Pe Evangelio de Nicodemo, yma oñembohérava Poncio Pilato rembiapokue MOAKÃHA 1.1 1 Anas ha Caifás, Sumas, Datam, Gamaliel, Judas, Leví, Neptalím, Alejandro, Ciro ha ambue hudío, oho Pilato rendápe Jesús rehe, ha oakusa hese heta mba'e vai. 2 Ha heʼi: “Ore roĩ segúro Jesús haʼeha José karpintero raʼy, María reñói vaʼekue, ha haʼe heʼi haʼeha Ñandejára Raʼy ha mburuvicha guasu. ha ndahaʼéi upéichante, ha katu oñehaʼã omboyke pe sábado, ha ñande rukuéra léi. 3 Pilato ombohovái; Mba’épa pe ha’e odeclaráva? ha mba’épa pe oñeha’ãva omboyke? 4 Umi hudío heʼi chupe: “Ore roguereko peteĩ léi oproivi hag̃ua ojepohano pytuʼuha árape. ha katu omonguera umi ikarẽva ha ohendúvape, umi hasýva parálisis-gui, umi ohecha’ỹvape, ha ilépravape, ha umi demonio-pe, upe árape umi método aña rupive. 5 Pilato ombohovái: “¿Mbaʼéicha piko ikatu ojapo upéva umi método aña rupive? Ha'e kuéra he'i chupe kuéra: —Ha'e niko paje apoha, ha omosẽ mba'epochy kuérape umi mba'epochy ruvicha rupive. ha upéicha opa mbaʼe oñemoĩ ipoguýpe. 6 Upémarõ Pilato heʼi: “Omosẽ umi demóniope ndahaʼéi peteĩ espíritu kyʼa ojapovaʼekue, síno osẽ Ñandejára podérgui”. 7 Umi hudío heʼi Pilatope: “Rojerure nde ruvicha guasu rehenói hag̃ua chupe oñepresenta hag̃ua nde trivunál renondépe ha ndete voi rehendu chupe”. 8 Upémarõ Pilato ohenói peteĩ mensahérope ha heʼi chupe: “¿Mbaʼéicha piko ojeguerúta Crístope koʼápe?”. 9 Upéi osẽ pe mensahéro, ha oikuaágui Cristo-pe, omombaʼeguasu chupe. ha oipyso yvýpe pe ao oguerekóva ipópe, he'i: “Che Jára, eguata ko'ãva ári ha eike, pe gobernador nerenóigui.” 10 Umi hudío ohechakuaávo pe mensahéro ojapovaʼekue, osapukái Pilatope ha heʼi: “¿Mbaʼére piko neremeʼẽi chupe iñehenói peteĩ rrája rupive, ha ndahaʼéi peteĩ mensahéro rupive?... Pe mensahéro ohechávo chupe. omomba'e guasu chupe, ha oipyso henondépe pe ao oguerekóva ipópe, ha he'i chupe: “Ñandejára, mburuvicha nerenói.” 11 Upémarõ Pilato ohenói pe maranduhárape ha he'i: —Mba'ére piko rejapo péicha? 12 Pe mensahéro heʼi: “Chemondo jave Jerusaléngui Alejandro rendápe, ahecha Jesús oguapyha peteĩ vúrro kuñáre, ha umi evréo raʼy osapukái: “Osána, oguerekóva ipópe yvyramáta rakã”. 13 Oĩ katu oipyso ijao tapére ha he'i: —Oresalva, nde yvágape reimeva. tojehovasa pe oúva Ñandejára rérape. 14 Upémarõ umi hudío osapukái pe mensahérope ha heʼi: “Hebreo raʼykuéra oguerohory evréo idiómape. ha mba'éicha piko nde, griégo, rentendeva'erãmo'ã hebreo? 15 Pe mensahéro heʼi chupekuéra: “Aporandu peteĩ hudíope ha haʼe chupe: “¿Mbaʼépa osapukái umi mitã evréope?”. 16 Ha omyesakã chéve, heʼívo, osapukái hikuái Hosannah, oñeinterpretávo, haʼe: O, Ñandejára, chesalva; térã, Ñandejára, esalva. 17 Upémarõ Pilato heʼi chupekuéra: “¿Mbaʼére piko peẽ voi pemombeʼu umi mbaʼe heʼíva umi mitã, upéva hína pekirirĩháme? Mba’épepa ojapo vai pe mensajero? Ha okirirĩ hikuái. 18 Upémarõ pe governadór heʼi pe mensahérope: “Esẽ ha eñehaʼã mbaʼevéicharõ regueru chupe”. 19 Ha katu pe maranduhára osẽ, ha ojapo yma guaréicha; ha he'i: “Che Jára, eike, mburuvicha nerenóigui.” 20 Ha Jesús oike aja umi afletra rupi, ogueraháva umi póste, haʼekuéra oñakãity ha oadora Jesúspe. 21 Upémarõ umi hudío osapukái hatãve umi lívro kóntrape. 22 Péro Pilato heʼi umi hudíope: “Che aikuaa ndapeguerohorýiha umi vástago ruʼã oñesũ ha omombaʼeguasu Jesúspe. ha katu mba'ére piko pesapukái umi bandera-kuéra rehe, oñesũ ha omomba'eguasúramoguáicha hikuái?
23 Ha'e kuéra he'i Pilato-pe: —Rohecha umi poyvi oñakãity ha omomba'eguasu Jesúspe. 24 Upémarõ pe governadór ohenói umi inférsitope ha heʼi chupekuéra: —Mbaʼére piko pejapo péicha? 25 Umi ermáno heʼi Pilatope: —Opavave ñande ningo Pagáno ha ñamombaʼeguasu umi dios témplope. ha mbaʼéichapa ñapensa vaʼerã oimeraẽ mbaʼe ñamombaʼeguasu hag̃ua chupe? Roguereko ore pópente umi norma ha ha’ekuéra oñesũ ha oadora chupe. 26 Upémarõ Pilato heʼi umi mburuvichakuérape pe sinagógape: “Peiporavo piko peteĩ kuimbaʼe imbaretéva, ha peheja tojagarra hikuái umi póste, jahechátapa oñañuãtapa hikuái”. 27 Upémarõ umi hudío ansiáno oheka 12 kuimbaʼe ijedámava imbaretevéva ha ikatupyrývape, ha ojoko chupekuéra umi sándare ha oñemboʼy hikuái pe governadór renondépe. 28 Upémarõ Pilato heʼi pe mensahérope: “Eguenohẽ Jesúspe ha egueraha jey chupe”. Ha Jesús ha pe mensahéro osẽ pe salóngui. 29 Upe rire Pilato ohenói umi tendáre oguerahávape umi tendáre, ha ohura chupekuéra: Jesús oike mboyve ndogueraháirire upéicha umi tendáre, oikytĩtaha chupekuéra iñakã. 30 Upéi pe governadór heʼi Jesúspe oike jey hag̃ua. 31 Ha pe mensahéro ojapo ojapo haguéicha yma, ha ojerure asyeterei Jesúspe oho hag̃ua ijao ári, ha oguata hiʼári, ha oguata hiʼári, ha oike. 32 Jesús oike jave, umi sándara oñesũ yma guaréicha ha omombaʼeguasu chupe. MOAKÃHA 2 rehegua 1 Pilato ohechávo upéva, okyhyje ha opuʼã potaitéma oguapyhágui. 2 Ha oimo'ã aja opu'ãtaha, hembireko voi oñembo'ýva mombyry, omondo hendápe: —Ndereguerekói mba'eve upe kuimba'e hekojojáva ndive. heta ahasa asy haguére hese peteĩ visión-pe ko pyharépe. 3 Umi judío ohendúvo upéva heʼi Pilatope: —Ndahaʼéi piko roʼe ndéve: “Haʼe ningo paje apoha?”. Péina ápe, haʼe oisuʼu ne rembirekópe. 4 Upémarõ Pilato ohenói Jesúspe ha heʼi: “¿Rehendúmapa umi mbaʼe heʼíva nderehe, ha nerembohováiri?”. 5 Jesús heʼi: —Haʼekuéra ndoguerekóiramo puʼaka oñeʼẽ hagũ a, ndaikatumoʼãi kuri oñeʼẽ. ha katu opavave oguerekógui hembiapoukapy iñe'ẽ tee, oñe'ẽ haguã iporãva ha ivaíva, toma'ẽ hese. 6 Umi hudío ansiáno katu heʼi Jesúspe: “¿Mbaʼe piko ñahaʼarõta?”. 7 Ñepyrũrã, roikuaa ko mba'e nderehe, nde reñói hague tekovai rupi; mokõiha, nde reñói haguére ojejuka hague umi mitã mimi Belén-pe; mbohapyha, nde ru ha nde sy María okañy hague Egipto-pe, ndaikatúigui ojerovia hikuái itavayguakuérape. 8 Oĩ umi judío oñemboʼýva ijykére heʼi porãvéva: “Ndaikatúi jaʼe haʼe onase hague hekovai rupi. ha katu jaikuaa isy María oñekompromete hague José ndive, ha upévare haʼe nonaséi tekovai rupive. 9 Upémarõ Pilato heʼi umi judío heʼívape Jesús onase hague hekovai rupi: “Ndahaʼéi añete ko mbaʼe pemombeʼúva, pórke pe kompromíso oiko vaʼekue, haʼekuéra heʼiháicha mávapa pende retãygua”. 10 Anás ha Caifás heʼi Pilatope: —Opavave koʼã hénte osapukáiva heʼi: “Heñói hague hekovai rupi, ha haʼeha peteĩ paje apoha. ha katu umi onegava chupe onase hague tekovai rupi, ha'e iproselita ha hemimbo'e. 11 Pilato heʼi Anás ha Caifáspe: “¿Máva piko umi proselita?”. Ha'e kuéra he'i: —Umíva hína umi Pagano ra'y, ha ndaha'éi judío, ha'e uvei omoirũva chupe. 12 Upémarõ Eleazer, Asterio, Antonio, Santiago, Caras, Samuel, Isaac, Finees, Crispo, Agripa, Anas ha Judas heʼi: “Ore ndahaʼéi proselita, síno hudío raʼy, ha roñeʼẽ pe añetegua, ha roime kuri María tiémpope”. oñekompromete vaʼekue. 13 Upémarõ Pilato oñeʼẽ umi 12 kuimbaʼe oñeʼẽvape ko mbaʼére, heʼi chupekuéra: “Amombeʼu hagũ a peẽme César rekove, pemombeʼu hag̃ua jeroviahápe haʼe onase hague hekovai rupi, ha añeteha umi mbaʼe pemombeʼu vaʼekue”. 14 Haʼekuéra heʼi Pilatope: “Ore roguereko peteĩ léi, ha upéva ningo peteĩ pekádo, haʼekuéra ohura César rekovére ndahaʼeiha ore roʼe haguéicha, ha rovyʼáta rojuka haguére”. 15 Upémarõ Anas ha Caifás heʼi Pilatope: —Umi 12 kuimbaʼe ndoroviamoʼãi jaikuaaha chupe onase hague ivaíva ha haʼeha peteĩ paje apoha, jepe haʼe haʼeramoguáicha Ñandejára raʼy ha peteĩ rréi jagueroviágui, ñaryrýiha ñahendu haguã.
16 Upémarõ Pilato heʼi opavave osẽ hagũ a, ndahaʼéiramo umi doce kuimbaʼe heʼíva haʼe nonaséi hague hekovai rupi, ha Jesúspe oho mombyry, ha heʼi chupekuéra: “¿Mbaʼére piko umi hudío oipota ojuka Jesúspe?”. 17 Haʼekuéra heʼi chupe: “Opochy hikuái oporomonguera haguére sábado árape”. Pilato he'i: —Ojukátapa chupe hembiapo porãre? Ha'e kuéra he'i chupe: Heẽ, karai. MOAKÃHA 3 rehegua 1 Upéi Pilato ipochy ha osẽ pe salóngui ha heʼi umi hudíope: “Ahenói enterove ko múndope ohechauka hag̃ua ndajuhúi hague mbaʼeveichagua kulpa upe kuimbaʼépe”. 2 Umi hudío heʼi Pilatope: —Haʼe ndahaʼéirire peteĩ iñañáva, ore ndoroguerahái vaʼerãmoʼã chupe ne renondépe. 3 Pilato he'i chupe kuéra: —Pejapyhy piko chupe ha peha'ã chupe pende léi rupive. 4 Upémarõ umi hudío heʼi: “Ndaikatúi jajuka avavépe”. 5 Pilato he'i umi hudíope: “Pe tembiapoukapy, upévare ani rejuka, ha'e peẽ mba'e, ha katu ndaha'éi che mba'e”. 6 Upéi oike jey pe salónpe ha ohenói Jesúspe haʼeño ha heʼi chupe: “¿Nde piko hína umi hudío rréi?”. 7 Jesús he'i Pilato-pe: —Nde piko reñe'ẽ ko mba'e ndejehegui, térãpa umi judío he'i ndéve cherehe? 8 Pilato he'i Jesúspe: —Che piko hudío? Tetã tuichakue ha umi judío ruvicha nereme'ẽ che pópe. Mba'e piko rejapo? 9 Jesús he'i: —Che rréino ndaha'éi ko mundopegua, che rréino ha'érire ko mundopegua, che rembiguái kuéra oñorairõta, ha nacheme'ẽmo'ãi kuri judío kuérape. ha katu koʼág̃a che rréino ndahaʼéi koʼágui. 10 Pilato he'i: —Nde piko mburuvicha guasu? Jesús he'i chupe: Nde ere che ha'eha mburuvicha guasu. ha upevarã aju, ameʼẽ hag̃ua testimonio añeteguáre; ha opavave añeteguágui, ohendu che ñe’ẽ. 11 Pilato he'i chupe: —Mba'e piko pe añetegua? 12 Jesús heʼi: “Añetegua ou yvágagui”. 13 Pilato he'i: —Upévare pe añetegua ndaipóri ko yvy ape ári. 14 Jesús heʼi Pilatope: “Eguerovia pe añetegua oĩha ko yvy ape ári umi oporohusgáva apytépe, haʼekuéra ogovernáva pe añetegua ha oporohusgáva. MOAKÃHA 4 rehegua 1 Upémarõ Pilato oheja Jesúspe pe salónpe, ha osẽ umi judío rendápe ha heʼi: “Ndajuhúi ni peteĩ mbaʼe vai Jesúspe”. 2 Umi hudío he'i chupe: —Ha'e katu he'i: “Ikatu ahundi Tupã tupao ha mbohapy ára rire amopu'ã jey”. 3 Pilato he'i chupe kuéra: —Mba'eichagua tupao piko ha'e oñe'ẽva? 4 Umi hudío heʼi chupe: “Pe Salomón ojapo hague cuarenta y seis áño, haʼe heʼi ohunditaha ha tres díape omopuʼãtaha”. 5 Pilato he'i jey chupe kuéra: —Che ningo naiporiva'ekue upe kuimba'e ruguy rehe. pema'ẽ piko hese. 6 Umi hudío heʼi chupe: “Toiko ñande ha ñane raʼykuéra ári huguy”. Upérõ Pilato ombyatývo umi ansiáno, Moisés rembiapoukapy mbo'ehára, pa'i ha levíta kuérape, he'i chupe kuéra ha'eñohápe: —Ani pejapo péicha. Ndajuhúi mba'eve pene rembiaporãme (hese) omonguera haguã hasývape, ha omboykévo pytu'uha ára, omereséva ñemano. 7 Umi saserdóte ha levíta heʼi Pilatope: “César oikove rupi, oĩramo ojahéi vaíva, haʼe omano vaʼerã. ha katu ko kuimba'e ojahéi Ñandejára rehe. 8 Upéi pe governadór heʼi jey umi hudíope osẽ hag̃ua pe salóngui. ha ohenói Jesúspe ha he'i chupe: Mba'épa ajapóta nderehe? 9 Jesús heʼi chupe: —Ejapo Ñandejára Ñeʼẽme heʼiháicha. 10 Pilato oporandu chupe: —Mba'éicha piko ojehai? 11 Jesús he'i chupe: —Moisés ha maranduhára kuéra oprofetisa che jehasa asy ha che jeikove jey. 12 Umi judío ohendúvo upéva, ipochy ha heʼi Pilatope: “¿Mbaʼére piko rehenduvéta pe kuimbaʼe heʼíva? 13 Pilato heʼi chupekuéra: “Peẽme haʼetéramo peñeʼẽ vaiha, ¿pegueraha piko chupe, pegueraha pende korapýpe ha pehusga chupe pende léi heʼiháicha”. 14 Umi hudío ombohovái Pilato-pe: “Ore léi heʼi, haʼe oñatende vaʼerãha nueve y treinta, péro péicha ojahéiramo Ñandejárare, ojejapíta chupe itápe”.
15 Pilato he'i chupe kuéra: —Oñe'ẽ vai ramo hese, peẽ piko peñeha'ã hese pene rembiapoukapy he'iháicha. 16 Umi hudío heʼi Pilatope: “Ore léi heʼi ñandéve ani hagũ a jajuka avavépe. 17 Pilato he'i chupekuéra: —Naiporãi ojejuka kurusúre. 18 Pe governadór omañávo umi hénte oĩvare upépe ha umi hudíore, ohecha heta hudío hesay ha heʼi umi saserdóte prinsipálpe umi hudíope: “Opavave puévlo ndoipotái omano chupe”. 19 Umi hudío ansiáno heʼi Pilatope: “Ore ha enterove puévlo roju koʼápe haʼe omano hagũ a”. 20 Pilato he'i chupe kuéra: —Mba'ére piko omanóta? 21 Haʼekuéra heʼi chupe: “Haʼe heʼi haʼeha Ñandejára Raʼy ha Rréi”. MOAKÃHA 5 rehegua 1 Péro Nicodemo, peteĩ hudío, oñemboʼy pe governadór renondépe ha heʼi: “Ajerure ndéve, hués hekojojáva, chemombaʼeguasúvo ha haʼe hag̃ua saʼi ñeʼẽ”. 2 Pilato he'i chupe: —Eñe'ẽ meme. 3 Nicodemo heʼi: “Añeʼẽ kuri umi hudío ansiánope, umi léi mboʼehára, saserdóte ha levítape, ha entéro umi hudío aty oĩvape ijatyhápe. Mba'e piko pejapose ko kuimba'e rehe? 4 Haʼe peteĩ kuimbaʼe ojapovaʼekue heta milágro ideprovécho ha omimbipáva, avave ko yvy ape ári ndojapoivaʼekue arakaʼeve, ni nombaʼapomoʼãi. Toho, ha ani rejapo hese mba'eve ivaíva; oúramo Tupãgui, umi milagro, (imilagroso omonguera) osegíta; ha katu yvypóragui oiméramo, oúta mba'eve'ỹre. 5 Péicha Moisés, Tupã omondo rire chupe Egipto-pe, ojapo umi milagro Tupã omanda vaekue chupe, Faraón rréi Egipto renondépe. ha jepe umi paje apoha upe tetãygua, Jannes ha Jambres, ojapo imagia rupive umi milagro Moisés ojapovaʼekue, upéicharõ jepe ndaikatúi ojapo hikuái opa haʼe ojapovaʼekue; 6 Ha umi milagro ojapovaʼekue umi paje apoha, ndahaʼéi Tupãgui, peikuaaháicha, O Escriba ha fariseo-kuéra; ha katu umi ojapo vaekue umíva omano, ha opavave ojeroviáva hesekuéra. 7 Ha koʼág̃a toho ko kuimbaʼépe; umi milagroite peẽ pembojáva hese, oúgui Tupãgui; ha haʼe nomereséi omano. 8 Upémarõ umi hudío heʼi Nicódemope: “¿Nde piko hemimboʼe ha reñeʼẽ chupe?”. 9 Nicodemo heʼi chupekuéra: “¿Oikópa pe governadór hemimboʼe avei, ha ojapópa diskúrso chupe g̃uarã?”. ¿Ndahaʼéi piko César omoĩ chupe upe puesto yvateguápe? 10 Umi judío ohendúvo upéva oryrýi ha oñakãity Nicodemope ha heʼi chupe: “¿Ikatu piko rerresivi pe mboʼepy añeteguáre ha reguereko nde suerte Cristo ndive!”. 11 Nicodemo ombohovái: “Amén; Che ahupytýta imbo'epy ha che suerte hendive, peẽ peje haguéicha. 12 Upéi opuʼã ótro hudío ha ojerure chupe persóna pe governadórpe ohendu hag̃ua chupe unos kuánto ñeʼẽ. 13 Upéi pe governadór heʼi: “Ere mbaʼépa repensa”. 14 Haʼe heʼi: “Añeno treinta y ocho áño aja Jerusalénpe ovecha ryru ykére, ambaʼapo peteĩ mbaʼasy guýpe, ha ahaʼarõ peteĩ ánhel oúvo peteĩ pohã, haʼe peteĩ tiémpope omoapañuãi y ; ha oimeraẽva oike raẽ vaʼekue pe y jepyʼapy rire, okuera oimeraẽ mbaʼasy orekóvagui. 15 Jesús ohechávo che añembotavyha upépe, heʼi chéve: “¿Rekuerase piko?”. Che ambohovái: “Karai, ndarekói avave, pe y okyhyjéramo, chemoinge haguã pe yno’õme.” 16 Ha'e he'i chéve: Epu'ã, ejagarra nde tupa ha eguata. Ha upepete chekuera, ha ajagarra che tupa ha aguata. 17 Upémarõ umi hudío heʼi Pilatope: “Ñandejára mburuvicha, eñemboʼe eporandu chupe mbaʼe díapa okuera hague ikangy haguére”. 18 Pe tapicha ikangyva he'i: —Pytu'uha árape. 19 Umi hudío heʼi Pilatope: “¿Ndahaʼéi piko roʼe haʼe omonguera hague chupe sábadope ha omosẽ hague umi demónio ruvicha rupive?”. 20 Upéi osẽ ótro 7 hudío ha heʼi: “Che siégo, ahendu umi tyapu, péro ndahechái avavépe. ha Jesús oho aja, ahendu umi hénte ohasáva upérupi, ha aporandu mbaʼépa oĩ upépe? 21 Haʼekuéra omombeʼu chéve Jesús ohasaha hína upérupi, che asapukái ha haʼe: “Jesús, David Raʼy, cheporiahuvereko”. Upéi oñembo'y ha he'i chegueraha haguã hendápe ha he'i chéve: Mba'épa reipotáta? 22 Che haʼe: “Che Ruvicha, ahecha hag̃ua”.
23 Ha'e he'i chéve: “Emañamína, ha pya'e ahecha ha aha hapykuéri, avy'a ha ame'ẽvo aguyje. 24 Osẽ avei ótro judío ha heʼi: “Che ningo peteĩ lepróso, haʼe chemonguera iñeʼẽ rupive añoite, heʼívo: “Aipota, nde potĩ. ha koʼág̃a añemopotĩma che lépragui. 25 Upéi osẽ ótro judío ha heʼi: “Che ningo chembotavy, ha haʼe chembojovake iñeʼẽ rupive”. 26 Ha peteĩ kuña hérava Verónica, heʼi: “Doce áño aja areko peteĩ tuguy raʼy, ha apoko ijao rembeʼýre, ha upepete opyta pe che ruguy raʼy. 27 Upémarõ umi hudío heʼi: “Ore roguereko peteĩ léi heʼíva peteĩ kuñáme ndojehejái vaʼerã peteĩ pruéva”. 28 Ha, ambue mba'e rire, ambue judío he'i: “Ahecha Jesús oñeinvitaha peteĩ kasamiento-pe hemimbo'ekuéra ndive, ha ofalta víno Cana de Galilea-pe. 29 Ha hoyʼupa rire pe víno, omanda umi tembiguáipe omyenyhẽ hag̃ua seis mbaʼyru oĩva upépe ýpe, ha omyenyhẽ hikuái ijyke peve, ha haʼe ohovasa chupekuéra, ha ojapo pe y vínope, ha opa tavayguakuérape hoy’u, oñesorprende ko milagro rehe. 30 Upéi oñembo'y ambue judío ha he'i: —Ahecha Jesús ombo'e jave sinagógape Capernáumpe. ha oĩ pe sinagógape peteĩ kuimbaʼe oguerekóva peteĩ aña; ha osapukái, heʼívo, chereja; mba'e piko roguereko nendive, Jesús Nazaretgua? ¿Reju piko orehundi haguã? Che aikuaa nde ha'eha Tupã Marangatu. 31 Jesús omongavaju chupe ha he'i: —Ekirirĩ, espíritu ky'a, ha esẽ pe kuimba'égui. ha upepete osẽ chugui, ha ndojapói mbaʼeve ivaíva chupe. 32 Koʼã mbaʼe heʼi avei peteĩ fariséo; Ahecha heta aty guasu ouha Jesús rendápe Galilea ha Judéagui, yguasu rembe'ýgui, ha heta tetã Jordán rembe'ýgui, ha heta tapicha ikangyva ou hendápe, ha omonguera opavavépe. 33 Ahendu umi espíritu kyʼa osapukái ha heʼi: “Nde hína Ñandejára Raʼy”. Ha Jesús he'i chupe kuéra ani haguã oikuaauka chupe. 34 Upe rire ótro, hérava Centurio, heʼi: “Ahecha Jesúspe Capernáumpe, ha ajerure chupe ha haʼe chupe: “Che Ruvicha, che rembiguái oñeno hógape hasykatu”. 35 Jesús heʼi chéve: “Ajúta amonguera chupe”. 36 Che katu haʼe: “Ñandejára, namereséi reike hag̃ua che róga guýpe; ha katu eñe’ẽnte pe ñe’ẽ, ha che rembiguái okueráta. 37 Jesús he'i chéve: Tereho. ha reguerovia haguéicha, tojejapo ndéve. Ha che rembiguái okuera upe aravo guive. 38 Upémarõ peteĩ karai guasu heʼi: “Capernáumpe areko peteĩ che raʼy, omano potaitéva. ha ahendúvo Jesús ouha Galilea-pe, aha ha ajerure chupe oguejy haguã che rógape, ha omonguera haguã che ra'ýpe, ha'e omano potaitémagui. 39 Ha'e he'i chéve: Tereho, nde ra'y oikove. 40 Ha che ra'y okuera upe aravo guive. 41 Ko'ãva ári, heta ambue hudío, kuimba'e ha kuña, osapukái ha he'i: “Añetehápe Ha'e Ñandejára Ra'y, omongueráva opa mba'asy iñe'ẽ rupive añoite, ha umi demónio oñemoĩva ipoguýpe”. 42 Oĩ ijapytepekuéra mombyryve he'íva: “Ko pu'aka ndaikatúi osẽ avavégui ndaha'éirõ Tupãgui.” 43 Pilato heʼi umi hudíope: —Mbaʼére piko umi demónio nomoĩri pende doktórpe? 44 Umíva apytépe oĩ heʼíva: “Ñandejáragui ndaikatúi osẽ umi demónio poguýpe”. 45 Ha ótro katu heʼi Pilatope haʼe 1 omoingove jey hague Lázarope omanóva apytégui, oĩ rire cuatro día isepultúrape. 46 Pe governadór ohendúvo upéva, oryrýivo heʼi umi hudíope: “¿Mbaʼe piko ideprovéchota peẽme peñohẽramo inosénte ruguy?”. MOAKÃHA 6 rehegua 1 Upémarõ Pilato ombyatývo Nicodemo ha umi 15 kuimbaʼe heʼíva Jesús nonaséi hague hekovai rupi, heʼi chupekuéra: “Mbaʼépa ajapóta, haʼete voi oikoha sarambi umi hénte apytépe”. 2 Ha'ekuéra he'i chupe: —Ore ndoroikuaái. toma'ẽ hikuái hese umi omopu'ãva sarambi. 3 Upémarõ Pilato ohenói jey umi héntepe ha heʼi chupekuéra: “Peẽ peikuaa perekoha peteĩ kostúmbre apoi hag̃ua peẽme peteĩ prisionérogui pe Páskua arete jave. 4 Che areko peteĩ prisionéro ojekuaáva, peteĩ asesino, hérava Barrabás, ha Jesús hérava Cristo, ndajuhúi mbaʼeve omereséva
ñemano. ¿Mávapa umíva apytégui peguerekóva pene akãme amosãsõ haguã peẽme? 5 Enterove osapukái ha heʼi: “Epoi oréve Barrabáspe”. 6 Pilato he'i chupe kuéra: —Mba'e piko ajapóta Jesús rehe, hérava Cristo? 7 Opavave ombohovái: “Tojejuka kurusúre”. 8 Haʼekuéra osapukái jey ha heʼi Pilatope: “¿Ndahaʼéi piko César amígo, repoíramo ko kuimbaʼépe?”. haʼe omombeʼúgui haʼeha Tupã Raʼy, ha peteĩ rréi. Péro, ¿reipotápa haʼe haʼe rréi, ha ndahaʼéi César? 9 Upémarõ Pilato ipochy ha heʼi chupekuéra: “Pende retã ningo ymaite guive opuʼã opuʼã vaʼekue penderehe, ha siémpre peñemoĩ umi oservívare penendive?”. 10 Umi hudío heʼi: “¿Máva piko umi oreservíva? 11 Pilato heʼi chupekuéra: “Pende Jára penemosãsõ vaʼekue umi egipcio esklávo pohýigui, pendegueraha vaʼekue pe mar Rojo ári haʼete ku yvy seko, ha penemongaru pe desiértope maná ha codorniz roʼo, ha ogueru y”. itakuágui ha ome'ẽ peẽme peteĩ tembiapoukapy yvágagui. 12 Pembopochy chupe opa hendáicha, ha pejerure pendejupe peteĩ vakara'y ra'y ñemongu'e, ha pemomba'eguasu, ha peme'ẽ sacrificio chupe, ha peje: “Ko'ãva ha'e pende Tupã, Israel, pendeguenohẽva'ekue Egipto retãgui 13 Upévare pende Jára penehundise. Moisés katu ojerure penderehehápe, ha pende Jára ohendu chupe ha operdona pene rembiapo vaikue. 14 Upe rire peẽ pendepochy, ha pejukase kuri pene profetakuérape, Moisés ha Aarónpe, okañýrõ guare hikuái tavernákulope, ha akóinte peñeʼẽ vai Ñandejára ha iprofétakuéra kóntrape. 15 Ha opuʼãvo ihuísio apykagui, osẽta kuri; ha katu umi hudío opavave osapukái: “Rohechakuaa César ha’eha mburuvicha guasu, ha ndaha’éi Jesús”. 16 Ko tapicha, onase riremínte, umi kuimbaʼe iñarandúva ou ha oikuaveʼẽ chupe jopói; Herodes ohendúvo, oñemondýi eterei ha ojukase chupe. 17 Itúva oikuaávo upéva, okañy hendive ha isy María ndive Egíptope. Herodes, ohendúvo heñói hague, ojukase chupe; ha upéicha omondo ha ojuka opa mitã oĩva Belénpe, ha opa ijykére, mokõi ary guive. 18 Pilato ohendúvo ko mbaʼe, okyhyje. ha omanda okirirĩ umi tavaygua, ohenduka vaekue, he'i Jesúspe: —Nde piko mburuvicha guasu? 19 Enterove umi hudío heʼi Pilatope: “Haʼe hína pe persóna Herodes oheka vaʼekue ojuka hag̃ua”. 20 Upémarõ Pilato ojapyhývo y, ojohéi ipo pe puévlo renondépe ha heʼi: “Che ningo ndaiporivaʼekue ko persóna hekojojáva ruguygui. pemaña hese. 21 Umi hudío heʼi: “Toiko ñanderehe ha ñane raʼykuérare huguy”. 22 Upémarõ Pilato heʼi ojegueraha hag̃ua Jesúspe henondépe ha heʼi chupe koʼã mbaʼe. 23 Nde retã tee nde rechauka rejapo haguã ndejehegui rréi; upévare che, Pilato, rokondena reñeinupã hagũ a umi sãmbyhyhára ymaguare léi heʼiháicha; ha reñeñapytĩ raẽ hag̃ua, upéi reñeñapytĩ peteĩ kurusúre upe tenda koʼág̃a reimehápe prisionéro; ha avei nendive mokõi mba'evai apoha, héra Dimas ha Gestas. MOAKÃHA 7 rehegua 1 Upéi Jesús osẽ pe salóngui ha hendive umi mokõi mondaha. 2 Og̃uahẽvo hikuái pe lugár héravape Gólgota, oipeʼa chugui ijao, ha omonde peteĩ ao de línope, ha omoĩ iñakã ári peteĩ koróna ñuatĩgui ha omoĩ ipópe peteĩ kaʼaguy. 3 Ha upéicha avei ojapo hikuái umi mokõi mondaha oñemosãingo vaʼekue kurusúre hendive, Dimas ijakatúape ha Gestas ijasu gotyo. 4 Jesús katu he'i: —Che Ru, eperdona chupekuéra. Ha'ekuéra ndoikuaáigui mba'épa ojapo. 5 Omboja'o hikuái ijao, ha ijao ári oity hikuái sorteo. 6 Upe aja tavayguakuéra oñemboʼy, ha umi saserdóte ruvicha ha judío ancianokuéra oñembohory hese, heʼívo, haʼe osalva ambuépe, tojesalva koʼág̃a ikatúramo; ha'e ramo Tupã ra'y, toguejy ko'ágã kurusúgui. 7 Umi soldádo oñembohory avei hese, ha ogueraha chupe vínagre ha gallo oikuaveʼẽ chupe hoyʼu hag̃ua, ha heʼi chupe: “Nde ningo hudío rréiramo, ejesalva”. 8 Upéi Longino, peteĩ soldádo, ojagarra peteĩ lánsa, 1 oinupã ikostádo, ha upepete osẽ tuguy ha y.
9 Ha Pilato ohai pe título kurusúre letra hebrea, latín ha griégope, haʼéva. Kóva hína hudío ruvicha guasu. 10 Peteĩva umi mokõi mondaha oñemosãingo vaʼekue kurusúre Jesús ndive, hérava Gestas, heʼi Jesúspe: “Nde haʼéramo pe Cristo, esalva ndejehe ha oréve”. 11 Pe mondaha ojejukáva kurusúre ipo akatúape, hérava Dimas, ombohovái chupe: —Nderekyhyjéi piko Tupãgui, oñekondenáva ko castigo-pe? Añetehápe jahupyty hekopete ha hekopete pe demérito ñane rembiapokuéra rehegua; ha katu ko Jesús, mba'e ivaíva piko ojapo? 12 Ojahe'o rire, he'i Jesúspe: —Che Ruvicha, nemandu'áke cherehe reju vove ne Rréinope. 13 Jesús he'i chupe: —Añetehápe ha'e ndéve, ko árape reimetaha chendive Paraísope. MOAKÃHA 8 rehegua 1 Ha upérõ 6ha aravo rupi, ha pytũmby oĩ yvy tuichakue javeve noveno aravo peve. 2 Ha kuarahy ojahoga aja, péina ápe pe témplo válo ojepeʼa yvate guive iguy peve; ha umi ita avei ojepeʼa, ha ojepeʼa umi sepultúra, ha opuʼã heta imarangatúva retekue, okevaʼekue. 3 Ha noveno aravo rupi Jesús osapukái hatã ha he'i: —Hely, Hely, lama zabacthani? upéva oñeinterpreta, ha'e: Che Tupã, Che Tupã, mba'ére piko chereja? 4 Ha ko'ã mba'e rire, Jesús he'i: “Che Ru, nde pópe amoĩ che espíritu; ha heʼi rire upéva, omeʼẽ pe espíritu. 5 Péro pe senturión ohechávo Jesús osapukái péicha ohejaha ijespíritu, omombaʼeguasu Ñandejárape ha heʼi: “Añetehápe kóva ningo peteĩ kuimbaʼe hekojojáva”. 6 Ha opa tavayguakuéra oñemboʼýva ijykére, oñemondýieterei ohechávo; ha ojepyʼamongetávo umi mbaʼe ohasavaʼekuére, oinupã ijyva ári, ha upéi ohojey Jerusalén távape. 7 Pe senturión oho pe governadór rendápe ha omombeʼu chupe opa mbaʼe ohasavaʼekue. 8 Ha ohendúvo opa koʼã mbaʼe, oñembyasyeterei; 9 Ohenóivo umi hudíope ha he'i chupekuéra: —Pehecháma piko pe milagro kuarahy reike ha ambue mba'e oikova'ekue Jesús omano aja? 10 Umi judío ohendúvo upéva, heʼi pe governadórpe: “Pe kuarahy eclipse oiko jepiveguáicha”. 11 Péro enterove umi oikuaáva Cristo-pe, oñemboʼy mombyry, umi kuña omoirũvaʼekue Jesúspe Galiléagui, ha ohecha opa koʼã mbaʼe. 12 Ha péina ápe peteĩ kuimbaʼe Arimateagua, hérava José, haʼéva avei Jesús remimboʼe, péro ndahaʼéiva abiertamente upéicha, okyhyjégui umi hudíogui, ou pe governadór rendápe ha ojerure pe governadórpe omeʼẽ hag̃ua chupe permiso oipeʼa hag̃ua pe Jesús rete kurusúgui. 13 Ha pe governadór omeʼẽ chupe permíso. 14 Upe rire Nicodemo oguerúvo peteĩ mírra ha áloé oñembojeheʼáva 10 kílo rupi. ha omboguejy hikuái Jesúspe kurusúgui tesay reheve, ha ojokua chupe ao de línope, hyakuã asýva reheve, ojepokuaaháicha oñeñotỹ Judío kuéra apytépe. 15 Omoĩ chupe peteĩ sepultúra pyahúpe, José omopuʼã vaʼekue ha oikytĩ peteĩ itagui, arakaʼeve noñemoĩri haguépe avavépe. ha ombotyryry hikuái peteĩ ita guasu pe sepulcro rokẽme. MOAKÃHA 9 rehegua 1 Umi hudío hekojojáva ohendúvo José ojerure asy ha oñotỹha Jesús retekue, oheka hikuái Nicodemope. ha umi quince kuimbaʼe otestifika vaʼekue pe Gobernador renondépe, Jesús nonaséi hague tekovai rupive, ha ambue tapicha porã ohechaukavaʼekue mbaʼeveichagua tembiapo porã hese. 2 Péro enterove okañy rire okyhyjégui umi hudíogui, Nicodemo añoite oñembohory chupekuéra ha heʼi: “¿Mbaʼéicha piko oikekuaa sinagógape koʼãichagua persóna?”. 3 Umi hudío heʼi chupe: —¿Mbaʼéicha piko reike pe sinagógape, ha rejoaju vaʼekue Cristo ndive? Nde suerte toĩ hendive ambue mundope. 4 Nicodemo ombohovái: “Amén; upéicha toiko, aguereko haguã che parte hendive Irréinope. 5 Upéicha avei José, ogũ ahẽvo umi hudío rendápe, oporandu chupekuéra, ¿Mbaʼére piko pendepochy chendive peipotágui Jesús
Pilato retekue? Amoĩ chupe che sepultúrape, ambojere chupe líno potĩme ha amoĩ peteĩ ita pe sepultúra rokẽme. 6 Che ajapo porã hendive; ha katu pejapo hekope’ỹme peñemondýi upe tapicha hekojojávape, pemosãsóvo chupe kurusúre, peme’ẽvo chupe vinagre hoy’u haĝua, pekorona chupe ñuatĩme, pemondoro hete látigo reheve ha peñembo’e pende ári huguy kulpa. 7 Umi judío ohendúvo upéva, ojepyʼapy ha oñemondýi; ha ojagarra hikuái Josépe, ha heʼi chupe toñemoĩ kaʼirãime pytuʼuha mboyve, ha toñeñongatu upépe pytuʼuha ára opa peve. 8 Ha'e kuéra he'i chupe: —Ekonfesa. Ko'ãga rupi ndaikatumo'ãi ojejapo nderehe mba'eve ivaíva, ogũ ahẽ meve arapokõindy peteĩha ára. Ha katu roikuaa nereimo'ãiha remereseha oñeñotỹ; ha katu ore rome'ẽta nde ro'o guyrakuéra yvágape ha mymbakuéra yvy ape áriguápe. 9 José heʼi: “Upe ñeʼẽ ojogua Goliat ijojahaʼỹva oñeʼẽvape, haʼe ojahéi Ñandejára oikovévape oñeʼẽvo David kóntrape. Peẽ mbo'ehára ha pohanohára katu peikuaa Tupã he'iha maranduhára rupive: Che mba'e pe venganza, ha che amyengoviáta peẽme 1 mba'evai ojoguáva pe peamenasa va'ekue chéve. 10 Pe Tupã peẽ peñapytĩ vaʼekue kurusúre, ikatu chepeʼa pende pópe. Opa ne rembiapo vaikue ojevy jeýta nderehe. 11 Pe governadór ojohéirõ guare ipo, heʼi: “Che ningo aime porã ko persóna hekojojáva ruguygui”. Peẽ katu pembohovái ha pesapukái: “Huguy toĩ ore ha ore ra’ykuéra ári.” Peẽ peje haguéicha, toñehundi opa ára g̃uarã. 12 Umi hudío ansiáno ohendúvo koʼã mbaʼe, ipochyeterei. ha ojagarrávo José-pe, omoĩ chupe hikuái peteĩ koty ndaiporihápe ventána; oñapytĩ hikuái pe okẽ, ha omoĩ peteĩ sello pe cerradura ári; 13 Anás ha Caifás omoĩ peteĩ guárdia hiʼári, ha oñemoñeʼẽ umi saserdóte ha levíta ndive, enterovéva oñembyaty hag̃ua sábado rire, ha okonsegi hikuái mbaʼéichapa ojukáta Josépe. 14 Ojapopa rire hikuái upéva, umi mburuvicha, Anas ha Caifás, omanda ojegueru hag̃ua Josépe. MOAKÃHA 10 rehegua 1 Ohendúvo koʼã mbaʼe enterove pe aty guasúpe, haʼekuéra ohecharamoiterei ha oñemondýi, pórke otopa pe séllo peteĩchagua pe kotýpe, ha ndojuhúi Josépe. 2 Upémarõ osẽ Anás ha Caifás, ha enterovéva ohecharamo aja José ndaiporivéima hague, peteĩ soldádo oñangarekóva Jesús sepultúrare, oñeʼẽ pe aty guasúpe. 3 Oñangareko aja hikuái Jesús sepultúrare, oiko peteĩ yvyryrýi. ha rohecha peteĩ Tupã ángel ombotyryry pe ita pe sepultúrape ha oguapy hiʼári; 4 Ha hova haʼete rayo ha ijao nieveicha; ha oiko ñandehegui kyhyje rupi umi persóna omanóvaicha. 5 Upémarõ rohendu peteĩ ánhel heʼíva umi kuñáme Jesús sepultúrape: “Ani pekyhyje. Che aikuaa pehekaha Jesúspe oñemosãingo va’ekue kurusúre; haʼe opuʼãma haʼe oprofetisa haguéicha. 6 Peju pehecha pe lugár oñeno haguépe chupe; Peho ha peje hemimbo'e kuérape ha'e oikove jey hague omanóva apytégui, ha ohóta pene renonderã Galilea-pe. upépe pehecháta chupe heʼi haguéicha peẽme. 7 Upémarõ umi hudío ombyatypaite umi soldádo oñangarekóva Jesús sepultúrare, ha heʼi chupekuéra: “¿Máva piko umi kuña pe ánhel oñeʼẽ hague?”. Mba'ére piko ndapejagarrái chupekuéra? 8 Umi soldádo ombohovái: —Ndoroikuaái mávapa umi kuña. hi’arive oiko ñandehegui tapicha omanóvaicha kyhyje rupive, ha mba’éicha piko jajagarra umi kuñáme? 9 Umi hudío heʼi chupekuéra: “Ñandejára oikove aja ndorogueroviái penderehe”. 10 Umi soldádo ombohovái umi hudíope, pehecha ha pehendúrõ guare Jesús ojapoha hetaiterei milágro, ha ndapegueroviái chupe, ¿mbaʼéicha piko peguerovia vaʼerã ore? Peẽ peje porã: “Ñandejára oikoveháicha, Ñandejára oikove añete”. 11 Rohendu pemboty hague José retekue, oñotỹ vaʼekue Jesús retekue, peteĩ kotýpe, peteĩ cerradura ojeselláva guýpe; ha peipe'ávo, ndapejuhúi chupe upépe. 12 Upéicharõ, ¿pemoĩ piko Josépe pemoĩvaʼekue ñangarekoha kotýpe, ha ore roguenohẽta Jesúspe roñangareko vaʼekue pe sepultúrape. 13 Umi hudío heʼi: “Roguenohẽta Josépe, peẽ piko pemeʼẽ Jesúspe”. José katu oĩ itáva Arimatea-pe voi.
14 Umi soldádo heʼi: “Oiméramo José oĩ Arimateape ha Jesús Galileape, rohendu pe ánhel omombeʼu umi kuñáme”. 15 Umi judío ohendúvo upéva, okyhyje ha heʼi ojupe: “Ojekuaaukáramo koʼã mbaʼe opavave renondépe, upéicharõ enterove ojeroviáta Jesús rehe”. 16 Upémarõ haʼekuéra ombyaty hetaiterei pláta ha omeʼẽ umi soldádope ha heʼi: “Pemombeʼúpa umi héntepe Jesús remimboʼekuéra ou hague pyhare peke jave ha omonda Jesús retekue. ha Pilato mburuvicha ohendúramo upéva, romokyre'ỹta chupe ha roñangarekóta ndéve. 17 Umi soldádo upéicha ojagarra pe pláta, ha heʼi umi hudío heʼiháicha chupekuéra; ha iñemombeʼu oñemyasãi tetã ambuére tavayguakuéra apytépe. 18 Peteĩ saserdóte Finés, Ada, mboʼehára eskuéla ha peteĩ levíta hérava Ageo, mbohapyvéva ou Galileagui Jerusalénpe, ha omombeʼu umi saserdóte ruvichakuérape ha enterove oĩvape sinagógape. 19 Rohecha Jesús, peẽ pemosaingo vaʼekue kurusúre, oñeʼẽ jave umi 11 idisipulokuérandi, ha oguapy hína ijapytepekuéra yvyty Olivotápe ha heʼi chupekuéra: 20 Peho ko yvy tuichakue, pemombeʼu pe Evangelio opa tetãme, pemongarai chupekuéra Túva, ha Taʼýra ha Espíritu Santo rérape; ha oimeraẽ ogueroviáva ha oñemongaraíva, ojesalváta. 21 Haʼe heʼi rire koʼã mbaʼe idisipulokuérape, rohecha chupe ojupívo yvágape. 22 Umi saserdóte ruvicha, umi ansiáno ha levíta ohendúvo koʼã mbaʼe, heʼi koʼã mbohapy kuimbaʼépe: “Pemombaʼeguasúke Israel Járape ha pemombeʼu chupe añetepa umi mbaʼe peje haʼéva pehecha ha pehendu hague”. . 23 Haʼekuéra heʼi: “Ñandejára ñande ru ypykue Jára oikovéva, Abrahán, Isaac ha Jacob Jára, rohendu haguéicha Jesús oñeʼẽ jave idisipulokuérandi, ha rohecha haguéicha ojupívo yvágape”. , upévare romombeʼu peẽme pe añetegua. 24 Umi mbohapy kuimbaʼe oĩva mombyryve ombohovái, ha heʼi avei koʼã mbaʼe: “Ndajarekóiramo ñandejára umi ñeʼẽ ñahendúva Jesús oñeʼẽ ha jahecha chupe ojupívo yvágape, jajejavy vaʼerãmoʼã pekádore”. 25 Upepete umi saserdóte ruvicha opuʼã ha ojagarra ipópe pe lívro de la Léi, ha heʼi koʼã kuimbaʼépe: “Ndapemombeʼumoʼãvéima pe ere vaʼekue Jesús rehe”. 26 Ha omeʼẽ chupekuéra heta pláta, ha omondo hendivekuéra ambue tapichápe, ogueraháva chupekuéra hetãme, ani hag̃ua mbaʼeveichavérõ opyta Jerusalénpe. 27 Upémarõ umi hudío oñembyatypaite ha omombeʼu pe mbaʼe ijepyʼapyvéva, ha heʼi: “¿Mbaʼe piko ko mbaʼe ijojahaʼỹva oiko Jerusalénpe?”. 28 Anás ha Caifás katu okonsola chupekuéra ha heʼi: “¿Mbaʼére piko jagueroviáta umi soldádo oñangarekóva Jesús sepultúrare, omombeʼúvo ñandéve peteĩ ánhel oipeʼa hague pe ita pe sepultúra rokẽgui?”. 29 Oiméne idisipulokuéra voi heʼi chupekuéra upéva ha omeʼẽ chupekuéra pláta heʼi hag̃ua upéicha, ha haʼekuéra voi oipeʼa Jesús retekue. 30 Avei, pepensamína ko mbaʼére, ndaiporiha peteĩ krédito oñemeʼẽ hag̃ua umi extranhérope, pórke haʼekuéra oipeʼa avei hetaiterei ñandehegui, ha omombeʼu oréve umi instruksión romeʼẽ haguéicha chupekuéra. Ha’ekuéra ijeroviapyva’erã ñandéve, térã Jesús remimbo’ekuéra ndive. MOAKÃHA 11 rehegua 1 Upéi Nicodemo opu'ã ha he'i: “Peẽ peje porã Israel ra'ykuéra, pehendu umi mbohapy kuimba'e ohura vaekue Ñandejára Léi rupive, he'íva: ‘Rohecha Jesús oñe'ẽ jave idisipulokuéra ndive yvyty Olivotápe chupe ojupívo yvágape. 2 Ha pe escritura ñanemboʼe pe ojehovasáva proféta Elías ojegueraha hague yvágape; Ha Eliseo oporandúvo maranduhára kuéra ra'y: Moõpa oĩ ñande ru Elías? He'i chupe kuéra, ojeguerahaha chupe yvágape. 3 Umi proféta raʼykuéra heʼi chupe: “Oiméne pe espíritu ogueraha chupe peteĩ montáña Israélpe, upépe ikatu jatopa chupe”. Ha'e kuéra ojerure asy Eliseo-pe ha ha'e oguata hendive kuéra mbohapy ára ha ndojuhúi chupe.
4 Ha koʼág̃a cherendu, O Israel raʼykuéra, ha ñamondo kuimbaʼekuérape Israel yvytykuérape, ani hag̃ua ikatu pe espíritu ogueraha Jesúspe, ha upépe ikatu jajuhu chupe, ha ñañekontentáta. 5 Ha Nicodemo konsého ombovyʼa opa tavayguakuérape; ha omondo hikuái kuimba'e ohekávo Jesúspe, ha ndojuhúi chupe, ha ou jeývo he'i: —Roho opa rupi, ha ndorojuhúi Jesúspe, ha katu rojuhu José-pe itavaguasu Arimatea-pe. 6 Umi mburuvicha ohendúvo upéva, ha enterove puévlo ovyʼa ha omombaʼeguasu Israel Járape, pórke ojejuhu Josépe, haʼekuéra omboty vaʼekue peteĩ kotýpe ha ndojuhúi. 7 Ojapopa rire hikuái peteĩ aty guasu, umi saserdóte ruvicha heʼi: “¿Mbaʼéicha piko jaguerúta oréve Josépe ñañeʼẽ hag̃ua hendive?”. 8 Ojagarrávo peteĩ kuatia, ohai chupe hikuái ha he'i chupe: —Toiko py'aguapýpe ne ndive ha opavave ne familia ndive. Ore roikuaa roñembotavy hague Tupã ha nde rehe. Evy'a orevisita haguã nde rukuéra, ore sorprende porãiterei rekañývo ka'irãigui. 9 Roikuaa haʼeha peteĩ konsého vai rogueraha vaʼekue nderehe, ha Ñandejára oñangarekoha nderehe, ha Ñandejára voi nemosãso ore rembipotakuéragui. Toiko py'aguapy ndéve, José, nde reñemomba'eguasúva opavave tavayguakuéra apytépe. 10 Ha'e kuéra oiporavo 7 José angirũ apytégui ha he'i chupekuéra: — Peju vove José rendápe, pemomaitei chupe py'aguapýpe ha peme'ẽ chupe ko kuatiañe'ẽ. 11 Upéicha rupi, umi kuimbaʼe og̃uahẽvo José rendápe, osaluda chupe pyʼaguapýpe ha omeʼẽ chupe pe kuatiañeʼẽ. 12 José omoñe'ẽ rire, he'i: “Toñemomba'e guasu Tupã Ñandejárape, chemosãsógui umi israelítagui, ndaikatúigui oñohẽ che ruguy”. Toñemomba'e guasu Tupã, che oñangarekóva nde pepo guýpe. 13 José ohetũ chupekuéra ha ogueraha hógape. Ko'ẽmbotávo, José ojupi vúrro ári ha oho hendivekuéra Jerusalénpe. 14 Umi judío ohendúvo koʼã mbaʼe, osẽ ohugũ aitĩ chupe ha osapukái: “Túva José, pyʼaguapýpe reju koʼápe”. 15 Upémarõ haʼe heʼi: “Ñandejára oñatende porã enterove umi héntepe”. 16 Ha opavave ohetũ chupe; ha Nicodemo ogueraha chupe hógape, ombosako'i rire heta vy'arã. 17 Ko'ẽmbotávo, Anás, Caifás ha Nicodemo he'i Josépe: — Emombe'u Israel Járape ha embohovái oréve opa mba'e rojapótava ndéve. 18 Rojepy'apyeterei niko reñotỹ haguére Jesús retekue. ha upéva' romboty rire peteĩ kotýpe, ndorojuhúi; ha rokyhyje upe guive, ko ara peve rejechauka ore apytpe. Emombe'u oréve Tupã renondépe opa mba'e ojehúva. 19 Upémarõ José heʼi: “Añetehápe chemoĩ kárselpe, pe ára añembosakoʼi hagũ áicha, koʼẽmba peve”. 20 Ha katu añembo’e aja pyhare pyte, pe óga ojere irundy ángel reheve; ha ahecha Jesúspe kuarahy resapeicha, ha aity yvýpe kyhyjégui. 21 Ha katu Jesús ojagarrávo che po, chemopuʼã yvýgui, ha upéi oñohẽ che ári pe roʼy; ha'e katu omokã che rova, che añuã ha he'i chéve: Ani rekyhyje José; emañamína cherehe, haʼégui che. 22 Upémarõ amaña hese ha haʼe chupe: “¡Raboni Elías!” Ha'e he'i chéve: “Che ndaha'éi Elías, Jesús Nazaretgua, nde reñotỹ vaekue hetekue”. 23 Che haʼe chupe: “Ehechauka chéve pe sepultúra roñeno haguépe”. 24 Upéi Jesús chejagarra che pópe, chegueraha pe añeno haguépe chupe, ha ohechauka chéve umi ao de líno ha servilleta amoĩva iñakãre. Upérõ aikuaa Jesús ha'eha, ha amomba'eguasu chupe ha ha'e chupe: Toñemomba'eguasu pe oúva Ñandejára rérape. 25 Jesús chejagarra jey che pógui, chegueraha Arimateape che rógape, ha he'i chéve: —Toiko py'aguapýpe. ha katu ani resẽ nde rógagui cuarenta ára peve; ha katu aha va’erã che remimbo’ekuéra rendápe. MOAKÃHA 12 rehegua 1 Umi saserdóte ruvicha ohendúvo opa koʼã mbaʼe, oñemondýi ha oñesũ hova yvýpe omanóvaicha, ha osapukái ojupe: “¿Mbaʼe piko ko milágro ijojahaʼỹva ojehúva Jerusalénpe?”. Ñande jaikuaa Hesu ru ha isy. 2 Peteĩ levíta heʼi: “Che aikuaa heta iñirũnguérape, rrelihióso, ojepokuaáva oikuaveʼẽ sakrifísio ha ofrénda ojehapýva Israel Járape, témplope, oñemboʼe jave”.
3 Saserdóte guasu Simeón ojagarrárõ guare chupe ijyva ári. ha'e he'i chupe: Che Jára, ko'ágã eheja ne rembiguái oho py'aguapýpe, ne ere haguéicha. che resa ohechágui ne salvasiõ, rembosako'iva'ekue opa tavayguakuéra rova renondépe: peteĩ tesape ohesape haguã gentilkuérape, ha nde tavayguakuéra Israel remimbipa. 4 Simeón avei ohovasa Maríape Jesús sy, ha he'i chupe: — Amombe'u ndéve upe mitã rehegua. Oñemoĩ chupe heta hoʼa ha opuʼã jey hag̃ua, ha peteĩ techaukaha oñeñeʼẽtavare. 5 Heẽ, peteĩ kysepuku oipysóta ne ánga tee avei, ha ojehechaukáta heta korasõ remiandu. 6 Upémarõ enterove umi hudío heʼi: “Ñamondomína umi mbohapy kuimbaʼe rendápe, haʼekuéra heʼi ohecha hague chupe oñemongeta jave idisipulokuérandi sérro Olivotpe”. 7 Upe rire, oporandu chupekuéra mbaʼépa ohecha hikuái; ha'e ombohovái peteĩ ñe'ẽme: “Israel Jára renondépe ro'e porã rohecha hague Jesús oñe'ẽ jave hemimbo'e kuéra ndive yvyty Olivotápe ha ojupi yvágape”. 8 Upéi Anas ha Caifás ogueraha chupekuéra peteĩ lugárpe ha ohesaʼỹijo chupekuéra. peteĩ ñe’ẽme omombe’u pe añetegua, ha he’i, ohecha hague hikuái Jesúspe. 9 Upéi Anas ha Caifás he'i "Ore léi he'i: Mokõi térã mbohapy testigo juru rupive oñemoañeteva'erã opa ñe'ẽ". 10 Péro mbaʼépa jaʼe? Enoc ojehovasáva ombovy’a Tupãme, ha oñembohasa Tupã ñe’ẽ rupive; ha ojekuaa Moisés ojehovasáva ñeñotỹha. 11 Ha katu Jesús oñeme’ẽ Pilato-pe, oinupã, oñekorona ñuatĩme, oescupi, ojekutu peteĩ lánsape, ojejuka kurusúre, omano kurusúre ha oñeñotỹ chupe, ha hetekue pe José oñemomba’eguasúva oñeñotỹ peteĩ sepulcro pyahúpe, ha ha’e otestifika ha’e ohecha chupe oikoveha. 12 Ha koʼã kuimbaʼe omombeʼu avei ohecha hague chupe oñemongeta jave idisipulokuéra ndive Yvyty Olivotápe ha ojupívo yvágape. 13 Upéi José opuʼã. he'i Anás ha Caifáspe: —Ikatu niko peñesorprende hekópe, oje'e haguére peẽme Jesús oikoveha ha ojupiha yvágape. 14 Añetehápe ningo peteĩ mbaʼe ñanesorprende, ndahaʼéi haʼe opuʼãvaʼerãnte omanóva apytégui, síno omoingove jey vaʼerãha ótrope isepultúragui, heta ohechavaʼekue Jerusalénpe. 15 Ha koʼág̃a pehendumi chéve: Opavave jaikuaa pe ojehovasáva Simeónpe, pe sumo sacerdote, ojagarráva Jesúspe imitãrõ guare ijyva ári témplope. 16 Ko Simeón voi oreko vaʼekue mokõi itaʼýra, ha enterovéva roime kuri upépe omano ha oñeñotỹ jave. 17 Peho ha pehecha isepulturakuéra, ko'ãva ojepe'a ha opu'ãma hikuái, ha péina ápe, ha'ekuéra oĩ táva Arimatea-pe, ohasávo itiempo oñondive umi oficio de devoción-pe. 18 Añetehápe oĩ ohendúva iñeʼẽ ryapu oñemboʼévo, péro noñeʼẽmoʼãi avavéndi, síno osegi iñeʼẽngúva umi omanóvaicha. 19 Peju katu jaha hendápe kuéra, ha jajeporta hendivekuéra opa mbaʼe jarrespeta ha ñañatende porã. Ha ikatúramo jagueru chupekuéra ohura haĝua, ikatu omombe’u ñandéve algún misterio oñemoingove jey hague. 20 Umi hudío ohendúvo upéva, ovyʼaiterei hikuái. 21 Upéi Anás ha Caifás, Nicodemo, José ha Gamaliel oho Arimateape, péro ndojuhúi chupekuéra isepultúrape. Ha oguata hikuái pe táva jerére, oñapytĩ chupekuéra oñesũvo umi mba'e ojejapóvare. 22 Upéi omomaitei chupekuéra Ñandejárape, ha ogueraha chupekuéra pe sinagóga Jerusalénpe, ha omboty rire umi okẽ ha ojagarra Ñandejára Léi kuatiañeʼẽ. 23 Omoĩvo ipópe, ohura chupekuéra Tupã Adonai ha Israel Jára, oñe'ẽva'ekue ñande rukuéra ypykuépe Léi ha maranduhára rupive: “Pegueroviáramo pe penemoingove jey vaekue omanóva apytégui, ha'eha Jesús, pemombe'u”. oréve mba'épa pehecha, ha mba'éichapa peñemoingove jey omanóva apytégui. 24 Carino ha Lentio, mokõi Simeón raʼy, oryrýi ohendúvo koʼã mbaʼe, ha oñemondýi ha ojaheʼo. ha upe jave avei omañávo yvága gotyo, ojapo hikuái kurusu techaukaha ikuã iñe’ẽ ári. 25 Upepete oñeʼẽ hikuái ha heʼi: “Pemeʼẽkena oréve peteĩ kuatia ha rohaíta peẽme opa mbaʼe rohecha vaʼekue”. Peteĩteĩ oguapy ha ohai kuatiañe'ẽ:
MOAKÃHA 13 rehegua 1 Ñandejára Jesús ha Túva, nde ha'éva Tupã, avei omanóva jeikove jey ha jeikove, eme'ẽ oréve permiso romombe'u haguã ne ñemigua, rohechava'ekue romano rire, nde kurusu mba'éva; ore rohura haguére nde rérape. 2 Rembotovégui ne rembiguáikuérape omombeʼu hag̃ua umi mbaʼe ñemigua, ojejapovaʼekue nde puʼaka divino rupive infiérnope. 3 Ñañemoĩrõ guare ñande rukuéra ndive pe infierno pypukúpe, pytũmby pytũmbýpe, sapy’aitépe ojekuaa pe kuarahy color óroicha, ha peteĩ tesape sustancial color púrpura ohesapéva pe tenda. 4 Koʼág̃a upéva ári, Adán, opa yvypóra ru, opa umi patriarca ha proféta ndive, ovyʼa ha heʼi: Upe tesape haʼe pe tesape opaveʼỹva apohare, haʼe opromete vaʼekue ñanembohasátaha tesape opaveʼỹvape. 5 Upémarõ proféta Isaías osapukái ha heʼi: “Kóva hína pe Túva ha Ñandejára Raʼy resape, che profesía heʼiháicha, aikoverõ guare ko yvy ape ári”. 6 Zabulón retã ha Neftalim retã Jordán mboypýri, peteĩ tetã oguatáva pytũmbýpe, ohecha peteĩ tesape tuicháva; ha umi oikóvape pe ñemano sombra retãme, opuʼã tesape. Ha koʼág̃a haʼe ou, ha ore resapeʼa umi oguapývape ñemanóme. 7 Ha opavave rovyʼa aja pe tesape omimbipáva ore ári, ore ru Simeón ou ore apytépe, ha omomaitei opa aty guasúpe, heʼi: Pemombaʼeguasu Ñandejára Jesucristo Tupã Raʼýpe. 8 Che ajagarra che jyva ári che mitã’írõ guare Tupaópe, ha Espíritu Santo omomýivo chupe, ha’e chupe ha arrekonose: 1 Ko’áĝa che resa ohecha hague nde salvación, rembosako’iva’ekue opa tavaygua renondépe , peteĩ tesape ohesapéva gentil-kuérape ha ne tavayguakuéra Israel rekomimbipa. 9 Opa umi imarangatúva oĩva infierno pypukúpe, ohendúvo upéva, ovyʼave. 10 Upe rire osẽ peteĩ ermitaño michĩvaicha, ha opavave oporandu chupe: “¿Máva piko nde?”. 11 Upémarõ haʼe ombohovái: “Che haʼe peteĩ osapukáiva pe desiértope, Juan el Bautista ha pe Yvatetegua proféta, haʼe ou mboyve oprepara hape, omeʼẽ hag̃ua ipuévlope oikuaa hag̃ua pe salvasión angaipa ñeperdona. 12 Ha che Juan, ahechávo Jesús ouha che rendápe, Espíritu Santo omomýivo chupe, haʼe: “Péina pe Tupã Cordero, péina ápe pe oipeʼáva ko yvy ape ári angaipa”. 13 Amongarai chupe ysyry Jordánpe, ha ahecha Espíritu Santo oguejyha hi'ári peteĩ palomaicha, ha ahendu peteĩ ñe'ẽ yvágagui he'íva: “Kóva ha'e che Ra'y ahayhuetéva, che ahayhuetéva”. 14 Ha koʼág̃a aha aja henondépe, aguejy koʼápe poikuaa hag̃ua, upe rire Tupã Raʼy orevisitaha, ha, pe ára yvate guive yvate guive, oúta ñandéve, ñaiméva pytũmbýpe ha pe ñemano sombra. MOAKÃHA 14 rehegua 1 Pe kuimba'e ypykue ñande ru Adán ohendúvo ko'ã mba'e, Jesús ojevautisa hague Jordánpe, ohenói ita'ýra Set-pe ha he'i. 2 Pemombeʼu pende raʼykuérape, umi patriarca ha profetakuérape, opa umi mbaʼe, pehenduvaʼekue Miguel-gui, pe arcángel-gui, che romondórõ guare Paraíso rokẽme, ajerure hag̃ua Ñandejárape haʼe onohẽ hag̃ua che akã cherasy jave. 3 Upéi Set, oñembojávo umi patriarca ha proféta rendápe, he'i: — Che Set, añembo'e jave Tupãme Paraíso rokẽme, ahecha Ñandejára remimbou, Miguel ojehechauka chéve he'ívo: Che ambou ne rendápe Ñandejáragui ; Che añenombra apresidi haĝua yvypóra rete. 4 Che haʼe ndéve Set, ani reñemboʼe nde resay reheve Tupãme, ha ejerure chupe pe aséite yvyramáta poriahuvereko rehegua remonohẽ hag̃ua nde ru Adánpe iñakãrasýre; 5 Ndaikatúigui mbaʼeveichavérõ rehupyty pe ára paha peve, haʼéva, ohasa peve cinco mil quinientos áño. 6 Upéi Cristo, Tupã Ra'y iporiahuverekovéva, oúta ko yvy ape ári omoingove jey haguã Adán rete, ha upekuévo omoingove jey haguã omanóva retekue, ha ou vove oñemongaraíta Jordánpe. 7 Upéi pe aséite oporoporiahuverekóva reheve ohóta opa umi ojeroviávape hese; ha pe aséite iporiahuvereko rehegua osegíta generación oútavape, umi heñóitavape ĝuarã pe y ha Espíritu Santogui tekove opave’ỹvape ĝuarã.
8 Ha upe jave oguejy vove ko yvy ape ári Ñandejára Raʼy oporoporiahuverekovéva, Cristo Jesús, haʼe omoinge vaʼerã ñande ru Adánpe Paraísope, pe yvyramáta poriahuvereko rehegua. 9 Enterove umi patriarca ha proféta ohendúvo koʼã mbaʼe Set-gui, ovyʼave hikuái. MOAKÃHA 15 rehegua 1 Opa umi imarangatúva ovy'a aja, péina ápe Satanás, pe mburuvicha ha ñemano ruvicha, he'i pe infierno ruvicha guasúpe. 2 Peñembosako'i pemoguahẽ haguã Jesús Nazaret-ygua voi, oñemomba'eguasúva ha'eha Tupã Ra'y, ha katu peteĩ kuimba'e okyhyjéva ñemanógui, ha he'i: Che ánga ombyasy omano meve. 3 Avei haʼe ojapo heta mbaʼe vai cherehe ha heta ambuépe; umi che ajapova’ekue ohecha’ỹva ha ikarẽva ha avei umi ambohasa’asývape heta aña ndive, ha’e omonguera iñe’ẽ rupive; heẽ, ha umi che agueru vaʼekue omanóva ndéve, haʼe oipeʼa mbaretépe ndehegui. 4 Upevape pe infierno ruvicha ombohovái Satanáspe: “¿Máva piko upe mburuvicha ipuʼakapáva, ha upéicharõ jepe peteĩ kuimbaʼe okyhyjéva ñemanógui?”. 5 Opa umi ipuʼakapáva ko yvy ape ári oĩ che podér poguýpe, nde regueru vaʼekue poguýpe nde puʼaka rupive. 6 Ha katu ipuʼakatereíramo yvypóra rekovépe, amoañete ndéve añeteguápe, haʼe ipuʼakaha iñañáme, ha avave ndaikatúi oñemoĩ ipuʼakare. 7 Upévare haʼe heʼírõ guare okyhyjeha pe ñemanógui, haʼe odesidi nde ñuhãme, ha ndovyʼamoʼãi ndéve opa ára g̃uarã. 8 Upémarõ Satanás ombohovái pe infierno ruvicha guasúpe: — Mba'ére piko remombe'u duda ha rekyhyje rerresivi haguã upe Jesús Nazaretgua, ne enemigo ha che enemigo? 9 Che katu, añehaʼã chupe ha amokyreʼỹ che puévlo tujápe umi hudíope kyreʼỹ ha pochy hese? 10 Aipeʼa pe lánsa haʼe ohasa asy haguére; Ambojehe’a pe gallo ha vinagre, ha amanda hoy’u haĝua; Ambosako’i kurusu ahupi haĝua kurusúre, ha umi clavo oity haĝua Ibis po ha ipy rupi; ha koʼág̃a hiʼag̃uimbaitéma omano, aguerúta chupe koʼápe, nde ha che poguýpe. 11 Upémarõ pe infierno ruvicha ombohovái: “Koʼág̃a ere chéve oipeʼaha chehegui mbaretépe umi omanóvape”. 12 Umi oñeñongatuvaʼekue koʼápe oikove jey peve ko yvy ape ári, ojegueraha koʼágui, ndahaʼéi ipuʼaka rupi, ha katu ñemboʼe ojejapóva Tupãme, ha Tupã ipuʼakapáva oipeʼa chehegui chupekuéra. 13 ¿Máva piko pe Jesús Nazaretgua, iñeʼẽ rupive oipeʼa chehegui umi omanóvape oñemboʼeʼỹre Ñandejárape? 14 Oiméne pe oipeʼa vaʼekue chehegui Lázaro, omano rire cuatro día, ha hyakuã vai ha oñembyai, ha che areko vaʼekue peteĩ omanóvaicha, upéicharõ jepe haʼe omoingove jey chupe ipuʼaka rupive . 15 Satanás ombohovái pe infierno ruvicha guasúpe: “Peteĩnte hína Jesús Nazaretgua”. 16 Pe infierno ruvicha ohendúvo, he'i chupe: —Ame'ẽ ndéve umi pokatu nde ha che mba'éva rupive, ani haguã regueru chupe che rendápe. 17 Ahendúvo iñeʼẽ puʼakaha, akyhyjégui akyhyjégui, ha upe tiémpope opa che aty ipuʼakáva oñemondýi; 18 Ha ndaikatúi rojoko Lázarope, ha katu haʼe oñemomýi, ha opa mbaʼe vai ohechaukáva reheve, pyaʼe oho orehegui; ha pe yvy voi, oñemoĩ haguépe Lázaro retekue, pyaʼe voi oguenohẽ chupe oikovéva. 19 Ha aikuaa koʼág̃a haʼeha Tupã Ipuʼakapáva ikatúva ojapo koʼãichagua mbaʼe, ipuʼakapáva igoviérnope, ha ipuʼakapáva yvypóra rekovépe, haʼéva yvypóra Salvador. 20 Upévare, ani pegueru koʼápe ko tapichápe, haʼe omosãsótagui opa umi che aguerekóvape kárselpe ojeroviaʼỹre, ha añapytĩta iñangaipakuéra kuãme, ha ogueraháta chupekuéra jeikove opaveʼỹvape. MOAKÃHA 16 rehegua 1 Ha Satanás ha pe infierno ruvicha oñeʼẽ aja ojupe péicha, sapyʼaitépe oñehendu peteĩ ñeʼẽ arasunu ha yvytu otyryrývaicha, heʼíva: “Pemopuʼã pende rokẽ, peẽ mburuvichakuéra; ha peñemopuʼã, O okẽ opaveʼỹva, ha oikéta pe Rey del Gloria. 2 Pe infierno ruvicha ohendúvo upéva, he'i Satanáspe: “Ejehekýi chehegui ha esẽ che rekohagui. nde ha’éramo peteĩ ñorairõhára ipu’akapáva, eñorairõ Rey Gloria ndive. Mba'e piko rereko hendive? 3 Ha omosẽ chupe umi oikohágui.
4 Upéi pe prínsipe heʼi umi ofisiálpe iñañávape: “Pemboty umi okẽ de kóvre, ha pemboty umi rréha de iérrope, ha peñorairõ pyʼaguasúpe, ani hag̃ua jajegueraha prisionéroramo”. 5 Ha opa umi imarangatúva aty ohendúvo upéva, oñe'ẽ hatã pochy reheve pe infierno ruvicha ndive. 6 Eipe'a nde rokẽ oike haguã Mburuvicha guasu oporomomba'eguasúva. 7 Ha pe divino profeta David, osapukái he’ívo: “Añetehápe piko che aime jave ko yvy ape ári aprofetisa ha ha’e: O kuimba’ekuéra omomba’eguasu ramo Ñandejárape imba’eporã rehe, ha hembiapo hechapyrãvare yvypóra ra’ykuérape. 8 Haʼe oitypa umi okẽ vrónsegui ojejapóva, ha oikytĩ umi rréha de iérro. Ha'e ogueraha chupe kuéra hembiapovai rupi, ha heko'ỹ rupi ojehasa asy hikuái. 9 Upe rire ótro proféta, haʼéva Isaías marangatu, oñeʼẽ avei upéicha enterove umi imarangatúvape, ¿ndahaʼéi piko aprofetisa porã peẽme aikoverõ guare ko yvy ape ári? 10 Umi kuimbaʼe omanóva oikovéta, ha opuʼã jeýta umi oĩva isepulturape, ha ovyʼáta hikuái umi oĩva ko yvy ape ári; pe ro’y oúva Ñandejáragui oguerútagui chupekuéra ñemosãso. 11 Ha haʼe chupe ótro hendápe: “Omano, moõ piko oĩ ne victoria? O ñemano, moõ piko oĩ nde picazón? 12 Enterove umi imarangatúva ohendúvo koʼã mbaʼe heʼíva Isaías, heʼi pe infiérno ruvicha guasúpe: “Eipeʼa nde rokẽ ha eipeʼa nde rréha de iérro. koʼág̃a reñeñapytĩtagui, ha ndereguerekói puʼaka. 13 Upéi oñehendu peteĩ ñe'ẽ hatã, arasunu ryapuicha he'íva: “Pemopu'ã pende rokẽ, pe mburuvichakuéra! ha peñemopuʼã, peẽ infiérno rokẽ, ha pe Mburuvicha Guasu oikéta. 14 Pe infierno ruvicha ohechakuaávo peteĩ ñe’ẽ he’i jey jey, osapukái ha’ete ku ndoikuaáiva: “¿Máva piko upe Rréi de Gloria?”. 15 David heʼi pe infiérno ruvicha guasúpe ha heʼi: “Aikuaa porã umi mbaʼe heʼíva, pórke amombeʼu upéva ijespíritu rupive”. Ha koʼág̃a, haʼe haguéicha yvateve, haʼe ndéve, Ñandejára imbaretéva ha ipuʼakapáva, Ñandejára ipuʼakapáva ñorairõme: haʼe hína pe Rey del Gloria, ha haʼe hína Ñandejára yvága ha yvýpe; 16 Haʼe omaña yvýre ohendu hag̃ua umi prisionéro ñembyasy, ha opoi umi oñenombra vaʼekuépe omano hag̃ua. 17 Ha koʼág̃a, nde infiérno ruvicha kyʼa ha hyakuã asýva, eipeʼa nde rokẽ, oike hagũ a pe Rréi de Gloria; haʼégui yvága ha yvy Jára. 18 David heʼi aja upéva, Ñandejára ipuʼakapáva ojehechauka peteĩ kuimbaʼéicha, ha ohesape umi lugár yma guare pytũmbýpe. 19 Ha ombojaʼo umi ñuhã yma ndaikatúiva oñembyai; ha ipuʼaka ipuʼakaʼỹva reheve ovisita umi oñehundíva pytũmby pypukúpe tembiapovai rupive, ha pe ñemano sombra angaipa rupive. MOAKÃHA 17 rehegua 1 Ñemano Impioso ha umi ofisiál ipyʼahatãva ohendúvo koʼã mbaʼe, okyhyjeterei heta rréinope, ohechávo pe tesape hesakã porãha, 2 Ha Cristo voi ojehechauka sapyʼa umi oikohápe hikuái; ha'e kuéra osapukái ha he'i: Ore roñeñapytĩ nde rehe. ha’ete ku reñeha’ãva ore confusión Ñandejára renondépe. 3 Máva piko nde, ndereguerekóiva techaukaha ñembyai rehegua, ha katu upe techaukaha omimbipáva ha’éva peteĩ prueba henyhẽva nde tuichaha, ha’etévaicha nereñatendéiva gueteri? 4 Máva piko nde, ipuʼakapáva ha ikangyetereíva, tuicha ha michĩetereíva, peteĩ soldádo iñañáva ha jepeve peteĩ primer rangopegua, ikatúva omanda peteĩ tembiguáiicha peteĩ soldádo comúnicha? 5 Pe Rey de Gloria, omanóva ha oikovéva, jepe peteĩ jey ojejuka kurusúre? 6 Máva piko omanóva pe sepultúrape, ha oguejy oikovéva ore rendápe, ha nemanóvo opa umi tekove oryrýi, ha opa mbyjakuéra oñemomýi, ha koʼág̃a piko reguerekóma nde sãso omanóva apytépe, ha remoapañuãi ore legión-kuérape? 7 Máva piko nde, repoi vaʼekue umi prisionérope ojejokua vaʼekue kadénape angaipa ypykuépe, ha regueru chupekuéra isãso yma guarépe 8 Máva piko nde, remosarambíva peteĩ tesape glorioso ha divino-icha umi ojehejareívare pe angaipa pytũmbýpe? 9 Upeichaite avei opavave legión de demónio ojejapyhy ñemondýipe, ha kyhyje ipoguýpevéva osapukái ha he'i: 10 Moõgui piko ou Jesucristo, nde haʼe peteĩ kuimbaʼe ipuʼakapáva ha oñemombaʼeguasúva, omimbietereíva ha ndoguerekóiva mbaʼe vai, ha ipotĩetereíva ndoguerekóiva mbaʼevai? Upe mundo inferior
yvy ape ári, ko’áĝa peve oĩva’ekue ñande poguýpe, ha upégui jahupyty tributo, araka’eve nomondói ñandéve peichagua kuimba’e omanóva, araka’eve nomondóiva’ekue ko’ãichagua jopói ko’ãichagua umi príncipe infierno-pe. 11 Upévare, máva piko nde, péicha pyʼaguasúpe reikéva ore róga apytépe, ha ndahaʼéi rekyhyjéva oreamenasa hag̃ua umi castigo tuichavévare, síno avei reñehaʼã resalva opa ambuévape umi kadéna jajokóvagui chupekuéra? 12 Oiméne nde haʼe Jesús, Satanás oñeʼẽ hague koʼág̃a ñande prínsipepe, pe kurusu ñemano rupive rehupyty potaitéma hague pe ñemano puʼaka. 13 Upéi pe Rréi de Gloria opyrũvo ñemanóre, ojagarra pe prínsipe infiérnopeguápe, oipeʼa chugui opa ipuʼaka ha ogueraha hendive ñande ru yvy arigua Adánpe igloriarã. MOAKÃHA 18 rehegua 1 Upéi pe infierno ruvicha ojagarra Satanáspe, ha tuicha ohechauka chupe: “Nde mburuvicha ñehundi rehegua, Beelzebúpe derrota ha destierro apohare, Ñandejára ánhel ñembohory ha opavave hekojojáva ombojeguarúva! Mba’épa nde inclina rejapo haĝua péicha? 2 Rehundise kurusúre pe Rey del Gloria-pe, ha iñehundi rupi, remeʼẽ oréve ñeʼẽmeʼẽ tuichaitereíva ventaja rehegua, ha katu peteĩ itavývaicha ndoikuaáiva mbaʼépa rejapo vaʼekue. 3 Péina ápe koʼág̃a Jesús Nazaretgua, idivinidad gloriosa omimbipáva reheve, omokañy opa umi puʼaka kyhyje pytũmbýpe ha ñemano rehegua; 4 Haʼe oitypaite ñande kársel yvate guive iguy peve, omosẽmbaite umi prisionérope, opoi entéro umi ojejokua vaʼekuére, ha enterove yma ojepokuaavaʼekue opukavy ijehasa asy pohýi guýpe, koʼág̃a ñaneinsulta, ha haʼete ñandepuʼakáva iñembo’ekuéra. 5 Ñande dominio impooso oñemoĩ ipoguýpe, ha ni peteĩ yvypóra pehẽngue ko’áĝa ndopytái ñane poguýpe, ha katu ambue hendáicha, opavave py’aguasúpe ñanedefiende; 6 Jepe, upe mboyve, umi omanóva araka’eve noñanimái oñekomporta vai ñanderehe, ni, ha’égui prisionero, araka’eve ndaikatumo’ãi ovy’a. 7 O Satanás, nde opa iñañáva ruvicha, umi iñañáva ha ojehejareíva ru, mba’ére piko reñeha’ãta ko explotación, rehechávo ñande prisionerokuéra ko’áĝa peve akóinte ndorekóiha ni michĩmi esperanza salvación ha tekove rehegua? 8 Ha katu koʼág̃a ndaipóri ni peteĩva ijapytepekuéra arakaʼeve ojahoʼíva, ni peteĩ tesay michĩvéva ni peteĩva hovakuérape. 9 O príncipe Satanás, nde tuicha oñangarekóva umi región infernal rehe, opa ne ventaja rehupytyvaʼekue pe yvyramáta oñembotovéva rupive, ha pe Paraíso ñehundi, koʼág̃a reperdéma pe kurusu yvyra rupive; 10 Upérõ opa ne vyʼapavẽ, remosaingórõ guare kurusúre Jesucristo, pe Rréi de Gloria. 11 Rejapo nde interés ha che interés rehe, rehechakuaaháicha koʼág̃a umi jehasaʼasy tuicha ha castigo opaʼỹva rehasa potaitéva rupive. 12 O Satanás, opa mbaʼevai ruvicha, ñemano apoha, ha opa orgullo ypykue, reporandu raẽ vaʼerãmoʼã Jesús Nazaretgua delito aña, ha upéi rejuhúta kuri haʼe ndojapoiha kulpávle mbaʼeveichagua kulpávle omereséva omano hag̃ua. 13 Mbaʼére piko reñehaʼã, ni peteĩ mbaʼére ni tekojojaʼỹre, remosaingo hag̃ua chupe kurusúre, ha regueru ore regiónpe peteĩ persóna inosénte ha hekojojáva, ha upéicha rupi reperdéma opa umi pekadór, umi persóna iñañáva ha hekojojáva opa ko yvy ape ári? 14 Pe infiérno ruvicha oñeʼẽ aja péicha Satanáspe, pe Rréi de Gloria heʼi Beelzebúpe, pe infierno ruvicha, Satanás, pe prínsipe oĩta nde poguýpe opa ára g̃uarã, Adán ha itaʼyrakuéra hekojojáva kotýpe, oĩva chemba'e. MOAKÃHA 19 rehegua 1 Upémarõ Jesús oipyso ipo ha heʼi: “Peju che rendápe enterove peẽ che marangatu, pejapo vaʼekue che raʼanga, peñekondena vaʼekue pe yvyramáta hiʼa oñembotovévare, ha aña ha ñemano rupive. 2 Peiko koʼág̃a che kurusu yvyrágui; pe aña, ko mundo ruvicha, ipu’aka, ha ipu’aka ñemano rehe.
3 Upéi upepete opa imarangatúva oñembojoaju Tupã Ijyvatevéva po guýpe; Ñandejára Jesús ojagarra Adán po ha he'i chupe: —Toĩ py'aguapy ndéve ha opa ne ñemoñare hekojojáva, che mba'éva. 4 Upéi Adán oñembojávo Jesús py gotyo, hesay reheve, iñeʼẽ humilde ha iñeʼẽ hatã reheve, ha heʼi: 5 Che romombaʼeguasúta, Ñandejára, nde chemopuʼãgui, ha nerembovyʼái che enemigokuérape cherehe. Ñandejára che Jára, ajerure ndéve, ha nde chemonguera. 6 O andejra nde regueru che ánga pe sepultúragui; nde chemoingove, ani haguã aguejy yvykuápe. 7 Pepurahéi Ñandejárape, opavave peẽ imarangatúva, ha pemeʼẽ aguyje pemanduʼávo imarangatuha. Ipochy niko opytáma sapy'ami; ifavor-pe oĩ tekove. 8 Upéicha avei opavave imarangatúva oñesũvo Jesús py gotyo, heʼi peteĩ ñeʼẽme: “Nde reju, ko yvy ape ári rredentor, ha añetehápe rejapopaite opa mbaʼe remombeʼu vaʼekue pe léi ha ne profeta marangatu rupive”. 9 Nde rerredimi umi oikovévape nde kurusu rupive, ha reguejy ore rendápe, pe kurusu ñemano rupive orepeʼa hag̃ua añaretãgui, ha ne puʼaka rupive ñemanógui. 10 O, Ñandejára, remoĩ haguéicha yvágape ne gloria bandera, ha remoĩ haguéicha nde rredensiõ techaukaha, jepe nde kurusu ko yvy ape ári! upéicha, Ñandejára, emoĩ techaukaha nde kurusu victoria rehegua infierno-pe, ani haguã pe ñemano ojapo minion. 11 Upéi Ñandejára oipyso ipo, ojapo pe kurusu techaukaha Adán ári, ha opa imarangatúva ári. 12 Ha ojagarrávo Adánpe ipo akatúagui, ojupi infiérnogui, ha opa Ñandejára imarangatúva oho hapykuéri. 13 Upéi proféta mburuvicha guasu David pyʼaguasúpe osapukái ha heʼi: 1 “Pepurahéi Ñandejárape peteĩ purahéi pyahu, haʼe ojapo haguére umi mbaʼe hechapyrãva. ipo akatúa ha ipo marangatu ohupyty chupe pe victoria. 14 Ñandejára oikuaauka ijesalva, hekojojaha ohechauka abierta tetãnguéra resa renondépe. 15 Umi imarangatúva aty guasu he'i: —Opavave imarangatúvape toñemomba'eguasu: Amén, pemomba'eguasu Ñandejárape. 16 Upe rire, proféta Habacuc 3 osapukái ha he'i: —Nde resẽ ne retãygua ojesalva haguã, nde retãygua ojesalva haguã. 17 Ha opa umi imarangatúva heʼi: 4 Tojehovasa pe oúva Ñandejára rérape; andejra ore resape niko. Kóva ha’e ñande Tupã opa ára g̃uarã; ha’e oisãmbyhýta ñande ári ára opa ára peve, Amén. 18 Upéicha avei opavave proféta heʼi umi mbaʼe imarangatúva omombaʼeguasu hagũ a chupe, ha osegi Ñandejárape. MOAKÃHA 20 rehegua 1 Upéi Ñandejára ojagarrávo Adán pógui, omeʼẽ chupe arcángel Miguel pópe. ha ogueraha chupekuéra Paraísope, henyhẽva poriahuvereko ha gloria-gui; 2 Ha mokõi kuimbaʼe ymaite guive ojotopa chupekuéra, ha oporandu chupekuéra imarangatúva: “¿Máva piko peẽ, neʼĩrava gueteri peime orendive infiérnope, ha pemoĩvaʼekue pende rete Paraísope?”. 3 Peteĩva heʼi: “Che hína Enoc, Ñandejára ñeʼẽ rupive ojetradusi vaʼekue. 4 Koʼápe koʼág̃a peve roime, ha ndajahechái pe ñemano, ha katu koʼág̃a rojevy potaitéma Anticristo oúvo, roguerekóva armado umi señal ha milagro divino reheve, roñorairõ hag̃ua hendive ñorairõme, ha rojuka hag̃ua hese Jerusalén-pe, ha ojegueraha jey haguã oikovéva arai ryepýpe, mbohapy ára ha mbyte rire. 5 Ha pe marangatu Enoc ha Elías omombeʼu aja upéva, péina ápe ou ambue kuimbaʼe peteĩ figura vaietépe ogueraháva ijyva ári pe kurusu techaukaha. 6 Umi imarangatúva ohechávo chupe, oporandu chupe: “¿Máva piko nde?”. Nde rova niko mondaha rovaicha; ha mbaʼére piko regueraha peteĩ kurusu nde jyva ári? 7 Upémarõ haʼe ombohovái: “Peẽ ere porã, che ningo peteĩ mondaha ajapo vaʼekue opaichagua mbaʼe vai ko yvy ape ári”. 8 Ha umi judío chemosaingo kurusúre Jesús ndive; ha ahecha umi mbaʼe sorprende oikovaʼekue pe creación-pe Ñandejára Jesús ojehupi jave kurusúre. 9 Ha che arovia haʼeha opa mbaʼe Apohare, ha pe Rréi Ipuʼakapáva; ha añembo’e chupe, ha’évo: “Che Jára, nemandu’áke cherehe, reju vove ne rréinope.”
10 Upepete omaña che jerure asy ha he'i chéve: Añete ha'e ndéve, ko árape reiméta chendive Paraísope. 11 Ha'e ome'ẽ chéve ko kurusu señal he'ívo: Egueraha kóva ha tereho Paraísope; ha pe ángel haʼéva Paraíso ñangarekoha ndeguerahaséramo, ehechauka chupe pe kurusu techaukaha, ha ere chupe: Jesucristo koʼág̃a oñemosãingo vaʼekue kurusúre, chembou koʼápe ne rendápe. 12 Ajapóvo upéva ha amombeʼu opa koʼã mbaʼe pe ánhelpe oñangarekóva pe Paraísore, ha haʼe ohendu, pyaʼe voi oipeʼa umi okẽ, chepresenta ha chemoĩ akatúa gotyo pe Paraísope. 13 He'i: “Epyta ko'ápe sapy'ami, oike peve Adán, opavave yvypóra túva, opavave ita'ýra ndive, ha'éva Jesucristo rembiguái marangatu ha hekojojáva, oñemosãingo va'ekue kurusúre. 14 Ohendúvo hikuái opa koʼã mbaʼe pe mondahagui, enterove umi patriarca heʼi peteĩ ñeʼẽme: “Tupã Ipuʼakapáva, pe mbaʼeporã opaveʼỹva Túva, ha pe poriahuvereko Ru, pemombaʼeguasúva umi pekadórvape”. chupe, ha ogueru chupekuéra Paraíso poriahuverekópe, ha omoĩ chupekuéra ne rembi’u tuicha ha espiritual apytépe, peteĩ tekove espiritual ha imarangatúvape. Amén. MOAKÃHA 21 rehegua 1 Koʼãva haʼe umi misterio divino ha sagrádo jahecha ha ñahenduvaʼekue. Che, Carino ha Lentio-pe ndajahejái amombe’u ambue Tupã misterio, arcángel Miguel omanda haguéicha ñandéve, 2 Heʼívo, pehóta che joykeʼykuéra ndive Jerusalénpe, ha pesegíta peñemboʼépe, pemombeʼúvo ha pemombaʼeguasu Jesucristo jeikovejey, ohechávo haʼe penemoingove jey hague omanóva apytégui upe jave ijehe. 3 Ha ani peñeʼẽ avavéndi, ha katu peguapy iñeʼẽngúvaicha og̃uahẽ meve ára Ñandejára ohejáta pemombeʼu umi misterio idivinidad rehegua. 4 Pe arcángel Miguel omanda mombyryve ñandéve jahasa hag̃ua pe Jordán mboypýri, peteĩ tetã iporãitereíva ha ikyrávape, oĩháme heta omanóva apytégui opuʼãvaʼekue ñanendive ohechauka hag̃ua Cristo oikove jey hague. 5 Mbohapy árante rohejágui oréve omanóva apytégui, opuʼãvaʼekue rogueromanduʼa hagũ a ñande Ruvicha Pascua ore tuvakuéra ndive, ha romeʼẽ hag̃ua ore testimonio Cristo Ñandejára rehehápe, ha roñemongaraíma ysyry marangatu Jordánpe. Ha ko'ágã avave ndohechái chupekuéra. 6 Péva Ñandejára oheja haguéicha roñemongeta penendive; upévare pemombaʼeguasu ha pemombaʼe chupe, ha peñearrepentíta, ha haʼe pendeporiahuverekóta. Tupã Ñandejára Jesucristo, ha opavave ñande Salvadór, tome'ẽ peẽme py'aguapy. Amén, Amén, Amén. 7 Ha ohaipa rire hikuái ha ohai rire mokõi kuatia iñambuévape, Carino omeʼẽ Anás, Caifás ha Gamaliel pópe ohai vaʼekue. 8 Lentio avei omeʼẽ pe ohaivaʼekue Nicodemo ha José pópe; ha upepete oñemoambue chupekuéra umi forma morotĩitereívape ha ndojehechavéima. 9 Péro umi mbaʼe ohaivaʼekue hikuái ojejuhu peteĩ ñeʼẽme, peteĩme ndoguerekói peteĩ tai hetave térã saʼive pe ótrogui. 10 Enterove umi hudío ohendúvo opa koʼã mbaʼe ijojahaʼỹva Carino ha Lentio, heʼi ojupe: “Añetehápe Ñandejára ojapo opa koʼã mbaʼe, ha toñemombaʼeguasu Ñandejára Jesúspe opa ára gũ arã, Amén”. 11 Ha oho hikuái tuicha jepyʼapy, kyhyje, ha oryrýi, ha oinupã ijyva ha peteĩ teĩ oho hógape. 12 Upepete omombeʼupaite koʼã mbaʼe umi hudío sinagógape Jesús rehe, José ha Nicodemo omombeʼu pe governadórpe. 13 Ha Pilato ohai opa koʼã mbaʼe ojejapo vaʼekue, ha omoĩ entéro koʼã kuénta umi rrehístro púvlikope. MOAKÃHA 22 rehegua 1 Upe rire Pilato oho judío témplope, ha ombyaty entéro mburuvichakuéra, Moisés rembiapoukapy mboʼehára, ha umi léi mboʼehára kuérape, ha oho hendivekuéra peteĩ kapílo oĩvape pe témplope. 2 Ha omanda oñemboty haguã opa okẽ, he'i chupekuéra: —Ahendu peguerekoha peteĩ aranduka tuicháva ko témplope. Upévare aipota peẽme ojegueru haguã che renondépe. 3 Ha ojegueru vove pe kuatia guasu, ogueraháva cuatro ministro témplope, ha ombojegua óro ha ita porãme, Pilato heʼi enterovépe: “Ahura peẽme pende Rukuéra Jára, ojapo ha omanda vaʼekue ko
témplo oiko hag̃ua oñemopuʼã, ani hag̃ua peñomi chehegui pe añetegua. 4 Peẽ peikuaa opa mbaʼe ojehaíva upe kuatiañeʼẽme; Emombe'u chéve ko'ágã, peẽ pejuhúpa peteĩ mba'e Jesús peẽ pemosangáva kurusúre, ha mba'e aravópepa ou va'erãmo'ã ko yvy ape ári. 5 Upéi ohura rire Anás ha Caifáspe, omanda entéro umi hembývape osẽ hag̃ua pe kapílogui. 6 Omboty hikuái tupao ha capilla rokẽ ha he'i Pilato-pe: “Ore juez, ore rohura, romopu'ã haguére ko témplo, romombe'u haguã ndéve umi mba'e añetegua ha hekopete”. 7 Rojuka rire Jesúspe kurusúre, ndoroikuaáigui haʼeha Ñandejára Raʼy, péro ñaimoʼãramo ojapo hague umi milágro algún arte mágico rupive, rohenói peteĩ aty guasu ko témplope. 8 Ha roñemongeta jave ojuehe umi milagro Jesús ojapovaʼekuére, rojuhu heta testigo ore retãygua, omombeʼúva ohecha hague chupe oikoveha omano rire, ha ohenduhague chupe oñeʼẽvo idisipulokuéra ndive, ha ohecha ojupívo yvága yvate gotyo, ha oike ipypekuéra; 9 Ha rohecha mokõi testígo, hete Jesús omoingove jey vaʼekue omanóva apytégui, omombeʼúva oréve heta mbaʼe iñextraño Jesús ojapo vaʼekue umi omanóva apytépe, ha umívagui roguereko peteĩ rreláto ojehaíva ore pópe. 10 Ha ore jepokuaa káda áño roipeʼa ko kuatiañeʼẽ marangatu peteĩ aty guasu renondépe, ha roheka upépe Ñandejára konsého. 11 Ha jajuhu pe primero umi setenta lívro apytégui, pe arcángel Miguel oñeʼẽha hína Adán raʼy mbohapyhápe, pe kuimbaʼe ypykue, peteĩ rreláto ohasa rire cinco mil quinientos áño, Cristo Ñandejára Raʼy ohayhuvéva ou hague ko yvy ape ári. 12 Ha rohechave, oiméne haʼe Israel Tupãite oñeʼẽvaʼekue Moiséspe: “Nde rejapo vaʼerã pe árka de testimonio; ipukukue mokõi métro ha mbyte, ha ipukukue peteĩ métro ha mbyte, ha ijyvate peteĩ métro ha mbyte. 13 Koʼã cinco métro y medio rupive oñemopuʼã hag̃ua pe árka del Antiguo Testamento, rohechakuaa ha roikuaa cinco mil áño y medio (mil) áño rire, Jesucristo outaha pe árka térã tavernákulo peteĩ tete rehegua ; 14 Ha upéicha ore escritura-kuéra otestifika haʼeha Tupã raʼy, ha Ñandejára ha Israel Rréi. 15 Ha ohasa asy rire, ore sacerdote ruvichakuéra oñemondýigui umi techaukaha ojejapovaʼekue haʼe rupive, roipeʼa upe kuatiañeʼẽ roheka hag̃ua opa ñemoñarekuéra José ha María Jesús sy ñemoñare peve, roimoʼã haʼeha pe David ñemoñare; 16 Ha rojuhu pe rrelasión ojejapóvare, ha mbaʼe tiémpopepa ojapo yvága ha yvy ha pe kuimbaʼe ypykue Adán, ha upégui pe dilúvio peve, haʼe vaʼekue dos mil doscientos doce áño. 17 Ha pe dilúvio guive Abrahán peve, nuevecientos doce. Abrahán guive Moisés peve, cuatrocientos treinta. Moisés guive mburuvicha guasu David peve, cincocientos diez. 18 David guive Babilóniape ojegueraha vaʼekue prisionéroramo, 500 áño. Ha pe prisionéro Babilonia guive Cristo encarnación peve, cuatrocientos áño. 19 Opaite umívagui ohupyty cinco mil y medio (mil). 20 Ha upéicha ojekuaa, Jesús ñamosaingo vaʼekue kurusúre, haʼeha Jesucristo Tupã Raʼy, ha Tupã añetegua ha ipuʼakapáva. Amén.