

AristeasKuatiañe’ẽ
MOÑEPYRŨMBY
Aristeaskuatiañe’ẽme,peteĩvaumimba’e ojehecharamovévahaymaiteguiveojerekuperava’ekueko colección-pe,mombyryjajuAdánhaEva-gui,mombyrype Diluvio-guiKojehaiopresentapeteîespectáculo resistenciarazahumana,ombohapévajeyYvy,tetãnguéra ipu'akapávaoikóvapompahaesplendor-pe.
Pemoñe’ẽtako’ápepebibliófilotuichavévapeteĩha rehegua--TolomeoFiladelfo.Ombyatyseibiblioteca Alejandría-pe"opavavearandukaoĩvakoyvyapeári" Ipahápeipasiónoasegurahaĝuapeteĩtembiapotuicháva-umiLéiJudía--ointercambia100.000cautivoupelibrorehe. Oiménepévaha’epeprecioijyvatevévaojepagava’ekue peteĩtembiaporeheOpresentapeteĩrazónndaha’éiva jepiguáichaopahaĝuapeGranCautiverio.
Umimba’eojehúvakomombe’upymeoikoperréina herakuãitévaArsinoeoikoveaja,omanóva270aryKirito mboyveNdojekuaáiaraka’épaañetehápeojehai
Umidetallevidajudicial,ñomongetaproblemasocialupe árapeha'epeorekóvamayorinteréshavividoHa’epeteĩ descubrimientoimparko’ãárahaépoca-pejahechaperréi hainvitado-kuérapeoñembosaráiporanduhañembohovái reheibanqueteaja
Kotembiapoabsorbenteestructuraha’eko’ãva: 1OjededikapelívroFilócrates-pe 2.Acciónñepyrũrã:1.1.
a)PeBibliotecariopropuestaomosãsohaguãumijudío prisionero-pepeteĩarandukarehe b)Peemancipaciónrehegua. c)Filadelfokuatiañe'ẽEleazar-pe d)Peñembohovái
e)Comitéréraoñenombrava’ekueombohasahaguã aranduka
3Ñemombe’uumijopóimburuvichaguasurehegua:
a)Pemesa(oiménepemuebleojejapovévaojejapova ekue)
b)Peótroopresenta.
4Jerusalénreheguañemombe’u a)Tupao(hasistemayrehegua)
b)Peceremonia.
c)Peciudadelarehegua d)Tavaguasu e)Okaháre.
5Eleazarojedespedi
6Eleazaromyesakãvaléi(pévaarandupypuku) 7.Pejeguerohory.
8Pekaruguasu(72poranduhañembohovái) 9Arandukañembohasa
MOAKÃHA1.1
UmihudíoojeguerahajaveprisionéroramoEgiptope, TolomeoFiladelfoojekuaahaʼehapeteĩhabibliófilo tuichavévaOipotaoguerekoopaitearandukaoĩvakoyvy apeáriiñarandukaryrúpe;ikatuhaguãohupytyMoisés Léioikuave'êointercambiahaguã100000cautivoupe tembiaporeheosapukáivo:"¡Ha'epeteîvendiciónmichîmi añetehápe!"
1Ambyatyguivematerialpeteĩhistoriamemorable-pe ĝuarãchevisitaEleazarSumoSacerdotedelosjudíos-pe, hande,Filócrates,ndapeperdéiháichaoportunidad chemomandu’ahaĝua,pemoĩguituichatendapehupytyrire peteĩcuentaumimotivohaobjetochemisiónrehegua, añeha’ãadibujaexposiciónhesakãvapeasuntorehegua peẽmeĝuarã,ahechakuaáguipeguerekohapeteĩmborayhu naturalpeaprendizajerehegua,peteĩcualidadha’epe yvypóramba’eijyvatevéva--oñeha’ãmeme‘omoĩve imba’ekuaahamba’eohupytývape’taha’etembiasakue jestudiarupivetérãañetehápeoparticipávoumimba’e oikóvapevoi.
2Péicharupi,ojagarrávoijeheumielementonoblevéva,pe ángaoñemopyendatekopotĩme,haomoĩrirehembipota piedad-pe,pemetanoblevévaopamba’égui,oipurukóva iguíainfalibleramohaupéichaohupytypeteĩpropósito definido.
3Ha’echedevociónahekávoumimba’ekuaareligioso cheguerahávaajapohaĝuaembajadapekuimba’e añe’ẽva’ekuépe,oñemomba’eguasuvévaitavayguakuéraha ambuekuéra,taha’ehekoporãhaimajestadrehe,ha oguerekóvaipópekuatiakuéraoguerekóvavalor ijyvatevévaumijudíopeĝuarãhetãmehatetãambuére oñeinterpretahaĝuapeléidivina,ileikuérareheojehaiumi pergaminodecuero-peumiletrajudía-pe
4Upérõañekomprometekyreʼỹmekoembajada, tenonderãiteajuhúguipeteĩoportunidaajerureasyhagua perréipeumihudíoprisionérorérape,perréitúvaogueraha vaʼekueJudéaguiEgiptope,haʼeojagarraypyrõguareko siudahaipuʼakapeEgiptoretãre
5Iporãamombeʼupeẽmekotembiasakue,avei,aimeguive convencidopeẽ,penedisposiciónrehevepesantidadgotyo hapenesimpatíareheveumikuimbaʼeoikóvandipeléi marangatuheʼiháicha,pehendupyaʼevetahaperreláto apropósitoamoĩtaha,peẽvoipejurireorévepeíslaguiha pejepyʼapypehenduhaguaopambaʼeorekóvatendencia omopuʼãhaguapeánga
6Ymaveavei,amondopeẽmepeteĩkuatiañeʼẽumimbaʼe aimoʼãvavalehaamombeʼuperrásahudíarehegua,pe
kuatiaahupytyvaʼekueumisaserdóteguasu iñaranduvévagui,oĩvaEgiptoretãiñaranduvévagui.
7Peẽpehupytysetereíguipembaʼekuaaumimbaʼeikatúva ideprovéchoñaneakãme,añanduhaʼehapeteĩmbaʼe chereheaikuaaukahaguapeẽmeentéroumiinformasión oĩvachepodérpe
8Añanduva’erãpeteĩchaguadeberopavaveorekóvare peteĩchaguadisposiciónhakatuañanduespecialmente penderehepeguerekóguiaspiracionesnobleitereíva,ha ndaha’éiguichehermanoañóntecarácter-pe,ndaha’éi michĩvévatuguýgui,hakatupeimepeteĩchachendiveavei pemba’eporãrapykuéri
9Pórkenipevyʼapavẽoúvaóroguiniambuembaʼe omombaʼévaumiapytuʼũndahaʼéivaprofundo,nomeʼẽipe mbaʼeporãjahekaháichapekultúrahapeestúdiojaiporúva jaasegurahagua.
10Péroanihaguapomokaneʼõpeteĩintroduksión ipukuetereívare,pyaʼevoiañeʼẽtapembaʼe iñimportantevévarecherembiasakue.
11DemetriodeFalero,pepresidentedelabibliotecadel rréi,orresivihetaitereipláta,ikatuhaguáichaombyaty oñondive,ikatuháicha,entéroumilívrooĩvakomúndope.
12Haʼeojoguahaoskrivirupi,ikatuháicha,ojapoperréi rembipota
13Peteĩjeyaimejaveupépeoñeporanduchupe:¿Mboy millívropikooĩpebiblioteca-pe?haombohovái:‘Masde doscientosmil,Orréi,haañehaʼãtatenonderãiteambyaty haguaumihembývaavei,ikatuhaguáichaoñeguahẽ cincocientosmilentotalOje’echéveumijudíoléivaleha ojetranscripciónhaomerecepeteĩtendapendebibliotecape!
14‘¿Mbaʼépandejokótarejapohaguaupéva?’ombohovái mburuvichaguasu‘¡Opambaʼeoñeikotevẽvaoñemoĩma ndedisposición-pe!
15‘Tekotevẽojetradusichupekuéra’,ombohováiDemetrio ‘pórkeumihudíoretãmeoipuruhikuáipeteĩalfabeto ijojahaʼỹva(umiegipcioorekoháichaaveipeteĩfórma espesiáldelétra)haoñeʼẽpeteĩidiómaijojahaʼỹva’ 16Haʼekuéraoipuruvaʼerãpeidiómasiríaco,péro ndahaʼéiupéicha;idiferéntetereímaiñeʼẽ’.
17Haperréiontenderireopambaʼeoikóvakokásope, omandaojeskrivihaguapeteĩkártapeSumosaserdóte hudíope,ikatuhaguáichaoñekumplipepropósito(ojeʼéma vaʼekue)
18Aimo’ãvooguahẽmahapeáraapresionahaĝuape demanda,amoĩva’ekuejepiSosibiodeTarentumha Andreasrenondépe,peguardaespaldaruvicha, oñeemancipahaĝuaumijudíopeojeguerahava’ekueJudeaguiperréitúvarupive--upérõpeteĩcombinacióndebuena fortunahapy’aguasurupiveha’eogueruhaguepeteĩéxito distritoCoele-SiriahaFenicia-petema,proceso oterrorisávotetãmesujeción-pe,ombohasaalguno iñenemigo-kuérapehaambuépeomboguejycautiverio-pe
19UmihaʼeoguerahávaumihudíoretãguiEgíptope ndohasáicienmil
20Koʼãvaapytéguioarmatreintamilkuimbaʼe oiporavóvapehaomohendachupekuéraumiguarnisión oĩvapeumidistrítookaháre
21(Kotiémpomboyvejepehetaitereihudíoouvaʼekue Egíptopeumipersandive,hapeteĩtiémpomboyve oñemondoaveiótropeEgíptopeoipytyvõhagua PsaméticopeoñorairõhaguaperréideEtiopíakóntrape
Pérokoʼãvandojoguáihetaitereiumiprisionéroramo Tolomeo,Lagoraʼyoguerahavaʼekuépe).
22Ha’émahaguéichaTolomeooiporavoumiiporãvéva ko’ãvaapytégui,umikuimba’eoĩva’ekuehekove tenondeguápehaojehechakuaávaipy’aguasuhaguére,ha oarmachupekuéra,hakatupemasatuicháva ambuekuéragui,umiitujaitereívatérãimitãitereívaupevarã, haumikuñaavei,omboguejytembiguáiramo,ndaha’éi ojaposévaupévaijeheguiete,hakatuojeobligachupe isoldadokuérahe’ívachupekuérarecompensaramoumi servicioojapova’ekuehikuáiñorairõme
23Oje’émahaguéicha,ahupytyrirepeteĩoportunidad oasegurahaĝuachupekuéraemancipación,añe’ẽperréipe ko’ãargumentoreheve‘Aníkenañañembopyʼaguasueterei hajahejañanerembiapoomeʼẽpejapuñaneñeʼẽme’ 24Peléindahaʼéirotranscribisévante,sínoavei rotradusévahaʼéguientérorazahudíambaʼe,¿mbaʼe hustifikaciónpaikatútajajuhuñandeembajada-peguarã, hetaitereiijapytepekuéraopytaajapeteĩestadode esclavitud-pependerréinope?
25Peperfeksiónhariquezapendeporiahuverekorupive pepoiumiojejokóvapepeichaguatembiguáiramo,chehasy haguéichaadeskuvrihaĝua,peTupãome’ẽva’ekue chupekuéraileiha’epeTupãomanteneva’ekuepende rréino.
26Ha’ekuéraomomba’eguasupeteĩTupãme--Ñandejára haUniversoApohare,opaambueyvypóraicha,ñandevoi, Orréi,jepeñahenóichupeiñambuévatérarupive,Zeus1 térãDis
27Kotéraokonvensetereíkuriome’ẽchupeñande ypykuéraypykue,ohechaukahaĝuaHa’e,ha’erupiveopa mba’eoñeme’ẽvatekovehaoúva,ha’ehakatuetepeYvate JárahaJáraYvategua
28Pemoĩpeteĩehémploenteroveyvypórapeimbaʼeporã hagua,pepoirupiumiojejokóvapetembiguáiramo’ 29Sapy’amirire,aikuave’ẽajapeteĩñembo’eipy’aite guiveÑandejárapeHa’eodisponehaĝuaperréiapytu’ũ ikatuhağuáichaoñemosãsoopavaveprisionero-pe--(pe yvypóraraza,ha’éguiÑandejárarembiapokue, oñembotavyhaoñeinfluiHa’e.
30Upévarehetañemboʼeopaichaguareheveahenóipe oisãmbyhývapepekorasõikatuhaguáichaojejopyperréi omeʼẽhaguachembaʼejerure.
31Aguerekóguituichaesperanzaumikuimbaʼesalvasiõ reheguaojeaseguraguivechéveTupãomeʼẽtahapeteĩ cumplimientocheñemboʼe.
32Pórkeumikuimbaʼeoplaneáramoalgúnaacción hekojojahaojapohaguaumitembiaponoble,Ñandejára Todopoderosoogueruiñehaʼãhahembipotapeteĩasunto osẽporãvape)--perréiohupiiñakãhaomañayvatecherehe hovavyʼápeoporandu:‘¿Mboymilespikopeimoʼã oipapatahahikuái?’.
33Andreas,oñemboʼývahiʼaguívagui,ombohovái:‘Mas decienmil-gui’
34Perréiheʼi:‘¡Añetehápeningopeteĩvendisiónmichĩmi Aristeasojerureñandéve!’
35UpémarõSósibiohaunoskuántoótrooĩvaupépeheʼi ‘Si,péroiporãtapemeʼẽpeẽmepetributopendepohýigui peikuaveʼẽramopederechokoʼãkuimbaʼépe,peñemeʼẽ haguaÑandejáratuichavévape’.
36TupãIpuʼakapávatuichaitereinemombaʼeguasuha nemombaʼeguasuentérondeypykueári,haiporãiterei
remeʼẽchupepeofréndadeagradecimientotuichavévande podérpe’.
37Ovyʼaitereíguikoʼãargumentoomeʼẽórdenojejapo haguapeteĩadiciónumisoldádosalariorehepemonto orekóvarepeplátaderredensión,ojepagavaʼerãhaveinte drácmaumiijárapekádatembiguáirehe,oñemeʼẽhagua peteĩórdenpúvlikohaoñembojoajuhaguaheseumi registroumiprisionérogui.
38Haʼeohechaukaikyreʼỹvévapenegósiope,Ñandejára haʼéguipeoguerúvaoñekumplipaiteñanepropósitoha ojopychupeorredimihaguandahaʼéiumioúvapeEgiptope itúvaehérsitondiveañónte,sínooimeraẽoúvapeupe tiémpomboyvetérãojegueruvaʼekueuperireperréinope.
39Ojeʼechupepeplátarreskaterãmasdecuatrocientos talénto
40Cheaimoʼãideprovechotahañamoĩpeteĩkópiape dekrétogui,pórkepéichaojekuaaporãvétahaojekuaavéta perréituichaitereíva,Ñandejáraomeʼẽvaʼekuepodér osalvahaguahetaitereihéntepe.
41Perréidekrétoheʼikóicha:‘Opavaveoservívañanderu ehérsitopepekampañaSiriahaFeniciakóntrapehaoataka javeumihudíoretãhaorekoumihudíoprisionéroha oguerujeychupekuératávaAlejandríapehaEgiptoyvýpe térãovendeótropehaupéichaaveioimeraẽprisionéro oĩvaʼekueñaneretãmeupetiémpomboyvetérãoĩvaʼekue ojegueruko’ápeuperire--opavaveorekóvako’ãichagua cautivoojejerureomosãsohaĝuachupekuérapeteĩjeýpe, ohupytývoveintedrakmaporakãmevirurescateramo.
42Umisoldádoorresivítakoplátarregáloramo oñembojoapývoisuéldore,haumiótroorresivítaperréi tesórogui.
43Roimoʼãorerundoipotáihaguehandojapomoʼãiha chupekuéraprisionéroramo,haoñehundihagueijyvyha ojeguerahaumihudíopeEgiptopehaʼehapeteĩmbaʼevai militár
44Pebotínhoʼavaʼekueumisoldádopeoñorairõhápe,haʼe vaʼekueopambaʼeojerurevaʼerãmoʼã.
45Oñemboguejyhaguãpueblotembiguáiramoademás ha'epeteîactodeinjusticiaabsoluta
46Upévare,ojehechakuaáguijajepokuaahañameʼẽhustísia opayvypórapehakoʼýteumioĩvapehekopeʼỹmepeteĩ kondisióndetembiguáiramo,hañañehaʼãguijajapo hekoitépeopayvypórapeumimbaʼeojerurévapehustísia hapiedad,rodecreta,oñeñeʼẽvoumihudíopersónaoĩvare oimeraẽkondisióndeesclavitudoimeraẽpárteñande dominio-pe,upévaumioguerekóvaohupytyvaœerã pirapireojeœévahaomosãsótachupekuérahaavave ndohechaukáivaœerãimbaœeveichaguatardeomoañetévo hembiaporã
47Mbohapyárarireosẽrirekodekréto,ojapovaʼerãhikuái lístadetembiguáiumiofisiáloñenombravaʼekuépeojapo haguañanevoluntad,hapyaʼevoiopresentavaʼerãumi persónaojeguerahavaʼekueprisionéroramo
48Rohecháguiideprovechotahañandévehañane rembiapokuérapeñamohuʼãramokombaʼe
49Oimeraêvaoguerohorývaikatuome'êmarandu oimeraêvanaiñe'êrendúivadecretorehe,pévacondición ojehechakuaáramopekuimba'eculpableoikótachugui hembiguái;ipropiedadkatuoñeme'êtatesororeal-pe’
50Ojeguerúrõguarepedekrétoojeleehaguaperréipe omoneĩhagua,oĩmbaiteumiótrodisposiciónndahaʼéiramo pefráse‘oimeraẽprisionérooĩvapeyvýpeupetiémpo
mboyvetérãojegueruvaʼekuekoʼápeuperire’,ha imbaʼeporãhaikorasõtuicharupiperréiomoingeko kláusulahaomandaoñedepositahaguakompletoitepe plátaoñemeʼẽvaperredensiõumimaestrofuerzasha banqueroreal-kuérandive,haupéichaojedesidikoasunto haoñemoañetedecretosietedías-pe
51Pesubvenciónperedenciónreheguaohupytymasde seiscientossesentatalento;hetamitãmimioĩvapeseno-pe oñeemancipahaguéreoñondiveisykuérandive
52Oñeporandúvoojepagavaʼerãpapesumaveintetalento koʼãvare,perréiomandaojejapohaguaupéva,hapéicha ojapopeidesisiónkompletoite
MOAKÃHA2rehegua
Ohechaukávamba'éichapaoñeñongatuumiregistro oñeñangarekovévaumiasuntodelEstadoreheGobierno BurocraciaRojareheguaOñemoĩpeteĩkomitéseis tapichápeohohaguapeSumoSaserdóterendápe JerusalénpehaoarreglaoñekambiahaguaAristeas oñemoîencargadodelegaciónrehe
1Ojapoparireupéva,omandaDemetriopeojapohagua peteĩmanduʼaoñeʼẽvaumilívrohudíope
2YmaningoopambaʼeEstadoreheguaojapovaʼekue decretorupivehahasyvévapekoʼãrréiegipcio,ha ndojejapóimbaʼeveojedeslizatérãojejapóramojepe
3Haupéichaamoingecopiapemandu’arãhaumi kuatiañe’ẽgui,mboyjopóioñemondova’ekueha mba’éichapapeteĩteĩ,peteĩteĩosẽporãguimagnificencia hakatupyrytécnica-pe
4Koʼápeoĩpeteĩkópiapemanduʼarã.PeMandu'a Demetriorehepemburuvichaguasuguasúpe‘Reme’ẽ guivechéveinstrucciónOmburuvichaguasu,oñembyaty haguãoñondiveumiarandukaoñeikotevẽvaomohu’ã haguãndebiblioteca,haumidefectuosooñemyatyrõhaguã, cheañeme’ẽchejeheañeñangarekoporãvévareheve oñekumplihaguãnderembipota,hako’áĝaarekoko’ã propuestaamoĩhaĝuanerenondépe
5Umilívrooñeʼẽvaumihudíoléipe(oĩmbovymiótro ndive)ndaipóripevivliotékape.
6Ojehaiumiletrahaidiómaevréopehaoñeinterpreta descuidadamente,handorrepresentáipetéxtoorihinál chemomaranduháichaumioikuaáva;araka’eve ndoguerekóiguihikuáipeteĩrréiñangarekooñangareko haĝuahesekuéra
7Tekotevẽko’ãvaojejapohekopetependebiblioteca-pe ĝuarãpeléioĩvaipype,ha’éguiorigendivino-gui, henyhẽguiaranduguihandorekóiguiopamba’eky’a.
8Upévareumikuimba’ehañe’ẽpapáraliterariohamasa deescritorhistóricooñemomombyryoñe’ẽhaĝuako’ã arandukarehehaumikuimba’eoikova’ekueha oikova’ekuehesekuérahe’iháicha,imarangatuha irreligiosoitereihaguérepeconcepciónorekóvahikuái tekovére,he’iháichaHecataeusdeAbdera
9Ndegustáramo,Orréi,ojehaítapeteĩkuatiañeʼẽpeSumo SacerdoteoĩvapeJerusalénpe,ojerurévochupetomondo seisancianokádatribu-gui--kuimbaʼekuéraoikovaʼekuepe vidanoblevévahaikatupyryvévaileipeikatuhaguáicha jaikuaaumipúntolamajoríaoĩhámepeteĩñeʼẽme,ha upéichajahupytyrirepeteĩtraduksiónhekopeteikatu ñamoĩpeteĩlugárojehecharamóvapepeteĩmanera ovaletereívapeomba’apoijeheguihanepropósito
10¡Toikondembaʼeporãmeme!’
11Oñemeʼẽrirekomanduʼa,perréiomandaojeskrivi haguaEleazarpepeteĩkártakombaʼére,haomombeʼuavei mbaʼéichapaojepoiumihudíoprisionéroramo.
12Haomeʼẽcincuentatalentodeóro,70talentodepláta hahetaitereiitaiporãvaojejapohaguambaʼyruhambaʼyru, hapeteĩmesahakópaojekaruhagua
13Haʼeomandaaveiumiorekóvapekáhakáhare,oheja haguaumiartesánoojapopeteĩselecciónoimeraẽmbaʼe ikatúvaguioikotevẽupepropósitopeguarã,haoñemondo haguacientalentoplátaomeʼẽhaguasakrifísiotémplope guarãhaambuembaʼeoikotevẽvapeguarã
14Amombeʼútapeẽmembaʼéichapaojejapovaʼekue,amoĩ rirepenerenondépeumikártaumikártaMburuvicha guasukuatiañe’ẽosẽkóicha:
15‘MrréiTolomeoomomaiteihaosaludapesaserdóte guasuEleazar-pe
16Oĩguihetajudíooñemohendava’ekueorereino-pe ojeguerahava’ekueJerusalén-guiumipersa-kuéraipu’aka ajahahetahetaveoúvacherundiveEgipto-peprisionero ramo--hetaitereiko’ãvaguiomoĩehérsito-pehaopaga chupekuérasueldoyvatevejepiveguágui,haohechaukarire imburuvichakuéralealtadomopu’ãfortalezahaomoĩ chupekuéraipoguýpeikatuhağuáichaha’eumiegipcio nativookyhyjévachuguikuéra.
17Hache,ajupírõguarepetrónope,a’adoptapeteĩactitud py’aporãopachesúbdito-kuérandive,haparticularmente umiha’eva’ekuependeciudadano-pe--amosãsohetavecien milprisionero-gui,apagávoijárakuérapepeprecio apropiadomercado-pechupekuéraĝuarã,haojejapóramo araka’evemba’evaipendetavayguakuérarepemultitud pasiónrupive,ajapochupekuérareparación
18Pemotivoomomýivacheacciónha’epedeseoa’actua piadosamentehaame’ẽseTupãsupremo-pepeteĩofrenda deagradecimientoamantenehaguérecherréino py’aguapýpehatuichagloria-peopamundo-pe
19Hiʼariveumindetavayguakuéraapytépeoĩvaʼekuepe vidaprimordial-pe,amoĩvaʼekuecheehérsitope,haumioĩ vaʼekueikatuhaguáichaojejokochepersónareha omeresévaojejeroviapetrivunálpe,amoĩumipuésto ofisiálpe
20Koʼágaajepyʼapyetereiguiveahechaukahaguache aguijekoʼãkuimbaʼépehaumijudíopekomúndo tuichakuérehaumigenerasiónoútavape,adesidipendeléi oñembohasatahapeidiómahebreoojeporúvaguipende apytépegriegoñeʼẽme,ikatuhaguáichaoñembojoapykoʼã kuatiañeʼẽambuerréikuatiañeʼẽmeoĩvachebiblioteca-pe
21Ha’étapeteĩmba’eporãpendeparte-guihapeteĩ recompensachekyre’ỹrehepeiporavóramoseisanciano peteĩteĩpendetribu-gui,kuimba’etekovenobleha ikatupyrývapendeléipehaikatúvaointerpreta,ikatuhaguã umicuestióndedisputa-peikatujadescubripeveredicto mayoríaoñemoĩhápedeacuerdo,peinvestigación iñimportantevévagui
22Ahaʼarõahupytytuichaherakuãporãajapóvoko tembiapo
23AmondoAndreas,cheguardaespaldaruvichaha Aristeas--kuimba’ekuéraamomba’eguasúvaomoĩhaĝua penerenondépepeasuntohaopresentahaĝuapeẽmecien talentodeplata,umiyvaypykuecheofrendatemplo-pe ĝuarãhaumisacrificiohaambueritoreligioso-gui
24Pehaíramochévepenerembipotareheguakoʼãmbaʼépe, pemeʼẽtachévepeteĩmbaʼeporãtuichávahapemeʼẽta chévepeteĩñeʼẽmeʼẽpyahuangirũrehegua,opapene rembipotaojejapótaguipyaʼeikatuháicha.Maiteipaha!
25KokuatiañeʼẽmeEleazarombohováihendaitépekóicha: ‘SaserdóteGuasuEleazaromomaiteirréiTolomeoiñamígo añeteguápe’
26Cherembipotaijyvatevévaha’enderekoporãharréina Arsinoe,ndereindyhanemembykuérarekoporã
27CheaveiaimeporãCheahupytynekuatiañe’ẽha tuichaavy’anerembipotahaneconsejonoblerehe
28Ahenóienterovetavayguakuérapehaamoñeʼẽ chupekuéraoikuaahaguambaʼéichapapeñemeʼẽñande Járape
29Ahechaukaaveichupekuéraumikóparemondovaʼekue, veintedeórohatreintapláta,umicincombaʼyruhape mesaojededikahagua,haumicientalentodepláta oñekuaveʼẽhaguaumisakrifísiohaoñemeʼẽhaguaumi mbaʼeoikotevẽvapetémplo.
30Ko’ãdonogueruchéveAndreas,peteĩpenderembiguái oñemomba’eguasuvéva,haAristeas,kuimba’eporãha añetegua,ojedistinguívai’aprendizajerupive,hadignoopa mba’épeha’ehaĝuaumirepresentantependeprincipio yvatehapropósitohekojojávagui
31Koʼãkuimbaʼeomeʼẽchévenemensáhehaorresivi chévepeteĩrrespuéstadeakuérdonekártaCheaconsentita opamba’eventajosovandéveĝuarãjependepedido ndaha’éijepiguáicha.
32Peẽningohetambaʼépepemeʼẽoresiudakuérapetuicha mbaʼeporãhaarakaʼevendaikatuvéimavañanderesarái
33Upepeteaikuaveʼẽsakrifísionde,nereindy,neraʼyha neamigokuérarérape,haenterovetavayguakuéra oñemboʼetosẽmemeumimbaʼerejapovaʼekue,ha Ñandejáraipuʼakapávaoñongatuhaguanerréino pyʼaguapýpeñemombaʼépe,hapeléimarangatu ñembohasaideprovéchohaguandévehatoñekumpliporã
34Enteroveumihénterenondépeaiporavoseisansiáno kádatrívugui,kuimbaʼeivuénovahaañetegua,haamondo peẽmepeteĩkópiaoreléireheve
35Haʼétapeteĩmbaʼeporã,orréihekojojáva,remeʼẽramo instruksiónojejapopariremíntepeléiñembohasa,umi kuimbaʼeoñemoĩjeytahañandévesegúropeMaiteipaha!
36Koʼãvahínaumiansiánoréra:Peprimertrívugui:José, Ezequías,Zacarías,Juan,Ezequías,Eliseo
37Pesegundotrívupe:Judas,Simón,Samuel,Adaeo, Matatias,Esclemías.
38Mbohapyhatrívupe:Nehemia,José,Teodosio,Baseas, Ornias,Dakis.
39Pecuartatrívupe:Jonatán,Abraeo,Eliseo,Ananías, Cabrias
40Pequintotrívupe:Isaac,Jacob,Jesús,Sabateo,Simón, Leví.
41Pesextotrívupe:Judas,José,Simón,Zacarías,Samuel, Selemas
42Pe7hatrívupe:Sabateo,Sedequías,Jacob,Isaac,Jesías, Nateo
43Peoctavotrívupe:Teodosio,Jasón,Jesús,Teodoto, Juan,Jonatán
44Novenotribu-gui:Teófilo,Abrahán,Arsamos,Jasón, Endemias,Daniel.
45Pedieztrívupe:Jeremías,Eleazar,Zacarías,Banéas, Eliseo,Dateo
46Pe11trívupe:Samuel,José,Judas,Jonates,Chabú, Dositeo.
47Pe12ñemoñareapytépeoĩIsaelo,Juan,Teodosio, Arsamos,Abietes,Ezequiel.
48Entérohaʼekuéraorekovaʼekuesetentaydos.Péicha ombohováiEleazarhaiñirũnguéraperréikuatiañe'ẽme
MOAKÃHA3rehegua
Ipypeoñemombe’upemesaiporãvévahaiporãvéva ojejapova’ekueAveiambuejopóirico,Interesante ojehechávoumiexcavaciónnda’aréiojejapóvaEgipto-pe
1Ko’áğaaprocedétaarredimihaĝuachepromesaha ame’ẽtapeteĩdescripciónumiobradearterehegua
2Haʼekuéraningoikatupyryeterei,pórkeperréi ndohejareírimbaʼeveichaguagástohahaʼevoioñatende umiombaʼapóvapekádauno
3Upévarendaikatúiomboykehikuáinipeteĩpártepe traváhoguiniomohuʼãnegligente.
4Ñepyrũrãamombeʼútapeẽmepetábla
5Perréiojepyʼapyetereikoobratuichaitereíva,haojapo oñeporanduhaguaumihudíooĩvapeupelugárpe, mbaʼeichaitépatuichapemesaoĩmavatémplope Jerusalénpe
6Haomombeʼúvohikuáiumimedida,haʼeoporandu ikatúpaojapopeteĩestrukturatuichavéva
7Haoĩumisaserdótehaumiótrohudíoheʼívandaiporiha mbaʼeveojokóvachupe.
8Hahaʼeheʼiojepyʼapyhaojapohaguacincovésepe tuichavéva,hakatuopyrũanihaguandovaléimbaʼeverã umiserviciotémplopeguarã.
9Haʼeoipotaitereiijopóindahaʼéioñemoĩntepetémplope, pórkeomeʼẽtachupetuichavyʼarãumikuimbaʼeideber haʼévaoikuaveʼẽhaguaumisacrificiookonvenivéva ikatúramoojapoupévahekopetepemesahaʼe ojapovaʼekueári
10Haʼenoimoʼãindaipóriguióropemesaymaguare ojejapohaguemichĩmi,pérohaʼeteoĩvaʼekue,heʼi,algúna rrasónmbaʼérepaojejapochugui--kodimensióngui
11Pórkeoñemeʼẽrirepeórden,ndofaltamoʼãikuriumi mbaʼe
12Upévarendajajapoivaʼerãmbaʼevaitérãjahasape medidahekopeteguáva.
13Upejaveaveiomandachupekuéraopresionahaĝua servicio-peopaumiformadeartemúltiple,ha’éguipeteĩ kuimba’eorekóvaumiconcepciónijyvatevévaha naturalezaome’ẽkurichupepeteĩimaginaciónaguda ikatúvaoimahinapeaparienciaopresentátavapeobra oñemohu’ãva
14Haʼeomandaavei,ndaiporihápeumiinstruksiónoĩva peEscriturasJudíaspe,iporãvehaguaopambaʼe
15Oñemoĩrirekoʼãichaguainstruksión,oñekumplivaʼerã kártapeve
16Ojapohikuáipemesaipukúvadosmétro1,ipekuepeteĩ métro,ijyvatepeteĩmétroimédiohaórosólidopotĩgui
17Peamombeʼúvandahaʼéivaʼekueóroipirehũva oñemoĩvaótropyendaári,sínopeestrukturakompletoite ojejapoórotuichaitereívaguiojesoldavaʼekue
18Haijeréreojapohikuáipeteĩijykérepeteĩpoipukúva
19Haoĩpeteĩcoronadeola-kuéra,ojegravávarelieve-pe, sogaichaojejapóvamaravillosamentembohapyijykére
20Haʼeningotriangularfórmahapeobraestilo peteĩchaitekádaládo,upévaretahaʼehaʼévaládoojere, opresentapeteĩchapa
21Umimokõiládooĩvaguipefrontéraguýpe,pe oguejyvaʼekuepemesapevehaʼepeteĩtembiapo iporãitereíva,pérohaʼepeládookáguiooguerahávape ohechávape
22Koʼágapemokõiveládorembeʼyyvategua,ojeipysógui, haimbepórkejaʼehaguéicha,perréhaorekombohapyládo, tahaʼehaʼévapepuntodevistapeteĩoñembojávahese
23Haoĩhiʼáriumiitaiporãitereívapecordónojejapóva relievembytépe,haoñembojoajuojuehepeteĩaparáto artísticoijojahaʼỹvarupive.
24Ojepyʼamongetahaguaenterovépeoñemyatyrõumi agujadeórorupive,haoñemoĩvaumiitakuápe
25Umiikostádopeoñeñapytĩumimbaʼeojejokóva hesekuéra
26Pefronterapartepemesajeréreoñembo’ývayvate gotyohaojojuhúvatesandive,ojejapopeteĩpatrónde huevoitaprecioso-pe,ojegravávaelaboradamentepeteĩ pedazocontinuoderelieveestriadoreheve,ojoajúva estrechamenteoñondivepemesapukukue.
27Haumiitaguýpeoñemohendavaʼekueorrepresenta haguaumióvulo,umiartístaojapopeteĩkoróna oguerekóvaopaichaguayva,hiʼárioĩparralraʼỹiha mandiʼoraʼỹi,dátilhamanzana,hagranadahaumíchagua, ojehechaporãháicha
28Koʼãyvaojejapoitaiporãitereívagui,haʼekuéraikolór umiyvaichahaojokuahikuáiijykéreopapemesaládore peteĩrrájadeórope
29Haoñemoĩrirepeyvakoróna,iguypeoñemoĩambue raʼangaóvuloreheguaitahepyetereívape,haambue tembiapoflautaharelieverehegua,ikatuhaguáicha ojepurumokõiveladopemesa,umiijáraoipotaháichaha upévarepeola-obrahapefrontéraojeipysopemesapy peve
30Ojapohaoñapytĩhikuáipemesaipekuepukukueguýpe peteĩplánchatuichaitereívaipukúvacuatrodedo,ikatu haguáichaoñemoingeipypeumipy,haojejokohatãumi alfiletedelinch-peoikehápeumizócalooĩvapepefrontéra guýpe,ikatuhaguáichaojeporupemesaykéreumihénte oipotáva
31Péichaojekuaaporãpetembiapoojepurusehatahaʼe haʼévahendáicha
32Pemesápevoiohaihikuáipeteĩ‘maeander’,ha ijapytépeoĩitaiporãitereíva,rubíhaesmeraldahapeteĩ ónixaveihahetaótrokláseitaiporãvéva
33Hape‘maeander’ykéreoñemoĩpeteĩrredhechapyrãva, ohechaukávapemesambytepeteĩromboide-icha,hahi’ári ojejapopeteĩcristalhaámbar,oñehenóiháicha,haupéva ojapopeteĩimpresiónijojaha’ỹvaumiohechávape
34Haʼekuéraojapopemesapyiñakãguilírioicha,haʼete kuliriooñesũvapemesaguýpe,haumipárteojehecháva orrepresentahogueoñemboʼýva
35Pepyjyvaoĩvayvýpeningopeteĩrúbíguihaijyvate peteĩpoipukúvaijerére
36Ojoguapeteĩsapatuhaipukúvaochodedo.
37Hiʼáriopytuʼupepypukukompletoite
38Haojapohikuáipepyhaʼetévaichahiedraokakuaávape itágui,oñembojeheʼávaakantúpehaojerévapeteĩparral raʼỹimeojerévaheseparralraʼỹireheve, oñembaʼapovaʼekueitápe,ipyruʼãmeve
39Opaumiirundypyojejapopeteĩchaguaestilo-pe,haopa mba’eojejapohaoñembojehe’akatupyryeterei,haojeporu katupyryhamba’ekuaahechapyrãvaojejapohaĝua añeteguanaturaleza-pe,peaireoñemomýivopeteĩyvytu apytu’ũrupive,oñeme’ẽmovimientohoguekuérape,haopa mba’eojejapookorrespondehaĝuaperealidadañeteguáva ndiveorrepresentáva
40Haojapohikuáipemesaruʼãmbohapyhendápepeteĩ tríptico-icha,haoñembojoajuhaoñembojeheʼaitereihikuái umiespígopepeobrapukukuepukukue,upévarendaikatúi ojehechaniojejuhujepembaʼéichapaojoajuumijunta
41Pemesaipukukuendohasáimbytemétrogui,upévarepe traváhokompletoiteojepagavaʼerãmoʼãhetatalénto.
42Pórkeperréinomoĩséirupiituichakue,ogastaumi detállepepeplátaoñekotevẽtakuripemesaikatúrire tuichave.
43Haopambaʼeoñemohuʼãiplanheʼiháicha,peteĩmanera hechapyrãvahahechapyrãvévape,arteijojahaʼỹvaha iporãvaijojahaʼỹvareheve.
44Umimbaʼyruoñembojeheʼávagui,mokõiojejapo órogui,haijykéreguivembytepeveojegravávaobrade relieveojejapóvaescamaraʼangarupive,haumibalanza mbytépeoñemoingeumiitapreciadotuichakatupyry artística-pe
45Upéioĩpeteĩ‘maeander’peteĩmétroijyvatekue,ha ijyképeojejapóvaitaiporãitereívaguihetasa’y, ohechaukávatuichañeha’ãartísticohaiporãha
46Upévaárioĩpeteĩmosaico,oñembaʼapóvapeteĩ romboicha,haʼetévapeteĩrredhaoguahẽvaijykepeve
47Imbytépe,umieskúdomichĩvaojejapóvadiferénteita iporãitereívagui,oñemoĩvaojuehe,haidiferénteva, ndahaʼéivambovyvecuatrodedoipukúvagui,iporãve ojehecha
48Pejyvaárioĩpeteĩadornodelirioipotypaitéva,ha ojegravávaparralraʼỹioñembojoajúvaojuehe
49Upérõupéichaojejapoumimbaʼyrudeóro,hakádauno orekomasdedosfirgo.
50Umimbaʼyrudeplátaorekopeteĩsuperfísielisova,ha ojejapoporãitereihaʼetekuojejapóvaojehechahagua anteojo,upéicharupiopambaʼeojeguerúvahiʼagui hesekuéraojehechaukaporãveumiespéhogui
51Hakatundaikatúioñemombe’upeimpresiónañetegua ko’ãobradearteomoheñóivaapytu’ũmeoñemohu’ãvo.
52Pórke,ojejapoparirekoʼãmbaʼyruhaoñemoĩojoykére, primeropeteĩmbaʼyrudeplátahaupéipeteĩóro,upéi ambuepláta,haupéiambueóro,peapariénsiaopresentáva hikuáiningondaikatúioñemombeʼu,haumioúvaohecha haguaumívandaikatúikuriojedesgarrapeespectáculo omimbipávaguihaoporomondýivagui
53Umiimpresiónojapovaʼekuepeespektákuloningo idiferéntevaʼekue
54Umikuimbaʼeomañávoumimbaʼyrudeórore,haiñakã ojapopeteĩencuestacompletakádadetálleojejapóvare, hiʼángaovyʼaiterei
55Jeypeteĩkuimba’eojesarekoséramoumimba’yrude platarehe,oñembo’yajahenondépe,opamba’eha’eteku omimbipávatesaperehevepetendaoñembo’yhápejerére, haome’ẽpeteĩvy’atuichavévagueteriumiohechávape
56Péichaañetehápendaikatúioñemombe’umba’éichapa iporãartísticaumitembiapo.
57Umivialdeórohaʼekuéraogravávambytépeumi kóronadeparralreheve
58Haumibordejeréreojapohikuáipeteĩcoronadehiedra, mirtohaolivoobraderelievehaomoingeipypeita iporãitereíva
59Umiambuepartepeobradesocorro-peojapohikuái diferentepatrón-pe,ojapoguivehikuáipeteĩpuntode honoromohu’ãopamba’epeteĩmaneradignaperréi majestad-pe
60Peteĩñe’ẽmeikatuja’eniperréitesoro-peniambuépe, ndaipórihaguemba’eveichaguatembiapoojoguáva ko’ãvapehepyetereitérãkatupyryartística-pe
61Perréinopensáisaʼihesekuéra,haʼeohayhúguiohupyty gloriaumimbaʼeporãojapovaʼekuére
62Pyʼỹinteningoohejareítahembiapooficial,haohasa itiémpoumiartistandiveijepyʼapýpeomohuʼãhagua hikuáiopambaʼepeteĩmaneradignopelugár oñemondotahápeumijopói.
63Upémarõopambaʼeojejapotuichaitereimbaʼépe,pe rréiomondovaʼekueumirregálohapesaserdóteguasu haʼévapetetãruvicha.
64Ndaipórivaʼekueitahepyetereíva,ndojeporúiguicinco milmbovyvévahaenterovévatuicha
65Ojeporupekatupyryartísticaijojaha’ỹva,upéicharupi peitahamba’eojejapóvaojehepyme’ẽcincovésepe órogui
MOAKÃHA4rehegua
Umidetallehesakãvapesacrificiorehegua.Ojehechakuaa umisaserdótendojavyihaexactitudPeteĩorgíasalvaje Peteĩdescripciónpetemplohaumiy-obraorekóvare
1Ameʼẽpeẽmekodeskrisiónumirregáloreheguaapensa haguéretekotevẽha
2Pepúntooúvapemombeʼúpehaʼehínapeteĩrreláto romombeʼúvaEleazarrendápe,pérotenonderãiteameʼẽta peẽmepeteĩdeskrisiónpepaískompletoiterehegua
3Roguahẽvoumihudíoretãmerohechapesiudaoĩva Judeatuichakuembytépepeteĩmontáñaruʼãme, ijyvatetereíva
4Peyvytyruʼãmeoñemopuʼãmakuripetémplo tuichaitereimbaʼépe.
5Ojerehesembohapymurállamasdesetentamétro ijyvatekuehaipukukuehaipekueokorrespondepeedifísio estrukturape.
6Entéroumiedifísioningoiporãitereihahepyeterei ndojehecháivagueteri
7Ojehechakuaandojehejareírihaguegastopeokẽhaumi fijaciónrehe,ombojoajúvachupeumiokẽpostendive,ha pelintelestabilidadrehe.
8Pekortínaestiloaveiojoguaitereipeentrádape
9Itélayvyturyrýirupiomýitapiaite,hakomovimiento oñemombeʼúvoiguyguivehapekortínaojere ijyvatevévape,omeʼẽpeteĩespectáculoiporãvahaapenas peteĩkuimbaʼeikatuojedesgarrachugui
10Pealtárñemopuʼãojoguerahaporãpelugárhaumi ofréndaojehapývandive,haumiofréndaojehapýva okaipaitévape,hapealtároñemoaguívoupéichaavei
11Upépeoĩpeteĩpendientembeguekatúpe,oñemohenda porãvaʼekuehekoitépe,haumisaserdóteoservíva oñemondeaodelínogui,ijyvapeve
12Petémploomañaéstegotyohaikuʼakuarahyreike gotyo
13Pepísokompletoiteojejahoʼiitápehaijykeoguejyumi lugárojedesidivaʼekuépe,ikatuhaguáichaojeguerahay ojejohéihaguapetuguyumisakrifísiogui,pórkeupépe ojesakrifikahetamilanimálumifiéstaárape.
14Haoĩpeteĩyndopamoʼãiva,pórkepetémploryepýgui osẽpeteĩykuanaturalhetaitereíva
15Hiʼariveoĩumiykuahechapyrãvahandaikatúiva oñemombeʼuyvyguýpe,ohechaukahaguéichachéve,cinco estadiomombyrypetémplooĩhajerére,hakádaunooreko hetaitereituboikatuhaguáichaoñembyatyoñondiveumi diferénteysyry
16Haopakoʼãvaojejokuaplomoreheveiguyhaijykére, hahiʼáriojeipysohetaitereiyeso,haopatembiapo pehẽngueoñeñangarekoporãve
17Pealtárruguápeoĩhetalugárojepeʼahaguayha enterovévandohecháiumiombaʼapóvaservísiope,upéicha rupiojejohéipeteĩtesaryrýipe
18Péichacheremianduumiembalsecarácterreheha ko’áğaahechaukátapeẽmemba’éichapaoñemoañete.
19Haʼekuéracheguerahamasdecuatrokilómetropesiuda okahárehaheʼichéveamañahaguapeteĩlugárgotyoha ahendupetyapuojejapóvapeyojotopávo,upéichaojekuaa chéveumiembalsetuichaha,ojeʼémahaguéicha
20Opambaʼépendaijojaháiumisaserdóteservísio, oaguantahaguérefísiko,haaveioserviporãhakirirĩháme.
21Enteroveombaʼapoijehegui,jepehetambaʼehasy vaʼerã,hakádaunoorekopeteĩtembiapoespesiál oñemeʼẽvachupe.
22Peservísioojejapooñeinterrumpiʼỹre--oĩomeʼẽvape yvyra,ótropeaséite,ótropearínadetrígoporã,ótrokatu peespecia;ambuekatuoguerujeyumiso’opehẽnguepe ofrendaojehapývapeĝuarã,ohechaukávopeteĩgradode fuerzahechapyrãva
23Haʼekuéraojagarramokõiveipópepeteĩvakaraʼyraʼy, kádaunoopesamasdedostalénto,haoitykádaiporeheve peteĩtapehechapyrãvapepelugáryvategotyopealtárpeha arakaʼevendofaltáiomoĩhaguapelugároĩháme.
24Upéichaaveiumiovechapehẽnguehaaveiumikavara pehẽngueiporãiterei,ipohýihaikyrágui
25Umi,hembiaporã,akóinteoiporavoumimymba ikyrỹivahaespecialmenteikyráva,hapéichaojejapope sacrificiocheamombeʼuvaʼekue
26Oĩpeteĩlugárespesiálojeapartávachupekuéraopytuʼu hagua,upépeoguapyumiojeliviávadedeber-gui
27Oikovoveupéva,umiopytuʼúmavahaoĩmava preparádooñepyrũjeyhaguahembiapo,opuʼãijeheguiete ndaipóriguiavaveomeʼẽtavaórdenmbaʼéichapaojejapo umisakrifísio.
28Pekirirĩkompletoiteogovernaikatuhaguáicha oñeimoʼãndaiporihanipeteĩpersónaupépe,jepe añetehápeoĩsietecientoskuimbaʼeombaʼapóvape traváhope,haaveihetaitereiombaʼapóvaogueruhagua umisakrifísio
29Opambaʼeojejaporrespetorehevehapeteĩmanera omeresévaÑandejáratuichaitévape
30TuicharoñesorprenderohechávoEleazarombaʼapoha oservijave,mbaʼéichapaoñemondehambaʼéichapa iporãiterei,upévaojekuaapeaooipurúvapehaumiita iporãitereívaoĩvaipersonaári
31Peaoárioĩcampanadeórooguahẽvaipypeve,ha omeʼẽpeteĩklásedemelodíaijojahaʼỹva,hamokõive
ijykéreoĩgranadayvotyipirehũvahapeteĩkolór hechapyrãva.
32Haʼeorekopeteĩcinturóniporãitereíva,ojejapóvaumi kolóriporãvévape.
33IjyvaáriomondeÑandejáraoráculo,oñehenóiháicha, oñemoĩhápedoceita,opaichagua,oñeñapytĩvaoñondive óroreheve,oguerekóvaumitriburuvichakuéraréra,orden original-pehe’iháicha,peteĩteĩomimbipeteĩmanera indescriptible-peikolorparticular
34Akãáriomondepeteĩtiara,oñehenóiháicha,haupéva áriisyvambytépepeteĩturbanteijojahaʼỹva,pediadema rréihenyhẽvagloriaguihaoñemoĩvaÑandejáraréraletra sagrádapepeteĩplánchadeóroári...ojehusgariredigno omondehaĝuako’ãemblemaumiministerio-pe
35Haʼekuéraojehecharamoitereihaoñeñanduvaieterei,ha upévareoñeñandupeteĩkuimbaʼeouhaguepeteĩkuimbaʼe haʼévapeteĩmúndoidiferéntevarenondépe
36Aimeconvencidooimeraẽoparticipávapeespectáculo cheadescribiva’ekuépeomyenyhẽtahaasombroha maravillaindescribible-guihaoñe’afectátapypuku iñakãmepepensamientosantidadreheguaoñembojoajúva kádadetalleservicio-pe.
37Pérorohupytyhaguainformasiónkompletoite,rojupipe ciudadelavecinoruʼãmeharomañaorejerére
38Oñemohendapeteĩtendaijyvatetereívape,ha oñemombaretehetatórrereheve,oñemopuʼãvaʼekue yvatetepeve,itatuichaitereívagui,peobjetoreheve, oñemombeʼuhaguéichañandéve,oñangarekohaguaumi témplokorapýre,ikatuhaguáichaoikóramopeteĩatáke, térãpeteĩinsurgenciatérãpeteĩataquepeenemígogui, avavendaikatumoʼãiomboligapeteĩentrádaumimurálla ryepýpeojerévapetémplore
39Umitórredelaciudadelaárioñemoĩumimotorde guerrahadiferénteklásedemákina,hapeposicióntuicha ijyvatevepecírculodemurokuéraguiañeʼẽmavaʼekuégui 40Umitórrereoñangarekoaveilamajoríaumikuimbaʼe ojeroviaitévarehaomeʼẽvaʼekuepepruévatuichavéva ifiélhahetãme
41ko’ãkuimba’épearaka’evendojehejáiosẽpeciudadelagui,ndaha’éiramofiestaárahaupéidestacamento-pe añoite,nindohejáioikeipypeavaveextraño
42Aveioñatendeporãitereihikuáioúramooimeraẽ mandátopeofisiálprinsipálguioadmitihaguaoimeraẽ visítapeohechahaguapelugár,oremboʼehaguéichaore experiénsia
43Haʼekuérandoipotáieteoreadmitiorehaʼéramojepe mokõikuimbaʼéntendorekóivaármarohechahaguape ofréndadesakrifísio.
44Haomoañetehikuáiojejokuahahikuáipeteĩjuramentopeoñemeʼẽrõguarechupekuérapejerovia,opavaveohura haojejokóguiojapohaguapejuramentosagrádope kuatiañeʼẽme,jepevecincocientosipapapyndohejamoʼãiha oikehetavecincokuimbaʼéguipeteĩjeýpe
45Peciudadelahaʼevaʼekuepeproteksiónespesiálpe témplopehapeomoñepyrũvaʼekueomombarete mbaretetereichupeikatuhaguáichaoñangarekoporãhese
MOAKÃHA5rehegua
Peteĩñemombe’utávahaokahárerehegua.Embojoja versíkulo11umikondisiónkoʼagaguáreUmiversíkulo89-
41ohechaukambaʼéichapaumiymaguareoestimapeteĩ karaiaranduhapeteĩkarai.
1Petávatuichahaha’edimensiónmoderada
2Haʼeningocuarentakilómetrorupiijerére,ikatuháicha oimoʼã.
3Oguerekoitorrekuéraoñemohendava’ekueteatro ra’ãngápe,umitapeohasávaijapytepekuérako’áĝa ojehechaumitapekurusuumitórreiguypeguahakatuumi torreyvateguaojehechave
4Pórkepeyvyojupi,pesiudaoñemopuʼãguivepeteĩ montáñaári
5Oĩaveiumiescalónojupívatapekurusúpe,haoĩtapicha akóinteojupíva,haambuekatuoguejyhaoñemomombyry ikatuháichaojueheguitapéreumiojejokóvarupiumiregla tekopotĩrehegua,anihaguaopokooimeraẽmbaʼe hekopeʼỹvare.
6Ndahaʼéivaʼekuembaʼérepaumiomoñepyrũvaʼekuepe siudaiñepyrũmeomopuʼãvaʼekueupéva,pórkehaʼekuéra oikuaaporãmbaʼépaojejerure.
7Pórkepetetãtuichahaiporãiterei
8Oĩpárteijyvykuʼíva,koʼýteumidistrítooĩvaSamáriape, oñehenóiháicha,haoĩvaIduméoyvýre,ótropártekatuoĩ montáña,koʼýteumiojoykéreJudearetãme
9Upévareumihénteoñemeʼẽvaʼerãoñemitỹhaoñemitỹ haguapeyvy,ikatuhaguáichaupéicharupiorekoheta ñemitỹ
10Péichaoñeñotỹopaichaguañemitỹhaoñemonoʼõheta mbaʼepeyvyojeʼevaʼekuépe.
11Umitávatuichávahaodisfrutapeteĩprosperidad correspondienteoguerekoporã,hakatuohejareiumi distritotetãmegua,opavavekuimba’eoguerekógui inclinaciónpeteĩtekovevy’arãme,opavaveoguerekógui tendencianaturalohekávovy’a
12UpéichaaveioikoAlejandríape,tuichaha oñakãrapuʼãveentérosiudagui
13Tetãyguakuéraohóvoumidistritookarayguáguiha oñemohendatávapeogueruñemitỹñemboyke:haupéicha anihaguãoñemohendatávape,mburuvichaguasuome’ẽ tembiapoukapyanihaguãopytaveinteárarasamiipype
14Haupéichaaveiomeʼẽumihuéspeinstruksiónojehaíva, tekotevẽramooñemeʼẽpeteĩcitaciónoimeraẽvaoikóvaupe tetãme,oñesolusionavaʼerãhapekásocincodíape
15Haohecháguipeasuntotuichaiñimportanteha,omoĩ aveioficialesjurídicosopadistrito-peĝuarãipytyvõhára ndive,anihaĝuaumichokokuehaidefensor-kuéranegocio interes-peomboykeumigranerotavaguasúpe,cheha’ese, umiproductodelaganadería-gui
16CheapermitikodigresiónpórkeEleazarohechauka porãitereiumipúntooñeñeʼẽhague
17Tuichaitereiningopeenerhíaoiporúvahikuáioñemitỹ haguapeyvy
18Pórkepeyvyoñeñotỹhetaitereiolivo,trígohakaʼavo, parrálavei,haoĩhetaeíra
19Ambueichaguayvyramátahiʼávahadátilndoipapapái oñembojojávokoʼãvare
20Oĩhetaitereivakaopaichaguahapeteĩpastorico chupekuéraguarã.
21Upévareohechakuaahekopetehikuáiumidistrito tetãmeguaoikotevẽhapeteĩpoblacióntuicháva,haumi relaciónoĩvatavaguasuhaumialdeaapytépeoñemohenda porã
22Umiárabeoguerupetetãmehetaitereimbaʼehyakuã asýva,itaporãhaóro.
23Pórkepetetãojeadaptaporãndahaʼéiagricultura-pente, sínoaveicomercio-peguarã,hapesiudaorekohetaarteha ndorekóimbaʼeveumimbaʼerepyojeguerúvapemar mboypýri
24OguerekopuertooĩporãitereívahahetaitereívaAskalón, JopehaGaza-pe,aveimTolomeo-peomoñepyrũva’ekue Reyhaoguerekóvapeteĩposicióncentraloñembojojávo ambuetendaoñembohéravarehe,namombyrýiguini peteĩvagui
25Kotetãoproduciopambaʼehetaiterei,pórkeojerrega porãoparupietehaoñeñangarekoporãumitorméntagui.
26PerríoJordán,oñembohéraháicha,arakaʼevendohóiva, osyrypeyvyrupi
27Ñepyrũrãpetetãoguerekondaha’éimbovyvéva60 millonesdehectáreas--jepémouperireumipueblovecino ojapoincursiónhese--ha600000kuimba’eoñemohenda hi’áriumigranjaorekóvacienhectáreapeteĩteĩ.
28PerríoojoguávaNílopeopuʼãcosechatiémpopeha orregahetapártepeyvy
29HiʼaguipedistrítohaʼévaumihénteTolomeo mbaʼévagui,osẽótrorríopehaupévaosyrypemárpe
30Ambueysyrymontáñapegua,oñehenóiháicha,osyrype llanura-pehaijeréreumipárteoĩvaGazajerérehape distrítodeAsdod
31Tetãojerepeteĩkorapynaturalrehehahasyeterei ojeatakahaguãhandaikatúiojeatakafuerzatuichávarupive, umipasajeestrechorupi,ñemondaojepysóvaprecipicioha barrancaipypukúvarehe,hacarácteraccidentadoumi regiónmontañosaojerévaopayvyrehe.
32OjeʼeoréveumimontáñaoĩvaguiijykéreoĩvaArabiape ymaojehupytyhaguekóvrehaiérro
33Pévakatuojejokopegoviérnopersajave,umi mburuvichakuéraupetiémpopeguaomosarambíguitetã ambuérepeteĩinformejapuheʼívandovaléimbaʼeverãha hepyetereihaumimínaombaʼapo,anihaguaoñehundihetã pemineríaoĩvakoʼãdistrítope,haikatuojepeʼa chuguikuérapegoviérnopersarupive,pórkeoipytyvõrupi chupekuérakoinformejapupeteĩexcusaoikehaguape distrítope
34Koʼága,cheermánoahayhuetévaFilócrates,ameʼẽma ndéveentéroumiinformasióniñimportántevakotémare mbykymíme
35Amombe’útatembiapoñembohasareheguapesecuelape.
36PeSumoSaserdóteoiporavoumikuimbaʼe ipyʼaporãvévahakultúraijyvatevéva,oñehaʼarõháicha ituvakuéranoble-gui
37Haʼekuéraningokuimbaʼendahaʼéiikatupyrýva literaturahudíapeañónte,sínoostudiaporãveumigriégo lívro.
38Upévarehaʼekuéraorekovaʼekueespesiálmente ikatupyrývaoservihaguaembajada-pehaoñekompromete hikuáikodeberoñekotevẽjave
39Ha’ekuéraoguerekotuichainstalaciónconferenciaha ñomongetaumiproblemaojoajúvaléirehe.
40Ha’ekuéraoapojapetapembytépe--hapévaakóinte ha’epetapeiporãvévaojeguatahaĝua
41Ha’ekuéraomboykepemaneraásperahaicortaz,ha katuoĩenconjuntoorgulloárihaaraka’eveno’asumíri peteĩairedesuperioridadambuekuéraári,haoñe’ẽvooĩ
dispuestoohenduhaome’ẽhaĝuapeteĩrespuestaadecuada opaporandu-pe.
42Haopavavehaʼekuéraoñangarekoporãkorréglareha ojepyʼapyopambaʼeáriojueheguioñongatúvohaopavave haʼekuéraomereseimburuvichahahekoporãme.
43Hapeteĩikatuohechakuaambaʼéichapaohayhuhikuái Eleazar-peoñemomombyrységuichuguikuéraha mbaʼéichapahaʼeohayhuchupekuéra.
44Mombyrypekuatiañeʼẽohaivaʼekuéguiperréipeijeju porãgui,haʼeojerureaveiipyʼaiteguiveAndreas-pe ombaʼapohaguaupembaʼérehachemokyreʼỹavei aipytyvõhaguacheikatuháicha
45Hajeperoprometeromeʼẽtahaoreatencióniporãvéva kombaʼére,haʼeheʼituichaoñeñanduvaihagueteri, oikuaáguiperréipehekoporãguiohechahahaʼeha iprivilegioijyvatevéva,ohendujavepeteĩkuimbaʼe ijyvatevévahapichakuéraguiculturahaarandúpe,ohenói chupeikorte-pe
46Ahendunikopeteĩñeʼẽporãheʼíva,oasegurarupi kuimbaʼehekojojávahaiñaranduetévaipersonarehe, oaseguratahapeproteksióntuichavévairréinopeguarã, pórkekoʼãichaguaiñamigoomeʼẽtachupeumikonsého ideprovechovéva
47HaumikuimbaʼekoʼágaEleazaromondovaʼekue hendápekatueteorekokoʼãkualida.
48Hapy’ỹio’afirmajuramentorupivearaka’eve ndohejamo’ãihaumikuimba’épeohoha’éramoalgún interésprivadoimba’évaañónteomopyendávapemotivo impulsor-hakatuha’eopavaveciudadanoventajacomúnpeĝuarãha’eomondochupekuéra
49Pórke,omyesakã,petekoveporãoĩoñeñongatuhagua umiléiheʼíva,hakofinojehupytyhetaiteveoñehendúvo, ojeleerangue
50Kóvahaambuemba’eojoguávaguiojekuaaporã mba’épahemianduhesekuéra
MOAKÃHA6rehegua
Umiñemyesakãtavayguakuérajepokuaarehegua ohechaukávamba'épahe'isepeñe'ẽ,"Iky'áva"Peesencia haorigen"Tupã-Jerovia"reheguaUmiversíkulo48-44 omeʼẽpeteĩdeskrisióniporãitereívapeDivinidaddela fisiologíarehegua
1Iporãñamombeʼumbykymipeinformasión omeʼẽvaʼekueombohováihaguañaneporandu
2Pórkeaimoʼãlamajoríaumihénteoñanduhaoikuaaseha algúnaléioĩvapeléipe,koʼýteumisoʼohavevídahaumi mymbaojehechakuaávaikyʼaha.
3Roporandúrõguarembaʼérepa,oĩguipeteĩfórmade kreasión,ojehechavaʼekueoĩmymbaikyʼahaojeʼuhagua, haótrokatuikyʼahaojepokojavejepe(peléioñatende porãramojepelamajoríaumipúntope,haʼeespesiálmente escrupulosokoʼãichaguambaʼére)oñepyrũombohovái kóicha:
4Haʼeheʼi:‘Peẽpehechakuaambaʼeichaitépaojapo ñandereheumimbaʼejaikohañamoirũha;oñembojoajúvo umiivaívandive,kuimba’ekuéraojagarraumimba’evai ojapova’ekuehaoikochuguikuéramiserablehekove pukukuejaveve;hakatuoikoramohikuáiumiiñaranduha iñaranduvandive,ojuhuumimediookañyhaĝuape ignorancia-guihaomoambuehaĝuahekovekuéra
5Ñandeléiome’ẽvatenonderãiteomoĩumiprincipio piedadhatekojojareheguahaoinculkapuntoporpunto, ndaha’éiprohibiciónrupiveañóntehakatuejemplojeporu rupiveavei,ohechaukávoumiefectoperjudicialpecado reheguahaumicastigoÑandejáraomoĩvaumiculpable-pe. 6HaʼeohechaukaraẽguipeteĩntehaTupãhaipuʼaka ojehechaukahakounivérsotuichakuére,opalugár henyhẽguiigoverníaguihanipeteĩvaumimbaʼeyvypóra ojapovaʼekueñemihámendokañýiIkuaágui
7Opambaʼepeteĩkuimbaʼeojapóvahaopambaʼe oikótavaamogotyoveojekuaachupe
8Ombaʼapoporãvokoʼãañeteguahaheʼiporãrire, ohechaukapeteĩkuimbaʼeopensáramojepeojapohagua ivaívandaʼéihaguambaʼeveañetehápeojapotahaupéva, ndokañymoʼãihaojehechakuaágui,heʼiporãguiÑandejára puʼakaoikehapeléikompletoitére.
9Oñepyrũvoiñepyrũguive,osegiohechaukaenterove yvypórandahaʼéiramoñandevoiogueroviahaoĩhaheta tupã,jepehaʼekuéravoiipoderosoitereiumiserhaʼekuéra oadorávaguirei
10Haʼekuéraojaporireitahayvyráguiumitaʼanga,heʼi haʼehaumioinventávapeteĩmbaʼeideprovéchova tekovépeguarãraʼangahaomombaʼeguasuchupekuéra, jepeorekopruévahesakãporãvandoguerekoiha mbaʼeveichaguasentimiénto.
11Tavyetereiningoñaimoʼãoimeraẽvaguioikohapeteĩ tupãumimbaʼeoinventávarupive
12Umiinventorojagarránteciertosobjetosojejapoma vaʼekuehaombojoajúvooñondive,ohechaukaorekoha peteĩutilidadpyahu:haʼekuéravoindojapóipesustancia orekóvapembaʼe,haupévareningopeteĩmbaʼereiha tavyumihénteojapoumiyvypóratupãhaʼekuéraicha 13Ñanetiémpopeoĩguihetaoinventavévahaheta iñaranduvévaumikuimbaʼeymaguaréguiojedefika vaʼekuéguitupãme,haupéicharõjepearakaʼeve ndoumoʼãioadorachupekuéra
14Umiojapohaohaivaʼekuekoʼãmombeʼupyoimoʼã haʼekuéraiñaranduvehaumigriégoapytépe
15¿Mbaʼérepikotekotevẽñañeʼẽótrohénte ohayhuetévare,umiegipciohaumícha,ojeroviavaʼekue umianimálsalváhehalamajoríaumimbaʼeotyryrývare haumivakarehe,haoadorachupekuéra,haoikuaveʼẽ chupekuérasakrifísiooikoveajahaomanómarõ?
16KoʼágañandeLéiomeʼẽvahaʼéguipeteĩkuimbaʼe iñarandúvahaÑandejáraomeʼẽvachupeespesiálmente ontendehaguaopambaʼe,ohechapaitekádadetálle,haore korapyumimurállahamurálladeiérroipuʼakaʼỹvareheve, anihaguarojeheʼambaʼeveichavérõnipeteĩvaumiótro tetãndive,hakaturopytaipotĩhetehaángape,isãsóvaopa imaginaciónvyroreigui,romombaʼeguasúvopepeteĩTupã Todopoderosooĩvapepekreasiónkompletoiteári
17UpévareumisaserdóteEgiptoguaomoakãvaojesareko porãguihetambaʼére,haoikuaáguiñanerembiapo, ñanerenói“Ñandejárakuimbaʼekuéra”
18Kóvahaʼepeteĩtítulondahaʼéivaumiótroyvypóra mbaʼe,sínoumioadorávaÑandejáraañeteguápeañoite
19UmihembývakatundahaʼéiÑandejáraguikuimbaʼe, sínosoʼo,vevídahaao
20Opambaʼehaʼekuéraoipotaháicha,okonsola chupekuérakoʼãmbaʼendojehecháimbaʼeverã,sínoopa mbaʼeorekóvare
21Ñandepuévloapytépekoʼãichaguahekovepukukuepe opensavévahaʼehínaÑandejáragoviérno.
22Upévareanihaguañañembyaimbaʼeveichaguambaʼe oporombojeguarúvare,térãñanderekoveoñembotavyumi momaranduvairupive,haʼeñanemoʼãopaládoumirrégla tekopotĩreheguarupive,opokopeteĩchaumimbaʼe jaʼúvare,térãjayʼúvare,térãjapoko,térãñahendúvatérã jahechávare.
23Péroñañeʼẽramoengeneral,entérombaʼeojoguaite ikonstitusiónnaturalpe,pórkeenterovévaogovernapeteĩ podér,upéicharõjepekádakásopeoĩpeteĩrrasón ipypukúvambaʼérepajajehekýijaipuruhaguaalgúna mbaʼehajavyʼaumiótrojeporujepiveguáre.
24Peteĩehémplorehehápe,ambohasátapeteĩtérãmokõi púntohaamombeʼútapeẽmeumíva
25Pórkeanipeẽpeʼapepensamiéntodegradable-pe, Moisésopreparahagueumiléioñatendeitereívare
26Opakoʼãordenanzaojejapotekojojarehehápeoipytyvõ haguapevirtudjeporekahapecarácterperfeksión.
27Entéroumiguyrajaiporúvaningoipotĩhaojehechakuaa ipotĩhaguére,okaruopaichaguagranohapulso,por ehémplo,paloma,tortuga,langosta,perdiz,gansoaveiha entéroumiótroguyraoĩvakoklásepe
28Péroumiguyraoñembotovévapejuhútahaʼehakaʼaguy hasoʼohoʼúva,otiranítahaumiótrorepembarete orekóvare,haipyʼahatãmeohupytyhiʼupyojukávoumi guyramansoojeipapavaʼekueyvateve
29Handahaʼéiupéichante,sínoojagarrahikuáiovecha raʼyhakavararaʼy,haoperhudikaaveiyvypórape,tahaʼe omanóvatérãoikovéva,haupéichaombohéravo chupekuéraikyʼaha,omeʼẽpeteĩseñálhaʼekuérarupive umi
legislaciónoñeordena,opracticava'erãtekojojaikorasõme haaniotiraníavavéreojeroviaimbaretereheniomonda chuguikuéramba'eve,sinoodirigívahekovetekojoja he'iháicha,umiguyramanso,oñeñe'êmava'ekue, ho'uháichaumidiferenteclasedepulsookakuaávayvyape árihandotiraníriipehênguekuérañehundipeve
30Upévareorelegisladororembo’eha’ehako’ãichagua métodorupiveoñeme’ẽhaindicaciónumiiñarandúvape, hekojojáva’erãhahandojapoiva’erãhamba’eveviolencia rupive,haojejokohaguãtiranismoambuekuérarehe ojeroviahaguãimbareterehe.
31Pórkeojehecháguinaiporãihajepeojepokokoʼãichagua mymbaikyʼáre,oñeñeʼẽhaguéicha,umijepokuaa particularrehe,¿ndajajapoivaʼerãpaopambaʼe ñañangarekohaguaanihaguaoñehundiñanderekove?
32Upévareopauminormaomoĩva’ekuemba’épa ojepermitiko’ãguyrahaambuemymbakásope,omoĩ promulgaciónhembipotápeñanembo’ehaĝuapeteĩlección moral
33Pedivisióndepezuñahapeseparaciónumigarra reheguaoñeha’ãñanembo’eñamboykeva’erãhañande rembiapopeteĩteĩvajahechávopevirtudjepokuaa
34Ñanderetetuichakuehahembiapoodependeñandejyva hañanderetekuérare
35Upévarehaʼeñanemboligajahechakuaahaguajajapo vaʼerãhaopañanerembiapoñemboykerehevepetekojoja rekovépe,koʼýtejajeseparaporãguiyvypóraambuégui
36Lamajoríaumiótrokuimbaʼeoñemongyʼaumi rrelasiónsexuálrupive,haupéichaojapotuichambaʼevai,
haenterovetetãhasiudakuéraoñemombaʼeguasu koʼãichaguambaʼevairehe.
37Haʼekuéraningondahaʼéikuimbaʼekuérandiañónte ojokóva,sínoomongyʼaisýpehaimembykuñakuérapejepe.
38Ñandekatujajehekýikoʼãichaguaangaipagui.
39Haumihénteojeseparavaʼekueojeseparavaʼekueyma, peLéiomeʼẽvaomombeʼuaveiorekohaperregálode manduʼa.
40Maymamymbakuérapeguarã"pyoñemboja'óvaha omastikapecud"orrepresentaumioñepyrũvapepe símbolodememoria
41Pórkepeactodemasticacióndelacubiertandahaʼéi ótrombaʼe,ndahaʼéiramopemanduʼañanderekoveha jaikohaguére
42Petekoveojepokuaanikooñemantenetembiʼurupive, upévareñanemokyreʼỹEscritura-peaveikoʼãñeʼẽme: “AñetehápenemanduʼátaÑandejáraojapovaʼekuére ndepypeumimbaʼetuichahahechapyrãva”
43Haʼekuéraimembyporãvove,ojekuaaporãiterei haʼekuératuichahaomimbipa;primeropeteteñemopu’ã hatembi’udisposiciónhapeteĩteĩmiembroindividual separaciónha,hetavemba’épeĝuarã,umisentido organización,apytu’ũrembiapohamovimiento ojehecha’ỹva,pya’eumihembiapoparticularhaojuhúva umiarte,ohechaukapeteĩrecursoinfinito.
44Upévarehaʼeñanemokyreʼỹñanemanduʼahaguaumi párteojeʼevaʼekueoñeñongatuhaoñondivepepuʼaka divinorupive,katupyrypaitereheve.
45Haʼeningoomarkámakádaórahaumilugárikatu haguáichañanemanduʼamemeÑandejárañanegovernávare hañandesalvavaʼekuére.
46Soʼohavevídarehehaʼeheʼiraẽñandéveñameʼẽhagua peteĩpártesakrifísioramohaupéipyaʼevoijavyʼañande rembiʼúre.
47Hiʼarive,oreaoárihaʼeomeʼẽñandévepeteĩsímbolo demanduʼa,haupéichaaveiomandañandéveñamoĩhagua umioráculodivinoñanderokẽharokẽáripeteĩ manduʼarãichaÑandejárare
48Hañandepoáriavei,haʼeomandaexpresamente ojejokuahaguapesímbolo,ohechaukávohesakãporã jajapovaʼerãhaopatembiapotekojojápe,ñanemanduʼávo ñandecreaciónteerehe,haopambaʼeáriÑandejára kyhyje.
49Omandaaveiyvyporakuérape,oñenojaveokehaopu’ã jeývopunta-pe,ojepy’amongetahaĝuaÑandejára rembiapokuérare,ndaha’éiñe’ẽmeañónte,hakatu ohechávodistintamentepecambiohaimpresión ojeproducívahi’arikuéra,okejavehikuái,haaveiipu’aka, mba’éichapadivinohaincomprensiblepecambiopeteĩva ko’ãestado-guiambuépe
50Ko’áğaojehechaukapeẽmepeexcelenciaorekóvape analogíadiscriminaciónhamandu’arehegua,ore interpretaciónhe’iháicha“pepezuñahendidahape masticacióndelacud”
51Ñandeléindojejapóiguialazartérãheʼiháichape primerpensamientocasualoúvañaneakãme,síno ojehechávopeañeteguahaojehechaukahaguaoĩharazón hekopete
52Pórkeumidireksiónomeʼẽvarupivesoʼohambaʼyruha umikásoparticularojepokohaguére,haʼeñanemandaani haguajajaponiñahendumbaʼeveñapensaʼỹrenijarrecurri inhustísiapejaipururupipepodérdelarazón
53Umimymbaka’aguyreheguaaveiikatuojejuhupe principiopeteĩchagua.
54Pórkepecomadrejahaumiryguasuhamymba koʼãichaguareko,oñeñeʼẽporãvahese,ohundi.
55Umiryguasuomongyʼahaombyaiopambaʼe,ndahaʼéi hembiʼurãnte,sínojependovaléimbaʼeverãyvypórape oimeraẽmbaʼehoʼávachupekuéraombyaihagua
56Peclasecomadreja,avei,ha’epeculiar:peoje’eva’ekue ykére,oguerekóguipeteĩcaracterísticaomongy’áva:Oime imembyapysarupivehaosẽijururupive
57Haupévareojeʼeikyʼahayvypórapepeteĩjepokuaa ojoguávaupévape
58Omoĩvoiñe’ẽmeopamba’eohupytývaapysarupive, omoingeambuetapichápemba’evaípehanomba’apói mba’eky’ajepivegua,ha’ekuéravoioñemongy’apaitepe tekojoja’ỹgui.
59Handerréi,oñemombeʼuháichaoréve,ojapoporãiterei ohundívokoʼãichaguakuimbaʼépe’
60Upéihaʼechupe:‘Aimoʼãndeeresehaumi informasiónre,pórkehaʼeomoĩmemechupekuéra ojetorturahaumimbaʼehasývapeomanohagua’
61‘Si’,ombohovái,‘ko’ãvahínaumikuimba’eha’eséva; ha'éguipeteĩmba'eimarangatu'ỹvaojesarekohaguã yvypórañehundirehe
62Hañandeléioproiviñandéveñaperhudikaavavépe tahaʼeñeʼẽtérãtembiaporupive
63Chemombeʼumbykymikoʼãmbaʼére,penekonvense vaʼerãmoʼã,opaorereglamentoojejapohaguetekojojápe, hambaʼevenoñemoĩrihagueEscritura-pe ojepyʼamongetaʼỹretérãmbaʼérepaʼỹre,hakatu hembipotápehaʼeikatuhaguáichañanderekovepukukue haopañanerembiapokuépejajapotekojojaopayvypóra renondépe,ñañangarekóvoTupãIpuʼakapávare
64Haupéichaumisoʼohaumimbaʼeikyʼáva,umi otyryrývahaumianimálsalváhere,komúndokompletoite oapuntatekojojahaojoguerahaporãhaguayvypóraha yvypóraapytépe’.
65Haʼetechéveojapovaʼekuepeteĩdefensaporãopaumi púntore;oñe’ẽvoaveiumivakara’yhaovechamáchoha kavaraoñeikuave’ẽvare,he’itekotevẽhaojepe’aumivaka haovechaapytégui,haojesakrifikamymbamansohaani oñekuave’ẽmba’eveka’aguy,umioikuave’ẽvaumi sacrificioontendehaĝuapesignificadosimbólicoorekóva peléiome’ẽvahaanihaĝuaoĩpeteĩautoconciencia arroganteinfluenciaguýpe
66Peoikuaveʼẽvasakrifísio,omeʼẽaveipeteĩofrénda hiʼángaguiopambaʼépe
67Cheapensako’ãparticularñanediscusiónrehegua valehañamombe’u,hapeléisantidadhasignificado naturalrupi,cheinduciamombe’uporãhaĝuandéve, Filócrates,ndepropiadevociónrupipeaprendizaje-pe
MOAKÃHA7rehegua
Oguahëvoumienvíoorekóvamanuscritoarandukaha jopóiiporãitereívaUmiñembosako’ipeteĩkaruguasu mburuvichaguasúpeguarãPeanfitriónoguapyriremínte mesápeombovyʼaumiinvitádopeporanduharrespuésta rupiveOĩumikaraiaranduhe’ívasociologíarehe 1Eleazar,oikuaveʼẽrirepesakrifísio,oiporavorireumi envíope,haombosakoʼirirehetajopóiperréipeguarã, oremondoorerapetuichasegúrope
2HaroguahẽvoAlejandríape,pyaʼevoioñemombeʼupe rréiperoguahẽmaha.
3Roikerirepalásiope,Andreashacheromomaitei kyreʼỹmeperréipeharomeʼẽchupepekártaEleazar ohaivaʼekue.
4Perréiojepyʼapyetereiojotopahaguaumienvíope,ha omandaoñemosẽhaguaentéroumiótro mburuvichakuérapehaoñehenóihaguaumienvíopepeteĩ jeýpehenondépe
5Ko’áğakosorpresageneralemocionada,ojepokuaa haguéreumioúvaohekaaudienciaperréindiveumimba’e iñimportántevapeojeadmitihaĝuaipresencia-pequintodíape,umienviadorréitérãtávaiñimportantetereívaguihasy reheveoaseguraajaadmisiónCorte-petreintaárarire--ha katuko’ãkuimba’eha’eocontadignotuichavévahonor-pe, ha’eoguerekóguiipatrón-petuichaitereiestimación-pe,ha upéichapya’eomosêumiipresenciaha’eohecháva superfluoramohaosegioguataoikepevehaikatu oguerohorychupekuéra.
6Oikévohikuáiumijopóioñemondovaʼekuehendivekuéra haumipergaminoivaliosoitévareheve,ojehaihápepeléi óropeumiletrahudíope,pórkepepergamino oñembosakoʼiporãitereihapejoajuoĩvaumipáhina apytépeojehechaʼỹeterei,perréiohechariremínteoñepyrũ oporanduchupekuéraumilívrore.
7Haoguenohẽrirehikuáiumirrólloijaokuéraguiha oipeʼaumipáhina,perréiopytaarehaupéioñesũsiete véserupi.
8‘Aagradesepeẽme,cheamigokuéra,haaagradesevepe penembouvaʼekuépe,haopambaʼeári,Ñandejárape, koʼãvaorákula’.
9Haenterove,umienvíohaumiótrooĩvaupépeavei, osapukáipeteĩtiémpopehapeteĩvospe:‘¡Ñandejára tosalvapeRréipe!’.ha’ehesayvy’águi.
10Peángaoñemombaʼeguasuhaoñandupehonor tuichaitereívaoñemeʼẽvaʼekuechupe,omboligachupehasẽ haguaifortunaporãre.
11Haʼeomandachupekuéraomoĩjeyhaguaumirróllo hendaitépehaupéiosaludarireumikuimbaʼépe,heʼi: ‘Iporãvaʼekue,Ñandejárakuimbaʼekuéra,primeroite amombaʼeumilívropohenóihaguépekoʼápehaupéi ajapoparireupéva,amopuʼãpeẽmecheamígoderécha’ 12Upévareajaporaẽkombaʼe.
13Amoĩpeteĩléikoára,peẽpejuhaguépe, oñeñongatutahapeteĩáratuichávaichahaojefestehataha kádaáñocherekovepukukueaja.
14Oikoaveiha’ehapeaniversariochevictorianaval Antigonorehe.Upévareavy'átaavy'ávopenendiveko árape
15Opambaʼeikatúvareiporureiporuhagua’,heʼi ‘oñembosakoʼítandéveguarãideprovechoháichahachéve guarãaveinendive’.
16Omombeʼurirehikuáiovyʼaha,haʼeomandaoñemeʼẽ haguachupekuéraumilugáriporãvévaoĩvapesitádela ypýpe,hatojepreparapekaruguasurã
17HaNicanorohenóikaraimayordomoguasu,Doroteo, haʼévapeofisiálespesiáloñenombravaʼekueoñangareko haguaumihudíore,haomandachupeojapohaguape preparásióntekotevẽvakádaunopeguarã
18Perréiojapokurikoarréglohakoʼágapeẽpehecháva oñemanteneha
19Pórkehetasiudaorekóvakostúmbreespesiálokaʼu, okaruhaopytuʼuhagua,orekoumiofisiálespesiál oñatendehaguaumimbaʼeoikotevẽvare
20Haoujaveovisitaumirréipe,oñembosakoʼi ojepokuaaháicha,anihaguaoĩincomodidadomoapañuãi haguapevyʼarãovisitajavehikuái
21Peupéichaaveiojejapoumienvíohudíokásope
22KoʼágaDoroteohaʼevaʼekuepepatrónoñenombra vaʼekueoñangarekohaguaumihudíoinvitádore, ikonsiénsiaitereivaʼekue
23Oguenohẽpekaruguasurãentéroumitendaoĩva ipoguýpehaojepeʼavaʼekueorresivihaguakoʼãichagua invitádope.
24Haʼeomohendaumiapykamokõifílapeperréi heʼiháicha
25Haʼeomandakurichupeoguapyhagualamitadumi kuimbaʼeijakatúapehaumihembývape,anihaguaojoko chupekuéraperregáloijyvatevéva
26OguapývohikuáiheʼiDoroteopeojapohaguaopa mbaʼeojepokuaaháichaumiinvitádohudíoapytépe
27Upévarehaʼeomboykeumisagrádosagrádohaumi saserdóteofréndasacrificiohaumiótroojepokuaáva oikuaveʼẽumiñemboʼe,haohenóipeteĩorenúmero-pe, Eleazar,peitujavévaumisaserdótehudíoapytépe,ojapo haguañemboʼehendaguépe.
28Haopuʼãhaojapopeteĩñemboʼehechapyrãva ‘¡ÑandejáraIpu’akapávataneenriquece,Orréi,opamba’e porãojapova’ekuérehatome’ẽndévehanerembirekoha nemembykuérapehanecompañero-kuérapepeposesión continuadeellosreikoveaja!’
29Koʼãñeʼẽmeosẽpeteĩjepopetehatãhavyʼápeipukúva hetatiémpore,haupéiojerehikuáipekaruguasu oñembosakoʼivaʼekuevyʼápe
30Opaumiarrégloojejapohaguaservísiomesápeojejapo vaʼekueDoroteoheʼiháicha
31Umioservívaapytépeoĩumipáhinarréihaótro orekóvaumilugároñemombaʼeguasúvaperréikorapýpe.
32Oaprovechapeteĩoportunidadome’ẽvapeteĩpausape karuguasúpeperréioporandupeenviadooguapývapepe apykadehonor-pe(oñemohendahaguérehikuáisegún antigüedad),mba’éichapaikatuomanteneirréino noñembyai’ỹreipahaitepeve?
33Ojepyʼamongetariresapyʼamiombohovái:‘Iporãvéta remoĩpeseguridarehaʼangaramoÑandejáraimbaʼeporã opaʼỹva’Pórkepeiporiahuverekóramohapemoĩramo kastígopochyumiomeresévapeidesiértopeheʼiháicha, pemboykétachupekuéraivaívaguihapegueraha chupekuéraoñearrepentihagua’.
34Perréiomombaʼeguasuperrespuéstahaupéioporandu peótrokuimbaʼépe,mbaʼéichapaikatuojapoopambaʼe iporãvévaopambaʼeojapóvape?
35Hahaʼeombohovái:‘Peteĩkuimbaʼeoñatende porãramoenterovépe,siémpreojapoporãtakádaokasión, haimanduʼávoÑandejáraoikuaahaopambaʼeopensáva’ RejapóramopekyhyjeÑandejáraguireñepyrũhagua, arakaʼevenderefaltamoʼãipeméta’
36Perréioguerohoryaveikokuimbaʼépeombohovái haguérehaoporanduambuépe,mbaʼéichapikoikatuoreko iñamigokuéraopensávaijehegui?
37Haʼeombohovái:‘Ohecháramondéverestudiahaumi hénteregovernávapeiporãtarehechambaʼéichapa Ñandejáraomeʼẽumimbaʼeporãyvypórape,omeʼẽvo
chupekuérahesãihatembiʼuha--opaambuembaʼe itiempoitépe’.
38Omombeʼurireoĩhadeacuerdoperrespuéstandive,pe rréioporandupeinvitádooúvape,mbaʼéichapaomeʼẽvo umihéntepehaohusgarupiikatuohupytypeelogioumi ndoganáivapejepeidemanda?
39Hahaʼeheʼi:‘Reñeʼẽporãramoenterovépepeteĩchaha arakaʼeveneretratamoʼãiramoinsolénsianiretratajaveumi ofallávape’Haupévarejapótarehecháramombaʼéichapa ÑandejáraojapoUmidignoojerurévaakóinteoñekumpli, haumindohupytýivañembohováiiñembo’épe oñemomarandusueñotérãacontecimientorupivemba’épa ojapovaiva’ekueimba’ejerurekuérapehaÑandejára ndoinupãihachupekuérahembiapovaikuéraichatérã imbaretetuichaháicha,hakatuojapopacienciareheve hesekuéra’.
40Perréiomombaʼeguasukyreʼỹmepekuimbaʼépe ombohováihaguérehaoporandupeótropehendaitépe, ¿mbaʼéichapaikatuhaʼendaikatumoʼãioñevenseumi mbaʼemilitárpe?
41Hahaʼeombohovái:‘Haʼendojeroviapáiramohetaiterei héntepetérãijehérsitooñorairõvare,sínoohenóimeme Ñandejárapeogueruhaguaumiemprendimientoosẽporã hagua,haʼevoi’ojapopaitehembiapoespíritudehustísia reheve’.
42Oguerohorývokorrespuésta,oporanduótrope mbaʼéichapaikatuoikochuguipeteĩmba’eokyhyjéva iñenemigokuérapeĝuarã.
43Hahaʼeombohovái:‘Omanteneajahetaitereiarmaha fuérsaimanduʼáramokoʼãmbaʼendaikatumoʼãihaohupyty peteĩresultadopermanentehaconcluyente’.Ñandejára jepeomoĩkyhyjeyvypóraapytuʼũmeomeʼẽvochupekuéra tiémpohaohechaukánteramoipuʼakatuichaha’
44Kokuimbaʼépeperréiomombaʼeguasuhaupéiheʼipe ótrope:‘¿Mbaʼembaʼépapeiporãvévañanderekovépe?’
45Hahaʼeombohovái:‘JaikuaahaguaÑandejárahaʼeha peUniversoJára,haumimbaʼeiporãvévajahupytývape ndahaʼeihañandejahupytývaéxito,sínoÑandejáraipuʼaka rupiveokumpliopambaʼehañandeguerahávapemétape’
46Perréiosapukáipekuimbaʼeombohováiporãhagueha upéioporandupeótropembaʼéichapaikatuomanteneopa mbaʼeorekóvahaipahápeombohasaumioúvape hendaguépeoĩvapeaveiupéicha?
47Hahaʼeombohovái:‘PeñemboʼememeÑandejárape ikatuhaguáichapeñembopyʼaguasuentérombaʼe rejapóvape,hapeavisapeneñemoñarekuérapeanihagua ojedeslumbrapefamatérãrrikésa,pórkeÑandejáraningo omeʼẽentérokoʼãrregálohaumikuimbaʼearakaʼeve ndohupytýiijeheguietepesupremasia’
48Perréiheʼioĩhadeakuérdoperrespuéstarehaoporandu peinvitádooúvape,mbaʼéichapaikatuoaguantapeteĩchapa oimeraẽmbaʼeojehúvahese?
49Hahaʼeheʼi:‘PeẽpepensáramoÑandejáraonombraha enteroveyvypórapeokompartihaguapembaʼevai tuichavévahaaveipembaʼeporãtuichavéva,ndaikatúigui peteĩkuimbaʼeojehekýikoʼãmbaʼégui’PéroÑandejára akóinteñañemboʼevaʼerãhápe,ñanemokyreʼỹpyʼaguasu haguajagueropuʼakahagua’
50Ovyʼaitereipekuimbaʼeombohováihaguére,perréi heʼientérombaʼeombohováivaʼekuehikuáiiporãha.Ha heʼive:‘Añeporandútaojupe,haupéiapytakoʼágaguarã:
AristeasKuatiañe’ẽ ikatuhaguáichañañatendepekaruguasuvyʼarãreha jahasapeteĩtiémpovyʼarã’.
51Upémarõhaʼeoporandupekuimbaʼépe:‘¿Mbaʼepiko añetehápeñandepyʼaguasu?’.
52Hahaʼeombohovái:‘Ojejapóramopeteĩplanoĩporãva peóradepelígrope,heʼiháichapeintensiónypykuépe’ Opamba'eTupãojapondevy'arã,nderuvichaguasu,ne rembipotaiporãgui’.
53Opavaveohechaukarireijepopeterupiveoĩhapeteĩ ñeʼẽmeperrespuéstandive,perréiheʼiumifilósofope (ndahaʼéiguimbovyijapytepekuéraoĩvaupépe):‘Che remiandúpekoʼãkuimbaʼeikatupyryhahekoitépeha orekohaumimbaʼekuaaijojahaʼỹva,pórkekoʼãtiémpope oñembohováiporãkoʼãporanduamoĩvaʼekuechupekuéra, haenterovévaojapoÑandejáraguipepuntooñepyrũva iñeʼẽ’.
54HaMenedemo,filósofoEretria-gua,he’i:‘Añete,O Rey--pórkekouniversooñemanejaprovidenciarupiveha jahechakuaaporãguiyvypóraha’ehaÑandejára rembiapokue,upévaguiosẽopapu’akahañe’ẽporãosẽha Ñandejáragui’
55Perréioñakãityrireomoneĩhakosentimiénto, noñeʼẽvéimahaovyʼahikuáiOguahẽvoka’aru,opape karuguasu
MOAKÃHA8rehegua
Hetaveporanduhambohovái.Ñañatendékepeversíkulo 20-peoñeʼẽhaovevehapeáirerupiveojehaivaʼekueáño 150-peJesúsoumboyve
1Koʼẽrireoguapyjeyhikuáimesaárihaosegipekaru guasuojejapoháicha
2Perréioimoʼãrõguareoguahẽmahapeteĩoportunida okonvenivévaoporanduhaguaumiinvitádope,oporanduve umikuimbaʼeoguapývapeijykéreikatuhaguáichaumi ombohováivaʼekuépepedíamboyve
3Oñepyrũoipeʼapeñemongetapekuimbaʼeoncehandive, pórkeoĩdiezoñeporandúvapepeocasiónymaguarépe
4Oñekirirĩrire,haʼeoporandumbaʼéichapaikatuosegi ipirapirehetáva?
5Ojepy’amongetambykymirire,pekuimba’e oñeporandúva’ekueombohovái--‘Ndojapóiramomba’eve ndodignoséivaiposición-gui,araka’evendojapóiramo licenciamente,araka’evendoprobóiramogastoumimba’e vacíohaenvanopersecución-pe,hakatuumiactode benevolenciarupiveojapoopavaveipoguýpeoñemoĩporã ijehe’Ñandejárahaʼeningoopambaʼeporãapohareha Chupetekotevẽiñeʼẽrenduyvypóra’.
6Perréiomombaʼeguasuchupehaupéioporanduótrope mbaʼéichapaikatuomantenepeañetegua?
7Ombohováivopeporanduhaʼeheʼi:‘Ohechakuaávo peteĩjapuomotĩhaentéroyvypórape,hakoʼýteumirréipe’. Pórkehaʼekuéraoguerekóguipodérojapohaguaoimeraẽ mbaʼeoipotáva,¿mbaʼérepikojapuvaʼerã?Pévaári akóintenemandu’ava’erã,Ruvicha,Ñandejáraha’ehapeteĩ añeterayhuhára
8Perréiorresiviperrespuéstatuichavyʼápehaomaña ótroreheʼi:‘¿Mbaʼépapearanduomboʼéva?’
9Hapeótrokatuombohovái:‘Peẽpeipotáichandoikói penderehembaʼeveivaíva,sínopepartisipaopambaʼe porãgui,upéichaaveipejapovaʼerãpeteĩprinsípiopeumi pendepoguýpehaumiofaltávandive,hapeñemoñeʼẽporã
vaʼerãuminoblehaiporãvape’Ñandejáraningoogueraha opavaveyvypórapeijehe,ipyʼaporãrupi’.
10Perréiomombaʼeguasuchupehaoporandupeótrope, mbaʼéichapaikatuhaʼeyvypóraamígo?
11Hahaʼeombohovái:‘Pehechakuaávoyvypóra ñemoñareoñembohetavehahaonasehahetajehasaasyha tuichajehasaasyreheve,upévarendapekastigaivaʼerã ligerotérãpembohasaasychupekuéra,peikuaágui yvyporakuérarekoveojejapohambaʼasyhakastígogui’ Pórkepentenderamoopamba'epenerenyhẽtape poriahuvereko,Tupãaveioiporiahuvereko!
12Perréiorresiviperrespuéstaoguerohoryhaoporandu peótrope:‘¿Mbaʼépapekalifikacióniñimportantevéva ogovernahagua?”
13Haʼeombohovái:‘Ojehekýihaguaijehe’,‘ojehekýi haguasoborno-guihaoñeñatendevaʼerãhekovepukukue javeve,omombaʼehaguapetekojojaopambaʼeári,ha oñemoangirũhaguaumikuimbaʼekoʼãichaguandive’ ¡Ñandejáraningoavei,ohayhutekojoja!
13Perréiheʼirireoguerohoryhachupe,heʼiótrope: ‘¿Mbaʼepikopemárkaañetetévañandepyʼaiteguive ñandepyʼaiteguive?’.
14Hahaʼeombohovái:‘JahechakuaahaguaÑandejára ombaʼapomemehakounivérsopehaoikuaahaopambaʼe, hanipeteĩkuimbaʼendojapóivahekopeʼỹhahembiapo vaívandaikatúiokañychugui’Ñandejáraha’eháichape benefactoropamundo-pe,upéichaaveipeẽ, peha’angava’erãChupehapeimevacíodeofensa!
15Perréiohechaukaoñemoĩhapeteĩñeʼẽmehaheʼiótrope: ‘¿Mbaʼépaperréiiñimportantevéva?’
16Hahaʼeombohovái:‘Ojegovernaporãhaguahaani haguaojeguerahavaiumimbaʼerepytérãherakuãguasúgui umideséoinmoderadotérãnaiporãivape,péicharedesidi porãrepensaporãramokombaʼe’.Opamba'epeikotevẽva ha'ependemba'e,haÑandejárandoikóitekotevẽguiha ipy'aporã¡Penepensamientotoikopendeheguipeteĩ kuimba’e,haanipeipotahetamba’ehakatuumimba’e oñeikotevẽvaañoitepegovernahaĝua!
17Perréiomombaʼeguasuchupehaoporanduótrope, mbaʼéichapaikatuiporãveumimbaʼeopensavaʼekue?
18Hahaʼeombohovái:‘Omoĩmeméramohustísia henondépeopambaʼépehaoimoʼãramopeinhustísia ojoguahaojepeʼahachupevída’.¡Ñandejáraningosiémpre oprometeomeʼẽtahapeteĩvendisiónijyvatevévaumi hekojojávape!’
19Omombaʼeguasurirechupe,perréioporandupeótrope: ¿Mbaʼéichapaikatuokejavendoikóiumimbaʼe ñanemoñeñanduvaívagui?
20Hahaʼeombohovái:‘Reporanduchéveaporandu hasyetereívañambohováihaĝua,ndaikatúiguijagueru ñandejeheañeteguañembosaráipeumiaravojakehaĝua aja,hakatujajejokombareteko’ãvapeumiimaginación ndaikatúivaojejokorazónrupiveÑaneángaoguerekógui petemianduañetehápeohechahaumimba’eoikévañane conciencia-peokeajaPérojajavyñaimoʼãramoañetehápe jaguatahamaráriumivárkopetérãjavevehapeairerupi térãjaviahaambueregiónpetérãoimeraẽmbaʼepeichagua. Haupéicharõjepeañetehápeñañeimahinaoikoha koʼãichaguambaʼe
21Ikatuháichaadesidi,ahupytykoʼãmbaʼe.Opamba’e ikatúvape,ORey,resãmbyhyva’erãneñe’ẽhane rembiapoperegladepiedadrupiveikatuhağuáicha
AristeasKuatiañe’ẽ
reguerekopeconcienciaremantenehapevirtudha araka’evendapeiporavóipeñembosako’ihaĝuaacostade larazónhaaraka’evepe’abusarupipendepoderpejapo jepepetekojojápe.
22Pórkepeapytuʼũoñembopyʼapeteĩveokejaveumi mbaʼepeteĩchaguáre,haupévapeopuʼãopáyjaveHape oguerekóvaopahemianduhahembiapooñemoĩvaumi mba’eiporãvévagotyo,oñemopyendatekojojápeokejave haokejaveUpévarepeimeva’erãfirmepedisciplina constantependejehegui
23Perréiomombaʼeguasupekuimbaʼépehaheʼiótrope: ‘Ndehaʼéguipediezmorembohováitava,reñeʼẽrire,ore roñemeʼẽtapekaruguasúpe’.Haupéiomoĩpeporandu, mba’éichapikoajehekýitaajapomba’evenamereíriva chejehegui?
24Hahaʼeombohovái:‘Emañamemendefamahande puéstotuichavévare,ikatuhaguáichareñeʼẽharepensaumi mbaʼeojoguávante,reikuaáguienteroveumindepoguýpe opensahaoñeʼẽhanderehe’.Pórkeanirejekuaaivaiveha umiactor-gui,ostudiávaporãperol,tekotevẽvaojapo hikuái,haomoldeávaopahembiapokuéraheʼiháichaNde ndahaʼéirejapóvapeteĩpárte,sínoañetehápehaʼepeteĩrréi, Ñandejáraomeʼẽguindévepeteĩautoridarréiosegívande reko’
25Perréiojepopetehatãhaipukúmarõimbaʼeporãvévape, ojejerureumiinvitádopeohekahaguapytuʼuUpévareopa voveoñemongeta,oñemeʼẽhikuáipefiéstaótrope
26Peótrodíapeojejapoaveiupearréglo,haperréi ojuhúvooportunidaoporanduhaguaumikuimbaʼépe, oporandupeprimeroumiopytávapeoñeinterrogahagua ótrope:¿Mbaʼépapegoviérnoijyvatevéva?
27Hahaʼeheʼi:‘Ojegovernahaguahaanihagua ojeguerahaumimbaʼeñanembopyʼaroryvaʼekuére’
Enteroveyvypóraningoorekopeteĩciertodobladonatural dementeOiménelamayoríakuimba’ekuéraoreko inclinacióntembi’uhabebidahaplacergotyo,haumirréi orekoinclinaciónadquisiciónterritoriohatuicharenombre gotyoPéroiporãoĩmoderaciónopambaʼépe
28Ñandejáraomeʼẽva,pejagarrahapeñongatuvaʼerã,péro arakaʼeveanipeipotaitereiumimbaʼendaikatúiva pehupyty’
29Perréiovyʼakoʼãñeʼẽre,oporandupeótrope, ¿mbaʼéichapikohaʼendoikóienvidia?
30Haʼeopytasapyʼamirireombohovái:‘Repensáramoraẽ Ñandejárahaʼehapeomeʼẽvaentérorréipe omombaʼeguasuhahetarrikésahaavavendahaʼéirréihaʼe podérrupive’¡Opavavekuimba’eokompartisekogloria hakatundaikatúi,ha’éguiÑandejáradon!
31Perréiomombaʼeguasupekuimbaʼépepeteĩdiskúrso pukukuehaupéioporanduótrope:¿Mbaʼéichapikohaʼe odespresiaiñenemigokuérape?
32Hahaʼeheʼi:‘Reipytyvõramoenterovekuimbaʼépeha neamigorã,natekotevẽirekyhyjeavavégui’ ¡Jajeguerohoryhaĝuaopavaveyvypóraapytépeha’epe doniporãvaiporãvévajahupytyhaĝuaÑandejáragui!
33Omombaʼeguasúvokorrespuéstaperréiomandape kuimbaʼeoúvapeombohováihaguapeporandu: ¿mbaʼéichapaikatuomantenepeherakuãguasu?
34Hahaʼeombohovái:‘Peẽpenepojerahapenekorasõ tuicharamopemeʼẽvoótropepyʼaporãhaumimbaʼe iporãva,arakaʼevendapeperdemoʼãipendefama,péro
peipotáramoumigrásiaojeʼevaʼekueosegipendembaʼe, pehenóimemevaʼerãÑandejárape’.
35Perréiheʼioguerohoryhachupehaoporandupeótrope: “¿Mávapepapeteĩkuimbaʼeohechaukavaʼerãipyʼaporã?”.
36Hahaʼeombohovái:‘Opavaveorrekonosejahechauka vaʼerãhañandeheguiñandepyʼaporãumioñatende porãvapeñanderehe,pérocheapensajahechaukavaʼerãha peespírituipojeraitereívaumioñemoĩvapeñanderehe, ikatuhaguáichapéichajaganachupekuérapederéchopeha umimbaʼeideprovéchovañandéveguarã’Péro ñañemboʼevaʼerãÑandejárapeikatuhaguáichaojejapo upéva,pórkehaʼeogovernaenteroveyvypóraapytuʼũ’ 37Omombeʼurireokonvenihaperrespuésta,perréi ojerurepesextopeombohováihaguapeporandu, ¿mávapepajahechaukavaʼerãjaagradeseha?
38Hahaʼeombohovái:‘Oretuvakuérapesiémpre, Ñandejáraomeʼẽñandévepeteĩmandamiénto iñimportantevévaperregáloñamombaʼehaguañande tuvakuérape’.PetendaoúvapeHa’eocontapeangirũ actitudangirũreheoñe’ẽgui“peteĩangirũha’évaneánga teeicha”Iporãreñehaʼãramoreguerahaenterove kuimbaʼépeneamigorã’.
39Perréioñeʼẽporãchupehaupéioporandupeótrope: “¿Mbaʼembaʼépaojoguapeiporãvape?
40Hahaʼeheʼi:‘Ñandejárapiedad,pórkehaʼehínape mbaʼeiporãvéva,haipuʼakaoĩpemborayhúpe,haʼéva Ñandejárarregálo’Pévarehupytýmahahendiveopa jehovasatekovépe’.
41Perréiipyʼaporãvévapeopopeteperrespuéstaha oporanduambuépe,mbaʼéichapiko,ofallaramo,ikatúta ohupytyjeyherakuãporãpemismogrado-pe?
42Hahaʼeheʼi:‘Ndaikatúipefallá,pórkepeñotỹenterove yvypórapeumisemílladeagradecimientooprodusívapeteĩ cosechadebuenavoluntad,haupévaipuʼakaveumiárma imbaretevévaguihaogarantisapeseguridatuichavéva’ Pérooĩramoofalla,arakaʼevendojapomoʼãvéimaumi mbaʼeomoñepyrũvaʼekueofalla,sínoojapovaʼerãangirũ haojapovaʼerãhekoitépePórkeÑandejárarregáloikatu jajapoumimbaʼeiporãvahandahaʼéipecontrario’
43Perréiovyʼakoʼãmbaʼerehe,oporanduambuépe: ¿Mbaʼéichapikohaʼendoikóiñembyasygui?
44Hahaʼeombohovái:‘Haʼearakaʼevendojapóiramo mbaʼeveivaívaavavére,sínoojapoporãenterovéndiha osegipetekojojarapére,pórkeumiyvaoguerahávasãso ñembyasy’ỹgui’Hakatuñañembo’eva’erãÑandejárape anihaĝuaouñandeárihañandeperhudikaumimba’evai ñaha’arõ’ỹvaha’évañemanotérãmba’asytérãmba’asy térãoimeraẽmba’eko’ãichagua.Péropeẽpejededikarupi pepiedad-pe,nipeteĩdesgraciandoúipendeáriarakaʼeve’ 45Perréiomombaʼeguasuetereichupehaoporandupe diezmope:“¿Mbaʼeichaguambaʼépapegloria ijyvatevéva?”.
46Hahaʼeheʼi:‘ÑamombaʼeguasuhaguaÑandejárape,ha upévandahaʼéiumirregálohasakrifísiorupive,sínoñane ángapotĩhakonviénsiasagrádoreheve,pórkeentéro mbaʼeÑandejáraojapohaoisãmbyhyhaʼeoipotaháicha’ Upevarãreimetapiaiteposesión-peopavavekuimba’e ikatuháichaha’eumimba’erehupytyva’ekuéguiymaha ko’áĝaguápe’
47Hatãperréiomomaiteienterovépehaoñeʼẽporã chupekuéra,haenteroveoĩvaupépeohechauka oguerohoryha,koʼýteumifilósofoHaʼekuéraningo
tuichaitereiijyvatevechuguikuéra[heʼisévaumifilósofo] hekohaojodiskutijave,pórkesiémpreojapoÑandejáragui iñepyrũha
48Uperireperréiohechaukahaguaoñeñanduporãha, hoyʼuumiinvitádohesãihagua.
MOAKÃHA9rehegua
Versíkulo8ohechaukambaʼeichaitépaiporãpe mbaʼekuaaVersíkulo28,tuvakuéramborayhu Ñañatendékenakoʼýtepeporanduoĩvaversíkulo26-peha perrespuéstareAveieñatendékenapeporanduoĩva versíkulo47-pehaperrespuéstaKóvaha’econsejo iñaranduvaumikuimba’eempresario-peĝuarã
1Peótrodíaojejapoaveiumiarréglopekaruguasurã,ha perréi,oikoriremíntepeteĩoportunida,oñepyrũoporandu umikuimbaʼeoguapývapeumiombohováimavaykére,ha heʼipeprimerope:‘¿Ikatupikooñemboʼepearandu?’
2Haheʼi:‘Peángaoñekonstituieterei,upévarepepuʼaka divinorupiveikatuorresiviopambaʼeiporãvahaomboyke pecontrario’
3Perréioguerohoryhahaoporandupeótrokuimbaʼépe: ¿Mbaʼépaideprovechoveñandesalvahagua?
4Hahaʼeheʼi:‘Pejejokokuaa,handaikatúijahupytyupéva, Ñandejárandojapóiramopeteĩdisposiciónhese’.
5Perréioñeʼẽporãpekuimbaʼépehaheʼiótrope: ‘¿Mbaʼéichapikopeteĩkuimbaʼeopagaporãta ituvakuérapeoagradesehagua?’.
6Hahaʼeheʼi:‘Arakaʼevenañambohasáichupekuéra,ha upévandaikatumoʼãiÑandejáranomoĩriramopeapytuʼũ ohekahaguaumimbaʼeiporãvéva’.
7Perréiheʼioñemoĩporãhahaoporandupeótrope, ¿mbaʼéichapaikatuoikochuguipeteĩohendusetereíva?
8Hahaʼeheʼi:‘Nemanduʼávoideprovéchohaentéro mbaʼekuaa,pórkeÑandejáranepytyvõrupipeteĩtiémpode emergenciareiporavohaguaunoskuántombaʼe reaprendévahareiporupeprovlémarembohováivape’.Ha upéichaumiyvypórañehaʼãoñekumpliÑandejárapytyvõ rupive’
9Perréiomombaʼeguasuchupehaoporandupeótrope ¿Mbaʼéichapaikatundojapóioimeraẽmbaʼeoñemoĩva léipe?
10Hahaʼeheʼi:‘PehechakuaáramoÑandejárahaʼehape opensavaʼekueumiomeʼẽvaléikorasõmeikatuhaguáicha oñeñongatuyvypórarekove,pesegítachupekuéra’ 11Perréiorrekonosepekuimbaʼeombohováivaʼekueha heʼiótrope:‘¿Mbaʼembaʼépaiporãjajoguerahañane parientekuéra?’.
12Hahaʼeombohovái:‘Ñapensáramoñandevoijajehasa asyhaumimbaʼevaihoʼávañanepariénteárihaumi mbaʼejahasaasývaguioikoñandembaʼeupéicharõpe pariéntembareteojekuaasapyʼaitépe,pórkeojehechaukávo peichaguatemianduañoitejaganahajaguerohorýta hesápekuéra’Pepytyvõ,oñembojoajúramopy’aporãndive, ha’eijeheguipeteĩvínculoha’évaenconjuntoindisoluble Hapeáraoñakãrapuʼãtahahikuáindajaipotaivaʼerã imbaʼekuéra,sínoñañemboʼevaʼerãÑandejárapetomeʼẽ chupekuéraopaichaguambaʼeporã’
13Haomeʼẽrirechupepeteĩchaguañemomorãumi ambuévape,perréioporanduambuépe,mbaʼéichapaikatu ohupytysãsokyhyjégui?
14Haheʼi:‘Peapytuʼũoikuaáramondojapoihambaʼeve ivaíva,haÑandejáraodirihijaveentérokonsého iporãvape’
15Perréiheʼioguerohoryhahaoporanduótrope, ¿mbaʼéichapasiémpreikatuomantenepeteĩhuísiooĩ porãva?
16Hahaʼeombohovái:‘Omoĩmeméramohesarenondépe umimbaʼevaiojehúvayvyporakuérapeha ohechakuaáramoÑandejárahaʼehapeoipeʼávaalgúnogui peprosperidadhaomombaʼeguasuhaomombaʼeguasu ótrope’
17Perréiorresiviporãpekuimbaʼépehaoporandupe ótropeombohováihaguapeporandu,¿mbaʼéichapaikatu ojehekýipeteĩvídandahasýivahavyʼarã?
18Hahaʼeombohovái:‘Haʼeimanduʼameméramohaʼeha peteĩimpériotuichávaruvichahahetaitereihéntejára,ha iñakãmendojepyʼapýivaʼerãhaótrombaʼére,sínosiémpre opensavaʼerãmbaʼéichapaikatuomotenondeporãve chupekuéraiporãvehagua’.Oñemboʼevaʼerãavei Ñandejárapeanihaguaojehejareimbaʼeveichaguadeber’ 19Omombaʼeguasurirechupe,perréioporandupe décimope,mbaʼéichapaikatuohechakuaaumi otraisionávapechupe?
20Hahaʼeombohováipeporandu:‘Ohechakuaáramoumi oĩvahesehaʼehanaturalhaomanteneperréglade precedentehekopeteumirresepsiónhakonséhope,haumi rrelasióngeneralpe,arakaʼevendohasáiumilímitede propiedadovyʼahaguatérãambuembaʼeoñedeportávo’. PéroÑandejáraoinclinátaneakãmeopambaʼeiporãvare’ 21Perréiheʼihatãrireoguerohoryhahaomombaʼeguasu chupekuérakádauno(opavaveoĩvaupépeoguerohory rupi),haʼekuéraovyʼapefiéstare
22Hapeótrodía,peoportunida,perréioporandupe ótrope:“¿Mbaʼépapefórmaivaivévapenegligencia?”.
23Hahaʼeombohovái:‘Peteĩkuimbaʼenoñangarekóiramo itaʼyrakuérarehaoñehaʼãmbaiteohekomboʼehagua’ Akóintenikoñañembo’eTupãmendaha’éiñandejehe, ñandera’ykuérare,ikatuhaguãopajehovasaimba’e Ñandejaipotávañanemembykuéraojejokokuaa, jahechakuaaÑandejárapuʼakarupiveañoite’.
24Perréiheʼioñeʼẽporãhaguehaupéioporanduótrope: ¿mbaʼéichapaikatuhaʼeohayhutetã?
25Haʼeombohovái:‘Pepensáramoneakãmeiporãhajaiko hañamanoñanderetãme’Ojeikotetãambuéreogueru ñemboykemboriahúpehaoñemotĩumiipirapirehetávape ha'etekuoñemosêvachupekuérapeteîdelitorehe. Peme’ẽramobeneficioopavavépe,pejapoháichatapiaite, Ñandejáraome’ẽtapeẽmefavoropavavendiveha peñecontrátapatrióticoramo”
26Ohendurirekokuimbaʼépe,perréioporandupeótrope, mbaʼéichapaikatuoikoporãhembirekondive?
27Hahaʼeombohovái:‘Ohechakuaávokuñaijyvytuha ikyreʼỹhaohekávoumimbaʼeoipotáva,hasapyʼaitépe okambiahaumimbaʼeopensáva,perazonamientofalása rupive,hapenaturalezaikangyhaTekotevẽjajogueraha porãchupekuérahaaniñamopuʼãñorairõTekovejeguata porãrehe.pedirigenteoikuaava’erãpemeta odirigiva’erãhahapeYvypóraohenóivoÑandejárapytyvõ añoiteikatuodirihipeteĩtapeañeteguaopaára’ 28Perréiheʼiokonvenihahaoporandupeótrope, ¿mbaʼéichapaikatundojavýi?
AristeasKuatiañe’ẽ
29Hahaʼeombohovái:‘Rejapóramosiémprerepensáramo haarakaʼeveneregueroviaséiumiñeʼẽvai,síno ndejeheguieterehechaumimbaʼeojeʼévandéveharedesidi ndejustísiarupiveumimbaʼeojejerurévandéveha rekumpliopambaʼendejuicioresapeʼávo,ndeRréi, nderejapomoʼãijavy’ỹre’Hakatupejeikuaahajepokuaa ko’ãmba’éreha’epeDivinopu’akarembiapo’
30Perréiovyʼakoʼãmbaʼerehe,oporanduambuépe: ¿Mbaʼéichapikoipochypochy?
31Haheʼiombohováivopeporandu:‘Ohechakuaáramo orekohapuʼakaopambaʼéreoporojukahaguajepe chupekuéra,ipochýramojepe,handovaléimbaʼeverãha oiporiahuverekomoʼãihahaʼe,haʼehaguéreijáraañónte, oipeʼáramohetápetekove’
32¿Mbaʼepikotekotevẽkuripochy,enteroveoĩrõguare ipoguýpehaavavendojodisáichupe?Tekotevẽ jahechakuaaÑandejáraoisãmbyhyhakomúndo tuichakuéreespíritupyʼaporãmehapochyʼỹre mbaʼeveichavérõ,hande’,heʼi:‘OhRréi,tekotevẽterei rekopiaiñehémplo’
33Perréiheʼiombohováiporãhague,haupéioporandupe ótrope:“¿Mbaʼépapekonséhoiporãva?”.
34‘Jajapoporãhaĝuaopaárahajajepy’amongetaporã reheve’,omyesakã,‘ñambojojávoumimba’eventajoso ñandepolítica-peĝuarãumiefectoperjudicialoútavare jaadoptáramopevisiónopuesto,ikatuhaĝuáichañapesa kádapuntoñañe’aconsejaporãhaoñekumpliñane propósito’.Haiñimportantevéva,Ñandejárapu’akarupive opapeneplanojuhútacumplimientopejapohaguére piedad’
35Perréiheʼikokuimbaʼeombohováiporãhague,ha oporanduótrope:“¿Mbaʼépapefilosofía?”
36Haomyesakã:‘Odeliberaporãhaĝuaoñe’ẽvooimeraẽ poranduosẽvarehaaraka’eveanihaĝuaojeguerahaumi impulsorupive,hakatuojepy’amongetaumilesiónoúva umipasión-gui,haja’actuahekopeteumicircunstancia ojeruréva,japraktikamoderación’.Péroñañemboʼevaʼerã Ñandejárapeñamoingehaguañaneakãmeñamombaʼe haguakoʼãmbaʼe’
37Perréiohechaukaomoneĩhahaoporanduambuépe, mbaʼéichapaikatuorrekonoseoviahajavetetãambuére?
38Haʼeombohovái:‘Iporãrupienterovekuimbaʼendive, haojehechaukarupiijyvatevehaumihaʼeoviaha vaʼekuégui’Ha’éguipeteĩprincipioojehechakuaáva Ñandejáraijeheguieteo’aceptahaumihumilde-peHa yvypóraohayhuumioñemoĩsévapeipoguýpe’.
39Perréiheʼirireoguerohoryhakorrespuésta,oporandu ambuépe:¿mbaʼéichapikoomopuʼãikatuhaguáichaumi estrukturakuéraoaguantahaʼerire?
40Hahaʼeombohováipeporandu:‘Oimérireumimbaʼe ojapovaʼekuetuichahaimbaʼeguasúva,ikatuhaguáicha umiohechávaosalvachupekuéraiporãitereihaguére,ha arakaʼevenomosẽiramonipeteĩvaumiojapóvape koʼãichaguatembiapohaarakaʼevendoovligáiramoótrope oministrahaguahemikotevẽ,ojehepymeʼẽʼỹrechupe’
41Ohechakuaahaguéremba’éichapaÑandejáraome’ẽ yvypóraraza-pe,ome’ẽvochupekuératesãihacapacidad mentalhaopaambuedon,ha’evoiosegiva’erãIñehemplo ome’ẽvoyvypórapepeteĩrecompensahembiapopohýigui ¡Pórkeumitembiapoojejapóvatekojojápeopytávatapiaite! 42Perréiheʼikokuimbaʼeaveiombohováiporãhagueha oporandupedécimope:¿Mbaʼépapearanduyva?
43Hahaʼeombohovái:‘Pekuimbaʼeoikuaavaʼerãijehe ndojapoihambaʼeveivaívahaoikovaʼerãhahekove añeteguápe’Ko’ãvaguiha’égui,ORréiipu’akapáva,pe vy’ahajeroviambaretevévaángahajeroviambarete Ñandejárareoñembyatyndévereisãmbyhýramondereino piedad-pe’
44Haohendúvohikuáipeñembohováiopavaveosapukái hatãñemomorãreheve,hauperireperréivyʼapavẽ henyhẽvapeoñepyrũhoyʼuhesãi
45Haambueárapepekaruguasuosegiumiokasión ojejapohaguéichayma,haoúvopeoportunidaperréi oporanduumiinvitádohembývape,haheʼipeprimeroitépe: ‘¿Mbaʼéichapikopeteĩkuimbaʼeikatuojejokoanihagua oñemombaʼeguasu?’
46Hahaʼeombohovái:‘Osegíramopeteĩchapaha imanduʼáramoentérookasiónpehaʼehapeteĩkuimbaʼe ogovernávayvypórare’HaÑandejáraohundiumi oñemomba’eguasúvape,haomomba’eguasuumi ipy’aporãvahaiñumíldevape!
47Perréioñeʼẽporãchupehaoporandupeótrope: “¿Mávapepaoiporavovaʼerãpeteĩkuimbaʼe ikonsehéroramo?”.
48Hahaʼeombohovái:‘Umioñehaʼãvaʼekueheta mbaʼépehaosegivaʼekueipyʼaporãhendivehaokaruhaʼe oipotaháicha’.HaÑandejáraojehechaukaumi omeresévapeojehupytyhaguakoʼãmbaʼe’
49Perréiomombaʼeguasuchupehaoporanduótrope: “¿Mbaʼembaʼépapembaʼeoikotevẽvévapeteĩrréipe guarã?”
50Haʼeombohovái:‘Peamistahamborayhuorekóvaumi hénteoĩvaipoguýpe,pórkeupévarupivepevínculode buenavoluntadojedessoluda’HaÑandejáraningo oaseguraikatuhaguáichaoikoupévandereipotávape’
51Perréiomombaʼeguasuchupehaoporanduótrope: “¿Mbaʼépajaʼe?Haombohovái:‘Rekonvensehaguane kóntraperehechaukávochupeojavyhapeteĩehérsitode discusiónoñemohendaporãvape’.
52Pórkepéichareguenohẽtapenerendúvape,ndahaʼéi reñemoĩvohese,sínoremombaʼeguasúvochupe rekonvensehaguachupe.HaÑandejárapuʼakarupive ojejapopekonvensión’
53Perréiheʼiomeʼẽhaguepeteĩrrespuéstaporã,ha oporanduambuépe,mbaʼéichapaikatuoikoporãumiheta rrésadiferéntendiveomoheñóivapepoblaciónirréinope?
54Haʼeombohovái:‘Pejapóvopepárteoĩporãvakádauno ndive,hapejagarrapetekojojapendeguíaramo,koʼága pejapoháichapearanduÑandejáraomeʼẽvapeẽme’
55Perréiovyʼaitereioñembohováihaguérechupe,ha oporanduótrope:‘¿Mbaʼesituasiónpepapeteĩkuimbaʼe ohasaasyvaʼerã?’
56‘Umidesgraciaojehúvañaneamigokuérape’, ombohovái,‘jahechávoipukuhandaikatuihaoñemyatyrõ’. Perazónndohejáiñañembyasyumiomanóvaha oñemosãsóvamba’evaígui,hakatuopavaveyvypóra oñembyasyhesekuéraopenságuiijehehaiventajarehe añoite¡Ñandejárapu’akarupiveañoiteikatujajehekýiopa mba’evaígui!
57Perréiheʼiombohováiporãhague,haoporandu ambuépe:¿Mbaʼéichapikoojeperdepeherakuãporã?
58Hahaʼeheʼi:‘Peorgullohaijeroviáramoijojahaʼỹva oñemombaʼeguasúramo,oñemboykehaojeperdehéra’
AristeasKuatiañe’ẽ ÑandejáraningoopambaʼeojeguerohorývaJárahaomeʼẽ oipotahápe’.
59Perréiokonfirmaperrespuéstahaoporandupeótrope: “¿Mávapepaokonfiavaʼerãumikuimbaʼe?”.
60Haʼeombohovái:‘Umioservívapependepyʼaiteguive handahaʼéikyhyjéguitérãijehegui,opensávaimbaʼe porãnte’Peteĩvaha’éguimborayhuseñal,ambuekatupe marcadevoluntadvaihatiempooservíva.
61Pórkepekuimbaʼesiémpreomañavaʼekueimbaʼeporã rehe,ipyʼaiteguiveotraisionaPeẽkatupeguereko mborayhuopavavependepoguýpepekonséhoporã Ñandejáraomeʼẽvapenepytyvõrupi’
62Perréiheʼiiñaranduhaombohováihague,haoporandu ótrope:“¿Mbaʼepikopeoñongatúvapeteĩrréinope?”
63Hahaʼeombohováipeporandu:‘Peñatendékeha pepensaraẽanihaguaojapombaʼeveivaívaumi oñemoĩvapepeteĩpuéstodeautoridapepuévloári,ha upévasiémprepejapoÑandejárapeneinspiravaʼekuepe juiciogravepytyvõrupive’.
64Mburuvichaguasuhe’iñe’ẽomokyre’ỹvachupe,ha oporanduambuépe:¿Mba’épapeomanteneagradecimiento hahonor?
65Hahaʼeombohovái:‘Petekoporã,haʼéguipetembiapo porãapohare,haupévarupiveoñehundiivaíva,jepe pehechaukaháichanoblezadecarácteropavavendivepe donÑandejáraomeʼẽvapeẽme’
66Perréiorrekonosegraciosopembohováihaoporandu peonce-pe(oĩguimokõihetavesetenta-gui),mba’éicha pikoñorairõjaveikatuomantenetranquilidaddealma?
67Hahaʼeombohovái:‘Nemanduʼávohaʼendojapói haguembaʼeveivaívanipeteĩipoguýpe,haenterove oñorairõtahaheseumimbaʼeporãohupytývare,reikuaágui omanóramojepehekove,reñangarekotahaumi odependévarehesekuéra’.Pórkearakaʼevendapejapóipe reparaciónoimeraẽvape,péichaningopepyʼaporã Ñandejárapeneinspiravaʼekue’
68Perréiopopetehatãopavavechupekuérahaoñe’ẽ porãitereichupekuérahaupéihoy’upeteĩcorrientepuku peteĩteĩtesãirã,oñeme’ẽvovy’arã,hao’aprovechape angirũipy’aporãvévahaovy’avévainvitado-kuérape.
MOAKÃHA10rehegua
UmiporanduhambohováiosegiOhechaukáva mba'éichapaojeporavova'erãumioficialejército-gua Mba'ekuimba'edignoojeguerohoryhaambueproblema tekoveárahaáraañeteguávako'ãárapeojapo2000ary Umiversíkulo15-17ojehechakuaaorrekomendahaguére peteatroVersíkulo21-22omombeʼumbaʼéichapaiporã jaiporavopeteĩpresidentetérãjarekopeteĩrréi
1Peséptimodíapeojejapohetaiteveñembosakoʼi,haheta ótrooĩumidiferéntesiudagui(upévaapytépehetaiterei embajador)
2Oikojavepeteĩoportunida,perréioporandupeprimero uminoñeporandúivapegueteri,mbaʼéichapaikatútaani oñembotavyumirrasónofalsorupive?
3Hahaʼeombohovái:‘Ohechakuaaporãvopediskursánte, pembaʼeoñeʼẽvahapetémaoñeñeʼẽvare,haomoĩjeyumi porandupeteĩchaguapeteĩintervalorirediferéntefórmape’ Hakatureguerekopeteĩapytu’ũalertahaikatuhaĝua reformapeteĩjuicioporãopakásopeha’epeteĩvaumidon porãÑandejáraome’ẽva,handereguerekoupéva,ORréi’
4Perréihatãopopeteperrespuéstahaoporanduótrope: ¿Mbaʼérepikolamajoríaumikuimbaʼearakaʼevendoikói hekoporã?
5Haʼeombohovái:‘Pórkeenteroveyvypóraningo ipyʼaguapyhaovyʼaiterei’.Upévareheñóiinhustísiaha peteĩinundacióndeavariciaPejepokuaatekoporãrehegua ha’epeteĩmba’eojokóvaumioñeme’ẽvapepeteĩtekove vy’arãmeomandahaguérechupekuérapepreferenciape templanzahatekojojareheguaPórkeÑandejárahínakoʼã mbaʼejára’
6Perréiheʼiombohováiporãhague,haoporandu: “¿Mbaʼépaiñeʼẽrendútaumirréi?”Haheʼi:‘Umiléi,ikatu haguáichaumiléihekojojávarupiveomoĩjeyyvypóra rekove’Jepepeẽpeichaguaconductarupive peñe’ẽrendúvopeDivinomandamiento-pepemoĩ haguéichapendejupeĝuarãpeteĩmandu’atapiaiteĝuarã’.
7Perréiheʼikokuimbaʼeaveioñeʼẽporãhague,ha oporandupeótrope:¿Mávapepañamoĩtagovernadórramo?
SHaha'eombohovái:‘Opavavendocha'éivamba'evaíre, haoha'angávandereko,ojapohekojojávaomantenehaguã hekoporãtapiaitePórkepéicharejapo,Rréiipuʼakapáva’, heʼi,‘haÑandejáraomeʼẽndévepekorónatekojoja rehegua’
9Perréihatãoguerohoryperrespuéstahaupéiomañape ótrokuimbaʼéreheʼi:‘¿Mávapepañamoĩvaʼerãofisiálramo umiehérsitope?’
10Hahaʼeomyesakã:‘Umiipyʼaguasuhahekojojáva,ha umiojepyʼapyvévaikuimbaʼekuérasegúrore,oganarangue oapeligrarupihekoveÑandejáraojapoporãháicha enteroveyvypórandive,upéichaaveipeẽpehaʼangachupe, peipytyvõtaenterovependepoguýpe’.
11Perréiheʼiombohováiporãhaguehaoporanduótrope: “¿Mbaʼekuimbaʼepikojaguerohoryvaʼerã?”
12Hahaʼeombohovái:‘Pekuimbaʼeojeguerohorýva, iplátahapodérhaorekóvapeteĩálmaojoguávaopa mbaʼépe’Ndevoirehechaukaumimbaʼerejapóvarupive remeresevehareguerohoryÑandejárapytyvõrupive,haʼe ningoneñangarekokoʼãmbaʼére’
113Perréiheʼioguerohoryhahaheʼiótrope:‘¿Mbaʼe mbaʼépepaumirréiodesidivaʼerãitiémpo?’.
14Hahaʼeombohovái:‘Ojeleehaojestudiahaguaumi rrehístrodeviáheofisiál,ojeskrivívaoñeñeʼẽhaguaumi diferénterréinore,haoñerreformahaoñeñongatuhagua umirréino’Hapeichaguatembiaporupivepehupytypeteĩ gloriaaraka’evenoñembojáivaambuetapichandive, Ñandejárapytyvõrupiveomoañetévaopamba’ereipotáva’.
15Perréioñeʼẽkyreʼỹmepekuimbaʼépehaoporandu ótrope:¿mbaʼéichapapeteĩkuimbaʼeoñembopyʼaguapyha ojedivertiaja?
16Hahaʼeombohovái:‘Oĩporãhaokonvenijahechaumi ñohaʼãngaikatúvaojejapohekopetehañamoĩñanderesa renondépeumiescenaojepeʼávatekovéguihaojejapo dignidadhadecenciareheve’
17Oĩguialgúnedificaciónojejuhúvakoʼãdiversiónpejepe, pórkehetavéseoñemboʼealgúnaleksiónojeipotaitévaumi mbaʼeiñimportantevévatekovépePérorepraktikarupi entérombaʼerejapóva,rehechaukandehaʼehapeteĩ filósofohaÑandejáranemombaʼeguasuhanderekoporã rupi’
18Perréiovyʼaumiñeʼẽojeʼeramóvare,heʼipenoveno kuimbaʼépe:¿Mbaʼéichapikopeteĩkuimbaʼeojeporta vaʼerãumikaruetehápe?
19Hahaʼeombohovái:‘Rehenóivaʼerãndeykéreumi kuimbaʼeiñaranduvévarehaumiikatúvaomeʼẽndévepista ideprovéchovaumimbaʼeoikóvarenderréinopehaumi ndepoguýpeguarekovére(ndaikatúiguiretopa mbaʼeveichaguatémaokonvenivévatérã oporohekomboʼevévakóvagui)koʼãichaguakuimbaʼe ningoÑandejáraohayhuetereipórkehaʼekuéra ombokatupyrýguiiñakãojepyʼamongetahaguaumitéma ijyvatevévare--ndeañeteháperejapoháichandejehegui, upeguiveopambaʼerejapóvaÑandejáraodirihi’ 20Perréiovyʼaperrespuéstare,oporandupeótro kuimbaʼépe:“¿Mbaʼépaiporãvétapepuévlopeguarã?” ¿Ojejapovaʼerãhapeteĩciudadanoprivado-guirréi hesekuératérãpeteĩmiembrofamíliarréipe?
21Hahaʼeheʼi:‘Peiporãvévahekoitépe’Pórkeumirréi oúvamburuvichaguasuñemoñaregui,pyʼỹinteipyʼahatã haipyʼahatãumioĩvareipoguýpeHahetavegueteripéva oîumiojupívaciudadanoprivado-gui,ohasariremba'evai haogueraharireipartemboriahúgui,oisãmbyhývo multitud-peojekuaaipy'ahatãvévaumitiranotupã'ỹvagui 22Péro,haʼehaguéicha,peteĩtekoporãoñembokatupyry porãvaʼekueikatuogoverna,handehaʼepeteĩrréi tuicháva,ndahaʼéiningoreñembokatupyryvéguinde goviérnohanderiquezagloria-pe,sínoresuperahaguére entéroyvypórapeporiahuverekohafilantropíape,aguyje Ñandejárapeomeʼẽvandévekoʼãkualida’
23Perréiohasasapyʼamiomombaʼeguasúvoko kuimbaʼépehaupéioporandupeipahaitépe:¿Mbaʼépape mbaʼetuichavévaojehupytyogovernávopeteĩimpério?
24Hahaʼeombohovái:‘Umipoguýpeoikomemevaʼerã pyʼaguapýpe,hapyaʼeporãojehustísiaojodiskutijave’.
25Koʼãmbaʼeojehupytypemburuvichainfluenciarupive, haʼéramopeteĩkuimbaʼendochaʼéivambaʼevaíreha ohayhúvapeiporãvahaodedikaimbareteosalvahagua yvyporakuérarekove,peẽpekonsideraháichapeinhustísia haʼehapembaʼevaiivaivéva,hapeadministración hekojojávarupivepemondepeẽmeguarãpeteĩfama nomanóiva,Ñandejáraomeʼẽguipeẽmepeteĩapytuʼũ ipotĩvahanoñemongyʼáivaoimeraẽmbaʼeivaívare’ 26Haopytuʼúvo,ojepopetehatãhavyʼápehetatiémpore. Opariremburuvichaguasuoipyhypeteîmba'yruhaome'ê tostaomomba'eguasúvoopavaveinvitado-kuérapehaumi ñe'êhe'iva'ekuehikuái.
27Upéiomohuʼãvohaʼeheʼi:“Cheningoahupytype mbaʼeporãitereimehaguére”Hetaaganapecaché iñaranduvapeme’ẽva’ekuechéveoñe’ẽvopeartede gobernaciónrehe’ 28Upéiomandaoñemeʼẽhaguakádaunopetreskílode pláta,haonombrapeteĩhembiguáipeomeʼẽhaguapepláta 29Upepeteosapukáioguerohoryhachupekuéra,hapekaru guasuoikopeteĩvyʼarã,haperréikatuoñemeʼẽpeteĩ vyʼaguasumeme.
MOAKÃHA11rehegua
Peteĩkomentárioestenografíaymaguarére,ehecha Versíkulo7Petraduksiónoñepresentaojeaprovaha ojeaseptaojeleeháicha,ha(versíkulo23)ojejapopeteĩ vótodeaprobaciónojupívahaojeguerahapeteĩñeʼẽme
1Ahaipukuhaaipotaitereivaʼerãndeperdón,Filócrates.
2Chesorprendetuichaitereiumikuimba’ehamba’éichapa pemomento-peome’ẽhikuáimbohováiañetehápe oikotevẽvahetatiempooñeinventahaĝua
3Peoporandúvaopensaporãramojepepeteĩteĩporandu particularrehe,umiombohováivapeteĩrireambue oguerekoiñembohováiumiporandu-peoĩmavalistopeteĩ jeýpehaupéichaha’etechévehaopavaveoĩvapeha especialmenteumifilósofo-peĝuarãha’ehadignode admiración
4Haaimo’ãpemba’eha’etétaincreíbleumi omoñe’ẽtavapechenarrativatenonderãme
5Péronaiporãiñamombeʼuvaiumimbaʼeojeskrivívaumi archivopúvlikope.
6Hanaiporamoʼãichéveguarãañembotavypeteĩmbaʼe peichaguápeAmombe’upetembiasakueoikohaguéicha, concienciareheveajehekýivomba’eveichaguaerror-gui.
7Chegustaitereimbaʼéichapaimbareteheʼihikuái,upévare añehaʼãaconsultaumiorekóvapepeteĩrrehístroopambaʼe oikóvareumiaudienciarréipehaumikaruguasu.
8Pórkeojepokuaa,peikuaaháicha,perréioñepyrũguive ojaponegósioojejubilapeveopytuʼuhagua,ojejapohagua peteĩrrehístroentérombaʼeheʼívahahembiapokuére,peteĩ arregloiporãvévahaideprovechovéva
9Pórkepeótrodíaojeleepaumiminútoojejapovaʼekueha ojeʼevaʼekuepedíamboyveoñepyrũmboyveuminegósio, haoiméramooikoraʼembaʼeveichaguairregularidad, pyaʼevoioñemyatyrõpembaʼe
10Upévare,oje’ehaguéicha,ahupytymaranduañetegua umiregistropúblico-gui,haamoĩumimba’eañeteguáva ordenhekoitépeaikuaáguimba’eichaitépa pehupytysetereíkurimaranduideprovéchova.
11TresdíahaguépeDemetriooguerahaumikuimbaʼépe haohasávopemurállayguasurupi,ipukúvasieteestadio, peíslape,ohasapepuéntehaojapoumidistrítoFarosoĩva nórtegotyo
12Upépeombyatychupekuérapeteĩógape, oñemopuʼãvaʼekueyguasurembeʼýpe,iporãitereívaha peteĩsituasiónamombyrýpe,haoinvitachupekuéraojapo haguapetraduksiónrembiapo,opambaʼeoikotevẽva hikuáiupepropósito-peguarãoñemoĩmaguiveipópe.
13Upévareoñepyrũombaʼapoombojojahetambaʼe ohupytývahaomoĩpeteĩñeʼẽme,haoimeraẽmbaʼe oñemoĩvapeteĩñeʼẽmeojekopiaporãDemetriopoguýpe.
14Hapesesiónipukunovenoaravopeve;pévarire oñemosãsochupekuéraoministrahaĝuahemikotevẽfísicope.
15Opambaʼehaʼekuéraoipotávaoñemeʼẽchupekuéra peteĩmbaʼetuichaitereívape.PévaáriDoroteoojapoáraha árachupekuérañembosako’iojejapoháicharréipeĝuarã voi--péichaomandahaguérechupeperréi
16Koʼẽmbotávohaʼekuéraoñepresentakádadíape kortépe,haosaludarireperréiohojeyhendaguépe.
17Haopajudíojepokuaaháicha,ojohéihikuáiipomar-pe haoñembo’eTupãmehaupéioñeme’ẽomoñe’ẽha otraducihaĝuapepasajeparticularoñekomprometéva hikuái,haamoĩchupekuérapeporandu:Mba’érepiko ojohéihikuáiipooñembo’emboyve?
18Haomyesakãhikuáihaʼehapeteĩtechaukahandojapói haguehikuáimbaʼeveivaíva(opaichaguatembiapo ojejapóguiiporupive)hapenoblehaimarangatúvape ohechaguivehikuáiopambaʼetekojojahaañetegua símboloramo
19Haʼémahaguéicha,árahaáraoñembyatyhikuáipe lugárovyʼaitévapeikirirĩhaomimbihaguérehaoñemboja hembiapokuérape
20Haojehusetentaydosdíapeojejapopapetraduksión, haʼetekuoñearreglavaʼekuepeteĩpropósitoreheve.
21Oñemohuʼãvopetembiapo,Demetrioombyatype puévlohudíopepelugárojejapohaguépepetraduksión,ha omoñeʼẽenterovépe,umitraduktórrenondépe,haʼekuéra orresiviaveiumihéntepe,tuichambaʼeporãomeʼẽ haguérechupekuéra
22HaʼekuéraomombaʼeguasuaveiDemetriope,haojerure chupetoskrivipeléikompletoitehaopresentahaguapeteĩ kópiaimburuvichakuérape.
23Ojeleeparireumilívro,umisaserdótehaansiánoumi traduktórhapekomunidajudíahaumilíderdelapuévlo opuʼãhaheʼi,ojejapómaguivepeteĩtraduksión iporãitereívahaimarangatuhahendaitépe,oĩporãhaopyta oĩháichahanoñemoambuéiipype
24Haenterovepekompañíaohechaukávoomoneĩha, ojerurechupekuératopronunciapeteĩmaldición ijepokuaaháichaoimeraẽvareojapovaʼerãhaoimeraẽmbaʼe ñemoambuetahaʼeomoĩvooimeraẽmbaʼetérã omoambuévooimeraẽmbaʼeoimeraẽvaumiñeʼẽ ojehaivaʼekuetérãohejávombaʼeve
25Upévaningoiñaranduetereivaʼekueñañangarekohagua ikatuhaguáichaoñeñongatupelívroopaáraoútavape guarãnokambiái
26Oñemombeʼúvoperréipekombaʼe,haʼeovyʼaiterei, pórkehaʼeoñanduoñekumpliporãmahapediseñohaʼe ojapovaʼekue
27Ojeleechupepelívrokompletoitehahaʼeosorprendepe léiomeʼẽvaespíritu
28HaheʼiDemetriope:‘¿Mbaʼéichapikonipeteĩvaumi istoriadórni‘umiñeʼẽpapáranopensáivalehaoñeʼẽpeteĩ mbaʼeiporãitereívare?’
29Hahaʼeombohovái:‘Pórkepeléiimarangatuhaoúva Ñandejáragui’.Haoĩumiomoheñóivaʼekueintención ombohováihaguaupévaÑandejáraoinupãvaʼekueha upévarendojapóihembipota’
30HaʼeheʼiohenduhagueTeopompoguimasdetreinta díaoñemosẽhagueiñakãgui,pórkeomoingehembiasápe unoskuántombaʼeoikovaʼekueumitraduksiónymaguare handojegueroviapáivapeléigui.
31Haʼeokueraʼimirire,ojerureÑandejárapetomombeʼu porãchupembaʼérepaojehuchupepembaʼevai
32Haojekuaachupeiképe,pecuriosidadociosa-gui omombeʼusehaumiañeteguasagrádoumikuimbaʼe comúnpe,haodesidíramohesãijeytaha.
33AhenduaveiTeodektesjuruguive,peteĩvaumi ñe’ẽpapáratrágico,omohendapotaitérõguareunoskuánto incidenteojeregistrávapearandukápepeteĩvañoha’ãnga ojapova’erã,orekohaguecataratamokõivehesápe.
34Haohechakuaávombaʼérepaojehuchupepembaʼevai, oñemboʼeTupãmehetaárapukukuehaupéiojerrestaura jey
35Harire,perréi,haʼémahaguéicha,orresiviDemetrio ñemyesakãkombaʼére,haʼeojapohomenajehaomanda oñeñangarekohaguatuichaumikuatiañeʼẽre,ha oñeñangarekohaguaimarangatúvare
36Hahaʼeojerureumitraduktórpeohojeyjeyhagua chupeohojeyrireJudéape,pórkehaʼeheʼioĩporãha koʼágaomondochupekuérahógape
37Pérooujeývohikuái,haʼeotratachupekuéra iñamígoicha,oĩporãháicha,haorresivichupekuérarregálo rríko
38Haʼeomandaojejapohaguañembosakoʼiohojeyhagua hógape,haotratachupekuéraiporãvéva.
39Haʼeomeʼẽkádaunopembohapyaoiporãvéva,mokõi taléntodeóro,peteĩaparadoropesapeteĩtalento,entéro umimueblembohapysofápeguarã.
40HapeescoltandiveomondoEleazar-pediezsofáipy plátaguihaopatembiporuoñeikotevẽva,peteĩaparador ovaletreintatalento,diezao,púrpurahapeteĩkoróna iporãitereíva,hacienpedazolínotejidoiporãvéva,avei tazónhaplato,hamokõivasodeórooñededikahagua Ñandejárape
41Haʼeojerureaveichupepeteĩkártarupive,oĩramoumi kuimbaʼeouporãsévahendápe,anihaguaojoko chupekuéra
42Haʼeohecháguituichaprivilegioovyʼahagua koʼãichaguakuimbaʼeiñarandúvasosiedápe,haombohasa porãvehesekuéraipirapirembaʼerei,umimbaʼerei
43HakoʼágaFilócrates,reguerekopeistóriakompletoite chepromesaheʼiháicha.
44Cheaimoʼãpeẽpevyʼavehakoʼãmbaʼére,umimitólogo ohaivaʼekuégui
45Peẽpejepyʼamongetapestudiahaguaumimbaʼeikatúva ideprovéchopeángape,hapehasahetatiémpohese Añeha’ãtaamombe’uoimeraẽambueacontecimientovale lapenaojegrava,pehesa’ỹijóvoumívaikatuhağuáicha peaseguraperecompensaijyvatevévapendekyre’ỹrehe