Skip to main content

Guarani - The Art of Ruling (Political Governance) for Nation-Building

Page 1


PeArtedeGobernación-GobernabilidadPolíticarehegua

Kuatiañe’ẽAristeasrembiapokue

Perréiorresiviperrespuéstaaprobaciónrehevehaoporandupeótrope:‘¿Mbaʼépapekalifikación iñimportantevévaogovernahagua?’.‘Oñemantenehaguãijehe’,ombohovái,‘oñemosãsõhaguã soborno-guihaopracticahaguãsobriedadhetavepartehekovepukukue,omomba'ehaguãtekojoja opamba'eári,haoñemoangirũhaguãkuimba'ekuérako'ãichaguandive’¡Ñandejáraningoavei, ohayhutekojoja!Aristíaskuatiañe’ẽ8:12-13-pe

Perréiohechaukaoñemoĩhapeteĩñeʼẽmehaheʼiótrope:‘¿Mbaʼépaperréiiñimportantevéva?’Ha haʼeombohovái:‘Ojegovernaporãhaguahaanihaguaojeguerahavaiumimbaʼerepytérã herakuãitévareumimbaʼepotainmoderadotérãnaiporãivape,péichahaʼehínapetapeañetegua redesidihaguarerrasonaporãramopembaʼe’.Opamba'epeikotevẽvaha'ependemba'e,ha Ñandejárandoikóitekotevẽguihaipy'aporã.¡Penepensamientotoikopendeheguipeteĩkuimba’e,ha anipeipotahetamba’ehakatuumimba’eoñeikotevẽvaañoitepegovernahaĝua!Aristíaskuatiañe’ẽ 8:15-16-pe

Peáraoúvapeojehechakuaaaveiupearreglo,haperréiojuhúvooportunidadoporanduhaĝuaumi kuimba’épe,ocuestionapeteĩhaumihembývapeambueinterrogatorio-rã,¿Mba’épapeformade gobiernoijyvatevéva?Haombohovái:‘Ojegovernahaanihaguaojeguerahaumiimpulsorupive’ Enteroveyvypóraningoorekopeteĩciertodobladonaturaldemente.Oiménelamayoría kuimba’ekuéraorekoinclinacióntembi’uhabebidahaplacergotyo,haumirréiorekoinclinación adquisiciónterritoriohatuicharenombregotyo.Péroiporãoĩmoderaciónopambaʼépe.Aristías kuatiañe’ẽ8:26-27-pe

Perréiome’ẽpeteĩrecepciónpy’aporãmepekuimba’épehaoporandupeoúvapeombohováihaĝua peporandu,mba’éichapaikatuojehekýipeteĩtekovendahasýivahavy’arãgui?Haombohovái: ‘Imanduʼáramotapiaitehaʼehapeteĩimpériotuichávaruvichahahetaitereihéntejára,haiñakã ndojepyʼapýivaʼerãhaótrombaʼére,síno,siémpreopensavaʼerãmbaʼéichapaikatuomotenonde porãvechupekuéraiporãvehagua’OñemboʼevaʼerãaveiÑandejárapeanihaguaojehejarei mbaʼeveichaguadeber’.Aristíaskuatiañe’ẽ9:17-18-pe

‘¿Mbaʼéichapikopeteĩkuimbaʼeikatuojejokoanihaguapeorgullo?’Haombohovái: ‘Oñongatúramojojahaimanduʼáramoentérookasiónpehaʼehapeteĩkuimbaʼeogovernáva kuimbaʼekuéraári’HaÑandejáraohundiumioñemomba’eguasúvape,haomomba’eguasuumi ipy’aporãvahaiñumíldevape!Aristíaskuatiañe’ẽ9:45-46-pe

Mburuvichaguasuhe’ikokuimba’eaveioñe’ẽporãhague,haoporandupeoúvape:Mávapepa ñamoĩva’erãgobernadorramo?Hahaʼeombohovái:‘Opavavendochaʼéivaumimbaʼevaiojapóvare, haosegívandereko,ojapohekojojávaikatuhaguáichaosegitapiaitehéraporã’Pórkepéicharejapo,

Rréiipuʼakapáva’,heʼi,‘haÑandejáraomeʼẽndévepekorónatekojojarehegua’Aristíaskuatiañe’ẽ 10:7-8-pe

Mburuvichaguasuohasasapy’amiomomba’eguasúvokokuimba’épehaupéioporanduipahaitépe: Mba’épapemba’etuichavévaojehupytyva’ekueoisãmbyhývopeteĩimperio?Haombohovái:‘Umi poguýpeoikomemevaʼerãpeteĩestadodepaz-pe,hapyaʼeojejapovaʼerãhustísiaumikáso ojodiskutijave’.Aristíaskuatiañe’ẽ10:23-24-pe

Pentateucorehegua

Cheaikuaáguichupe,omandatahaita'yrakuérapehahogayguakuérape,haoñangarekótaÑandejára raperehe,ojapohaguãtekojojahatekojoja.TupãogueruhaguãAbrahánreheumimba'ehe'iva'ekue heseGénesis18:19-pe

Reme'ẽtaopatetãapytéguikuimba'eikatupyrýva,okyhyjévaTupãgui,kuimba'eañetegua, ndocha'éivamba'epochyrehehaemoĩhi'arikuérako'ãichaguamburuvicha,hacentenarruvicha, cincuentaruvichahadiezruvicha:Hatohusgahikuáitavayguakuérapeopaára,haoikóta,opamba'e tuichávaoguerútandéve,hakatuopamba'emichĩvaha'ekuéraohusgáta:upéichaifacilvétandéve guarã,haha'ekuéraoguerahanendivepemba'epohýi.Éxodo18:21-22-pe

Aniremombe'ujapu,aniremoĩndepoiñañávandive,ha'ehaguãtestigohekojojávaAniremoirũaty guasúperejapohaguaivaíva;anireñe'ẽpeteĩmba'éreremboykehaguãhetarapykuérioityhaguã huísio:Anirembohovakepeteĩkuimba'emboriahúpehembiasápeAnirembohoryndemboriahúpe hembiapópe.Eñongatumombyrypeteĩmba'ejapúgui;haanirejukaumihekopotĩvahahekojojávape, chendahustifikamoʼãiguiumiiñañávape.Éxodo23:1-3,6-7-pe

Anipejapotekovaipehusgávo,anipemomba'emboriahúpehapemomba'eguasuipu'akapávape. Aníkepejapotekovaipehusgávo,peyvýre,pehẽnguehapeme'ẽmeLevítico19:15,35-pe

Peguerahaumiiñarandúva,iñarandúvahaojekuaávapendeñemoñareapytépe,haamoĩtachupekuéra penderuvichaUpejaveajerurependejuezkuérapehaha'e:Pehendumba'épaoikopenderyke'y kuéraapytépe,hapehusgahekopetepeteĩteĩhaiñermánohaambuetetãambueguápeoĩvahendive.

Anipemomba'eumitapichápehuísiope;hakatupehendútamichĩvahaaveituichavéva; ndapekyhyjemoʼãiyvypórarovagui;Tupãmba'éguipehuísio,hapemba'ehasyetereívapeẽmeguarã, pegueruchévehaahendu.Deuteronomio1:13,16-17-pe

Ko'ágãIsrael,ehenduumitembiapoukapyhatembiapoukapychepombo'éva,pejapohaguã,peikove haguãhapeikehapejagarrapeyvyÑandejárapenderuypykueJáraome'ẽvapeẽmeDeuteronomio 4:1-pe

Ha'eohusgaityre'ỹvahaviuda-pe,haohayhupeextranjero-pe,ome'ẽvochupetembi'uhaao Deuteronomio10:18-pe

Ndeñemoñaretuichakuejaveve,TupãndeJáraome'ẽvandévemburuvichahamburuvichakuéraAni rembojovakepehuísio;Aniremomba'eumitapichápehaanireguerahajopói,peteĩjopói omohesatũguiumiiñarandúvaresahaombojereumihekojojávañe'ẽDeuteronomio16:18-19-pe

Upéioguapyvovemburuvichaguasuguapyhápe,ohaichupepeteĩkuatiañe'ẽmekoléikuatiañe'ẽme umipa'ilevítakuérarenondépe,haomoñe'ẽtaipypeoikoveajapukukue,ikatuhaguãokyhyje

Tovy'atetãTupãha'évaÑandejára;hatavayguakuérahaʼeoiporavovaʼekueimbaʼerepyrãSalmo33:12-pe

ÑandejáraIjáragui,ojapohaguãopamba'ekoléihako'ãléihe'íva,anihaguãoñemomba'eikorasõ joyke'ykuéra,haanihaguãojeretembiapoukapygui,akatúatérãijasugotyo,ha'ehaita'yrakuéra Israelmbytépeipukuvehaguãárairreino-peDeuteronomio17:18-20-pe

Anirembotavypehuísiotetãambuegua,niityreʼỹvape;nipejagarrapeteĩviúdaaopeprometehagua: Deuteronomio24:17

Oĩramoñorairõkuimba'ekuéraapytépe,haouramohuísiope,umihuekuéraohusgahaguã chupekuéra;upéihekojojátahikuáiumihekojojávape,haokondenátaumiiñañávapeDeuteronomio 25:1-pe

Toñemaldesipeombyaívapehuísioumiextranhéro,ityreʼỹvahaviúdape.Haopavavehe'íta: “Amén!”Deuteronomio27:19-pe

Tembiasakue

UpevéreÑandejáraomopu'ãhuekuéra,ha'ekuéraoipe'achuguikuéraumiomondava'ekuechupe kuérapoguýguiJueces2:16-pe

Chepy'aaimeIsraelsãmbyhyhárakuérarehe,oñekuave'ẽva'ekueipy'aiteguivetavayguakuéra apytépePemomba'eguasuandejrapeJueces5:9-pe

DavidoisãmbyhyopaIsraelguápehaDavidojapohuísiohahustísiaopaitavayguakuérape2 Samuel8:15-pe

IsraelJárahe'i,ItaIsraelguahe'ichéve:Peoisãmbyhývayvypórape,hekojojáva'erãhaogovernáva Tupãguikyhyjépe.Hahaʼeoikótapyhareveresapeicha,kuarahyosẽvove,peteĩkoʼẽaraiʼỹre;pe kapi’ipehũvaosẽháichayvýguiomimbiporãrupiokyrire2Samuel23:3-4-pe

Hako'ágã,TupãcheJára,remoĩnerembiguáiruvichaguasuramocheruDavidrendaguépe,hache mitã'imínte,ndaikuaáimba'éichapaasẽtérãaikeHanerembiguáioĩneretãyguareiporavova'ekue apytépe,peteĩtetãguasu,ndaikatúivaojeipapahandaikatúiojeipapahetaitereihaguére.Eme'ẽne rembiguáipy'aporãohusgahaguãneretãme,ahechakuaahaguãiporãvahaivaívaUpeñe'ẽ ombovy'aÑandejárape,Salomónojerurehaguérekomba'eTupãhe'ichupe:Nderejerurehaguére komba'ehanerejeruréinderekovepukukue.ninerejeruréimbaʼerepyndejupeguarã,ninerejeruréi neenemigokuérarekove;hakaturejerurendejupeentendimientorehechakuaahaĝuahuísio;Péina ápe,ajaponeñe'ẽhe'iháicha:péinaápe,ame'ẽndévepeteĩkorasõiñaranduhaiñaranduva;upéicha rupindaipórivaʼekuendeichaguanemboyve,handerirenopuʼãmoʼãindeichagua1Reyes3:7-12pe

HaopaIsraelguaohendupehuísiomburuvichaguasuohusgavaekuehaokyhyjehikuáimburuvicha guasúgui,ohecháguiTupãaranduoĩhaipype,ojapohaguãhuísio.1Reyes3:28-pe

Hareguataramocherenondépe,nderuDavidoguatahaguéicha,ndepy'apotĩhahekojojáva,rejapo haguãopamba'eha'eva'ekuendéve,hareñongatúramocherembiapoukapyhacherembiapoukapy: UpérõamopyendátanderréinoguapyhaIsraeláriopaáraguarã,aprometehaguéichanderuDavidpe,ha'évo:“Ndaikatúindofaltapeteĩkuimba'eoĩvamburuvichaguasuguapyhápeIsrael.1Reyes 9:4-5-pe

Tovy'atetãTupãha'évaÑandejára;hatavayguakuérahaʼeoiporavovaʼekueimbaʼerepyrãSalmo33:12-pe

Ovy'anekuimba'e,ovy'ako'ãnerembiguáioñembo'ývanerenondépehaohendúvanearandu Toñemomba'eguasuTupãndeJára,ndevy'apavẽnemoĩhaguéreIsraelguapyhápe,Ñandejára ohayhuhaguéreIsraelguápeopaáraguarã,upévarenemoĩmburuvichaguasúrõ,rejapohaguã tekojojahatekojoja1Reyes10:8-9-pe

Jeroboamkatuipu'akapáva,haSalomónohechávopemitãrusuomba'apoha,omoĩchupemburuvicha guasuJosérógape.1Reyes11:28-pe

UpémarõDavidoisãmbyhyopaIsraelguápe,haohusgahahekojojaopaipuévloapytépe1Crónicas 18:14-pe

Upérõreñatendeporãta,reñatenderamorekumplihaguãumiléihatembiapoukapyÑandejára he'iva'ekueMoiséspeIsraelrehe.anipekyhyje,nipeñemondýi.1Crónicas22:13-pe

Hi'ariveamopytãtairreinoopaáraguarã,ha'eojapóramotapiaitecherembiapoukapyhache rembiapoukapy,ko'ãgaguáicha1Crónicas28:7-pe

Davidra'ySalomónimbareteirréinope,haTupãIjáraoĩhendivehaomomba'eguasuetereichupe.2 Crónicas1:1-pe

Eme'ẽchévearanduhaarandu,ikatuhaguãasẽhaaikeko'ãtetãrenondépeUpéiTupãhe'i Salomónpe:Nderejeruréiguimba'erepy,mba'erepyhanemomba'eguasúva,hanerejeruréigueteri tekovepuku.hakaturejerurearanduhaarandundejehegui,rehusgahaguachetavayguakuérape,che amoĩva’ekueheserréi:Aranduhamba’ekuaaoñeme’ẽndéve;haameʼẽtandévembaʼerepy,ha mbaʼerepy,hañemombaʼeguasu,nipeteĩvaumirréindoguerekóivaʼekuenemboyve,ha ndaiporimoʼãinderireupéicha2Crónicas1:10-12-pe

Salomónodesidiomopu'ãtahapeteĩógaTupãrérapeguarãhapeteĩógaimburuvichaguasúpeguarã. Huramhe'iavei:“Toñemomba'eguasuÑandejáraIsraelJára,ojapova'ekueyvágahayvy, ome'ẽva'ekuemburuvichaguasuDavídpepeteĩta'ýraiñaranduhaiñaranduva,omopu'ãhaguãóga Ñandejárapeguarã,hapeteĩógaimburuvichaguasúpeguarã2Crónicas2:1,12-pe

Handekatu,reguataramocherenondépe,nderuDavidoikohaguéicha,harejapoopamba'eche ha'eva'ekuendéve,harekumplítacherembiapoukapyhacherembiapoukapyUpéiamombaretétane rréinoguapyha,ajapohaguéichapeteĩñe'ẽmenderuDavidndive,ha'évo:“Ndaipórimo'ãinderehe peteĩkuimba'eoisãmbyhývaIsraelretãme.”2Crónicas7:17-18-pe

Toñemomba'eguasuTupãndeJára,ovy'ava'ekuenderehenemoĩvoitrónope,ha'ehaguãmburuvicha guasuTupãndeJárapeguarã,ndeJáraohayhúguiIsrael-pe,omopyendahaguãchupekuéraopaára guarã,upévareha'enemoĩmburuvichaguasúrõhesekuéra,rejapohaguãtekojojahatekojoja.2 Crónicas9:8-pe

Hahe'ihuekuérape:Peñangarekókemba'épapejapo,ndapehusgáiyvypórarehehápe,ha'euvei Ñandejára,penendiveoporohusgajaveUpévareko'ágãpekyhyjeÑandejáraguipeñangarekókeha pejapo,ndaipóriguimba'evaiTupãñandeJárandive,nipemomba'eumitapichápe,nipejopói mba'eve.2Crónicas19:6-7-pe

TovekoTupãrógarembiapo;tomopu'ãhendaguépekoTupãrógasãmbyhyhárahajudíoruvicha kuéraEsdras6:7-pe

Tovy'atetãTupãha'évaÑandejára;hatavayguakuérahaʼeoiporavovaʼekueimbaʼerepyrãSalmo33:12-pe

Esdrasombosako'ímakuriipy'aohekahaguãÑandejárarembiapoukapy,haojapohaguãhaombo'e haguãIsrael-peumitembiapoukapyhatembiapoukapyEsdras7:10-pe

Hande,Esdras,ndeTupãarandu,ndepópe,emoĩmagistradohajuez-kuéra,ikatuhaguãohusgaopa tavayguakuérapeoĩvaysyrymboypýri,opavaveoikuaávandeTupãrembiapoukapyhapembo’eumi ndoikuaáivape.HaoimeraẽndojaposéivandeTupãrembiapoukapy,hamburuvichaguasu rembiapoukapy,tojehusgapya'ehese,taha'eomanohaguã,térãoñemosêhaguã,térãojepe'ahaguã mba'erepy,térãka'irãimeEsdras7:25-26-pe

Cheryke'yHananihaAnaníasmburuvichaguasuomandaJerusalénrehe,ha'enikopeteĩkuimba'e jeroviahahaokyhyjéguiTupãguihetavévagui.Nehemías7:2-pe

MardoqueojudíooĩmburuvichaguasuAsueroykére,hatuichajudíokuéraapytépe,haoguerohory ijoyke'ykuéraapytépe,ohekávohetãyguamba'erepyhaoñe'ẽpy'aguapýpeopaiñemoñarekuérape. Ester10:3-pe

Jaiporavoñandévetekojoja:jaikuaañandeapytépemba'épaiporã.Job34:4-pe

Salmos

Ñandejárakatuopytátaopaáraguarã,ha'eombosako'iitrónoohusgahaguã.Hahaʼeohusgáta tekojojápekoyvyapeári,hekojojápeoporohusgátatavayguakuérapeSalmo9:7-8-pe

Ha'eohayhutekojojahatekojoja,koyvyhenyhẽÑandejáramba'eporãgui.Salmo33:5-pe

Tovy'atetãTupãha'évaÑandejára;hatavayguakuérahaʼeoiporavovaʼekueimbaʼerepyrã.Salmo 33:12-pe

Ñandejáraohayhupehuísio,handohejáiumiimarangatúvape.ha'ekuéraoñeñongatuopaáraguarã, haiñañávañemoñarekatuoñehundipátaHekojojávajuruoñe'ẽaranduhaiñe'ẽoñe'ẽhuísiorehe Salmo37:28,30-pe

Tupã,eme'ẽmburuvichaguasúpenerembiapoukapyhanerekojojamburuvichaguasura'ýpeHa'e ohusgátatekojojápenetavayguakuérape,hanemboriahúpetekojojápe.Ha'eohusgátatetã mboriahúpe,osalvátaumioikotevẽvara'ykuérape,haomboja'ótapeoporojukávapeSalmo72:1-2,4pe

Pedefendemboriahuhatúvaÿre:pejapotekojojaumiohasaasývahaoikotevêvapePemosãsõ imboriahúvahaoikotevẽvape:peipe'achuguikuéraiñañávapógui.Salmo82:3-4-pe

Tekojojahatekojojaha'endeguapyharenda,poriahuverekohaañeteguaohótanderovarenondépe. Salmo89:14-pe

Tekojojápekatuojevýtatekojojápe,haopavaveipy'aporãvaosegíta.Salmo94:15-pe

Araihapytũmbyoĩijerére,tekojojahatekojojaha'epeoikohaitrónope.Salmo97:2-pe

Tovy'atetãTupãha'évaÑandejára;hatavayguakuérahaʼeoiporavovaʼekueimbaʼerepyrãSalmo33:12-pe

Mburuvichaguasumbareteohayhuaveihuísio;nderemoĩtekojoja,rejapohuísiohatekojojaJacobpe.Salmo99:4-pe

ÑandejáraojapotekojojahaohusgaopavaveojejopyvaívapeSalmo103:6-pe

Ovy'aumioñangarekóvahuísiorehe,haopaáraojapóvatekojojaSalmo106:3-pe

Iporembiapokueha’eañeteguahahuísio;opahembiapoukapykuéraoĩsegúro.Salmo111:7-pe

Cheaiporavopetapeañetegua,amoĩcherenondépenerembiapoukapy.Embo'echéveaikuaaporã haaikuaaporã,chearoviahaguérenerembiapoukapykuéraAhurahaajapóta,ajapotahane rembiapoukapyhekojojáva.Cheajapotekojojahatekojoja,anicherejaumicheoporojopývape. Salmo119:30.66.106.121-pe

Ovy'apeoguerekóvapytyvõrãJacobJárape,ha'eoha'arõvaÑandejáraIjára,ojapova'ekueyvága,yvy, yguasuhaopamba'eoĩvaipypeÑandejáraopoiumipreso-pe:Salmo146:5-7

ProverbiosrréiSalomónrehegua

IsraelruvichaguasuSalomónDavidra'yñe'ẽpoty.Oikuaahaguãaranduhambo’epy;ohechakuaa haĝuaumiñe’ẽentendimientorehegua;Ohupytyhaguãmbo’epyarandu,tekojojahatekojoja,ha tekojojarehegua;Ome'êhaguãsutilidadumisimple-pe,mitãrusu-peconocimientohadiscreción. Proverbios1:1-4-pe

Ñandejáraome'ẽarandu,ijurúguiosẽaranduhaarandu.Ha'eomoĩaranduporãumihekojojávape guarã,ha'epeteĩmba'eojokóvaumioguataporãvapeguarãOñongatuhuísiorape,haoñongatu imarangatúvarape.Upéireikuaátatekojoja,tekojojahatekojoja;heẽ,opatapeporã.Proverbios2:69-pe

Ñandejárakyhyjeningondaija'éiivaívare,chendacha'éipeñemomba'eguasu,iñemomba'eguasúva, hatapeivaívarehaijurupochyreheÑe’ẽmondochemba’e,haaranduporã:Cheaikuaaporã;Che arekombarete.Cherupioisãmbyhymburuvichaguasuhamburuvichakuéraodesiditekojoja.Che rupioisãmbyhymburuvichakuéra,hamburuvichakuéra,opavavehuekuérakoyvyapeári Proverbios8:13-16-pe

Umiikyre'ỹvapooguerahátamburuvicha,haikangyvakatuojehepyme'ẽtaProverbios12:24-pe

Peteĩsentenciadivinaoĩperréijurúpe:ijurundojapóipehuísioMburuvichaguasukuéra oporombojeguarúvaojapoivaíva,petrónooñemopyendatekojojápeUmijuruhekojojávaha’eumi mburuvichaguasuvy’a;haohayhuhikuáipeoñeʼẽporãvape.Proverbios16:10,12-13rehegua

Peipochymbeguevéva,iporãveumiipu'akapávagui;hapeoisãmbyhývaijespíritu,peojagarrávagui peteĩtáva.Proverbios16:32-pe

Peteĩkuimba’eiñañávaoipe’apeteĩjopóiijyvaguiombojerehaĝuaumitapeojehusgahaĝua. Proverbios17:23-pe

Naiporãijaaseptapeiñañávapersona,ñamomboumihekojojávapehuísiope.Proverbios18:5-pe

Tovy'atetãTupãha'évaÑandejára;hatavayguakuérahaʼeoiporavovaʼekueimbaʼerepyrãSalmo33:12-pe

Mburuvichaguasuoguapývahuísioguapyhápe,omosarambiopamba'evaihesarupiveProverbios 20:8-pe

Mburuvichaguasuiñarandúvaomosarambiumiiñañávape,haoguerahahi'áriperruédaProverbios 20:26-pe

Poriahuverekohaañeteguaoñongatumburuvichaguasúpe,haiguapyhaoñemombarete poriahuverekorupive.Proverbios20:28-pe

Ñandejáraoguerohoryvejajapohaguãhustísiahahuísio,mymbajukarangue.Umiiñañávañemonda ohundítachupekuéra;ndojaposéiguihikuáihuísioProverbios21:3,7-pe

Ovy'aumihekojojávapeojapohaguãhuísio,haoñehundítaumihembiapovaiapohápe.Proverbios 21:15-pe

KoʼãmbaʼeiñarandúvambaʼeaveiNaiporãiñamombaʼeumipersónapejahusgajavePehe'íva iñañávape:“Ndenikohekojojáva.chupetavayguakuéraomaldesíta,tetãnguéraombojeguarútachupe: Hakatuumiomongavajuchupeovy'áta,haoútahi'arikuérapeteĩjehovasaporã.Proverbios24:23-25 -pe

Pendoikóivaijespíritureheogovernáva,ojoguapeteĩtávaoñembyaívapehandorekóivamurálla Proverbios25:28-pe

Umiiñañávanoñandúimba'épaohusga,haumiohekávaÑandejárapekatuoikuaaopamba'e Proverbios28:5-pe

Peteĩleónokororõvaicha,hapeteĩosoopyrũvamombyry;upéichaaveipeteĩmburuvichaañatetã mboriahuári.Proverbios28:15-pe

Umihekojojávaoguerekojavemburuvicha,tetãyguaovy'a,iñañávakatuoisãmbyhyjave,tetã oñembyasyProverbios29:2-pe

Mburuvichaguasuoporohusgarupiomopyendapetetã,hapeohupytývajopóikatuoity.Proverbios 29:4-pe

Peteĩmburuvichaohendúramojapu,opavavehembiguaikuéraiñaña.Proverbios29:12-pe

Mburuvichaguasuohusgávamboriahúpejeroviahápe,itrónooñemopyendava'erãopaáraguarã. Proverbios29:14-pe

Hetaohekamburuvichafavor;TupãÑandejáraguiouha'epeteĩtekojoja.Proverbios29:26-pe

Ndaha'éimburuvichaguasúpeguarã,Lemuel,ndaha'éimburuvichaguasukuérapeguarãhoy'uhaguã víno;niumimburuvichakuéraoka'úvapeguarã:Anihaguãhoy'u,hesaráipeléigui,haombotavy mba'eveumiohasaasývape.Proverbios31:4-5-pe

Eipe'andejuruumiiñe'ẽngúvapeguarãopaumioñenombrava'ekueñehundirãrehehápeEipe'ande juru,ehusgahekopetehaeñe'ẽmboriahuhaoikotevẽvarehe.Proverbios31:8-9-pe

Tovy'atetãTupãha'évaÑandejára;hatavayguakuérahaʼeoiporavovaʼekueimbaʼerepyrãSalmo33:12-pe

Hahiʼariveahechakuarahyguýpepehuísiorenda,oĩhaupépetembiapovai;hatekojojarenda,upe tekovaioeuppe.Cheha'echepy'apýpe:Tupãohusgátahekojojávahaiñañávape.Eclesiastés3:16-17 -pe

Rehecháramomboriahukuérajejopyhatekojojahatekojojapeteĩtetãvore'ípe,anireñesorprendeko mba'érehaoĩyvatevechuguikuéraEclesiastés5:8-pe

Oñongatúvatembiapoukapynoñandúimba'eveivaíva,haiñarandúvakorasõohechakuaaáraha tekojojaOpamba'épeguarãoîguitiempohahuísio,upévaretuichahi'áriyvypórajehasa'asy Eclesiastés8:5-6-pe

Profeta-kuéra

Eaprenderejapoporãhagua;pehekahuísio,pembopiroʼyumiojejopývape,pehusgaumiimitãvape, pejerurepeviúdarehehápeIsaías1:17-pe

Heñóinikoñandévepeteĩmitã,oñeme'ẽñandévepeteĩta'ýra,hapegobernaciónoĩtaijyvaári,ha héraoñembohérataIjojaha'ỹva,Consejero,Tupãipu'akapáva,Túvaopa'ỹva,Py'aguapyruvicha Igoviérnohapyʼaguapyoñembohetavévondaiporimoʼãiipaha,Davidapykahairreinoári, omohendahaguachupe,haomopyendahaguahuísiohatekojojarehevekoʼágaguivetapiaitepeve. Ñandejáraipu'akapávakyre'ỹojapótaupévaIsaías9:6-7-pe

Aiumiodecretávatekojoja'ỹva,haumiohaiva'ekueñembyasyha'ekuérahe'iva'ekue;Amboyke haguãumioikotevẽvapehuísiogui,haaipe'ahaguãderechocheretãyguamboriahúgui,ikatuhaguã umiviudaha'eipópe,haomondahaguãumiityre'ỹvape!Isaías10:1-2-pe

Haporiahuverekópepetrónooñemopyendavaerã,haoguapýtahi'áriañetehápeDavidrógape, ohusgávohaohekahuísiohapya'etekojojaIsaías16:5-pe

Péinaápe,peteĩrréioisãmbyhýtatekojojápe,hamburuvichakuéraoisãmbyhýtahuísiope.Isaías32:1 -pe

Péichahe'iÑandejára:“Peñangarekókepehustísiarehehapejapotekojoja,hi'aguĩmaguichesalvasiõ haojekuaahaguãcherekojojaIsaías56:1-pe

Haehura:“Ñandejáraoikove,añetehápe,huísiohatekojojápehatetãnguéraojehovasátahese,ha heseoñemombaʼeguasúta.Jeremías4:2-pe

Peoñemomba'eguasúvatoñemomba'eguasukomba'ére,ha'eoikuaahachekuaa,cheha'eha Ñandejárachemborayhu,ambojovakehatekojojáva,koyvyapeári,ko'ãmba'echeavy'a,he'i ÑandejáraJeremías9:24-pe

Davidrogaygua,péichahe'iÑandejára.Pembojovakeko'ẽmbotávo,hapeipe'apeoporomondýivape peoporojukávapógui,anihaguãchepochyoguetataichahaokáiavavendaikatúiombogue,pene rembiapovaikuére.Jeremías21:12-pe

Péichahe'iÑandejára;Pembojovakehapejapotekojoja,hapeipe'aumimba'eoipyhývapepe oporojukávapoguýgui,haanipejapoivaíva,anipejapoivaívaumiextranhéro,tyre'ỹva,térãviúda rehe,haanipeñohẽtuguyinocenteko'ápeJeremías22:3-pe

Tovy'atetãTupãha'évaÑandejára;hatavayguakuérahaʼeoiporavovaʼekueimbaʼerepyrãSalmo33:12-pe

Oguahẽtaára,he'iÑandejára,amopu'ãtahaDavid-pepeteĩRakãhekojojáva,hapeteĩMburuvicha guasuoisãmbyhýtahaoñakãrapu'ãta,haojapótatekojojahatekojojakoyvyapeáriJeremías23:5pe

Umiára,haupejave,ajapótapetekojojaRakãokakuaahaguãDavidpeve;haojapótahuísioha tekojojaupetetãme.Jeremías33:15-pe

Penome’ẽiva’ekueusura,hanome’ẽivamba’eve,oipe’ava’ekueipotembiapovaigui,ojapohuísio añeteguayvypórahayvypóraapytépe,Oguatacherembiapoukapyrupi,haoñongatuchejuiciokuéra, ojapohaĝuaañetehápe;ha'ehekojoja,katueteoikovéta,he'iTupãÑandejáraEzequiel18:8-9-pe

Péichahe’iÑandejáraJára;PeẽIsraelruvichakuéra,peipe'aviolenciahamba'epohýi,hapejapo huísiohatekojoja,peipe'apenerembiguáicheretãyguakuéragui,he'iTupãÑandejáraEzequiel45:9 -pe

Upévare,Orréi,tojeguerohorycheñe’ẽme’ẽ,haeipe’andeangaipatekojojápe,hane rembiapovaikuérareiporiahuverekóvomboriahúpe;ikatúramoha’epeteĩndepy’aguapyipukúva. Ko'ágãcheNabucodonosoramomba'eguasuhaamomba'eguasuhaamomba'eguasuRréiyvagapegua, opahembiapokueañetegua,hahapeoporohusgáva,haumioguatávaoñemomba'eguasúvapeha'e ikatuomomichĩDaniel4:27,37-pe

UpérõmburuvichaguasuDarioohaipeteĩkuatiañe'ẽopatetã,tetãhañe'ẽnguérapeoikóvakoyvy apeáriPy'aguapytoñembohetavepeẽmeAmoĩpeteĩtembiapoukapy:Opacherréinope yvyporakuéraoryrýihaokyhyjeDanielJárarenondépe,ha'éguiTupãoikovévahaopytávaopaára guarã,hairréinonoñehundimo'ãiva,haigoviérnoopytátaipahaitepeveHa'eomosãsõhaosalva,ha ojapotechaukahahamilagroyvágahayvyapeári,ha'eoipe'aDaniel-peleõpoguýguiDaniel6:2527-pe

Upévare,ejevyndeJárarendápe,eñangarekoporiahuverekohatekojojarehe,haeha'arõmemende TupãmeOseas12:6-pe

Pembojeguarupeivaívare,pehayhuumiiporãvape,hapembojovakepeokẽme,ikatuTupã Ñandejáraipu'akapávaoiporiahuverekoJoséhembývapePehuísiokatutoguejyyguáicha,ha tekojojatosyrypeteĩysyryipu'akapávaicha.Amós5:15,24-pe

Péichahe'iÑandejáraipu'akapáva:Pembojovakeañetehapeiporiahuverekohapeiporiahuvereko iñermánope.haavavependeapytépeanioimo’ãmba’evaiijoyke’yrehepenekorasõme.Zacarías 7:9-10-pe

Ko'ãvaha'eumimba'epejapova'erã;Peteĩteĩpeñe'ẽañetehapenderapichápe;pejapopehuísio añeteguahapy'aguapýpependerokẽme:Haavavependeapytépeanipeimo'ãivaívapenekorasõme hapicharehe;haanipehayhupejuramentojapu,opako'ãmba'echendacha'éigui,he'iÑandejára. Zacarías8:16-17-pe

Tovy'atetãTupãha'évaÑandejára;hatavayguakuérahaʼeoiporavovaʼekueimbaʼerepyrãSalmo33:12-pe

Evangelio-kuéra

Jesúskatuhe'i:PehejamitãmimihaanipembotovechupekuéraoucherendápeMateo19:14-pe

¿Mávapikopetembiguáijeroviahahaiñarandúva,ijáraomoĩva'ekuehogapýpe,ome'ẽhaguã chupekuératembi'uhi'araitépe?Añetehápeha'epeẽme,omoĩtahachupemburuvichaopamba'e oguerekóvare.Mateo24:45,47-pe

Ijárahe'ichupe:Rejapoporã,ndetembiguáiporãhajeroviaha.Ijárahe'ichupe:Rejapoporã, tembiguáiporãhajeroviahambovymba'érerejerovia,cheromoĩtamburuvichahetamba'ére:eike nderuvichavy'ápeMateo25:21,23-pe

Jesúsohenóichupekuérahendápehahe'ichupekuéra:Peẽpeikuaaumitetãambueguaoisãmbyhýva oisãmbyhyhachupekuéra.haumituichavévaoipuruautoridahiʼarikuéra.Hakatundaha'emo'ãi upéichapendeapytépe,petuichaoipotávapendeapytépe,ha'étapenerembiguáiYvypóraRa'yjepe ndoúioservihaguãchupe,ouhaguãnteoservihaguãhaome'ẽhaguãhekoverreskateramohetápe Marcos10:42-45-pe

Anipehusgapehechaháicha,pehusgauveipejuiciohekojojáva.Ñandeléipikoohusgaavavépe, ohendumboyvechupehaoikuaamboyvemba'épaojapo?Juan7:24,51-pe

Umikuatiañe’ẽ

Térãpeoporomokyre'ỹva,oñemoñe'ẽvo,peome'ẽvatojapohendaitépe.peoisãmbyhýva,kyreʼỹme; peoiporiahuverekóva,vy'ápeRomanos12:8-pe

Opavaveángatoñemoĩipoguýpeumipu’akayvatevévapoguýpe.NdaipórinikoTupãpu'aka ndaha'éivaTupãguiOimeraẽvaoñemoĩvapepu'akarehe,oñemoĩTupãrembiapoukapyrehe,haumi oñemoĩva'ekueohupytýtañekondena.Umimburuvichandaha'éioporomondýivatembiapoporãme, ivaívapekatu¿Nderekyhyjéipikopepu'akagui?ejapoiporãva,hareñemomba'eguasútachupeHa katurejaporamoivaíva,ekyhyje;ha'endogueraháireikysepuku,ha'éguiTupãrembijokuái, ovengávaipochyhaguãpeivaívare.Romanos13:1-4-pe

PeñemoĩopayvypórarembiapoukapypoguýpeÑandejárarehehápe.Térãmburuvichakuérape,ha'e omondoháichaokastigahaguãumimba'evaiapohahaomomba'eguasúvoumihembiapoporãvape.1 Pedro2:13-14-pe

Apocrifarehegua

Ñandejáraomopu'ãpepersaruvichaguasuCiroespíritu,haha'eomombe'uopairreinorupi,haavei ohai:“PérsaruvichaguasuCirohe'i;IsraelJára,Ñandejáraijyvatevéva,chemoĩmburuvichaguasu ramokoyvyapeári,Haomandachéveamopu'ãhaguãchupepeteĩógaJerusalénpejudíope.1Esdras 2:2-4-pe

HaaveiomandaSisinnes,SiriahaFeniceruvicha,haSatrabuzanes,haiñirũnguéra,haumi oñenombrava’ekuemburuvicharamoSiriahaFenicia-pe,toñangarekoanihaĝuaoñembojaupe tendápe,hakatuohejaZorobabel,Ñandejárarembiguái,haJudeasãmbyhyhára,haumihudío myakãhárape,omopu’ãhaĝuaÑandejárarógaupetendápe1Esrás6:27-pe

Tovy'atetãTupãha'évaÑandejára;hatavayguakuérahaʼeoiporavovaʼekueimbaʼerepyrãSalmo33:12-pe

Esdrasnikoikatupyryeterei,upévarendohejáimba'eveÑandejárarembiapoukapyha tembiapoukapykuéragui,ombo'euveiopaIsrael-peumitembiapoukapyhatembiapoukapy1Esdras 8:7-pe

Upéichaopatetãomomba'eguasútaÑandejárape,haitavayguakuéraomombe'útaTupã,haÑandejára omomba'eguasútaitavayguakuérape;haopavaveohayhúvaÑandejáraTupãmeañetehatekojojápe ovyʼáta,oiporiahuverekóvoñandejoykeʼykuérape.Tobit14:7-pe

Uperireoikocheheguicheruvichahetatetãárihaarekodominioopamundoári,ndaha’éi añemopu’ãvapresuncióncheautoridadreheguareheve,hakatuarahatapiaitetekojojahapy’aporã reheve,aguerekopropósitoamohendamemechesãmbyhyhárapepeteĩtekovekirirĩháme,haajapo cherréinopy’aguapýpe,haaipe’aahasahaĝuaumicostapahapeve,ambopyahuhaĝuapy’aguapy, opavaveyvypóraoipotávaUmimbaʼeoñembojoapývaEster13:2-pe

Upévare,peẽmburuvichakuéra,pehenduhapeikuaaporãPeaprende,peẽpeimévahuéskoyvy rembe'ýpe.Pehendúke,peẽpeisãmbyhývatetãnguéra,hapeñemomba'eguasuhetatetãre.Ñandejára ome'ẽguipeẽmepu'aka,hapeIjyvatevévagui,ha'eoñeha'ãtapenerembiapohaohesa'ỹijóvapene ñe'ẽAranduSalomón6:1-3-pegua

UpévarepearandurembipotaoguerupeteĩrréinopePeẽpevy'áramoapykahayvyraruvichakuérare, peẽtetãruvichaguasu,pemomba'earandu,peẽpemandahaguãopaáraguarã.Salomónarandu6:2021-pe

Pemba’erepyha’éramopeteĩmba’eojeipotava’erãkotekovépe;mba'epikoipirapirehetavéva arandugui,opamba'eojapóva?Hapeprudenciaomba’apóramo;Mávapaumimba'eapytégui iñaranduvévachugui?Hapeteĩkuimba'eohayhúramotekojoja,hembiapoporã,ha'eombo'etekojoja hatekojoja,tekojojahatekojoja.AranduSalomón8:5-7-pe

Pemosãsõpeohasaasývapepeoporojopyvaívapógui;haanireñembotavyreguapyjavehuísiope. Sirac4:9-pe

Pemba'eapohaporupiveoñemomba'eguasúta,hapetetãruvichaiñaranduvaiñe'ẽrehe.Sirac9:17pe

Peteĩhuésiñarandúvaohekomboʼétaipuévlope;hapeteĩkuimbaʼeiñaranduetévagoviérno oñemohendaporãTavayguaruvichaha'eguáichaha'evoi,upéichaaveiimburuvichakuéra;ha mba'eichaguakuimba'epapetavaguasuruvicha,péichaopavaveoikóvaipype.Mburuvichaguasu iñarandu’ỹvaohundiitavayguakuérape;hakatuumioisãmbyhývaiñarandurupiojeikótape tavaguasúpe.Sirac10:1-3-pe

PekyhyjeÑandejáraguiohoojehupytymboyveautorida,hakatupeasyhaorgulloha'epeperdida Oñemomba'eguasútakuimba'eguasu,huehapotenta-kuéra;upéicharõjependaipóriavave ijapytepekuératuichavévapeokyhyjévaÑandejáraguiSirac10:21,24-pe

Omboja'orupitetãnguérayvytuichakuejaveveomoĩpeteĩmburuvichaopatetãsãmbyhy.hakatu Israelha’eÑandejárapárte:Sirac17:17

UmiokyhyjévaÑandejáraguiojuhútahuísio,haomyendýtatekojojatesapeichaSirac32:16-pe

Tovy'atetãTupãha'évaÑandejára;hatavayguakuérahaʼeoiporavovaʼekueimbaʼerepyrãSalmo33:12-pe

Ha'eome'ẽchupehembiapoukapy,hamburuvichaumihuísiorembiapoukapykuérape,ombo'ehaguã Jacóbpeumitestimonio,haoikuaaukahaguãIsrael-pehembiapoukapyrupiveSirac45:17-pe

Davidoiporiahuverekohaguéreoguerekopetrónopeteĩrréinoopaveʼỹvape.1Macabeos2:57-pe

UpémarõtavayguakuéraopurahéiSimónrembiapokue,hamba'eñemomba'eha'eoimo'ãva oguerutahahetãme,ojapochuguisãmbyhyhárahasacerdoteruvicha,ojapohaguéreopako'ãmba'e, hapetekojojahajeroviaha'eoñongatúvarehetãme,haupévareheohekaopamba'eomopu'ãhaguã itavayguakuérape.1Macabeos14:35-pe

Tovy'atetãTupãha'évaÑandejára;hatavayguakuérahaʼeoiporavovaʼekueimbaʼerepyrãSalmo33:12-pe

Turn static files into dynamic content formats.

Create a flipbook
Guarani - The Art of Ruling (Political Governance) for Nation-Building by Filipino Tracts and Literature Society Inc. - Issuu