Guarani - The Letter of Aristeas

Page 1


AristeasKuatiañe’ẽ

MOÑEPYRŨMBY

Aristeaskuatiañe’ẽme,peteĩvaumimba’e ojehecharamovévahaymaiteguiveojerekuperava’ekueko colección-pe,mombyryjajuAdánhaEva-gui,mombyrype Diluvio-guiKojehaiopresentapeteîespectáculo resistenciarazahumana,ombohapévajeyYvy,tetãnguéra ipu'akapávaoikóvapompahaesplendor-pe.

Pemoñe’ẽtako’ápepebibliófilotuichavévapeteĩha rehegua--TolomeoFiladelfo.Ombyatyseibiblioteca Alejandría-pe"opavavearandukaoĩvakoyvyapeári" Ipahápeipasiónoasegurahaĝuapeteĩtembiapotuicháva-umiLéiJudía--ointercambia100.000cautivoupelibrorehe. Oiménepévaha’epeprecioijyvatevévaojepagava’ekue peteĩtembiaporeheOpresentapeteĩrazónndaha’éiva jepiguáichaopahaĝuapeGranCautiverio.

Umimba’eojehúvakomombe’upymeoikoperréina herakuãitévaArsinoeoikoveaja,omanóva270aryKirito mboyveNdojekuaáiaraka’épaañetehápeojehai

Umidetallevidajudicial,ñomongetaproblemasocialupe árapeha'epeorekóvamayorinteréshavividoHa’epeteĩ descubrimientoimparko’ãárahaépoca-pejahechaperréi hainvitado-kuérapeoñembosaráiporanduhañembohovái reheibanqueteaja

Kotembiapoabsorbenteestructuraha’eko’ãva: 1OjededikapelívroFilócrates-pe 2.Acciónñepyrũrã:1.1.

a)PeBibliotecariopropuestaomosãsohaguãumijudío prisionero-pepeteĩarandukarehe b)Peemancipaciónrehegua. c)Filadelfokuatiañe'ẽEleazar-pe d)Peñembohovái

e)Comitéréraoñenombrava’ekueombohasahaguã aranduka

3Ñemombe’uumijopóimburuvichaguasurehegua:

a)Pemesa(oiménepemuebleojejapovévaojejapova ekue)

b)Peótroopresenta.

4Jerusalénreheguañemombe’u a)Tupao(hasistemayrehegua)

b)Peceremonia.

c)Peciudadelarehegua d)Tavaguasu e)Okaháre.

5Eleazarojedespedi

6Eleazaromyesakãvaléi(pévaarandupypuku) 7.Pejeguerohory.

8Pekaruguasu(72poranduhañembohovái) 9Arandukañembohasa

MOAKÃHA1.1

UmihudíoojeguerahajaveprisionéroramoEgiptope, TolomeoFiladelfoojekuaahaʼehapeteĩhabibliófilo tuichavévaOipotaoguerekoopaitearandukaoĩvakoyvy apeáriiñarandukaryrúpe;ikatuhaguãohupytyMoisés Léioikuave'êointercambiahaguã100000cautivoupe tembiaporeheosapukáivo:"¡Ha'epeteîvendiciónmichîmi añetehápe!"

1Ambyatyguivematerialpeteĩhistoriamemorable-pe ĝuarãchevisitaEleazarSumoSacerdotedelosjudíos-pe, hande,Filócrates,ndapeperdéiháichaoportunidad chemomandu’ahaĝua,pemoĩguituichatendapehupytyrire peteĩcuentaumimotivohaobjetochemisiónrehegua, añeha’ãadibujaexposiciónhesakãvapeasuntorehegua peẽmeĝuarã,ahechakuaáguipeguerekohapeteĩmborayhu naturalpeaprendizajerehegua,peteĩcualidadha’epe yvypóramba’eijyvatevéva--oñeha’ãmeme‘omoĩve imba’ekuaahamba’eohupytývape’taha’etembiasakue jestudiarupivetérãañetehápeoparticipávoumimba’e oikóvapevoi.

2Péicharupi,ojagarrávoijeheumielementonoblevéva,pe ángaoñemopyendatekopotĩme,haomoĩrirehembipota piedad-pe,pemetanoblevévaopamba’égui,oipurukóva iguíainfalibleramohaupéichaohupytypeteĩpropósito definido.

3Ha’echedevociónahekávoumimba’ekuaareligioso cheguerahávaajapohaĝuaembajadapekuimba’e añe’ẽva’ekuépe,oñemomba’eguasuvévaitavayguakuéraha ambuekuéra,taha’ehekoporãhaimajestadrehe,ha oguerekóvaipópekuatiakuéraoguerekóvavalor ijyvatevévaumijudíopeĝuarãhetãmehatetãambuére oñeinterpretahaĝuapeléidivina,ileikuérareheojehaiumi pergaminodecuero-peumiletrajudía-pe

4Upérõañekomprometekyreʼỹmekoembajada, tenonderãiteajuhúguipeteĩoportunidaajerureasyhagua perréipeumihudíoprisionérorérape,perréitúvaogueraha vaʼekueJudéaguiEgiptope,haʼeojagarraypyrõguareko siudahaipuʼakapeEgiptoretãre

5Iporãamombeʼupeẽmekotembiasakue,avei,aimeguive convencidopeẽ,penedisposiciónrehevepesantidadgotyo hapenesimpatíareheveumikuimbaʼeoikóvandipeléi marangatuheʼiháicha,pehendupyaʼevetahaperreláto apropósitoamoĩtaha,peẽvoipejurireorévepeíslaguiha pejepyʼapypehenduhaguaopambaʼeorekóvatendencia omopuʼãhaguapeánga

6Ymaveavei,amondopeẽmepeteĩkuatiañeʼẽumimbaʼe aimoʼãvavalehaamombeʼuperrásahudíarehegua,pe

kuatiaahupytyvaʼekueumisaserdóteguasu iñaranduvévagui,oĩvaEgiptoretãiñaranduvévagui.

7Peẽpehupytysetereíguipembaʼekuaaumimbaʼeikatúva ideprovéchoñaneakãme,añanduhaʼehapeteĩmbaʼe chereheaikuaaukahaguapeẽmeentéroumiinformasión oĩvachepodérpe

8Añanduva’erãpeteĩchaguadeberopavaveorekóvare peteĩchaguadisposiciónhakatuañanduespecialmente penderehepeguerekóguiaspiracionesnobleitereíva,ha ndaha’éiguichehermanoañóntecarácter-pe,ndaha’éi michĩvévatuguýgui,hakatupeimepeteĩchachendiveavei pemba’eporãrapykuéri

9Pórkenipevyʼapavẽoúvaóroguiniambuembaʼe omombaʼévaumiapytuʼũndahaʼéivaprofundo,nomeʼẽipe mbaʼeporãjahekaháichapekultúrahapeestúdiojaiporúva jaasegurahagua.

10Péroanihaguapomokaneʼõpeteĩintroduksión ipukuetereívare,pyaʼevoiañeʼẽtapembaʼe iñimportantevévarecherembiasakue.

11DemetriodeFalero,pepresidentedelabibliotecadel rréi,orresivihetaitereipláta,ikatuhaguáichaombyaty oñondive,ikatuháicha,entéroumilívrooĩvakomúndope.

12Haʼeojoguahaoskrivirupi,ikatuháicha,ojapoperréi rembipota

13Peteĩjeyaimejaveupépeoñeporanduchupe:¿Mboy millívropikooĩpebiblioteca-pe?haombohovái:‘Masde doscientosmil,Orréi,haañehaʼãtatenonderãiteambyaty haguaumihembývaavei,ikatuhaguáichaoñeguahẽ cincocientosmilentotalOje’echéveumijudíoléivaleha ojetranscripciónhaomerecepeteĩtendapendebibliotecape!

14‘¿Mbaʼépandejokótarejapohaguaupéva?’ombohovái mburuvichaguasu‘¡Opambaʼeoñeikotevẽvaoñemoĩma ndedisposición-pe!

15‘Tekotevẽojetradusichupekuéra’,ombohováiDemetrio ‘pórkeumihudíoretãmeoipuruhikuáipeteĩalfabeto ijojahaʼỹva(umiegipcioorekoháichaaveipeteĩfórma espesiáldelétra)haoñeʼẽpeteĩidiómaijojahaʼỹva’ 16Haʼekuéraoipuruvaʼerãpeidiómasiríaco,péro ndahaʼéiupéicha;idiferéntetereímaiñeʼẽ’.

17Haperréiontenderireopambaʼeoikóvakokásope, omandaojeskrivihaguapeteĩkártapeSumosaserdóte hudíope,ikatuhaguáichaoñekumplipepropósito(ojeʼéma vaʼekue)

18Aimo’ãvooguahẽmahapeáraapresionahaĝuape demanda,amoĩva’ekuejepiSosibiodeTarentumha Andreasrenondépe,peguardaespaldaruvicha, oñeemancipahaĝuaumijudíopeojeguerahava’ekueJudeaguiperréitúvarupive--upérõpeteĩcombinacióndebuena fortunahapy’aguasurupiveha’eogueruhaguepeteĩéxito distritoCoele-SiriahaFenicia-petema,proceso oterrorisávotetãmesujeción-pe,ombohasaalguno iñenemigo-kuérapehaambuépeomboguejycautiverio-pe

19UmihaʼeoguerahávaumihudíoretãguiEgíptope ndohasáicienmil

20Koʼãvaapytéguioarmatreintamilkuimbaʼe oiporavóvapehaomohendachupekuéraumiguarnisión oĩvapeumidistrítookaháre

21(Kotiémpomboyvejepehetaitereihudíoouvaʼekue Egíptopeumipersandive,hapeteĩtiémpomboyve oñemondoaveiótropeEgíptopeoipytyvõhagua PsaméticopeoñorairõhaguaperréideEtiopíakóntrape

Pérokoʼãvandojoguáihetaitereiumiprisionéroramo Tolomeo,Lagoraʼyoguerahavaʼekuépe).

22Ha’émahaguéichaTolomeooiporavoumiiporãvéva ko’ãvaapytégui,umikuimba’eoĩva’ekuehekove tenondeguápehaojehechakuaávaipy’aguasuhaguére,ha oarmachupekuéra,hakatupemasatuicháva ambuekuéragui,umiitujaitereívatérãimitãitereívaupevarã, haumikuñaavei,omboguejytembiguáiramo,ndaha’éi ojaposévaupévaijeheguiete,hakatuojeobligachupe isoldadokuérahe’ívachupekuérarecompensaramoumi servicioojapova’ekuehikuáiñorairõme

23Oje’émahaguéicha,ahupytyrirepeteĩoportunidad oasegurahaĝuachupekuéraemancipación,añe’ẽperréipe ko’ãargumentoreheve‘Aníkenañañembopyʼaguasueterei hajahejañanerembiapoomeʼẽpejapuñaneñeʼẽme’ 24Peléindahaʼéirotranscribisévante,sínoavei rotradusévahaʼéguientérorazahudíambaʼe,¿mbaʼe hustifikaciónpaikatútajajuhuñandeembajada-peguarã, hetaitereiijapytepekuéraopytaajapeteĩestadode esclavitud-pependerréinope?

25Peperfeksiónhariquezapendeporiahuverekorupive pepoiumiojejokóvapepeichaguatembiguáiramo,chehasy haguéichaadeskuvrihaĝua,peTupãome’ẽva’ekue chupekuéraileiha’epeTupãomanteneva’ekuepende rréino.

26Ha’ekuéraomomba’eguasupeteĩTupãme--Ñandejára haUniversoApohare,opaambueyvypóraicha,ñandevoi, Orréi,jepeñahenóichupeiñambuévatérarupive,Zeus1 térãDis

27Kotéraokonvensetereíkuriome’ẽchupeñande ypykuéraypykue,ohechaukahaĝuaHa’e,ha’erupiveopa mba’eoñeme’ẽvatekovehaoúva,ha’ehakatuetepeYvate JárahaJáraYvategua

28Pemoĩpeteĩehémploenteroveyvypórapeimbaʼeporã hagua,pepoirupiumiojejokóvapetembiguáiramo’ 29Sapy’amirire,aikuave’ẽajapeteĩñembo’eipy’aite guiveÑandejárapeHa’eodisponehaĝuaperréiapytu’ũ ikatuhağuáichaoñemosãsoopavaveprisionero-pe--(pe yvypóraraza,ha’éguiÑandejárarembiapokue, oñembotavyhaoñeinfluiHa’e.

30Upévarehetañemboʼeopaichaguareheveahenóipe oisãmbyhývapepekorasõikatuhaguáichaojejopyperréi omeʼẽhaguachembaʼejerure.

31Aguerekóguituichaesperanzaumikuimbaʼesalvasiõ reheguaojeaseguraguivechéveTupãomeʼẽtahapeteĩ cumplimientocheñemboʼe.

32Pórkeumikuimbaʼeoplaneáramoalgúnaacción hekojojahaojapohaguaumitembiaponoble,Ñandejára Todopoderosoogueruiñehaʼãhahembipotapeteĩasunto osẽporãvape)--perréiohupiiñakãhaomañayvatecherehe hovavyʼápeoporandu:‘¿Mboymilespikopeimoʼã oipapatahahikuái?’.

33Andreas,oñemboʼývahiʼaguívagui,ombohovái:‘Mas decienmil-gui’

34Perréiheʼi:‘¡Añetehápeningopeteĩvendisiónmichĩmi Aristeasojerureñandéve!’

35UpémarõSósibiohaunoskuántoótrooĩvaupépeheʼi ‘Si,péroiporãtapemeʼẽpeẽmepetributopendepohýigui peikuaveʼẽramopederechokoʼãkuimbaʼépe,peñemeʼẽ haguaÑandejáratuichavévape’.

36TupãIpuʼakapávatuichaitereinemombaʼeguasuha nemombaʼeguasuentérondeypykueári,haiporãiterei

remeʼẽchupepeofréndadeagradecimientotuichavévande podérpe’.

37Ovyʼaitereíguikoʼãargumentoomeʼẽórdenojejapo haguapeteĩadiciónumisoldádosalariorehepemonto orekóvarepeplátaderredensión,ojepagavaʼerãhaveinte drácmaumiijárapekádatembiguáirehe,oñemeʼẽhagua peteĩórdenpúvlikohaoñembojoajuhaguaheseumi registroumiprisionérogui.

38Haʼeohechaukaikyreʼỹvévapenegósiope,Ñandejára haʼéguipeoguerúvaoñekumplipaiteñanepropósitoha ojopychupeorredimihaguandahaʼéiumioúvapeEgiptope itúvaehérsitondiveañónte,sínooimeraẽoúvapeupe tiémpomboyvetérãojegueruvaʼekueuperireperréinope.

39Ojeʼechupepeplátarreskaterãmasdecuatrocientos talénto

40Cheaimoʼãideprovechotahañamoĩpeteĩkópiape dekrétogui,pórkepéichaojekuaaporãvétahaojekuaavéta perréituichaitereíva,Ñandejáraomeʼẽvaʼekuepodér osalvahaguahetaitereihéntepe.

41Perréidekrétoheʼikóicha:‘Opavaveoservívañanderu ehérsitopepekampañaSiriahaFeniciakóntrapehaoataka javeumihudíoretãhaorekoumihudíoprisionéroha oguerujeychupekuératávaAlejandríapehaEgiptoyvýpe térãovendeótropehaupéichaaveioimeraẽprisionéro oĩvaʼekueñaneretãmeupetiémpomboyvetérãoĩvaʼekue ojegueruko’ápeuperire--opavaveorekóvako’ãichagua cautivoojejerureomosãsohaĝuachupekuérapeteĩjeýpe, ohupytývoveintedrakmaporakãmevirurescateramo.

42Umisoldádoorresivítakoplátarregáloramo oñembojoapývoisuéldore,haumiótroorresivítaperréi tesórogui.

43Roimoʼãorerundoipotáihaguehandojapomoʼãiha chupekuéraprisionéroramo,haoñehundihagueijyvyha ojeguerahaumihudíopeEgiptopehaʼehapeteĩmbaʼevai militár

44Pebotínhoʼavaʼekueumisoldádopeoñorairõhápe,haʼe vaʼekueopambaʼeojerurevaʼerãmoʼã.

45Oñemboguejyhaguãpueblotembiguáiramoademás ha'epeteîactodeinjusticiaabsoluta

46Upévare,ojehechakuaáguijajepokuaahañameʼẽhustísia opayvypórapehakoʼýteumioĩvapehekopeʼỹmepeteĩ kondisióndetembiguáiramo,hañañehaʼãguijajapo hekoitépeopayvypórapeumimbaʼeojerurévapehustísia hapiedad,rodecreta,oñeñeʼẽvoumihudíopersónaoĩvare oimeraẽkondisióndeesclavitudoimeraẽpárteñande dominio-pe,upévaumioguerekóvaohupytyvaœerã pirapireojeœévahaomosãsótachupekuérahaavave ndohechaukáivaœerãimbaœeveichaguatardeomoañetévo hembiaporã

47Mbohapyárarireosẽrirekodekréto,ojapovaʼerãhikuái lístadetembiguáiumiofisiáloñenombravaʼekuépeojapo haguañanevoluntad,hapyaʼevoiopresentavaʼerãumi persónaojeguerahavaʼekueprisionéroramo

48Rohecháguiideprovechotahañandévehañane rembiapokuérapeñamohuʼãramokombaʼe

49Oimeraêvaoguerohorývaikatuome'êmarandu oimeraêvanaiñe'êrendúivadecretorehe,pévacondición ojehechakuaáramopekuimba'eculpableoikótachugui hembiguái;ipropiedadkatuoñeme'êtatesororeal-pe’

50Ojeguerúrõguarepedekrétoojeleehaguaperréipe omoneĩhagua,oĩmbaiteumiótrodisposiciónndahaʼéiramo pefráse‘oimeraẽprisionérooĩvapeyvýpeupetiémpo

mboyvetérãojegueruvaʼekuekoʼápeuperire’,ha imbaʼeporãhaikorasõtuicharupiperréiomoingeko kláusulahaomandaoñedepositahaguakompletoitepe plátaoñemeʼẽvaperredensiõumimaestrofuerzasha banqueroreal-kuérandive,haupéichaojedesidikoasunto haoñemoañetedecretosietedías-pe

51Pesubvenciónperedenciónreheguaohupytymasde seiscientossesentatalento;hetamitãmimioĩvapeseno-pe oñeemancipahaguéreoñondiveisykuérandive

52Oñeporandúvoojepagavaʼerãpapesumaveintetalento koʼãvare,perréiomandaojejapohaguaupéva,hapéicha ojapopeidesisiónkompletoite

MOAKÃHA2rehegua

Ohechaukávamba'éichapaoñeñongatuumiregistro oñeñangarekovévaumiasuntodelEstadoreheGobierno BurocraciaRojareheguaOñemoĩpeteĩkomitéseis tapichápeohohaguapeSumoSaserdóterendápe JerusalénpehaoarreglaoñekambiahaguaAristeas oñemoîencargadodelegaciónrehe

1Ojapoparireupéva,omandaDemetriopeojapohagua peteĩmanduʼaoñeʼẽvaumilívrohudíope

2YmaningoopambaʼeEstadoreheguaojapovaʼekue decretorupivehahasyvévapekoʼãrréiegipcio,ha ndojejapóimbaʼeveojedeslizatérãojejapóramojepe

3Haupéichaamoingecopiapemandu’arãhaumi kuatiañe’ẽgui,mboyjopóioñemondova’ekueha mba’éichapapeteĩteĩ,peteĩteĩosẽporãguimagnificencia hakatupyrytécnica-pe

4Koʼápeoĩpeteĩkópiapemanduʼarã.PeMandu'a Demetriorehepemburuvichaguasuguasúpe‘Reme’ẽ guivechéveinstrucciónOmburuvichaguasu,oñembyaty haguãoñondiveumiarandukaoñeikotevẽvaomohu’ã haguãndebiblioteca,haumidefectuosooñemyatyrõhaguã, cheañeme’ẽchejeheañeñangarekoporãvévareheve oñekumplihaguãnderembipota,hako’áĝaarekoko’ã propuestaamoĩhaĝuanerenondépe

5Umilívrooñeʼẽvaumihudíoléipe(oĩmbovymiótro ndive)ndaipóripevivliotékape.

6Ojehaiumiletrahaidiómaevréopehaoñeinterpreta descuidadamente,handorrepresentáipetéxtoorihinál chemomaranduháichaumioikuaáva;araka’eve ndoguerekóiguihikuáipeteĩrréiñangarekooñangareko haĝuahesekuéra

7Tekotevẽko’ãvaojejapohekopetependebiblioteca-pe ĝuarãpeléioĩvaipype,ha’éguiorigendivino-gui, henyhẽguiaranduguihandorekóiguiopamba’eky’a.

8Upévareumikuimba’ehañe’ẽpapáraliterariohamasa deescritorhistóricooñemomombyryoñe’ẽhaĝuako’ã arandukarehehaumikuimba’eoikova’ekueha oikova’ekuehesekuérahe’iháicha,imarangatuha irreligiosoitereihaguérepeconcepciónorekóvahikuái tekovére,he’iháichaHecataeusdeAbdera

9Ndegustáramo,Orréi,ojehaítapeteĩkuatiañeʼẽpeSumo SacerdoteoĩvapeJerusalénpe,ojerurévochupetomondo seisancianokádatribu-gui--kuimbaʼekuéraoikovaʼekuepe vidanoblevévahaikatupyryvévaileipeikatuhaguáicha jaikuaaumipúntolamajoríaoĩhámepeteĩñeʼẽme,ha upéichajahupytyrirepeteĩtraduksiónhekopeteikatu ñamoĩpeteĩlugárojehecharamóvapepeteĩmanera ovaletereívapeomba’apoijeheguihanepropósito

10¡Toikondembaʼeporãmeme!’

11Oñemeʼẽrirekomanduʼa,perréiomandaojeskrivi haguaEleazarpepeteĩkártakombaʼére,haomombeʼuavei mbaʼéichapaojepoiumihudíoprisionéroramo.

12Haomeʼẽcincuentatalentodeóro,70talentodepláta hahetaitereiitaiporãvaojejapohaguambaʼyruhambaʼyru, hapeteĩmesahakópaojekaruhagua

13Haʼeomandaaveiumiorekóvapekáhakáhare,oheja haguaumiartesánoojapopeteĩselecciónoimeraẽmbaʼe ikatúvaguioikotevẽupepropósitopeguarã,haoñemondo haguacientalentoplátaomeʼẽhaguasakrifísiotémplope guarãhaambuembaʼeoikotevẽvapeguarã

14Amombeʼútapeẽmembaʼéichapaojejapovaʼekue,amoĩ rirepenerenondépeumikártaumikártaMburuvicha guasukuatiañe’ẽosẽkóicha:

15‘MrréiTolomeoomomaiteihaosaludapesaserdóte guasuEleazar-pe

16Oĩguihetajudíooñemohendava’ekueorereino-pe ojeguerahava’ekueJerusalén-guiumipersa-kuéraipu’aka ajahahetahetaveoúvacherundiveEgipto-peprisionero ramo--hetaitereiko’ãvaguiomoĩehérsito-pehaopaga chupekuérasueldoyvatevejepiveguágui,haohechaukarire imburuvichakuéralealtadomopu’ãfortalezahaomoĩ chupekuéraipoguýpeikatuhağuáichaha’eumiegipcio nativookyhyjévachuguikuéra.

17Hache,ajupírõguarepetrónope,a’adoptapeteĩactitud py’aporãopachesúbdito-kuérandive,haparticularmente umiha’eva’ekuependeciudadano-pe--amosãsohetavecien milprisionero-gui,apagávoijárakuérapepeprecio apropiadomercado-pechupekuéraĝuarã,haojejapóramo araka’evemba’evaipendetavayguakuérarepemultitud pasiónrupive,ajapochupekuérareparación

18Pemotivoomomýivacheacciónha’epedeseoa’actua piadosamentehaame’ẽseTupãsupremo-pepeteĩofrenda deagradecimientoamantenehaguérecherréino py’aguapýpehatuichagloria-peopamundo-pe

19Hiʼariveumindetavayguakuéraapytépeoĩvaʼekuepe vidaprimordial-pe,amoĩvaʼekuecheehérsitope,haumioĩ vaʼekueikatuhaguáichaojejokochepersónareha omeresévaojejeroviapetrivunálpe,amoĩumipuésto ofisiálpe

20Koʼágaajepyʼapyetereiguiveahechaukahaguache aguijekoʼãkuimbaʼépehaumijudíopekomúndo tuichakuérehaumigenerasiónoútavape,adesidipendeléi oñembohasatahapeidiómahebreoojeporúvaguipende apytépegriegoñeʼẽme,ikatuhaguáichaoñembojoapykoʼã kuatiañeʼẽambuerréikuatiañeʼẽmeoĩvachebiblioteca-pe

21Ha’étapeteĩmba’eporãpendeparte-guihapeteĩ recompensachekyre’ỹrehepeiporavóramoseisanciano peteĩteĩpendetribu-gui,kuimba’etekovenobleha ikatupyrývapendeléipehaikatúvaointerpreta,ikatuhaguã umicuestióndedisputa-peikatujadescubripeveredicto mayoríaoñemoĩhápedeacuerdo,peinvestigación iñimportantevévagui

22Ahaʼarõahupytytuichaherakuãporãajapóvoko tembiapo

23AmondoAndreas,cheguardaespaldaruvichaha Aristeas--kuimba’ekuéraamomba’eguasúvaomoĩhaĝua penerenondépepeasuntohaopresentahaĝuapeẽmecien talentodeplata,umiyvaypykuecheofrendatemplo-pe ĝuarãhaumisacrificiohaambueritoreligioso-gui

24Pehaíramochévepenerembipotareheguakoʼãmbaʼépe, pemeʼẽtachévepeteĩmbaʼeporãtuichávahapemeʼẽta chévepeteĩñeʼẽmeʼẽpyahuangirũrehegua,opapene rembipotaojejapótaguipyaʼeikatuháicha.Maiteipaha!

25KokuatiañeʼẽmeEleazarombohováihendaitépekóicha: ‘SaserdóteGuasuEleazaromomaiteirréiTolomeoiñamígo añeteguápe’

26Cherembipotaijyvatevévaha’enderekoporãharréina Arsinoe,ndereindyhanemembykuérarekoporã

27CheaveiaimeporãCheahupytynekuatiañe’ẽha tuichaavy’anerembipotahaneconsejonoblerehe

28Ahenóienterovetavayguakuérapehaamoñeʼẽ chupekuéraoikuaahaguambaʼéichapapeñemeʼẽñande Járape

29Ahechaukaaveichupekuéraumikóparemondovaʼekue, veintedeórohatreintapláta,umicincombaʼyruhape mesaojededikahagua,haumicientalentodepláta oñekuaveʼẽhaguaumisakrifísiohaoñemeʼẽhaguaumi mbaʼeoikotevẽvapetémplo.

30Ko’ãdonogueruchéveAndreas,peteĩpenderembiguái oñemomba’eguasuvéva,haAristeas,kuimba’eporãha añetegua,ojedistinguívai’aprendizajerupive,hadignoopa mba’épeha’ehaĝuaumirepresentantependeprincipio yvatehapropósitohekojojávagui

31Koʼãkuimbaʼeomeʼẽchévenemensáhehaorresivi chévepeteĩrrespuéstadeakuérdonekártaCheaconsentita opamba’eventajosovandéveĝuarãjependepedido ndaha’éijepiguáicha.

32Peẽningohetambaʼépepemeʼẽoresiudakuérapetuicha mbaʼeporãhaarakaʼevendaikatuvéimavañanderesarái

33Upepeteaikuaveʼẽsakrifísionde,nereindy,neraʼyha neamigokuérarérape,haenterovetavayguakuéra oñemboʼetosẽmemeumimbaʼerejapovaʼekue,ha Ñandejáraipuʼakapávaoñongatuhaguanerréino pyʼaguapýpeñemombaʼépe,hapeléimarangatu ñembohasaideprovéchohaguandévehatoñekumpliporã

34Enteroveumihénterenondépeaiporavoseisansiáno kádatrívugui,kuimbaʼeivuénovahaañetegua,haamondo peẽmepeteĩkópiaoreléireheve

35Haʼétapeteĩmbaʼeporã,orréihekojojáva,remeʼẽramo instruksiónojejapopariremíntepeléiñembohasa,umi kuimbaʼeoñemoĩjeytahañandévesegúropeMaiteipaha!

36Koʼãvahínaumiansiánoréra:Peprimertrívugui:José, Ezequías,Zacarías,Juan,Ezequías,Eliseo

37Pesegundotrívupe:Judas,Simón,Samuel,Adaeo, Matatias,Esclemías.

38Mbohapyhatrívupe:Nehemia,José,Teodosio,Baseas, Ornias,Dakis.

39Pecuartatrívupe:Jonatán,Abraeo,Eliseo,Ananías, Cabrias

40Pequintotrívupe:Isaac,Jacob,Jesús,Sabateo,Simón, Leví.

41Pesextotrívupe:Judas,José,Simón,Zacarías,Samuel, Selemas

42Pe7hatrívupe:Sabateo,Sedequías,Jacob,Isaac,Jesías, Nateo

43Peoctavotrívupe:Teodosio,Jasón,Jesús,Teodoto, Juan,Jonatán

44Novenotribu-gui:Teófilo,Abrahán,Arsamos,Jasón, Endemias,Daniel.

45Pedieztrívupe:Jeremías,Eleazar,Zacarías,Banéas, Eliseo,Dateo

46Pe11trívupe:Samuel,José,Judas,Jonates,Chabú, Dositeo.

47Pe12ñemoñareapytépeoĩIsaelo,Juan,Teodosio, Arsamos,Abietes,Ezequiel.

48Entérohaʼekuéraorekovaʼekuesetentaydos.Péicha ombohováiEleazarhaiñirũnguéraperréikuatiañe'ẽme

MOAKÃHA3rehegua

Ipypeoñemombe’upemesaiporãvévahaiporãvéva ojejapova’ekueAveiambuejopóirico,Interesante ojehechávoumiexcavaciónnda’aréiojejapóvaEgipto-pe

1Ko’áğaaprocedétaarredimihaĝuachepromesaha ame’ẽtapeteĩdescripciónumiobradearterehegua

2Haʼekuéraningoikatupyryeterei,pórkeperréi ndohejareírimbaʼeveichaguagástohahaʼevoioñatende umiombaʼapóvapekádauno

3Upévarendaikatúiomboykehikuáinipeteĩpártepe traváhoguiniomohuʼãnegligente.

4Ñepyrũrãamombeʼútapeẽmepetábla

5Perréiojepyʼapyetereikoobratuichaitereíva,haojapo oñeporanduhaguaumihudíooĩvapeupelugárpe, mbaʼeichaitépatuichapemesaoĩmavatémplope Jerusalénpe

6Haomombeʼúvohikuáiumimedida,haʼeoporandu ikatúpaojapopeteĩestrukturatuichavéva

7Haoĩumisaserdótehaumiótrohudíoheʼívandaiporiha mbaʼeveojokóvachupe.

8Hahaʼeheʼiojepyʼapyhaojapohaguacincovésepe tuichavéva,hakatuopyrũanihaguandovaléimbaʼeverã umiserviciotémplopeguarã.

9Haʼeoipotaitereiijopóindahaʼéioñemoĩntepetémplope, pórkeomeʼẽtachupetuichavyʼarãumikuimbaʼeideber haʼévaoikuaveʼẽhaguaumisacrificiookonvenivéva ikatúramoojapoupévahekopetepemesahaʼe ojapovaʼekueári

10Haʼenoimoʼãindaipóriguióropemesaymaguare ojejapohaguemichĩmi,pérohaʼeteoĩvaʼekue,heʼi,algúna rrasónmbaʼérepaojejapochugui--kodimensióngui

11Pórkeoñemeʼẽrirepeórden,ndofaltamoʼãikuriumi mbaʼe

12Upévarendajajapoivaʼerãmbaʼevaitérãjahasape medidahekopeteguáva.

13Upejaveaveiomandachupekuéraopresionahaĝua servicio-peopaumiformadeartemúltiple,ha’éguipeteĩ kuimba’eorekóvaumiconcepciónijyvatevévaha naturalezaome’ẽkurichupepeteĩimaginaciónaguda ikatúvaoimahinapeaparienciaopresentátavapeobra oñemohu’ãva

14Haʼeomandaavei,ndaiporihápeumiinstruksiónoĩva peEscriturasJudíaspe,iporãvehaguaopambaʼe

15Oñemoĩrirekoʼãichaguainstruksión,oñekumplivaʼerã kártapeve

16Ojapohikuáipemesaipukúvadosmétro1,ipekuepeteĩ métro,ijyvatepeteĩmétroimédiohaórosólidopotĩgui

17Peamombeʼúvandahaʼéivaʼekueóroipirehũva oñemoĩvaótropyendaári,sínopeestrukturakompletoite ojejapoórotuichaitereívaguiojesoldavaʼekue

18Haijeréreojapohikuáipeteĩijykérepeteĩpoipukúva

19Haoĩpeteĩcoronadeola-kuéra,ojegravávarelieve-pe, sogaichaojejapóvamaravillosamentembohapyijykére

20Haʼeningotriangularfórmahapeobraestilo peteĩchaitekádaládo,upévaretahaʼehaʼévaládoojere, opresentapeteĩchapa

21Umimokõiládooĩvaguipefrontéraguýpe,pe oguejyvaʼekuepemesapevehaʼepeteĩtembiapo iporãitereíva,pérohaʼepeládookáguiooguerahávape ohechávape

22Koʼágapemokõiveládorembeʼyyvategua,ojeipysógui, haimbepórkejaʼehaguéicha,perréhaorekombohapyládo, tahaʼehaʼévapepuntodevistapeteĩoñembojávahese

23Haoĩhiʼáriumiitaiporãitereívapecordónojejapóva relievembytépe,haoñembojoajuojuehepeteĩaparáto artísticoijojahaʼỹvarupive.

24Ojepyʼamongetahaguaenterovépeoñemyatyrõumi agujadeórorupive,haoñemoĩvaumiitakuápe

25Umiikostádopeoñeñapytĩumimbaʼeojejokóva hesekuéra

26Pefronterapartepemesajeréreoñembo’ývayvate gotyohaojojuhúvatesandive,ojejapopeteĩpatrónde huevoitaprecioso-pe,ojegravávaelaboradamentepeteĩ pedazocontinuoderelieveestriadoreheve,ojoajúva estrechamenteoñondivepemesapukukue.

27Haumiitaguýpeoñemohendavaʼekueorrepresenta haguaumióvulo,umiartístaojapopeteĩkoróna oguerekóvaopaichaguayva,hiʼárioĩparralraʼỹiha mandiʼoraʼỹi,dátilhamanzana,hagranadahaumíchagua, ojehechaporãháicha

28Koʼãyvaojejapoitaiporãitereívagui,haʼekuéraikolór umiyvaichahaojokuahikuáiijykéreopapemesaládore peteĩrrájadeórope

29Haoñemoĩrirepeyvakoróna,iguypeoñemoĩambue raʼangaóvuloreheguaitahepyetereívape,haambue tembiapoflautaharelieverehegua,ikatuhaguáicha ojepurumokõiveladopemesa,umiijáraoipotaháichaha upévarepeola-obrahapefrontéraojeipysopemesapy peve

30Ojapohaoñapytĩhikuáipemesaipekuepukukueguýpe peteĩplánchatuichaitereívaipukúvacuatrodedo,ikatu haguáichaoñemoingeipypeumipy,haojejokohatãumi alfiletedelinch-peoikehápeumizócalooĩvapepefrontéra guýpe,ikatuhaguáichaojeporupemesaykéreumihénte oipotáva

31Péichaojekuaaporãpetembiapoojepurusehatahaʼe haʼévahendáicha

32Pemesápevoiohaihikuáipeteĩ‘maeander’,ha ijapytépeoĩitaiporãitereíva,rubíhaesmeraldahapeteĩ ónixaveihahetaótrokláseitaiporãvéva

33Hape‘maeander’ykéreoñemoĩpeteĩrredhechapyrãva, ohechaukávapemesambytepeteĩromboide-icha,hahi’ári ojejapopeteĩcristalhaámbar,oñehenóiháicha,haupéva ojapopeteĩimpresiónijojaha’ỹvaumiohechávape

34Haʼekuéraojapopemesapyiñakãguilírioicha,haʼete kuliriooñesũvapemesaguýpe,haumipárteojehecháva orrepresentahogueoñemboʼýva

35Pepyjyvaoĩvayvýpeningopeteĩrúbíguihaijyvate peteĩpoipukúvaijerére

36Ojoguapeteĩsapatuhaipukúvaochodedo.

37Hiʼáriopytuʼupepypukukompletoite

38Haojapohikuáipepyhaʼetévaichahiedraokakuaávape itágui,oñembojeheʼávaakantúpehaojerévapeteĩparral raʼỹimeojerévaheseparralraʼỹireheve, oñembaʼapovaʼekueitápe,ipyruʼãmeve

39Opaumiirundypyojejapopeteĩchaguaestilo-pe,haopa mba’eojejapohaoñembojehe’akatupyryeterei,haojeporu katupyryhamba’ekuaahechapyrãvaojejapohaĝua añeteguanaturaleza-pe,peaireoñemomýivopeteĩyvytu apytu’ũrupive,oñeme’ẽmovimientohoguekuérape,haopa mba’eojejapookorrespondehaĝuaperealidadañeteguáva ndiveorrepresentáva

40Haojapohikuáipemesaruʼãmbohapyhendápepeteĩ tríptico-icha,haoñembojoajuhaoñembojeheʼaitereihikuái umiespígopepeobrapukukuepukukue,upévarendaikatúi ojehechaniojejuhujepembaʼéichapaojoajuumijunta

41Pemesaipukukuendohasáimbytemétrogui,upévarepe traváhokompletoiteojepagavaʼerãmoʼãhetatalénto.

42Pórkeperréinomoĩséirupiituichakue,ogastaumi detállepepeplátaoñekotevẽtakuripemesaikatúrire tuichave.

43Haopambaʼeoñemohuʼãiplanheʼiháicha,peteĩmanera hechapyrãvahahechapyrãvévape,arteijojahaʼỹvaha iporãvaijojahaʼỹvareheve.

44Umimbaʼyruoñembojeheʼávagui,mokõiojejapo órogui,haijykéreguivembytepeveojegravávaobrade relieveojejapóvaescamaraʼangarupive,haumibalanza mbytépeoñemoingeumiitapreciadotuichakatupyry artística-pe

45Upéioĩpeteĩ‘maeander’peteĩmétroijyvatekue,ha ijyképeojejapóvaitaiporãitereívaguihetasa’y, ohechaukávatuichañeha’ãartísticohaiporãha

46Upévaárioĩpeteĩmosaico,oñembaʼapóvapeteĩ romboicha,haʼetévapeteĩrredhaoguahẽvaijykepeve

47Imbytépe,umieskúdomichĩvaojejapóvadiferénteita iporãitereívagui,oñemoĩvaojuehe,haidiferénteva, ndahaʼéivambovyvecuatrodedoipukúvagui,iporãve ojehecha

48Pejyvaárioĩpeteĩadornodelirioipotypaitéva,ha ojegravávaparralraʼỹioñembojoajúvaojuehe

49Upérõupéichaojejapoumimbaʼyrudeóro,hakádauno orekomasdedosfirgo.

50Umimbaʼyrudeplátaorekopeteĩsuperfísielisova,ha ojejapoporãitereihaʼetekuojejapóvaojehechahagua anteojo,upéicharupiopambaʼeojeguerúvahiʼagui hesekuéraojehechaukaporãveumiespéhogui

51Hakatundaikatúioñemombe’upeimpresiónañetegua ko’ãobradearteomoheñóivaapytu’ũmeoñemohu’ãvo.

52Pórke,ojejapoparirekoʼãmbaʼyruhaoñemoĩojoykére, primeropeteĩmbaʼyrudeplátahaupéipeteĩóro,upéi ambuepláta,haupéiambueóro,peapariénsiaopresentáva hikuáiningondaikatúioñemombeʼu,haumioúvaohecha haguaumívandaikatúikuriojedesgarrapeespectáculo omimbipávaguihaoporomondýivagui

53Umiimpresiónojapovaʼekuepeespektákuloningo idiferéntevaʼekue

54Umikuimbaʼeomañávoumimbaʼyrudeórore,haiñakã ojapopeteĩencuestacompletakádadetálleojejapóvare, hiʼángaovyʼaiterei

55Jeypeteĩkuimba’eojesarekoséramoumimba’yrude platarehe,oñembo’yajahenondépe,opamba’eha’eteku omimbipávatesaperehevepetendaoñembo’yhápejerére, haome’ẽpeteĩvy’atuichavévagueteriumiohechávape

56Péichaañetehápendaikatúioñemombe’umba’éichapa iporãartísticaumitembiapo.

57Umivialdeórohaʼekuéraogravávambytépeumi kóronadeparralreheve

58Haumibordejeréreojapohikuáipeteĩcoronadehiedra, mirtohaolivoobraderelievehaomoingeipypeita iporãitereíva

59Umiambuepartepeobradesocorro-peojapohikuái diferentepatrón-pe,ojapoguivehikuáipeteĩpuntode honoromohu’ãopamba’epeteĩmaneradignaperréi majestad-pe

60Peteĩñe’ẽmeikatuja’eniperréitesoro-peniambuépe, ndaipórihaguemba’eveichaguatembiapoojoguáva ko’ãvapehepyetereitérãkatupyryartística-pe

61Perréinopensáisaʼihesekuéra,haʼeohayhúguiohupyty gloriaumimbaʼeporãojapovaʼekuére

62Pyʼỹinteningoohejareítahembiapooficial,haohasa itiémpoumiartistandiveijepyʼapýpeomohuʼãhagua hikuáiopambaʼepeteĩmaneradignopelugár oñemondotahápeumijopói.

63Upémarõopambaʼeojejapotuichaitereimbaʼépe,pe rréiomondovaʼekueumirregálohapesaserdóteguasu haʼévapetetãruvicha.

64Ndaipórivaʼekueitahepyetereíva,ndojeporúiguicinco milmbovyvévahaenterovévatuicha

65Ojeporupekatupyryartísticaijojaha’ỹva,upéicharupi peitahamba’eojejapóvaojehepyme’ẽcincovésepe órogui

MOAKÃHA4rehegua

Umidetallehesakãvapesacrificiorehegua.Ojehechakuaa umisaserdótendojavyihaexactitudPeteĩorgíasalvaje Peteĩdescripciónpetemplohaumiy-obraorekóvare

1Ameʼẽpeẽmekodeskrisiónumirregáloreheguaapensa haguéretekotevẽha

2Pepúntooúvapemombeʼúpehaʼehínapeteĩrreláto romombeʼúvaEleazarrendápe,pérotenonderãiteameʼẽta peẽmepeteĩdeskrisiónpepaískompletoiterehegua

3Roguahẽvoumihudíoretãmerohechapesiudaoĩva Judeatuichakuembytépepeteĩmontáñaruʼãme, ijyvatetereíva

4Peyvytyruʼãmeoñemopuʼãmakuripetémplo tuichaitereimbaʼépe.

5Ojerehesembohapymurállamasdesetentamétro ijyvatekuehaipukukuehaipekueokorrespondepeedifísio estrukturape.

6Entéroumiedifísioningoiporãitereihahepyeterei ndojehecháivagueteri

7Ojehechakuaandojehejareírihaguegastopeokẽhaumi fijaciónrehe,ombojoajúvachupeumiokẽpostendive,ha pelintelestabilidadrehe.

8Pekortínaestiloaveiojoguaitereipeentrádape

9Itélayvyturyrýirupiomýitapiaite,hakomovimiento oñemombeʼúvoiguyguivehapekortínaojere ijyvatevévape,omeʼẽpeteĩespectáculoiporãvahaapenas peteĩkuimbaʼeikatuojedesgarrachugui

10Pealtárñemopuʼãojoguerahaporãpelugárhaumi ofréndaojehapývandive,haumiofréndaojehapýva okaipaitévape,hapealtároñemoaguívoupéichaavei

11Upépeoĩpeteĩpendientembeguekatúpe,oñemohenda porãvaʼekuehekoitépe,haumisaserdóteoservíva oñemondeaodelínogui,ijyvapeve

12Petémploomañaéstegotyohaikuʼakuarahyreike gotyo

13Pepísokompletoiteojejahoʼiitápehaijykeoguejyumi lugárojedesidivaʼekuépe,ikatuhaguáichaojeguerahay ojejohéihaguapetuguyumisakrifísiogui,pórkeupépe ojesakrifikahetamilanimálumifiéstaárape.

14Haoĩpeteĩyndopamoʼãiva,pórkepetémploryepýgui osẽpeteĩykuanaturalhetaitereíva

15Hiʼariveoĩumiykuahechapyrãvahandaikatúiva oñemombeʼuyvyguýpe,ohechaukahaguéichachéve,cinco estadiomombyrypetémplooĩhajerére,hakádaunooreko hetaitereituboikatuhaguáichaoñembyatyoñondiveumi diferénteysyry

16Haopakoʼãvaojejokuaplomoreheveiguyhaijykére, hahiʼáriojeipysohetaitereiyeso,haopatembiapo pehẽngueoñeñangarekoporãve

17Pealtárruguápeoĩhetalugárojepeʼahaguayha enterovévandohecháiumiombaʼapóvaservísiope,upéicha rupiojejohéipeteĩtesaryrýipe

18Péichacheremianduumiembalsecarácterreheha ko’áğaahechaukátapeẽmemba’éichapaoñemoañete.

19Haʼekuéracheguerahamasdecuatrokilómetropesiuda okahárehaheʼichéveamañahaguapeteĩlugárgotyoha ahendupetyapuojejapóvapeyojotopávo,upéichaojekuaa chéveumiembalsetuichaha,ojeʼémahaguéicha

20Opambaʼépendaijojaháiumisaserdóteservísio, oaguantahaguérefísiko,haaveioserviporãhakirirĩháme.

21Enteroveombaʼapoijehegui,jepehetambaʼehasy vaʼerã,hakádaunoorekopeteĩtembiapoespesiál oñemeʼẽvachupe.

22Peservísioojejapooñeinterrumpiʼỹre--oĩomeʼẽvape yvyra,ótropeaséite,ótropearínadetrígoporã,ótrokatu peespecia;ambuekatuoguerujeyumiso’opehẽnguepe ofrendaojehapývapeĝuarã,ohechaukávopeteĩgradode fuerzahechapyrãva

23Haʼekuéraojagarramokõiveipópepeteĩvakaraʼyraʼy, kádaunoopesamasdedostalénto,haoitykádaiporeheve peteĩtapehechapyrãvapepelugáryvategotyopealtárpeha arakaʼevendofaltáiomoĩhaguapelugároĩháme.

24Upéichaaveiumiovechapehẽnguehaaveiumikavara pehẽngueiporãiterei,ipohýihaikyrágui

25Umi,hembiaporã,akóinteoiporavoumimymba ikyrỹivahaespecialmenteikyráva,hapéichaojejapope sacrificiocheamombeʼuvaʼekue

26Oĩpeteĩlugárespesiálojeapartávachupekuéraopytuʼu hagua,upépeoguapyumiojeliviávadedeber-gui

27Oikovoveupéva,umiopytuʼúmavahaoĩmava preparádooñepyrũjeyhaguahembiapo,opuʼãijeheguiete ndaipóriguiavaveomeʼẽtavaórdenmbaʼéichapaojejapo umisakrifísio.

28Pekirirĩkompletoiteogovernaikatuhaguáicha oñeimoʼãndaiporihanipeteĩpersónaupépe,jepe añetehápeoĩsietecientoskuimbaʼeombaʼapóvape traváhope,haaveihetaitereiombaʼapóvaogueruhagua umisakrifísio

29Opambaʼeojejaporrespetorehevehapeteĩmanera omeresévaÑandejáratuichaitévape

30TuicharoñesorprenderohechávoEleazarombaʼapoha oservijave,mbaʼéichapaoñemondehambaʼéichapa iporãiterei,upévaojekuaapeaooipurúvapehaumiita iporãitereívaoĩvaipersonaári

31Peaoárioĩcampanadeórooguahẽvaipypeve,ha omeʼẽpeteĩklásedemelodíaijojahaʼỹva,hamokõive

ijykéreoĩgranadayvotyipirehũvahapeteĩkolór hechapyrãva.

32Haʼeorekopeteĩcinturóniporãitereíva,ojejapóvaumi kolóriporãvévape.

33IjyvaáriomondeÑandejáraoráculo,oñehenóiháicha, oñemoĩhápedoceita,opaichagua,oñeñapytĩvaoñondive óroreheve,oguerekóvaumitriburuvichakuéraréra,orden original-pehe’iháicha,peteĩteĩomimbipeteĩmanera indescriptible-peikolorparticular

34Akãáriomondepeteĩtiara,oñehenóiháicha,haupéva áriisyvambytépepeteĩturbanteijojahaʼỹva,pediadema rréihenyhẽvagloriaguihaoñemoĩvaÑandejáraréraletra sagrádapepeteĩplánchadeóroári...ojehusgariredigno omondehaĝuako’ãemblemaumiministerio-pe

35Haʼekuéraojehecharamoitereihaoñeñanduvaieterei,ha upévareoñeñandupeteĩkuimbaʼeouhaguepeteĩkuimbaʼe haʼévapeteĩmúndoidiferéntevarenondépe

36Aimeconvencidooimeraẽoparticipávapeespectáculo cheadescribiva’ekuépeomyenyhẽtahaasombroha maravillaindescribible-guihaoñe’afectátapypuku iñakãmepepensamientosantidadreheguaoñembojoajúva kádadetalleservicio-pe.

37Pérorohupytyhaguainformasiónkompletoite,rojupipe ciudadelavecinoruʼãmeharomañaorejerére

38Oñemohendapeteĩtendaijyvatetereívape,ha oñemombaretehetatórrereheve,oñemopuʼãvaʼekue yvatetepeve,itatuichaitereívagui,peobjetoreheve, oñemombeʼuhaguéichañandéve,oñangarekohaguaumi témplokorapýre,ikatuhaguáichaoikóramopeteĩatáke, térãpeteĩinsurgenciatérãpeteĩataquepeenemígogui, avavendaikatumoʼãiomboligapeteĩentrádaumimurálla ryepýpeojerévapetémplore

39Umitórredelaciudadelaárioñemoĩumimotorde guerrahadiferénteklásedemákina,hapeposicióntuicha ijyvatevepecírculodemurokuéraguiañeʼẽmavaʼekuégui 40Umitórrereoñangarekoaveilamajoríaumikuimbaʼe ojeroviaitévarehaomeʼẽvaʼekuepepruévatuichavéva ifiélhahetãme

41ko’ãkuimba’épearaka’evendojehejáiosẽpeciudadelagui,ndaha’éiramofiestaárahaupéidestacamento-pe añoite,nindohejáioikeipypeavaveextraño

42Aveioñatendeporãitereihikuáioúramooimeraẽ mandátopeofisiálprinsipálguioadmitihaguaoimeraẽ visítapeohechahaguapelugár,oremboʼehaguéichaore experiénsia

43Haʼekuérandoipotáieteoreadmitiorehaʼéramojepe mokõikuimbaʼéntendorekóivaármarohechahaguape ofréndadesakrifísio.

44Haomoañetehikuáiojejokuahahikuáipeteĩjuramentopeoñemeʼẽrõguarechupekuérapejerovia,opavaveohura haojejokóguiojapohaguapejuramentosagrádope kuatiañeʼẽme,jepevecincocientosipapapyndohejamoʼãiha oikehetavecincokuimbaʼéguipeteĩjeýpe

45Peciudadelahaʼevaʼekuepeproteksiónespesiálpe témplopehapeomoñepyrũvaʼekueomombarete mbaretetereichupeikatuhaguáichaoñangarekoporãhese

MOAKÃHA5rehegua

Peteĩñemombe’utávahaokahárerehegua.Embojoja versíkulo11umikondisiónkoʼagaguáreUmiversíkulo89-

41ohechaukambaʼéichapaumiymaguareoestimapeteĩ karaiaranduhapeteĩkarai.

1Petávatuichahaha’edimensiónmoderada

2Haʼeningocuarentakilómetrorupiijerére,ikatuháicha oimoʼã.

3Oguerekoitorrekuéraoñemohendava’ekueteatro ra’ãngápe,umitapeohasávaijapytepekuérako’áĝa ojehechaumitapekurusuumitórreiguypeguahakatuumi torreyvateguaojehechave

4Pórkepeyvyojupi,pesiudaoñemopuʼãguivepeteĩ montáñaári

5Oĩaveiumiescalónojupívatapekurusúpe,haoĩtapicha akóinteojupíva,haambuekatuoguejyhaoñemomombyry ikatuháichaojueheguitapéreumiojejokóvarupiumiregla tekopotĩrehegua,anihaguaopokooimeraẽmbaʼe hekopeʼỹvare.

6Ndahaʼéivaʼekuembaʼérepaumiomoñepyrũvaʼekuepe siudaiñepyrũmeomopuʼãvaʼekueupéva,pórkehaʼekuéra oikuaaporãmbaʼépaojejerure.

7Pórkepetetãtuichahaiporãiterei

8Oĩpárteijyvykuʼíva,koʼýteumidistrítooĩvaSamáriape, oñehenóiháicha,haoĩvaIduméoyvýre,ótropártekatuoĩ montáña,koʼýteumiojoykéreJudearetãme

9Upévareumihénteoñemeʼẽvaʼerãoñemitỹhaoñemitỹ haguapeyvy,ikatuhaguáichaupéicharupiorekoheta ñemitỹ

10Péichaoñeñotỹopaichaguañemitỹhaoñemonoʼõheta mbaʼepeyvyojeʼevaʼekuépe.

11Umitávatuichávahaodisfrutapeteĩprosperidad correspondienteoguerekoporã,hakatuohejareiumi distritotetãmegua,opavavekuimba’eoguerekógui inclinaciónpeteĩtekovevy’arãme,opavaveoguerekógui tendencianaturalohekávovy’a

12UpéichaaveioikoAlejandríape,tuichaha oñakãrapuʼãveentérosiudagui

13Tetãyguakuéraohóvoumidistritookarayguáguiha oñemohendatávapeogueruñemitỹñemboyke:haupéicha anihaguãoñemohendatávape,mburuvichaguasuome’ẽ tembiapoukapyanihaguãopytaveinteárarasamiipype

14Haupéichaaveiomeʼẽumihuéspeinstruksiónojehaíva, tekotevẽramooñemeʼẽpeteĩcitaciónoimeraẽvaoikóvaupe tetãme,oñesolusionavaʼerãhapekásocincodíape

15Haohecháguipeasuntotuichaiñimportanteha,omoĩ aveioficialesjurídicosopadistrito-peĝuarãipytyvõhára ndive,anihaĝuaumichokokuehaidefensor-kuéranegocio interes-peomboykeumigranerotavaguasúpe,cheha’ese, umiproductodelaganadería-gui

16CheapermitikodigresiónpórkeEleazarohechauka porãitereiumipúntooñeñeʼẽhague

17Tuichaitereiningopeenerhíaoiporúvahikuáioñemitỹ haguapeyvy

18Pórkepeyvyoñeñotỹhetaitereiolivo,trígohakaʼavo, parrálavei,haoĩhetaeíra

19Ambueichaguayvyramátahiʼávahadátilndoipapapái oñembojojávokoʼãvare

20Oĩhetaitereivakaopaichaguahapeteĩpastorico chupekuéraguarã.

21Upévareohechakuaahekopetehikuáiumidistrito tetãmeguaoikotevẽhapeteĩpoblacióntuicháva,haumi relaciónoĩvatavaguasuhaumialdeaapytépeoñemohenda porã

22Umiárabeoguerupetetãmehetaitereimbaʼehyakuã asýva,itaporãhaóro.

23Pórkepetetãojeadaptaporãndahaʼéiagricultura-pente, sínoaveicomercio-peguarã,hapesiudaorekohetaarteha ndorekóimbaʼeveumimbaʼerepyojeguerúvapemar mboypýri

24OguerekopuertooĩporãitereívahahetaitereívaAskalón, JopehaGaza-pe,aveimTolomeo-peomoñepyrũva’ekue Reyhaoguerekóvapeteĩposicióncentraloñembojojávo ambuetendaoñembohéravarehe,namombyrýiguini peteĩvagui

25Kotetãoproduciopambaʼehetaiterei,pórkeojerrega porãoparupietehaoñeñangarekoporãumitorméntagui.

26PerríoJordán,oñembohéraháicha,arakaʼevendohóiva, osyrypeyvyrupi

27Ñepyrũrãpetetãoguerekondaha’éimbovyvéva60 millonesdehectáreas--jepémouperireumipueblovecino ojapoincursiónhese--ha600000kuimba’eoñemohenda hi’áriumigranjaorekóvacienhectáreapeteĩteĩ.

28PerríoojoguávaNílopeopuʼãcosechatiémpopeha orregahetapártepeyvy

29HiʼaguipedistrítohaʼévaumihénteTolomeo mbaʼévagui,osẽótrorríopehaupévaosyrypemárpe

30Ambueysyrymontáñapegua,oñehenóiháicha,osyrype llanura-pehaijeréreumipárteoĩvaGazajerérehape distrítodeAsdod

31Tetãojerepeteĩkorapynaturalrehehahasyeterei ojeatakahaguãhandaikatúiojeatakafuerzatuichávarupive, umipasajeestrechorupi,ñemondaojepysóvaprecipicioha barrancaipypukúvarehe,hacarácteraccidentadoumi regiónmontañosaojerévaopayvyrehe.

32OjeʼeoréveumimontáñaoĩvaguiijykéreoĩvaArabiape ymaojehupytyhaguekóvrehaiérro

33Pévakatuojejokopegoviérnopersajave,umi mburuvichakuéraupetiémpopeguaomosarambíguitetã ambuérepeteĩinformejapuheʼívandovaléimbaʼeverãha hepyetereihaumimínaombaʼapo,anihaguaoñehundihetã pemineríaoĩvakoʼãdistrítope,haikatuojepeʼa chuguikuérapegoviérnopersarupive,pórkeoipytyvõrupi chupekuérakoinformejapupeteĩexcusaoikehaguape distrítope

34Koʼága,cheermánoahayhuetévaFilócrates,ameʼẽma ndéveentéroumiinformasióniñimportántevakotémare mbykymíme

35Amombe’útatembiapoñembohasareheguapesecuelape.

36PeSumoSaserdóteoiporavoumikuimbaʼe ipyʼaporãvévahakultúraijyvatevéva,oñehaʼarõháicha ituvakuéranoble-gui

37Haʼekuéraningokuimbaʼendahaʼéiikatupyrýva literaturahudíapeañónte,sínoostudiaporãveumigriégo lívro.

38Upévarehaʼekuéraorekovaʼekueespesiálmente ikatupyrývaoservihaguaembajada-pehaoñekompromete hikuáikodeberoñekotevẽjave

39Ha’ekuéraoguerekotuichainstalaciónconferenciaha ñomongetaumiproblemaojoajúvaléirehe.

40Ha’ekuéraoapojapetapembytépe--hapévaakóinte ha’epetapeiporãvévaojeguatahaĝua

41Ha’ekuéraomboykepemaneraásperahaicortaz,ha katuoĩenconjuntoorgulloárihaaraka’eveno’asumíri peteĩairedesuperioridadambuekuéraári,haoñe’ẽvooĩ

dispuestoohenduhaome’ẽhaĝuapeteĩrespuestaadecuada opaporandu-pe.

42Haopavavehaʼekuéraoñangarekoporãkorréglareha ojepyʼapyopambaʼeáriojueheguioñongatúvohaopavave haʼekuéraomereseimburuvichahahekoporãme.

43Hapeteĩikatuohechakuaambaʼéichapaohayhuhikuái Eleazar-peoñemomombyrységuichuguikuéraha mbaʼéichapahaʼeohayhuchupekuéra.

44Mombyrypekuatiañeʼẽohaivaʼekuéguiperréipeijeju porãgui,haʼeojerureaveiipyʼaiteguiveAndreas-pe ombaʼapohaguaupembaʼérehachemokyreʼỹavei aipytyvõhaguacheikatuháicha

45Hajeperoprometeromeʼẽtahaoreatencióniporãvéva kombaʼére,haʼeheʼituichaoñeñanduvaihagueteri, oikuaáguiperréipehekoporãguiohechahahaʼeha iprivilegioijyvatevéva,ohendujavepeteĩkuimbaʼe ijyvatevévahapichakuéraguiculturahaarandúpe,ohenói chupeikorte-pe

46Ahendunikopeteĩñeʼẽporãheʼíva,oasegurarupi kuimbaʼehekojojávahaiñaranduetévaipersonarehe, oaseguratahapeproteksióntuichavévairréinopeguarã, pórkekoʼãichaguaiñamigoomeʼẽtachupeumikonsého ideprovechovéva

47HaumikuimbaʼekoʼágaEleazaromondovaʼekue hendápekatueteorekokoʼãkualida.

48Hapy’ỹio’afirmajuramentorupivearaka’eve ndohejamo’ãihaumikuimba’épeohoha’éramoalgún interésprivadoimba’évaañónteomopyendávapemotivo impulsor-hakatuha’eopavaveciudadanoventajacomúnpeĝuarãha’eomondochupekuéra

49Pórke,omyesakã,petekoveporãoĩoñeñongatuhagua umiléiheʼíva,hakofinojehupytyhetaiteveoñehendúvo, ojeleerangue

50Kóvahaambuemba’eojoguávaguiojekuaaporã mba’épahemianduhesekuéra

MOAKÃHA6rehegua

Umiñemyesakãtavayguakuérajepokuaarehegua ohechaukávamba'épahe'isepeñe'ẽ,"Iky'áva"Peesencia haorigen"Tupã-Jerovia"reheguaUmiversíkulo48-44 omeʼẽpeteĩdeskrisióniporãitereívapeDivinidaddela fisiologíarehegua

1Iporãñamombeʼumbykymipeinformasión omeʼẽvaʼekueombohováihaguañaneporandu

2Pórkeaimoʼãlamajoríaumihénteoñanduhaoikuaaseha algúnaléioĩvapeléipe,koʼýteumisoʼohavevídahaumi mymbaojehechakuaávaikyʼaha.

3Roporandúrõguarembaʼérepa,oĩguipeteĩfórmade kreasión,ojehechavaʼekueoĩmymbaikyʼahaojeʼuhagua, haótrokatuikyʼahaojepokojavejepe(peléioñatende porãramojepelamajoríaumipúntope,haʼeespesiálmente escrupulosokoʼãichaguambaʼére)oñepyrũombohovái kóicha:

4Haʼeheʼi:‘Peẽpehechakuaambaʼeichaitépaojapo ñandereheumimbaʼejaikohañamoirũha;oñembojoajúvo umiivaívandive,kuimba’ekuéraojagarraumimba’evai ojapova’ekuehaoikochuguikuéramiserablehekove pukukuejaveve;hakatuoikoramohikuáiumiiñaranduha iñaranduvandive,ojuhuumimediookañyhaĝuape ignorancia-guihaomoambuehaĝuahekovekuéra

5Ñandeléiome’ẽvatenonderãiteomoĩumiprincipio piedadhatekojojareheguahaoinculkapuntoporpunto, ndaha’éiprohibiciónrupiveañóntehakatuejemplojeporu rupiveavei,ohechaukávoumiefectoperjudicialpecado reheguahaumicastigoÑandejáraomoĩvaumiculpable-pe. 6HaʼeohechaukaraẽguipeteĩntehaTupãhaipuʼaka ojehechaukahakounivérsotuichakuére,opalugár henyhẽguiigoverníaguihanipeteĩvaumimbaʼeyvypóra ojapovaʼekueñemihámendokañýiIkuaágui

7Opambaʼepeteĩkuimbaʼeojapóvahaopambaʼe oikótavaamogotyoveojekuaachupe

8Ombaʼapoporãvokoʼãañeteguahaheʼiporãrire, ohechaukapeteĩkuimbaʼeopensáramojepeojapohagua ivaívandaʼéihaguambaʼeveañetehápeojapotahaupéva, ndokañymoʼãihaojehechakuaágui,heʼiporãguiÑandejára puʼakaoikehapeléikompletoitére.

9Oñepyrũvoiñepyrũguive,osegiohechaukaenterove yvypórandahaʼéiramoñandevoiogueroviahaoĩhaheta tupã,jepehaʼekuéravoiipoderosoitereiumiserhaʼekuéra oadorávaguirei

10Haʼekuéraojaporireitahayvyráguiumitaʼanga,heʼi haʼehaumioinventávapeteĩmbaʼeideprovéchova tekovépeguarãraʼangahaomombaʼeguasuchupekuéra, jepeorekopruévahesakãporãvandoguerekoiha mbaʼeveichaguasentimiénto.

11Tavyetereiningoñaimoʼãoimeraẽvaguioikohapeteĩ tupãumimbaʼeoinventávarupive

12Umiinventorojagarránteciertosobjetosojejapoma vaʼekuehaombojoajúvooñondive,ohechaukaorekoha peteĩutilidadpyahu:haʼekuéravoindojapóipesustancia orekóvapembaʼe,haupévareningopeteĩmbaʼereiha tavyumihénteojapoumiyvypóratupãhaʼekuéraicha 13Ñanetiémpopeoĩguihetaoinventavévahaheta iñaranduvévaumikuimbaʼeymaguaréguiojedefika vaʼekuéguitupãme,haupéicharõjepearakaʼeve ndoumoʼãioadorachupekuéra

14Umiojapohaohaivaʼekuekoʼãmombeʼupyoimoʼã haʼekuéraiñaranduvehaumigriégoapytépe

15¿Mbaʼérepikotekotevẽñañeʼẽótrohénte ohayhuetévare,umiegipciohaumícha,ojeroviavaʼekue umianimálsalváhehalamajoríaumimbaʼeotyryrývare haumivakarehe,haoadorachupekuéra,haoikuaveʼẽ chupekuérasakrifísiooikoveajahaomanómarõ?

16KoʼágañandeLéiomeʼẽvahaʼéguipeteĩkuimbaʼe iñarandúvahaÑandejáraomeʼẽvachupeespesiálmente ontendehaguaopambaʼe,ohechapaitekádadetálle,haore korapyumimurállahamurálladeiérroipuʼakaʼỹvareheve, anihaguarojeheʼambaʼeveichavérõnipeteĩvaumiótro tetãndive,hakaturopytaipotĩhetehaángape,isãsóvaopa imaginaciónvyroreigui,romombaʼeguasúvopepeteĩTupã Todopoderosooĩvapepekreasiónkompletoiteári

17UpévareumisaserdóteEgiptoguaomoakãvaojesareko porãguihetambaʼére,haoikuaáguiñanerembiapo, ñanerenói“Ñandejárakuimbaʼekuéra”

18Kóvahaʼepeteĩtítulondahaʼéivaumiótroyvypóra mbaʼe,sínoumioadorávaÑandejáraañeteguápeañoite

19UmihembývakatundahaʼéiÑandejáraguikuimbaʼe, sínosoʼo,vevídahaao

20Opambaʼehaʼekuéraoipotaháicha,okonsola chupekuérakoʼãmbaʼendojehecháimbaʼeverã,sínoopa mbaʼeorekóvare

21Ñandepuévloapytépekoʼãichaguahekovepukukuepe opensavévahaʼehínaÑandejáragoviérno.

22Upévareanihaguañañembyaimbaʼeveichaguambaʼe oporombojeguarúvare,térãñanderekoveoñembotavyumi momaranduvairupive,haʼeñanemoʼãopaládoumirrégla tekopotĩreheguarupive,opokopeteĩchaumimbaʼe jaʼúvare,térãjayʼúvare,térãjapoko,térãñahendúvatérã jahechávare.

23Péroñañeʼẽramoengeneral,entérombaʼeojoguaite ikonstitusiónnaturalpe,pórkeenterovévaogovernapeteĩ podér,upéicharõjepekádakásopeoĩpeteĩrrasón ipypukúvambaʼérepajajehekýijaipuruhaguaalgúna mbaʼehajavyʼaumiótrojeporujepiveguáre.

24Peteĩehémplorehehápe,ambohasátapeteĩtérãmokõi púntohaamombeʼútapeẽmeumíva

25Pórkeanipeẽpeʼapepensamiéntodegradable-pe, Moisésopreparahagueumiléioñatendeitereívare

26Opakoʼãordenanzaojejapotekojojarehehápeoipytyvõ haguapevirtudjeporekahapecarácterperfeksión.

27Entéroumiguyrajaiporúvaningoipotĩhaojehechakuaa ipotĩhaguére,okaruopaichaguagranohapulso,por ehémplo,paloma,tortuga,langosta,perdiz,gansoaveiha entéroumiótroguyraoĩvakoklásepe

28Péroumiguyraoñembotovévapejuhútahaʼehakaʼaguy hasoʼohoʼúva,otiranítahaumiótrorepembarete orekóvare,haipyʼahatãmeohupytyhiʼupyojukávoumi guyramansoojeipapavaʼekueyvateve

29Handahaʼéiupéichante,sínoojagarrahikuáiovecha raʼyhakavararaʼy,haoperhudikaaveiyvypórape,tahaʼe omanóvatérãoikovéva,haupéichaombohéravo chupekuéraikyʼaha,omeʼẽpeteĩseñálhaʼekuérarupive umi

legislaciónoñeordena,opracticava'erãtekojojaikorasõme haaniotiraníavavéreojeroviaimbaretereheniomonda chuguikuéramba'eve,sinoodirigívahekovetekojoja he'iháicha,umiguyramanso,oñeñe'êmava'ekue, ho'uháichaumidiferenteclasedepulsookakuaávayvyape árihandotiraníriipehênguekuérañehundipeve

30Upévareorelegisladororembo’eha’ehako’ãichagua métodorupiveoñeme’ẽhaindicaciónumiiñarandúvape, hekojojáva’erãhahandojapoiva’erãhamba’eveviolencia rupive,haojejokohaguãtiranismoambuekuérarehe ojeroviahaguãimbareterehe.

31Pórkeojehecháguinaiporãihajepeojepokokoʼãichagua mymbaikyʼáre,oñeñeʼẽhaguéicha,umijepokuaa particularrehe,¿ndajajapoivaʼerãpaopambaʼe ñañangarekohaguaanihaguaoñehundiñanderekove?

32Upévareopauminormaomoĩva’ekuemba’épa ojepermitiko’ãguyrahaambuemymbakásope,omoĩ promulgaciónhembipotápeñanembo’ehaĝuapeteĩlección moral

33Pedivisióndepezuñahapeseparaciónumigarra reheguaoñeha’ãñanembo’eñamboykeva’erãhañande rembiapopeteĩteĩvajahechávopevirtudjepokuaa

34Ñanderetetuichakuehahembiapoodependeñandejyva hañanderetekuérare

35Upévarehaʼeñanemboligajahechakuaahaguajajapo vaʼerãhaopañanerembiapoñemboykerehevepetekojoja rekovépe,koʼýtejajeseparaporãguiyvypóraambuégui

36Lamajoríaumiótrokuimbaʼeoñemongyʼaumi rrelasiónsexuálrupive,haupéichaojapotuichambaʼevai,

haenterovetetãhasiudakuéraoñemombaʼeguasu koʼãichaguambaʼevairehe.

37Haʼekuéraningondahaʼéikuimbaʼekuérandiañónte ojokóva,sínoomongyʼaisýpehaimembykuñakuérapejepe.

38Ñandekatujajehekýikoʼãichaguaangaipagui.

39Haumihénteojeseparavaʼekueojeseparavaʼekueyma, peLéiomeʼẽvaomombeʼuaveiorekohaperregálode manduʼa.

40Maymamymbakuérapeguarã"pyoñemboja'óvaha omastikapecud"orrepresentaumioñepyrũvapepe símbolodememoria

41Pórkepeactodemasticacióndelacubiertandahaʼéi ótrombaʼe,ndahaʼéiramopemanduʼañanderekoveha jaikohaguére

42Petekoveojepokuaanikooñemantenetembiʼurupive, upévareñanemokyreʼỹEscritura-peaveikoʼãñeʼẽme: “AñetehápenemanduʼátaÑandejáraojapovaʼekuére ndepypeumimbaʼetuichahahechapyrãva”

43Haʼekuéraimembyporãvove,ojekuaaporãiterei haʼekuératuichahaomimbipa;primeropeteteñemopu’ã hatembi’udisposiciónhapeteĩteĩmiembroindividual separaciónha,hetavemba’épeĝuarã,umisentido organización,apytu’ũrembiapohamovimiento ojehecha’ỹva,pya’eumihembiapoparticularhaojuhúva umiarte,ohechaukapeteĩrecursoinfinito.

44Upévarehaʼeñanemokyreʼỹñanemanduʼahaguaumi párteojeʼevaʼekueoñeñongatuhaoñondivepepuʼaka divinorupive,katupyrypaitereheve.

45Haʼeningoomarkámakádaórahaumilugárikatu haguáichañanemanduʼamemeÑandejárañanegovernávare hañandesalvavaʼekuére.

46Soʼohavevídarehehaʼeheʼiraẽñandéveñameʼẽhagua peteĩpártesakrifísioramohaupéipyaʼevoijavyʼañande rembiʼúre.

47Hiʼarive,oreaoárihaʼeomeʼẽñandévepeteĩsímbolo demanduʼa,haupéichaaveiomandañandéveñamoĩhagua umioráculodivinoñanderokẽharokẽáripeteĩ manduʼarãichaÑandejárare

48Hañandepoáriavei,haʼeomandaexpresamente ojejokuahaguapesímbolo,ohechaukávohesakãporã jajapovaʼerãhaopatembiapotekojojápe,ñanemanduʼávo ñandecreaciónteerehe,haopambaʼeáriÑandejára kyhyje.

49Omandaaveiyvyporakuérape,oñenojaveokehaopu’ã jeývopunta-pe,ojepy’amongetahaĝuaÑandejára rembiapokuérare,ndaha’éiñe’ẽmeañónte,hakatu ohechávodistintamentepecambiohaimpresión ojeproducívahi’arikuéra,okejavehikuái,haaveiipu’aka, mba’éichapadivinohaincomprensiblepecambiopeteĩva ko’ãestado-guiambuépe

50Ko’áğaojehechaukapeẽmepeexcelenciaorekóvape analogíadiscriminaciónhamandu’arehegua,ore interpretaciónhe’iháicha“pepezuñahendidahape masticacióndelacud”

51Ñandeléindojejapóiguialazartérãheʼiháichape primerpensamientocasualoúvañaneakãme,síno ojehechávopeañeteguahaojehechaukahaguaoĩharazón hekopete

52Pórkeumidireksiónomeʼẽvarupivesoʼohambaʼyruha umikásoparticularojepokohaguére,haʼeñanemandaani haguajajaponiñahendumbaʼeveñapensaʼỹrenijarrecurri inhustísiapejaipururupipepodérdelarazón

53Umimymbaka’aguyreheguaaveiikatuojejuhupe principiopeteĩchagua.

54Pórkepecomadrejahaumiryguasuhamymba koʼãichaguareko,oñeñeʼẽporãvahese,ohundi.

55Umiryguasuomongyʼahaombyaiopambaʼe,ndahaʼéi hembiʼurãnte,sínojependovaléimbaʼeverãyvypórape oimeraẽmbaʼehoʼávachupekuéraombyaihagua

56Peclasecomadreja,avei,ha’epeculiar:peoje’eva’ekue ykére,oguerekóguipeteĩcaracterísticaomongy’áva:Oime imembyapysarupivehaosẽijururupive

57Haupévareojeʼeikyʼahayvypórapepeteĩjepokuaa ojoguávaupévape

58Omoĩvoiñe’ẽmeopamba’eohupytývaapysarupive, omoingeambuetapichápemba’evaípehanomba’apói mba’eky’ajepivegua,ha’ekuéravoioñemongy’apaitepe tekojoja’ỹgui.

59Handerréi,oñemombeʼuháichaoréve,ojapoporãiterei ohundívokoʼãichaguakuimbaʼépe’

60Upéihaʼechupe:‘Aimoʼãndeeresehaumi informasiónre,pórkehaʼeomoĩmemechupekuéra ojetorturahaumimbaʼehasývapeomanohagua’

61‘Si’,ombohovái,‘ko’ãvahínaumikuimba’eha’eséva; ha'éguipeteĩmba'eimarangatu'ỹvaojesarekohaguã yvypórañehundirehe

62Hañandeléioproiviñandéveñaperhudikaavavépe tahaʼeñeʼẽtérãtembiaporupive

63Chemombeʼumbykymikoʼãmbaʼére,penekonvense vaʼerãmoʼã,opaorereglamentoojejapohaguetekojojápe, hambaʼevenoñemoĩrihagueEscritura-pe ojepyʼamongetaʼỹretérãmbaʼérepaʼỹre,hakatu hembipotápehaʼeikatuhaguáichañanderekovepukukue haopañanerembiapokuépejajapotekojojaopayvypóra renondépe,ñañangarekóvoTupãIpuʼakapávare

64Haupéichaumisoʼohaumimbaʼeikyʼáva,umi otyryrývahaumianimálsalváhere,komúndokompletoite oapuntatekojojahaojoguerahaporãhaguayvypóraha yvypóraapytépe’.

65Haʼetechéveojapovaʼekuepeteĩdefensaporãopaumi púntore;oñe’ẽvoaveiumivakara’yhaovechamáchoha kavaraoñeikuave’ẽvare,he’itekotevẽhaojepe’aumivaka haovechaapytégui,haojesakrifikamymbamansohaani oñekuave’ẽmba’eveka’aguy,umioikuave’ẽvaumi sacrificioontendehaĝuapesignificadosimbólicoorekóva peléiome’ẽvahaanihaĝuaoĩpeteĩautoconciencia arroganteinfluenciaguýpe

66Peoikuaveʼẽvasakrifísio,omeʼẽaveipeteĩofrénda hiʼángaguiopambaʼépe

67Cheapensako’ãparticularñanediscusiónrehegua valehañamombe’u,hapeléisantidadhasignificado naturalrupi,cheinduciamombe’uporãhaĝuandéve, Filócrates,ndepropiadevociónrupipeaprendizaje-pe

MOAKÃHA7rehegua

Oguahëvoumienvíoorekóvamanuscritoarandukaha jopóiiporãitereívaUmiñembosako’ipeteĩkaruguasu mburuvichaguasúpeguarãPeanfitriónoguapyriremínte mesápeombovyʼaumiinvitádopeporanduharrespuésta rupiveOĩumikaraiaranduhe’ívasociologíarehe 1Eleazar,oikuaveʼẽrirepesakrifísio,oiporavorireumi envíope,haombosakoʼirirehetajopóiperréipeguarã, oremondoorerapetuichasegúrope

2HaroguahẽvoAlejandríape,pyaʼevoioñemombeʼupe rréiperoguahẽmaha.

3Roikerirepalásiope,Andreashacheromomaitei kyreʼỹmeperréipeharomeʼẽchupepekártaEleazar ohaivaʼekue.

4Perréiojepyʼapyetereiojotopahaguaumienvíope,ha omandaoñemosẽhaguaentéroumiótro mburuvichakuérapehaoñehenóihaguaumienvíopepeteĩ jeýpehenondépe

5Ko’áğakosorpresageneralemocionada,ojepokuaa haguéreumioúvaohekaaudienciaperréindiveumimba’e iñimportántevapeojeadmitihaĝuaipresencia-pequintodíape,umienviadorréitérãtávaiñimportantetereívaguihasy reheveoaseguraajaadmisiónCorte-petreintaárarire--ha katuko’ãkuimba’eha’eocontadignotuichavévahonor-pe, ha’eoguerekóguiipatrón-petuichaitereiestimación-pe,ha upéichapya’eomosêumiipresenciaha’eohecháva superfluoramohaosegioguataoikepevehaikatu oguerohorychupekuéra.

6Oikévohikuáiumijopóioñemondovaʼekuehendivekuéra haumipergaminoivaliosoitévareheve,ojehaihápepeléi óropeumiletrahudíope,pórkepepergamino oñembosakoʼiporãitereihapejoajuoĩvaumipáhina apytépeojehechaʼỹeterei,perréiohechariremínteoñepyrũ oporanduchupekuéraumilívrore.

7Haoguenohẽrirehikuáiumirrólloijaokuéraguiha oipeʼaumipáhina,perréiopytaarehaupéioñesũsiete véserupi.

8‘Aagradesepeẽme,cheamigokuéra,haaagradesevepe penembouvaʼekuépe,haopambaʼeári,Ñandejárape, koʼãvaorákula’.

9Haenterove,umienvíohaumiótrooĩvaupépeavei, osapukáipeteĩtiémpopehapeteĩvospe:‘¡Ñandejára tosalvapeRréipe!’.ha’ehesayvy’águi.

10Peángaoñemombaʼeguasuhaoñandupehonor tuichaitereívaoñemeʼẽvaʼekuechupe,omboligachupehasẽ haguaifortunaporãre.

11Haʼeomandachupekuéraomoĩjeyhaguaumirróllo hendaitépehaupéiosaludarireumikuimbaʼépe,heʼi: ‘Iporãvaʼekue,Ñandejárakuimbaʼekuéra,primeroite amombaʼeumilívropohenóihaguépekoʼápehaupéi ajapoparireupéva,amopuʼãpeẽmecheamígoderécha’ 12Upévareajaporaẽkombaʼe.

13Amoĩpeteĩléikoára,peẽpejuhaguépe, oñeñongatutahapeteĩáratuichávaichahaojefestehataha kádaáñocherekovepukukueaja.

14Oikoaveiha’ehapeaniversariochevictorianaval Antigonorehe.Upévareavy'átaavy'ávopenendiveko árape

15Opambaʼeikatúvareiporureiporuhagua’,heʼi ‘oñembosakoʼítandéveguarãideprovechoháichahachéve guarãaveinendive’.

16Omombeʼurirehikuáiovyʼaha,haʼeomandaoñemeʼẽ haguachupekuéraumilugáriporãvévaoĩvapesitádela ypýpe,hatojepreparapekaruguasurã

17HaNicanorohenóikaraimayordomoguasu,Doroteo, haʼévapeofisiálespesiáloñenombravaʼekueoñangareko haguaumihudíore,haomandachupeojapohaguape preparásióntekotevẽvakádaunopeguarã

18Perréiojapokurikoarréglohakoʼágapeẽpehecháva oñemanteneha

19Pórkehetasiudaorekóvakostúmbreespesiálokaʼu, okaruhaopytuʼuhagua,orekoumiofisiálespesiál oñatendehaguaumimbaʼeoikotevẽvare

20Haoujaveovisitaumirréipe,oñembosakoʼi ojepokuaaháicha,anihaguaoĩincomodidadomoapañuãi haguapevyʼarãovisitajavehikuái

21Peupéichaaveiojejapoumienvíohudíokásope

22KoʼágaDoroteohaʼevaʼekuepepatrónoñenombra vaʼekueoñangarekohaguaumihudíoinvitádore, ikonsiénsiaitereivaʼekue

23Oguenohẽpekaruguasurãentéroumitendaoĩva ipoguýpehaojepeʼavaʼekueorresivihaguakoʼãichagua invitádope.

24Haʼeomohendaumiapykamokõifílapeperréi heʼiháicha

25Haʼeomandakurichupeoguapyhagualamitadumi kuimbaʼeijakatúapehaumihembývape,anihaguaojoko chupekuéraperregáloijyvatevéva

26OguapývohikuáiheʼiDoroteopeojapohaguaopa mbaʼeojepokuaaháichaumiinvitádohudíoapytépe

27Upévarehaʼeomboykeumisagrádosagrádohaumi saserdóteofréndasacrificiohaumiótroojepokuaáva oikuaveʼẽumiñemboʼe,haohenóipeteĩorenúmero-pe, Eleazar,peitujavévaumisaserdótehudíoapytépe,ojapo haguañemboʼehendaguépe.

28Haopuʼãhaojapopeteĩñemboʼehechapyrãva ‘¡ÑandejáraIpu’akapávataneenriquece,Orréi,opamba’e porãojapova’ekuérehatome’ẽndévehanerembirekoha nemembykuérapehanecompañero-kuérapepeposesión continuadeellosreikoveaja!’

29Koʼãñeʼẽmeosẽpeteĩjepopetehatãhavyʼápeipukúva hetatiémpore,haupéiojerehikuáipekaruguasu oñembosakoʼivaʼekuevyʼápe

30Opaumiarrégloojejapohaguaservísiomesápeojejapo vaʼekueDoroteoheʼiháicha

31Umioservívaapytépeoĩumipáhinarréihaótro orekóvaumilugároñemombaʼeguasúvaperréikorapýpe.

32Oaprovechapeteĩoportunidadome’ẽvapeteĩpausape karuguasúpeperréioporandupeenviadooguapývapepe apykadehonor-pe(oñemohendahaguérehikuáisegún antigüedad),mba’éichapaikatuomanteneirréino noñembyai’ỹreipahaitepeve?

33Ojepyʼamongetariresapyʼamiombohovái:‘Iporãvéta remoĩpeseguridarehaʼangaramoÑandejáraimbaʼeporã opaʼỹva’Pórkepeiporiahuverekóramohapemoĩramo kastígopochyumiomeresévapeidesiértopeheʼiháicha, pemboykétachupekuéraivaívaguihapegueraha chupekuéraoñearrepentihagua’.

34Perréiomombaʼeguasuperrespuéstahaupéioporandu peótrokuimbaʼépe,mbaʼéichapaikatuojapoopambaʼe iporãvévaopambaʼeojapóvape?

35Hahaʼeombohovái:‘Peteĩkuimbaʼeoñatende porãramoenterovépe,siémpreojapoporãtakádaokasión, haimanduʼávoÑandejáraoikuaahaopambaʼeopensáva’ RejapóramopekyhyjeÑandejáraguireñepyrũhagua, arakaʼevenderefaltamoʼãipeméta’

36Perréioguerohoryaveikokuimbaʼépeombohovái haguérehaoporanduambuépe,mbaʼéichapikoikatuoreko iñamigokuéraopensávaijehegui?

37Haʼeombohovái:‘Ohecháramondéverestudiahaumi hénteregovernávapeiporãtarehechambaʼéichapa Ñandejáraomeʼẽumimbaʼeporãyvypórape,omeʼẽvo

chupekuérahesãihatembiʼuha--opaambuembaʼe itiempoitépe’.

38Omombeʼurireoĩhadeacuerdoperrespuéstandive,pe rréioporandupeinvitádooúvape,mbaʼéichapaomeʼẽvo umihéntepehaohusgarupiikatuohupytypeelogioumi ndoganáivapejepeidemanda?

39Hahaʼeheʼi:‘Reñeʼẽporãramoenterovépepeteĩchaha arakaʼeveneretratamoʼãiramoinsolénsianiretratajaveumi ofallávape’Haupévarejapótarehecháramombaʼéichapa ÑandejáraojapoUmidignoojerurévaakóinteoñekumpli, haumindohupytýivañembohováiiñembo’épe oñemomarandusueñotérãacontecimientorupivemba’épa ojapovaiva’ekueimba’ejerurekuérapehaÑandejára ndoinupãihachupekuérahembiapovaikuéraichatérã imbaretetuichaháicha,hakatuojapopacienciareheve hesekuéra’.

40Perréiomombaʼeguasukyreʼỹmepekuimbaʼépe ombohováihaguérehaoporandupeótropehendaitépe, ¿mbaʼéichapaikatuhaʼendaikatumoʼãioñevenseumi mbaʼemilitárpe?

41Hahaʼeombohovái:‘Haʼendojeroviapáiramohetaiterei héntepetérãijehérsitooñorairõvare,sínoohenóimeme Ñandejárapeogueruhaguaumiemprendimientoosẽporã hagua,haʼevoi’ojapopaitehembiapoespíritudehustísia reheve’.

42Oguerohorývokorrespuésta,oporanduótrope mbaʼéichapaikatuoikochuguipeteĩmba’eokyhyjéva iñenemigokuérapeĝuarã.

43Hahaʼeombohovái:‘Omanteneajahetaitereiarmaha fuérsaimanduʼáramokoʼãmbaʼendaikatumoʼãihaohupyty peteĩresultadopermanentehaconcluyente’.Ñandejára jepeomoĩkyhyjeyvypóraapytuʼũmeomeʼẽvochupekuéra tiémpohaohechaukánteramoipuʼakatuichaha’

44Kokuimbaʼépeperréiomombaʼeguasuhaupéiheʼipe ótrope:‘¿Mbaʼembaʼépapeiporãvévañanderekovépe?’

45Hahaʼeombohovái:‘JaikuaahaguaÑandejárahaʼeha peUniversoJára,haumimbaʼeiporãvévajahupytývape ndahaʼeihañandejahupytývaéxito,sínoÑandejáraipuʼaka rupiveokumpliopambaʼehañandeguerahávapemétape’

46Perréiosapukáipekuimbaʼeombohováiporãhagueha upéioporandupeótropembaʼéichapaikatuomanteneopa mbaʼeorekóvahaipahápeombohasaumioúvape hendaguépeoĩvapeaveiupéicha?

47Hahaʼeombohovái:‘PeñemboʼememeÑandejárape ikatuhaguáichapeñembopyʼaguasuentérombaʼe rejapóvape,hapeavisapeneñemoñarekuérapeanihagua ojedeslumbrapefamatérãrrikésa,pórkeÑandejáraningo omeʼẽentérokoʼãrregálohaumikuimbaʼearakaʼeve ndohupytýiijeheguietepesupremasia’

48Perréiheʼioĩhadeakuérdoperrespuéstarehaoporandu peinvitádooúvape,mbaʼéichapaikatuoaguantapeteĩchapa oimeraẽmbaʼeojehúvahese?

49Hahaʼeheʼi:‘PeẽpepensáramoÑandejáraonombraha enteroveyvypórapeokompartihaguapembaʼevai tuichavévahaaveipembaʼeporãtuichavéva,ndaikatúigui peteĩkuimbaʼeojehekýikoʼãmbaʼégui’PéroÑandejára akóinteñañemboʼevaʼerãhápe,ñanemokyreʼỹpyʼaguasu haguajagueropuʼakahagua’

50Ovyʼaitereipekuimbaʼeombohováihaguére,perréi heʼientérombaʼeombohováivaʼekuehikuáiiporãha.Ha heʼive:‘Añeporandútaojupe,haupéiapytakoʼágaguarã:

AristeasKuatiañe’ẽ ikatuhaguáichañañatendepekaruguasuvyʼarãreha jahasapeteĩtiémpovyʼarã’.

51Upémarõhaʼeoporandupekuimbaʼépe:‘¿Mbaʼepiko añetehápeñandepyʼaguasu?’.

52Hahaʼeombohovái:‘Ojejapóramopeteĩplanoĩporãva peóradepelígrope,heʼiháichapeintensiónypykuépe’ Opamba'eTupãojapondevy'arã,nderuvichaguasu,ne rembipotaiporãgui’.

53Opavaveohechaukarireijepopeterupiveoĩhapeteĩ ñeʼẽmeperrespuéstandive,perréiheʼiumifilósofope (ndahaʼéiguimbovyijapytepekuéraoĩvaupépe):‘Che remiandúpekoʼãkuimbaʼeikatupyryhahekoitépeha orekohaumimbaʼekuaaijojahaʼỹva,pórkekoʼãtiémpope oñembohováiporãkoʼãporanduamoĩvaʼekuechupekuéra, haenterovévaojapoÑandejáraguipepuntooñepyrũva iñeʼẽ’.

54HaMenedemo,filósofoEretria-gua,he’i:‘Añete,O Rey--pórkekouniversooñemanejaprovidenciarupiveha jahechakuaaporãguiyvypóraha’ehaÑandejára rembiapokue,upévaguiosẽopapu’akahañe’ẽporãosẽha Ñandejáragui’

55Perréioñakãityrireomoneĩhakosentimiénto, noñeʼẽvéimahaovyʼahikuáiOguahẽvoka’aru,opape karuguasu

MOAKÃHA8rehegua

Hetaveporanduhambohovái.Ñañatendékepeversíkulo 20-peoñeʼẽhaovevehapeáirerupiveojehaivaʼekueáño 150-peJesúsoumboyve

1Koʼẽrireoguapyjeyhikuáimesaárihaosegipekaru guasuojejapoháicha

2Perréioimoʼãrõguareoguahẽmahapeteĩoportunida okonvenivévaoporanduhaguaumiinvitádope,oporanduve umikuimbaʼeoguapývapeijykéreikatuhaguáichaumi ombohováivaʼekuépepedíamboyve

3Oñepyrũoipeʼapeñemongetapekuimbaʼeoncehandive, pórkeoĩdiezoñeporandúvapepeocasiónymaguarépe

4Oñekirirĩrire,haʼeoporandumbaʼéichapaikatuosegi ipirapirehetáva?

5Ojepy’amongetambykymirire,pekuimba’e oñeporandúva’ekueombohovái--‘Ndojapóiramomba’eve ndodignoséivaiposición-gui,araka’evendojapóiramo licenciamente,araka’evendoprobóiramogastoumimba’e vacíohaenvanopersecución-pe,hakatuumiactode benevolenciarupiveojapoopavaveipoguýpeoñemoĩporã ijehe’Ñandejárahaʼeningoopambaʼeporãapohareha Chupetekotevẽiñeʼẽrenduyvypóra’.

6Perréiomombaʼeguasuchupehaupéioporanduótrope mbaʼéichapaikatuomantenepeañetegua?

7Ombohováivopeporanduhaʼeheʼi:‘Ohechakuaávo peteĩjapuomotĩhaentéroyvypórape,hakoʼýteumirréipe’. Pórkehaʼekuéraoguerekóguipodérojapohaguaoimeraẽ mbaʼeoipotáva,¿mbaʼérepikojapuvaʼerã?Pévaári akóintenemandu’ava’erã,Ruvicha,Ñandejáraha’ehapeteĩ añeterayhuhára

8Perréiorresiviperrespuéstatuichavyʼápehaomaña ótroreheʼi:‘¿Mbaʼépapearanduomboʼéva?’

9Hapeótrokatuombohovái:‘Peẽpeipotáichandoikói penderehembaʼeveivaíva,sínopepartisipaopambaʼe porãgui,upéichaaveipejapovaʼerãpeteĩprinsípiopeumi pendepoguýpehaumiofaltávandive,hapeñemoñeʼẽporã

vaʼerãuminoblehaiporãvape’Ñandejáraningoogueraha opavaveyvypórapeijehe,ipyʼaporãrupi’.

10Perréiomombaʼeguasuchupehaoporandupeótrope, mbaʼéichapaikatuhaʼeyvypóraamígo?

11Hahaʼeombohovái:‘Pehechakuaávoyvypóra ñemoñareoñembohetavehahaonasehahetajehasaasyha tuichajehasaasyreheve,upévarendapekastigaivaʼerã ligerotérãpembohasaasychupekuéra,peikuaágui yvyporakuérarekoveojejapohambaʼasyhakastígogui’ Pórkepentenderamoopamba'epenerenyhẽtape poriahuvereko,Tupãaveioiporiahuvereko!

12Perréiorresiviperrespuéstaoguerohoryhaoporandu peótrope:‘¿Mbaʼépapekalifikacióniñimportantevéva ogovernahagua?”

13Haʼeombohovái:‘Ojehekýihaguaijehe’,‘ojehekýi haguasoborno-guihaoñeñatendevaʼerãhekovepukukue javeve,omombaʼehaguapetekojojaopambaʼeári,ha oñemoangirũhaguaumikuimbaʼekoʼãichaguandive’ ¡Ñandejáraningoavei,ohayhutekojoja!

13Perréiheʼirireoguerohoryhachupe,heʼiótrope: ‘¿Mbaʼepikopemárkaañetetévañandepyʼaiteguive ñandepyʼaiteguive?’.

14Hahaʼeombohovái:‘JahechakuaahaguaÑandejára ombaʼapomemehakounivérsopehaoikuaahaopambaʼe, hanipeteĩkuimbaʼendojapóivahekopeʼỹhahembiapo vaívandaikatúiokañychugui’Ñandejáraha’eháichape benefactoropamundo-pe,upéichaaveipeẽ, peha’angava’erãChupehapeimevacíodeofensa!

15Perréiohechaukaoñemoĩhapeteĩñeʼẽmehaheʼiótrope: ‘¿Mbaʼépaperréiiñimportantevéva?’

16Hahaʼeombohovái:‘Ojegovernaporãhaguahaani haguaojeguerahavaiumimbaʼerepytérãherakuãguasúgui umideséoinmoderadotérãnaiporãivape,péicharedesidi porãrepensaporãramokombaʼe’.Opamba'epeikotevẽva ha'ependemba'e,haÑandejárandoikóitekotevẽguiha ipy'aporã¡Penepensamientotoikopendeheguipeteĩ kuimba’e,haanipeipotahetamba’ehakatuumimba’e oñeikotevẽvaañoitepegovernahaĝua!

17Perréiomombaʼeguasuchupehaoporanduótrope, mbaʼéichapaikatuiporãveumimbaʼeopensavaʼekue?

18Hahaʼeombohovái:‘Omoĩmeméramohustísia henondépeopambaʼépehaoimoʼãramopeinhustísia ojoguahaojepeʼahachupevída’.¡Ñandejáraningosiémpre oprometeomeʼẽtahapeteĩvendisiónijyvatevévaumi hekojojávape!’

19Omombaʼeguasurirechupe,perréioporandupeótrope: ¿Mbaʼéichapaikatuokejavendoikóiumimbaʼe ñanemoñeñanduvaívagui?

20Hahaʼeombohovái:‘Reporanduchéveaporandu hasyetereívañambohováihaĝua,ndaikatúiguijagueru ñandejeheañeteguañembosaráipeumiaravojakehaĝua aja,hakatujajejokombareteko’ãvapeumiimaginación ndaikatúivaojejokorazónrupiveÑaneángaoguerekógui petemianduañetehápeohechahaumimba’eoikévañane conciencia-peokeajaPérojajavyñaimoʼãramoañetehápe jaguatahamaráriumivárkopetérãjavevehapeairerupi térãjaviahaambueregiónpetérãoimeraẽmbaʼepeichagua. Haupéicharõjepeañetehápeñañeimahinaoikoha koʼãichaguambaʼe

21Ikatuháichaadesidi,ahupytykoʼãmbaʼe.Opamba’e ikatúvape,ORey,resãmbyhyva’erãneñe’ẽhane rembiapoperegladepiedadrupiveikatuhağuáicha

reguerekopeconcienciaremantenehapevirtudha araka’evendapeiporavóipeñembosako’ihaĝuaacostade larazónhaaraka’evepe’abusarupipendepoderpejapo jepepetekojojápe.

22Pórkepeapytuʼũoñembopyʼapeteĩveokejaveumi mbaʼepeteĩchaguáre,haupévapeopuʼãopáyjaveHape oguerekóvaopahemianduhahembiapooñemoĩvaumi mba’eiporãvévagotyo,oñemopyendatekojojápeokejave haokejaveUpévarepeimeva’erãfirmepedisciplina constantependejehegui

23Perréiomombaʼeguasupekuimbaʼépehaheʼiótrope: ‘Ndehaʼéguipediezmorembohováitava,reñeʼẽrire,ore roñemeʼẽtapekaruguasúpe’.Haupéiomoĩpeporandu, mba’éichapikoajehekýitaajapomba’evenamereíriva chejehegui?

24Hahaʼeombohovái:‘Emañamemendefamahande puéstotuichavévare,ikatuhaguáichareñeʼẽharepensaumi mbaʼeojoguávante,reikuaáguienteroveumindepoguýpe opensahaoñeʼẽhanderehe’.Pórkeanirejekuaaivaiveha umiactor-gui,ostudiávaporãperol,tekotevẽvaojapo hikuái,haomoldeávaopahembiapokuéraheʼiháichaNde ndahaʼéirejapóvapeteĩpárte,sínoañetehápehaʼepeteĩrréi, Ñandejáraomeʼẽguindévepeteĩautoridarréiosegívande reko’

25Perréiojepopetehatãhaipukúmarõimbaʼeporãvévape, ojejerureumiinvitádopeohekahaguapytuʼuUpévareopa voveoñemongeta,oñemeʼẽhikuáipefiéstaótrope

26Peótrodíapeojejapoaveiupearréglo,haperréi ojuhúvooportunidaoporanduhaguaumikuimbaʼépe, oporandupeprimeroumiopytávapeoñeinterrogahagua ótrope:¿Mbaʼépapegoviérnoijyvatevéva?

27Hahaʼeheʼi:‘Ojegovernahaguahaanihagua ojeguerahaumimbaʼeñanembopyʼaroryvaʼekuére’

Enteroveyvypóraningoorekopeteĩciertodobladonatural dementeOiménelamayoríakuimba’ekuéraoreko inclinacióntembi’uhabebidahaplacergotyo,haumirréi orekoinclinaciónadquisiciónterritoriohatuicharenombre gotyoPéroiporãoĩmoderaciónopambaʼépe

28Ñandejáraomeʼẽva,pejagarrahapeñongatuvaʼerã,péro arakaʼeveanipeipotaitereiumimbaʼendaikatúiva pehupyty’

29Perréiovyʼakoʼãñeʼẽre,oporandupeótrope, ¿mbaʼéichapikohaʼendoikóienvidia?

30Haʼeopytasapyʼamirireombohovái:‘Repensáramoraẽ Ñandejárahaʼehapeomeʼẽvaentérorréipe omombaʼeguasuhahetarrikésahaavavendahaʼéirréihaʼe podérrupive’¡Opavavekuimba’eokompartisekogloria hakatundaikatúi,ha’éguiÑandejáradon!

31Perréiomombaʼeguasupekuimbaʼépepeteĩdiskúrso pukukuehaupéioporanduótrope:¿Mbaʼéichapikohaʼe odespresiaiñenemigokuérape?

32Hahaʼeheʼi:‘Reipytyvõramoenterovekuimbaʼépeha neamigorã,natekotevẽirekyhyjeavavégui’ ¡Jajeguerohoryhaĝuaopavaveyvypóraapytépeha’epe doniporãvaiporãvévajahupytyhaĝuaÑandejáragui!

33Omombaʼeguasúvokorrespuéstaperréiomandape kuimbaʼeoúvapeombohováihaguapeporandu: ¿mbaʼéichapaikatuomantenepeherakuãguasu?

34Hahaʼeombohovái:‘Peẽpenepojerahapenekorasõ tuicharamopemeʼẽvoótropepyʼaporãhaumimbaʼe iporãva,arakaʼevendapeperdemoʼãipendefama,péro

peipotáramoumigrásiaojeʼevaʼekueosegipendembaʼe, pehenóimemevaʼerãÑandejárape’.

35Perréiheʼioguerohoryhachupehaoporandupeótrope: “¿Mávapepapeteĩkuimbaʼeohechaukavaʼerãipyʼaporã?”.

36Hahaʼeombohovái:‘Opavaveorrekonosejahechauka vaʼerãhañandeheguiñandepyʼaporãumioñatende porãvapeñanderehe,pérocheapensajahechaukavaʼerãha peespírituipojeraitereívaumioñemoĩvapeñanderehe, ikatuhaguáichapéichajaganachupekuérapederéchopeha umimbaʼeideprovéchovañandéveguarã’Péro ñañemboʼevaʼerãÑandejárapeikatuhaguáichaojejapo upéva,pórkehaʼeogovernaenteroveyvypóraapytuʼũ’ 37Omombeʼurireokonvenihaperrespuésta,perréi ojerurepesextopeombohováihaguapeporandu, ¿mávapepajahechaukavaʼerãjaagradeseha?

38Hahaʼeombohovái:‘Oretuvakuérapesiémpre, Ñandejáraomeʼẽñandévepeteĩmandamiénto iñimportantevévaperregáloñamombaʼehaguañande tuvakuérape’.PetendaoúvapeHa’eocontapeangirũ actitudangirũreheoñe’ẽgui“peteĩangirũha’évaneánga teeicha”Iporãreñehaʼãramoreguerahaenterove kuimbaʼépeneamigorã’.

39Perréioñeʼẽporãchupehaupéioporandupeótrope: “¿Mbaʼembaʼépaojoguapeiporãvape?

40Hahaʼeheʼi:‘Ñandejárapiedad,pórkehaʼehínape mbaʼeiporãvéva,haipuʼakaoĩpemborayhúpe,haʼéva Ñandejárarregálo’Pévarehupytýmahahendiveopa jehovasatekovépe’.

41Perréiipyʼaporãvévapeopopeteperrespuéstaha oporanduambuépe,mbaʼéichapiko,ofallaramo,ikatúta ohupytyjeyherakuãporãpemismogrado-pe?

42Hahaʼeheʼi:‘Ndaikatúipefallá,pórkepeñotỹenterove yvypórapeumisemílladeagradecimientooprodusívapeteĩ cosechadebuenavoluntad,haupévaipuʼakaveumiárma imbaretevévaguihaogarantisapeseguridatuichavéva’ Pérooĩramoofalla,arakaʼevendojapomoʼãvéimaumi mbaʼeomoñepyrũvaʼekueofalla,sínoojapovaʼerãangirũ haojapovaʼerãhekoitépePórkeÑandejárarregáloikatu jajapoumimbaʼeiporãvahandahaʼéipecontrario’

43Perréiovyʼakoʼãmbaʼerehe,oporanduambuépe: ¿Mbaʼéichapikohaʼendoikóiñembyasygui?

44Hahaʼeombohovái:‘Haʼearakaʼevendojapóiramo mbaʼeveivaívaavavére,sínoojapoporãenterovéndiha osegipetekojojarapére,pórkeumiyvaoguerahávasãso ñembyasy’ỹgui’Hakatuñañembo’eva’erãÑandejárape anihaĝuaouñandeárihañandeperhudikaumimba’evai ñaha’arõ’ỹvaha’évañemanotérãmba’asytérãmba’asy térãoimeraẽmba’eko’ãichagua.Péropeẽpejededikarupi pepiedad-pe,nipeteĩdesgraciandoúipendeáriarakaʼeve’ 45Perréiomombaʼeguasuetereichupehaoporandupe diezmope:“¿Mbaʼeichaguambaʼépapegloria ijyvatevéva?”.

46Hahaʼeheʼi:‘ÑamombaʼeguasuhaguaÑandejárape,ha upévandahaʼéiumirregálohasakrifísiorupive,sínoñane ángapotĩhakonviénsiasagrádoreheve,pórkeentéro mbaʼeÑandejáraojapohaoisãmbyhyhaʼeoipotaháicha’ Upevarãreimetapiaiteposesión-peopavavekuimba’e ikatuháichaha’eumimba’erehupytyva’ekuéguiymaha ko’áĝaguápe’

47Hatãperréiomomaiteienterovépehaoñeʼẽporã chupekuéra,haenteroveoĩvaupépeohechauka oguerohoryha,koʼýteumifilósofoHaʼekuéraningo

tuichaitereiijyvatevechuguikuéra[heʼisévaumifilósofo] hekohaojodiskutijave,pórkesiémpreojapoÑandejáragui iñepyrũha

48Uperireperréiohechaukahaguaoñeñanduporãha, hoyʼuumiinvitádohesãihagua.

MOAKÃHA9rehegua

Versíkulo8ohechaukambaʼeichaitépaiporãpe mbaʼekuaaVersíkulo28,tuvakuéramborayhu Ñañatendékenakoʼýtepeporanduoĩvaversíkulo26-peha perrespuéstareAveieñatendékenapeporanduoĩva versíkulo47-pehaperrespuéstaKóvaha’econsejo iñaranduvaumikuimba’eempresario-peĝuarã

1Peótrodíaojejapoaveiumiarréglopekaruguasurã,ha perréi,oikoriremíntepeteĩoportunida,oñepyrũoporandu umikuimbaʼeoguapývapeumiombohováimavaykére,ha heʼipeprimerope:‘¿Ikatupikooñemboʼepearandu?’

2Haheʼi:‘Peángaoñekonstituieterei,upévarepepuʼaka divinorupiveikatuorresiviopambaʼeiporãvahaomboyke pecontrario’

3Perréioguerohoryhahaoporandupeótrokuimbaʼépe: ¿Mbaʼépaideprovechoveñandesalvahagua?

4Hahaʼeheʼi:‘Pejejokokuaa,handaikatúijahupytyupéva, Ñandejárandojapóiramopeteĩdisposiciónhese’.

5Perréioñeʼẽporãpekuimbaʼépehaheʼiótrope: ‘¿Mbaʼéichapikopeteĩkuimbaʼeopagaporãta ituvakuérapeoagradesehagua?’.

6Hahaʼeheʼi:‘Arakaʼevenañambohasáichupekuéra,ha upévandaikatumoʼãiÑandejáranomoĩriramopeapytuʼũ ohekahaguaumimbaʼeiporãvéva’.

7Perréiheʼioñemoĩporãhahaoporandupeótrope, ¿mbaʼéichapaikatuoikochuguipeteĩohendusetereíva?

8Hahaʼeheʼi:‘Nemanduʼávoideprovéchohaentéro mbaʼekuaa,pórkeÑandejáranepytyvõrupipeteĩtiémpode emergenciareiporavohaguaunoskuántombaʼe reaprendévahareiporupeprovlémarembohováivape’.Ha upéichaumiyvypórañehaʼãoñekumpliÑandejárapytyvõ rupive’

9Perréiomombaʼeguasuchupehaoporandupeótrope ¿Mbaʼéichapaikatundojapóioimeraẽmbaʼeoñemoĩva léipe?

10Hahaʼeheʼi:‘PehechakuaáramoÑandejárahaʼehape opensavaʼekueumiomeʼẽvaléikorasõmeikatuhaguáicha oñeñongatuyvypórarekove,pesegítachupekuéra’ 11Perréiorrekonosepekuimbaʼeombohováivaʼekueha heʼiótrope:‘¿Mbaʼembaʼépaiporãjajoguerahañane parientekuéra?’.

12Hahaʼeombohovái:‘Ñapensáramoñandevoijajehasa asyhaumimbaʼevaihoʼávañanepariénteárihaumi mbaʼejahasaasývaguioikoñandembaʼeupéicharõpe pariéntembareteojekuaasapyʼaitépe,pórkeojehechaukávo peichaguatemianduañoitejaganahajaguerohorýta hesápekuéra’Pepytyvõ,oñembojoajúramopy’aporãndive, ha’eijeheguipeteĩvínculoha’évaenconjuntoindisoluble Hapeáraoñakãrapuʼãtahahikuáindajaipotaivaʼerã imbaʼekuéra,sínoñañemboʼevaʼerãÑandejárapetomeʼẽ chupekuéraopaichaguambaʼeporã’

13Haomeʼẽrirechupepeteĩchaguañemomorãumi ambuévape,perréioporanduambuépe,mbaʼéichapaikatu ohupytysãsokyhyjégui?

14Haheʼi:‘Peapytuʼũoikuaáramondojapoihambaʼeve ivaíva,haÑandejáraodirihijaveentérokonsého iporãvape’

15Perréiheʼioguerohoryhahaoporanduótrope, ¿mbaʼéichapasiémpreikatuomantenepeteĩhuísiooĩ porãva?

16Hahaʼeombohovái:‘Omoĩmeméramohesarenondépe umimbaʼevaiojehúvayvyporakuérapeha ohechakuaáramoÑandejárahaʼehapeoipeʼávaalgúnogui peprosperidadhaomombaʼeguasuhaomombaʼeguasu ótrope’

17Perréiorresiviporãpekuimbaʼépehaoporandupe ótropeombohováihaguapeporandu,¿mbaʼéichapaikatu ojehekýipeteĩvídandahasýivahavyʼarã?

18Hahaʼeombohovái:‘Haʼeimanduʼameméramohaʼeha peteĩimpériotuichávaruvichahahetaitereihéntejára,ha iñakãmendojepyʼapýivaʼerãhaótrombaʼére,sínosiémpre opensavaʼerãmbaʼéichapaikatuomotenondeporãve chupekuéraiporãvehagua’.Oñemboʼevaʼerãavei Ñandejárapeanihaguaojehejareimbaʼeveichaguadeber’ 19Omombaʼeguasurirechupe,perréioporandupe décimope,mbaʼéichapaikatuohechakuaaumi otraisionávapechupe?

20Hahaʼeombohováipeporandu:‘Ohechakuaáramoumi oĩvahesehaʼehanaturalhaomanteneperréglade precedentehekopeteumirresepsiónhakonséhope,haumi rrelasióngeneralpe,arakaʼevendohasáiumilímitede propiedadovyʼahaguatérãambuembaʼeoñedeportávo’. PéroÑandejáraoinclinátaneakãmeopambaʼeiporãvare’ 21Perréiheʼihatãrireoguerohoryhahaomombaʼeguasu chupekuérakádauno(opavaveoĩvaupépeoguerohory rupi),haʼekuéraovyʼapefiéstare

22Hapeótrodía,peoportunida,perréioporandupe ótrope:“¿Mbaʼépapefórmaivaivévapenegligencia?”.

23Hahaʼeombohovái:‘Peteĩkuimbaʼenoñangarekóiramo itaʼyrakuérarehaoñehaʼãmbaiteohekomboʼehagua’ Akóintenikoñañembo’eTupãmendaha’éiñandejehe, ñandera’ykuérare,ikatuhaguãopajehovasaimba’e Ñandejaipotávañanemembykuéraojejokokuaa, jahechakuaaÑandejárapuʼakarupiveañoite’.

24Perréiheʼioñeʼẽporãhaguehaupéioporanduótrope: ¿mbaʼéichapaikatuhaʼeohayhutetã?

25Haʼeombohovái:‘Pepensáramoneakãmeiporãhajaiko hañamanoñanderetãme’Ojeikotetãambuéreogueru ñemboykemboriahúpehaoñemotĩumiipirapirehetávape ha'etekuoñemosêvachupekuérapeteîdelitorehe. Peme’ẽramobeneficioopavavépe,pejapoháichatapiaite, Ñandejáraome’ẽtapeẽmefavoropavavendiveha peñecontrátapatrióticoramo”

26Ohendurirekokuimbaʼépe,perréioporandupeótrope, mbaʼéichapaikatuoikoporãhembirekondive?

27Hahaʼeombohovái:‘Ohechakuaávokuñaijyvytuha ikyreʼỹhaohekávoumimbaʼeoipotáva,hasapyʼaitépe okambiahaumimbaʼeopensáva,perazonamientofalása rupive,hapenaturalezaikangyhaTekotevẽjajogueraha porãchupekuérahaaniñamopuʼãñorairõTekovejeguata porãrehe.pedirigenteoikuaava’erãpemeta odirigiva’erãhahapeYvypóraohenóivoÑandejárapytyvõ añoiteikatuodirihipeteĩtapeañeteguaopaára’ 28Perréiheʼiokonvenihahaoporandupeótrope, ¿mbaʼéichapaikatundojavýi?

AristeasKuatiañe’ẽ

29Hahaʼeombohovái:‘Rejapóramosiémprerepensáramo haarakaʼeveneregueroviaséiumiñeʼẽvai,síno ndejeheguieterehechaumimbaʼeojeʼévandéveharedesidi ndejustísiarupiveumimbaʼeojejerurévandéveha rekumpliopambaʼendejuicioresapeʼávo,ndeRréi, nderejapomoʼãijavy’ỹre’Hakatupejeikuaahajepokuaa ko’ãmba’éreha’epeDivinopu’akarembiapo’

30Perréiovyʼakoʼãmbaʼerehe,oporanduambuépe: ¿Mbaʼéichapikoipochypochy?

31Haheʼiombohováivopeporandu:‘Ohechakuaáramo orekohapuʼakaopambaʼéreoporojukahaguajepe chupekuéra,ipochýramojepe,handovaléimbaʼeverãha oiporiahuverekomoʼãihahaʼe,haʼehaguéreijáraañónte, oipeʼáramohetápetekove’

32¿Mbaʼepikotekotevẽkuripochy,enteroveoĩrõguare ipoguýpehaavavendojodisáichupe?Tekotevẽ jahechakuaaÑandejáraoisãmbyhyhakomúndo tuichakuéreespíritupyʼaporãmehapochyʼỹre mbaʼeveichavérõ,hande’,heʼi:‘OhRréi,tekotevẽterei rekopiaiñehémplo’

33Perréiheʼiombohováiporãhague,haupéioporandupe ótrope:“¿Mbaʼépapekonséhoiporãva?”.

34‘Jajapoporãhaĝuaopaárahajajepy’amongetaporã reheve’,omyesakã,‘ñambojojávoumimba’eventajoso ñandepolítica-peĝuarãumiefectoperjudicialoútavare jaadoptáramopevisiónopuesto,ikatuhaĝuáichañapesa kádapuntoñañe’aconsejaporãhaoñekumpliñane propósito’.Haiñimportantevéva,Ñandejárapu’akarupive opapeneplanojuhútacumplimientopejapohaguére piedad’

35Perréiheʼikokuimbaʼeombohováiporãhague,ha oporanduótrope:“¿Mbaʼépapefilosofía?”

36Haomyesakã:‘Odeliberaporãhaĝuaoñe’ẽvooimeraẽ poranduosẽvarehaaraka’eveanihaĝuaojeguerahaumi impulsorupive,hakatuojepy’amongetaumilesiónoúva umipasión-gui,haja’actuahekopeteumicircunstancia ojeruréva,japraktikamoderación’.Péroñañemboʼevaʼerã Ñandejárapeñamoingehaguañaneakãmeñamombaʼe haguakoʼãmbaʼe’

37Perréiohechaukaomoneĩhahaoporanduambuépe, mbaʼéichapaikatuorrekonoseoviahajavetetãambuére?

38Haʼeombohovái:‘Iporãrupienterovekuimbaʼendive, haojehechaukarupiijyvatevehaumihaʼeoviaha vaʼekuégui’Ha’éguipeteĩprincipioojehechakuaáva Ñandejáraijeheguieteo’aceptahaumihumilde-peHa yvypóraohayhuumioñemoĩsévapeipoguýpe’.

39Perréiheʼirireoguerohoryhakorrespuésta,oporandu ambuépe:¿mbaʼéichapikoomopuʼãikatuhaguáichaumi estrukturakuéraoaguantahaʼerire?

40Hahaʼeombohováipeporandu:‘Oimérireumimbaʼe ojapovaʼekuetuichahaimbaʼeguasúva,ikatuhaguáicha umiohechávaosalvachupekuéraiporãitereihaguére,ha arakaʼevenomosẽiramonipeteĩvaumiojapóvape koʼãichaguatembiapohaarakaʼevendoovligáiramoótrope oministrahaguahemikotevẽ,ojehepymeʼẽʼỹrechupe’

41Ohechakuaahaguéremba’éichapaÑandejáraome’ẽ yvypóraraza-pe,ome’ẽvochupekuératesãihacapacidad mentalhaopaambuedon,ha’evoiosegiva’erãIñehemplo ome’ẽvoyvypórapepeteĩrecompensahembiapopohýigui ¡Pórkeumitembiapoojejapóvatekojojápeopytávatapiaite! 42Perréiheʼikokuimbaʼeaveiombohováiporãhagueha oporandupedécimope:¿Mbaʼépapearanduyva?

43Hahaʼeombohovái:‘Pekuimbaʼeoikuaavaʼerãijehe ndojapoihambaʼeveivaívahaoikovaʼerãhahekove añeteguápe’Ko’ãvaguiha’égui,ORréiipu’akapáva,pe vy’ahajeroviambaretevévaángahajeroviambarete Ñandejárareoñembyatyndévereisãmbyhýramondereino piedad-pe’

44Haohendúvohikuáipeñembohováiopavaveosapukái hatãñemomorãreheve,hauperireperréivyʼapavẽ henyhẽvapeoñepyrũhoyʼuhesãi

45Haambueárapepekaruguasuosegiumiokasión ojejapohaguéichayma,haoúvopeoportunidaperréi oporanduumiinvitádohembývape,haheʼipeprimeroitépe: ‘¿Mbaʼéichapikopeteĩkuimbaʼeikatuojejokoanihagua oñemombaʼeguasu?’

46Hahaʼeombohovái:‘Osegíramopeteĩchapaha imanduʼáramoentérookasiónpehaʼehapeteĩkuimbaʼe ogovernávayvypórare’HaÑandejáraohundiumi oñemomba’eguasúvape,haomomba’eguasuumi ipy’aporãvahaiñumíldevape!

47Perréioñeʼẽporãchupehaoporandupeótrope: “¿Mávapepaoiporavovaʼerãpeteĩkuimbaʼe ikonsehéroramo?”.

48Hahaʼeombohovái:‘Umioñehaʼãvaʼekueheta mbaʼépehaosegivaʼekueipyʼaporãhendivehaokaruhaʼe oipotaháicha’.HaÑandejáraojehechaukaumi omeresévapeojehupytyhaguakoʼãmbaʼe’

49Perréiomombaʼeguasuchupehaoporanduótrope: “¿Mbaʼembaʼépapembaʼeoikotevẽvévapeteĩrréipe guarã?”

50Haʼeombohovái:‘Peamistahamborayhuorekóvaumi hénteoĩvaipoguýpe,pórkeupévarupivepevínculode buenavoluntadojedessoluda’HaÑandejáraningo oaseguraikatuhaguáichaoikoupévandereipotávape’

51Perréiomombaʼeguasuchupehaoporanduótrope: “¿Mbaʼépajaʼe?Haombohovái:‘Rekonvensehaguane kóntraperehechaukávochupeojavyhapeteĩehérsitode discusiónoñemohendaporãvape’.

52Pórkepéichareguenohẽtapenerendúvape,ndahaʼéi reñemoĩvohese,sínoremombaʼeguasúvochupe rekonvensehaguachupe.HaÑandejárapuʼakarupive ojejapopekonvensión’

53Perréiheʼiomeʼẽhaguepeteĩrrespuéstaporã,ha oporanduambuépe,mbaʼéichapaikatuoikoporãumiheta rrésadiferéntendiveomoheñóivapepoblaciónirréinope?

54Haʼeombohovái:‘Pejapóvopepárteoĩporãvakádauno ndive,hapejagarrapetekojojapendeguíaramo,koʼága pejapoháichapearanduÑandejáraomeʼẽvapeẽme’

55Perréiovyʼaitereioñembohováihaguérechupe,ha oporanduótrope:‘¿Mbaʼesituasiónpepapeteĩkuimbaʼe ohasaasyvaʼerã?’

56‘Umidesgraciaojehúvañaneamigokuérape’, ombohovái,‘jahechávoipukuhandaikatuihaoñemyatyrõ’. Perazónndohejáiñañembyasyumiomanóvaha oñemosãsóvamba’evaígui,hakatuopavaveyvypóra oñembyasyhesekuéraopenságuiijehehaiventajarehe añoite¡Ñandejárapu’akarupiveañoiteikatujajehekýiopa mba’evaígui!

57Perréiheʼiombohováiporãhague,haoporandu ambuépe:¿Mbaʼéichapikoojeperdepeherakuãporã?

58Hahaʼeheʼi:‘Peorgullohaijeroviáramoijojahaʼỹva oñemombaʼeguasúramo,oñemboykehaojeperdehéra’

AristeasKuatiañe’ẽ ÑandejáraningoopambaʼeojeguerohorývaJárahaomeʼẽ oipotahápe’.

59Perréiokonfirmaperrespuéstahaoporandupeótrope: “¿Mávapepaokonfiavaʼerãumikuimbaʼe?”.

60Haʼeombohovái:‘Umioservívapependepyʼaiteguive handahaʼéikyhyjéguitérãijehegui,opensávaimbaʼe porãnte’Peteĩvaha’éguimborayhuseñal,ambuekatupe marcadevoluntadvaihatiempooservíva.

61Pórkepekuimbaʼesiémpreomañavaʼekueimbaʼeporã rehe,ipyʼaiteguiveotraisionaPeẽkatupeguereko mborayhuopavavependepoguýpepekonséhoporã Ñandejáraomeʼẽvapenepytyvõrupi’

62Perréiheʼiiñaranduhaombohováihague,haoporandu ótrope:“¿Mbaʼepikopeoñongatúvapeteĩrréinope?”

63Hahaʼeombohováipeporandu:‘Peñatendékeha pepensaraẽanihaguaojapombaʼeveivaívaumi oñemoĩvapepeteĩpuéstodeautoridapepuévloári,ha upévasiémprepejapoÑandejárapeneinspiravaʼekuepe juiciogravepytyvõrupive’.

64Mburuvichaguasuhe’iñe’ẽomokyre’ỹvachupe,ha oporanduambuépe:¿Mba’épapeomanteneagradecimiento hahonor?

65Hahaʼeombohovái:‘Petekoporã,haʼéguipetembiapo porãapohare,haupévarupiveoñehundiivaíva,jepe pehechaukaháichanoblezadecarácteropavavendivepe donÑandejáraomeʼẽvapeẽme’

66Perréiorrekonosegraciosopembohováihaoporandu peonce-pe(oĩguimokõihetavesetenta-gui),mba’éicha pikoñorairõjaveikatuomantenetranquilidaddealma?

67Hahaʼeombohovái:‘Nemanduʼávohaʼendojapói haguembaʼeveivaívanipeteĩipoguýpe,haenterove oñorairõtahaheseumimbaʼeporãohupytývare,reikuaágui omanóramojepehekove,reñangarekotahaumi odependévarehesekuéra’.Pórkearakaʼevendapejapóipe reparaciónoimeraẽvape,péichaningopepyʼaporã Ñandejárapeneinspiravaʼekue’

68Perréiopopetehatãopavavechupekuérahaoñe’ẽ porãitereichupekuérahaupéihoy’upeteĩcorrientepuku peteĩteĩtesãirã,oñeme’ẽvovy’arã,hao’aprovechape angirũipy’aporãvévahaovy’avévainvitado-kuérape.

MOAKÃHA10rehegua

UmiporanduhambohováiosegiOhechaukáva mba'éichapaojeporavova'erãumioficialejército-gua Mba'ekuimba'edignoojeguerohoryhaambueproblema tekoveárahaáraañeteguávako'ãárapeojapo2000ary Umiversíkulo15-17ojehechakuaaorrekomendahaguére peteatroVersíkulo21-22omombeʼumbaʼéichapaiporã jaiporavopeteĩpresidentetérãjarekopeteĩrréi

1Peséptimodíapeojejapohetaiteveñembosakoʼi,haheta ótrooĩumidiferéntesiudagui(upévaapytépehetaiterei embajador)

2Oikojavepeteĩoportunida,perréioporandupeprimero uminoñeporandúivapegueteri,mbaʼéichapaikatútaani oñembotavyumirrasónofalsorupive?

3Hahaʼeombohovái:‘Ohechakuaaporãvopediskursánte, pembaʼeoñeʼẽvahapetémaoñeñeʼẽvare,haomoĩjeyumi porandupeteĩchaguapeteĩintervalorirediferéntefórmape’ Hakatureguerekopeteĩapytu’ũalertahaikatuhaĝua reformapeteĩjuicioporãopakásopeha’epeteĩvaumidon porãÑandejáraome’ẽva,handereguerekoupéva,ORréi’

4Perréihatãopopeteperrespuéstahaoporanduótrope: ¿Mbaʼérepikolamajoríaumikuimbaʼearakaʼevendoikói hekoporã?

5Haʼeombohovái:‘Pórkeenteroveyvypóraningo ipyʼaguapyhaovyʼaiterei’.Upévareheñóiinhustísiaha peteĩinundacióndeavariciaPejepokuaatekoporãrehegua ha’epeteĩmba’eojokóvaumioñeme’ẽvapepeteĩtekove vy’arãmeomandahaguérechupekuérapepreferenciape templanzahatekojojareheguaPórkeÑandejárahínakoʼã mbaʼejára’

6Perréiheʼiombohováiporãhague,haoporandu: “¿Mbaʼépaiñeʼẽrendútaumirréi?”Haheʼi:‘Umiléi,ikatu haguáichaumiléihekojojávarupiveomoĩjeyyvypóra rekove’Jepepeẽpeichaguaconductarupive peñe’ẽrendúvopeDivinomandamiento-pepemoĩ haguéichapendejupeĝuarãpeteĩmandu’atapiaiteĝuarã’.

7Perréiheʼikokuimbaʼeaveioñeʼẽporãhague,ha oporandupeótrope:¿Mávapepañamoĩtagovernadórramo?

SHaha'eombohovái:‘Opavavendocha'éivamba'evaíre, haoha'angávandereko,ojapohekojojávaomantenehaguã hekoporãtapiaitePórkepéicharejapo,Rréiipuʼakapáva’, heʼi,‘haÑandejáraomeʼẽndévepekorónatekojoja rehegua’

9Perréihatãoguerohoryperrespuéstahaupéiomañape ótrokuimbaʼéreheʼi:‘¿Mávapepañamoĩvaʼerãofisiálramo umiehérsitope?’

10Hahaʼeomyesakã:‘Umiipyʼaguasuhahekojojáva,ha umiojepyʼapyvévaikuimbaʼekuérasegúrore,oganarangue oapeligrarupihekoveÑandejáraojapoporãháicha enteroveyvypórandive,upéichaaveipeẽpehaʼangachupe, peipytyvõtaenterovependepoguýpe’.

11Perréiheʼiombohováiporãhaguehaoporanduótrope: “¿Mbaʼekuimbaʼepikojaguerohoryvaʼerã?”

12Hahaʼeombohovái:‘Pekuimbaʼeojeguerohorýva, iplátahapodérhaorekóvapeteĩálmaojoguávaopa mbaʼépe’Ndevoirehechaukaumimbaʼerejapóvarupive remeresevehareguerohoryÑandejárapytyvõrupive,haʼe ningoneñangarekokoʼãmbaʼére’

113Perréiheʼioguerohoryhahaheʼiótrope:‘¿Mbaʼe mbaʼépepaumirréiodesidivaʼerãitiémpo?’.

14Hahaʼeombohovái:‘Ojeleehaojestudiahaguaumi rrehístrodeviáheofisiál,ojeskrivívaoñeñeʼẽhaguaumi diferénterréinore,haoñerreformahaoñeñongatuhagua umirréino’Hapeichaguatembiaporupivepehupytypeteĩ gloriaaraka’evenoñembojáivaambuetapichandive, Ñandejárapytyvõrupiveomoañetévaopamba’ereipotáva’.

15Perréioñeʼẽkyreʼỹmepekuimbaʼépehaoporandu ótrope:¿mbaʼéichapapeteĩkuimbaʼeoñembopyʼaguapyha ojedivertiaja?

16Hahaʼeombohovái:‘Oĩporãhaokonvenijahechaumi ñohaʼãngaikatúvaojejapohekopetehañamoĩñanderesa renondépeumiescenaojepeʼávatekovéguihaojejapo dignidadhadecenciareheve’

17Oĩguialgúnedificaciónojejuhúvakoʼãdiversiónpejepe, pórkehetavéseoñemboʼealgúnaleksiónojeipotaitévaumi mbaʼeiñimportantevévatekovépePérorepraktikarupi entérombaʼerejapóva,rehechaukandehaʼehapeteĩ filósofohaÑandejáranemombaʼeguasuhanderekoporã rupi’

18Perréiovyʼaumiñeʼẽojeʼeramóvare,heʼipenoveno kuimbaʼépe:¿Mbaʼéichapikopeteĩkuimbaʼeojeporta vaʼerãumikaruetehápe?

19Hahaʼeombohovái:‘Rehenóivaʼerãndeykéreumi kuimbaʼeiñaranduvévarehaumiikatúvaomeʼẽndévepista ideprovéchovaumimbaʼeoikóvarenderréinopehaumi ndepoguýpeguarekovére(ndaikatúiguiretopa mbaʼeveichaguatémaokonvenivévatérã oporohekomboʼevévakóvagui)koʼãichaguakuimbaʼe ningoÑandejáraohayhuetereipórkehaʼekuéra ombokatupyrýguiiñakãojepyʼamongetahaguaumitéma ijyvatevévare--ndeañeteháperejapoháichandejehegui, upeguiveopambaʼerejapóvaÑandejáraodirihi’ 20Perréiovyʼaperrespuéstare,oporandupeótro kuimbaʼépe:“¿Mbaʼépaiporãvétapepuévlopeguarã?” ¿Ojejapovaʼerãhapeteĩciudadanoprivado-guirréi hesekuératérãpeteĩmiembrofamíliarréipe?

21Hahaʼeheʼi:‘Peiporãvévahekoitépe’Pórkeumirréi oúvamburuvichaguasuñemoñaregui,pyʼỹinteipyʼahatã haipyʼahatãumioĩvareipoguýpeHahetavegueteripéva oîumiojupívaciudadanoprivado-gui,ohasariremba'evai haogueraharireipartemboriahúgui,oisãmbyhývo multitud-peojekuaaipy'ahatãvévaumitiranotupã'ỹvagui 22Péro,haʼehaguéicha,peteĩtekoporãoñembokatupyry porãvaʼekueikatuogoverna,handehaʼepeteĩrréi tuicháva,ndahaʼéiningoreñembokatupyryvéguinde goviérnohanderiquezagloria-pe,sínoresuperahaguére entéroyvypórapeporiahuverekohafilantropíape,aguyje Ñandejárapeomeʼẽvandévekoʼãkualida’

23Perréiohasasapyʼamiomombaʼeguasúvoko kuimbaʼépehaupéioporandupeipahaitépe:¿Mbaʼépape mbaʼetuichavévaojehupytyogovernávopeteĩimpério?

24Hahaʼeombohovái:‘Umipoguýpeoikomemevaʼerã pyʼaguapýpe,hapyaʼeporãojehustísiaojodiskutijave’.

25Koʼãmbaʼeojehupytypemburuvichainfluenciarupive, haʼéramopeteĩkuimbaʼendochaʼéivambaʼevaíreha ohayhúvapeiporãvahaodedikaimbareteosalvahagua yvyporakuérarekove,peẽpekonsideraháichapeinhustísia haʼehapembaʼevaiivaivéva,hapeadministración hekojojávarupivepemondepeẽmeguarãpeteĩfama nomanóiva,Ñandejáraomeʼẽguipeẽmepeteĩapytuʼũ ipotĩvahanoñemongyʼáivaoimeraẽmbaʼeivaívare’ 26Haopytuʼúvo,ojepopetehatãhavyʼápehetatiémpore. Opariremburuvichaguasuoipyhypeteîmba'yruhaome'ê tostaomomba'eguasúvoopavaveinvitado-kuérapehaumi ñe'êhe'iva'ekuehikuái.

27Upéiomohuʼãvohaʼeheʼi:“Cheningoahupytype mbaʼeporãitereimehaguére”Hetaaganapecaché iñaranduvapeme’ẽva’ekuechéveoñe’ẽvopeartede gobernaciónrehe’ 28Upéiomandaoñemeʼẽhaguakádaunopetreskílode pláta,haonombrapeteĩhembiguáipeomeʼẽhaguapepláta 29Upepeteosapukáioguerohoryhachupekuéra,hapekaru guasuoikopeteĩvyʼarã,haperréikatuoñemeʼẽpeteĩ vyʼaguasumeme.

MOAKÃHA11rehegua

Peteĩkomentárioestenografíaymaguarére,ehecha Versíkulo7Petraduksiónoñepresentaojeaprovaha ojeaseptaojeleeháicha,ha(versíkulo23)ojejapopeteĩ vótodeaprobaciónojupívahaojeguerahapeteĩñeʼẽme

1Ahaipukuhaaipotaitereivaʼerãndeperdón,Filócrates.

2Chesorprendetuichaitereiumikuimba’ehamba’éichapa pemomento-peome’ẽhikuáimbohováiañetehápe oikotevẽvahetatiempooñeinventahaĝua

3Peoporandúvaopensaporãramojepepeteĩteĩporandu particularrehe,umiombohováivapeteĩrireambue oguerekoiñembohováiumiporandu-peoĩmavalistopeteĩ jeýpehaupéichaha’etechévehaopavaveoĩvapeha especialmenteumifilósofo-peĝuarãha’ehadignode admiración

4Haaimo’ãpemba’eha’etétaincreíbleumi omoñe’ẽtavapechenarrativatenonderãme

5Péronaiporãiñamombeʼuvaiumimbaʼeojeskrivívaumi archivopúvlikope.

6Hanaiporamoʼãichéveguarãañembotavypeteĩmbaʼe peichaguápeAmombe’upetembiasakueoikohaguéicha, concienciareheveajehekýivomba’eveichaguaerror-gui.

7Chegustaitereimbaʼéichapaimbareteheʼihikuái,upévare añehaʼãaconsultaumiorekóvapepeteĩrrehístroopambaʼe oikóvareumiaudienciarréipehaumikaruguasu.

8Pórkeojepokuaa,peikuaaháicha,perréioñepyrũguive ojaponegósioojejubilapeveopytuʼuhagua,ojejapohagua peteĩrrehístroentérombaʼeheʼívahahembiapokuére,peteĩ arregloiporãvévahaideprovechovéva

9Pórkepeótrodíaojeleepaumiminútoojejapovaʼekueha ojeʼevaʼekuepedíamboyveoñepyrũmboyveuminegósio, haoiméramooikoraʼembaʼeveichaguairregularidad, pyaʼevoioñemyatyrõpembaʼe

10Upévare,oje’ehaguéicha,ahupytymaranduañetegua umiregistropúblico-gui,haamoĩumimba’eañeteguáva ordenhekoitépeaikuaáguimba’eichaitépa pehupytysetereíkurimaranduideprovéchova.

11TresdíahaguépeDemetriooguerahaumikuimbaʼépe haohasávopemurállayguasurupi,ipukúvasieteestadio, peíslape,ohasapepuéntehaojapoumidistrítoFarosoĩva nórtegotyo

12Upépeombyatychupekuérapeteĩógape, oñemopuʼãvaʼekueyguasurembeʼýpe,iporãitereívaha peteĩsituasiónamombyrýpe,haoinvitachupekuéraojapo haguapetraduksiónrembiapo,opambaʼeoikotevẽva hikuáiupepropósito-peguarãoñemoĩmaguiveipópe.

13Upévareoñepyrũombaʼapoombojojahetambaʼe ohupytývahaomoĩpeteĩñeʼẽme,haoimeraẽmbaʼe oñemoĩvapeteĩñeʼẽmeojekopiaporãDemetriopoguýpe.

14Hapesesiónipukunovenoaravopeve;pévarire oñemosãsochupekuéraoministrahaĝuahemikotevẽfísicope.

15Opambaʼehaʼekuéraoipotávaoñemeʼẽchupekuéra peteĩmbaʼetuichaitereívape.PévaáriDoroteoojapoáraha árachupekuérañembosako’iojejapoháicharréipeĝuarã voi--péichaomandahaguérechupeperréi

16Koʼẽmbotávohaʼekuéraoñepresentakádadíape kortépe,haosaludarireperréiohojeyhendaguépe.

17Haopajudíojepokuaaháicha,ojohéihikuáiipomar-pe haoñembo’eTupãmehaupéioñeme’ẽomoñe’ẽha otraducihaĝuapepasajeparticularoñekomprometéva hikuái,haamoĩchupekuérapeporandu:Mba’érepiko ojohéihikuáiipooñembo’emboyve?

18Haomyesakãhikuáihaʼehapeteĩtechaukahandojapói haguehikuáimbaʼeveivaíva(opaichaguatembiapo ojejapóguiiporupive)hapenoblehaimarangatúvape ohechaguivehikuáiopambaʼetekojojahaañetegua símboloramo

19Haʼémahaguéicha,árahaáraoñembyatyhikuáipe lugárovyʼaitévapeikirirĩhaomimbihaguérehaoñemboja hembiapokuérape

20Haojehusetentaydosdíapeojejapopapetraduksión, haʼetekuoñearreglavaʼekuepeteĩpropósitoreheve.

21Oñemohuʼãvopetembiapo,Demetrioombyatype puévlohudíopepelugárojejapohaguépepetraduksión,ha omoñeʼẽenterovépe,umitraduktórrenondépe,haʼekuéra orresiviaveiumihéntepe,tuichambaʼeporãomeʼẽ haguérechupekuéra

22HaʼekuéraomombaʼeguasuaveiDemetriope,haojerure chupetoskrivipeléikompletoitehaopresentahaguapeteĩ kópiaimburuvichakuérape.

23Ojeleeparireumilívro,umisaserdótehaansiánoumi traduktórhapekomunidajudíahaumilíderdelapuévlo opuʼãhaheʼi,ojejapómaguivepeteĩtraduksión iporãitereívahaimarangatuhahendaitépe,oĩporãhaopyta oĩháichahanoñemoambuéiipype

24Haenterovepekompañíaohechaukávoomoneĩha, ojerurechupekuératopronunciapeteĩmaldición ijepokuaaháichaoimeraẽvareojapovaʼerãhaoimeraẽmbaʼe ñemoambuetahaʼeomoĩvooimeraẽmbaʼetérã omoambuévooimeraẽmbaʼeoimeraẽvaumiñeʼẽ ojehaivaʼekuetérãohejávombaʼeve

25Upévaningoiñaranduetereivaʼekueñañangarekohagua ikatuhaguáichaoñeñongatupelívroopaáraoútavape guarãnokambiái

26Oñemombeʼúvoperréipekombaʼe,haʼeovyʼaiterei, pórkehaʼeoñanduoñekumpliporãmahapediseñohaʼe ojapovaʼekue

27Ojeleechupepelívrokompletoitehahaʼeosorprendepe léiomeʼẽvaespíritu

28HaheʼiDemetriope:‘¿Mbaʼéichapikonipeteĩvaumi istoriadórni‘umiñeʼẽpapáranopensáivalehaoñeʼẽpeteĩ mbaʼeiporãitereívare?’

29Hahaʼeombohovái:‘Pórkepeléiimarangatuhaoúva Ñandejáragui’.Haoĩumiomoheñóivaʼekueintención ombohováihaguaupévaÑandejáraoinupãvaʼekueha upévarendojapóihembipota’

30HaʼeheʼiohenduhagueTeopompoguimasdetreinta díaoñemosẽhagueiñakãgui,pórkeomoingehembiasápe unoskuántombaʼeoikovaʼekueumitraduksiónymaguare handojegueroviapáivapeléigui.

31Haʼeokueraʼimirire,ojerureÑandejárapetomombeʼu porãchupembaʼérepaojehuchupepembaʼevai

32Haojekuaachupeiképe,pecuriosidadociosa-gui omombeʼusehaumiañeteguasagrádoumikuimbaʼe comúnpe,haodesidíramohesãijeytaha.

33AhenduaveiTeodektesjuruguive,peteĩvaumi ñe’ẽpapáratrágico,omohendapotaitérõguareunoskuánto incidenteojeregistrávapearandukápepeteĩvañoha’ãnga ojapova’erã,orekohaguecataratamokõivehesápe.

34Haohechakuaávombaʼérepaojehuchupepembaʼevai, oñemboʼeTupãmehetaárapukukuehaupéiojerrestaura jey

35Harire,perréi,haʼémahaguéicha,orresiviDemetrio ñemyesakãkombaʼére,haʼeojapohomenajehaomanda oñeñangarekohaguatuichaumikuatiañeʼẽre,ha oñeñangarekohaguaimarangatúvare

36Hahaʼeojerureumitraduktórpeohojeyjeyhagua chupeohojeyrireJudéape,pórkehaʼeheʼioĩporãha koʼágaomondochupekuérahógape

37Pérooujeývohikuái,haʼeotratachupekuéra iñamígoicha,oĩporãháicha,haorresivichupekuérarregálo rríko

38Haʼeomandaojejapohaguañembosakoʼiohojeyhagua hógape,haotratachupekuéraiporãvéva.

39Haʼeomeʼẽkádaunopembohapyaoiporãvéva,mokõi taléntodeóro,peteĩaparadoropesapeteĩtalento,entéro umimueblembohapysofápeguarã.

40HapeescoltandiveomondoEleazar-pediezsofáipy plátaguihaopatembiporuoñeikotevẽva,peteĩaparador ovaletreintatalento,diezao,púrpurahapeteĩkoróna iporãitereíva,hacienpedazolínotejidoiporãvéva,avei tazónhaplato,hamokõivasodeórooñededikahagua Ñandejárape

41Haʼeojerureaveichupepeteĩkártarupive,oĩramoumi kuimbaʼeouporãsévahendápe,anihaguaojoko chupekuéra

42Haʼeohecháguituichaprivilegioovyʼahagua koʼãichaguakuimbaʼeiñarandúvasosiedápe,haombohasa porãvehesekuéraipirapirembaʼerei,umimbaʼerei

43HakoʼágaFilócrates,reguerekopeistóriakompletoite chepromesaheʼiháicha.

44Cheaimoʼãpeẽpevyʼavehakoʼãmbaʼére,umimitólogo ohaivaʼekuégui

45Peẽpejepyʼamongetapestudiahaguaumimbaʼeikatúva ideprovéchopeángape,hapehasahetatiémpohese Añeha’ãtaamombe’uoimeraẽambueacontecimientovale lapenaojegrava,pehesa’ỹijóvoumívaikatuhağuáicha peaseguraperecompensaijyvatevévapendekyre’ỹrehe

Turn static files into dynamic content formats.

Create a flipbook
Issuu converts static files into: digital portfolios, online yearbooks, online catalogs, digital photo albums and more. Sign up and create your flipbook.