekaratabiyartawannanmakon

8Ashekaratashida,YahuzayatafiTimnadonyayiwa tumakinsasausaya.[2169AM]SukacewaTamar,'Ga surukinkiyanazuwaTimnadonyayiwatumakinsa sausaya'

9Tatuɓetufafintanabazawara,tasakamayafi,tayiado, tazaunaaƙofardakekusadahanyarTimna

10DaYahuzayatafi,saiyasameta,yayizatonkaruwace, saiyacemata,“Bariinshigowurinki.”Saitacemasa, “Shigo”Yakuwashiga

11Saitacemasa,“Kabaniladana”Saiyacemata,“Ba nidakomaiahannunasaizobenadakekanyatsana,da sarƙata,dasandanadakehannuna”

12Saitacemasa,“Kabanisuharsaikaaikominida ladana.”Saiyacemata,“Zanaikomikidaɗanakuya.”Ya bata,shikuwayashigawurinta,tayicikidashi

13SaiYahuzayatafiwurintumakinsa,takumatafigidan mahaifinta.

14SaiYahuzayaaikadaɗanakuyatahannun makiyayinsa,Ba'adullame,ammabaisametaba,saiya tambayimutanenwurin,yace,"Inakaruwannantake?" Sukacemasa,"Babukaruwaanantaredamu"

15Saiyadawoyasanardashi,yacemasabaisametaba: 'Natambayimutanenwurin,sukacemini,'Babuwata karuwaanan'

16Saiyace,“Baritariƙesudominkadamuzamaabin dariya”Datacikawatauku,saiakabayyanacewatanada ciki,sukafaɗawaYahuzacewa,“GaTamar,surukarka, tanadacikisabodakaruwanci.”

17SaiYahuzayatafigidanmahaifinta,yacewa mahaifintada'yan'uwanta,“Kufitodaita,aƙoneta,gama taaikataƙazantaaIsra'ila.”

18Dasukakawotadonsuƙoneta,saitaaikawasurukinta zobedasarƙarwuya,dasanda,tanacewa,'Kagane waɗannannawanene,gamadashinayiciki'

19SaiYahuzayayarda,yace,“Tamartafiniadalci.”

20Donhakakadasuƙoneta.Sabodahakabaabataga Shelaba,kumabaisakekusantartaba

21Bayanhakatahaifi'ya'yamazabiyu,Perez[2170AM] daZera,ashekaratabakwaitawannanmakonabiyu.

22Saishekarubakwainaamfanisukacika,waɗanda YusufuyayimaganadaFir'auna

23Yahuzayayardacewaabindayaaikatamummunane, dominyakwanadasurukarsa,kumayaɗaukeshiabin ƙyamaaidanunsa,yakumayardacewayayilaifiyaɓace, dominyabuɗefatarɗansa,saiyafarakukayanaroƙon Ubangijisabodalaifinsa

24Kumamukagayamasaamafarkicewaangafartamasa sabodayayiaddu'adagaske,yayikuka,kumabaisake aikatahakanba

25Yakumasamigafarasabodayatubadagazunubinsada jahilcinsa,dominyayilaifiƙwaraiagabanAllahnmu; kumadukwandayaaikatahaka,dukwandayakwanada surukarsa,to,suƙoneshidawutadominyaƙoneshi, dominakwaiƙazantadaƙazantaakansu,suƙonesuda wuta

26KumakaumarciIsra'ilawakadasuƙazantaacikinsu, gamadukwandayakwanadasurukarsakosurukarsaya aikataƙazanta,to,suƙonemutumindayakwanadaitada wuta,hakanankumamatar,Shizaikawardafushida hukuncidagaIsra'ila

27MunkumacewaYahuza'ya'yansamazabiyubasu kwanadaitaba,sabodahakaakadasazuriyarsaharzuwa tsaratabiyu,kumabazaatumɓuketaba

28Dominkuwacikinidoɗayayatafiyanemihukunci, wato,bisagahukuncinIbrahim,wandayaumarci'ya'yansa maza,Yahuzayanemiyaƙonetadawuta

BABINA42

1Kumaashekaratafarkotamakonaukunashekarata arba'indabiyartacikashekara,yunwatafaramamaye ƙasar[2171AM],ruwansamakumayaƙiabawaƙasa, dominbabuwaniabudayafaɗi

2Ƙasatayirashinruwa,ammaakwaiabinciaƙasarMasar, gamaYusufuyatattarairinƙasaracikinshekarubakwai naƙoshi,yakumakiyayeta

3MasarawasukazowurinYusufudominyabasuabinci, saiyabuɗerumbunanajiyaindahatsinashekaratafarko yake,yakumasayarwamutanenƙasardazinariya.

4YanzuyunwatayitsananiaƙasarKan'ana>,Yakubuya jicewaakwaiabinciaMasar,saiyaaikada'ya'yansamaza gomasusamomasaabinciaMasar;ammaBiliyaminubai aikaba,'ya'yanYakubugomakumasukaisaMasartareda waɗandasukatafican

5Yusufuyaganesu,ammabasuganeshiba,saiyayi maganadasuyayimusutambaya,yacemusu,“Baku'yan leƙenasiribane,bakuzonekubincikihanyoyinƙasarba?” Saiyasasuakurkuku.

6Bayanhakayasakesu,yatsareSaminushikaɗai,ya kumasallami'yan'uwansatara

7Yacikajakunkunansudahatsi,yakumazubazinariyarsu acikinjakunkunansu,basusaniba

8Yakumaumarcesudasukawoƙanensu,dominsungaya masacewamahaifinsuyanaraye,ƙanensukumayanaraye.

9SukatashidagaƙasarMasarsukaisaƙasarKan'ana,suka faɗawamahaifinsudukabindayasamesu,dakuma yaddaubangijinƙasaryayimusumaganamaizafi,harya kamaSaminuharsukakawoBiliyaminu

10SaiYakubuyace,“Nikayiminirashin'ya'ya!Yusufu bashinan,Saminukumabashinan,zakuɗauki BiliyaminuMuguntarkutazomini”

11Saiyace,'Ɗanabazaitafitaredakuba,donkadayayi rashinlafiya;gamamahaifiyarsutahaifi'ya'yamazabiyu, ɗayankumayamutu,wannankumazakuɗaukeniIdan wataƙilayakamudazazzaɓiahanya,zakusatsufanaya mutudabaƙinciki'

12Dominyagaanmayarwakowakuɗinsuacikinjakarsa, sabodahakayajitsoronaikeshi.

13YunwataƙarutayitsananiaƙasarKan'ana,dakumaa dukƙasashesaidaiaƙasarMasar,domindayawadaga cikin'ya'yanMasarsuntarairidonabincitunlokacinda sukagaYusufuyanatattarairiyanaajiyeshiacikin rumbunanajiyayanakumaadanashihartsawonshekarun yunwa.

14MutanenMasarkumasukaciabinciacikiashekarar farkotayunwar

15AmmadaIsra'ilayagayunwatayitsananiaƙasar, kumababuceto,saiyacewa'ya'yansamaza,“Kukomaku samomanaabincidominkadamumutu”

16Saisukace,“Bazamutafiba,saidaiidanƙaramin ɗan'uwanmuyatafitaredamu,bazamutafiba”

17Isra'ilakuwatagaidanbaiaikeshitaredasuba,zasu mutusabodayunwa.

18SaiRa'ubainuyace,“Kabanishiahannuna,idankuwa bandawodashigarekaba,to,kakashe'ya'yanamaza biyumaimakonransa.”

19Saiyacemasa,“Bazaitafitaredakaiba”SaiYahuza yamatsokusayace,“Kabarshitaredani,idanbandawo dashiwurinkaba,to,zanɗaukialhakinagabankaduk tsawonraina”

20Yakumaaikoshitaredasuashekaratabiyutawannan makonaranarfarkotawatan[2172AM],sukazoƙasar Masartaredadukwaɗandasukatafi,sunadakyaututtukaa hannunsu,stactedaalmonddagoronaterebinthdakuma zumamaitsarki.

21SukajesukatsayaagabanYusufu,saiyaga ɗan'uwansaBenjamin,yasanshi,yacemusu,“Shin wannanƙaraminɗan'uwankune?”Sukacemasa,“Shine.” Saiyace,“Ubangijiyayimakaalheri,ɗana!”

22Yakumasallameshizuwagidansa,yakumakawo Saminuwurinsu,yayimusuliyafa,sukakumamiƙamasa kyautardasukakawomusu

23Sukaciabinciagabansa,yakumabasudukarabo, ammarabonBiliyaminuyaninkanakowannensusau bakwai

24Sukacisukasha,sukatashisukazaunatareda jakunansu

25SaiYusufuyatsarayaddazaisantunaninsukotunanin zamanlafiyayayimusukatutu,saiyacewamaikulada gidansa,'Kacikadukkanbuhunansudaabinci,kamayar musudakuɗinsucikintulunansu,dakumakofina,wato kofinazurfadanakesha,kasakaacikinbuhunƙaramin, kasallamesu'

BABINA43

1SaiyayikamaryaddaYusufuyafaɗamasa,yacika musudukkanbuhunansudaabinci,yakumazubakuɗinsu acikinbuhunansu,yakumasakofinacikinbuhun Biliyaminu

2Dasassafesukatafi,saiyazamana,bayansuntashidaga can,Yusufuyacewamaikuladagidansa,'Bisu,kagudu kakamasu,'yanacewa,'Kunramaminidamugunta;kun saceminikofinazurfawandaubangijinakesha'Kudawo minidaƙaraminɗan'uwansu,kukawomasadasaurikafin intafiwurinshari'ata.'

3Saiyaguduyabisu,yacemusukamarhaka

4Sukacemasa,“Allahyakiyayemukadabayinkasuyi wannanabu,susacikayanaikidagagidanmaigidanka,da kumakuɗindamukasamuacikinjakunkunanmuakarona farko,mubayinkamukadawodasudagaƙasarKan'ana”

5To,tayayazamusaciwaniabu?Gamunanda jakunanmumunabincike,dukindakukasamiƙoƙona cikinbuhunwanimutumdagacikinmu,akasheshi,muda jakunanmukumazamubautawaubangijinka.

6Saiyacemusu,“Bahakabane,mutumindanasameshi awurinsa,shikaɗaizanɗaukaamatsayinbawa,zaku komagidankulafiya.”

7Sa'addayakebincikeacikintukwanensu,tundaga babbaharzuwaƙarami,saiakasameshiacikinjakar Biliyaminu.

8Saisukayayyagetufafinsu,sukaɗorawajakunansukaya, sukakomabirnin,sukaisagidanYusufu,dukansusuka sunkuyasukadurƙusaagabansa.

9SaiYusufuyacemusu,“Kunyilaifi”Saisukace,“Me zamuce,tayayakumazamukarekanmu?Ubangijinmu yaganolaifinbayinsa;gamubayinubangijinmune, jakunanmukuma”

10'Yusufuyacemusu,'NimainatsoronUbangiji;amma ku,kutafigidajenkukubarɗan'uwankuyazamabawana, gamakunaikatamuguntaBakusanibacewamutumyana jindaɗinƙoƙonsakamaryaddaninakejindaɗinwannan ƙoƙon?Dukdahakakunsaceshidagagareni.'

11SaiYahuzayace,“Yashugabana,inaroƙonka,bari barankayayimaganaakunnenshugabana,'yan'uwabiyu waɗandamahaifiyarbarankatahaifawamahaifinmu:ɗaya yatafi,yaɓace,baasameshiba,shikaɗaineyaragedaga mahaifiyarsa,kumabarankamahaifinmuyanaƙaunarsa, ransakumayanahaɗedaranwannanyaron.”

12Kumazaizama,idanmukajewurinbawanka, mahaifinmu,bataredayaronba,zaimutu,mukumazamu kaimahaifinmudabaƙincikiharyamutu

13Yanzudaibarinibaranka,inzaunaamaimakonyarona matsayinbawagaubangijina,inkumabaryarontareda 'yan'uwansa,gamaninenaɗaukilamuninbawanka mahaifinmu,idankumabandawodashiba,barankazaiji laifinmahaifinmuharabada

14DaYusufuyagacewadukkansusunadakirkidajuna, saiyakasadaurewa,saiyagayamusucewashineYusufu 15YayimusumaganadaharshenIbrananci,yadurƙusaa wuyansuyayikuka

16Ammabasusanshiba,saisukafarakukaSaiyace musu,“Kadakuyikukaakaina,ammakugaggautaku

kawomahaifinawurina;kungabakinaneyakemagana, idanunɗan'uwanaBiliyaminukumasunagani.”

17Gashi,wannanitaceshekaratabiyutayunwa,har yanzuakwaishekarubiyarbataredagirbiko'ya'yanitace konomaba.

18Kuzodasaurikudaiyalanku,dominkadakumutu sabodayunwa,kadakumakuyibaƙincikidadukiyarku, gamaUbangijiyaaikeniagabankudoninshiryaabubuwa dominmutanedayawasurayu

19Kufaɗawamahaifinacewainadaraiharyanzu,kuma kungani,UbangijiyamaisheniubagaFir'auna,kumamai mulkingidansadakumadukanƙasarMasar

20Kufaɗawamahaifinadukkanɗaukakata,dadukan wadatadaɗaukakardaUbangijiyabani

21BisagaumarninFir'auna,yabasukarusadaabincidon tafiya,yakumabasutufafimasulaunukairi-iridaazurfa. 22Saiyaaikawamahaifinsutufafidaazurfadajakuna gomadasukaɗaukihatsi,yakumasallamesu

23SukatafisukafaɗawamahaifinsucewaYusufuyanada rai,kumayanaaunahatsigadukanal'ummanduniya, kumashinemaimulkindukanƙasarMasar

24Mahaifinsubaiyardaba,dominyanacikindamuwaa cikinzuciyarsa;ammadayagakekunandaYusufuyaaiko, sairansayafarfaɗo,yace,'YaisaagareniidanYusufu yanadarai,zansaukainganshikafininmutu.'

BABINA44

1Isra'ilayayitafiyarsadagaHarandagagidansaaranar sabuwarwatatauku,yakumabihanyarRijiyarAlƙawari, yamiƙahadayagaAllahnmahaifinsaIshakuaranar bakwaigawannanwatan

2YakubuyatunadamafarkindayaganiaBetel,saiyaji tsoronzuwaMasar.

3YayindayaketunaninaikawaYusufusaƙoyazo wurinsa,kumabazaisaukaba,saiyazaunaacankwana bakwai,idanwataƙilazaiiyaganinwahayikoyazaunako yasauka

4Yakumayibikingirbin'ya'yanfaridatsofaffinhatsi, dominadukƙasarKan'anababuɗanyeniriaƙasar,domin yunwatamamayedukkandabbobi,shanu,datsuntsaye,da kumamutane

5AranatashashidaUbangijiyabayyanagareshi,yace masa,'Yakubu,Yakubu';saiyace,'Gani'Saiyacemasa, 'NineAllahnkakanninka,AllahnIbrahimdaIshaku;kada kajitsoronzuwaMasar,gamazanmaishekababbar al'ummaacan,zantafitaredakai,zankumadawodakai, awannanƙasarzaabinneka,Yusufukumazaiɗora hannuwansaakanidanunka'

6Kadakajitsoro;kagangarazuwaMasar

7Sai'ya'yansamazasukatashi,tareda'ya'yan'ya'yansa maza,sukaɗoramahaifinsudakayansuakankekunan shanu

8SaiIsra'ilayatashidagaRijiyarAlkawariaranarsha shidagawannanwatanauku,yatafiƙasarMasar

9Isra'ilakuwayaaikiYahuzaagabazuwawurinɗansa YusufudominyadubaƙasarGoshen,gamaYusufuya umarci'yan'uwansasuzosuzaunaacandominsukasance kusadashi

10KumawannanitaceƙasamafikyauaƙasarMasar, kumakusadashi,gadukkansu(dakumagashanu)

11Waɗannansunesunayen'ya'yanYakubuwaɗandasuka tafiMasartaredamahaifinsuYakubu.

12Ra'ubainu,ɗanfarinaIsra'ila,waɗannansunesunayen 'ya'yansamaza,Anuhu,daFallu,daHesruna,daKarmi, biyar.

13Saminuda'ya'yansamaza,waɗannansunesunayen 'ya'yansamaza,Yemuwel,daYamin,daOhad,daYakin, daZohar,daShawul,ɗanmace'yarZefa,mutumbakwai.

14Lawida'ya'yansamaza:Waɗannansunesunayen 'ya'yansamaza:Gershon,Kohat,daMerari,huɗu

15Yahuzada'ya'yansamaza,waɗannansunesunayen 'ya'yansamaza,Shela,daFeresa,daZera,huɗu

16Issakada'ya'yansamaza,waɗannansunesunayen 'ya'yansamaza,Tola,daFuwa,daYasub,daShimron,su biyar

17Zebulonda'ya'yansamaza,waɗannansunesunayen 'ya'yansamaza,Sered,daElon,daYahleel,huɗu 18Waɗannansune'ya'yanYakubuda'ya'yansumaza waɗandaLai'atutahaifawaYakubuaMesopotamiya, shida,da'yar'uwarsuɗaya,Dinah,dadukan'ya'yanLai'atu, da'ya'yansumaza,waɗandasukatafitaredamahaifinsu YakubuzuwaMasar,suashirindatarane,Yakubukuma mahaifinsuyanataredasu,sutalatinne

19'Ya'yanZilfa,kuyangarLai'atu,matarYakubu,waddata haifawaYakubuGaddaAshur.

20Waɗannansunesunayen'ya'yansumazawaɗandasuka tafitaredashizuwaMasar'Ya'yanGad:Zifion,daHaggi, daShuni,daEzbon,daEri,daAreli,daArodi,takwas.

21'Ya'yanAshirukuwa,Imna,daIshwa,daIshwi,da Beriya,daSera,'yar'uwarsuɗaya,shida

22Dukanrayukagomashahuɗune,dukanwaɗandasuka haifadagaLai'atukumaarba'indahuɗune

23'Ya'yanRahila,matarYakubu,suneYusufuda Biliyaminu.

24AnhaifawaYusufuaMasarkafinmahaifinsayazo Masar,waɗandaAsenat,'yarFotifar,firistnaHeliopolis,ta haifamasa,ManassadaIfraimu,suuku.

25'Ya'yanBiliyaminusuneBela,daBeker,daAshbel,da Gera,daNa'aman,daEhi,daRosh,daMuppim,da Huppim,daArd-even.

26DukanrayukanRahilasunkaigomashahuɗu

27'Ya'yanBilha,kuyangarRahila,matarYakubu,wadda tahaifawaYakubu,suneDandaNaftali.

28Waɗannansunesunayen'ya'yansumazawaɗandasuka tafitaredasuzuwaMasar'Ya'yanDansuneHushim,da Samon,daAsudi,daIjaka,daSulemanu,shida.

29SunmutuashekarardasukashigaMasar,saiDan Hushimkaɗaiyarage.

30Waɗannansunesunayen'ya'yanNaftali,maza,Yahziel, daGuni,daYezer,daShallum,daIv

31KumaIv,wandaakahaifabayanshekarunyunwa,ya mutuaMasar.

32DukanrayukanRahilaashirindashidane

33DukrayukanYakubudasukashigaMasarmutum saba'inneWaɗannansune'ya'yansada'ya'yan'ya'yansa, dukasusaba'in,ammabiyarsunmutuaMasarkafin Yusufu,basuda'ya'ya.

34AƙasarKan'ana,'ya'yanYahuzabiyusukamutu,Erda Onan,basuda'ya'ya,Isra'ilawakumasukabinnewaɗanda sukamutu,akaƙidayasuacikinal'ummaisaba'inna Al'ummai

BABINA45

1Isra'ilatatafiƙasarMasar,zuwaƙasarGoshen,aranar sabuwarwatatahuɗu[2172AM],ashekaratabiyuta makonaukunabikincikashekaruarba'indabiyar 2YusufuyatafiyataryimahaifinsaYakubuaƙasar Goshen,yarungumewuyanmahaifinsayayikuka.

3SaiIsra'ilayacewaYusufu,“Yanzubariinmututunda naganka,kumayanzuUbangijiAllahnaIsra'ilaya albarkaciAllahnIbrahimdaAllahnIshaku,wandabaihana jinƙansadaalherinsagabawansaYakububa”

4Yaisaagarenidanagafuskarkatuninadarai,hakika, wahayindanaganiaBetelgaskiyaneYaboyatabbataga UbangijiAllahnaharabada,kumayaalbarkacisunansa 5Yusufuda'yan'uwansasukaciabinciagabanmahaifinsu sukakumasharuwaninabi,Yakubukumayayifarinciki ƙwaraidominyagaYusufuyanacinabincitareda 'yan'uwansayanashaagabansa,yakumaalbarkaci Mahaliccindukkanabubuwawandayakiyayeshi,yakuma kiyayemasa'ya'yansamazagomashabiyu

6Yusufuyabamahaifinsada'yan'uwansa'yancinzamaa ƙasarGoshen,daRameses,dakumadukƙasardayake mulkiagabanFir'aunaIsra'ilada'ya'yansamazasuka zaunaaƙasarGoshen,mafikyawunyankinƙasarMasar, Isra'ilakumatanadashekaruɗaridatalatinlokacindaya isaMasar

7Yusufuyaciyardamahaifinsada'yan'uwansada dukiyarsudaabincigwargwadoniyawarsuhartsawon shekarubakwainayunwar

8ƘasarMasartashawahalasabodayunwa,Yusufuya sayiƙasarMasardukasabodaabinci,yakumamallaki mutanendadabbobinsudadukabindayakedashiga Fir'auna.

9Shekarunyunwasunƙare,saiYusufuyabamutanen ƙasariridaabincidominsushukaashekaratatakwas, gamakoginyacikaƙasarMasarduka.

10Dominacikinshekarubakwainayunwar,tayi ambaliya(batayiambaliyaba)kumatayibanruwaa wurarekaɗankawaiagefenkogin,ammayanzutayi ambaliya,Masarawasukashukaƙasar,takumabadahatsi maiyawaawannanshekarar

11Kumawannanitaceshekararfarkota[2178AM]mako nahuɗunabikincikashekaruarba'indabiyar

12Yusufuyaɗaukikashibiyarnahatsingirbingasarki,ya barkashihuɗudominabincidairi,Yusufukumayasanya shidokagaƙasarMasarharzuwayau

13Isra'ilayazaunaaƙasarMasarshekaragomasha bakwai,kumadukkwanakindayayiyanadashekarauku, shekaraɗaridaarba'indabakwai,yarasuashekaratahuɗu [2188AM]tamakonabiyarnashekarataarba'indabiyar tashekaratahuɗu...

14Isra'ilayasawa'ya'yansamazaalbarkakafinyamutu, yakumafaɗamusudukabindazaisamesuaƙasarMasar; yakumasanardasuabindazaisamesuaƙarshenzamani, yakumasamusualbarka,yakumabawaYusufurabobiyu aƙasar.

15Yarasutaredakakanninsa,akabinneshiacikinkogo biyuaƙasarKan'ana,kusadamahaifinsaIbrahim,acikin kabarindayahaƙawakansaacikinkogobiyuaƙasar Hebron

16YakumabawaɗansaLawidukkanlittattafansada littattafankakanninsadominyakiyayesuyakumasabunta suga'ya'yansaharzuwayau

BABINA46

1SaiyazamabayanmutuwarYakubu,'ya'yanIsra'ilasuka yawaitaaƙasarMasar,sukazamababbaral'umma,kuma sunadazuciyaɗaya,harɗan'uwayaƙaunaciɗan'uwansa, kowayataimakiɗan'uwansa,sukaƙarusosaisukakuma yawaitaƙwarai,makonnigoma[2242AM]nashekaru,duk tsawonrayuwarYusufu

2BabuShaidankowanimugunabuaduktsawonrayuwar YusufudayarayubayanmahaifinsaYakubu,gamaduk Masarawasunagirmama'ya'yanIsra'ilaaduktsawon rayuwarYusufu.

3Yusufuyarasuyanadashekaraɗaridagoma,shekara gomashabakwaiyazaunaaƙasarKan'ana,shekaragoma kumayazamabawa,shekaraukuakurkuku,shekara tamaninkumayayimulkiaƙarƙashinsarki,yanamulkin ƙasarMasarduka

4Saiyamutu,shidadukan'yan'uwansa,dakumadukan wannantsara

5YakumaumarciIsra'ilawakafinyamutucewasuɗauki ƙasusuwansalokacindasukafitadagaƙasarMasar.

6Yakumasasuyirantsuwagamedaƙasusuwansa,domin yasancewaMasarawabazasusakeɗaukoshisubinneshi aƙasarKan'anaba,dominMakamaron,sarkinKan'ana, yanazauneaƙasarAssuriya,yayiyaƙiakwarindasarkin Masaryakasheshiacan,yakumabiMasarawaharzuwa ƙofofinErmon.

7Ammabaisamidamarshigaba,dominwanisabonsarki yazamasarkinMasar,kumayafishiƙarfi,yakomaƙasar Kan'ana,akarufeƙofofinMasar,babuwandayafita,babu wandayashigaMasar

8Yusufuyarasuaranarjubilitaarba'indashida,amako nashida,ashekaratabiyu,akabinneshiaƙasarMasar, kuma[2242AM]duk'yan'uwansasukamutubayansa

9SarkinMasaryafitayaƙidasarkinKan'ana[2263AM]a ranarjubilitaarba'indabakwai,amakonabiyuashekara tabiyu,kuma'ya'yanIsra'ilasukafitardadukkan ƙasusuwan'ya'yanYakububandaƙasusuwanYusufu,suka binnesuacikinfilinacikinkogobiyuacikindutsen.

10Kumamafiyawansu(dagacikinsu)sunkomaMasar, ammakaɗandagacikinsusunzaunaatsaunukanHebron, Amrammahaifinkakumayazaunataredasu.

11SarkinKan'anayayinasaraakansarkinMasar,ya kumarufeƙofofinMasar.

12YakumayiwaIsra'ilawamugunnufinawahalardasu, yacewamutanenMasar,'Gashi,jama'arIsra'ilasunƙaru fiyedamu

13Kuzomuyimusuhikimakafinsuyiyawa,mukuma wahalardasudabautakafinyaƙiyazomana,kafinkuma sumasuyiyaƙidamu,inbahakabazasuhaɗakaida abokangābanmusufitardasudagaƙasarmu,gama zukatansudafuskokinsusunafuskantarƙasarKan'ana

14Yakumanaɗamusushugabanninaikingandudominsu wahalardasudabauta;sukakumaginawaFir'auna,da Pitom,daRaamsesbiranemasuƙarfi,sukakumagina dukkanganuwadadukkatangadasukafaɗiabiranen Masar

15Sukakumasasuyiaikidaƙarfi,gwargwadonyadda sukayimusumugunta,hakanansukaƙaraƙaruwada yawa

16MutanenMasarkumasukaƙiIsra'ilawa.

BABINA47

1Kumaamakonabakwai,ashekaratabakwai,acikin shekarataarba'indabakwai,mahaifinkayafitadagaƙasar Kan'ana[2303AM],kumaanhaifekaamakonahuɗu,a shekaratashida,acikinshekarataarba'indatakwas, wannanshinelokacinwahalagaIsra'ilawa.

2SaiFir'auna,SarkinMasar,yabadaumarniakansucewa sujefardadukkan'ya'yansumazadaakahaifaacikin kogin.

3Sukajefardasuhartsawonwatannibakwaiharzuwa ranardaakahaifeku

4Mahaifiyarkitaɓoyekihartsawonwatanniuku,aka kumabadalabarintaTayimikijirgi,tarufeshidafaranti dakwalta,tasanyashiacikintukwaneabakinkogin,ta kumaajiyekiacikikwanabakwai,mahaifiyarkikumata zodadaretashayardake,daranaMaryamu'yar'uwarkita kiyayekidagatsuntsaye

5Awaɗannankwanaki,Tarmuth,'yarFir'auna,tazoyin wankaakogin,saitajimuryarkatanakuka,takumacewa 'yanmatantasufitodakai,sukakawokawurinta

6Takumafitardakaidagacikinjirgin,takumatausaya maka

7Sai'yar'uwarkitacemata,'Zanjeinkirawomikiɗaya dagacikinmatanIbraniyawatashayardawannan jaririyar?'

8Saitacemata,“Jeki”Saitatafitakiramahaifiyarki Yokebed,tabataladanaikinta,takumashayardake.

9Bayanhaka,lokacindakagirma,sukakawokawurin 'yarFir'auna,kaikumakazamaɗanta,Amrammahaifinka kumayakoyamakarubutu,bayankacikamakonniuku sukakawokacikinfadarsarki

10Kumakayimakonniukunashekaruakotuharzuwa lokacinda[2351-]kafitadagafadarsarkikagawani Bamasareyanadukanabokinkawandayake[2372AM]na Isra'ila,kakasheshikaɓoyeshiacikinyashi

11Aranatabiyukuma,kaida'ya'yanIsra'ilabiyukukayi faɗa,saikacewawandayayilaifin,'Meyasazakakashe ɗan'uwanka?'

12Saiyayifushidafushi,yace,“Wayanaɗakashugaba kumaalƙaliakanmu?Kanatunaninkashenikamaryadda kakasheBamasarenjiya?”Saikajitsorokagudusaboda waɗannankalmomin

BABINA48

1Kumaashekaratashidatamakonaukunashekarata arba'indatara,katafikazaunaaƙasarMidiya,makonni biyardashekaraɗayaKumakakomaMasaramakona biyuashekaratabiyuashekaratahamsin

2KumakaikankakasanabindaYayimakamaganaakan [2410AM]DutsenSinai,dakumaabindayarima Mastêmâyakesoyayimakalokacindakakekomawa Masarakanhanyalokacindakahaɗudashiamasauki.

3Ashe,baiyiƙoƙarinkashekadadukanƙarfinsayaceci Masarawadagahannunkaba,sa'addayagaanaikokadon kayihukuncidaɗaukarfansaakanMasarawa?

4Nacecekadagahannunsa,kakumaaikataalamuda abubuwanal'ajabiwaɗandaakaaikokakayiaMasarakan Fir'auna,dadukangidansa,dakumabayinsa,damutanensa 5UbangijiyayimusubabbanramuwasabodaIsra'ila,ya kumabugesudaannobainajinidakwaɗi,ƙwarƙwarada ƙudaje,damarurumasuciwoacikinmajina,dashanunsu damutuwa;daduwatsunƙanƙara,tahakayalalatardaduk abindayatsiroagaresu;dakumafaradasukacinye ragowardaƙanƙaratabari,daduhu;dakumamutuwar 'ya'yanfarinamutanedadabbobi,dakumadukgumakansu, Ubangijiyaɗaukifansayaƙonesudawuta

6Anaikodakomaitahannunka,dominkabayyana waɗannanabubuwakafinsufaru,kakumayimaganada SarkinMasaragabandukkanbayinsadakumaagaban mutanensa

7Dukabinyafarubisagamaganarka;manyanhukuncehukuncegomamasubantsorosunzoakanƙasarMasar dominkaɗaukifansaakantasabodaIsra'ila

8UbangijikuwayayikomaisabodaIsra'ila,bisaga alkawarinsa,wandayayiwaIbrahimalkawaricewazai ɗaukifansaakansukamaryaddasukatilastamususu bauta.

9SarkiMastêmâyatsayaagabanka,yanemiyajefakaa hannunFir'auna,saiyataimakimasusihirinMasar 10Saisukatashitsayesukayiayyukanmuguntaagabanka, hakikamunbarsusuyiaiki,ammabamuyardaayi maganindahannunsuba

11Ubangijikuwayabugesudamugayenraunuka,harba suiyatsayawaba,gamamunhallakasuharbasuiyayin kodaalamaɗayaba

12Dukdawaɗannan(waɗannan)alamudaabubuwan al'ajabi,yarimaMastêmâbaijikunyabadominyayiƙarfin haliyayikiragaMasarawasubikadadukkanƙarfin Masarawa,dakarusansu,dadawakansu,dakumadukkan rundunarmutanenMasar

13NatsayaatsakaninMasarawadaIsra'ila,mukaceci Isra'iladagahannunsa,dakumadagahannunmutanensa, Ubangijikumayakaisutatsakiyartekukamarbusasshiyar ƙasa

14DukmutanendayakawosubiIsra'ila,Ubangiji Allahnmuyajefardasuatsakiyarteku,acikinzurfin ramindakeƙarƙashinIsra'ilawa,kamaryaddamutanen Masarsukajefa'ya'yansuacikinkogin,Yaɗaukifansaa kanmutum1,000,000dagacikinsu,kumaankashemutum dubuɗayamasuƙarfidaƙarfisabodajaririɗayadagacikin 'ya'yanmutanenkadasukajefaacikinkogin

15Kumaaranatagomashahuɗudatagomashabiyarda tashashidadatashabakwaidatashatakwasakaɗaure yarimaMastêmâakatsareshiabayan'ya'yanIsra'ila dominkadayatuhumesu

16Kumaaranarshataramukasakesudominsutaimaki Masarawasukumabi'ya'yanIsra'ila

17Yakumataurarezukatansu,yakumasasutaurare, UbangijiAllahnmuyashiryamakircindominyabugi Masarawayajefasucikinteku

18Aranargomashahuɗukumamukaɗaureshidonkada yazargiIsra'ilawaaranardasukanemiMasarawakayan aikidatufafi,kayanazurfa,dakayanzinariya,dakayan

tagulla,dominsuwasheMasarawasabodabautadasuka tilastamususuyi.

19KumabamufitardaIsra'ilawadagaMasarhannuwofi ba.

BABINA49

1KatunadaumarnindaUbangijiyaumarcekagameda IdinƘetarewa,cewakayishialokacinsaaranatagoma shahuɗugawatanafarko,kayankashikafinmaraiceya yi,kumasucishidadarearanargomashabiyarda yammadagalokacinfaɗuwarrana

2Gamaawannandaren-farkonbikindafarkonfarinciki -kunacinIdinƘetarewaaMasar,lokacindaakasaki dukkanikonMastêmâdonkashedukkan'ya'yanfaria ƙasarMasar,tundagaɗanfarinaFir'aunaharzuwaɗan farinabaiwardaakakamaaniƙa,harzuwashanu

3WannanitacealamardaUbangijiyabasu:Acikin kowacegidaakanƙofofingidandasukagajininɗanrago nashekaraɗaya,kadasushigagidansuyanka,ammasu wucetawurinsa,domindukwaɗandakecikingidansu samicetodominalamarjinintanakanƙofofingidan.

4IkonUbangijikuwayayidukabindaUbangijiya umarcesu,sukaratsatacikinIsra'ilawa,ammaannobaba tasamesudazatakashekowadagacikinsuba,kodabba, komutum,kokare

5AnnobatayitsananiƙwaraiaMasar,babuwanigidaa Masarindababuwandayamutu,kukadamakoki.

6DukanIsra'ilawasunacinnamanɗanragonfaska,suna shanruwaninabi,sunayabonUbangijiAllahna kakanninsu,sunasaalbarka,sunagodemasa,kumasuna shiryesufitadagaƙarƙashinmulkinMasar,dakumadaga mugunbauta

7Katunadawannanranaadukkwanakinrayuwarka,ka kumakiyayetakowaceshekara,dukkwanakinrayuwarka, sauɗayaashekara,aranarta,bisagadukandokokinta, kadakadakatadagaranazuwarana,kodagawatazuwa wata

8Gamawannandokacetaharabada,ansassakataakan allunansamagadukanIsra'ilawacewasukiyayetakowace shekaraaranasauɗayaashekara,acikindukan tsararrakinsu;kumababuiyakagakwanaki,dominwannan anƙa'idataharabada.

9Mutumindayatsarkakadagaƙazanta,baikumazoyayi taaranarba,donyamiƙahadayamaidaɗiagaban Ubangiji,yaciyashaagabanUbangijiaranaridin, mutumindayakedatsarki,wandayakekusa,zaayanke shi:dominbaimiƙahadayarUbangijialokacindaaka ƙayyadeba,zaiɗaukialhakinlaifinsa

10BariIsra'ilawasuzosuyiIdinƘetarewaaranardaaka ƙayyade,aranatagomashahuɗugawatanafarko, tsakaninmaraice,dagakashinaukunayinizuwakashina ukunadare,dominrabobiyunayinianabadahaske, kashiɗayanaukukumaanabadashigamaraice 11WannanshineabindaUbangijiyaumarcekadaka kiyayeshitsakaninmaraice

12Kumabayahalattaayankashiakowanelokacina haske,ammaalokacindayayidaidaidamaraice,abarsu sucishialokacinmaraice,harzuwakashinaukunadare, dukabindayaragenanamansadagakashinaukunadare zuwagaba,tosuƙoneshidawuta

13Bazasudafashidaruwaba,bakumazasucishidanye ba,saidaiagasashiawuta:zasucishidahimma,zaa gasakansadacikinsadaƙafafunsadawuta,bazaakarya ƙashiba;gamabazaamurƙusheƙashidagacikin'ya'yan Isra'ilaba.

14SabodahakaUbangijiyaumarciIsra'ilawasukiyaye IdinƘetarewaaranardaakaƙayyade,kadasukaryaƙashi ɗayadagacikinƙasusuwansa;gamaranaridice,ranace kumaanumarta,kumabazaaiyawucewadagaranazuwa rana,dawatazuwawataba,ammaaranaridinakiyayeta 15KumakaumarciIsra'ilawasukiyayeIdinƘetarewaa tsawonkwanakinsu,kowaceshekara,sauɗayaashekaraa ranardaakaƙayyade,kumazaizodontunawadaUbangiji, kumababuwataannobadazatasamesudonkisakokisaa wannanshekarardasukeyinIdinƘetarewaalokacinta, bisagaumarninsa.

16BazasucishiawajedawurintsattsarkanUbangijiba, saidaiagabanwurintsattsarkanUbangiji,kumadukan taronjama'arIsra'ilazasuyibikinalokacindaaka ƙayyade

17Dukwandayazoaranarsazaicishiawurintsarkakewa naUbangijiagabanUbangijitundagashekaraashirin zuwasama;gamahakaakarubutakumaakaumartacewa sucishiawurintsarkakewanaUbangiji

18Sa'addaIsra'ilawasukashigaƙasardazasumallaketa, zuwaƙasarKan'ana,sukakafaalfarwarUbangijiatsakiyar ƙasaracikinɗayadagacikinƙabilunsuharsaiangina wurintsarkakewanaUbangijiaƙasar,saisuzosuyiIdin ƘetarewaatsakiyaralfarwarUbangiji,suyankataagaban Ubangijikowaceshekara

19AkwanakindaakaginagidandasunanUbangijia ƙasargadonsu,zasujecansuyankaIdinƘetarewada yamma,dafaɗuwarrana,dakashinaukunayini

20Zasumiƙajininsaabakinbagaden,sukumaɗora kitsensaakanwutardakekanbagaden,sukumaci namansadaakagasadawutaafarfajiyargidandaaka tsarkakedasunanUbangiji.

21KumabazasuiyayinIdinƘetarewaabiranensuba,ko ako'inasaiagabanalfarwarUbangiji,koagabangidansa indasunansayake;kumabazasukaucewaUbangijiba.

22Kumakayi,Musa,kaumarciIsra'ilawasukiyaye ƙa'idodinIdinƘetarewa,kamaryaddaakaumarceka;kayi musushelakowaceshekaradakumaranarkwanakinta,da kumaidinabincimararyisti,cewasuciabincimararyisti kwanabakwai,(kuma)sukiyayeidin,sukumakawo hadayakowaceranaacikinwaɗannankwanakibakwaina farincikiagabanUbangijiakanbagadinAllahnka 23Gamakunyiwannanbikidasaurilokacindakukafita dagaMasarharzuwacikinjejinShur;gamaabakinteku kukakammalashi

BABINA50

1Bayanwannandoka,nasanardakuranakunAsabara jejinSin[ai],wandaketsakaninElimdaSinai

2NafaɗamukuAsabartaƙasaraDutsenSinai,nakuma faɗamukushekarunshekaratajubiliacikinAsabarta shekaru:ammashekarartabanfaɗamukubaharsaikun shigaƙasardazakumallaka

3ƘasarkumazatakiyayeAsabarɗintayayindasuke zauneacikinta,zasukumasanshekararjubili

4Sabodahakanasanyamukumakonninashekarada shekarudakumabukukuwanshekara:akwaibukukuwan shekaraarba'indataradagazamaninAdamuharzuwayau, [2410AM]dakumamakoɗayadashekarubiyu:kuma akwaisauranshekaruarba'inmasuzuwa(azahiri'nesa') donkoyondokokinUbangiji[2450AM],harsaisunratsa ƙasarKan'ana,sunaketareUrdunzuwayamma

5Zaayibikincikashekaragomashabiyu,harsaiIsra'ila tatsarkakadagadukkanlaifinfasikanci,daƙazanta,da ƙazanta,dazunubi,dakuskure,tazaunacikinamincia cikinƙasarduka,kumabazaaƙarasamunShaiɗanko wanimugunmutumba,ƙasarkumazatatsarkakadaga wannanlokacinharabada.

6KumagaumarnindaakabayargamedaAsabar-na rubutamuku-dakumadukkanhukunce-hukuncen dokokinta.

7Zakuyiaikinakwanashida,ammaaranatabakwai ranarAsabarcetaUbangijiAllahnkuAcikintabazakuyi waniaikiba,kuda'ya'yankumaza,dabayinkumaza,da bayinkumata,dadukandabbobinku,dakumabaƙondake taredaku

8Mutumindayayiwaniaikiakansazaimutu:dukwanda yaɓatawannanrana,dukwandayakwanadamatarsa,ko kumadukwandayacezaiyiwaniabuakai,zaiyitafiyaa kaigamedadukwanisayekosayarwa:kumadukwanda yajaworuwaakaiwandabaishiryawakansabaaranata shida,kumadukwandayaɗaukiwaninauyidonɗaukar shidagatantinsakokumadagagidansazaimutu.

9BazakuyiwaniaikiaranarAsabarbasaiabindakuka shiryawakankuaranatashida,dominkuci,kusha,ku huta,kukiyayeAsabardagadukkanaikiawannanrana,ku kumayabiUbangijiAllahnku,wandayabakuranataidi daranamaitsarki:kumaranacetamulkinmallakamai tsarkigadukanIsra'ilaawannanranaacikinkwanakinsu harabada

10GamababbangirmamawacedaUbangijiyabaiwa Isra'ilacewasuci,susha,sukumaƙoshiawannanranar idi,sukumahutadagadukkanaikindayashafiaikinɗan adam,saidaiƙonaturaredakawohadayudahadayua gabanUbangijinatsawonkwanakidakumanaAsabar.

11ZaayiwannanaikinnekawaiaranakunAsabaracikin WuriMaiTsarkinaUbangijiAllahnku;dominsuyiwa Isra'ilakafaradahadayakullum,domintunawada Ubangiji,kumaYakankarɓesukowaceranakamaryadda akaumarceka

12Kumadukmutumindayayiwaniaikiakansa,koyayi tafiya,koyanomagonakinsa,koagidansakowaniwuri, dakumadukwandayakunnawuta,koyahaudabba,koya yitafiyaacikinjirginruwaakanteku,dakumadukwanda yabugekoyakashewaniabu,koyayankadabbako tsuntsu,kokumadukwandayakamadabbakotsuntsuko kifi,kokumawandayayiazumikoyayiyaƙiaranar Asabar:

13Mutumindayayiɗayadagacikinwaɗannanabubuwaa ranarAsabarzaimutu,dominIsra'ilawasukiyayeAsabar bisagaumarninAsabarnaƙasar,kamaryaddaakarubutaa cikinallunan,waɗandaYabaniahannunadomininrubuta mukudokokinyanayi,dayanayibisagarabonkwanakinsu Gashiankammalalissafinrabonkwanakin

Turn static files into dynamic content formats.

Create a flipbook