Ha hoy'u pe víno, ha oka'u. ha ojejahoʼi hogapy ryepýpe. Noé opu'ã vínogui ha oikuaa mba'épa ojapo hese ita'ýra imitãvéva. Génesis 9:21,24-pe Lot osẽ Zoar-gui ha oiko yvytýpe, mokõive itajýra ndive. Ha'e okyhyjégui oiko haguã Zoar-pe, ha oiko peteĩ itakuápe, ha'e mokõi itajýra ndive. Upe ta'ýra ypykue he'i imitãvévape: Ore ru itujáma, ha ndaipóri kuimba'e ko yvy ape ári oike haguã ore rendápe opa yvy ape ári chupe, ñañongatu haguã ñande ru ñemoñare. Upe pyharépe omboy'u hikuái víno itúvape, ha pe ta'ýra ypykue oike itúva ndive. ha haʼe ndohechakuaái oñeno jave, ni opuʼã jave. Ko'ẽmbotávo, pe ta'ýra ypykue he'i imitãvévape: “Péina añeno kuehe pyhare che ru ndive. ha eike ha eñeno hendive, roñongatu haguã ore ru ñemoñare. Upe pyharépe omboy'u hikuái víno itúvape, ha pe imitãvéva opu'ã ha oñeno hendive. ha haʼe ndohechakuaái oñeno jave, ni opuʼã jave. Génesis 19:30-35 -pe
Ndokéi niko hikuái, ndojapóiramo ivaíva; ha ojepeʼa chuguikuéra oke, ndahaʼéiramo hoʼáva algúnope. Ha'e kuéra ho'u mbuja iñañáva, ha hoy'u víno violencia rehegua. Proverbios 4:14-17 -pe Pe víno ningo oñembohory, pe vevída pohýi ipochy, ha oimeraẽ oñembotavýva upéva rupive, naiñarandúi. Proverbios 20:1 -pe Pe ohayhúva vy'a, imboriahúta, pe ohayhúva víno ha aséite, ndoikomo'ãi ipirapire hetáva. Proverbios 21:17 -pe
Ñandejára he'i Aarónpe: “Ani rey'u víno ni mba'yru potĩ, nde ha ne ra'y kuéra reike jave Jotopa Rógape, ani haguã remano. Ha pembojoavy haguã imarangatu ha imarangatu'ỹva, ha iky'a ha ipotĩ'ỹva apytépe; Ha pembo'e haguã Israel ñemoñarekuérape opa tembiapoukapy Ñandejára he'i vaekue chupekuéra Moisés rupive. Levítico 10:8-11 -pe
¿Máva piko oreko mba'e vai? máva piko oguereko ñembyasy? máva piko oguereko joavy? mávapa oguereko ñe’ẽmbegue? mávapa oguereko herida mba’érepa’ỹre? mávapa oguereko hesa pytã? Umi opytáva are pe víno rehe; umi ohóva oheka víno oñembojehe'áva. Ani remaña pe víno pytã jave, ome'ẽvo isa'y pe kópape, omýi porã jave. Ipahápe oisu'u mbóiicha, ha oisu'u mbóiicha. Nde resa ohecháta kuña extranjera, ha ne korasõ he’íta umi mba’e vai. Heẽ, nde haʼéta pe oñenóvaicha yguasu mbytépe, térã pe oñenóvaicha peteĩ mástil ruʼãme. Ha'e kuéra cheinupã, ere piko, ha ndacherasyiva'ekue; cheinupã hikuái, ha nañandúi: araka'épa apu'ãta? Aheka jeýta gueteri. Proverbios 23:29-35 -pe
Ñandejára he'i Moiséspe: “Eñe'ẽ Israel ñemoñarekuérape ha ere chupekuéra: Kuimba'e térã kuña oipe'ávo iñe'ẽme'ẽ peteĩ nazaréo ndive, ojesepara haguã Ñandejárape ha ndoy'u mo'ãi víno, térã mba'yru potĩ, ha ndo'u mo'ãi mba'eve parral, térã ho'u parral hykúva, térã ipire hũva. Opa ára ojesepara haguépe ndo'úi mba'eve parral mátagui ojejapóva, ha'e ra'ỹi guive ipire peve. Números 6:1-4 -pe
Ndaha'éi mburuvicha guasúpe guarã, Lemuel, ndaha'éi mburuvicha guasu kuérape guarã hoy'u haguã víno; ni umi mburuvicha kuéra oka'úvape guarã: Ani haguã hoy'u, hesarái pe léigui, ha ombotavy mba'eve umi ohasa asývape. Peme'ẽ mba'e pohýi pe oñehundisévape ha peme'ẽ víno umi ipy'a pohýivape. Toy'u, ha hesarái imboriahúgui, ha anivéma imandu'a imba'embyasy rehe. Proverbios 31:4-7 -pe
Ha'e katu he'i chéve: “Péina ápe, nde hyeguasu ha reme'ẽta peteĩ mitãkuimba'e. ha ko'ágã ani pey'u víno ni mba'yru potĩ ha ani pe'u mba'e ky'a, pe mitã ha'éta nazaréo Tupãme hyepy guive omano meve. Jueces 13:7 -pe
Ai umi opu'ãva pyhareve pyte, omoirũ haguã mba'yru potĩ. osegíva pyhare peve, víno omyendy peve chupekuéra! Ha árpa, violo, tabret, víno, víno, ha'e kuéra katu nopenái Ñandejára rembiapo rehe, ha nopenái mba'éichapa omba'apo. Isaías 5:11-12 -pe
Oñembo'e aja Ñandejára renondépe, Elí omarká ijuru. Ko'ágã Ana, oñe'ẽ ikorasõme; ijuru mante omýi, ha katu noñehendúi iñe'ẽ, upévare Elí oimo'ã oka'u hague. Elí he'i chupe: — Araka'e peve piko reka'úta? emboyke ndehegui nde víno. Ha Ana he'i: Nahániri, che ruvicha, che niko kuña ipy'a rasy. 1 Samuel 1:12-15 -pe Abigail oguahẽ Nabal rendápe. ha, péina ápe, ojapo peteĩ karu guasu hógape, peteĩ rréi arete-icha; ha Nabal ikorasõ ovy'a ipype, oka'utereígui, upévare ha'e nomombe'úi chupe mba'eve, sa'ive térã hetave, pyhareve resape peve. Ko'ẽmbotávo, osẽ rire pe víno Nabal-gui, ha hembireko omombe'u rire chupe ko'ã mba'e, ikorasõ omano ipype ha oiko chugui peteĩ ita. Diez día rupi, Ñandejára oinupã Nabálpe ha omano. 1 Samuel 25:36-38 -pe Absalón he'i hembiguái kuérape: “Pemarka ko'ágã Amnón ovy'a ramo víno rehe ha ha'évo peẽme: Peinupã Amnón-pe. upéicharõ pejuka chupe, ani pekyhyje: ¿ndaha'éi piko che amanda peẽme? penepy’aguasu, ha pene py’aguasu. 2 Samuel 13:28 -pe Nde remoĩ vy’a che korasõme, hetave ára hi’upyrã ha víno hetavégui. Che añenóta py'aguapýpe ha ake, nde mante che reiko haguã py'aguapýpe. Salmo 4:7-8 -pe Ani peike iñañáva rapére, ha ani peho yvypóra aña rapére. Ejehekýi chugui, ani rehasa hese, ejere chugui ha ehasa.
Ai umi he'íva ivaíva iporãha, ha iporãva ivaíva; omoĩva pytũmbýpe tesape rehe, ha tesape pytũmbýpe; omoĩva amargo dulce rehe, ha dulce amargo rehe! ¡Aichejáranga umi iñarandúva hesa renondépe ha iñaranduva hesa renondépe! Ai umi ipu'akapáva hoy'u haguã víno ha umi kuimba'e imbaretéva ombojehe'a haguã mba'yru potĩ: Ombohovakéva iñañávape jopói rehe, ha oipe'áva chugui hekojojáva tekojoja! Isaías 5:20-23 -pe ¡Aichejáranga pe orgullo koróna, umi Efraín oka'úvape, ipotĩ porã ha'éva yvoty oñehundíva, oĩva umi víno ikyráva akã ári! Ha katu ojavy avei hikuái víno rupi, ha vevída pohýi rupive osẽ tapegui; pa’i ha proféta ojavy mba’yru pohýi rupive, oñemboy’u chupekuéra vínogui, osẽ tapegui mba’yru mba’e’oka rupive; ojavy hikuái visión-pe, oñepysanga juiciope. Isaías 28:1,7-pe Recab ra'y Jonadab he'iva'ekue he'i hague ita'yrakuérape ani haguã hoy'u víno. ko'ãga peve ndoy'úi hikuái, iñe'ẽrendu uvei itúva rembiapoukapyre. ha katu napehendúi chéve. Jeremías 35:14 -pe Ni pa'i ndoy'úi va'erã víno oike jave korapy ryepýpe. Ezequiel 44:21 -pe
Daniel katu oimo'ã ipy'apýpe ani haguã oñemongy'a mburuvicha guasu rembi'u ha víno hoy'úva reheve. Daniel 1:8 -pe
ipotĩ, oñangarekóva hógape, imba'eporã, iñe'ẽrendu iménape, ani haguã oñe'ẽ vai Tupã ñe'ẽre. Mitãrusukuérape avei oñemoñeʼẽ iñakãporã hag̃ua. Tito 2:1-6 -pe
Ha'e kuéra okaru ha ndorekovéi, oporomoakãratĩta ha ndohetái, ohejágui oñatende Ñandejárare. Pe tekovai ha víno ha víno pyahu oipe’a pe korasõ. Oseas 4:10-11 -pe
Ha he'i chupe kuéra: —Pemombe'u oréve pene remiandu umi kuatiahaipyre rehegua. Upéi oñepyrũ umi peteĩha, oñe’ẽva’ekue víno mbarete rehe; Ha he'i péicha: “Peẽ kuimba'ekuéra, mba'eichaitépa imbarete pe víno! ombojavy opavave yvypórape hoy'úva: Ojapo pe rréi ha mitã itúva apytu'ũ peteĩnte; tembiguái ha isãsóvagui, mboriahu ha ipirapire hetávagui: Omoambue avei opa temiandu vy'a ha vy'ápe, upéicha peteĩ kuimba'e naimandu'ái mba'embyasy ni odevéva rehe: Ha ombopirapire opavave korasõ, kuimba'e naimandu'ái peteĩva rehe mburuvicha guasu ni mburuvicha guasu; ha ojapo oñeñeʼẽ hag̃ua opa mbaʼe talento rupive: Ha oĩ jave kópape, hesarái hikuái pe mborayhúgui iñangirũ ha joykeʼykuérare, ha sapyʼami rire oguenohẽ kyse puku: Ha katu oúramo pe vínogui, naimanduʼái umi mbaʼe orekóvare apopyre. O peẽ kuimba’ekuéra, ndaha’éi piko pe víno imbaretevéva, ombohapéva pejapo haĝua péicha? Ha upéicha oñe'ẽ rire, okirirĩ. 1 Esdras 3:17-24 -pe
Pe Tupã remimbou katu he'i chupe: —Ani rekyhyje Zacarías. ha ne rembireko Elisabet imembyta ndéve peteĩ mitãkuimba'e, ha rembohérata chupe Juan. Ha reguerekóta vyʼa ha vyʼa; ha heta ovyʼáta heñói haguére. Tuichaitereíta Ñandejára renondépe, ha ndoy'umo'ãi víno ni mba'yru potĩ. ha henyhẽta Espíritu Santo-gui, isy rye guive jepe. Ha heta Israel ñemoñare ojevýta Tupã Ijára rendápe. Lucas 1:13-16 -pe Peikuaa porãke, ndaha'éi itavývaicha, iñarandúvaicha uvei, ha pejepy'amongeta pe ára, ivaígui ára. Upévare ndaha'éi pene arandu'ỹva, peikuaa uvei mba'épa Ñandejára rembipota. Ha ani peka'u víno rehe, ha'éva víno hetaiteve. ha katu peñemyenyhẽ Espíritu-gui; Peñe’ẽ pende jupe salmo, himno ha purahéi espiritual-pe, pepurahéi ha pejapo melodía pene korasõme Ñandejárape; Peme'ẽ meme aguyje opa mba'ére Tupã ha Túvape ñande Ruvicha Jesucristo rérape. Peñemoĩ ojupe pe kyhyje Tupãgui. Efesios 5:15-21 -pe Kóva ha’e peteĩ ñe’ẽ añete: Peteĩ kuimba’e oipotáramo obispo rembiapo, oipota tembiapo porã. Peteĩ obispo upéicharõ ha’eva’erã culpa’ỹva, peteĩ tembireko ména, vigilante, sobrio, comportamiento porã, oñeme’ẽva hospitalidad-pe, apto ombo’e haĝua; Noñeme'ẽi vínope, ni oinupãva, noñeme'ẽi mba'e ky'a rehe; ha katu ipasiénsia, ndaha’éi peteĩ oñorairõva, ndaha’éi oipotaitereíva; Peteĩ oisãmbyhy porãva hógape, ha ita'yrakuéra ipoguýpe opa mba'e pohýi reheve. (Peteĩ kuimba'e ndoikuaáiramo mba'éichapa oisãmbyhy hóga, ¿mba'éicha piko oñangarekóta Tupã tupaópe?) Ndaha'éi peteĩ iñarandu'ỹva, ani haguã oñemopu'ã oñemomba'eguasúvo ho'a aña ñekondena-pe. Hi'arive oguerekova'erã marandu porã umi okápe oĩvagui; ani haguã ho'a ñembohory ha aña ñuhãme. Upéicha avei umi diácono iñe'ẽ mokõi, noñeme'ẽi va'erã heta víno rehe, ha ndoipotaiete mba'e ky'a. Oguerekóva pe misterio jerovia rehegua peteĩ conciencia potĩme. Ha tojeproba raẽ avei koʼãva; upéi toiporu hikuái diácono oficio, ojejuhúvo culpa’ỹre. Upéicharõ jepe, hembirekokuéra iñañua vaʼerã, ndahaʼéi ojahéiva, iñakãguapýva, ijeroviaha opa mbaʼépe. Umi diácono toiko peteĩ tembireko ména, oisãmbyhy porã imembykuéra ha hóga tee. Umi omba'apo porãva diácono ramo, ojogua ijupe guarã peteĩ mba'e porã ha ipy'aguasu ojerovia haguã Cristo Jesús rehe. 1 Timoteo 3:1-13 -pe Peteĩ obispo niko ndovaleiha kulpa, Tupã mayordomoicha; ndaha’éi ijeheguiete, ndaha’éi pya’e ipochýva, noñeme’ẽiva víno-pe, ni golpeador, noñeme’ẽiva ganancia ky’ápe; Ha katu peteĩ ohayhúva oporoguerohorýva, ohayhúva kuimba'e porã, iñakãguapýva, hekojojáva, imarangatu, ipy'aguapýva; Ejoko hatã pe ñe'ẽ jeroviaha oñembo'e haguéicha chupe, ikatu haguã mbo'epy porã rupive omokyre'ỹ ha okonvense umi okonvensévape. Tito 1:7-9 -pe Eñe'ẽ katu umi mba'e oikótava mbo'epy hekoitépe: Umi ijedámava toñemongu'e, ipy'aguapy, ipy'aguapy, heko porã jeroviápe, mborayhúpe ha ipasiénsia haguã. Umi kuña ijedámava avei, toiko imarangatuháicha, ndaha'éi oporomboja'o japu, noñeme'ẽiva heta víno rehe, ombo'e haguã mba'e porã. Ombo'e haguã kuñataĩme iñakãporã, ohayhu haguã iménape, ohayhu haguã ita'yrakuérape, Toiko iñarandu,
Vino ningo iñaña, mburuvicha guasu iñaña, kuñanguéra iñaña, opavave yvypóra ra'y iñaña, ha péicha opa hembiapo vai; ha ndaipóri ipypekuéra añetegua; hekoʼỹ rupi avei oñehundíta hikuái. 1 Esdras 4:37 -pe Aníke ejapo upéva avavére rembojeguarúva, ani rey'u víno nemboka'u haguã, ha ani toho nendive ka'u nde rape rehe. Tobit 4:15 -pe Ani reguapy ambue kuimba'e rembireko ndive, ani reguapy hendive nde jyva ári, ha ani reipuru ne pirapire hendive vínope. ani hag̃ua ne korasõ oñembota hese, ha upéicha ne rembipota rupi reʼa ñehundípe. Eclesiastico 9:9 -pe Pe víno ha kuña ohejáta kuimba'e iñaranduva ho'a haguã, ha pe ojejokóva kuña rekovaíre, iñañuãta. Eclesiastico 19:2 -pe Ani rehechauka nde py'aguasu vínope; víno ohundígui hetápe. Pe horno ohechauka pe orilla omoinge rupi, upéicha avei víno umi oñemomba'eguasúva korasõ oka'úgui. Vino iporã tekovéicha peteĩ kuimba’épe ĝuarã, oje’úramo moderadamente: mba’e tekove piko upéicharõ peteĩ kuimba’e víno’ỹre? ojejapógui yvypórape ombovyʼa hag̃ua. Pe víno oka'úva ha hi'ára jave ogueru vy'a, ha vy'a apytu'ũme. Pe ka'u omboheta pochy itavývape, ombopochy peve. Ani rembohory nde rapichápe pe víno rehe, ha ani remboyke chupe vy'ápe, ani reme'ẽ chupe ñe'ẽ pochy, ha ani rembotavy chupe hoy'u haguã. Eclesiástico 31:25-31 -pe Vino ha músika ombovy'a pe korasõ, ha katu pe arandu mborayhu mokõivéva ári. Eclesiástico 40:20 -pe Ha Lot ha mokõive itajýra opyta pe itakuápe, ha omboyʼu hikuái itúvape víno, ha oñeno hendive, heʼígui ndaiporiha avave ko yvy ape ári ikatúva omopuʼã chuguikuéra semilla, haʼekuéra oimoʼãgui ko yvy tuichakue oñehundimaha. Jaser 19:57-pe Upémarõ ome’ẽ chupe hikuái víno ha ha’e hoy’u ha oka’u, ha omoĩ henondépe peteĩ kuñataĩ porãite, ha ha’e ojapo hendive oipotaháicha, ndoikuaáigui mba’épa ojapo, hoy’u haguéicha heta víno. Péicha ojapo Moab ñemoñare Israel-pe upe tendápe, Sitim ñúme, ha Ñandejára ipochy Israel rehe ko mba'ére, ha
omondo ijapytepekuéra mba'asy, ha upépe omano veinti. irundy mil kuimba’e. Jaser 85:60-61-pe Upévare peteĩ kuimba'e ñembo'e oñemoirũvo ñembyasy reheve, ndohejamo'ãi umi mba'e ojeruréva ojupi potĩ Tupã altar-pe. Pórke pe víno oñembojeheʼáramo vinagre ndive, ndoguerekói pe heʼẽ porãva yma. upévare pe ñembyasy oñembojehe’ávo Espíritu Santo ndive, ndohasái peteĩ kuimba’e ñembo’e ha’e haĝua peteĩcha ha’étaháicha ambue hendáicha. Hermas kuatiañe’ẽ Mokõiha 10:22 Ha nda'úi víno ha mba'yru potĩ, ha so'o ndoikéi che jurúpe, ha nda'úi tembi'u iporãva. ha katu añembyasy che angaipa rehe, tuichaitereígui, ndoikóiva’ekue Israel-pe. Testamento Rubén 1:10 rehegua Ha ahechávo chupe oñohẽha víno, oka'úgui víno chembotavy, ha ajagarra chupe jepe che ru noñemongetai. Upévare cheka’úgui víno, ndahechakuaái chupe; ha iporãha chembotavy, imbojegua reko rupive. Testamento Judá rehegua 2:18,24 Ombojegua chupe óro ha pérla reheve, ha oñohẽ oréve víno karu guasúpe kuñanguéra iporãháicha. Ha pe víno ombojere che resa, ha vy’a omohesatũ che korasõ. Testamento Judá rehegua 3:6-7 Ha koʼág̃a, che raʼykuéra, haʼe peẽme, ani pekaʼu vínogui; pe víno ombojere rupi pe apytuʼũ, pe añeteguágui, ha omokyreʼỹ pe mbaʼepota, ha ogueraha umi tesa javýpe. Pe espíritu hekovaíva niko oguereko víno oporombopy'arory haguã apytu'ũme. ko'ã mokõi oipe'águi avei yvypóra apytu'ũ. Peteĩ kuimba'e hoy'úramo víno oka'úvo, omoapañuãi iñakãme umi mba'e ky'a ogueraháva tekovaípe, ha ombopiro'y hete tete joajurã. ha oĩramo pe mbaʼepota ocasión, haʼe ombaʼapo pe angaipa, ha notĩri. Péicha ha’e pe kuimba’e oka’úva, che membykuéra; pe oka'úva nomomba'éi avavépe. Che avei chembojavy, ha nachetĩri umi hénte oĩvagui upe távape, opavave resa renondépe ajevy Tamar gotyo, ha ajapo peteĩ angaipa tuicháva, ha aipe'a pe ñemonde che ra'ykuéra ñemotĩ. Amboy'u rire víno namomba'éi Tupã rembiapoukapy, ha ahembireko peteĩ kuña Canaángua. Heta arandu oikotevẽgui pe kuimba’e hoy’úva víno, che ra’ykuéra; ha koʼápe oĩ discresión hoyʼúvo víno, peteĩ kuimbaʼe ikatu hoyʼu oñongatu aja pe modestia. Ha katu ohasáramo ko límite, pe espíritu ñembotavy oataka iñakãme, ha ojapo pe okaʼúvape oñeʼẽ kyʼa, ha ojapo ivaíva ha ani hag̃ua otĩ, ha katu oñembotuicha jepe iñemotĩre, ha okomporta ijehe oñemombaʼeguasuha. Pe hekovaíva ndoikuaái ohundíramo, ha notĩri oñemboyke jave. Peteĩ kuimba'e mburuvicha guasu ha hekovai ramo jepe, ojepe'a chugui mburuvicha guasu oiko haguére hekovai rembiguái ramo, che avei ahasa asy haguéicha. Che ame'ẽgui che vastón, he'iséva, che ñemoñare opyta haguã. ha che cinturón, upéva heʼise che puʼaka; ha che diadem, he'iséva, che rréino gloria. Ha añetehápe añearrepenti koʼã mbaʼégui; víno ha so’o nda’úi che tuja peve, ni ndahechái mba’eveichagua vy’a. Ha Ñandejára ánhel ohechauka chéve kuña opa ára g̃uarã ogovernaha rréi ha ojeruréva. Ha mburuvicha guasúgui oipe'a hikuái iñemomba'eguasu, ha pe kuimba'e ipy'aguasúvagui ipu'aka, ha pe ojerurévagui jepe pe michĩmi imboriahu ñemombyta. Peñangarekóke, upévare, che ra’ykuéra, pe límite oikeva’erã víno-pe; oĩgui ipype irundy espíritu aña--deseo, deseo haku, proligadad, ganancia ky'a. Pey'úramo víno vy'ápe, peñemomirĩ Tupãgui. Pende vy'ápe ohóramo Tupã kyhyje, upéicharõ opu'ã ka'u ha ñemotĩ'ỹ.Ha katu peikose ramo iñakãguapýpe ani pepoko víno rehe
mba'eveichavérõ, ani haguã pepeka ñe'ẽ pochy, ñorairõ ha ñe'ẽ vai, ha ñe'ẽ vai Tupã rembiapoukapykuéra, ha peñehundi pende ára mboyve. Hi'arive, víno ohechauka Tupã ha yvypóra ñemigua, aikuaauka haguéicha avei Tupã rembiapoukapy ha che ru Jacob ñemigua kuña cananeo Batsua-pe, Tupã he'iva'ekue chéve ani haguã aikuaauka. Ha pe víno ningo peteĩ mbaʼe omoñepyrũva gérra ha konfusión. Testamento Judá rehegua 3:10-29 Che nda’úi víno, añembotavy Testamento Isacar 2:7-pegua
haguã
upéva
rupive;