Galician - Book of Jasher or the Book of the Upright or the Book of the Just Man

1EdixoDeus:«Fagamosohomeánosaimaxe,segundoa nosasemellanza;ecreouDeusohomeásúaimaxe.

2EDeusformouohomedaterra,esoproullenasnarinaso alentodevida,eohomeconverteusenunhaalmavivente dotadadefala

3EoSeñordixo:Nonéboqueohomeesteasó;fareille unhaaxudaquellepareza

4EoSeñorfixocaerunsonoprofundosobreAdán,e durmiu,equitoulleunhadascostelas,eenriqueceucon carne,eformounaelevounaaAdán,eAdánespertoudo seusono,evelaquíunhamullerestabadiantedel.

5Edixo:«Esteéunósodosmeusósos,echamarase muller,porquefoitomadadohome;eAdánchamoulleEva, porquefoianaidetodososvivos».

6EDeusbendiciunosechamoullesAdáneEvaodíaque oscreou,edixooSeñorDeus:Sedefecundose multiplicadevoseenchedeaterra.

7EoSeñorDeustomouaAdáneásúamuller,e colocounosnoxardíndoEdénparaqueocultivaseneo gardasen;eordenoulles,dicindo:Detodaárboredoxardín podedescomer,perodaárboredocoñecementodobene domalnoncomeredes,porqueodíaquedelacomades, certamentemorreredes.

8EcandoDeusosbendiciueosordenou,deixounos,e Adáneasúaesposahabitaronnoxardínsegundoo mandamentoqueoSeñorllesdera.

9EaserpequeDeuscrearaconelesnaterraachegousea elesparaincitalosaquetransgredisenomandamentoque Deusllesordenara.

10Easerpeseduciuepersuadiuámullerparaquecomese daárboredocoñecemento,eamullerescoitouavozda serpe,etransgrediuapalabradeDeus,etomoudaárbore docoñecementodobenedomal,ecomeu,etomoudele deulletaménaoseumaridoeelcomeu

11EAdáneasúamullertransgredironomandamentoque Deusllesordenou,eDeussouboo,easúairaacendeuse contraelesemaldiciunos

12EoSeñorDeusbotounosaqueldíadoxardíndoEdén, paracultivaraterradaqueforantomados,eforone habitaronaolestedoxardíndoEdén;eAdáncoñeceuásúa mullerEva,eeladeualuzdousfillosetresfillas.

13EchamouonomedoprimoxénitoCaín,dicindo: «AdquirínunhomedoSeñor»Eonomedooutrochamou Abel,porquedixo:«Envanidadeviñemosáterraeen vanidadeseremostomadosdela»

14Eosrapacescreceron,eoseupaideullesposesiónda terra;eCaínfoilabrego,eAbelpastordeovellas

15Efoiaocabodunspoucosanos,candotrouxeronunha ofrendaaproximadaaoSeñor,eCaíntrouxodofroitoda terra,eAbeltrouxodosprimoxénitosdoseurabaño,dasúa graxa,eDeusvolveuseeinclinousecaraaAbeleásúa ofrenda,eunlumebaixoudoSeñordoceoeoconsumiu 16EoSeñornonsevolveucaraaCaíneásúaofrenda,nin seinclinouaela,porquetrouxeradofroitoinferiordaterra diantedoSeñor,eCaínestabacelosocontraoseuirmán Abelpormordisto,ebuscouunpretextoparamatalo 17Ealgúntempodespois,CaíneoseuirmánAbel,foron undíaaocampoparafaceroseutraballo;eestabanambos nocampo,Caínlabrandoearandoasúaterra,eAbel

alimentandooseurabaño;eorabañopasouaquelaparte queCaínararanaterra,eisoaflixiuprofundamenteaCaín poristo

18ECaínachegouseaoseuirmánAbel,enfadado,e díxolle:Quehaientremineti,paraqueveñashabitare traeroteurabañoparaapacentarnamiñaterra?

19EAbelrespondeuaoseuirmánCaínedíxolle:Quehai entremineti,paraquecomasacarnedomeurabañoete vistascoasúala?

20Eagora,polotanto,quítallesalaásmiñasovellascoa quetevestichesepágamepoloseufroitoeasúacarneque comiches;ecandooteñasfeito,entónmarchareidatúa terra,comodixeches.

21ECaíndíxolleaoseuirmánAbel:Setematohoxe, quenmereclamaráoteusangue?

22EAbelrespondeuaCaín,dicindo:CertamenteDeus, quenoscreounaterra,elvingaracheamiñacausae esixiracheomeusanguesemematas,porqueoSeñoréo xuízeoárbitro,eéElquenrecompensaráaohome segundoasúamaldade,eaohomemalvadosegundoa maldadequepoidafacernaterra

23Eagora,semematasaquí,certamenteDeuscoñeceos teusdesigniossecretosexulgaratepolomalque declarachesquemefaríashoxe

24EcandoCaínouviuaspalabrasquedixeraoseuirmán Abel,velaquíqueairadeCaínacendeusecontraoseu irmánAbelpordeclararisto

25ECaínapresurouseelevantouse,ecolleuapartede ferrodoseuinstrumentodearado,coacalferiudesúpeto aoseuirmánematouno,eCaínderramouosanguedoseu irmánAbelsobreaterra,eosanguedeAbelescorreusobre aterradiantedorabaño

26Edespoisdisto,Caínarrepentiusedemataroseuirmán, esentiusemoiaflixido,echorouporel,eisoaflixiuno enormemente

27ECaínlevantouseecavouunburatonocampo,onde puxoocorpodoseuirmán,evolveuoposobreel.

28EoSeñorsoubooqueCaínllefixeraaoseuirmán,eo SeñoraparecéuselleaCaínedíxolle:OndeestáAbel,oteu irmán,queestabacontigo?

29ECaínenganou,edixo:NonseiSoneuogardiándo meuirmán?EoSeñorpreguntoulle:Quefixeches?Avoz dosanguedoteuirmánclamaamindesdeaterraondeo mataches

30Porquematachesoteuirmánedisimulachesdiantede min,eimaxinachesnoteucorazónqueeunontevin,nin coñecíatodasastúasaccións

31Perotifixechesistoematachesoteuirmánpornadae porquechefalouben;eagora,polotanto,malditosexasda terraqueabriuasúabocapararecibirosanguedoteu irmándatúaman,eondeoenterraches

32Eaconteceráquecandoalabres,nonchedarámáisa súaforzacomoaoprincipio,porqueespiñasecardos produciráaterra,eandarásmovendoeerrandopolaterra ataodíadatúamorte

33Naqueltempo,CaínsaíudapresenzadoSeñor,dolugar ondeestaba,efoierrandopolaterracaraaolestedoEdén, eletodooquellepertencía

34ECaíncoñeceuásúamullernaquelesdías,eela concibiuedeualuzunfillo,echamounoEnoc,dicindo:

NaqueltempooSeñorcomezouadarlledescansoe tranquilidadenaterra.

35EnaqueltempoCaíntaméncomezouaedificarunha cidade:eedificouacidadeechamoulleonomeEnoc, segundoonomedoseufillo;porquenaquelesdíasoSeñor déralledescansonaterra,enonsemoveunindivagou comoaoprincipio

36EaEnocnaceulleIrad,eIradenxendrouaMecuiael,e MecuiaelenxendrouaMetusael

CAPÍTULO2

1EfoinoanocentotrintadavidadeAdánsobreaterra, quecoñeceudenovoaEva,asúaesposa,eelaconcibiue deualuzunfilloásúasemellanzaeásúaimaxe,e chamounoSet,dicindo:PorqueDeusmedesignououtra descendencianolugardeAbel,porqueCaínomatou

2EviviuSetcentocincoanos,etivounfillo;eSet chamouonomedoseufilloEnos,dicindo:Porquenese tempoosfillosdoshomescomezaronamultiplicarseea aflixirassúasalmasecorazónstransgredindoe rebelándosecontraDeus.

3EfoinosdíasdeEnosqueosfillosdoshomes continuaronrebelándoseetransgredindocontraDeus,para aumentarairadoSeñorcontraosfillosdoshomes.

4Eosfillosdoshomesforoneservironaoutrosdeuses,e esqueceronoSeñorqueoscrearanaterra;enaquelesdías osfillosdoshomesfixeronimaxesdebronceeferro, madeiraepedra,einclináronseeservíronas

5Ecadahomefixooseudeuseinclinouseanteeles,eos fillosdoshomesabandonaronoSeñortodososdíasde Enosedosseusfillos;eairadoSeñoracendeusepormor dassúasobraseabominaciónsquefixeronnaterra

6EoSeñorfixoqueasaugasdoríoGihónosasolagasen,e destruíunoseconsumiunos,edestruíuaterceiraparteda terra;eapesardisto,osfillosdoshomesnonseapartaron dosseusmaloscamiños,eassúasmansaíndaestaban estendidasparafaceromalaosollosdoSeñor

7Enaquelesdíasnonhabíasementeiranincolleitanaterra; enonhabíacomidaparaosfillosdoshomes,eafameera moigrandenaquelesdías

8Easementequesementaronnaquelesdíasnaterra converteuseenespiñas,cardosesilvas;porquedesdeos díasdeAdánexistíaestadeclaraciónconcernenteáterra, damaldicióndeDeus,coaquemaldiciuaterra,pormordo pecadoqueAdáncometeuanteoSeñor.

9Efoicandooshomescontinuaronrebelándosee transgredindocontraDeus,ecorrompendoosseuscamiños, queaterrataménsecorrompeu

10EEnosviviunoventaanosexerouaCainán; 11ECaináncreceuetiñacorentaanos,evolveusesabioe tivocoñecementoehabilidadeentodasabedoría,ereinou sobretodososfillosdoshomes,eguiouosfillosdos homesásabedoríaeaocoñecemento;porqueCaináneraun homemoisabioetiñaentendementoentodasabedoría,e coasúasabedoríagobernabasobreespíritosedemos;

12ECainánsabíapolasúasabedoríaqueDeusdestruiría osfillosdoshomesporpecarnaterra,equeoSeñornos últimosdíastraeríasobreelesasaugasdodiluvio

13EnaquelesdíasCainánescribiuentáboasdepedrao quehabíadeacontecernotempofuturo,epúxoasnosseus tesouros

14ECainánreinousobretodaaterra,econverteualgúns dosfillosdoshomesaoservizodeDeus.

15EcandoCainántiñasetentaanos,tivotresfillosedúas fillas

16EestessonosnomesdosfillosdeCainán:onomedo primoxénito,Mahlalel,odosegundo,Enáneodoterceiro, MeredAssúasirmásforonAdáeSiláEstessonoscinco fillosquellenaceronaCainán

17ELamec,fillodeMetusael,emparentouconCainánpor matrimonio,etomouassúasdúasfillasporesposas,eAda concibiuedeualuzunfilloaLamec,echamounoIabal 18Econcibiudenovoedeualuzunfillo,echamouno Xubal;eSila,asúairmá,eraestérilnaquelesdíasenon tiñadescendencia

19Porquenaquelesdíasosfillosdoshomescomezarona transgredircontraDeuseatransgredirosmandamentos queellleordenaraaAdán,paraserfecundose multiplicarsenaterra

20Ealgúnsdosfillosdoshomesfixeronqueassúas esposasbebesenunbrebaxequeasfaríaestériles,paraque conservasenasúafiguraeparaqueasúafermosa aparencianonsedesvanecese.

21Ecandoosfillosdoshomesfixeronbeberaalgunhas dassúasmulleres,Silahbebeuconeles

22Easmulleresqueestabanaterfillosparecían abominablesaosollosdosseusmaridoscomoviúvas, mentresestesvivían,porquesóestabanunidasásestériles

23Eaocabodosdíasedosanos,candoSilaenvelleceu,o Señorabriulleoventre

24Econcibiuedeualuzunfillo,echamounoTubalCaín, dicindo:Despoisdequeeumurchara,oobtivendoDeus Todopoderoso

25Econcibiudenovoedeualuzunhafilla,echamoulle Naama,porquedixo:Despoisdemurchar,atopeipracere deleite

26ELameceravelloeentradoenanos,eosseusollos estabantannubradosquenonpodíaver,eTubalCaín,o seufillo,íaoguiandoEfoiundíaqueLamecfoiaocampo eTubalCaín,oseufillo,estabaconel,ementres camiñabanpolocampo,Caín,ofillodeAdán,avanzou caraaeles;porqueLameceramoivelloenonpodíaver moito,eTubalCaín,oseufillo,eramoinovo

27ETubalCaíndíxolleaoseupaiquetensaseoarco,e coasfrechasferiuaCaín,queaíndaestabalonxe,e matouno,porquellesparecíaunanimal.

28EasfrechasentraronnocorpodeCaínaíndaqueestaba lonxedelas,ecaeuaochanemorreu

29EoSeñorcastigouaCaínpolasúamaldade,segundoa súamaldade,quefixeracoseuirmánAbel,segundoa palabraqueoSeñorlledixera

30EaconteceuquecandomorreuCaín,LameceTubal foronveroanimalquemataran,eviron,evelaquíqueCaín, oseuavó,caeramortonaterra

31ELamecsentiusemoiapenadoporterfeitoisto,e batendoaspalmasgolpeouoseufilloecausounoamorte

32EasmulleresdeLamecouvironoqueLamecfixera,e procuraronmatalo.

33EasmulleresdeLamecodiáronodesdeaqueldía, porquematouaCaíneaTubalCaín,easmulleresde Lamecseparáronsedel,enonoescoitaronnaquelesdías 34ELamecfoiássúasmulleres,einsistiullesqueo escoitasensobreesteasunto.

35EdíxollesássúasesposasAdáeZilá:Escoitadeamiña voz,esposasdeLamec,prestadeatenciónásmiñas palabras,porqueagoraimaxinastesedixestesquemateiun homecoasmiñasferidaseunnenocoasmiñasrachaspor nonterfeitoviolencia,perodesegurosabedequesonvello edepelogris,equeosmeusollosestánpesadospolaidade, efixenistosensabelo

36EasesposasdeLamecescoitárononesteasunto,e volveronaelcoconsellodoseupaiAdán,perononlle deronfillosdesdeaquelaépoca,sabendoqueairadeDeus aumentabanaquelesdíascontraosfillosdoshomes,para destruíloscoasaugasdodiluviopolassúasmalasaccións

37EMahlalel,fillodeCainán,viviusesentaecincoanose procreouaXared;eXaredviviusesentaedousanose procreouaEnoc

CAPÍTULO3

1EEnocviviusesentaecincoanoseenxendroua Matusalén;eEnoccamiñouconDeusdespoisdeenxendror aMatusalén,eserviuaoSeñor,edesprezouosmalos camiñosdoshomes

2EaalmadeEnocestabaenvolvidanainstrucióndo Señor,encoñecementoeenentendemento;esabiamente retirousedosfillosdoshomes,esegredousedelesdurante moitosdías.

3Efoiaocabodemoitosanos,mentresservíaaoSeñore orabadiantedelnasúacasa,candounanxodoSeñoro chamoudesdeoceo,edixo:Aquíestou.

4Edixo:Levántate,saedatúacasaedolugarondete agochas,eaparecédevosaosfillosdoshomes,paraquelles ensinesocamiñoporondedebenireaobraquedeben realizarparaentrarnoscamiñosdeDeus

5EEnoclevantousesegundoapalabradoSeñor,esaíuda súacasa,doseulugaredacámaranaqueestabaagochado; efoiaosfillosdoshomeseensinoullesoscamiñosdo Señor,enesemomentoreuniuaosfillosdoshomese familiarizounoscoainstrucióndoSeñor.

6Emandouqueseproclamaseentodososlugaresonde habitabanosfillosdoshomes,dicindo:Ondeestáohome quequeiracoñeceroscamiñosdoSeñoreasboasobras?

QueveñaaEnoc

7Etodososfillosdoshomesreuníronseentónconel, porquetodososquedesexabanistoforonaEnoc,eEnoc reinousobreosfillosdoshomessegundoapalabrado Señor,eviñeroneinclináronseanteeleescoitaronasúa palabra.

8EoespíritodeDeusestabasobreEnoc,eensinouatodos osseushomesasabedoríadeDeuseosseuscamiños,eos fillosdoshomesservironaoSeñortodososdíasdeEnoc,e viñeronescoitarasúasabedoría

9Etodososreisdosfillosdoshomes,tantooprimeiro comooúltimo,xuntocosseuspríncipesexuíces,viñerona Enoccandooíronfalardasúasabedoría,einclináronse anteel,etaménllepedironaEnocquereinasesobreeles, aoqueelconsentiu

10Ereuníronseentotalcentotrintareisepríncipes,e fixeronreiaEnocsobreeles,etodosestiveronbaixooseu poderemando

11EEnocensinoullessabedoría,coñecementoeos camiñosdoSeñor;efixoapazentreeles,eapazfoipor todaaterraduranteavidadeEnoc

12EEnocreinousobreosfillosdoshomesdouscentos corentaetresanos,efixoxustizaerectitudecontodooseu pobo,eguiounospoloscamiñosdoSeñor

13EestassonasxeraciónsdeEnoc,Matusalén,Eliseoe Elimelec,tresfillos;eassúasirmásforonMelcáeNahmah EMatusalénviviuoitentaeseteanosexerouaLamec

14EfoinoanocincuentaeseisdavidadeLameccando morreuAdán;tiñanovecentostrintaanoscandomorreu,e osseusdousfillos,conEnoceMetusalén,oseufillo, enterráronocongranpompa,comonoenterrodosreis,na covaqueDeuslledixera

15Eneselugartodososfillosdoshomesfixeronungran loitoeprantopormordeAdán;polotanto,converteuse nuncostumeentreosfillosdoshomesataodíadehoxe 16EAdánmorreuporquecomeudaárboredo coñecemento;eleosseusfillosdespoisdel,comodixerao SeñorDeus

17EfoinoanodamortedeAdán,quefoiodouscentos corentaetresanosdoreinadodeEnoc,nesetempoEnoc resolveusepararsedosfillosdoshomeseagocharsecomo aoprincipioparaserviraoSeñor

18EEnocfíxooasí,perononseocultoucompletamente deles,senónquesemantivolonxedosfillosdoshomestres díasedespoisfoiaelesduranteundía

19Eduranteostresdíasqueestivonasúacámara,rezoue loouaoSeñor,oseuDeus,eodíaenquefoieselles apareceuaosseussúbditosensinoullesoscamiñosdo Señor,etodooquellepreguntaronsobreoSeñor,el díxolles

20Efixodestexeitodurantemoitosanos,edespois ocultouseduranteseisdías,eapareceuaoseupoboundía cadasete;edespoisdisounhavezaomes,edespoisunha vezaoano,ataquetodososreis,príncipesefillosdos homesobuscaron,edesexarondenovoverorostrode Enoceescoitarasúapalabra;perononpuideron,xaque todososfillosdoshomestiñanmoitomedodeEnoc,e temíanachegarseaelpormordotemordivinoquese asentabanoseurostro;polotanto,ningúnhomepodía miralo,temendoquefosecastigadoemorrese

21Etodososreisepríncipesresolveronreunirosfillos doshomeseviraEnoc,pensandoquetodosllepoderían falarnomomentoenquesepresentaseentreeles,easío fixeron

22EchegouodíaenqueEnocsaíuetodossereunírone viñeronael,eEnocfaloullesaspalabrasdoSeñore ensinoullessabedoríaecoñecemento,einclináronseanteel edixeron:Quevivaorei!Quevivaorei!

23Ealgúntempodespois,candoosreis,ospríncipeseos fillosdoshomesestabanfalandoconEnoc,eEnocestaba ensinándollesoscamiñosdeDeus,velaquíqueunanxodo SeñorchamouentónaEnocdesdeoceoequixolevaloao ceoparafaceloreinaralísobreosfillosdeDeus,como reinarasobreosfillosdoshomesnaterra

24CandonaquelmomentoEnochouviuisto,foiereuniua todososhabitantesdaterra,eensinoullessabedoríae

coñecementoedeullesinstruciónsdivinas,edíxolles: Tivenqueascenderaoceo,polotanto,nonseiodíada miñapartida

25Eagora,polotanto,ensinareivossabedoríae coñecementoedareivosinstruciónsantesdedeixarvos, comoactuarnaterraparaquepoidadesvivir;easíofixo

26Eensinoullessabedoríaecoñecemento,edeulles instrución,ereprendeunos,epuxodiantedelesestatutose xuízosparafacernaterra,efixoapazentreeles,e ensinoullesavidaeterna,ehabitouconelesalgúntempo ensinándollestodasestascousas

27EnaqueltempoosfillosdoshomesestabanconEnoc,e Enocestabaafalarlles,eeleslevantaronosseusollosea semellanzadungrancabalodescendeudoceo,eocabalo camiñabanoaire;

28EcontáronlleaEnocoqueviran,eEnocdíxolles:Por mindescendeestecabaloáterra;chegouomomentoen quedebomarchardevósenonmeveredesmáis

29EocabalobaixounesemomentoeparoudiantedeEnoc, etodososfillosdoshomesqueestabanconEnocvírono

30EEnocordenouentóndenovoqueseproclamaseunha voz,dicindo:Ondeestáohomequesedeleitaencoñecer oscamiñosdoSeñor,oseuDeus?QueveñahoxeaEnoc antesdequesexaarrebatadodeentrenós

31EtodososfillosdoshomesreuníronseeviñeronaEnoc aqueldía;etodososreisdaterracosseuspríncipese conselleirospermaneceronconelaqueldía;eEnocentón ensinouaosfillosdoshomessabedoríaecoñecemento,e deullesinstrucióndivina;emandoullesqueservisenao Señorequeandasenpolosseuscamiñostodososdíasdas súasvidas,econtinuouafacerapazentreeles.

32Efoidespoisdistoqueselevantouemontounocabalo; esaíuadiante,etodososfillosdoshomesforontrasel,uns oitocentosmilhomes;eforonconelunhaxornadadeviaxe.

33Eosegundodíadíxolles:Volvedeásvosastendas,para queides?QuizaismorradesEalgúnsdelesafastáronsedel, eosquequedaronforonconelunhaviaxedeseisdías;e Enochdicíallestodososdías:Volvedeásvosastendas, paraquenonmorrades;perononquixeronvolver,eforon conel.

34Enosextodíaalgúnsdoshomesquedaroneagarráronse ael,edixéronlle:Iremoscontigoaolugarondevas;viveo Señor,quesóamortenosseparará.

35Einsistirontantoenirconel,quedeixoudefalarlles;e seguironnoenonvolveron;

36Ecandoosreisvolveron,fixeronuncensoparasabero númerodoshomesquequedaronequeforanconEnoc;e foinosétimodíaqueEnocascendeuaoceonunremuíño, concabalosecarrosdelume

37EnooitavodíatodososreisqueestiveranconEnoc enviaronatraeronúmerodehomesqueestabanconEnoc, dolugardesdeoqueascenderaaoceo.

38Etodosaquelesreisforonaolugareatoparonaterra cheadeneve,esobreanevehabíagrandespedrasdeneve, eundíxolleaooutro:Ven,abramosaneveevexamos, quizaisoshomesquequedaronconEnocesteanmortos,e esteanagorabaixoaspedrasdeneve,ebuscáronoperonon opuideronatopar,porqueascenderaaoceo

CAPÍTULO4

1EtodososdíasqueviviuEnocnaterraforontrescentos sesentaecincoanos.

2EcandoEnocascendeuaoceo,todososreisdaterra levantáronseetomaronaMatusalén,oseufillo,eunxírono, efixéronoreinarsobreelesnolugardoseupai.

3EMatusalénactuouconrectitudeanteDeus,comolle ensinaraoseupaiEnoc,easímesmodurantetodaasúa vidaensinouaosfillosdoshomessabedoría,coñecemento etemordeDeus,enonsedesvioudobocamiñoniná dereitanináesquerda

4MaisnosúltimosdíasdeMatusalén,osfillosdoshomes afastáronsedoSeñor,corromperonaterra,roubáronsee saqueáronseunsósoutros,erebeláronsecontraDeuse transgrediron,ecorromperonosseuscamiños,enon escoitaronavozdeMatusalén,senónqueserebelaron contrael.

5EoSeñorenfureceusemoitocontraeles,eoSeñor continuouadestruírasementenaquelesdías,dexeitoque nonhouboninsementeiranincolleitanaterra.

6Porquecandosementabanaterraparaobteralimento paraoseusustento,velaquíqueproducíanespiñasecardos quenonsementaban.

7Eaíndaasíosfillosdoshomesnonseapartarondosseus maloscamiños,eassúasmansseguíanestendidaspara faceromalaosollosdeDeus,eprovocaronaoSeñorcos seusmaloscamiños,eoSeñorenfureceusemoitoe arrepentiusedetercreadoohome

8Epensouendestruíloseaniquilalos,easíofixo.

9Naquelesdías,candoLamec,fillodeMetusalén,tiña centosesentaanos,morreuSet,fillodeAdán

10EtodososdíasqueviviuSetforonnovecentosdoce anos,emorreu

11ELamectiñacentooitentaanoscandotomoucon Asmúa,filladeEliseo,fillodoseutíoHenoc,eela concibiu

12Enaqueltempoosfillosdoshomessementaronaterra, eproduciuseunpoucodecomida,peroosfillosdoshomes nonseapartarondosseusmaloscamiños,etransgredirone rebeláronsecontraDeus

13EamullerdeLamecconcibiuedeulleunfillonaquel tempo,nocambiodeano

14EMetusalénchamoulleNoé,dicindo:Aterraestabanos seusdíasenrepousoelibredecorrupción;eLamec,oseu pai,chamoulleMenahem,dicindo:Esteconsolaranosnas nosasobrasenosnosostraballosmiserablesnaterra,que Deusmaldiciu.

15Eonenomedrouefoidestetado,eseguiuoscamiños doseupai,Matusalén,perfectoerectoparaconDeus.

16Etodososfillosdoshomesafastáronsedoscamiñosdo Señornaquelesdías,aomultiplicarsesobreafacedaterra confillosefillas,eensinábanseunsaosoutrosassúas malasprácticasecontinuaronpecandocontraoSeñor.

17Ecadahomefixoparasiundeus,eroubarone saquearoncadahomeaoseuveciñoasícomoaoseu parente,ecorromperonaterra,eaterraencheusede violencia

18Eosseusxuícesegobernantesforonásfillasdoshomes etomaronassúasmullerespolaforzadosseusmaridos segundoasúaelección,eosfillosdoshomesnaquelesdías tomarondogandodaterra,dasbestasdocampoedasaves doceo,eensinaronamesturadeanimaisdunhaespecie

coaoutra,paraconisoprovocaraoSeñor;eDeusviutoda aterraeestabacorrompida,porquetodacarnecorrompera osseuscamiñossobreaterra,todososhomesetodosos animais.

19EoSeñordixo:Rastrareidafacedaterraohomeque creei,si,desdeohomeataasavesdoceo,xuntocogandoe asbestasqueestánnocampo,porquearrepíntomedetelos creado.

20Etodososhomesquecamiñaronpoloscamiñosdo Señormorreronnaquelesdías,antesdequeoSeñor trouxesesobreohomeomalquedeclarara,porqueisto viñadoSeñor,paraquenonvisenomaldoqueoSeñor falaraconrespectoaosfillosdoshomes.

21ENoéatopougrazaaosollosdoSeñor,eoSeñor escolleunoaeleaosseusfillosparasuscitardeles descendenciasobreafacedetodaaterra.

CAPÍTULO5

1EfoinoanooitentaecatrodavidadeNoéquemorreu Enoc,fillodeSet;tiñanovecentoscincoanoscando morreu.

2EnoanocentosetentaenovedavidadeNoé,morreu Cainán,fillodeEnos,etodososdíasdeCainánforon novecentosdezanos,emorreu.

3EnoanodouscentostrintaecatrodavidadeNoé, morreuMahlalel,fillodeCainán,eosdíasdeMahlalel foronoitocentosnoventaecincoanos,emorreu.

4EXared,fillodeMahlalel,morreunaquelesdías,noano trescentostrintaeseisdavidadeNoé;etodososdíasde Xaredforonnovecentossesentaedousanos,emorreu.

5EtodososqueseguironaoSeñormorreronnaquelesdías, antesdeveromalqueDeusdeclararaquefaríasobrea terra.

6Edespoisdemoitosanos,noanocatrocentosoitentada vidadeNoé,candotodosaqueleshomesqueseguiranao Señormorrerandeentreosfillosdoshomes,esóquedaba Matusalén,DeusdíxollesaNoéeaMatusalén,dicindo:

7Faladeeproclamadeaosfillosdoshomes,dicindo:Asídi oSeñor:Volvededosvososmaloscamiñoseabandonade asvosasobras,eoSeñorarrepentirasedomalquedixoque vosfaría,dexeitoquenonacontecerá

8PorqueasídioSeñor:Velaquí,euvosdouunperíodode centovinteanos;sevosconvertedesamineabandonades osvososmaloscamiños,entóneutaménmeapartareido malquevosdixen,enonexistirá,dioSeñor.

9ENoéeMetusalénfalarontodasaspalabrasdoSeñoraos fillosdoshomes,díatrasdía,falándollesconstantemente.

10Maisosfillosdoshomesnonosescoitaron,nin inclinaronosseusoídosássúaspalabras,eforondecerviza dura

11EoSeñorconcedeullesunperíododecentovinteanos, dicindo:Sevolven,entónDeusarrepentirasedomal,para nondestruíraterra

12Noé,fillodeLamec,abstívosedetomarmullernaqueles díasparaterfillos,porquedixo:CertamenteDeusdestruirá agoraaterra,porqueentóntereieufillos?

13ENoéeraunhomexusto,eraperfectonasúaxeración, eoSeñorescolleunoparasuscitardescendenciadasúa descendenciasobreafacedaterra.

14EoSeñordíxolleaNoé:Tomaparatiunhamullere enxendrafillos,porquetevinxustodiantedeminnesta xeración

15Esuscitarásdescendencia,eosteusfilloscontigo,no mediodaterra;eNoéfoietomouunhamuller,eescolleua Naama,filladeEnoc,eelatiñacincocentosoitentaanos 16ENoétiñacatrocentosnoventaeoitoanoscandotomou pormulleraNaama.

17ENaamaconcibiuedeualuzunfillo,echamounoIafet, dicindo:DeusengrandeceumenaterraEconcibiudenovo edeualuzunfillo,echamounoSem,dicindo:Deusfixo deminunremanente,paralevantardescendencianomedio daterra.

18ENoétiñacincocentosdousanoscandoNaamadeua luzaSem,eosrapacescreceroneseguironoscamiñosdo Señor,entodooquellesensinaranMetusaléneNoé,oseu pai

19ELamec,paideNoé,morreunaquelesdías;contodo, enverdadenonandoucontodooseucorazónpolos camiñosdoseupai,emorreunoanocentonoventaecinco davidadeNoé

20EtodososdíasdeLamecforonsetecentossetentaanos, emorreu

21EtodososfillosdoshomesquecoñeceronaoSeñor morreronaquelanoantesdequeoSeñortrouxeseomal sobreeles;porqueoSeñorquixoquemorresen,paranon veromalqueDeustraeríasobreosseusirmánseparentes, comoasíodeclararafacer.

22Naqueltempo,oSeñordíxollesaNoéeaMatusalén: «Levántedevoseproclamadeaosfillosdoshomestodasas palabrasquevosdixennaquelesdías,quizaisseconvertan dosseusmaloscamiños,eentónarrepentiréimedomale nonotraerei»

23ENoéeMetusalénpresentáronseedixeronaosoídos dosfillosdoshomestodooqueDeusllesdixera

24Maisosfillosdoshomesnonescoitaron,nininclinaron osseusoídosatodasassúasdeclaracións.

25EfoidespoisdistoqueoSeñordíxolleaNoé:Ofinde todacarnechegoudiantedemin,pormordassúasmalas obras,evelaquíqueeudestruireiaterra.

26Tomamadeiradearce,vaiaunlugardeterminado,fai unhaarcagrandeecolócaaalí

27Easíofarás:trescentoscóbadosdelongo,cincuenta cóbadosdeanchoetrintacóbadosdealto

28Farásunhaportaabertapoloseulado,rematadaporriba cuncóbado,ecubrilaconbreapordentroeporfóra.

29Evelaquíqueeutraereiodiluviodasaugassobreaterra, etodacarneserádestruída;debaixodosceos,todooque haisobreaterraperecerá

30Iredes,tieatúafamilia,exuntaredesdúasparellasde todososseresvivos,machoefemia,etraerédeosáarca paraquefaganmedrardelessobreaterra.

31Ereúneparatitodooalimentoquecomentodosos animais,paraquehaxaalimentoparatieparaeles

32Escollerásparaosteusfillostresmozasdeentreas fillasdoshomes,eelasseránmulleresparaosteusfillos

33ENoélevantouseefixoaarcanolugarondeDeuslle mandara,eNoéfixocomoDeuslleordenara

34Noanocincocentosnoventaecincodeidade,Noé comezouaconstruíraarca,efíxoaencincoanos,comolle ordenaraoSeñor

35EntónNoétomoupormulleresparaosseusfillosastres fillasdeEliaquim,fillodeMetusalén,comooSeñorlle ordenaraaNoé

36EfoinesetempoquemorreuMetusalén,fillodeEnoc, aosnovecentossesentaanosdeidade.

CAPÍTULO6

1Naqueltempo,despoisdamortedeMatusalén,oSeñor díxolleaNoé:«Entranaarcatieatúafamilia;eureunirei contigotodososanimaisdaterra,asbestasdocampoeas avesdoceo,etodosviránerodearánaarca»

2Irásesentarásásportasdaarca,etodososanimais,as bestaseasavesreuniranseecolocaransediantedeti,eos queveñaneseagachendiantedeti,tomaráseentregarás nasmansdosteusfillos,queoslevaránáarca,edeixarás fóraatodososqueesteandiantedeti

3EoSeñorfixoistoaodíaseguinte,eanimais,bestase avesviñeronengrandesmultitudeserodearonaarca.

4ENoéfoiesentouseáportadaarca,edetodaacarne queseagachabadiantedel,meteunanaarca,edeixouna terraatodososqueestabandiantedel.

5Echegouunhaleoacosseusdouscachorros,machoe femia,eostresagacháronsediantedeNoé,eosdous cachorroslevantáronsecontraaleoaeferirona,efixérona fuxirdoseulugar,eelafoi,evolveronaosseuslugares,e agacháronsenaterradiantedeNoé

6Ealeoafuxiuequedounolugardosleóns.

7ENoéviuisto,equedoumoiabraiado,elevantousee colleuosdouscachorros,emeteunosnaarca

8ENoémeteunaarcadetodososseresviventesquehabía sobreaterra,dexeitoquenonquedouningúnagásoque Noémeteunaarca

9DedousendouschegaronaNoéáarca,perodosanimais purosedasavespuras,elixiuseteparellas,comoDeuslle mandara

10Etodososanimais,ebestas,eaves,aíndaestabanalí,e rodeabanaarcaportodososlugares,eachoivanoncaeu atasetedíasdespois

11Enaqueldía,oSeñorfixotremertodaaterra,eosol escureceu,eosalicercesdomundotremeron,etodaaterra moveuseviolentamente,eoslóstregosbrillaron,eos tronosruxiron,etodasasfontesdaterraromperon,como nonsecoñecíaantesaoshabitantes;eDeusfixoeste poderosoacto,paraaterrorizarosfillosdoshomes,para quenonhoubesemáismalsobreaterra.

12Eaíndaasíosfillosdoshomesnonsevolverondosseus maloscamiños,eaumentaronairadoSeñornaquel momento,eninsequeradirixironosseuscorazónsatodo isto

13Eaocabodesetedías,noanoseiscentosdavidadeNoé, asaugasdodiluvioestabansobreaterra.

14Erómpensetodasasfontesdoabismo,eabríronseas catracasdoceo,eachoivacaeusobreaterracorentadíase corentanoites

15Noé,asúafamiliaetodososseresviventesqueestaban conelentraronnaarcapormordasaugasdodiluvio,eo Señorpechouaporta

16Etodososfillosdoshomesquequedaronsobreaterra esgotáronsepolomalpormordachoiva,porqueasaugas

viñanconmáisviolenciasobreaterra,eosanimaiseas bestasaíndarodeabanaarca.

17Eosfillosdoshomesreuníronse,arredordesetecentos milhomesemulleres,eviñeronaNoéáarca.

18EchamaronaNoé,dicindo:Ábrenosparaquepoidamos entraratinaarca;eporquemorreremos?

19ENoé,cunhavozforte,respondeullesdendeaarca, dicindo:NonvosrebelastestodoscontraoSeñor,e dixestesqueelnonexiste?E,poriso,oSeñortrouxosobre vósestemal,paradestruírvosecortarvosdafacedaterra 20Nonéistooquevosdixenhaicentovinteanos,enon quixestesescoitaravozdoSeñor,eagoradesexadesvivir naterra?

21EdixéronlleaNoé:«Estamoslistosparavolverao Señor;sóábrenosparaquevivamosenonmorramos»

22ENoérespondeulles,dicindo:Velaquíagoraquevedes aangustiadasvosasalmas,queredesvolveraoSeñor;por quenonvolvestesduranteestescentovinteanos,queo Señorvosconcedeucomooperíododeterminado?

23Maisagoravédesmediciristopormordosproblemas dasvosasalmas,agoratampoucooSeñorvosescoitará,nin vosfarácasonestedía,dexeitoqueagoranonteredes éxitonosvososdesexos

24Eosfillosdoshomesachegáronsepararomperaarca, paraentrarpormordachoiva,porquenonpodíansoportala.

25EoSeñorenvioutodasasbestaseosanimaisque estabanarredordaarcaEasbestasvencéronosebotáronos deselugar,ecadahomeseguiuoseucamiñoevolveron esparexersepolafacedaterra

26Eachoivaseguíacaendosobreaterra,ecaeucorenta díasecorentanoites,easaugasprevaleceronmoitosobrea terra;etodacarnequehabíasobreaterraounasaugas morreu,xafosenhomes,animais,bestas,réptilesouaves doceo,esóquedouNoéeosqueestabanconelnaarca.

27Easaugasprevaleceroneaumentaronmoitosobrea terra,elevantaronaarcaeelevousedaterra

28Eaarcaflotabasobreafacedasaugas,eeralanzada sobreasaugasdexeitoquetodasascriaturasviventesque habíadentroserevolvíancomaunguisonuncaldeiro

29Eunhagranansiedadeapoderousedetodasascriaturas viventesqueestabannaarca,eaarcaestabaapiquesdeser esnaquizada

30Etodososseresviventesqueestabannaarcaestaban aterrados,eosleónsruxían,eosboismuxían,eoslobos ouveaban,ecadaserviventedaarcafalabaelamentabana súapropialingua,dexeitoqueassúasvoceschegabana unhagrandistancia,eNoéeosseusfilloschorabane chorabannassúasangustias;tiveronmoitomedodechegar ásportasdamorte

31ENoérezouaoSeñoreclamouaelpormordisto,e dixo:OhSeñor,axúdanos,porquenontemosforzaspara soportarestemalquenosenvolveu,porqueasondasdas augasnosrodearon,torrentesmaléficosaterrorizaronnos, astrampasdamorteviñerondiantedenós;respóndenos,oh Señor,respóndenos,iluminaoteurostrocaraanóseten piedadedenós,redímenoselíbranos

32EoSeñorescoitouavozdeNoé,eoSeñorlembrouse del

33Epasouunventosobreaterra,easaugasacougáronsee aarcarepousou.

34Easfontesdoabismoeascatracasdoceoforon pechadas,eachoivadoceofoidetida.

35Easaugasdiminuíronnaquelesdías,eaarcapousouse sobreosmontesdeArarat.

36ENoéabriuentónasfiestrasdaarca,eNoéseguiu invocandoaoSeñornaquelmomentoedixo:OhSeñor,que formachesaterraeosceosetodooquehaineles,sacaas nosasalmasdesteconfinamentoedaprisiónondenos puxeches,porqueestoumoicansodesuspirar

37EoSeñorescoitouavozdeNoéedíxolle:Candoteñas cumpridounanoenteiro,sairás

38Eaoredordoano,candosecumpriuunanoenteiro desdequeNoépermaneceunaarca,asaugassecáronse sobreaterra,eNoéquitouacubertadaarca

39Naqueltempo,odíavinteesetedosegundomes,aterra estabaseca,peroNoé,osseusfilloseosqueestabanconel nonsaírondaarcaataqueoSeñorllesdixo

40EchegouodíaenqueoSeñorllesdixoquesaísen,e todossaírondaarca.

41Eforonevolveroncadaunaoseucamiñoeaoseulugar, eNoéeosseusfilloshabitaronnaterraqueDeuslles dixera,eservironaoSeñortodososseusdías,eoSeñor bendiciuaNoéeaosseusfilloscandosaírondaarca

42Edíxolles:«Sedefecundoseenchedetodaaterra; facedevosfortesemedradvosabundantementenaterrae multiplicádevosnela»

CAPÍTULO7

1EestessonosnomesdosfillosdeNoé:Iafet,HameSem; etiveronfillosdespoisdodiluvio,porquetomaran mulleresantesdodiluvio

2EstessonosfillosdeIafet:Gomer,Magog,Madai,Iaván, Tubal,MeseceTiras,setefillos.

3EosfillosdeGomerforonAsquinaz,RefateTegarma 4EosfillosdeMagogforonElichanafeLubal 5EosfillosdeMadaiforonAcón,Zeelo,ChazonieLot.

6EosfillosdeXavánforonEliseo,Tarxis,Quitime Dudonim

7EosfillosdeTubalforonArifí,QuésedeTaarí. 8EosfillosdeMesecforonDedón,ZaróneXebaxní 9EosfillosdeTirasforonBenib,Gera,LupirióneGilak; estessonosfillosdeIafetsegundoassúasfamilias,eoseu númeronaquelesdíaseradunscatrocentossesentahomes 10EestessonosfillosdeHam:Cux,Mitzraim,Fute Canaán,catrofillos;eosfillosdeCuxforonSebá,Havilah, Sabtá,RamaeSateca,eosfillosdeRamaforonSebáe Dedán.

11EosfillosdeMitzraimforonLud,Anom,Patros,Caslot eCaptor

12EosfillosdeFutforonGebul,Hadán,BenaheAdán

13EosfillosdeCanaánforonSidón,Het,Amorí, Guergasi,Hivi,Arkee,Seni,Arodi,ZimodieChamothi

14EstessonosfillosdeHam,segundoassúasfamilias,eo seunúmeronaquelestemposeradunssetecentostrinta homes

15EestessonosfillosdeSem:Elam,Asur,Arpaxad,Lud eAram,cincofillos;eosfillosdeElamforonXuxán, MaculeHarmón

16EosfillosdeAxarforonMiróseMokil,eosfillosde ArpaxadforonXelac,AnareAxcol

17EosfillosdeLudforonPetoreBizión,eosfillosde AramforonUz,Cul,GathereMash.

18EstessonosfillosdeSem,segundoassúasfamilias;eo seunúmeronaquelestemposeradunstrescentoshomes.

19EstassonasxeraciónsdeSem:SemxerouaArpaxad, ArpaxadxerouaXelac,eXelacxerouaÉberAÉber nacéronlledousfillos;onomeduneraPéleg,porquenos seusdíasosfillosdoshomesforondivididos,enosúltimos días,aterrafoidividida

20EonomedosegundoeraYoktan,quesignificaqueno seudíaasvidasdosfillosdoshomesdiminuíane minguaban

21EstessonosfillosdeIoctán:Almodad,Xelaf, Quezarmóvet,Ierac,Hadurom,Uzel,Diclá,Obal,Abimael, Sebá,Ofir,HavilaheIobab;todosestessonosfillosde Ioctán.

22EPéleg,oseuirmán,xerouaIen,eIenxerouaSerug,e SerugxerouaNahor,eNahorxerouaTérahETérahtiña trintaeoitoanos,exerouaHaráneNahor.

23ECux,fillodeHam,fillodeNoé,tomouunhamuller naquelesdíasnasúavellez,eeladeualuzunfillo,e chamáronoNimrod,dicindo:Naqueltempoosfillosdos homescomezarondenovoarebelarseeatransgredir contraDeus,eonenocreceu,eoseupaiamounomoito, porqueerafillodasúavellez.

24EasroupasdepelqueDeusllesfixeraaAdáneásúa muller,candosaírondoxardín,déronlleaCux

25PoisdespoisdamortedeAdánedasúamuller,as roupasdéronlleaEnoc,fillodeXared,ecandoEnocfoi levadoataDeus,deullasaMatusalén,oseufillo

26EcandomorreuMetusalén,Noécolleunoselevounosá arca,eestiveronconelataquesaíudaarca

27Eaosaír,HamrouboulleaquelasroupasaNoé,seupai, ecolleunaseescondeunasdosseusirmáns.

28EcandoHamxerouoseuprimoxénitoCux,deulleas roupasensegredo,eestiveronconCuxmoitosdías

29ECuxtaménasocultouaosseusfilloseirmáns,e candoCuxenxendraraaNimrod,deulleesasroupaspolo seuamorporel,eNimrodcreceu,ecandotiñavinteanos púxoseaquelasroupas.

30ENimrodvolveusefortecandosepuxoasroupas,e Deusdeullepodereforza,efoiunpoderosocazadorna terra,si,foiunpoderosocazadornocampo,ecazouos animaiseconstruíualtares,eofreciusobreelesosanimais diantedoSeñor

31ENimrodfortaleceuse,elevantousedeentreosseus irmáns,elibrouasbatallasdosseusirmánscontratodosos seusinimigosarredor.

32EoSeñorentregounassúasmansatodososinimigos dosseusirmáns,eDeusprosperounodecandoenveznas súasbatallas,ereinousobreaterra

33Polotanto,converteuseencostumenaquelesdías,cando unhomesacabaábatallaosqueadestrara,dicíalles:Do mesmoxeitoqueDeusfixoconNimrod,queeraun poderosocazadornaterra,equetivoéxitonasbatallasque prevaleceroncontraosseusirmáns,librounosdasmansdos seusinimigos,asíqueDeusnosfortalezaenoslibrehoxe.

34EcandoNimrodtiñacorentaanos,naqueltempohoubo unhaguerraentreosseusirmánseosfillosdeIafet,de xeitoquequedaronenpoderdosseusinimigos.

35ENimrodsaíunaqueltempo,ereuniuatodososfillos deCuxeassúasfamilias,unscatrocentossesentahomes,e taméncontratouaalgúnsdosseusamigosecoñecidosuns oitentahomes,edeullesoseusalario,efoiconelesá batalla,ecandoestabanocamiño,Nimrodfortaleceuos corazónsdaxentequefoiconel

36Edíxolles:Nonteñasmedoninteasustes,porquetodos osnososinimigosseránentregadosnasnosasmans,e podesfacerconelesoquequeiras

37Etodososhomesqueforonforonunscincocentos,e loitaroncontraosseusinimigos,edestruíronose sometéronos,eNimrodcolocouoficiaispermanentessobre elesnosseusrespectivoslugares.

38Etomoualgúnsdosseusfilloscomofianza,etodoseles foronservosdeNimrodedosseusirmáns,eNimrodetoda axentequeestabaconelvolveuparaacasa.

39EcandoNimrodvolveualegrementedabatalla,despois detervencidoosseusinimigos,todososseusirmáns, xuntocosqueocoñecíandeantes,reuníronseparafacelo reisobreeles,epuxéronlleacoroarealnacabeza

40Epuxosobreosseussúbditoseoseupobopríncipes, xuícesegobernantes,comoécostumeentreosreis.

41EpuxoaTérah,fillodeNahor,porxefedoseuexército, edignificounoeexaltounoporribadetodososseus príncipes.

42Ementresreinabasegundoodesexodoseucorazón, despoisdetervencidoatodososseusinimigosarredor, aconselloucosseusconselleirosconstruírunhacidadepara oseupalacio,easíofixeron

43Eatoparonungranvalfronteaoleste,econstruíron unhacidadegrandeeextensa,eNimrodchamouonomeda cidadequeconstruíuSinar,porqueoSeñoraxitara vehementementeosseusinimigoseosdestruíra

44ENimrodhabitouenShinar,ereinouconseguridade,e loitoucontraosseusinimigosesometeunos,eprosperou entodasassúasbatallas,eoseureinofíxosemoigrande

45Etodasasnaciónselinguasouvironasúafama,e reuníronseanteel,einclináronseataaterra,etrouxéronlle ofrendas,eelconverteusenoseuseñorerei,etodos vivironconelnacidadedeShinar,eNimrodreinouna terrasobretodososfillosdeNoé,etodosestabanbaixoo seupodereconsello

46Etodaaterraeradunhasoalinguaedepalabrasunidas, peroNimrodnonandoupoloscamiñosdoSeñor,efoimáis malvadoquetodososhomesqueoprecederon,desdeos díasdodiluvioataaquelesdías.

47Efixodeusesdemadeiraepedra,einclinouseanteeles, erebelousecontraoSeñor,eensinouatodososseus súbditoseáxentedaterraosseusmalvadoscamiños;eo seufilloMardónfoimáismalvadoqueoseupai

48EtodoaquelqueouvíadosfeitosdeMardón,fillode Nimrod,dicíadel:Dosmalvadossaeamaldade;polotanto, converteusenunproverbioentodaaterra,dicindo:Dos malvadossaeamaldade;eestivocorrentenaspalabrasdos homesdesdeaqueltempoatahoxe

49ETérah,fillodeNahor,príncipedoexércitodeNimrod, eranaquelesdíasmoigrandeaosollosdoreiedosseus súbditos,eoreieospríncipesoamaban,eoelevabanmoi alto

50ETérahtomouunhamuller,eoseunomeeraAmtelo, filladeCornebo;eamullerdeTérahconcibiuedeulleun fillonaquelesdías

51Térahtiñasetentaanoscandooxerou,eTérahchamou onomedoseufilloquellenaceraAbram,porqueoreio criaranaquelesdíaseodignaraporribadetodososseus príncipesqueestabanconel

CAPÍTULO8

1EfoinanoiteenquenaceuAbram,quetodososservos deTerah,etodosossabiosdeNimrod,eosseusmagos viñeronecomeronebeberonnacasadeTerah,e alegráronseconelaquelanoite

2Ecandotodososmagoseadiviñossaírondacasade Terah,levantaronosolloscaraaoceoaquelanoitepara mirarasestrelas,eviron,evelaquíunhaestrelamoigrande queviñadolesteecorríapolosceos,etragouascatro estrelasdoscatroladosdosceos.

3Etodosossabiosdoreieosseusmagosquedaron abraiadoscoavista,eossabioscomprenderonesteasuntoe coñeceronasúaimportancia.

4Edixéronseunsaosoutros:Istosóprefiguraofilloque llenaceuaTerahestanoite,quecreceráeseráfecundo,e multiplicarase,eposuirátodaaterra,eleosseusfillospara sempre,eeleasúadescendenciamatarángrandesreise herdaránassúasterras

5Eosmagoseosmagosvolveronparaacasaaquelanoite, epolamañátodosestesmagosemagoslevantáronsecedo ereuníronsenunhacasadesignada

6Efalaronedixéronseunsaosoutros:Mirade,o espectáculoquevimosonteánoiteestáocultoaorei,non llefoirevelado

7Eseistochegaseacoñeceraoreinosúltimosdías,el dirános:Porquemeocultastesesteasunto?Entóntodos sufriremosamorte;polotanto,agoraimosecontémoslle aoreiavisiónquevimoseasúainterpretación,eentón permaneceremoslibresdeculpa

8Easíofixeron,etodosforonondeestabaoreie inclináronseanteelataochan,edixeron:Quevivaorei, quevivaorei

9SoubemosquellenaceraunfilloaTérah,fillodeNahor, príncipedoteuexército,eontepolanoitefomosásúacasa, ecomemosebebemosealegrámonosconelaquelanoite 10EcandoosteusservossaírondacasadeTerahparairás nosasrespectivascasasepasaralíanoite,levantamosos ollosaoceoevimosunhagranestrelaqueviñadoleste,ea mesmaestrelacorreucongranvelocidadeetragoucatro grandesestrelasdoscatroladosdosceos

11Eosteusservosquedaronabraiadoscoavisiónque vimos,eficamosmoiaterrorizados,efixemosonosoxuízo sobreavisión,esoubemospolanosasabedoríaa interpretacióncorrectadomesmo,queistoseaplicaaofillo quellenaceaTerah,quecreceráemultiplicarasemoito,e sefarápoderoso,emataráatodososreisdaterra,eherdará todasassúasterras,eleasúadescendenciaparasempre 12Eagora,nososeñorerei,velaquíquechecontamos verdadeiramenteoquevimosconrespectoaesteneno 13Selleparecebenaoreidarlleaoseupaiovalordeste neno,matarémoloantesdequemedreesemultipliqueno

país,easúamaldadeaumentecontranós,dexeitoquenós eosnososfillosperezanporculpadasúamaldade.

14Eoreiescoitouassúaspalabrasepareceullesbenaos seusollos,emandouchamaraTerah,eTerahpresentouse anteorei.

15EoreidíxolleaTérah:«Dixéronmequeontechenaceu unfillo,equedestexeitoseobservounosceosnoseu nacemento».

16Eagora,pois,dámeoneno,paraqueopoidamosmatar antesdequeasúamaldadeseapoderedenós,eeuche dareipoloseuprezoatúacasacheadeprataeouro

17ETérahrespondeuaoreiedíxolle:Meuseñorerei, escoiteiastúaspalabras,eoteuservofarátodooqueoseu reidesexe

18Maismeuseñoremeurei,contareicheoqueme aconteceuonteánoite,paraverqueconsellolledaráorei aoseuservo,eentónrespondereiaoreisobreoqueacaba dedicir;eoreidixo:Fala

19ETérahdíxolleaorei:«Aión,fillodeMored,veuamin onteánoite,dicindo:

20Dámeocabalograndeefermosoquechedeuorei,eeu chedareiprata,ouro,pallaeforraxepoloseuvalor;e díxenlle:Esperaataquevexaoreisobreastúaspalabras,e miraoqueoreidiga,isofarei

21Eagora,meuseñorerei,velaquíquechedeiacoñecer isto,eseguireioconselloqueomeureilledaráaoseu servo

22EoreiouviuaspalabrasdeTerah,easúairaacendeuse econsiderounocomountolo

23EoreirespondeuaTérah,edíxolle:Estitanparvo, ignoranteoufaltodeentendemento,parafaceristo,para daroteufermosocabaloporprataeourooumesmopor pallaeforraxe?

24¿Estástanescasodeprataeouro,comoparafaceristo, porquenonpodesconseguirpallaninpensoparaalimentar oteucabalo?Equecheserveaprataeoouro,ouapallae openso,pararegalaresefermosocabaloquechedei,como nonhaioutroentodaaterra?

25Eoreideixoudefalar,eTérahrespondeuaorei, dicindo:Asílledixooreiaoseuservo;

26Prégoche,meuseñoremeurei,queéistoqueme dixeches,dicindo:Dáoteufilloparaqueomatemos,eeu chedareiprataeouropoloseuvalor;quefareicoapratae oourodespoisdamortedomeufillo?Quenherdaráomeu favor?Entón,ámiñamorte,aprataeoourovolveránao meurei,queosdeu.

27EcandooreiouviuaspalabrasdeTeraheaparábola quetrouxosobreorei,aflixiusemoitoemolestousepor isto,easúairaardeudentrodel

28EviuTerahqueairadoreiestabaacesacontrael,e respondeuaorei,dicindo:Todooqueteñoestánopoder dorei;calqueracousaqueoreidesexefacercoseuservo, queofaga;mesmoomeufillo,estánopoderdorei,sen valoracambio,eleosseusdousirmánsquesonmaiores cael

29EoreirespondeuaTérah:Non,senónquecomprareio teufillomáisnovoporunprezo.

30ETerahrespondeuaorei,dicindo:Prégoche,meuseñor erei,quepermitasqueoteuservofaleunhapalabradiante deti,equeoreiescoiteapalabradoseuservo.ETerah dixo:Deixaqueomeureimedeatresdíasparaque

considereesteasuntodentrodemineconsultecoamiña familiasobreaspalabrasdomeurei;epresionoumoitoao reiparaqueaccedeseaisto

31EoreiescoitouaTerah,efíxooasí,edeulletresdíasde prazo,eTerahsaíudapresenzadorei,evolveuácasacoa súafamiliaefaloullesdetodasaspalabrasdorei;eopobo tivomoitomedo

32EfoinoterceirodíaqueoreimandouaTerah,dicindo: Envíameoteufilloporunprezo,comochedixen;esenon ofas,enviareiematareiatodososquetesnatúacasa,de xeitoquenonchequedaráninuncan

33ETérahapresurouse(xaqueoasuntoeraurxentepor partedorei)ecolleuunnenodundosseusservos,quea súaservallederaaluzaqueldía,eTérahlevouonenoao reierecibiuoprezoporel

34EoSeñorestabaconTerahnesteasunto,paraque NimrodnoncausaseamortedeAbram,eoreitomouo nenodemansdeTerahecontodasassúasforzas esmagoulleacabezacontraochan,porquepensabaque foraAbram;eistofoilleocultadodesdeaqueldía,efoi esquecidopolorei,xaqueeraavontadedaProvidencia nonsufriramortedeAbram.

35ETérahlevouensegredoaAbram,oseufillo,xunto coasúanaieasúaaia,eescondeunosnunhacova,e trouxéullesassúasprovisiónsmensualmente.

36EoSeñorestivoconAbramnacova,eestemedrou AbramestivonacovadezanosOreieosseuspríncipes, adiviñosesabios,pensaronqueoreimataraaAbram.

CAPÍTULO9

1EHarán,fillodeTérah,oirmánmáisvellodeAbram, tomoumullernaquelesdías

2Harántiñatrintaenoveanoscandoatomou;eamuller deHaránconcibiuedeualuzunfillo,echamounoLot 3Econcibiudenovoedeualuzunhafilla,echamoulle Milca;econcibiudenovoedeualuzunhafilla,e chamoulleSarai

4HarántiñacorentaedousanoscandoxerouaSarai,ocal foinodécimoanodavidadeAbram;enaquelesdías Abram,asúanaieasúaaiasaírondacova,xaqueoreie osseussúbditosesqueceranoasuntodeAbram

5EcandoAbramsaíudacova,foiondeestabaNoéeoseu filloSem,epermaneceuconelesparaaprenderas instruciónsdoSeñoreosseuscamiños,eninguénsabía ondeestabaAbram,eAbramserviuaNoéeaoseufillo Semdurantemoitotempo

6EAbramestivonacasadeNoétrintaenoveanos,e AbramcoñeceuaoSeñordesdeostresanosdeidade,e andoupoloscamiñosdoSeñorataodíadasúamorte, comoNoéeoseufilloSemlleensinaran;etodososfillos daterranaquelesdíastransgredirongrandementecontrao Señor,erebeláronsecontraeleservironaoutrosdeuses,e esqueceronaoSeñorqueoscrearanaterra;eoshabitantes daterrafixeronparasi,naqueltempo,cadahomeoseu deus;deusesdemadeiraepedraquenonpodíanfalar,oír ninliberar,eosfillosdoshomesservíronose convertéronsenosseusdeuses

7Eoreietodososseusservos,eTerahcontodaasúacasa foronentónosprimeirosdosqueservironaosdeusesde madeiraepedra

8ETerahtiñadocedeusesdegrantamaño,feitosde madeiraepedra,segundoosdocemesesdoano,eservíaa cadaunmensualmente,ecadamesTerahtraíaasúa ofrendadecomidaeasúalibaciónaosseusdeuses;así facíaTerahtodososdías.

9EtodaaquelaxeracióneramalvadaaosollosdoSeñor,e asífixerondecadahomeoseudeus,peroabandonarono Señorqueoscreara.

10Enonseatopounaquelesdíasentodaaterrahomeque coñeceseoSeñor(poiscadahomeservíaaoseupropio Deus),agásNoéeasúafamilia,etodososqueestaban baixooseuconsellocoñeceronoSeñornaquelesdías

11EAbram,fillodeTérah,medrabanaquelesdíasnacasa deNoé,eninguénosabía,eoSeñorestabaconel

12EoSeñordeulleaAbramuncorazóncomprensivo,e souboquetodasasobrasdaquelaxeracióneranvanas,e quetodososseusdeuseseranvansenonservíanparanada

13EAbramviuosolbrillandosobreaterra,eAbramdixo parasimesmo:Certamenteagoraestesolquebrillasobrea terraéDeus,eaelservirei

14EAbramserviuaosolaqueldíaerezoulle,ecando chegouanoiteosolpúxosecomodecostume,eAbram dixoparasimesmo:CertamenteestenonpodeserDeus?

15EAbramcontinuabafalandoparasimesmo:«Quenéo quefixoosceoseaterra?Quencreounaterra?Onde está?»

16Eanoiteescureceusobreel,elevantouosolloscaraao oeste,aonorte,aosureaoleste,eviuqueosol desapareceradaterra,eodíaescureceu

17EAbramviuasestrelasealúadiantedel,edixo: CertamenteesteéoDeusquecreoutodaaterraasícomoo home,evelaquíqueestesosseusservossondeusesaoseu redor:eAbramserviuálúaerezoulletodaaquelanoite

18Epolamañá,candoxarañabaeosolbrillabasobrea terracomodecostume,Abramviutodasascousasqueo SeñorDeusfixeranaterra

19EAbramdixoparasimesmo:Certamenteestesnonson deusesosquefixeronaterraetodaahumanidade,senón queestessonosservosdeDeusEAbrampermaneceuna casadeNoéealícoñeceuaoSeñoreosseuscamiños,e serviuaoSeñortodososdíasdasúavida,etodaaquela xeraciónesqueceuaoSeñor,eserviuaoutrosdeusesde madeiraepedra,erebelousetodososseusdías.

20EoreiNimrodreinouconseguridade,etodaaterra estababaixooseucontrol,etodaaterraeradunhasoa linguaepalabrasdeunión.

21EtodosospríncipesdeNimrodeosseusgrandes homesderonconselloxuntos;Fut,Mitzraim,CuxeCanaán coassúasfamilias,edixéronseunsaosoutros:Imos, edifiquemosunhacidadeenelaunhatorreforte,cuxacima chegueaoceo,efaremosfama,paraquepoidamosreinar sobretodoomundo,paraqueamaldadedosnosos inimigoscesedenós,paraquepoidamosreinar poderosamentesobreeles,eparaquenonsexamos dispersadospolaterrapormordassúasguerras

22Etodoselesforondiantedorei,econtáronlleestas palabras,eoreiestivodeacordoconelesnesteasunto,e asíofixo

23Etodasasfamiliasreuníronse,compostasporuns seiscentosmilhomes,eforonbuscarunextensoterreopara construíracidadeeatorre,ebuscaronentodaaterraenon

atoparonningúncomaunvalaolestedaterradeShinar,a unsdousdíasdecamiñada,eviaxaronalíehabitaronalí.

24Ecomezaronafacerladrilloseaprenderlumepara construíracidadeeatorrequetiñanpensadorematar.

25Eaconstrucióndatorrefoiparaelesunhatransgresión eunpecado,ecomezaronaconstruíla,ementres construíancontraoSeñorDeusdoceo,imaxinaronnos seuscorazónsguerracontraeleascenderaoceo.

26Etodoestepoboetodasasfamiliasdividíronseentres partes;aprimeiradixo:Subiremosaoceoeloitaremos contrael;asegundadixo:Subiremosaoceoecolocaremos alíosnosospropiosdeuseseserviremoslles;eaterceira partedixo:Subiremosaoceoeferirémoloconarcose lanzas;eDeuscoñecíatodasassúasobrasetodososseus malospensamentos,eviuacidadeeatorrequeestaban construíndo.

27Ecandoestabanconstruíndo,construíronunhagran cidadeeunhatorremoialtaeforte;epormordasúaaltura, omorteiroeosladrillosnonchegaronaosconstrutoresna súaascensiónaela,ataqueosquesubironcompletaronun anoenteiro;edespoisdiso,chegaronaosconstrutorese déronllesomorteiroeosladrillos;asísefacíadiariamente.

28Evelaquíqueestesascenderoneoutrosdescenderon todoodía;eseunladrillollescaíadasmanseserompía, todoschorabanporel,eseunhomecaíaemorría,ningún delesomiraba

29EoSeñorcoñecíaosseuspensamentos,eaconteceu quecandoestabanconstruíndolanzaronasfrechascaraaos ceos,etodasasfrechascaeronsobreelescheasdesangue, ecandoasvirondixéronseunsaosoutros:Certamente matamosatodososqueestánnoceo.

30PoisistoviñadoSeñorparafaceloserrarepara destruílosdesobreafacedaterra

31Econstruíronatorreeacidade,efixeronisto diariamenteataquetranscorreronmoitosdíaseanos

32EDeusdíxollesaossetentaanxosqueestabandiantedel, aosqueestabanpretodel,dicindo:Imosdescendere confundamosassúaslinguas,paraqueunhomenon entendaalinguadoseuveciño;easíllesfixeron

33Edesdeaqueldíaseguinte,esqueceroncadahomea linguadoseuveciño,enonpodíanentenderfalarnunha lingua,ecandooconstrutortomabadasmansdoseu veciñocaloupedraquenonordenara,oconstrutorbotábaa fóraebotábaasobreoseuveciño,paraqueestemorrese

34Efixeronasídurantemoitosdías,emataronamoitos delesdestexeito.

35EoSeñorferiuastresdivisiónsquealíhabía,e castigounassegundoassúasobrasedesignios;osque dixeron:Subiremosaoceoeserviremosaosnososdeuses, convertéronseenmonoseelefantes;eosquedixeron: Feriremosoceoconfrechas,oSeñormatounos,unhome polamandoseuveciño;eaterceiradivisióndosque dixeron:Subiremosaoceoeloitaremoscontrael,oSeñor dispersounosportodaaterra

36Eosquequedaronentreeles,candosouberone comprenderonomalquellesviñasobreacabeza, abandonaronoedificioetaménseesparexeronsobreaface detodaaterra

37Edeixarondeconstruíracidadeeatorre;poriso chamouaquellugarBabel,porquealíoSeñorconfundiua

linguadetodaaterra;velaquíqueestabaaolestedaterra deShinar.

38Eencantoátorrequeconstruíronosfillosdoshomes,a terraabriuasúabocaetragouunhaterceirapartedela,eun lumetaméndescendeudoceoequeimououtraterceira parte,eaoutraterceirapartepermaneceatahoxe,eé daquelapartequeestabanoalto,easúacircunferenciaéde tresdíasdecamiñada.

39Emoitosdosfillosdoshomesmorreronnaquelatorre, unpobosennúmero

CAPÍTULO10

1EPéleg,fillodeHéber,morreunaquelesdías,noano corentaeoitodavidadeAbram,fillodeTérah,etodosos díasdePélegforondouscentostrintaenoveanos.

2EcandooSeñordispersouosfillosdoshomespormor doseupecadonatorre,velaquíqueseespallaronenmoitas divisións,etodososfillosdoshomesforondispersados poloscatrorecunchosdaterra

3Etodasasfamiliasconvertéronse,cadaunhasegundoa súalingua,asúaterraouasúacidade.

4Eosfillosdoshomesedificaronmoitascidadessegundo assúasfamilias,entodososlugaresondeforon,eportoda aterraondeoSeñorosdispersara.

5Ealgúnsdelesconstruíroncidadesenlugaresdosque despoisforonexterminados,echamaronaestascidades polosseuspropiosnomes,oupolosnomesdosseusfillos, ousegundoosseusacontecementosparticulares

6EosfillosdeIafet,fillodeNoé,foroneconstruíron cidadesnoslugaresondeestabandispersos,echamarona todasassúascidadespolosseusnomes,eosfillosdeIafet dividíronsesobreafacedaterraenmoitasdivisiónse linguas.

7EestessonosfillosdeIafetsegundoassúasfamilias: Gomer,Magog,Medai,Iaván,Tubal,MeseceTiras;estes sonosfillosdeIafetsegundoassúasxeracións.

8EosfillosdeGomer,segundoassúascidades,eranos Francos,quehabitabannaterradeFranza,xuntoaorío Franza,xuntoaoríoSenah.

9EosfillosdeRefatsonosBartonim,quehabitannaterra deBartoniaxuntoaoríoLedah,quedesembocanogran marGihón,édicir,Océano.

10EosfillosdeTugarmasondezfamilias,eestessonos seusnomes:Buzar,Parzunac,Balgar,Elicanum,Ragbib, Tarki,Bid,Zebuc,OngaleTilmaz;todosestes estendéronseeasentaronsenonorteeconstruíroncidades parasimesmos.

11Echamaronássúascidadespolosseuspropiosnomes; esessonosquehabitanxuntoaosríosHitláeItalacatao díadehoxe

12MaisasfamiliasdeAngoli,BalgareParzunachabitan xuntoaogranríoDubnee;eosnomesdassúascidades taméncorrespondenaosseuspropiosnomes

13EosfillosdeXavánsonosxavaníesquehabitanna terradeMakdonia,eosfillosdeMedaiaresonosorelum quehabitannaterradeCurson,eosfillosdeTubalsonos quehabitannaterradeTuskanahxuntoaoríoPashiah

14EosfillosdeMesecsonosxibaxníes,eosfillosde TirassonRuxax,CuxníeseOngolíes;todosestesforone construíroncidadesparasimesmos;esassonascidades

queestánsituadasxuntoaomardeIabús,xuntoaoríoCura, quedesembocanoríoTragan.

15EosfillosdeElisásonosAlmanim,eelestaménforon econstruíroncidadesparasimesmos;esassonascidades situadasentreosmontesdeXobeXibatmo;edeleserao pobodeLumbardiquehabitabafronteaosmontesdeXob eXibatmo,econquistaronaterradeItaliaepermaneceron alíataodíadehoxe.

16EosfillosdeQuitimsonosRomimquehabitannoval deCanopia,xuntoaoríoTibreu

17EosfillosdeDudonimsonosquehabitannascidades domardeGihón,naterradeBordna

18EstassonasfamiliasdosfillosdeIafetsegundoassúas cidadeseassúaslinguas,candosedispersaronarredorda torre,echamaronássúascidadespolosseusnomesepolos seusacontecementos;eestessonosnomesdetodasassúas cidadessegundoassúasfamilias,queedificaronnaqueles díasdespoisdatorre

19EosfillosdeHamforonCux,Mitzraim,FuteCanaán, segundoassúasxeraciónsecidades

20Todosestesforoneconstruíroncidadessegundo atoparonlugaresaxeitadosparaeles,echamaronássúas cidadespolosnomesdosseuspais:Cux,Mitzraim,Fute Canaán

21EosfillosdeMitzraimsonosludim,osanamim,os lehabim,osnaftuquím,ospatrusim,oscasluquímeos capturim,setefamilias

22TodosesteshabitanxuntoaoríoSihor,queéoregato deExipto,econstruíroncidadesechamáronaspolosseus propiosnomes

23EosfillosdePatroseCasloccasaronentresi,edeles saíronospelixtim,osazatim,osxerarim,osguitimeos ecronim,entotalcincofamilias;estestaménconstruíron cidades,echamaronássúascidadespolosnomesdosseus paisataodíadehoxe

24EosfillosdeCanaántaménedificaroncidades,e puxeronássúascidadesosseusnomes,oncecidadese outrassennúmero

25EcatrohomesdafamiliadeHamforonáterradachaira; estessonosnomesdoscatrohomes,Sodoma,Gomorra, AdmaeSeboim

26Eesteshomesedificaroncatrocidadesnaterradachaira, epuxeronosnomesdassúascidadescosseuspropios nomes

27Eeles,osseusfillosetodososseuspertenentes habitaronnesascidades,eforonfrutíferose multiplicáronsemoitoevivironenpaz

28ESeir,fillodeHur,fillodeHeví,fillodeCanaán,foie atopouunvalfronteaomonteParán,eedificoualíunha cidade,eel,osseussetefilloseasúafamiliahabitaronalí, echamouácidadequeedificouSeir,segundooseunome; esaéaterradeSeirataodíadehoxe.

29EstassonasfamiliasdosfillosdeHam,segundoassúas linguasecidades,candosedispersaronpolosseuspaíses despoisdatorre

30EalgúnsdosfillosdeSem,fillodeNoé,paidetodosos fillosdeHeber,taménforoneconstruíroncidadesnos lugaresondeestabandispersos,echamaronássúascidades polosseusnomes

31EosfillosdeSemforonElam,Asur,Arpaxad,Lude Aram;eedificaroncidadesepuxeronosnomesdetodasas súascidadespolosseuspropiosnomes

32EAsur,fillodeSem,osseusfilloseasúafamiliasaíron naqueltempo,ungrupomoinumeroso,eforonaunhaterra afastadaqueatoparon,eatopáronsecunvalmoiextensona terraáqueforon,econstruíroncatrocidades,echamáronas polosseuspropiosnomeseacontecementos.

33EestessonosnomesdascidadesqueosfillosdeAsiria edificaron:Nínive,Resén,CalaceRehoboter;eosfillosde Asiriahabitanalíataodíadehoxe

34EosfillosdeAramtaménforoneedificaronunha cidade,echamaronácidadeUzpolonomedoseuirmán máisvello,ehabitaronnela;esaéaterradeUzataodíade hoxe

35Enosegundoanodespoisdatorre,unhomedacasade Assur,chamadoBela,foidaterradeNínivepararesidir coasúafamiliaondequeiraqueatopaseunlugar;e chegaronatafronteáscidadesdachairafronteaSodoma,e alíhabitaron

36Eohomelevantouseeconstruíualíunhapequena cidade,echamoulleBela,poloseunome;esaéaterrade Zoarataodíadehoxe

37EestassonasfamiliasdosfillosdeSemsegundoas súaslinguasecidades,despoisdeserenesparexidospola terradespoisdatorre

38Etodoreino,cidadeefamiliadasfamiliasdosfillosde Noéconstruíumoitascidadesdespoisdisto.

39Eestablecerongobernosentodasassúascidades,para serenreguladospolassúasordes;asífixerontodasas familiasdosfillosdeNoéparasempre.

CAPÍTULO11

1ENimrod,fillodeCux,estabaaíndanaterradeShinar,e reinounelaehabitoualí,econstruíucidadesnaterrade Shinar.

2Eestessonosnomesdascatrocidadesqueconstruíu,e chamoullesosseusnomessegundoosacontecementosque llesaconteceronnaconstrucióndatorre.

3EchamouáprimeiraBabel,dicindo:PorquealíoSeñor confundiualinguadetodaaterra;eásegundachamoulle Érec,porquedealíDeusosdispersou.

4EaoterceirochamounoEqued,dicindoquehoubounha granbatallaneselugar;eaocuartochamounoCalnah, porqueosseuspríncipeseosseushomespoderososforon consumidosalí,eirritaronaoSeñor,rebeláronsee transgredironcontrael.

5EcandoNimrodconstruíuestascidadesnaterrade Shinar,colocounelasorestodoseupobo,osseuspríncipes eosseushomespoderososquequedarannoseureino

6ENimrodhabitouenBabel,ealírenovouoseureinado sobreorestodosseussúbditos,ereinouconseguridade,e ossúbditosepríncipesdeNimrodchamáronoAmrafel, dicindoquenatorreosseuspríncipesehomescaeranpor culpadel

7Eapesardisto,NimrodnonvolveuaoSeñor,e continuounamaldadeeensinandoamaldadeaosfillosdos homes;eMardon,oseufillo,erapeorqueoseupai,e continuouaengadirásabominaciónsdoseupai.

8Efixoqueosfillosdoshomespecasen,porisosedi:Dos malvadossaeamaldade.

9Naqueltempohouboguerraentreasfamiliasdosfillosde Ham,mentreshabitabannascidadesqueconstruíran.

10EQuedorlaomer,reideElam,afastousedasfamilias dosfillosdeHam,eloitoucontraelesesometeunos,efoi áscincocidadesdachairaeloitoucontraelasesometeunas, eestiveronbaixooseucontrol.

11Eservíronodoceanos,epagáronlleuntributoanual 12NaqueltempomorreuNahor,fillodeSerug,noano corentaenovedavidadeAbram,fillodeTérah 13EnoanocincuentadavidadeAbram,fillodeTérah, AbramsaíudacasadeNoéefoiácasadoseupai.

14EAbramcoñeceuoSeñor,eseguiuosseuscamiñose assúasinstrucións,eoSeñor,oseuDeus,estabaconel 15EoseupaiTéraheranaquelesdíasaíndacapitándo exércitodoreiNimrod,eaíndaseguíaadeusesestraños 16EAbramchegouácasadoseupaieviudocedeuses nosseustemplos,eairadeAbramacendeusecandoviu estasimaxesnacasadoseupai

17EAbramdixo:«ViveoSeñor,queestasimaxesnon permaneceránnacasadomeupai;asímefaráoSeñor,que mecreo,senonasrompotodasdentrodetresdías»

18EAbrammarchoudeles,easúairaardíadentrodelE Abramapresurouseefoidacámaraaopatioexteriordoseu pai,eatopouaoseupaisentadonopatio,etodososseus servosconel,eAbramveuesentoudiantedel

19EAbrampreguntoulleaseupai,dicindo:Pai,dime ondeestáDeusquecreouoceoeaterra,etodososfillos doshomessobreaterra,equentecreouatieaminE

TérahrespondeuaoseufilloAbramedixo:Velaquí,os quenoscrearonestántodosconnosconacasa

20EAbramdíxolleaoseupai:Meuseñor,móstramelas, porfavor.ETerahlevouaAbramácámaradopatio interior,eAbramviu,evelaquíquetodaacámaraestaba cheadedeusesdemadeiraepedra,docegrandesimaxese outrasmenorescaelassennúmero.

21ETérahdíxolleaoseufillo:Velaquí,estessonosque fixerontodooquevesnaterra,eosquenoscrearonamin, atieatodaahumanidade.

22ETérahinclinouseanteosseusdeuses,elogoafastouse deles,eAbram,oseufillo,marchouconel

23EcandoAbramsefoideeles,foiásúanaiesentou diantedela,edíxolleásúanai:Velaquíquemeupaime mostrouosquefixeronoceoeaterra,etodososfillosdos homes.

24Agora,pois,apurádevosetraedeuncabritodorabañoe preparadedelunpratosaboroso,paraqueoleveaosdeuses domeupaicomoofrendaparaquecoman;quizaisasí poidaseraceptadoporeles

25Easúanaifixoasí,ecolleuuncabrito,efixounprato saborosodel,etrouxolloaAbram,eAbramcolleuoprato saborosodasúanaiepresentounodiantedosdeusesdoseu pai,eachegouseaelesparaquecomesen;eoseupaiTerah nonosabía

26EAbramviuodíaqueestabasentadoentreeles,que nontiñanvoz,ninoído,ninmovemento,eningúndeles podíaestenderamanparacomer

27EAbramburlousedeles,edixo:Seguramenteacomida saborosaqueprepareinonllesgustou,ouquizaisfoi demasiadopoucaparaeles,eporesarazónnonquixeron

comer;polotanto,mañápreparareicarnesaborosafresca, melloremáisabundantecaesta,paraquepoidavero resultado

28EfoiaodíaseguintequeAbraminstruíuásúanaisobre acomidasaborosa,easúanailevantouseecolleutres cabritosfinosdorabaño,efixoconelesunhaexcelente comidasaborosa,comoaquellegustabaaoseufillo,e deullaaoseufilloAbram;eTérah,oseupai,nonosabía.

29EAbramcolleuopratosaborosodasúanaietrouxoo diantedosdeusesdoseupai,nacámara;eachegouseaeles paraquecomesen,epuxoodiantedeles,eAbramsentou diantedelestodoodía,pensandoquequizaispoderían comer.

30EAbramobservounos,evelaquíquenontiñanvoznin oído,ninningúndelesestendíaamancaraácarnepara comer.

31Eátardedaqueldía,naquelacasa,Abramfoivestidoco espíritodeDeus

32Eclamouedixo:Aidomeupaiedestaxeración malvada,cuxoscorazónsestántodosinclinadosávaidade, queservenaestesídolosdemadeiraepedraquenonpoden comer,cheirar,oírninfalar,queteñenbocassenfala,ollos senvista,oídossenoído,manssensentimentoepernasque nonsepodenmover;comoelessonosqueosfixeroneos queconfíanneles.

33EcandoAbramviutodasestascousas,asúaira acendeusecontraoseupai,eapresurouseecolleuunha machadanasúaman,echegouácámaradosdeuses,e quebroutodososdeusesdoseupai

34Ecandoacabouderomperasimaxes,puxoamachada namandograndeusqueestabaalídiantedeles,esaíu;e Térah,oseupai,volveuácasa,porqueouviranaportao sondogolpedamachada;asíqueTérahentrounacasa parasaberqueeraaquilo.

35ETérah,aooíroruídodamachadanasaladasimaxes, correuásaladasimaxeseatopouaAbramquesaía

36ETerahentrounahabitacióneatopoutodososídolos caídoserotos,eamachadanamandomáisgrande,que nonestabarota,eacomidasaborosaqueAbram,oseufillo, fixeraaíndaestabadiantedeles.

37EcandoTerahviuisto,asúairaacendeusemoito,e apresurouseefoidahabitaciónondeestabaAbram

38EatopouaAbram,oseufillo,sentadonacasa,edíxolle: «Queobraéestaquefixechescosmeusdeuses?

39EAbramrespondeuaTérah,seupai,edixo:Nonasí, meuseñor,porquellestrouxencomidasaborosa,ecando meachegueiaelescoacarneparaquecomesen,todoseles estenderondesúpetoasmansparacomerantesdequeo Grandeestendeseasúamanparacomer

40Eograndeviuasobrasquefixerandiantedel,easúa iraacendeuseviolentamentecontraeles,efoiecolleua machadaqueestabanacasaeveuaeleserompeunostodos, evelaquí,amachadaaíndaestánasúaman,comoves

41EairadeTérahacendeusecontraoseufilloAbram, candofalouisto;eTérahdíxolleaoseufilloAbram,nasúa ira:Quehistoriaéestaquecontaches?Dimementiras

43EAbramrespondeuaseupaiedíxolle:Ecomopodes servirentónaestesídolosnosquenonhaipoderparafacer nada?Poderánesesídolosnosqueconfíaslibrarte? Poderánescoitarastúasoraciónscandoosinvocas?

Poderánlibrartedasmansdosteusinimigos,ouloitaránas túasbatallasporticontraosteusinimigos,paraquesirvas ámadeiraeápedraquenonpodenninfalarninoír?

44Eagora,decerto,nonéboparatininparaosfillosdos homesqueestánrelacionadoscontigofacerestascousas;es tanparvo,tanparvooutanfaltodeentendementoque servirásámadeiraeápedra,efarásdestexeito?

45EesquecedesoSeñorDeusquefixooceoeaterra,e quevoscreounaterra,easítraedesungranmalsobreas vosasalmasnesteasuntoservindoapedraeamadeira?

46Nonpecaronosnosospaisnostemposantigosneste asunto,eoSeñorDeusdouniversotrouxoasaugasdo diluviosobreelesedestruíutodaaterra?

47Ecomopodedesseguirfacendoistoeservindoadeuses demadeiraepedra,quenonpodenoír,ninfalar,nin liberarvosdaopresión,facendocaersobrevósairado Deusdouniverso?

48Agora,polotanto,meupai,abstentedisto,enontraias malsobreatúaalmaninsobreasalmasdatúacasa.

49EAbramapresurouseesaltoudediantedoseupai,e colleuamachadadoídolomáisgrandedoseupai,coacal Abramrompeunaefuxiu.

50ETerah,vendotodooquefixeraAbram,apresurousea saírdasúacasa,efoiaoreiepresentousediantede Nimrodepresentousediantedel,einclinouseanteorei;e oreidixo:Quequeres?

51Eeldixo:Prégoche,meuseñor,quemeescoitesHai cincuentaanosnaceumeunfillo,easífixoaosmeus deuseseasífalou;eagora,polotanto,meuseñorerei, mándaochamarparaqueveñadiantedetiexulgueo segundoalei,paraquesexamoslibradosdasúamaldade.

52Eoreienvioutreshomesdosseusservos,eforone trouxeronaAbramanteoreiENimrodetodososseus príncipeseservosestabanaqueldíasentadosdiantedel,e Térahtaménsesentoudiantedeles

53EoreipreguntoulleaAbram:«Queéistoquefixeches coteupaiecosseusdeuses?».EAbramrespondeuaorei coaspalabrasquelledixeraaoseupai,edixo:«Ogran deusqueestabaconelesnacasafixoconelesoque escoitaches».

54EoreidíxolleaAbram:Tiñanpoderparafalar,comere faceroquedixeches?EAbramrespondeuaorei:Esenon haipoderneles,porqueosservesefasqueosfillosdos homeserrasencoastúasloucuras?

55Imaxinasquepodenlibrarteoufaceralgopequenoou grande,paraqueossirvas?EporquenonsentirásoDeus detodoouniverso,quetecreouenocuxopoderestámatar emanterconvida?

560reitolo,simpleeignorante,aidetiparasempre

57Penseiquellesensinaríasaosteusservosocamiñorecto, perononofixeches,senónqueenchechestodaaterracos teuspecadosecospecadosdoteupoboqueseguiuosteus camiños

42Hainestesdeusesespírito,almaoupoderparafacer todooquemedixeches?Nonsonmadeiraepedra,enon osfixeneumesmo,epodesdicirtalesmentiras,dicindo queograndeusqueestabaconelesosferiu?Estiquenlle puxechesamachadanasmans,edespoisdixechesqueos feriuatodos.

58Nonsabesti,ounonoíchesqueestemalquefas,os nososantepasadospecaronnelnosdíasantigos,eoDeus

eternotrouxoasaugasdodiluviosobreelesedestruíunosa todos,etaméndestruíutodaaterrapormordeles?Etieo teupoboerguerástesvosagoraefarásunhaobrasemellante aesta,parabaixarairadoSeñorDeusdouniversoetraero malsobretiesobretodaaterra?

59Agora,polotanto,deixadeladoestamalaacciónque faseserveaoDeusdouniverso,xaqueatúaalmaestánas súasmans,eentónirácheben.

60Eseoteucorazónmalvadononescoitaasmiñas palabrasparaqueabandonesosteusmaloscamiñose sirvasaoDeuseterno,entónmorrerásenvergoñanos últimosdías,ti,oteupoboetodososqueestean relacionadoscontigo,escoitandoastúaspalabrasou andandonosteusmaloscamiños

61EcandoAbramacaboudefalardiantedoreiedos príncipes,Abramlevantouosollosaosceosedixo:O Señorveatodososmalvadoseosxulgará

CAPÍTULO12

1EcandooreiouviuaspalabrasdeAbram,ordenouqueo metesennacadea;eAbramestivodezdíasnacadea.

2Eaofinaldaquelesdías,oreiordenouquetodososreis, príncipesegobernadoresdasdiferentesprovinciaseos sabiossepresentasenanteel,esentásensediantedel,e Abramaíndaestabanacasadeconfinamento

3Eoreidixoaospríncipesesabios:«Escoitástesoque Abram,fillodeTerah,llefixoaoseupai?Asíofixoconel, eeuordeneiqueotrouxesendiantedemin,easífalou;o seucorazónnonoreprochou,ninsemoveunamiña presenza,eagoraestáencerradonaprisión.

4Polotanto,decidedecaléoxuízoquellecorrespondea estehomequeinsultouaorei;quefalouefixotodooque escoitastes.

5Etodosresponderonaoreidicindo:Ohomequeinsulte aoreidebesercolgadonunhamadeira;perodespoisde facertodooquedixoedesprezarosnososdeuses,debeser queimadovivo,porqueestaéaleinesteasunto

6Selleparecebenaoreifaceristo,queordeneaosseus servosqueacendalumedíaenoitenoteufornodeladrillos, elogobotaremosaestehomenelEoreifíxooasí,e ordenouaosseusservosquepreparasenlumedurantetres díasetresnoitesnofornodorei,queestáenCasdim;eo reiordenoullesquesacaseaAbramdaprisióneotrouxese paraqueimal

7Etodososservosdorei,príncipes,señores,gobernadores exuíces,etodososhabitantesdaterra,arredorde novecentosmilhomes,estabandepéfronteaofornopara veraAbram

8Etodasasmullereseosnenosapiñáronsenostelladose nastorresparaverquellepasabaaAbram,etodos quedaronxuntosadistancia;enonquedouunsóhomeque nonviñeseaqueldíaacontemplaraescena

9EcandochegouAbram,osmagosdoreieossabios vironaAbram,egritáronlleaorei,dicindo:Señornoso, certamenteesteéohomequesabemosquefoionenono cuxonacementoagranestrelatragouascatroestrelas,que declaramosaoreihaiagoracincuentaanos

10Evelaquíqueagoraoseupaitaméntransgrediuosteus mandamentoseburlousedetiaotraercheoutrofillo,ao quemataches

11Ecandooreiouviuassúaspalabras,enfureceusemoito, eordenouquetrouxesenaTérahdiantedel.

12Eoreidixo:«Escoitachesoquedixeronosmagos? Agoradimeconverdade,comoofixeches;esedisa verdade,serásabsolto».

13Evendoqueairadoreiestabatanacesa,Térahdíxolle aorei:Meuseñorerei,escoitachesaverdade,eoque dixeronossabiosécorrecto.Eoreidixo:Comopuideches faceristo,transgredindoasmiñasordesedándomeunfillo quenonconcibiches,eobtendovalorporel?

14ETérahrespondeuaorei:Porqueosmeussentimentos estabanexcitadospolomeufillo,nesemomento,ecollín unfillodamiñaservaeleveinoaorei.

15Eoreipreguntou:«Quencheaconsellouisto?Dime, nonmeocultesnadaeentónnonmorrerás»

16ETérahficoumoiaterrorizadonapresenzadorei,e díxolleaorei:FoiHarán,omeufillomáisvello,quenme aconsellouisto;eHaráneranaquelesdíasenquenaceu Abram,contrintaedousanos.

17PeroHaránnonlleaconsellounadaaseupai,porque Térahdíxolleistoaoreiparalibrarasúaalmadorei, porquetiñamoitomedo;eoreidíxolleaTérah:Harán,o teufillo,quecheaconsellouisto,morreránolumecon Abram;porqueasentenzademorteestásobreelpor rebelarsecontraodesexodoreiaofaceristo.

18EHaránnaqueltemposentiuainclinacióndeseguiros camiñosdeAbram,perogardounoparasimesmo 19EHarándixonoseucorazón:Velaquíagoraqueorei apoderousedeAbrampormordestascousasquefixo Abram,eaconteceráqueseAbramprevalecesobreorei, euoseguirei;peroseoreiprevalece,euireitrasorei.

20EcandoTérahllefalouistoaoreiacercadoseufillo Harán,oreiordenouquecapturasenaHaránxuntocon Abram.

21Etrouxéronllesaambos,aAbrameaHarán,oseu irmán,parabotalosaolume;eestabanalítodosos habitantesdaterra,osservoseospríncipesdorei,etodas asmullereseosnenospequenos,aqueldíavixíaos

22EosservosdoreicolleronaAbrameaoseuirmán,e quitáronllestodaaroupa,agásaspezasderoupaque levabanenriba

23Eataronasmanseospésconcordasdeliño,eos servosdoreilevantáronosebotáronosaambosnoforno.

24EoSeñoramouaAbrametivocompaixóndel,eo SeñorbaixouelibrouaAbramdolumeenonsequeimou

25Maistodasascordascoasqueoataranqueimáronse, mentresAbrampermaneceueandounomediodolume

26EHaránmorreucandoobotaronaolume,efoireducido acinzas,porqueoseucorazónnoneraperfectocoSeñor;e aqueleshomesqueobotaronaolume,achamadolume estendeusesobreeles,eforonqueimados,edocehomes delesmorreron.

27EAbramcamiñounomediodolumetresdíasetres noites,etodososservosdoreivíronocamiñandonolume, eviñeronedixéronlloaorei,dicindo:Velaquí,vimosa Abramcamiñandonomediodolume,eninsequeraassúas roupasestánqueimadas,senónqueocordóncoqueestaba atadoestáqueimado

28Ecandooreiouviuassúaspalabras,oseucorazón desmaiouseenonllescreu;asíqueenviououtrospríncipes fieisparaveresteasunto,eforonevíronoecontáronlloao

rei;eoreilevantouseparairvelo,eviuaAbram camiñandodeaquíparaalánomediodolume,eviuo corpodeHaránqueimado,eoreimarabillousemoito

29EoreiordenouquesacasenaAbramdolume;eosseus servosachegáronseparasacalo,perononpuideron,porque olumeestabaarredordeleseachamasubíacaraaeles desdeoforno

30Eosservosdoreifuxirondel,eoreireprendeunos, dicindo:ApresúrateasacaraAbramdolumeparaquenon morras

31Eosservosdoreiachegáronsedenovoparasacara Abram,easlapascaeronsobreelesequeimáronllesas caras,dexeitoqueoitodelesmorreron.

32Ecandooreiviuqueosseusservosnonpodían achegarseaolumeparanonsequeimar,oreichamoua Abram:«OhservodoDeusqueestásnoceo,saedeen mediodolumeevenaquídiantedemin;eAbramescoitou avozdorei,esaíudolumeeveuepresentousediantedo rei.

33EcandoAbramsaíu,oreietodososseusservosvirona Abramchegandodiantedorei,coassúasroupasenriba, porquenonsequeimaran,peroacordacoaqueestaba atadoqueimouse

34EoreipreguntoulleaAbram:Comoéquenonte queimachesnolume?

35EAbramrespondeuaorei:ODeusdoceoedaterra,no queconfíoequetentodonoseupoder,libroumedolume noquemebotaches.

36EHarán,oirmándeAbram,foiqueimadoataascinzas, ebuscaronoseucorpo,eatopáronoconsumido

37EHarántiñaoitentaedousanoscandomorreuno incendiodeCasdimEorei,ospríncipeseoshabitantesda terra,vendoqueAbramforalibradodolume,viñerone inclináronseanteAbram.

38EAbramdíxolles:Nonvospostredesantemin,senón postrádevosanteoDeusdomundoquevoscreou,e servídeo,eseguideosseuscamiños,porqueeléquenme libroudestelume,eéelquencreouasalmaseosespíritos detodososhomes,eformouohomenoventredasúanai, eotrouxoaomundo,eéelquenlibrarádetodadoraos queconfíannel

39Eestacousapareceumoimarabillosaaosollosdoreie dospríncipes,queAbramsesalvasedolumeequeHarán fosequeimado;eoreideulleaAbrammoitosagasallose deulleosseusdousservosprincipaisdacasadorei;o nomeduneraOnieonomedooutroeraEliezer.

40Etodososreis,príncipeseservosdéronlleaAbram moitosagasallosdeprata,ouroeperlas,eoreieosseus príncipesdespediuno,eelmarchouenpaz

41EAbramsaíudeondeestabaoreienpaz,emoitosdos servosdoreiseguírono,eunstrescentoshomesuníronsea el.

42EAbramvolveuaqueldíaefoiácasadoseupai,eleos homesqueoseguían,eAbramserviuaoSeñor,oseuDeus, todososdíasdasúavida,eandoupolosseuscamiñose seguiuasúalei

43EdesdeaqueldíaendianteAbraminclinouoscorazóns dosfillosdoshomesaserviraoSeñor

44NaqueltempoNahoreAbramtomaronparasimulleres, fillasdoseuirmánHarán.AmullerdeNahoreraMilcáeo

nomedamullerdeAbrameraSaraiESarai,mullerde Abram,eraestéril;nontiñadescendencianaquelesdías.

45EaotranscursodedousanosdesdequeAbramsaíudo lume,édicir,noanocincuentaedousdasúavida,velaquí queoreiNimrodestabasentadoenBabelnotrono,eorei adormeceuesoñouqueestabacoassúastropaseexércitos nunvalfronteaofornodorei

46Elevantouosolloseviuunhomeásemellanzade Abramquesaíadoforno,equechegouesepresentou diantedoreicoasúaespadadesenvainada,elogosaltou caraaoreicoasúaespada,candooreifuxiudohome, porquetiñamedo;ementrescorría,ohomelanzouunovo sobreacabezadorei,eoovoconverteusenungranrío.

47Eoreisoñouquetodasassúastropasafundíansenese ríoemorrían,eoreifuxiucontreshomesqueestaban diantedeleescapou.

48Eoreimirouaesteshomeseestabanvestidoscon traxesprincipescoscomoasroupasdosreis,etiñana aparenciaeamaxestadedosreis.

49Ementrescorrían,oríovolveuconvertersenunovo diantedorei,edoovosaíuunpaxariñoquesepresentou diantedorei,voouásúacabezaearrincoulleoolloaorei.

50Eoreiaflixiuseaoveraquilo,eespertoudoseusono,e oseuespíritoestabaaxitado;esentiuungranterror

51Epolamañáoreilevantousedoseuleitocheodemedo, emandouquetodosossabiosemagossepresentasen diantedel,candooreillesrelatouoseusoño

52Eunsabioservodorei,chamadoAnuki,respondeuao rei,dicindo:Istononéoutracousaqueamaldadede Abrameasúadescendencia,quexurdirácontraomeu Señorereinosúltimosdías.

53EvelaquíquechegaráodíaenqueAbram,asúa descendenciaeosfillosdasúacasafaránguerraaomeurei, eferirántodososexércitoseassúastropasdorei.

54Eencantoaoquedixechesacercadetreshomesque vichessemellantesati,equeescaparon,istosignificaque sótiescaparáscontresreisdosreisdaterraqueestarán contigonabatalla

55Eoquevichesdoríoqueseconverteununovocomoao principio,eopaxariñoquechesacouoollo,istonon significaoutracousaqueadescendenciadeAbramque mataráoreinosúltimosdías

56Esteéosoñodomeureieestaéasúainterpretación:o soñoéverdadeiroeainterpretaciónquechedeuoteu servoécorrecta

57Agora,pois,meurei,decertosabesquexapasaron cincuentaedousanosdesdequeosteussabiosvironisto nonacementodeAbram,eseomeureipermitequeAbram vivanaterra,seráparaprexuízodomeuseñorerei,porque todososdíasqueAbramvivanintininoteureinose establecerán,porqueistosabíaseanteriormentenoseu nacemento;eporquenonomataráomeurei,paraquea súamaldadesexagardadadetinosúltimosdías?

58ENimrodescoitouavozdeAnuki,eenvioualgúnsdos seusservosensegredoparairapoderarsedeAbrame levaloanteoreiparaquesufriseamorte

59EEliezer,oservodeAbram,aquenoreilledera, estabanesemomentonapresenzadorei,eouviuoque Anukilleaconsellaraaoreieoqueoreidixeraparacausar amortedeAbram.

60EEliezerdíxolleaAbram:«Apresúrate,levántatee salvaatúaalma,paraquenonmorrasamansdorei, porqueasíviununsoñoconrespectoati,easío interpretouAnuki,easítaménaconsellouAnukiaoreicon respectoati.

61EAbramescoitouavozdeEliezer,eAbram apresurouseecorreuenbuscadeseguridadeácasadeNoé edoseufilloSem,ealíescondeuseeatopouunlugar seguro;eosservosdoreiviñeronácasadeAbrampara buscalo,perononopuideronatopar,ebuscaronportodoo paísenonselleatopou,eforonebuscaronentodasas direcciónsenonselleatopou

62EcandoosservosdoreinonpuideronatoparaAbram, volveronaorei,peroairadoreicontraAbramacougouse, xaquenonoatoparon,eoreibotoudasúamenteeste asuntorelativoaAbram.

63EAbramestivoagochadonacasadeNoéduranteun mes,ataqueoreiesqueceuesteasunto,peroAbramaínda tiñamedodorei;eTérahfoiveraAbram,oseufillo,en segredo,nacasadeNoé,eTéraheramoigrandeaosollos dorei

64EAbramdíxolleaseupai:Nonsabesqueoreipensa matarmeeaniquilaromeunomedaterrapoloconsellodos seusmalvadosconselleiros?

65Aquentesaquíequetesnestaterra?Levántate,imos xuntosáterradeCanaán,paraquenosliberemosdasúa man,paraquetinonperezastaménporculpadelnos últimosdías.

66Nonsabesounonoíchesquenonéporamorque Nimrodchedátodaestahonra,senónquesóparaoseu beneficiocheoutorgatodoesteben?

67Esechefaiunbenmaiorcaeste,certamenteestasson sóvaidadesdomundo,porqueariquezaeasriquezasnon podenservirnodíadairaedaira.

68Agora,polotanto,escoitaamiñavoz,elevántmonose imosáterradeCanaán,lonxedoalcancedodanode Nimrod;eserveaoSeñorquetecreounaterraecheirá ben;erexeitatodasascousasvanasquepersegues

69EAbramdeixoudefalar,candoNoéeoseufilloSem responderonaTerah,dicindo:Verdadeiraéapalabraque Abramchedixo

70ETérahescoitouavozdoseufilloAbram,eTérahfixo todooqueAbramdixo,porqueistoviñadoSeñor,para queoreinoncausaseamortedeAbram

CAPÍTULO13

1ETérahcolleuoseufilloAbrameoseunetoLot,fillo deHarán,eSaraiasúanora,aesposadoseufilloAbram,e todasasalmasdasúacasaefoiconelesdesdeUrCasdim parairáterradeCanaánEcandochegaronataaterrade Harán,quedaronalí,porqueeraterramoiboaparapastare deextensiónsuficienteparaosqueosacompañaban

2EaxentedaterradeHaránviuqueAbrameraboerecto conDeusecoshomes,equeoSeñor,oseuDeus,estaba conel,ealgúnsdosdaxentedaterradeHaránviñerone uníronseaAbram,eelensinoullesainstrucióndoSeñore osseuscamiños;eesteshomespermaneceronconAbram nasúacasaeadheríronseael

3EAbrampermaneceunaterratresanos,eaocabodetres anosoSeñoraparecéuselleaAbramedíxolle:Eusono

SeñorquetesaqueideUrCasdimetelibroudasmansde todososteusinimigos.

4Eagora,polotanto,seescoitasamiñavozegardasos meusmandamentos,osmeusestatutoseasmiñasleis, entónfareicaerosteusinimigosdiantedeti,e multiplicareiatúadescendenciacomoasestrelasdoceo,e enviareiamiñabendiciónsobretodasasobrasdastúas mans,enonchefaltaránada.

5Levántateagora,tomaatúamulleretodooquete pertence,evaiáterradeCanaán,equédatealí,ealíserei paratiunDeus,ebendicireiteEAbramlevantousee tomouasúamulleretodooquetiña,efoiáterrade Canaán,comolledixeraoSeñor;eAbramtiñacincuenta anoscandosaíudeHarán

6EAbramchegouáterradeCanaánehabitounomedioda cidade,ealíplantouasúatendaentreosfillosdeCanaán, habitantesdaterra

7EoSeñorapareceuaAbramcandochegouáterrade Canaán,edíxolle:Estaéaterraquechedeiatieátúa descendenciadespoisdetiparasempre,efareiatúa descendenciacomaasestrelasdoceo,edareiátúa descendenciaporherdanzatodasasterrasqueves.

8EAbramedificouunaltarnolugarondeDeusllefalara, ealíAbraminvocouonomedoSeñor

9Naqueltempo,aocabodetresanosqueAbramhabitou naterradeCanaán,morreuNoéneseano,quefoioano cincuentaeoitodavidadeAbram;etodososdíasque viviuNoéforonnovecentoscincuentaanos,emorreu.

10EAbramhabitounaterradeCanaán,el,asúamullere todososseuspertenencias,etodososqueoacompañaban, xuntocosqueseuniranaeldaxentedaterra;peroNahor, irmándeAbram,eTérah,seupai,eLot,fillodeHarán,e todososseuspertenencias,habitaronenHarán

11NoquintoanodequeAbramhabitounaterradeCanaán, oshabitantesdeSodomaeGomorraetodasascidadesda chairarebeláronsecontraopoderdeQuedorlaomer,reide Elam;porquetodososreisdascidadesdachairaservirana Quedorlaomerdurantedoceanosellepagaranuntributo anual;maisnaquelesdías,notreceano,rebeláronsecontra el.

12EnodécimoanodeAbramhabitounaterradeCanaán houboguerraentreNimrod,reideShinar,eQuedorlaomer, reideElam,eNimrodveuloitarcontraQuedorlaomere someterlo

13PorqueQuedorlaomereranaqueltempoundos príncipesdosexércitosdeNimrod,ecandotodaaxenteda torresedispersoueosquequedarontaménseesparexeron polafacedaterra,QuedorlaomerfoiáterradeElame reinounelaerebelousecontraoseuseñor

14Enaquelesdías,candoNimrodviuqueascidadesda chairaserebelaran,foiconorgulloeiraáguerracontra Quedorlaomer,eNimrodreuniuatodososseuspríncipese súbditos,unssetecentosmilhomes,efoicontra Quedorlaomer,eQuedorlaomersaíuaoseuencontrocon cincomilhomes,epreparáronseparaabatallanovalde BabelqueestáentreElameShinar

15Etodosaquelesreisloitaronalí,eNimrodeoseupobo foronderrotadosdiantedopobodeQuedorlaomer,e caerondoshomesdeNimrodunsseiscentosmil,eMardón, ofillodorei,caeuentreeles.

16ENimrodfuxiuevolveuconvergoñaedesgrazaásúa terra,eestivobaixosometimentoaQuedorlaomerdurante moitotempo,eQuedorlaomervolveuásúaterraeenviou príncipesdoseuexércitoaosreisquehabitabanaoseu redor,aAriocreideElasar,eaTidalreideGoyim,efixo unpactoconeles,etodosforonobedientesaosseus mandatos

17EfoinoquinceanoanodeAbramhabitandonaterrade Canaán,queéosetentaanodavidadeAbram,eoSeñor apareceuaAbramneseanoedíxolle:EusonoSeñorque tesaqueideUrCasdimparadarcheestaterraenherdanza

18Agora,polotanto,camiñadiantedemineséperfectoe gardaosmeusmandamentos,porqueatieátúa descendenciadareiestaterraporherdanza,desdeorío MitzraimataogranríoÉufrates

19Evolverásaosteuspaisenpazeenboaidade,ea cuartaxeraciónvolveráaquíaestaterraeherdaraapara sempre;eAbramedificouunaltar,einvocouonomedo Señorqueselleapareceu,eofreceusacrificiossobreoaltar aoSeñor

20Naqueltempo,AbramvolveuefoiaHaránparavero seupaieasúanai,eacasadoseupai,eAbram,asúa mulleretodooquellepertencíavolveronaHarán,e AbramhabitouenHaráncincoanos

21MoitosdoshabitantesdeHarán,arredordesetentae doushomes,seguironaAbram,eAbramensinoullesas instruciónsdoSeñoreosseuscamiños,eensinoullesa coñeceroSeñor.

22Naquelesdías,oSeñorapareceuaAbramenHaráne díxolle:«Velaquíquechefaleihaivinteanos,dicindo:

23Saedatúaterra,doteulugardenacementoedacasado teupai,áterraquechemostreiparadarllaatieaosteus fillos,porquealínaquelaterratebendicireiefareideti unhagrannación,eengrandecereioteunome,eentiserán benditasasfamiliasdaterra

24Agora,pois,levántate,saedestelugar,ti,atúamullere todooquetepertence,taméntodososnacidosnatúacasa etodasasalmasquecreachesenHarán,esácaascontigo deaquí,elevántateparavolveráterradeCanaán

25EAbramlevantouseetomouásúamullerSaraietodoo quellepertencíaetodooquenaceranasúacasaeasalmas quecrearanenHarán,esaíronparairáterradeCanaán

26EAbramfoievolveuáterradeCanaán,segundoa palabradoSeñorELot,fillodoseuirmánHarán,foicon el,eAbramtiñasetentaecincoanoscandosaíudeHarán paravolveráterradeCanaán.

27EchegouáterradeCanaán,segundoapalabradoSeñor aAbram,eplantouasúatendaehabitounachairade Mamre,econelestabaLot,fillodoseuirmán,etodooque llepertencía

28EoSeñorapareceusedenovoaAbramedíxolle:Átúa descendenciadareilleestaterra;ealíedificouunaltarao Señorqueselleaparecera,queaíndaestáhoxenaschairas deMambré

CAPÍTULO14

1NaquelesdíashabíanaterradeShinarunhomesabioque tiñaentendementoentodasabedoría,edefermosoaspecto, peroerapobreeindigente;oseunomeeraRikaionetiña dificultadesparamanterse

2EresolveuiraExipto,aOswiris,fillodeAnom,reide Exipto,paramostrarlleaoreiasúasabedoría;porque quizaisatopasegrazaaosseusollos,paraolevantare darllemantemento;eRikayonfíxoo.

3EcandoRikayonchegouaExipto,preguntoullesaos habitantesdeExiptosobreorei,eoshabitantesdeExipto contáronlleocostumedoreideExipto,porqueeraentón costumedoreideExiptoquesaísedoseupalacioreale fosevistofórasóundíaaoano,edespoisdisooreivolvía aoseupalacioparapermaneceralí

4Eodíaenqueoreisaíu,pronunciouxuízonaterra,e todoaquelquetiñaunpreitopresentouseanteoreiaquel díaparaobterasúapetición.

5EcandoRikayonsoubodocostumeenExiptoedeque nonpodíapresentarseenpresenzadorei,aflixiusemoitoe ficoumoitriste.

6EpolanoiteRikayonsaíueatopouunhacasaenruínas, queantesforaunhapanaderíaenExipto,epasoualítodaa noiteconamarguradealmaeafogadopolafame,eosono quitáralleosollos

7ERikayonconsiderouparasiquedebíafacernavilaata queoreifixeseasúaaparición,ecomopoderíamanterse alí

8Elevantousepolamañáecamiñou,eatopousenoseu camiñocosquevendíanverdurasediversasclasesde sementescoasqueabastecíanaoshabitantes

9ERikayonquixofaceromesmoparaconseguir manutenciónnacidade,perodescoñecíaoscostumesda xenteeeracomauncegoentreeles

10Efoieconseguiuverdurasparavendelasparaoseu sustento,eachusmareuniusearredordeleridiculizouse del,equitáronlleasverdurasenonlledeixounada

11Elevantousedealíconamarguranaalma,efoi suspirandoápanaderíaondepasaraanoiteanterior,e durmiualíasegundanoite

12Eaquelanoitevolveurazoarparasicomopodería salvarsedafameeideouunplanparaactuar.

13Elevantousepolamañáeactuouconenxeño,efoie contratoutrintahomesfortesdamultitude,levandoosseus instrumentosdeguerranasmans,elevounosaoteitodo sepulcroexipcio,ecolocounosalí

14Eordenoulles,dicindo:Asídiorei:Fortalecedevose sedehomesvalentes,enondeixedesqueninguénsexa enterradoaquíataquesedeandúascentasmoedasdeprata, eentónpoderáserenterrado;eaqueleshomesfixeron segundoaordedeRikayoncopobodeExiptodurantetodo aquelano

15EenoitomesesRikayoneosseushomesacumularon grandesriquezasdeprataeouro,eRikayoncolleuunha grancantidadedecabaloseoutrosanimais,econtratou máishomes,edeullescabalosequedaronconel

16Ecandochegouoano,naépocaenqueoreisaíuá cidade,todososhabitantesdeExiptoreuníronsepara falarllesobreotraballodeRikayoneosseushomes

17Oreisaíuodíasinalado,etodososexipciosviñeron diantedelegritaroncaraael,dicindo:

18Queoreivivaparasempre.Queéistoquefasnacidade costeusservos,nonpermitindoqueseenterreuncadáver ataquesedeatantaprataeouro?Fixousealgunhavezalgo semellanteentodaaterra,desdeosdíasdosantigosreis,e

mesmodesdeosdíasdeAdán,atahoxe,queosmortosnon sexanenterradossóporunprezofixo?

19Sabemosqueécostumedosreiscobrarunimposto anualdosvivos,perotinonsófasisto,senónquetamén llescobrasunimpostodíaadíaaosmortos.

20Agora,ohrei,nonpodemossoportaristomáis,porque todaacidadeestáarruinadaporisto,enonosabes?

21Ecandooreiouviutodooquedixeran,enfureceuse moito,easúairaardeudentrodelporesteasunto,porque nonsabíanadadiso

22Eoreipreguntou:«Quenéeondeéoqueseatrevea facerestacousamalvadanamiñaterrasenamiñaorde? Seguroquemodirás».

23EcontáronlletodasasobrasdeRikayoneosseus homes,eairadoreiespertouse,eordenouqueRikayone osseushomesfosenlevadosdiantedel.

24ERikayontomouunsmilnenos,fillosefillas,e vestiunosconsedaebordados,epúxoosencabalose enviounosaoreipormediodosseushomes,etaméntomou unhagrancantidadedeprataeouroepedraspreciosas,e uncabaloforteefermoso,comoagasalloparaorei,cocal presentouseanteoreieinclinouseataaterraanteel;eorei, osseusservosetodososhabitantesdeExipto marabilláronsedaobradeRikayon,evironassúas riquezaseoagasalloquelletrouxeraaorei.

25Ellegustoumoitoaoreiemarabillousediso;ecando Rikayonsesentoudiantedel,oreipreguntoullesobretodas assúasobras,eRikayonpronuncioutodasassúaspalabras sabiamentediantedorei,dosseusservosedetodosos habitantesdeExipto

26EcandooreiescoitouaspalabrasdeRikaióneasúa sabedoría,Rikaiónatopougrazaaosseusollos,eatopou grazaebondadedetodososservosdoreiedetodosos habitantesdeExipto,pormordasúasabedoríaeexcelentes discursos,edesdeaquelaépocaamáronoenormemente

27EoreirespondeuedíxolleaRikayon:Oteunomenon sechamarámáisRikayon,senónqueFaraónseráoteu nome,xaqueesixichesunimpostoaosmortos;e chamoulleFaraón

28EoreieosseussúbditosamabanaRikayonpolasúa sabedoría,econsultaroncontodososhabitantesdeExipto paranomealoprefectobaixoorei

29EtodososhabitantesdeExiptoeosseussabiosfixeron así,econverteuseenleienExipto

30EnomearonaRikayonfaraónprefectobaixoOswirisrei deExipto,eRikayonfaraóngobernousobreExipto, administrandoxustizadiariamenteatodaacidade,pero Oswirisoreixulgabaáxentedaterraundíadoano,cando saíaafacerasúaaparición

31EofaraónRikayonusurpouastutamenteogobernode ExiptoeesixiuimpostosatodososhabitantesdeExipto

32EtodososhabitantesdeExiptoamabanmoitoaRikaion, epromulgaronundecretoparachamarFaraónatodoreis quereinasesobreeleseasúadescendenciaenExipto

33Polotanto,todososreisquereinaronenExiptodesde aquelaépocaendianteforonchamadosFaraónataodíade hoxe.

CAPÍTULO15

1Enaquelanohoubounhagravefameentodaaterrade Canaán,eoshabitantesdaterranonpuideronsobrevivir pormordafame,porqueeramoigrave

2EAbrametodososseuspertencíanlevantáronsee baixaronaExiptopormordafame,ecandochegaronao regatodeMitzraim,permaneceronalíalgúntempopara descansardafatigadocamiño

3EAbrameSaraicamiñabanpolabeiradoregatode Mitzraim,eAbramviuqueasúaesposaSaraieramoi fermosa

4EAbramdíxolleásúamullerSarai:XaqueDeuste creoucunrostrotanfermoso,teñomedodosexipcios,non sexaquememateneteleven,porqueotemordeDeusnon hainesteslugares

5Entónfarásisto:dirásqueesamiñairmáatodooque chepregunte,paraqueeuteñasorteepoidamosvivirenon morreren

6EAbramordenouomesmoatodososqueviñeranconel aExiptopormordafame;taménlleordenouaoseu sobriñoLot,dicindo:Seosexipcioschepreguntanpor Sarai,diqueéairmádeAbram

7Econtodasestasordes,Abramnonconfiounelas,senón quetomouaSaraiecolocounanuncofreeagochouno entreosseusobxectos,porqueAbramestabamoi preocupadoporSaraipormordamaldadedosexipcios.

8EAbrametodososseuspertencíanlevantáronsedo regatodeMitzraimechegaronaExipto;eapenasentraran polasportasdacidadecandoosgardassellespresentaron dicindo:Dadlleodécimoaoreidoquetedes,eentón podedesentrarnacidade;eAbrameosqueestabanconel fixeronasí.

9EAbramchegouaExiptocoaxentequeestabaconel,e candochegarontrouxeronocofrenoqueestabaagochada Sarai,eosexipciosvironocofre.

10EosservosdoreiachegáronseaAbram,dicíndolle: Quetesaquínestecofrequenonvimos?Agoraabreo cofreedálleaoreiodécimodetodooquecontén.

11EAbramdixo:«Nonabrireiestecofre,perodareiche todooquemepidas»Eosoficiaisdofaraónresponderon aAbram,dicindo:«Éuncofredepedraspreciosas;dánoso décimo»

12Abramrespondeu:«Dareichetodooquedesexes,pero nonabrasocofre».

13EosoficiaisdoreipresionaronaAbram,echegaronao cofreeabrironconforza,eviron,evelaquí,unhafermosa mullerestabanocofre.

14EcandoosoficiaisdoreivironaSarai,quedaron abraiadospolasúabeleza,etodosospríncipeseservosdo faraónreuníronseparaveraSarai,porqueeramoifermosa Eosoficiaisdoreicorreronecontáronlleaofaraóntodoo queviran,eeloxiaronaSaraiaorei;eofaraónordenou queatrouxesen,eamullerpresentouseanteorei.

15EofaraóncontemplouaSaraieelaagradoullemoito,e ficouimpresionadopolasúabeleza,eoreialegrousemoito porela,efixoagasallosaosquelletrouxeronasnovasdela 16Eamullerfoilevadaácasadofaraón,eAbram lamentousepormordasúamuller,erezoulleaoSeñorque alibrasedasmansdofaraón

17ESaraitaménrezounaquelmomentoedixo:Oh,Señor Deus,tidixécheslleaomeuSeñorAbramquefosedasúa terraedacasadoseupaiáterradeCanaán,e

prometéchesllefacerllebensecumpríaosteus mandamentos;agoravelaquíquefixemosoquenos ordenaches,edeixamosanosaterraeasnosasfamilias,e fomosaunhaterraestrañaeaunpoboquenoncoñecíamos antes.

18Eviñemosaestaterraparaevitarafame,eestemal accidenteaconteceume;agora,polotanto,ohSeñorDeus, líbranosesálvanosdamandesteopresor,efágamebenpor mordatúamisericordia

19EoSeñorescoitouavozdeSarai,eoSeñorenviouun anxoparalibraladopoderdoFaraón

20EoreiveuesentoudiantedeSarai,evelaquíunanxo doSeñorestabasobreeles,eapareceuaSaraiedíxolle: Nontemas,porqueoSeñorescoitouatúaoración

21EoreiachegouseaSaraiepreguntoulle:Queéparati esehomequetetrouxoaquí?Eelarespondeu:Éomeu irmán

22Eoreidixo:«Énosaresponsabilidadefacelogrande, elevaloefacerlletodoobenquenosmandes;enaquel tempooreienviouaAbramprata,ouroepedraspreciosas enabundancia,xuntocongando,servosecriadas;eorei ordenouquetrouxesenaAbram,esentounopatiodacasa real,eoreiexaltoumoitoaAbramaquelanoite

23EoreiachegouseparafalarconSarai,eestendeuaman paratocala,candooanxooferiuforte,eelquedouaterrado econtivoamandeachegarseaela

24EcandooreiseachegouaSarai,oanxoferiunoaochan, efixoasíconeltodaanoite,eoreiquedouaterrado.

25Eoanxoaquelanoiteferiugravementeatodosos servosdoreieatodaasúacasa,pormordeSarai,ehoubo ungranlamentoaquelanoiteentreaxentedacasado faraón

26Eofaraón,vendoomalquelleacontecía,dixo:"Por causadestamullermeaconteceuisto".Eafastousedelae faloullepalabrasagradables

27EoreidíxolleaSarai:«Dime,porfavor,sobreohome conquenviñechesaquí».ESarairespondeu:«Estehomeé omeumarido,eeudíxenchequeeraomeuirmánporque tiñamedodequeomatasespormaldade»

28EoreimantívoselonxedeSarai,easpragasdoanxodo Señorcesarondeledasúacasa;eofaraónsouboquefora feridopormordeSarai,eoreiquedoumoiabraiadopor isto.

29EpolamañáoreichamouaAbramedíxolle:Queéisto quemefixeches?Porquedixechesqueeraamiñairmá? Porisoatomeipormuller,eporisoestagravepragaveu sobreminesobreamiñacasa

30Agora,pois,aquítesatúamuller;tómaaevaitedanosa terra,nonsexaquemorramostodosporculpadelaEo faraóncolleumáisgando,servoseservas,prataeouro, paradarlleaAbram,edevolveulleasúamullerSarai

31Eoreitomouunhamozaqueenxendraracoassúas concubinas,edeullaaSaraiporserva

32Eoreidíxolleásúafilla:«Melloréquesexas,filla miña,criadanacasadestehomequeamanamiña,despois deveromalquenosaconteceuporculpadestamuller»

33EAbramlevantouse,eeletodooquellepertencíasaíu deExipto;eoFaraónordenouaalgúnsdosseushomesque oacompañasenaeleatodososqueíanconel

34EAbramvolveuáterradeCanaán,aolugarondefixera oaltar,ondeplantaraasúatendaaoprincipio

35ELot,fillodeHarán,irmándeAbram,tiñamoitísimo gando,ovellas,vacasetendas,porqueoSeñorfora xenerosoconelespormordeAbram

36EcandoAbramhabitabanaterra,ospastoresdeLot riñeroncospastoresdeAbram,porqueasúapropiedade erademasiadograndeparaquepermanecesenxuntosna terra,eaterranonpodíasustentalospormordoseugando 37EcandoospastoresdeAbramforonapacentaroseu rabaño,nonentraronnoscamposdaxentedaterra,peroo gandodospastoresdeLotfixoocontrario,porqueselles permitiuapacentarnoscamposdaxentedaterra

38Eaxentedaterraviuesteacontecementocadadía,e viñeronaAbrameriñeronconelpormordospastoresde Lot

39EAbramdíxolleaLot:Queéistoquemefas,para facermedesprezableparaoshabitantesdaterra,quelle ordenasaoteupastorqueapacenteoteugandonoscampos doutrasxentes?Nonsabesquesonunestrañonestaterra entreosfillosdeCanaán,eporquemefasisto?

40EAbramdiscutíaconLottodososdíaspormordisto, peroLotnonquixoescoitaraAbram,econtinuoufacendo omesmoeoshabitantesdaterraviñeronellodixerona Abram

41EAbramdíxolleaLot:«Atacandoserásparaminun tropezoparaoshabitantesdaterra?Agora,prégocheque nonhaxamáisrifasentrenós,porquesomosparentes»

42Maisprégochequeteapartesdemin,vaieescolleun lugarondepoidasvivircoteugandoetodooquete pertence,peromanténtelonxedemin,tieatúafamilia

43Enonteñasmedodemarchardemin,porquesealguén chefaialgúndano,avísameeeuvingareiatúacausadel, sóqueapártatedemin

44EdespoisdequeAbramlledixeratodasestaspalabrasa Lot,Lotlevantouseelevantouosolloscaraáchairado Xordán

45Eviuquetodoaquellugarestababenregadoebopara ohome,asícomoqueproporcionabapastoparaogando.

46ELotmarchoudeAbramparaaquellugar,ealíplantou asúatendaehabitouenSodoma,eseparáronseundooutro

47EAbramhabitounachairadeMambré,queestáen Hebrón,eplantoualíasúatenda,eAbrampermaneceu neselugarmoitosanos

CAPÍTULO16

1Naqueltempo,Quedorlaomer,reideElam,enviou mensaxeirosatodososreisveciños,aNimrod,reide Shinar,queestabaentónbaixooseupoder,aTidal,reide Goyim,eaArioc,reideElasar,cosquefixounpacto, dicindo:Subídeamineaxudádeme,paraquepoidamos derrotartodasasvilasdeSodomaeosseushabitantes, porqueserebelaroncontraminestestreceanos.

2Eestescatroreissubironcontodososseuscampamentos, unsoitocentosmilhomes,eforoncomoestaban,emataron atodohomequeatoparonnoseucamiño

3EoscincoreisdeSodomaeGomorra,Sinab,reide Admah,Semeber,reideZeboim,Bera,reideSodoma, Berxá,reideGomorra,eBela,reideZoar,saíronaoseu encontro,etodossexuntaronnovaldeSiddim

4EestesnovereisfixeronguerranovaldeSiddim;eos reisdeSodomaeGomorraforonderrotadosdiantedosreis deElam

5EovaldeSiddimestabacheodepozosdecaleosreisde ElamperseguironosreisdeSodoma,eosreisdeSodoma cosseuscampamentosfuxironecaeronnospozosdecal,e todososquequedaronforonámontañaparaprotexerse,e oscincoreisdeElamviñerontraseleseperseguíronosata asportasdeSodoma,etomarontodooquehabíaen Sodoma

6EsaquearontodasascidadesdeSodomaeGomorra,e taménlevaronaLot,fillodoirmándeAbram,eassúas propiedades,eapoderáronsedetodososbensdascidades deSodoma,emarcharon;eUnic,servodeAbram,que estabanabatalla,viuisto,econtoulleaAbramtodooque osreisfixeranáscidadesdeSodoma,equeLotforalevado cativoporeles

7EAbramouviuisto,elevantouseconunstrescentos dezaoitohomesqueestabanconel,eaquelanoite perseguiuaestesreisederrotounos,etodoscaerondiante deAbramedosseushomes,enonquedouninguénmáis queoscatroreisquefuxiran,eseguironcadaunpoloseu propiocamiño

8EAbramrecuperoutodososbensdeSodoma,etamén recuperouaLoteosseusbens,assúasmullereseosseus pequenosetodooquellepertencía,dexeitoqueaLotnon llefaltounada

9Ecandovolveudederrotarestesreis,eleosseushomes pasaronpolovaldeSiddim,ondeosreisfixeranaguerra entreeles

10Bera,reideSodoma,eorestodosseushomesque estabanconelsaírondospozosdecalnosquecaeranpara atoparseconAbrameosseushomes

11Adonisédek,reideXerusalén,quesechamabaSem, saíucosseushomesaoencontrodeAbramedoseupobo, conpaneviño,equedaronxuntosnovaldeMelec

12EAdon-SédecbendiciuaAbram,eAbramdeullea décimapartedetodooquetrouxeradobotíndosseus inimigos,porqueAdon-SédecerasacerdotediantedeDeus

13EtodososreisdeSodomaeGomorraquealíestaban, cosseusservos,achegáronseaAbramerogáronllequelles devolveseosservosquefixeracativosequetomaseparasi todososbens.

14EAbramrespondeuaosreisdeSodoma,dicindo:Polo Señorquevive,quecreouoceoeaterra,equeredimiua miñaalmadetodaaflición,equemelibrouhoxedosmeus inimigoseosentregounasmiñasmans,nonlevareinada quesexavoso,paraquenonvosgabedesmañá,dicindo: Abramenriqueceusecosnososbensquesalvou

15PorqueoSeñor,omeuDeus,enquenconfío,díxome: Nonchefaltaránada,porqueeutebendicireientodasas obrasdastúasmans.

16Eagora,pois,aquítestodooquechepertence;tómaoe vaiteViveoSeñor,eunonchequitareininunhasoa persoavivaninuncordóndezapatosninunfío,agáso custodacomidadosqueviñeroncomigoábatalla,etamén asporciónsdoshomesqueviñeroncomigo,Anará,Axcole Mambré,eleseosseushomes,asícomoosquequedaron paravixiaraequipaxe;eleslevaránasúapartedobotín

17EosreisdeSodomadéronlleaAbramsegundotodoo quelledixera,epresionáronoparaquetomaseoque quixese,peroelnonquixo

18EdespediuosreisdeSodomaeorestodosseushomes, edeullesordessobreLot,eforonaosseusrespectivos lugares

19EtaméndespediuaLot,fillodoseuirmán,cosseus bens,efoiconeles,eLotvolveuásúacasa,aSodoma,e Abrameoseupobovolveuásúacasaáschairasde Mambré,queestáenHebrón

20Naqueltempo,oSeñorapareceudenovoaAbramen Hebrónedíxolle:«Nontemas;atúarecompensaémoi grandediantedemin;nonteabandonareiataquete multipliqueetebendigaefagaatúadescendenciacomaas estrelasdoceo,quenonsepodenmedirninnumerar»

21Dareiátúadescendenciatodasestasterrasquevescos teusollos,aelesdareillesenherdanzaparasempre;sósé forteenontemas,camiñadiantedemineséperfecto

22EnoanosetentaeoitodavidadeAbram,neseano morreuReú,fillodePéleg,etodososdíasdeReúforon douscentostrintaenoveanos,emorreu

23Sarai,filladeHarán,mullerdeAbram,eraaíndaestéril naquelesdías;nonlledeuaAbramfilloninfilla

24Evendoquenontiñafillos,tomouásúaservaAgar, quellederaofaraón,edeullapormulleraoseumarido

Abram

25PoisAgaraprendeutodososcamiñosdeSarai,talcomo lleensinaraSarai,enondeixoudeseguirosseusbos camiños

26ESaraidíxolleaAbram:VelaquíamiñaservaAgar; vaiondaelaparaquedeaaluzsobreosmeusxeonllos, paraqueeutaménteñafillospormediodela

27EaocabodosdezanosqueAbramviviunaterrade Canaán,queéooitentaecincoanodavidadeAbram, SaraideulleaAgar

28EAbramescoitouavozdasúamullerSarai,etomouá súaservaAgar,eAbramachegouseaela,eelaconcibiu.

29EcandoAgarviuqueconcibira,alegrousemoito,ea súaseñorafoidesprezadaaosseusollos,edixoparasi mesma:IstosópodeserqueeusonmellordiantedeDeus queSarai,amiñaseñora,porquetodososdíasqueamiña señoraestivocomeuseñor,elanonconcibiu,perooSeñor fixoqueeuconcibisedelentanpoucotempo.

30EcandoSaraiviuqueAgarconcibiraconAbram,Sarai tivocelosdasúaserva,eSaraidixoparasimesma:Isto nonéoutracousaquenonsexaqueeladebesermellorca min

31ESaraidíxolleaAbram:«Caiaamiñainxustizasobreti, porquecandollerogabasaoSeñorporfillos,porquenon rogabaspormin,paraqueoSeñormedesedescendencia deti?»

32EcandollefaloaAgarnatúapresenza,eladesprezaas miñaspalabras,porqueconcibiu,etinonlledisnadaQue oSeñorxulgueentreminetipoloquemefixeches

33EAbramrespondeuaSarai:Velaquíatúaservanatúa man;faiconelaoquecheparezabenESaraiaflixiuna,e Agarfuxiudelaaodeserto.

34EunanxodoSeñoratopounanolugarondefuxira, xuntoaunpozo,edíxolle:Nontemas,porquemultiplicarei atúadescendencia,poisdarásaluzunfilloechamaráslle

Ismael;agora,volveaSarai,atúaseñora,esométeteás súasmans.

35EAgarchamouaolugardaquelpozoBeer-Lahai-Roi, queestáentreCadeseodesertodeBered.

36EAgarvolveunaqueltempoácasadoseuamo,eao cabodosdíasAgardeulleunfilloaAbram,eAbram chamounoIsmael;eAbramtiñaoitentaeseisanoscandoo xerou.

CAPÍTULO17

1Enaquelesdías,noanonoventaeundavidadeAbram, osfillosdeQuitimfixeronguerraaosfillosdeTubal, porquecandooSeñordispersouosfillosdoshomessobrea facedaterra,osfillosdeQuitimforoneasentáronsena chairadeCanopia,econstruíronsecidadesehabitaron xuntoaoríoTibreu

2EosfillosdeTubalhabitaronenTuscanan,eosseus límiteschegabanaoríoTibreu,eosfillosdeTubal construíronunhacidadeenTuscanan,echamaronácidade Sabinah,polonomedeSabinah,fillodeTubal,oseupai,e habitaronalíataodíadehoxe.

3EfoinesetempoqueosfillosdeQuitimfixeronguerra aosfillosdeTubal,eosfillosdeTubalforonderrotados diantedosfillosdeQuitim,eosfillosdeQuitimfixeron caertrescentossetentahomesdosfillosdeTubal

4Naqueltempo,osfillosdeTubalxuraronaosfillosde Quitim,dicindo:«Nonvoscasaredesentrenós,eningún homedaráasúafillaaningúndosfillosdeQuitim»

5PoistodasasfillasdeTubaleranfermosasnaqueles tempos,porquenonseatopabanentónentodaaterra mullerestanfermosascomoasfillasdeTubal

6Etodososquesedeleitabannabelezadasmulleresíanás fillasdeTubaletomabanmulleresdelas,eosfillosdos homes,reisepríncipes,quesedeleitabanmoitonabeleza dasmulleres,tomabanmulleresnaquelesdíasdasfillasde Tubal.

7EaocabodetresanosdespoisdequeosfillosdeTubal xuraranaosfillosdeQuitimquenonllesdaríanassúas fillaspormulleres,unsvintehomesdosfillosdeQuitim forontomaralgunhasdasfillasdeTubal,peronon atoparonningunha

8PorqueosfillosdeTubalcumprironosseusxuramentos denoncasarconeles,enonquebrantaronosseus xuramentos

9Enosdíasdasega,osfillosdeTubalforonaosseus campospararecollerasúacolleita,candoosmozosde QuitimsereunironeforonácidadedeSabinah,ecada hometomouunhamozadasfillasdeTubal,echegaronás súascidades

10EosfillosdeTubaloírondisoeforonáguerraconeles, enonpuideronprevalecersobreeles,porqueomonteera extremadamentealtoparaeles,ecandovironquenon podíanprevalecersobreeles,volveronásúaterra

11Eaocomezodoano,osfillosdeTubalforone contrataronunsdezmilhomesdascidadesqueestaban pretodeles,eforonáguerracosfillosdeQuitim.

12EosfillosdeTubalforonáguerracosfillosdeQuitim, paradestruírasúaterraeangustialos,eneste enfrontamentoosfillosdeTubalprevaleceronsobreos fillosdeQuitim,eosfillosdeQuitim,vendoqueestaban

moiangustiados,levantaronosfillosquetiverancoasfillas deTubal,sobreomuroqueforaconstruído,paraestar diantedosollosdosfillosdeTubal

13EosfillosdeQuitimdixéronlles:«Viñestesparafacera guerracontraosvososfillosefillas,enonsomos consideradoscomoavosacarneeosvososósosdesde aquelaataagora?»

14EcandoosfillosdeTubaloíronisto,deixarondefacer guerraaosfillosdeQuitim,emarcharon 15Evolveronássúascidades,eosfillosdeQuitim reuníronsenaquelmomentoeconstruírondúascidades xuntoaomar,echamaronaunhaPurtueáoutraAriza 16EAbram,fillodeTérah,tiñaentónnoventaenoveanos. 17NaqueltempoaparecéuselleoSeñoredíxolle:«Fareia miñaalianzaentremineti,emultiplicareimoitoatúa descendencia.Estaéaalianzaquefagoentremineti:que todonenovarónsexacircuncidado,tieatúadescendencia despoisdeti»

18Aosoitodíasdeidadeserácircuncidado,eestaalianza seránavosacarneporunhaalianzaperpetua

19Eagora,polotanto,oteunomenonsechamarámáis Abram,senónAbraham,eatúamullernonsechamará máisSarai,senónSara

20Poisbendicireivosaosdous,emultiplicareiatúa descendenciadespoisdeti,ataquechegarásaserunha grannación,ereissairándeti

CAPÍTULO18

1AbrahamlevantouseefixotodooqueDeuslleordenara, ecolleuoshomesdasúacasaeoscompradoscoseu diñeiro,ecircuncidounoscomooSeñorlleordenara

2Enonquedouningúnquenoncircuncidase,eAbrahame oseufilloIsmaelforoncircuncidadosnacarnedoseu prepucio;treceanostiñaIsmaelcandofoicircuncidadona carnedoseuprepucio

3EnoterceirodíaAbrahamsaíudasúatendaesentouá portaparagozardacalordosol,mentresadordasúacarne 4EoSeñoraparecéusellenachairadeMamre,eenviou tresdosseusanxosministrosparavisitalo,eelestaba sentadoáportadatenda,elevantouosolloseviu,e velaquíquetreshomesviñandelonxe,eellevantousee correuaoseuencontro,einclinouseanteeleselevounosá súacasa

5Edíxolles:Seagoraatopograzaaosvososollos, achegádevosecomedeunbocadodepan.Einsistiunos,e elesachegáronseedeullesaugaelavaronospés,epúxoos debaixodunhaárboreáentradadatenda.

6EAbrahamcorreuecolleuunbecerrotenroebo,e apresurouseamatalo,edeulloaoseuservoEliezerpara queopreparase

7AbrahamentrouondeestabaSaranatendaedíxolle: «Preparaaxiñatresmedidasdefariñafina,amásaaefai bolosparacubrirapotadacarne»Eelafíxoo

8EAbrahamapresurouseetrouxollesmanteigaeleite, carnedevacaedecordeiro,edeullesparacomerantesde queacarnedobecerroestiveseosuficientementefeita,e comeron

9Ecandorematarondecomer,undelesdíxolle:Volvereia tinotempodavida,eSara,atúamuller,teráunfillo.

10Eoshomespartirondespoiseseguironosseuscamiños, aoslugaresaosqueforanenviados.

11Naquelesdías,todaaxentedeSodomaeGomorra,e dascincocidadesenteiras,eranextremadamentemalvadas epecadorascontraoSeñor,eprovocabanoSeñorcoas súasabominacións,efortalecéronsenoenvellecemento abominableecondesprezodiantedoSeñor,easúa maldadeeosseuscrimeserannaquelesdíasgrandesdiante doSeñor

12Etiñannasúaterraunvalmoiextenso, aproximadamenteamediodíadecamiñada,enelhabía fontesdeaugaemoitaherbaarredordaauga

13EtodaaxentedeSodomaeGomorraíaalícatroveces aoano,coassúasmulleres,fillosetodooquellespertencía, ealíalegrábanseconpandeirosedanzas

14Enotempodealegríatodosselevantabaneagarraban ásesposasdosseusveciños,ealgúns,ásfillasvirxesdos seusveciños,egozabandelas,ecadahomevíaásúa esposaefillanasmansdoseuveciñoenondicíaninunha palabra

15Efixeronasídendeamañáataanoite,edespoisvolvían paraacasacadahomeásúacasaecadamullerásúatenda; asífacíansemprecatrovecesaoano

16Taméncandounestrañochegabaássúascidadesetraía bensquecompraraparavendelosalí,axentedestascidades reuníase,homes,mulleresenenos,novosevellos,eían ondeohomeellequitabanosseusbenspolaforza, dándolleunpoucoacadaunataqueseacababantodosos bensdodonoquetrouxeraáterra

17Eseodonodosbensdiscutíaconeles,dicindo:Que traballoéestequemefixestes?,entónachegábanseaelun porun,ecadaunmostráballeopoucoquecollerae burlábasedel,dicindo:Sócollínopoucoquemedeches;e candooíaistodetodoseles,levantábaseemarchabadeles contristezaeamarguradealma,candotodosseerguíaneo perseguían,eobotabanfóradacidadecongranestrondoe tumulto.

18EhabíaunhomedopaísdeElamqueíatranquilamente polocamiño,montadonoseuburro,quelevabaunfino mantodediversascores,eomantoestabaatadocunha cordasobreoburro

19EohomeíadeviaxepolarúadeSodomacandosepuxo osolpolatarde,epermaneceualíparapasaranoite,pero ninguénodeixouentrarnasúacasa;enaqueltempohabía enSodomaunhomemalvadoetrapalleiro,hábilparafacer omal,eoseunomeeraHedad.

20Eergueuosolloseviuoviaxeironarúadacidade,e achegouseaelepreguntoulle:Deondevéseaondevas?

21Eohomedíxolle:EstouviaxandodeHebrónaElam, ondepertenzo,eaopasar,púxoseosoleninguénme deixouentrarnasúacasa,aíndaquetiñapaneauga,pallae comidaparaomeuburro,enonmefaltanada.

22EHedadrespondeuedíxolle:Todooqueprecisesserá subministradopormin,perononpasarásanoitenarúa

23EHedadlevounoásúacasa,equitoulleomantoao burrocoacorda,elevounosásúacasa,edeulleaoburro pallaeforraxementresoviaxeirocomeuebebeunacasa deHedad,eficoualíaquelanoite

24Epolamañáoviaxeirolevantousecedoparacontinuara súaviaxe,candoHedadlledixo:Espera,reconfortaoteu corazóncunbocadodepanedespoisvaiEohomefíxoo;

epermaneceuconel,eamboscomeronebeberonxuntos duranteodía,candoohomelevantouseparair.

25EHedaddíxolle:Velaquíqueodíaestádeclinando, mellorquequedestodaanoiteparaqueoteucorazónse console;eelinsistiunodexeitoquesequedoualítodaa noite,eosegundodíalevantousecedoparamarchar,cando Hedadinsistiuno,dicindo:Consoloaoteucorazóncun bocadodepanedespoisvai;eelpermaneceuecomeucon eltaménosegundodía,eentónohomelevantousepara continuarasúaviaxe

26EHedaddíxolle:Velaquíqueodíaestádeclinando; quédatecomigoparaconsolaroteucorazón,epolamañá levántatecedoevaipoloteucamiño.

27Eohomenonquixoquedar,senónqueselevantoue ensillouoseuburro,ementreselensillouoseuburro,a mullerdeHedaddíxolleaoseumarido:Mira,estehome quedouconnoscodousdíascomendoebebendoenonnos deunada,eagoramarcharádenóssendarnada?EHedad díxolle:Cala.

28Eohomeensallouoseuburroparair,epediullea Hedadquelledeseacordaeomantoparaataloaoburro 29EHedadpreguntoulle:Quedis?Eelrespondeulle:Que medeas,meuseñor,ocordóneomantofeitodediversas coresqueagochachescontigonatúacasaparagardalos

30EHedadrespondeuaohome,dicindo:Estaéa interpretacióndoteusoño:acordaquevichessignificaque atúavidasealongarácomaunhacorda,everomanto coloreadocontodotipodecoressignificaqueterásunha viñanaqueplantarásárboresdetodotipodefroitos

31Eoviaxeirorespondeu,dicindo:Nonasí,meuseñor, porqueeuestabaespertocandochedeiocordónetamén unmantotecidocondiferentescores,quellequitachesao burroparagardalosparamin;eHedadrespondeuedixo: Certamentechedixenainterpretacióndoteusoñoeéun bosoño,eestaéasúainterpretación

32Agoraosfillosdoshomesdánmecatromoedasdeprata, queéomeuencargoparainterpretarossoños,esódeti pidotresmoedasdeprata

33EohomeirritousepolaspalabrasdeHedad,echorou amargamente,elevouaHedadaSerak,xuízdeSodoma.

34EohomeexpuxoasúacausaanteoxuízSerak,cando Hedadrespondeu,dicindo:Nonéasí,senónqueasíéo asunto;eoxuízdíxolleaoviaxeiro:Estehome,Hedad, dicheaverdade,porqueéfamosonascidadespola interpretaciónprecisadossoños

35Eohomeclamouporpalabradoxuíz,edixo:Nonasí, meuSeñor,porquefoiodíaquelledeiacordaeomanto quelevabaoburro,paragardalosnasúacasa;eambos disputarondiantedoxuíz,dicindoun:Asífoioasunto,eo outrodeclarandoocontrario

36EHedaddíxolleaohome:Dámecatromoedasdeprata quecobropolasmiñasinterpretaciónsdossoños;nonche fareiningunhaconcesión;edámeocustodascatro comidasquecomichesnamiñacasa

37EohomedíxolleaHedad:«Deverdadechepagarei poloquecomínnatúacasa;sódameocordóneomanto queagochachesnatúacasa».

38EHedadrespondeudiantedoxuízedíxolleaohome: Nonchedixenainterpretacióndoteusoño?Ocordón significaqueosteusdíasseránprolongadoscomaun

cordón,eomanto,queterásunhaviñanaqueplantarás todotipodeárboresfroiteiras.

39EstaéainterpretacióncorrectadoteusoñoDámeagora ascatromoedasdeprataqueprecisocomocompensación, porquenonchefareiningunhaconcesión.

40EohomechorouanteaspalabrasdeHedadeambos riñeronanteoxuíz,eoxuízdeuordesaosseusservos,que osbotaronprecipitadamentedacasa.

41Emarcharonrifandodoxuíz,candoaxentedeSodoma osouviu,ereuníronsearredordeleseclamaroncontrao estraño,ebotáronoprecipitadamentedacidade

42Eohomecontinuouasúaviaxemontadonoseuburro conamarguranaalma,lamentándoseechorando.

43Ementrescamiñaba,chorabapoloquelleacontecerana corruptacidadedeSodoma

CAPÍTULO19

1EascidadesdeSodomatiñancatroxuícesencatro cidades,eesteseranosseusnomes:Seraknacidadede Sodoma,SharkadenGomorra,ZabnacenAdmaheMenón enZeboim.

2EEliezer,oservodeAbraham,aplicoullesdiferentes nomes,econverteuaSerakenShakra,aSharkaden Shakrura,aZebnacenKezobimeaMenonenMatzlodin.

3Epordesexodosseuscatroxuíces,axentedeSodomae Gomorratiñacamaserguidasnasrúasdascidades,eseun homechegabaaesteslugares,agarrábanoelevábanoa unhadassúascamas,epolaforzaobrigábanoadeitarse nelas

4Ementressedeitaba,treshomespoñíanseásúacabeceira etresaosseuspés,emedíanopololongodacama,eseo homeeramáispequenoqueacama,estesseishomes estirábanoporcadaextremo,ecandollesgritabanonlle respondían

5Eseeramáislongoqueacama,achegabanosdouslados dacamaencadaextremo,ataqueohomechegaseásportas damorte

6Esecontinuabaaberrarlles,respondíanlle,dicindo:Así sellefaráaunhomequeentrenanosaterra.

7Ecandooshomesescoitarontodasestascousasque fixeranoshabitantesdascidadesdeSodoma,evitaroniralí 8Ecandounpobrechegabaásúaterra,dábanllepratae ouro,efacíanunpregoentodaacidadeparaquenonlle desenninunanacodepanparacomer,eseoestraño quedabaalíalgúnsdíasemorríadefame,senpoder conseguirninunanacodepan,entón,ásúamorte,todaa xentedacidadeviñaelevabaaprataeoouroquellederan.

9Eaquelesquepodíanrecoñeceraprataouoouroquelle deran,leváronodevolta,eásúamortetaménodespoxaron dassúasroupas,epelexabanporelas,eoqueprevalecía sobreoseuveciñolevábaas.

10Despoisdisolevábanoeenterrábanodebaixodalgúns arbustosnosdesertos;asífacíantodososdíasconcalquera queviñaaelesemorríanasúaterra

11Ecopasodotempo,SaraenviouaEliezeraSodoma paraveraLotepreguntarllecomoestaba.

12EliezerfoiaSodomaeatopouunhomedeSodomaque loitabacunestraño,eohomedeSodomadesposuíuao pobrehomedetodaasúaroupaemarchou.

13EestepobrehomeclamouaEliezereimploroulleoseu favorpormordoquellefixeraohomedeSodoma.

14Edíxolle:Porqueteportasasícopobrequeveuátúa terra?

15EohomedeSodomarespondeuaEliezer,dicindo:É estehometeuirmán,ouoshabitantesdeSodomate puxeronhoxeporxuíz,paraquefalesdestehome?

16EEliezerloitoucohomedeSodomapormordopobre home,ecandoEliezerseachegoupararecuperararoupa dopobrehomedeSodoma,apresurouseecunhapedra feriuaEliezernafronte

17EosanguecorríacopiosamentedafrontedeEliezer,e candoohomeviuosangue,agarrouaEliezer,dicíndolle: Dámeomeusalarioporlibrarmedetidestesanguemalo quetiñanafronte,porquetaléocostumeealeinanosa terra.

18EEliezerdíxolle:Feríchesmeeesíxesmequechepague oteusalario;eEliezernonquixoescoitaraspalabrasdo homedeSodoma.

19EohomeagarrouaEliezerelevounoaSakra,xuízde Sodoma,paraxulgalo

20Eohomedíxolleaoxuíz,dicindo:Prégoche,meuseñor, asífixoestehome,porqueeuoferíncunhapedraeo sanguemanoulledafronte,enonestádispostoadarmeo meusalario.

21EoxuízdíxolleaEliezer:Estehomedicheaverdade, dálleoseusalario,porqueesteéocostumenanosaterra;e Eliezerouviuaspalabrasdoxuíz,elevantouunhapedrae golpeouoxuíz,eapedragolpeoulleafronte,eosangue correucopiosamentedafrontedoxuíz,eEliezerdixo:Se esteéocostumenatúaterra,dálleaestehomeoqueeu deberíadarlle,porqueestafoiatúadecisión,tia decretaches

22EEliezerdeixouohomedeSodomacoxuíz,eeste marchou

23EcandoosreisdeElamfixeronguerracosreisde Sodoma,osreisdeElamcapturarontodasaspropiedades deSodoma,elevaroncativoaLot,cosseusbens,ecando llefoiditoaAbraham,foiefixoguerracosreisdeElam,e recuperoudassúasmanstodasaspropiedadesdeLot,así comoaspropiedadesdeSodoma

24Naqueltempo,amullerdeLotdeulleunhafilla,e chamoullePaltith,dicindo:PorqueDeusolibrouaelea todaasúacasadosreisdeElam;ePaltith,filladeLot, creceu,eundoshomesdeSodomatomounapormuller 25Eunhomepobrechegouácidadeparabuscar manutención,epermaneceunacidadealgúnsdías,etodaa xentedeSodomafixoproclamaroseucostumedenon darlleaestehomeunbocadodepanparacomer,ataque caesemortonaterra,easíofixeron

26EPaltith,afilladeLot,viuaestehomedeitadonasrúas famento,eninguénlledabanadaparamanteloconvida,e estabaapiquesdemorrer

27Easúaalmaencheusedecompaixónpormordohome, ealimentounoensegredoconpandurantemoitosdías,ea almadestehomereviviu

28Poiscandosaíaabuscarauga,botabaopannacántaro, ecandochegabaaolugarondeestabaopobre,collíaopan dacántaroedáballedecomer;asífixomoitosdías

29EtodaaxentedeSodomaeGomorrapreguntábase comopodíaaquelhomesoportarafamedurantetantosdías

30Edixéronseunsaosoutros:Istosópodeserporque comeebebe,porqueninguénpodesoportarafamedurante tantosdíasouvivircomoestehome,senquesequera cambieoseurostro;etreshomesagocháronsenunlugar ondeestabaopobrehome,parasaberqueneraoquelle trouxerapanparacomer

31EPaltith,filladeLot,saíuaqueldíaabuscarauga,e puxopannoseucántarodeauga,efoisacaraugaxuntoao lugardopobre,esacouopandocántaroedeulloaopobre, eelcomeuno

32EostreshomesvironoquePaltithllefixoaopobre home,edixéronlle:Entón,estiquenomantivo,eporiso nonmorreudefame,nincambioudeaspectoninmorreu comoosdemais

33Eostreshomessaírondolugarondeestabanagochados, eapoderáronsedePaltithedopanquetiñanamanopobre. 34EtomaronaPaltithetrouxéronaanteosseusxuíces,e dixéronlles:Asífixoela,efoielaquenlleproporcionou panaopobre,polotantononmorreutodoestetempo; agora,polotanto,decláranosocastigodebidoaestamuller portertransgredidoanosalei

35EaxentedeSodomaeGomorrareuníronseeacenderon lumenarúadacidade,ecolleronámullerebotáronaao lume,equeimáronaataconverterseencinza

36EnacidadedeAdmahhabíaunhamulleráquelle fixeronomesmo

37PoisunviaxeirochegouácidadedeAdmahparapasara noitealí,coaintencióndevolverparaacasapolamañá,e sentousefronteáportadacasadopaidamoza,paraquedar alí,xaqueosolsepuxeracandochegaraaaquellugar;ea mozavíunosentadoáportadacasa.

38Eelpediulleunpoucodeauga,eelapreguntoulle: «Quenesti?»Eelrespondeulle:«Hoxeíadecamiñoe chegueiaquíaopórdosol.Asíquepasareiaquítodaa noite,epolamañálevantareimecedoecontinuareiamiña viaxe»

39Eamozaentrounacasaetrouxolleaohomepaneauga paraquecomeseebebese

40EesteasuntochegouacoñeceráxentedeAdmah,e reuníronseelevaronamozaanteosxuíces,paraquea xulgasenporesteacto

41Eoxuízdixo:Oxuízodemortedebedictarsesobreesta mullerporquetransgrediuanosalei,e,polotanto,estaéa decisiónqueaconcierne

42Eaxentedaquelascidadesreuniuseetrouxoámoza,e unxíronaconmeldacabezaaospés,comodecretaraoxuíz, ecolocáronadiantedunenxamedeabellasqueestaban entónnassúascolmeas,easabellasvoaronsobreelae picáronadetalxeitoquetodooseucorposeinchou

43Eamozaberroupormordasabellas,peroninguénse fixocargodelanintivocompaixóndela,eosseusberros subironaoceo.

44EoSeñorirritouseporistoeportodasasobrasdas cidadesdeSodoma,porquetiñanabundanciadecomidae tranquilidadeentreelas,eaíndaasínonsustentabanos pobreseosnecesitados,enaquelesdíasassúasmalas acciónsepecadosfixéronsegrandesdiantedoSeñor.

45EoSeñormandouchamardousdosanxosqueviñeraná casadeAbrahamparadestruírSodomaeassúascidades

46EosanxoslevantáronsedaportadatendadeAbraham, despoisdecomerebeber,echegaronaSodomapolatarde,

eLotestabaentónsentadonaportadeSodoma,ecandoos viulevantousepararecibilos,einclinouseataochan.

47Epresionounosmoitoelevounosásúacasa,edeulles comida,queelescomeron,epasaronanoitenasúacasa.

48EosanxosdixéronlleaLot:«Levántateesaedeste lugar,tietodooquetepertence,paraquenonsexas consumidopolainiquidadedestacidade;porqueoSeñor destruiráestelugar».

49EosanxosagarraronaLotdaman,dasúamulleredos seusfillos,edetodooquellepertencía,esacáronoe deixáronofóradascidades

50EdixéronlleaLot:«Escapaparasalvaratúavida»E fuxiueletodooquetiña.

51EntónoSeñorfixochoverxofreelumedoceosobre Sodoma,sobreGomorraesobretodasestascidades

52Ederrubouestascidades,todaachairaetodosos habitantesdascidades,eoquemedrabanaterra;eAdo,a mullerdeLot,miroucaraatrásparaveradestrucióndas cidades,porqueasúacompaixónconmoveusepormordas súasfillasquequedaronenSodoma,porquenonforoncon ela

53Ecandoelamiroucaraatrás,converteusenunhaestatua desal,eaíndaestáneselugarataodíadehoxe

54Eosboisqueestabanneselugarlambíandiariamenteo salataaspuntasdospés,epolamañábrotabadenovo,e volvíanolamberataodíadehoxe

55ELotedúasdassúasfillasquequedaronconelfuxiron eescaparonácovadeAdulam,epermaneceronalípor algúntempo

56EAbrahamlevantousecedopolamañáparaveroque llesaconteceraáscidadesdeSodoma;emiroueviuofume dascidadessubindocomaofumedunforno

57ELoteassúasdúasfillasquedaronnacova,efixeron queoseupaibebeseviño,edeitáronseconel,porque dixeronquenonhabíahomenaterraquepuidesexerar descendenciadelas,porquepensabanquetodaaterrafora destruída.

58Eambasdeitáronsecoseupai,econcibironetiveron fillos,eaprimoxénitachamouonomedoseufilloMoab, dicindo:Domeupaioconcibín;eléopaidosmoabitasata odíadehoxe

59EamáisnovataménchamouaoseufilloBenamí;eléo paidosfillosdeAmónataodíadehoxe.

60Edespoisdisto,Loteassúasdúasfillasmarcharonde alí,ehabitouaooutroladodoXordáncoassúasdúasfillas eosseusfillos.EosfillosdeLotcreceron,eforone tomaronmulleresdaterradeCanaán,eprocrearonfillose foronfrutíferosemultiplicáronse.

CAPÍTULO20

1NaqueltempoAbrahampartiudachairadeMambréefoi áterradosfilisteos,ehabitouenGuerarNoanovintee cincodeestarAbrahamnaterradeCanaán,enocenésimo anodasúavida,chegouaGuerar,naterradosfilisteos

2Ecandoentraronnaterra,díxolleaSara,asúamuller: «Dilleacalqueraquechepreguntequeesamiñairmá, paraquepoidamosescapardamaldadedoshabitantesda terra»

3EmentresAbrahamvivíanaterradosfilisteos,osservos deAbimélec,reidosfilisteos,vironqueSaraeramoi

fermosa,epreguntáronlleaAbrahamporela,eel respondeu:Elaéamiñairmá.

4EosservosdeAbimélecforonaAbimélec,dixéndolle: UnhomedaterradeCanaánveuvivirnaterra,etenunha irmáqueémoifermosa.

5EAbimélecescoitouaspalabrasdosseusservosquelle eloxiabanaSara,eAbimélecenviouosseusoficiais,e trouxeronaSaraaorei.

6ESarachegouácasadeAbimelec,eoreiviuqueSara erafermosa,eelallegustoumoito

7Eachegouseaelaedíxolle:Queéparatiesehomeco queviñechesánosaterra?ESararespondeuedixo:Eléo meuirmán,eviñemosdaterradeCanaánparahabitaronde puidésemosatoparunlugar

8EAbimelecdíxolleaSara:Velaquí,amiñaterraestá diantedeti;colocaaoteuirmánencalquerapartedesta terraquecheagrade,eseráonosodeberexaltaloeelevalo porribadetodoopobodaterra,xaqueéoteuirmán

9EAbimélecmandouchamaraAbraham,eAbrahamveu ondeestabaAbimélec

10EAbimélecdíxolleaAbraham:Velaquíqueordenei quesexashonradocomodesexaspormordatúairmáSara. 11Abrahamsaíudeondeestabaorei,eoagasallodorei seguiuno

12Comapolatarde,antesdequeoshomessedeitena descansar,oreiestabasentadonoseutrono,eunsono profundocaeusobreel,edeitousenotronoedurmiuataa mañá.

13EsoñouqueunanxodoSeñorviñaaelcunhaespada desembainadanaman,eoanxoestabasobreAbimélec,e queríamatalocoaespada,eoreiaterrorizousenoseusoño, edixoaoanxoEnquepequeicontratiparaqueveñas matarmecoatúaespada?

14EoanxorespondeuedíxolleaAbimélec:Velaquíque morrespormordamullerquetrouxechesonteátúacasa, porqueéunhamullercasada,aesposadeAbraham,que veuátúacasa;agora,pois,devolveaesehomeasúa esposa,porqueelaéasúaesposa;esenonadevolves,sabe quecertamentemorrerás,tietodooquetepertence

15Eaquelanoitehouboungranclamornaterrados filisteos,eoshabitantesdaterravironafiguradunhome depécunhaespadadesembainadanaman,eferiuos habitantesdaterracoaespada,si,continuouaferilos.

16EoanxodoSeñorferiutodaaterradosfilisteosaquela noite,ehoubounhagranconfusiónaquelanoiteeámañá seguinte.

17Etodososventresquedaronpechados,etodososseus fluxos,eamandoSeñorestabasobreelespormordeSara, mullerdeAbraham,aquenAbimélectomara

18EpolamañálevantouseAbimelecconterrore confusiónecongranmedo,emandouemandouchamaros seusservos,econtoullesoseusoño,eopobotivomoito medo

19Eunhomequeestabaentreosservosdoreirespondeu aorei,dicindo:Oh,reisoberano,devolveestamullerao seumarido,porqueeléoseumarido,porqueomesmolle aconteceuaoreideExiptocandoestehomechegoua Exipto

20Edixodasúamuller:«Éamiñairmá;asíécomofai candovénvivirnaterraondevivecomoforasteiro».

21Eofaraónmandouetomouestamullerporesposa,eo Señortrouxosobreelgravespragasataquedevolveua mulleraoseumarido

22Agora,polotanto,ohreisoberano,sabeoque aconteceuonteánoiteentodaaterra,porquehoubounha consternaciónmoigrandeeunhagrandorelamento,e sabemosquefoipormordamullerquetomaches

23Agora,polotanto,devolveestamulleraoseumarido, paraquenonnosacontezacomolleaconteceuaofaraón, reideExipto,eaosseussúbditos,eparaquenon morramos;eAbimélecapresurouseechamouefixoque chamaseaSara,eelapresentousediantedel,eelfixoque chamaseaAbraham,eelpresentousediantedel.

24EAbimélecdíxolles:Queéestaobraquefixestes dicindoquesodesirmáneirmá,eeutomeiaestamuller pormuller?

25EAbrahamrespondeu:Porquepenseiqueíamorrerpor mordamiñamuller;eAbiméleccolleurabañosevacas, servoseservas,emilmoedasdeprata,edeullasa Abraham,edevolveulleaSara

26EAbimélecdíxolleaAbraham:Velaquítodaaterra diantedeti;habitanelaondequeiras.

27AbrahameSara,asúamuller,saírondapresenzadorei conhonraerespecto,ehabitaronnaterra,mesmoen Guerar.

28Etodososhabitantesdaterradosfilisteoseosservos doreiaíndaestabancondor,pormordapragaqueoanxo llesinflixiratodaanoitepormordeSara.

29EAbimélecmandouchamaraAbraham,dicindo: «RogaagorapolosteusservosaoSeñor,oteuDeus,para queelimineestamortalidadedeentrenós».

30EAbrahamrezouporAbiméleceosseussúbditos,eo SeñorescoitouaoracióndeAbraham,ecurouaAbimélec eatodososseussúbditos.

CAPÍTULO21

1Efoinesetempo,aocabodunanoecatromesesdeque Abrahamhabitabanaterradosfilisteos,enGuerar,que DeusvisitouaSara,eoSeñorlembrousedela,eela concibiuedeualuzunfilloaAbraham

2AbrahamchamouIsaacaofilloquellenaceraSara

3EAbrahamcircuncidouoseufilloIsaacaosoitodíasde idade,comoDeusllemandaraaAbrahamquefixesecoa súadescendenciadespoisdel;eAbrahamtiñacenanos,e Saranoventa,candollesnaceuIsaac.

4Eonenomedrouefoidestetado,eAbrahamfixoungran banqueteodíaenqueIsaacfoidestetado.

5ESemeÉberetodoopoboimportantedaterra,e Abimélec,reidosfilisteos,eosseusservos,ePicol,o capitándoseuexército,viñeroncomerebeberealegrarse nobanquetequeAbrahamfixeraodíaenqueoseufillo Isaacfoidestetado

6TaménTérah,opaideAbraham,eNahor,oseuirmán, chegarondeHarán,elesetodososseuspertencían,porque sealegraronmoitoaosaberquellenaceraunfilloaSara 7EchegaronaAbraham,ecomeronebeberonno banquetequeAbrahamfixeraodíaenqueIsaacfoi destetado

8ETéraheNahoralegáronseconAbraham,e permaneceronconelmoitosdíasnaterradosfilisteos

9NaqueltempomorreuSerug,fillodeReú,noprimeiro anodonacementodeIsaac,fillodeAbraham.

10EtodososdíasdeSerugforondouscentostrintaenove anos,emorreu.

11EIsmael,fillodeAbraham,xaeramaiornaquelesdías; tiñacatorceanoscandoSaralledeualuzaIsaaca Abraham 12EDeusestabaconIsmael,fillodeAbraham,eeste medrou,eaprendeuausaroarcoeconverteuseenarqueiro 13EcandoIsaactiñacincoanos,estabasentadocon Ismaeláportadatenda

14EIsmaelachegouseaIsaacesentoufronteael,ecolleu oarcoetensounoemeteuafrechanel,epretendíamatara Isaac

15ESaraviuoactoqueIsmaeldesexabafacercoseufillo Isaac,eaflixiusemoitopormordoseufillo,emandou chamaraAbrahamedíxolle:Expulsaaestaescravaeao seufillo,porqueoseufillononseráherdeirocomeufillo, porqueasíquixofacerllehoxe.

16EAbrahamescoitouavozdeSara,elevantousecedo polamañá,etomoudocepanseunhabotelladeauga,que lledeuaAgar,edespediunacoseufillo,eAgarfoicoseu filloaodeserto,ehabitaronnodesertodeParancos habitantesdodeserto,eIsmaeleraunarqueiro,ehabitou nodesertomoitotempo.

17EeleasúanaiforondespoisáterradeExipto,e habitaronalí,eAgartomouunhamullerparaoseufillode Exipto,eoseunomeeraMeribá.

18EamullerdeIsmaelconcibiuedeualuzcatrofillose dúasfillas,eIsmael,asúanai,asúamullereosseusfillos foronevolverondespoisaodeserto.

19Efixerontendasnodeserto,noquehabitaban,e continuaronviaxandoedespoisdescansandomensuale anualmente.

20EDeusdeulleaIsmaelrabaños,manadasetendaspor mordeAbraham,oseupai,eohomeaumentouogando 21EIsmaelhabitouendesertoseentendas,viaxandoe descansandodurantemoitotempo,enonviuacaradoseu pai

22Epoucodespois,AbrahamdíxolleaSara,asúamuller: «IreiveromeufilloIsmael,porqueteñoganasdevelo,xa quenonovexodendehaimoitotempo»

23EAbrahamcabalgounundosseuscameloscaraao desertoparabuscaroseufilloIsmael,porqueouviraque vivíanunhatendanodesertocontodooquellepertencía

24AbrahamfoiaodesertoechegouátendadeIsmael arredordomediodía,epreguntouporIsmael,eatopoua mullerdeIsmaelsentadanatendacosseusfillos,eIsmael, oseumarido,easúanainonestabanconeles

25EAbrahampreguntoulleámullerdeIsmael,dicindo: OndefoiIsmael?Eelarespondeu:FoiaocampoacazarE Abrahamaíndaestabamontadonocamelo,porquenon queríabaixaraochan,xaquellexuraraásúamullerSara quenonbaixaríadocamelo

26EAbrahamdíxolleámullerdeIsmael:«Fillamiña, dámeunpoucodeaugaparaquepoidabeber,queestou cansadodaviaxe».

27EamullerdeIsmaelrespondeuedíxolleaAbraham: NontemosauganinpanEelapermaneceusentadana tendaenonsedecatoudeAbraham,ninllepreguntouquen era

28Peroelaestabagolpeandoosseusfillosnatendae maldicindoos,etaménmaldiciuoseumaridoIsmaele reprochouno,eAbrahamescoitouaspalabrasdamullerde Ismaelaosseusfillos,eenfadousemoitoedescontentouse.

29EAbrahamchamouámullerparaquesaísedatenda,e amullerchegouepúxosediantedeAbraham,porque Abrahamaíndaestabamontadonocamelo

30EAbrahamdíxolleámullerdeIsmael:Candooteu maridoIsmaelvolvaácasa,dilleestaspalabras:

31Unhomemoivellodaterradosfilisteosveuaquía buscarte,eestaeraasúaaparenciaefigura;nonlle pregunteiquenera,evendoquenonestabasaquí,faloume edixo:CandoIsmael,oteumarido,volva,dillequeasí dixoestehome:Candovolvasacasa,apartaestecravoda tendaquecolocachesaquíecolocaoutrocravonoseu lugar.

32EAbrahamrematouassúasinstruciónsámuller,e virouseemarchouparaacasamontadonocamelo

33EdespoisdisoIsmaelvolveudacaza,eleasúanai,e volveuátenda,easúamullerdíxolleestaspalabras,

34Unhomemoivellodaterradosfilisteosveubuscarte,e estaeraasúaaparenciaefigura;nonllepregunteiquenera, evendoquenonestabasnacasa,díxome:Candooteu maridovolvaacasa,dillequeasídiovello:Quitaocravo datendaquepuxechesaquíecolocaoutrocravonoseu lugar

35EIsmaelouviuaspalabrasdasúamuller,esouboque eraoseupai,equeasúamullernonohonraba.

36EIsmaelentendeuaspalabrasqueoseupailledixeraá súaesposa,eIsmaelescoitouavozdoseupai,eIsmael rexeitouaaquelamullereelamarchou.

37EIsmaelfoidespoisáterradeCanaán,etomououtra esposaelevounaásúatenda,aolugarondevivíaentón 38Eaocabodetresanos,Abrahamdixo:Volvereivero meufilloIsmael,porquenonovinhaimoitotempo 39Emontounoseucameloefoiaodeserto,echegouá tendadeIsmaelarredordomediodía.

40EpreguntouporIsmael,easúamullersaíudatendae dixo:Nonestáaquí,meuseñor,porquefoicazaraos camposealimentaroscamelos.Eamullerdíxollea Abraham:Entra,meuseñor,natendaecomeunbocadode pan,porqueatúaalmadebeestarcansadapormordaviaxe 41EAbrahamrespondeulle:Nonparareiporqueteñoprésa encontinuaramiñaviaxe,perodameunpoucodeauga parabeber,porqueteñosedeEamullerapresurousee correuátendaetrouxoaugaepanaAbraham,oscales puxodiantedeleinstounoacomer,eelcomeuebebeueo seucorazónconsolouseebendiciuaoseufilloIsmael.

42ErematoudecomerebendiciuoSeñor,edíxolleá mullerdeIsmael:CandoIsmaelvolvaácasa,dilleestas palabras:

43Unhomemoivellodaterradosfilisteosveuaquíe preguntouporti,etinonestabasaquí;eeutrouxenllepan eauga,ecomeuebebeu,eoseucorazónconsolouse

44Edíxomeestaspalabras:CandoIsmael,oteumarido, volvaácasa,dille:Ocravodatendaquetesémoibo;non oquitesdatenda.

45EAbrahamacaboudedarlleordesámuller,ecabalgou caraásúacasa,áterradosfilisteos;ecandoIsmaelchegou ásúatenda,asúamullersaíuaoseuencontroconalegríae uncorazónalegre

46Eeladíxolle:Unvelloveuaquídaterradosfilisteose estaeraasúaaparencia,epreguntouportienonestabas aquí,asíquetrouxenpaneauga,ecomeuebebeueoseu corazónconsolouse.

47Edíxomeestaspalabras:CandoIsmael,oteumarido, volvaácasa,dille:Ocravodatendaquetesémoibo;non oquitesdatenda

48EIsmaelsouboqueeraoseupai,equeasúamullero honra,eoSeñorbendiciuaIsmael

CAPÍTULO22

1EIsmaellevantouseentónecolleuasúamuller,osseus fillos,oseugandoetodooquellepertencía,epartiudealí efoiparaoseupaiáterradosfilisteos

2AbrahamrelatoulleaIsmael,oseufillo,oquefixeracoa primeiramullerqueIsmaeltomara,etodooquefixera

3EIsmaeleosseusfillosvivironconAbrahammoitos díasnaquelaterra,eAbrahamviviunaterradosfilisteos moitotempo

4Eosdíasaumentaronechegaronavinteeseisanos,e despoisdisoAbrahamcosseusservosetodooquelle pertencíapartiudaterradosfilisteosetrasladouseaunha grandistancia,echegaronpretodeHebrón,e permaneceronalí,eosservosdeAbrahamcavaronpozos deauga,eAbrahametodooquellepertencíahabitaron xuntoáauga,eosservosdeAbimelec,reidosfilisteos, escoitaronorumordequeosservosdeAbrahamcavaran pozosdeauganosconfínsdaterra

5EviñeronerixaroncosservosdeAbraham,e roubáronllesogranpozoquecavaran.

6EAbimélec,reidosfilisteos,soubodesteasunto,eelcon Picol,capitándoseuexército,evintedosseushomesfoia Abraham,eAbimélecfalouaAbrahamacercadosseus servos,eAbrahamreprendeuaAbimélecpolopozoqueos seusservoslleroubaran

7EAbimélecrespondeuaAbraham:«ViveoSeñor,que creoutodaaterra,quenonsoubennadadoquefixeronos meusservoscosteus,atahoxe»

8AbrahamcolleusetecordeirasedeullasaAbimélec, dicindo:«Tomaestasdasmiñasmans,paraquemesirvan detestemuñodequeeucaveiestepozo»

9EAbiméleccolleuassetecordeirasqueAbrahamlledera, porquetaménllederagandoemanadasenabundancia,e AbimélecxurouaAbrahamrespectodopozo,poloque chamouaaquelpozoBeerseba,porquealíambosxuraron respectodel

10EambosfixeronunpactoenBeerseba,eAbimelec levantouseconPicol,ocapitándoseuexército,etodosos seushomes,evolveronáterradosfilisteos,eAbrahame todososseuspertencíanhabitaronenBeerseba,eestivo naquelaterramoitotempo.

11EAbrahamplantouungranbosqueenBeerseba,e fíxollecatroportasquedabanaoscatroladosdaterra,e plantounelunhaviña,dexeitoqueseunviaxeirochegaba aAbraham,entrabaporcalqueraportaqueestivesenoseu camiño,epermanecíaalíecomíaebebíaesatisfacíasee logomarchaba

12PorqueacasadeAbrahamestabasempreabertaaos fillosdoshomesquepasabanevolvíandepaso,queviñan comerebeberdiariamentenacasadeAbraham

13Eacalquerahomequetivesefameechegaseácasade Abraham,Abrahamdáballepanparaquecomeseebebese esesatisfagase,eacalqueraquechegaseespidoásúacasa, vestíaocoasroupasqueelixise,edáballeprataeouroe dáballeacoñeceroSeñorqueocrearanaterra;istofixo Abrahamdurantetodaasúavida

14Abraham,osseusfillosetodooquellepertencía habitaronenBeerxeba,eplantouasúatendaataHebrón. 15ENahor,oirmándeAbraham,eoseupaietodosos seuspertencíanhabitaronenHarán,porquenonviñeran conAbrahamáterradeCanaán

16EllenaceronfillosaNahor,quelledeuMilcá,fillade HaráneirmádeSara,mullerdeAbraham.

17Eestessonosnomesdosquellenaceron:Uz,Buz, Quemuel,Quesed,Chazo,Pildash,TidlafeBetuel;oito fillos.EstessonosfillosqueMilcálledeuaNahor,irmán deAbraham

18NahortivounhaconcubinachamadaReumah;elatamén lledeuaNahoraZebach,Gachax,TachaxeMaacha,que foroncatrofillos

19EosfillosquellenaceronaNahorforondocefillos, ademaisdassúasfillas,etaméntiveronfillosenHarán.

20EosfillosdeUz,primoxénitodeNahor,foronAbi, Queref,Gadín,MelúseDébora,asúairmá

21EosfillosdeBuzforonBeraquel,Naamat,Xevae Madonú

22EosfillosdeQuemuelforonArameRecob 23EosfillosdeQuesedforonAnamlec,Mesai,Benóne Yifí;eosfillosdeChazoforonPildas,MequíeOfer 24EosfillosdePildashforonArud,Chamum,Merede Moloc.

25EosfillosdeTidlafforonMusán,CusáneMutzi 26EosfillosdeBetuelforonSecar,Labáneasúairmá Rebeca.

27EstassonasfamiliasdosfillosdeNahor,quelles naceronenHarán;eAram,fillodeQuemuel,eRecob,o seuirmán,partirondeHarán,eatoparonunvalnopaís xuntoaoríoÉufrates

28Eedificaronalíunhacidade,epuxéronlleonomede Petor,fillodeAram,queéAram-Naheraim,quelevaatao díadehoxe

29EosfillosdeKesedtaménforonhabitarondepuideron atoparunlugar,eforoneatoparonunvalfronteáterrade Shinar,ehabitaronalí

30Ealíconstruíronseunhacidade,echamaronácidade Kesed,polonomedoseupai;esaéaterradeKasdimatao díadehoxeEosKasdimhabitaronnesaterra,eforon frutíferosemultiplicáronseenormemente.

31ETérah,paideNahoreAbraham,foietomououtra mullernasúavellez,eoseunomeeraPelilah,eela concibiuedeulleunfilloechamounoZobá

32ETérahviviuvinteecincoanosdespoisdeenxergara Zobá

33ETérahmorreuneseano,édicir,noanotrintaecinco donacementodeIsaac,fillodeAbraham

34EosdíasdeTérahforondouscentoscincoanos,efoi enterradoenHarán.

35EZobá,fillodeTérah,viviutrintaanosexerouaAram, AcliseMerik

36EAram,fillodeZobá,fillodeTérah,tivotresmulleres eprocreoudocefillosetresfillas;eoSeñordeulleaAram,

fillodeZobá,riquezaseposesións,eabundanciadegando, rabañosemanadas,eohomemedroumoito.

37Aram,fillodeZobá,eoseuirmánetodaasúafamilia partirondeHarán,eforonvivirondeatopasenunlugar, porqueasúapropiedadeerademasiadograndepara permanecerenHarán;poisnonpodíanquedarseenHarán xuntocosseusirmáns,osfillosdeNahor

38Aram,fillodeZobá,foicosseusirmánseatoparonun vallonxe,caraaoleste,ealíasentaronse

39Etaménedificaronalíunhacidade,echamáronaAram, polonomedoseuirmánmáisvello;eseéAramZobáatao díadehoxe

40Isaac,fillodeAbraham,estabaamedrarnaquelesdías, eoseupaiAbrahamensinoulleocamiñodoSeñorpara quecoñeceseaoSeñor,eoSeñorestabaconel

41CandoIsaactiñatrintaeseteanos,Ismael,oseuirmán, andabaconelpolatenda

42EIsmaelgabousedesimesmoaIsaac,dicindo:Tiña treceanoscandooSeñorfalouaomeupaiquenos circuncidase,efixensegundoapalabradoSeñorquelle dixoaomeupai,eentregueiamiñaalmaaoSeñor,enon transgredínasúapalabraquelleordenouaomeupai.

43IsaacrespondeuaIsmael:«Porquetegabascomigo disto,dunanacodatúacarnequetomachesdoteucorpo, sobreocaloSeñorcheordenou?»

44ViveoSeñor,oDeusdomeupaiAbraham,queseo Señorlledixeseaomeupai:TomaagoraaoteufilloIsaac etráeocomoofrendadiantedemin,nonmeabstenería, senónqueaccederíaconalegría

45EoSeñorescoitouapalabraqueIsaaclledixeraa Ismael,epareceullebenaosollosdoSeñor,epensouen probaraAbrahamnesteasunto

46EchegouodíaenqueosfillosdeDeusviñeronese presentaronanteoSeñor,eSatántaménveucosfillosde DeusanteoSeñor

47EoSeñorpreguntoulleaSatán:«Deondevés?»E SatánrespondeuaoSeñor:«Depercorreraterraede camiñarporela»

48EoSeñordíxolleaSatán:Caléatúapalabraparamin conrespectoatodososfillosdaterra?ESatánrespondeu aoSeñoredixo:Vinatodososfillosdaterraqueteserven eselembrandeticandocherequirenalgo

49Ecandollesdásoquecheesixen,quédansetranquilos, abandónanteexanonselembrandeti

50VichesaAbraham,fillodeTerah,queaoprincipionon tivofillos,eserviucheeerixiualtaresparationdequeira queviña,etrouxoofrendassobreeles,eproclamou continuamenteoteunomeatodososfillosdaterra?

51EagoraquellenaceuoseufilloIsaac,abandonoute, fixoungranbanqueteparatodososhabitantesdaterrae esqueceuoSeñor

52Porqueenmediodetodooquefixononchetrouxo ofrenda,ninholocaustoninsacrificiodepaz,ninboi,nin cordeiro,nincabra,detodooquematouodíaqueoseu fillofoidestetado

53Desdeonacementodoseufilloataagora,trintaesete anos,nonedificouningúnaltardiantedetininchetrouxo ningunhaofrenda,porqueviuquelledechesoqueelpediu diantedeti,eporisoteabandonou

54EoSeñordíxolleaSatán:«Considerachesasíomeu servoAbraham?Porquenonhaininguéncomaelnaterra,

unhomeperfectoerectodiantedemin,quetemeaDeuse evitaomal.Vivoeu,selledixese:TraeaIsaac,oteufillo, diantedemin,nonmonegaría,moitomáisselledixese quetraiadiantedeminunholocaustodoseurabañooudas súasvacas».

55ESatánrespondeuaoSeñoredixo:Fálalle,pois,agora aAbrahamcomodixeches,everássenontransgredirá hoxeerexeitaráastúaspalabras.

CAPÍTULO23

1Naqueltempo,chegouapalabradoSeñoraAbraham,e díxolle:Abraham.Eelrespondeu:Aquíestou.

2Edíxolle:Tomaagoraoteufillo,oteuúnicofilloque amas,Isaac,evaiáterradeMoriah,eofréceoalíen holocaustosobreundosmontesquesechemostrará, porquealíverásunhanubeeagloriadoSeñor

3EAbrahampensouparasi:Comoseparareiomeufillo IsaacdeSara,asúanai,parapresentalocomoholocausto diantedoSeñor?

4AbrahamentrounatendaesentousediantedeSara,asúa muller,edíxolleestaspalabras:

5OmeufilloIsaacxaémaiorenonestudouporalgún tempooservizodoseuDeus;mañáireielevareinoaSeme aÉber,oseufillo,ealíaprenderáoscamiñosdoSeñor, porqueelesensinaránlleacoñeceraoSeñor,asícomoa saberquecandooracontinuamentediantedoSeñor,el responderalle;polotanto,alícoñeceráoxeitodeservirao Señor,oseuDeus

6ESaradixo:«FalechesbenVai,meuseñor,efaiconelo quedixeches;perononoafastesmoitodemin,ninodeixes quedaralímoitotempo,porqueamiñaalmaestáligadaá súa

7EAbrahamdíxolleaSara:«Fillamiña,roguémoslleao Señor,onosoDeus,paraquenosfagaoben»

8ESaralevouoseufilloIsaaceelficouconelatoda aquelanoite,eelabicounoeabrazouno,edeulle instruciónsataamañá

9Eeladíxolle:«Fillomeu,comopodeamiñaalma separarsedeti?».Eaíndaasíbicounoeabrazouno,edeulle instruciónsaAbrahamrespectodel

10ESaradíxolleaAbraham:«Señormeu,porfavor,coida doteufilloeponosteusollosnel,porquenonteñooutro filloninfillafóradel»

11NonoabandonesSetenfame,dállepan,esetensede, dálleaugaparabeber;nonodeixesirapéninsentaraosol.

12Nonodeixesirsópolocamiño,ninoobriguesafacero quequeira;faiconeloquechediga.

13ESarachorouamargamentetodaanoiteporIsaac,e deulleinstruciónsataamañá

14EpolamañáSaraescolleuunvestidomoifinoe fermosodosvestidosquetiñanacasa,quelledera Abimélec

15EvestiuconelaIsaac,oseufillo,epúxolleunturbante nacabeza,eencerrouunhapedrapreciosanapartesuperior doturbante,edeullesprovisiónsparaocamiño,esaíron,e IsaacfoicoseupaiAbraham,ealgúnsdosseusservos acompañáronosparadespedilosdocamiño

16Sarasaíuconeleseacompañounospolocamiñopara despedilos,edixéronlle:«Voltadeátenda».

17EcandoSaraouviuaspalabrasdoseufilloIsaac, chorouamargamente,eAbraham,oseumarido,chorou conela,eoseufillochorouconelesungranpranto;tamén osqueíanconeleschoraronmoito.

18ESaraagarrouaoseufilloIsaac,eapertounonosseus brazos,eabrazounoecontinuouchorandoconel,eSara dixo:Quensabesedespoisdestedíatevolvereiver?

19Abraham,SaraeIsaacseguironchorandoxuntos,e todososqueosacompañabanpolocamiñochoraroncon elesDespoisSaraapartousedoseufillo,chorando amargamente,etodososseusservoseservasvolveroncon elaátenda

20AbrahamfoiconIsaac,oseufillo,parapresentalocomo ofrendadiantedoSeñor,talcomollemandara

21Abrahamlevouconsigodousdosseusmozos:Ismael, fillodeAgar,eEliezer,oseuservo,eforonconeles. Mentrescamiñabanpolocamiño,osmozosdixéronlles estaspalabras:

22EIsmaeldíxolleaEliezer:«AgorameupaiAbraham vaiconIsaacparasubilocomoholocaustoaoSeñor,tal comolleordenou»

23Agora,candovolva,darametodooqueposúe,para herdardespoisdel,porqueeusonoseuprimoxénito

24EEliezerrespondeuaIsmaeledíxolle:Certamente Abrahamrexeitouchexuntocoatúanai,exurouquenon herdaríasnadadetodooqueposúe,eaquendarátodoo queten,contodososseustesouros,senónamin,oseu servo,quefunfielnasúacasa,queoservínnoiteedía,e fixentodooquemepediu?Aminlegaráásúamortetodo oqueposúe

25EmentresAbrahamíapolocamiñocoseufilloIsaac, SatánapareceueapareceuaAbrahamnafiguradunhome moivello,humildeedeespíritocontrito,eachegousea Abrahamedíxolle:Estiparvooubruto,parafacerlleisto hoxeaoteuúnicofillo?

26PorqueDeuschedeuunfillonosteusúltimosdías,na túavellez,eiráseomataráshoxeporquenoncometeu violencia,efarásqueaalmadoteuúnicofilloperezada terra?

27NonsabesecomprendesqueistononpodevirdoSeñor? PorqueoSeñornonpodefacerlleaohometalmalnaterra comoparadicirlle:Vaimataroteufillo

28EAbrahamouviuistoesouboqueeraapalabrade SatánquentratabadeapartalodocamiñodoSeñor,pero AbrahamnonquixoescoitaravozdeSatán,eAbraham reprendeunodexeitoquesefoi.

29ESatánvolveueveuaIsaac;eapareceuaIsaacna figuradunmozofermosoebenfeito.

30EachegouseaIsaacedíxolle:Nonsabesninentendes queoteuvelloeparvopaitelevahoxeaomatadoiropor nada?

31Agora,fillomeu,nonoescoitesninllefagascaso, porqueéunvelloparvo,enondeixesqueatúapreciosa almaeatúafermosafiguraseperdandaterra

32IsaacouviuistoedíxolleaAbraham:«Escoitaches,meu pai,oquedixoestehome?Asífalou»

33EAbrahamrespondeuaoseufilloIsaacedíxolle:Fai casodelenonescoitesassúaspalabras,ninlleprestes atención,porqueéSatán,quetentadesviarnoshoxedos mandamentosdeDeus.

34EAbrahamaíndareprendeuaSatán,eSatánapartouse deles,evendoquenonpodíaprevalecersobreeles, escondeusedeles,efoiepasoudiantedelesnocamiño;e transformousenungranregatodeauganocamiño,e Abraham,Isaaceosseusdousmozoschegaronaaquel lugar,evironunregatograndeepoderosocomoasaugas impetuosas

35Eentraronnoregatoeatravesárono,easaugasao principiolleschegaronáspernas

36Eafondaronnoregatoeasaugaschegáronllesao pescozo,etodosestabanaterrorizadospormordaauga;e mentrescruzabanoregato,Abrahamrecoñeceuaquellugar esouboqueantesnonhabíaaugaalí.

37EAbrahamdíxolleaoseufilloIsaac:Coñezoestelugar ondenonhabíaregatoninauga;agora,polotanto,éeste Satánquennosfaitodoisto,paradesviarnoshoxedos mandamentosdeDeus

38EAbrahamreprendeunoedíxolle:QueoSeñorte reprenda,ohSatán,vaitedenós,porqueandamospolos mandamentosdeDeus

39ESatánsentiumedoávozdeAbraham,eafastouse deles,eolugarvolveuconverterseenterrasecacomo estabaaoprincipio

40AbrahamfoiconIsaaccaraaolugarqueDeuslle indicara.

41EaoterceirodíaAbrahamlevantouosolloseviude lonxeolugarqueDeuslleindicara

42Eapareceulleunhacolumnadelumequeseestendía desdeaterraataoceo,eunhanubedegloriasobreomonte, eagloriadoSeñorfoivistananube

43EAbrahamdíxolleaIsaac:Fillomeu,vesnesemonte, quevemosdelonxe,oqueeuvexonel?

44Isaacrespondeuedíxolleaseupai:«Vexounha columnadelumeeunhanube,eagloriadoSeñorvese sobreanube»

45EAbrahamsouboqueoseufilloIsaaceraaceptado diantedoSeñorparaoholocausto.

46EAbrahamdíxollesaEliezereaIsmael,oseufillo: «Vestaménvósoquenósvemosnomontequeestá lonxe?»

47Eresponderonedixeron:Nonvemosnadamáisque comoosoutrosmontesdaterraEAbrahamsabíaquenon eranaceptadosanteoSeñorparairconeles,eAbraham díxolles:Quédateaquícoburromentreseueomeufillo IsaaciremosaaquelmonteeadoraremosalíanteoSeñore despoisvolveremosconvós.

48EEliezereIsmaelpermaneceronneselugar,como Abrahamlleordenara.

49EAbrahamcolleuleñaparaoholocaustoepúxolla enribadoseufilloIsaac,ecolleuolumeeocoitelo,e ambosforonaaquellugar

50Ementrescamiñaban,Isaacdíxolleaseupai:Mira, vexoolumeealeña,peroondeestáentónocordeiroque seráoholocaustodiantedoSeñor?

51AbrahamrespondeuaoseufilloIsaac:«OSeñor escolleuteati,fillomeu,paraseroholocaustoperfectoen lugardocordeiro».

52Isaacdíxolleaseupai:«FareitodooqueoSeñorche dixoconalegríaealegríadecorazón»

53EAbrahamvolveupreguntarlleaIsaac,oseufillo:«Hai noteucorazónalgúnpensamentoouconsellosobreisto

quenonsexaapropiado?Dimo,fillomeu,porfavor,non moocultes».

54EIsaacrespondeuaseupaiAbrahamedíxolle:Meupai, asícomoviveoSeñorecomoviveatúaalma,nonhai nadanomeucorazónquemefagadesviarmeninádereita nináesquerdadapalabraquechedixo

55Ninmembroninmúsculosemoveuninsemoveupor isto,ninhainomeucorazónningúnpensamentoou consellomalvadorespectodisto

56Maiseuteñoocorazónalegreealegrenesteasunto,e digo:BenditosexaoSeñor,quehoxemeescolleuparaser unholocaustodiantedel

57EAbrahamalegrousemoitodaspalabrasdeIsaac,e seguironadianteechegaronxuntosaolugardoqueoSeñor falara

58EAbrahamachegouseparaconstruíroaltarneselugar, eAbrahamestabachorando,eIsaaccolleupedrase argamasaataquerematarondeconstruíroaltar

59EAbrahamcolleualeñaecolocounaenribadoaltarque construíra

60EcolleuoseufilloIsaaceatounoparapoñeloenribada leñaquehabíaenribadoaltar,parasacrificalocomo holocaustodiantedoSeñor

61EIsaacdíxolleaoseupai:Átamefirmementeelogo colócamesobreoaltarparaquenonmevolvaememova, emeliberedaforzadocoitelosobreamiñacarnee profaneasíoholocausto;eAbrahamfixoasí

62EIsaacaíndalledicíaaoseupai:«Oh,meupai,cando mematesemequeimescomoofrenda,levacontigooque quededasmiñascinzasparalevaloaSara,amiñanai,e dille:EsteéoaromadocedeIsaac;perononlledigasisto sesesentepretodunpozoouencalqueralugaralto,non sexaqueboteasúaalmatrasdeminemorra

63EAbrahamouviuaspalabrasdeIsaac,ealzouasúavoz echoroucandoIsaacfalouestaspalabras;easbágoasde AbrahamcaeronsobreIsaac,oseufillo,eIsaacchorou amargamente,edíxolleaoseupai:Apresúrate,ohpaimeu, efaicomigoavontadedoSeñor,onosoDeus,comoche mandou

64EoscorazónsdeAbrahameIsaacalegáronseporesta cousaqueoSeñorllesordenara;perooollochorou amargamentementresqueocorazónsealegraba

65EAbrahamatouoseufilloIsaacecolocounonoaltar, enribadaleñaIsaacestendeuopescozosobreoaltar diantedoseupai,eAbrahamestendeuamanparacollero coiteloesacrificaroseufillocomoholocaustodiantedo Señor

66Naquelmomento,osanxosdamisericordiaachegáronse aoSeñorefaláronlleacercadeIsaac,dicindo:

67OhSeñor,tiesunReimisericordiosoecompasivo sobretodooquecreachesnoceoenaterra,etisostéstodo iso;concede,polotanto,rescateeredenciónenlugardoteu servoIsaac,etenpiedadeecompaixóndeAbrahamedo seufilloIsaac,quehoxeestáncumprindoosteus mandamentos

68Viches,Señor,comoIsaac,fillodeAbraham,oteu servo,estáatadoaomatadoirocomaunanimal?Agora, pois,queatúacompaixónseesperteporeles,Señor

69NaqueltempoapareceuoSeñoraAbrahamechamouno dendeoceo,edíxolle:Nonestendasatúamansobreo rapazninllefagasnada,porqueagoraseiquetemesaDeus

aorealizaresteactoeaononmenegaroteufillo,oteu únicofillo.

70EAbrahamergueuosolloseviu,evelaquíqueun carneiroestabaatrapadonunsilvocosseuscornos;eseera ocarneiroqueoSeñorDeuscrearanaterraodíaquefixoa terraeoceo

71PorqueoSeñorprepararaestecarneirodesdeaqueldía paraserholocaustonolugardeIsaac.

72EestecarneiroavanzabacaraaAbrahamcandoSatáno agarrouelleenredouoscornosnamaleza,paraquenon puideseavanzarcaraaAbraham,paraqueAbraham puidesemataroseufillo

73EAbraham,vendoocarneiroachegándoseaeleSatán retivéndoo,colleunoelevounodiantedoaltar,esoltouo seufilloIsaacdassúasataduras,epuxoocarneironoseu lugar,eAbrahammatouocarneirosobreoaltar,e presentounocomoofrendanolugardoseufilloIsaac

74EAbrahamsalpicoupartedosanguedocarneirosobreo altar,eexclamouedixo:Esteéolugardomeufillo,eque istosexaconsideradohoxecomoosanguedomeufillo diantedoSeñor

75EtodooqueAbrahamfixonestaocasiónxuntoaoaltar, exclamabaedicía:Istoestánolugardomeufillo,eque hoxesexaconsideradoanteoSeñornolugardomeufillo; eAbrahamrematoutodooservizoxuntoaoaltar,eo servizofoiaceptadoanteoSeñor,efoiconsideradocomo sefoseIsaac;eoSeñorbendiciuaAbrahameásúa descendenciaaqueldía.

76ESatánfoiaSara,eapareceullenafiguradunancián moihumildeemanso,eAbrahamaíndaestabaocupadona ofrendaqueimadadiantedoSeñor.

77Edíxolle:NonsabestodaaobraqueAbrahamfixo hoxecoteuúnicofillo?PoiscolleuaIsaaceedificouun altar,ematouno,epresentounocomosacrificiosobreo altar,eIsaacchorouechoroudiantedoseupai,peronono mirou,nintivocompaixóndel

78ESatánrepetiuestaspalabras,eafastousedela,eSara ouviutodasaspalabrasdeSatán,eimaxinouqueeraun anciándeentreosfillosdoshomesqueestiveracoseufillo, eviñeraellecontaraestascousas.

79ESaraalzouavozechorouegritouamargamentepor mordoseufillo;ebotouseaochanebotouposobreasúa cabeza,edixo:Oh,fillomeu,Isaac,fillomeu,oxaláeu morresehoxenoteulugarEcontinuouchorandoedixo: Síntometristeporti,oh,fillomeu,fillomeuIsaac,oxalá eumorresehoxenoteulugar.

80Eelacontinuouchorando,edixo:Síntometristeporti despoisdecriarteeeducarte;agoraamiñaalegría convérteseenloitoporti,euqueansiabaporti,echoreie receiaDeusataquetedeialuzaosnoventaanos;eagora servicheshoxeparaocoiteloeolume,paraserfeitaunha ofrenda.

81Maisconsólomecontigo,fillomeu,porqueépalabrado Señor,poiscumprichesomandamentodoteuDeus;pois quenpodetransgredirapalabradonosoDeus,nascuxas mansestáaalmadetodacriaturavivente?

82Tiesxusto,ohSeñor,nosoDeus,porquetodasastúas obrassonboasexustas;porqueeutaménmealegrocoatúa palabraqueordenaches,ementresosmeusolloschoran amargamente,omeucorazónsealegra.

83ESarapousouacabezasobreopeitodunhadassúas servas,equedouinmóbilcomaunhapedra.

84Despoislevantouseefoifacendopreguntasatachegara Hebrón,epreguntouatodososqueatopabacamiñando polocamiño,eninguénpuidodicirlleoquellesucederaao seufillo

85EelachegoucoassúascriadaseservosaQuireat-Arba, queéHebrón,epreguntoupoloseufillo,epermaneceualí mentresenviabaalgúnsdosseusservosabuscarondefora AbrahamconIsaac;foronbuscaloácasadeSemeEber,e nonopuideronatopar,ebuscaronportodaaterraeelnon estabaalí

86Evelaquí,SatánapareceuaSaranaformadunancián,e veuepúxosediantedela,edíxolle:Faleifalsamente contigo,porqueAbrahamnonmatouaoseufilloenonestá morto;ecandoelaouviuapalabra,asúaalegríafoitan violentapormordoseufillo,queasúaalmadesbordouse dealegría;morreuefoireunidacoseupobo

87EcandoAbrahamrematouoseuservizo,volveucoseu filloIsaacaosseusmozos,elevantáronseeforonxuntosa Beerseba,evolveronácasa

88EAbrahambuscouaSara,enonapuidoatopar,e preguntouporela,edixéronlle:ElafoiataHebrónpara buscarvosaosdousondeforades,porqueasíllefoi informado.

89EAbrahameIsaacforonaelaaHebrón,ecando descubrironqueestabamorta,levantaronassúasvocese choraronamargamenteporela;eIsaaccaeusobreorostro dasúanaiechorouporela,edixo:Oh,naimiña,naimiña, comomedeixaches,eondefuches?Oh,como,comome deixaches!

90EAbrahameIsaacchoraronmoitoetodososseus servoschoraronconelespormordeSara,elamentaronpor elaunloitograndeepesado.

CAPÍTULO24

1EavidadeSarafoidecentovinteeseteanos,eSara morreu;eAbrahamlevantousedediantedoseumortopara buscarunlugardesepulturaparaenterrarasúamullerSara; efoiefalouaosfillosdeHet,oshabitantesdaterra, dicindo:

2Eusonestrañoeforasteirocontigonatúaterra;dáme unhaposesióndunlugardesepulturanatúaterra,paraque poidaenterraromeumortodiantedemin

3EosfillosdeHetdixéronlleaAbraham:Velaquí,aterra estádiantedeti;nomellordosnosossepulcrosenterrao teumorto,porqueninguéncheimpediráenterraroteu morto

4EAbrahamdíxolles:Seestadesdeacordoconisto,idee rogádelleporminaEfrón,fillodeZocar,pedíndolleque medeaacovadeMacpelah,queestánoextremodoseu campo,eeucomprareinapoloqueeldesexeporela

5EEfrónhabitouentreosfillosdeHet,eforone chamárono,eelpresentousediantedeAbraham,eEfrón díxolleaAbraham,Velaquítodooquellepidesaoteu servo,fará;eAbrahamrespondeu:Non,senónque comprareiacovaeocampoquetesporvalor,paraque sexanunhaposesióndunlugardesepulturaparasempre

6EEfrónrespondeuedixo:Velaquíocampoeacova diantedeti;dáoquequeirasEAbrahamrespondeu:Só

poloprezocompletoocomprareidatúamanedamandos queentranpolaportadatúacidadeedamandatúa descendenciaparasempre

7EEfrónetodososseusirmánsescoitaronisto,e AbrahampesoulleaEfróncatrocentossiclosdepratanas mansdeEfrónenasmansdetodososseusirmáns;e Abrahamescribiuestatransacción,eescribiunae testemuñounaconcatrotestemuñas.

8Eestessonosnomesdastestemuñas:Amigal,fillode Abixnáohitita,Adicorom,fillodeAsunacohevita,Abdón, fillodeAquiramogomerita,eBakdil,fillodeAbudixo sidonita

9Abrahamcolleuolibrodacompraegardounonosseus tesouros,eestassonaspalabrasqueAbrahamescribiuno libro,asaber:

10QueacovaeocampoqueAbrahamcomprouaEfróno hititaeásúadescendencia,eaosquesaírondasúacidadee ásúadescendenciaparasempre,seránunhacomprapara Abraham,paraasúadescendenciaeparaosquederiven dosseuslombos,comoposesióndunlugardesepultura parasempre;epúxolleunseloeconfirmounocon testemuñas.

11Eocampo,acovaquehabíaneletodoaquellugar quedaronenposesióndeAbrahamedasúadescendencia despoisdel,dosfillosdeHet;velaquíqueestádiantede Mamre,enHebrón,queestánaterradeCanaán

12EdespoisdistoAbrahamenterroualíásúamullerSara, eaquellugaretodososseuslímitesconvertéronseen posesióndelugardesepulturaparaAbrahameparaasúa descendencia

13EAbrahamenterrouaSaraconpompa,comose observabanoenterrodosreis,efoienterradaconroupas moifinasefermosas

14XuntoaoseucadaleitoestabanSem,osseusfillosÉber eAbimélec,xuntoconAnar,AxcoleMamré,etodosos nobresdaterraseguironoseucadaleito

15EosdíasdeSaraforoncentovinteeseteanos,emorreu, eAbrahamfixounloitograndeepesado,erealizouosritos doloitodurantesetedías

16EtodososhabitantesdaterraconsolaronaAbrahamea Isaac,oseufillo,pormordeSara

17Ecandopasaronosdíasdoseuloito,Abrahamdespediu aoseufilloIsaac,eestefoiácasadeSemeHeber,para aprenderoscamiñosdoSeñoreassúasinstrucións,e Abrahampermaneceualítresanos

18Naqueltempo,Abrahamlevantousecontodososseus servos,evolveronparaacasaenBeerxeba,eAbrahame todososseusservosquedaronenBeerxeba.

19EnarevolucióndoanomorreuAbimelec,reidos filisteos,neseano;tiñacentonoventaetresanoscando morreu;eAbrahamfoicoseupoboáterradosfilisteos,e consolaronatodaacasaeatodososseusservos,edespois volveuevolveuparaacasa

20EfoidespoisdamortedeAbimélecqueaxentede GuerarcolleuaBenmalic,oseufillo,candotiñasódoce anos,efixéronodeitarnolugardoseupai

21EchamáronlleAbimélec,polonomedoseupai,porque asíeraoseucostumefacerenGuerarEAbimélecreinou nolugardoseupai,esentounoseutrono

22ELot,fillodeHarán,taménmorreunaquelesdías,no anotrintaenovedavidadeIsaac,etodososdíasqueviviu Lotforoncentocorentaanos,emorreu

23EestessonosfillosdeLot,quellenaceronassúasfillas. OnomedaprimoxénitaeraMoabeonomedasegundaera Benamí

24EosdousfillosdeLotforonetomaronmulleresda terradeCanaán,ellesderonfillos.EosfillosdeMoab foronEd,Mayon,TarsuseKanvil,catrofillos;estessonos paisdosfillosdeMoabataodíadehoxe

25EtodasasfamiliasdosfillosdeLotforonvivironde queiran,porqueforonfrutíferasemultiplicaronse abundantemente.

26Eforoneconstruíroncidadesnaterraondehabitaban,e chamaronáscidadesqueconstruíroncosseuspropios nomes.

27ENahor,fillodeTérah,irmándeAbraham,morreu naquelesdías,noanocorentadavidadeIsaacEtodosos díasdeNahorforoncentosetentaedousanos;despois morreuefoienterradoenHarán

28EcandoAbrahamsouboqueoseuirmánmorrera, lamentousemoitoechoroupoloseuirmánmoitosdías.

29AbrahamchamouaEliezer,oseuxefedosservos,para darlleordessobreasúacasa,eesteveuepresentouse diantedel.

30EAbrahamdíxolle:Velaquíquesonvello,nonseiodía damiñamorte;porquesonavanzadoendías;agora,pois, levántate,saeenontomesmullerparaomeufillodeste lugaredestaterra,deentreasfillasdoscananeosentreos quehabitamos

31Perovaiámiñaterraeaomeulugardenacemento,e tomadealíunhaesposaparaomeufillo,eoSeñorDeus doceoedaterra,quemetomoudacasadomeupaieme trouxoaestelugar,edíxome:Átúadescendenciadareille estaterraporherdanzaparasempre,enviaráoseuanxo diantedetieprosperaráoteucamiño,paraquepoidas conseguirunhaesposaparaomeufillodamiñafamiliae dacasadomeupai

32EoservorespondeuaoseuamoAbrahamedíxolle: Velaquí,vouaoteulugardenacementoeácasadoteupai, etomareiunhamullerparaoteufillodealí;perosea mullernonquereseguirmeaestaterra,levareieuoteufillo devoltaáterradoteulugardenacemento?

33EAbrahamdíxolle:Gardaquenontraiasaquídevoltao meufillo,porqueoSeñor,diantedocalandei,enviaráo seuanxodiantedetiefaráprosperaroteucamiño.

34EEliezerfixocomoAbrahamlleordenou,eEliezer xurouaAbraham,oseuseñor,sobreesteasunto;eEliezer levantouseetomoudezcamelosdoscamelosdoseuseñor, edezhomesdosservosdoseuseñorconel,elevantáronse eforonaHarán,acidadedeAbrahameNahor,parabuscar unhaesposaparaIsaac,fillodeAbraham;ementreseles estabanfóra,AbrahamenviouácasadeSemeEber,e trouxerondealíaoseufilloIsaac

35IsaacvolveuácasadoseupaienBeerxeba,mentresque EliezereosseushomeschegaronaHarán;epararonna cidadexuntoaobebedoiro,efixoqueosseuscamelosse axeonllasenxuntoáaugaequedaronalí

36EEliezer,servodeAbraham,rezouedixo:OhDeusde Abraham,meuseñor,envíamehoxeboasorteemostra

bondadeaomeuseñor,paraquehoxelledeasaofillodo meuseñorunhaesposadasúafamilia.

37EoSeñorescoitouavozdeEliezer,pormordoseu servoAbraham,eatopouseporcasualidadecoafillade Betuel,fillodeMilcah,esposadeNahor,irmánde Abraham,eEliezerchegouásúacasa

38EEliezerrelatoullestodasassúaspreocupacións,eque eraservodeAbraham,eelesalegráronsemoitoconel.

39EtodoselesbendicironaoSeñor,quefixeraisto,e déronlleporesposaparaIsaacaRebeca,filladeBetuel 40Amozaeramoifermosa,eravirxe,eRebecatiñadez anosnaquelestempos

41EBetuel,Labáneosseusfillosfixeronunbanquete aquelanoite,eEliezereosseushomesviñeronecomeron ebeberonealegráronsealíaquelanoite

42EEliézerlevantousepolamañá,eleoshomesque estabanconel,echamouatodaafamiliadeBetuel, dicindo:DeixádemeirparaquevaiaaomeuseñorE levantáronseeenviaronaRebecaeásúanodrizaDébora, filladeUz,edéronlleprataeouro,servoseservas,e bendiciuna

43EdespedironaEliezercosseushomes;eoscriados levaronaRebeca,eelafoievolveuaoseuamoáterrade Canaán

44IsaactomouaRebeca,eelaconverteusenasúamuller, elevounaátenda

45Isaactiñacorentaanoscandotomoupormullera Rebeca,filladoseutíoBetuel.

CAPÍTULO25

1EfoinesetempoqueAbrahamvolveutomarunhamuller nasúavellez,eoseunomeeraQueturah,daterrade Canaán.

2EeladeullealuzaZimrán,Joksán,Medán,Madián, IxbaceXúac,queforonseisfillosEosfillosdeZimrán foronAbihén,MoliceNarim.

3EosfillosdeJoksánforonXebaeDedán;eosfillosde MedánforonAmida,Ioab,Goquí,EliseoeNotach;eos fillosdeMadiánforonEfa,Éfer,Hanoc,AbidaeEldaah. 4EosfillosdeIshbakforonMakiro,BeyoduaeTator 5EosfillosdeSúachforonBildad,Mamdad,Munáne Mebán;todasestassonasfamiliasdosfillosdeQueturah,a mullercananea,quelledeualuzaAbraham,ohebreo 6EAbrahamdespediuatodosestes,edeullesagasallos,e marcharondoseufilloIsaacparavivirondeatopasenun lugar

7Etodosestesforonaomontedoleste,eedificaronseis cidadesnasquehabitaronataodíadehoxe

8MaisosfillosdeXebaeDedán,fillosdeXocsán,cos seusfillos,nonvivironcosseusirmánsnassúascidades, senónqueviaxaroneacamparonenterrasedesertosatao díadehoxe

9EosfillosdeMadián,fillodeAbraham,foronaolesteda terradeCux,ealíatoparonungranvalnopaísoriental,e quedaronalíeconstruíronunhacidade,ehabitaronnela, queéaterradeMadiánataodíadehoxe.

10EMadiánhabitounacidadequeelconstruíu,el,osseus cincofillosetodososseuspertencían

11EestessonosnomesdosfillosdeMadiánsegundoos seusnomesnassúascidades:Efa,Éfer,Hanoc,Abidáe Eldaá

12EosfillosdeEfaforonMetac,Mesar,AvieTzanúa;e osfillosdeEferforonEfrón,Sur,AlirúneMedin;eos fillosdeHanocforonReuel,Requem,Azí,AliosubeAlad 13EosfillosdeAbidaforonCur,Melud,QueruyeMolqui; eosfillosdeEldaahforonMiquer,Reba,Malquiyae Gabol;estessonosnomesdosmadianitassegundoassúas familias;edespoisasfamiliasdeMadiánestendéronsepor todaaterradeMadián

14EestassonasxeraciónsdeIsmael,fillodeAbraham, queHagar,servadeSara,lledeualuzaAbraham. 15EIsmaeltomouunhamullerdaterradeExipto,eoseu nomeeraRibá,queéMeribá 16RibádeulleaIsmaelosfillosdeNebaiot,Quedar, Adbeel,MibsameBosmat,asúairmá

17EIsmaelabandonouasúamullerRibah,eelamarchou delevolveuaExiptoácasadoseupai,eviviualí,porque foramoimalaaosollosdeIsmaeleaosollosdoseupai Abraham

18EIsmaeltomoudespoisunhamullerdaterradeCanaán, eoseunomeeraMalcuth,eelalledeualuzaNishmá, Dumá,Masá,Chadad,Tema,Ietur,NafiseQuedmá

19EstessonosfillosdeIsmael,eestessonosseusnomes, sendodocepríncipessegundoassúasnacións;easfamilias deIsmaelespalláronsedespois,eIsmaeltomouosseus fillosetodososbensquegañara,xuntocoasalmasdasúa casaetodooquellepertencía,eforonvivirondeatopasen unlugar

20EforonehabitaronpretododesertodeParán,easúa vivendafoidesdeHavilahataXur,queestádiantede Exipto,mentresvascaraaAsiria

21EIsmaeleosseusfilloshabitaronnaterra,etiveron fillos,eforonfecundosemultiplicaronseabundantemente 22EestessonosnomesdosfillosdeNebaiot,primoxénito deIsmael:Mend,SendeMaión;eosfillosdeQuedar foronAlión,Quezem,CamadeElí

23EosfillosdeAdbeelforonCamadeIabín;eosfillosde MibsamforonAbdías,EbedméleceIeús;estassonas familiasdosfillosdeRibá,mullerdeIsmael

24EosfillosdeMismá,fillodeIsmael,foronSamúa, ZecarióneObed;eosfillosdeDumáforonQuezed,Elí, MacmadeAmed

25EosfillosdeMasáforonMelón,MuláeEbidadón;eos fillosdeChadadforonAzur,MinzareEbedmélec;eos fillosdeTemaforonSeir,SadóneIacol 26EosfillosdeIeturforonMerit,Iaix,AlioePacot;eos fillosdeNafisforonEbed-Tamed,AbiasafeMir;eos fillosdeKedmaforonCalip,TachtieOmir;estesforonos fillosdeMalcut,esposadeIsmael,segundoassúas familias.

27TodasestassonasfamiliasdeIsmaelsegundoassúas xeracións,ehabitaronnasterrasondeconstruírancidades ataodíadehoxe

28Rebeca,filladeBetuel,mullerdeIsaac,fillode Abraham,eraestérilnaquelesdías;nontiñadescendencia; eIsaacviviucoseupainaterradeCanaán;eoSeñor estabaconIsaac;eArpaxad,fillodeSem,fillodeNoé, morreunaquelesdías,noanocorentaeoitodavidade

Isaac,etodososdíasqueviviuArpaxadforoncatrocentos trintaeoitoanos,emorreu.

CAPÍTULO26

1NoanocincuentaenovedavidadeIsaac,fillode Abraham,asúamullerRebecaeraaíndaestérilnaqueles tempos.

2ERebecarespondeuaIsaac:Deverdadeoín,meuseñor, queatúanaiSaraeraestérilnosseusdíasataqueomeu señorAbraham,oteupai,rezouporelaeelaconcibiudel 3Agora,polotanto,levántate,orataméntiaDeus,eel escoitaráatúaoraciónelembrarasedenóspolassúas misericordias

4IsaacrespondeulleásúamullerRebeca:«Abrahamxalle rezouaDeusporminparaquemultiplicaseasúa descendencia;agora,polotanto,estaesterilidadedebevir deti»

5ERebecadíxolle:Perolevántateagoratitaméneora, paraqueoSeñorescoiteatúaoraciónemeconcedafillos EIsaacescoitouaspalabrasdasúamuller,eIsaaceasúa mullerlevantáronseeforonáterradeMoriahparaoraralí ebuscaraoSeñor,ecandochegaronaeselugar,Isaac levantouseeorouaoSeñorpormordasúamullerporque eraestéril.

6EIsaacdixo:Oh,SeñorDeusdoceoedaterra,cuxa bondadeemisericordiasenchenaterra,tiquetomachesa meupaidacasadoseupaiedoseulugardenacemento,e otrouxechesaestaterra,elledixeches:Átúa descendenciadareilleaterra,etiprometéchesllee declarácheslle:Multiplicareiatúadescendenciacomoas estrelasdoceoecomoaareadomar,agoraquese verifiquenastúaspalabrasquelledixechesameupai

7PorquetiesoSeñor,onosoDeus,osnososollosestán postosentiparaquenosdesdescendenciahumana,como nosprometiches,porquetiesoSeñor,onosoDeus,eos nososollosestánpostossóenti.

8EoSeñorescoitouaoracióndeIsaac,fillodeAbraham, eoSeñorimplorouno,eRebeca,asúamuller,concibiu 9Eunssetemesesdespois,osnenosloitaronentresi dentrodela,edoeunamoitoestarcansadapormordeles,e dixoatodasasmulleresquehabíaentónnaterra:Pasouvos algoasícomomepasouamin?Eelasdixéronlle:Non.

10Eeladíxolles:Porqueestoueusoanistoentretodasas mulleresquehabíasobreaterra?EfoiáterradeMoriah parabuscaraoSeñorpormordisto;efoiaSemeaÉber,o seufillo,parapreguntarllessobreesteasunto,eparaque buscasenaoSeñornesteasuntorespectodela.

11EtaménllepediuaAbrahamquebuscaseepreguntase aoSeñorsobretodooquelleacontecera

12EtodoselesconsultaronaoSeñorsobreesteasunto,e trouxéronllepalabradoSeñoredixéronlle:Dousfillostes noventre,edúasnaciónsxurdirándeles;eunhanación serámáisfortequeaoutra,eamaiorserviráámenor 13Candosellecumprironosdíasparadaraluz, axeonllouseeviuquetiñaxemelgosnoventre,talcomolle dixeraoSeñor.

14Eoprimeirosaíuvermellotodoporribacomaunmanto peludo,etodoopobodaterrachamounoEsaú,dicindo: Estefoiperfectodesdeoventre.

15Edespoisdisoveuoseuirmán,easúamanagarrouo calcañardeEsaú;porisochamáronlleXacob.

16Isaac,fillodeAbraham,tiñasesentaanoscandoos xerou.

17Eosrapaceschegaronaoseuquinceanoano,echegaron ásociedadedoshomesEsaúeraunhomeastutoe enganoso,euncazadorexpertonocampo,eXacoberaun homeperfectoesabio,quevivíaentendas,apacentaba rabañoseaprendebaasinstruciónsdoSeñoreos mandamentosdoseupaiedasúanai

18IsaaceosfillosdasúacasavivironcoseupaiAbraham naterradeCanaán,comoDeusllesmandara

19EIsmael,fillodeAbraham,foicosseusfillosetodoo quellespertencía,evolveronalíáterradeHavilah,e habitaronalí

20EtodososfillosdasconcubinasdeAbrahamforonvivir áterradoleste,porqueAbrahamosdespediradoseufilloe dérallesagasallos,eelesmarcharon

21AbrahamdeulletodooquetiñaaoseufilloIsaac,e taméntodososseustesouros

22Eordenoulle,dicindo:Nonsabeseentendesqueo SeñoréDeusnoceoenaterra,equenonhaioutrofóradel?

23Efoielquenmecolleudacasadomeupaiedomeu lugardenacemento,edeumetodasasdeliciasdaterra; quenmelibroudoconsellodosmalvados,porquenel confiei

24Eeltrouxomeaestelugar,elibroumedeUrCasdim;e díxome:Átúadescendenciadareilletodasestasterras,e herdaranascandogardenosmeusmandamentos,osmeus estatutoseosmeusxuízosquecheordenei,equelles ordenarei.

25Agora,fillomeu,escoitaamiñavozegardaos mandamentosdoSeñor,oteuDeus,quecheordeneiNon tedesvíesdocamiñocorrectoninádereitanináesquerda, paraquechevaiabenatieaosteusfillosdespoisdetipara sempre

26ElembradeasmarabillosasobrasdoSeñoreasúa bondadequemostrouconnosco,aolibrarnosdasmansdos nososinimigos,eoSeñoronosoDeusfixoquecaesennas nosasmans;eagora,polotanto,gardatodooqueche mandei,enonteafastesdosmandamentosdoteuDeus,e nonsirvasaninguénfóradel,paraquechevaiabenatieá túadescendenciadespoisdeti.

27Eensinaaosteusfilloseátúadescendenciaas instruciónsdoSeñoreosseusmandamentos,eensínalleso camiñorectopoloquedebenseguir,paraquellesvaiaben parasempre

28EIsaacrespondeuaoseupaiedíxolle:Isoqueomeu Señormandou,isofarei,enonmeapartareidos mandamentosdoSeñor,omeuDeus,gardareitodooque memandou;eAbrahambendiciuaoseufilloIsaac,e taménaosseusfillos;eAbrahamensinoulleaXacoba instrucióndoSeñoreosseuscamiños

29EfoinesetempoqueAbrahammorreu,noanoquince davidadeXacobeEsaú,fillosdeIsaac,etodososdíasde Abrahamforoncentosetentaecincoanos,emorreuefoi reunidocoseupobonunhaboavellez,velloesatisfeitode días,eIsaaceIsmael,osseusfillos,enterrárono

30EcandooshabitantesdeCanaánsouberonque Abrahammorrera,viñerontodoscosseusreisepríncipese todososseushomesparaenterraraAbraham

31EtodososhabitantesdaterradeHarán,etodasas familiasdacasadeAbraham,etodosospríncipese grandes,eosfillosdeAbrahamcoasconcubinas,todos viñeroncandosouberondamortedeAbraham,e corresponderonábondadedeAbraham,econsolarona Isaac,oseufillo,eenterraronaAbrahamnacovaque compraraaEfrónohititaeaosseusfillos,paraposesión dunlugardesepultura.

32EtodososhabitantesdeCanaánetodososque coñeceranaAbrahamchoraronporAbrahamunano enteiro,ehomesemulleresfixeronlamentoporel

33Etodososnenospequenosetodososhabitantesdaterra choraronporAbraham,porqueAbrahamforabocontodos eles,eporqueforarectoconDeusecoshomes

34EnonxurdiuhomequetemeseaDeuscomoAbraham, porquetemeraaoseuDeusdesdeasúamocidade,eservira aoSeñor,eseguiraentodososseuscamiñosduranteasúa vida,desdeasúainfanciaataodíadasúamorte

35EoSeñorestabaconelelibrounodoconsellode Nimrodedoseupobo,ecandofixoguerraaoscatroreisde Elam,conquistounos

36EtrouxoatodososfillosdaterraaoservizodeDeus,e ensinoullesoscamiñosdoSeñorefíxollescoñecerao Señor

37Eformouunsoutoeplantounelunhaviña,esempre llespreparabanasúatendacomidaebebidaaosque pasabanpolaterra,paraquesesatisfixesennasúacasa

38EoSeñorDeuslibroutodaaterrapormordeAbraham. 39DespoisdamortedeAbraham,Deusbendiciuoseu filloIsaaceosseusfillos,eoSeñorestivoconIsaac,como estiveracoseupaiAbraham,porqueIsaacgardoutodosos mandamentosdoSeñor,comolleordenaraoseupai Abraham;nonsedesviouninádereitanináesquerdado camiñorectoquelleindicaraoseupai.

CAPÍTULO27

1EEsaúnaqueltempo,despoisdamortedeAbraham,ía confrecuenciaaocampoacazar

2ENimrod,reideBabel,quesechamabaAmrafel,tamén íaconfrecuenciacosseushomespoderososacazarno campoeapasearcosseushomesnafrescadodía

3ENimrodestivoobservandoaEsaútodososdías,porque NimrodsentíaceloscontraEsaútodootempo

4Undía,EsaúfoiaocampoacazareatopouaNimrod camiñandopolodesertocosseusdoushomes.

5Etodososseushomespoderososeoseupoboestaban conelnodeserto,peroafastáronsedelepartirondelen diferentesdirecciónsparacazar,eEsaúagochousepara Nimrod,eesteespreitounonodeserto

6ENimrodeosseushomesqueestabanconelnono coñecían,eNimrodeosseushomescamiñabancon frecuenciapolocampoáfrescadodía,parasaberonde estabancazandoosseushomesnocampo

7ENimrodedousdosseushomesqueestabanconel chegaronaolugarondeestaban,candoEsaúsaíudesúpeto doseuagocho,sacouasúaespadaecorreuaprésacaraa Nimrodecortoulleacabeza

8EEsaúlibrouunhaloitadesesperadacosdoushomesque estabanconNimrod,ecandoochamaron,Esaúvolveuse caraaeleseferiunosataamortecoasúaespada

9EtodososhomespoderososdeNimrod,queodeixaran parairaodeserto,oíronoberroadistancia,erecoñeceron asvocesdaquelesdoushomes,ecorreronparasabera causadel,candoatoparonoseureieosdoushomesque estabanconelmortosnodeserto.

10EcandoEsaúviuoshomespoderososdeNimrodvirde lonxe,fuxiu,easíescapou;eEsaúcolleuasvaliosas roupasdeNimrod,queopaideNimrodllelegaraa Nimrod,ecoasqueNimrodprevaleceusobretodaaterra,e correueescondeunasnasúacasa

11EEsaúcolleuaquelasroupasecorreuácidadepormor doshomesdeNimrod,echegouácasadoseupaicansado eesgotadopolaloita,eestabaapiquesdemorrerdedor candoseachegouaoseuirmánXacobesentoudiantedel

12EdíxolleaoseuirmánXacob:Velaquí,morrereihoxe,e porquemefaltaentónodereitodeprimoxenitura?E XacobactuousabiamenteconEsaúnesteasunto,eEsaú vendeulleoseudereitodeprimoxenituraaXacob,porque asíforaprovocadopoloSeñor.

13EapartedeEsaúnacovadocampodeMacpelah,que AbrahamcompraraaosfillosdeHetparaposesióndun cemiterio,EsaútaménllavendeuaXacob,eXacob comproulletodoaoseuirmánEsaúpoloprezoquelledera 14EXacobescribiutodoistonunlibro,etestemuñoudiso contestemuñas,eselouno,eolibropermaneceunasmans deXacob

15EcandomorreuNimrod,fillodeCux,osseushomes levantáronoeleváronoconsternados,eenterrárononasúa cidade,etodososdíasqueviviuNimrodforondouscentos quinceanosemorreu

16EosdíasqueNimrodreinousobreopobodaterraforon centooitentaecincoanos;eNimrodmorreupolaespada deEsaúconvergoñaedesprezo,eadescendenciade Abrahamcausouasúamortecomoviranoseusoño.

17EámortedeNimrodoseureinodividiuseenmoitas divisións,etodasaquelaspartessobreasquereinou Nimrodforonrestauradasaosrespectivosreisdaterra,que asrecuperarondespoisdamortedeNimrod,etodoopobo dacasadeNimrodestivodurantemoitotempoescravizado detodososdemaisreisdaterra.

CAPÍTULO28

1Enaquelesdías,despoisdamortedeAbraham,neseano oSeñortrouxounhagravefameáterra,ementresafame facíaestragosnaterradeCanaán,Isaaclevantousepara baixaraExiptopormordafame,comofixeraoseupai Abraham.

2EoSeñoraparecéuselleaquelanoiteaIsaacedíxolle: NonbaixesaExipto;levántateevaiaGuerar,aAbimélec, reidosfilisteos,equédatealíataqueremateafame 3IsaaclevantouseefoiaGuerar,comollemandarao Señor,epermaneceualíunanoenteiro

4CandoIsaacchegouaGuerar,axentedaterraviuque Rebeca,asúamuller,eradefermosaaparencia,e preguntáronlleaIsaacpolasúamuller,eelrespondeu:«Éa miñairmá»,porquetiñamedodedicirqueeraasúamuller, paraqueaxentedaterranonomatasepormordela

5EospríncipesdeAbimelecforonegabáronlleámuller aorei,peroelnonllesrespondeuninfixocasoássúas palabras

6PerooíunosdicirqueIsaacadeclararaasúairmá,polo queoreigardouistoparasi.

7EdespoisdequeIsaacpermanecesetresmesesnopaís, AbimélecmiroupolafiestraeviuqueIsaacestaba xogandocoasúamullerRebeca,porqueIsaacvivíanacasa exteriordorei,dexeitoqueacasadeIsaacestabafronteá casadorei

8EoreidíxolleaIsaac:«Quenosfixechesdicindodatúa mullerqueéamiñairmá?Conquefacilidadepoderíaun dosgrandesdopobodeitarseconela,eentónteríastraído culpasobrenós!»

9IsaacrespondeuaAbimélec:«Tivenmedodemorrerpor mordamiñamuller,porisodixen:Éamiñairmá».

10Naqueltempo,Abimelecdeuordesatodososseus príncipesegrandeshomes,elevaronaIsaaceaRebeca,a súamuller,etrouxéronosanteorei.

11Eoreimandouqueosvestisenconroupasprincipescas, equeosfixesencabalgarpolasrúasdacidade,eque proclamasendiantedelesportodaaterra,dicindo:Esteéo homeeestaéasúamuller;calqueraquetoqueaestehome ouásúamuller,certamentemorreráEIsaacvolveucoa súamullerácasadorei,eoSeñorestabaconIsaace continuouacrecerenonllefaltounada

12EoSeñorfixoqueIsaacatopasegrazaaosollosde Abiméleceaosollosdetodososseussúbditos,eAbimélec obroubenconIsaac,porqueAbiméleclembrousedo xuramentoedaalianzaqueexistíaentreoseupaie Abraham.

13EAbimélecdíxolleaIsaac:Velaquítodaaterradiante deti;habitaondecheparezabenataquevolvasátúaterra EAbimélecdeulleaIsaaccamposeviñaseamellorparte daterradeGuerar,paraquesementase,colleitaseecomese osfroitosdaterraataquepasasenosdíasdafame

14Isaacsementounaquelaterraecolleucenvecesmáis eseano,eoSeñorbendiciuno

15Eohomeenriqueceuse,etivorabañosemanadas,e unhagrancantidadedeservos.

16Ecandopasaronosdíasdafame,oSeñoraparecéuselle aIsaacedíxolle:Levántate,saedestelugarevolveátúa terra,áterradeCanaán;eIsaaclevantouseevolveua Hebrón,queestánaterradeCanaán,eletodooquelle pertencía,comooSeñorlleordenara

17Edespoisdisto,morreuXelac,fillodeArpaxad,nese ano,queéodezaoitoanodasvidasdeXacobeEsaú;e todososdíasqueviviuXelacforoncatrocentostrintaetres anos,edespoismorreu.

18Naqueltempo,Isaacenviouoseufillomáisnovo XacobácasadeSemeÉber,eaprendeuasinstruciónsdo SeñorXacobpermaneceunacasadeSemeÉberdurante trintaedousanos,eoseuirmánEsaúnonfoi,porquenon quixoir,epermaneceunacasadoseupainaterrade Canaán.

19EEsaúandabacontinuamentecazandonoscampospara traerparaacasaoquepodíaconseguir,asífixoEsaútodos osdías

20EEsaúeraunhomeastutoeenganoso,queperseguíaos corazónsdoshomeseosenganaba,eEsaúeraunhome valentenocampo,ecopasodotempofoicazarcomode costume;echegouataocampodeSeir,queéEdom 21EpermaneceunaterradeSeircazandonocampoun anoecatromeses

22EalíviuEsaúnaterradeSeirafilladuncananeo,eo seunomeeraIehudit,filladeBeerí,fillodeÉfer,das familiasdeHet,fillodeCananeo

23EEsaútomounapormuller,eachegouseaela;corenta anostiñaEsaúcandoatomou,elevounaaHebrón,terra ondevivíaoseupai,ehabitoualí

24Eaconteceunaquelesdías,noanocentodécimodavida deIsaac,édicir,noanocincuentadavidadeXacob,nese anomorreuSem,fillodeNoé;Semtiñaseiscentosanos candomorreu

25EcandoSemmorreu,XacobvolveuaseupaiaHebrón, queestánaterradeCanaán

26NoanocincuentaeseisdavidadeXacob,chegouxente deHarán,eaRebecainformáronlledoseuirmánLabán, fillodeBetuel

27PoisamullerdeLabáneraestérilnaquelesdíasenon tiñafillos,etampouconingunhadassúasservaslletiña

28EoSeñorlembrousedespoisdeAdina,amullerde Labán,eelaconcibiuedeualuzdúasfillasxemelgas,e LabánpuxoássúasfillasonomedamáisvellaLeaeo nomedamáisnovaRaquel

29EaquelaxenteveuecontouestascousasaRebeca,e RebecaalegrousemoitodequeoSeñorvisitaraoseu irmánedequetivesefillos

CAPÍTULO29

1Isaac,fillodeAbraham,xaeravelloeentradoendías,e osseusollosvolvéronsepesadospolaidade;estaban nubradosenonpodíanver

2Naqueltempo,IsaacchamouaEsaú,seufillo,edíxolle: «Colle,porfavor,astúasarmas,atúaalxabaeoteuarco Levántateesaeaocampo,etráemecarnedecervo Prepárameunpratosaborosoetráemoparaqueocoma, parabendicirteantesdamiñamorte,xaquexaestouvello eteñoospelosbrancos»

3EEsaúfixoasí;ecolleuasúaarmaesaíuaocampopara cazarcarnedecervo,comodecostume,paralevarlloaseu paicomolleordenara,paraqueobendicise

4ERebecaouviutodasaspalabrasqueIsaaclledixeraa Esaú,eapresurouseachamaraoseufilloXacob,dicindo: AsílledixoteupaiaoteuirmánEsaú,easíoíneu;agora, apresúrateefaioquechedirei.

5Levántate,porfavor,evaiaorabañoetráemedousbos cabritos,eeucomprareiopratosaborosoparaoteupaiTi levarásopratosaborosoparaquecomaantesdequeoteu irmánvolvadacaza,paraqueoteupaitebendiga

6EXacobapresurouseefixocomollemandaraasúanai,e preparouopratosaborosoepresentounodiantedoseupai antesdequeEsaúvolvesedasúacaza

7IsaacpreguntoulleaXacob:«Quenesti,fillomeu?»El respondeu:«SonEsaú,oteuprimoxénito.Fixenoqueme ordenachesLevántate,porfavor,ecomedamiñacaza, paraqueatúaalmamebendiga,comomedixeches»

8EIsaaclevantouseecomeuebebeu,eoseucorazón consolouse,ebendiciuaXacob,eXacobmarchoudeonde estabaoseupai;etanprontocomoIsaacbendiciuaXacob eseafastoudel,velaquíqueEsaúveudasúacazado campo,etaménfixocomidasaborosaetrouxollaaoseupai paraquecomeseeobendicise.

9EIsaacpreguntoulleaEsaú:«Equenfoioquecolleu carnedecervoematrouxoantesdequechegases,eaquen eubendicin?»EEsaúsouboqueoseuirmánXacobfixera isto,eairadeEsaúacendeusecontraoseuirmánXacob poractuarasíconel.

10EdixoEsaú:NonsellechamaconrazónXacob? Porquemesuplantoudúasveces,quitouomeudereitode primoxenituraeagoraquitouamiñabendición;eEsaú choroumoito;ecandoIsaacouviuavozdoseufilloEsaú chorando,IsaacdíxolleaEsaú:Quepodofacer,fillomeu, oteuirmánveuconastuciaequitouatúabendición;e EsaúodiouaoseuirmánXacobpormordabendiciónque oseupailledera,easúairaacendéusemoitocontrael.

11EXacobtivomoitomedodoseuirmánEsaú,e levantouseefuxiuácasadeÉber,fillodeSem,ealí escondeusepormordoseuirmán.EXacobtiñasesentae tresanoscandosaíudaterradeCanaán,deHebrón,e XacobestivoagochadonacasadeÉbercatorceanospor mordoseuirmánEsaú,ealícontinuouaprendendoos camiñosdoSeñoreosseusmandamentos

12EcandoEsaúviuqueXacobfuxiraeescaparadel,e queXacobobtiveraabendiciónconastucia,entónEsaú aflixiusemoito,etaménseenfadoucoseupaieasúanai;e taménselevantouetomouásúaesposaeafastousedoseu paiedasúanaiáterradeSeir,ehabitoualí;eEsaúviualí unhamullerdeentreasfillasdeHet,cuxonomeera Bosmat,filladeElónohitita,etomounaporesposa ademaisdasúaprimeiraesposa,eEsaúchamoulleAdá, dicindoqueabendiciónpasaradelnesetempo

13EEsaúhabitounaterradeSeirseismesessenverao seupaieásúanai,edespoisEsaútomouassúasmullerese levantouseevolveuáterradeCanaán,eEsaúpuxoassúas dúasmulleresnacasadoseupaienHebrón

14EasmulleresdeEsaúirritaroneirritaronaIsaacea Rebecacoassúasobras,porquenonandabanpolos camiñosdoSeñor,senónqueservíanaosdeusesde madeiraepedradoseupai,comollesensinaraoseupai,e eranpeoresqueoseupai

15Eseguironosmalosdesexosdosseuscorazóns,e ofreceronsacrificiosequeimaronincensoaosbaales,e IsaaceRebecacansáronsedeles

16ERebecadixo:Estoufartadamiñavidapormordas fillasdeHet.SeXacobtomapormullerunhadasfillasde Het,comaestas,quesondasfillasdaterra,dequeme serviráentónavida?

17Naquelesdías,Ada,mullerdeEsaú,concibiuedeulle unfillo,eEsaúchamouonomedofilloquellenacera Elifaz.Esaútiñasesentaecincoanoscandoelaodeualuz.

18EIsmael,fillodeAbraham,morreunaquelesdías,no anosesentaecatrodavidadeXacob,etodososdíasque viviuIsmaelforoncentotrintaeseteanos,edespois morreu.

19EcandoIsaacsouboqueIsmaelmorrera,fixochoropor el,eIsaaclamentounomoitosdías

20EaocabodecatorceanosqueXacobresidiunacasade Heber,Xacobdesexouveraoseupaieásúanai,eXacob chegouácasadoseupaiedasúanaienHebrón,eEsaú esqueceranaquelesdíasoqueXacobllefixeraaoquitarlle abendiciónnaquelesdías

21EcandoEsaúviuaXacobchegandoondeestabanoseu paieasúanai,lembrousedoqueXacobllefixera,e enfureceusemoitocontraeleprocuroumatalo

22Isaac,fillodeAbraham,eravelloeentradoendías,e Esaúdixo:«Achégaseomomentodamortedomeupai,e candomorra,matareiaomeuirmánXacob»

23EistofoillecontadoaRebeca,eelaapresurousee mandouchamaraoseufilloXacob,edíxolle:Levántate, vaiefuxeaHarán,ondeestáomeuirmánLabán,e quédatealíalgúntempo,ataqueairadoteuirmánse apartedeti,eentónvolverás

24EIsaacchamouaXacobedíxolle:Nontomesmuller dasfillasdeCanaán,porqueasínosordenouonosopai AbrahamsegundoapalabraqueoSeñorlleordenara, dicindo:Átúadescendenciadareiestaterra;seosteus fillosgardanomeupactoquefixencontigo,entóntamén cumprireicosteusfillosoquechedixenenonos abandonarei

25Agora,fillomeu,escoitaamiñavozentodooqueche mandei,eabstentedetomarmullerdasfillasdeCanaán; levántate,vaiaHarán,ácasadeBetuel,paidatúanai,e tomadealíunhamullerdasfillasdeLabán,irmándatúa nai

26Polotanto,gardaquenonteesquezasdoSeñor,oteu Deus,edetodososseuscamiñosnaterraáquevas,eque teunascoaxentedaterra,quesigasvanidadeseque abandonesoSeñor,oteuDeus

27Perocandocheguesáterra,servealíaoSeñor,nonte desvíesninádereitanináesquerdadocamiñoqueche indiqueiequeaprendiches

28EqueDeusTodopoderosocheconcedafavoraosollos daxentedaterra,paraquepoidastomaralíunhaesposa segundoatúaelección;unhaquesexaboaerectanos camiñosdoSeñor.

29EqueDeuschedeaatieátúadescendenciaa bendicióndoteupaiAbraham,etefagafecundoe multiplique,equecheguesaserunhamultitudedepobos naterraáquevas,equeDeustefagavolveraestaterra,a terradamoradadoteupai,confillosecongrandes riquezas,conalegríaeconpracer.

30EIsaacacaboudemandarlleaXacobedebendicilo,e deullemoitosagasallos,xuntoconprataeouro,e despediuno;eXacobescoitouaoseupaieásúanai; bicounoselevantouseefoiaPadan-Aram;eXacobtiña setentaeseteanoscandosaíudaterradeCanaán,de Beerxeba.

31EcandoXacobsefoiparairaHarán,Esaúchamouao seufilloElifazedíxolleensegredo,dicindo:Agora apresúrate,colleatúaespadanatúamanepersiguea Xacobepasadiantedelnocamiño,eagóchao,emátaocoa túaespadanundosmontes,etomatodooquellepertence evolve.

32Elifaz,fillodeEsaú,eraunhomeactivoeexpertono tiroconarco,comolleensinaraoseupai;erataménun cazadorrecoñecidonocampoeunhomevalente

33EElifazfixocomolleordenaraoseupai,eElifaztiña nesemomentotreceanos,eElifazlevantouseefoielevou consigodezdosirmánsdasúanaieperseguiuaXacob

34SeguiudepretoaXacobeagachounonafronteirada terradeCanaán,fronteácidadedeXequem.

35EXacobviuaElifazeaosseushomesperseguíndoo,e Xacobdetívosenolugarondeía,parasaberoqueera aquilo,porquenonosabía;eElifazsacouasúaespadae seguiuavanzando,eleosseushomes,caraaXacob;e Xacobdíxolles:Quevosimportaqueviñestesaquí,eque significaquemeperseguidescoasvosasespadas

36EElifazachegouseaXacob,eesterespondeulle:«Así meordenouomeupai,eagora,polotanto,nonme desviareidasordesquemedeuomeupai»EcandoXacob viuqueEsaúllefalaraaElifazqueempregaseaforza, XacobachegouseesuplicoulleaElifazeaosseushomes, dicíndolle:

37Velaquítodooqueteñoeoquemeupaiemiñanaime deron,tómaoevaitedemin,enonmemates,equeistoche sexacontadoporxustiza

38EoSeñorfixoqueXacobatopasefavoraosollosde Elifaz,fillodeEsaú,edosseushomes,eescoitaronavoz deXacob,enonomataron,eElifazeosseushomes levarontodooquepertencíaaXacobxuntocoaprataeo ouroquetrouxeraconsigodeBeerxeba;nonlledeixaron nada

39EElifazeosseushomesafastáronsedelevolverona EsaúaBeerxeba,econtáronlletodooquellessucedera conXacob,edéronlletodooquellequitaranaXacob 40EsaúindignousecontraoseufilloElifazecontraos seushomes,porquenonmataranaXacob

41EresponderonedixéronlleaEsaú:PorqueXacobnos suplicounesteasuntoquenonomatásemos,anosa compaixónespertoucaraael,etomamostodooquelle pertencíaetrouxémoloati;eEsaútomoutodaaprataeo ouroqueElifazllequitaraaXacobegardounosnasúacasa. 42Naqueltempo,candoEsaúviuqueIsaacbendiciraa Xacobelleordenara,dicíndolle:Nontomarásmullerde entreasfillasdeCanaán,equeasfillasdeCanaáneran malasaosollosdeIsaaceRebeca, 43DespoisfoiácasadoseutíoIsmaele,ademaisdassúas mulleresmaiores,tomouporesposaaMaclat,fillade IsmaeleirmádeNebaiot

CAPÍTULO30

1EXacobseguiuoseucamiñocaraaHarán,echegouata omonteMoriah,epasoualítodaanoitepretodacidadede Luz;eoSeñorapareceualíaXacobaquelanoite,edíxolle: EusonoSeñorDeusdeAbrahameoDeusdoteupaiIsaac; aterranaquedeitasdaréinaatieátúadescendencia.

2Evelaquí,euestoucontigoegardareiteondequeirasque vaias,emultiplicareiatúadescendenciacomoasestrelas doceo,efareicaeratodososteusinimigosdiantedeti;e candofaganguerracontigo,nonprevaleceránsobreti,e traereitedevoltaaestaterraconalegría,confillosecon grandesriquezas.

3EXacobespertoudoseusonoealegrousemoitopola visiónquevira;echamouaaquellugarBetel

4EXacoblevantousedaquellugarcheodealegría,eao camiñarosseuspéssentíronselixeirosdealegría,efoide alíáterradosfillosdoOriente,evolveuaHaráne sentousexuntoaopozodopastor

5EalíatopouunshomesqueíandeHaránparaapacentar osseusrabaños,eXacobpreguntoulles,eelesdixeron: SomosdeHarán

6Epreguntoulles:CoñecedesaLabán,fillodeNahor?E elesresponderon:Coñecémolo,evelaquíqueasúafilla Raquelvénapacentarorabañodoseupai

7Mentresaíndafalabaconeles,chegouRaquel,fillade Labán,paraapacentarasovellasdoseupai,porqueera pastora

8CandoXacobviuaRaquel,filladeLabán,irmándasúa nai,correuebicouna,ealzouavozechorou.

9EXacobdíxolleaRaquelqueerafillodeRebeca,airmá doseupai,eRaquelcorreuedíxolloaoseupai,eXacob continuouchorandoporquenontiñanadaconsigopara levarácasadeLabán

10CandoLabánsouboquechegaraXacob,fillodasúa irmá,correu,bicouno,abrazounoemeteunonacasa,deulle paneelcomeu

11XacobcontoulleaLabánoquellefixeraoseuirmán EsaúeoquellefixeraoseufilloElifaznocamiño 12EXacobresidiunacasadeLabánduranteunmes,e XacobcomeuebebeunacasadeLabán.Despois,Labán díxolleaXacob:Dimecalseráoteusalario,poiscomo podesservirmedebalde?

13ELabánnontiñafillos,senónsófillas,eassúasoutras esposasecriadaseranaíndaestérilesnaquelesdías;eestes sonosnomesdasfillasdeLabánqueasúaesposaAdina llederaaluz;onomedamaioreraLeaeonomedamáis novaeraRaquel;eLeaeradeollossensibles,peroRaquel erafermosaebenvista,eXacobaamaba 14EXacobdíxolleaLabán:Servireiteseteanospor Raquel,atúafillamáisnova;eLabánconsentiunisto,e XacobserviuaLabánseteanospolasúafillaRaquel 15EnosegundoanodasúaestadíaenHarán,édicir,no anosetentaenovedavidadeXacob,morreuneseanoÉber, fillodeSem;tiñacatrocentossesentaecatroanoscando morreu.

16EcandoXacobsouboqueÉbermorrera,aflixiusemoito, elamentounoefixochoroporelmoitosdías

17EnoterceiroanodequeXacobviviuenHarán,Bosmat, filladeIsmael,mullerdeEsaú,deulleunfillo,eEsaú chamoulleReuel

18EnocuartoanodaresidenciadeXacobnacasade Labán,oSeñorvisitouaLabánelembrousedelpormorde Xacob,enaceronllefillos,eoseuprimoxénitofoiBeor,o seusegundofoiAlibeoterceirofoiCorash.

19EoSeñordeulleaLabánriquezasehonra,fillosefillas, eohomemedroumoitopormordeXacob

20EXacobnaquelesdíasservíaaLabánentodaclasede traballo,nacasaenocampo,eabendicióndoSeñorestaba entodooquepertencíaaLabánnacasaenocampo.

21EnoquintoanomorreuIehudit,filladeBeerí,mullerde Esaú,naterradeCanaán;enontivofillos,senónsófillas

22EestessonosnomesdasfillasquelledeuaEsaú:o nomedamaioreraMarsiteonomedamáisnovaeraPuit.

23CandomorreuIehudit,EsaúlevantouseefoiaSeirpara cazarnocampo,comodecostume,eEsaúhabitounaterra deSeirdurantemoitotempo

24EnosextoanoEsaútomoupormuller,ademaisdas súasoutrasmulleres,aAhlibama,filladeZebeónoheveo, eEsaúlevounaáterradeCanaán

25AhlibamaconcibiuedeulleaEsaútresfillos:Ieús, IaaláneCoré.

26Naquelesdías,naterradeCanaán,houbounhadisputa entreospastoresdeEsaúeospastoresdoshabitantesda terradeCanaán,porqueogandoeosbensdeEsaúeran demasiadoabundantesparaqueelpermanecesenaterrade Canaán,nacasadoseupai,eaterradeCanaánnonopodía sustentarpormordoseugando

27EcandoEsaúviuqueasúadisputaaumentabacos habitantesdaterradeCanaán,levantouseetomouassúas mulleres,osseusfilloseassúasfillas,etodooquelle pertencía,eogandoqueposuía,etodososbensque adquiriranaterradeCanaán,eafastousedoshabitantesda terraáterradeSeir,eEsaúetodooquellepertencía habitounaterradeSeir.

28PerodecandoenvezEsaúíaveroseupaieasúanaiá terradeCanaán,ecasoucoshoreos,edeuassúasfillasaos fillosdeSeir,ohoreo.

29EdeulleasúafillamáisvellaMarsitaAnah,fillode Zebeón,irmándasúamuller,ePuitdeulleaAzar,fillode Bilhánohoreo;eEsaúhabitounomonte,eleosseusfillos, eforonfecundosemultiplicáronse

CAPÍTULO31

1Enosétimoano,rematouoservizoqueXacoblleservira aLabán,eXacobdíxolleaLabán:Dámeamiñamuller, porqueosdíasdomeuservizoestáncumpridos;eLabán fíxooasí,eLabáneXacobreunironatodaaxentedaquel lugarefixeronunbanquete.

2EpolanoitechegouLabánácasa,edespoischegou Xacobcoaxentedobanquete,eLabánapagoutodasas lucesquehabíanacasa.

3EXacobpreguntouaLabán:Porquenosfasisto?E Labánrespondeu:Asíéonosocostumedeactuarnesta terra.

4EdespoisLabántomouásúafillaLeaelevounaaXacob, echegouaela,eXacobnonsabíaqueeraLea 5ELabándeulleporservaásúafillaLeaasúaserva Zilpah

6EtodaaxentenafestasoubooqueLabánllefixeraa Xacob,perononllodixeronaXacob.

7EtodososveciñosviñeronaquelanoiteácasadeXacob, ecomeronebeberonealegráronse,etocarondiantedeLea conpandeirosecondanzas,eresponderondiantedeXacob: Heleah,Heleah

8EXacobouviuassúaspalabrasperononentendeuoseu significado,senónquepensouqueesepoderíaseroseu costumenestaterra

9EosveciñosdixeronestaspalabrasdiantedeXacob duranteanoite,eLabánapagoutodasaslucesquehabíana casaaquelanoite

10Epolamañá,candoapareceuodía,Xacobvolveuse caraásúamullereviu,evelaquíqueeraLeaaqueestivera deitadanoseuseo,eXacobdixo:Velaquí,agoraseioque dixeronosveciñosonteánoite,Heleah,dixeron,eeunon osabía

11XacobchamouaLabánedíxolle:"Queéistoqueme fixeches?CertamentecheservínporRaquel,eporqueme enganachesemedechesaLea?"

12ELabánrespondeuaXacob,dicindo:Nonsefaiasíno nosolugardaramáisnovaantesdamáisvella;polotanto,

sequerestomartaménásúairmá,tómaaparatipolo servizoquemeservirásduranteoutrosseteanos.

13EXacobfixoasí,etaméntomouaRaquelpormuller,e serviuaLabánseteanosmáis,etaménXacobchegoua Raquel,eamouaRaquelmáisqueaLea,eLabándeullea súaservaBilhahporserva

14EcandooSeñorviuqueLeaeraaborrecida,oSeñor abriulleoventre,eelaconcibiuedeualuzaXacobcatro fillosnaquelesdías

15Eestessonosseusnomes:Rubén,Simeón,LevíeXudá; edespoisdeixoudedaraluz

16NaqueltempoRaqueleraestérilenontiñadescendencia, eRaquelenvexabaásúairmáLea.CandoRaquelviuque nonlledabafillosaXacob,tomouásúaservaBilhah,e deulleaXacobdousfillos,DaneNaftalí

17EcandoLeaviuquedeixaradedaraluz,taméntomou ásúaservaZilpahedeullaaXacobpormullerEXacob taménchegouaZilpah,eelataménlledeuaXacobdous fillos,GadeAser.

18ELeaconcibiudenovoedeualuzaXacobnaqueles díasdousfilloseunhafilla,eestessonosseusnomes: Isacar,ZebulóneasúairmáDina.

19ERaqueleraaíndaestérilnaquelesdías,eRaquelrezou aoSeñornaqueltempo,edixo,OhSeñorDeus,lembrade minevisítame,porfavor,porqueagoraomeumaridome abandonará,porquenonlledeifillos

20Agora,SeñorDeus,escoitaamiñasúplicadiantedeti,e veamiñaaflición,edamefilloscomaunhadasservas, paraquenonpoidasoportarmáisamiñaoprobio

21Deusescoitounaeabriulleoventre,eRaquelconcibiue deualuzunfillo,edixo:«OSeñorquitouamiñaoprobio». EchamounoXosé,dicindo:«QueoSeñormeengadaoutro fillo»EXacobtiñanoventaeunanoscandoodeualuz

22Naqueltempo,anaideXacob,Rebeca,enviouaXacob ásúamaidDéborah,filladeUz,eadousdosservosde Isaac

23EchegaronaXacobaHaránedixéronlle:Rebeca enviounosatiparaquevolvasácasadoteupaiáterrade Canaán;eXacobescoitounosnoquelledixeraasúanai

24Naqueltempo,cumpríronseosoutrosseteanosque XacobserviuaLabánporRaquel,efoiaocabodecatorce anosqueviviraenHaráncandoXacobdíxolleaLabán: Dámeasmiñasesposasedéixameirparaquepoidairá miñaterra,porquevelaquí,amiñanaienvioumedesdea terradeCanaánparaquevolveseácasadomeupai

25ELabándíxolle:Nonéasí,porfavor;seatopeigraza aosteusollos,nonmeabandones;fixaoteusalarioeeuo darei,equédatecomigo.

26EdíxolleXacob:Istoéoquemedaráscomosalario: hoxepasareiportodooteurabañoequitareidelestodo cordeiropintado,manchadoepardoentreasovellaseentre ascabras;esefasistopormin,volvereieapacentareioteu rabañoeocoidareicomoaoprincipio

27ELabánfixoasí,eLabánretiroudoseurabañotodoo queXacoblledixeraedeullo

28EXacobpuxotodooquellequitaraaorabañodeLabán nasmansdosseusfillos,eXacobestabaapacentandoo restodorabañodeLabán

29EcandoosservosdeIsaacqueenviaraaXacobviron queXacobnonvolveríaconelesáterradeCanaán,onde

estabaoseupai,afastáronsedelevolveronásúacasa,á terradeCanaán.

30EDéborahquedouconXacobenHarán,enonvolveu cosservosdeIsaacáterradeCanaán,eDéborahresidiu coasmulleresefillosdeXacobenHarán.

31EserviuXacobaLabánseisanosmáis,ecandotiveron asovellas,Xacobapartoudelasasqueeranpintase manchadas,comodeterminaraconLabán,eXacobfixoasí nacasadeLabánduranteseisanos,eohomemedrouen abundanciaetivogando,criadaseservos,cameloseasnos 32EXacobtiñadúascentasmandasdegando,eoseu gandoeradegrantamañoedefermosaaparenciaemoi produtivo,etodasasfamiliasdosfillosdoshomes desexabanobteralgodogandodeXacob,porqueeran extremadamenteprósperos

33Emoitosdosfillosdoshomesviñeronparaadquirir algodorabañodeXacob,eXacobdeullesunhaovellapor servoouporcriadaouporburroouporcamelo,ou calqueracousaqueXacobdesexasedeles,déronlle.

34EXacobobtivoriquezas,honraeposesiónspormedio destastransacciónscosfillosdoshomes,eosfillosde Labánenvexáronlleestahonra.

35Ecopasodotempoouviuaspalabrasdosfillosde Labán,dicindo:Xacoblevoutodooqueeradonosopai,e coqueeradonosopaiadquiriutodaestagloria.

36EXacobcontemplouorostrodeLabánedosseusfillos, evelaquíquenoneraparaconelnaquelesdíascomofora antes.

37EoSeñorapareceuaXacobaorematedosseisanose díxolle:Levántate,saedestaterraevolveáterraonde naciches,eeuestareicontigo.

38EXacoblevantousenesemomentoemontouosseus fillos,esposasetodooquellepertencíaencamelos,esaíu parairáterradeCanaán,ondeestabaoseupaiIsaac.

39ELabánnonsabíaqueXacobodeixara,porqueLabán estiveraaqueldíaesquilandoovellas

40ERaquelroubouasimaxesdoseupai,ecolleunase escondeunasnocamelonoqueestabasentada,eseguiu adiante

41Eestaéamaneiradasimaxes:collerunhomequeéo primoxénitoemataloequitarlleocabelodacabeza,e tomarsalesalgaracabezaeunxilaconaceite,logotomar unhapequenatáboadecobreouunhatáboadeouroe escribironomenela,ecolocaratáboadebaixodalingua,e tomaracabezacoatáboadebaixodalinguaepoñelana casa,eacenderlámpadasdiantedelaeinclinarseanteela.

42Enomomentoenqueseinclinananteel,fálallesen todososasuntosquellepiden,medianteopoderdonome queestáescritonel

43Ealgúnsfanasconfigurasdehomes,deouroeprata,e vanaelasentemposquecoñecen,easfigurasrecibena influenciadasestrelasecóntanllescousasfuturas,edeste xeitoforonasimaxesqueRaquelroubouaoseupai

44ERaquelroubouestasimaxesquepertencíanaoseupai, paraqueLabánnonsoubeseporelasondeforaXacob 45ELabánvolveuácasaepreguntouporXacobeasúa casa,enonoatoparon,eLabánbuscouassúasimaxespara saberondeforaXacob,enonaspuidoatopar,efoiaoutras imaxes,epreguntoulleseelasdixéronllequeXacobfuxira delácasadoseupai,áterradeCanaán.

46ELabánlevantouseentónetomouosseusirmánse todososseusservos,esaíueperseguiuaXacob,e alcanzounonomonteGilead

47ELabándíxolleaXacob:Quemefixechesparafuxire enganarme,elevarasmiñasfillaseosseusfilloscoma cativoslevadospolaespada?

48Enonmepermitichesbicalosedespedilosconalegría,e roubachesosmeusdeusesemarchaches.

49EXacobrespondeuaLabán,dicindo:Porquetiñamedo dequemequitasesastúasfillaspolaforza;eagora,quen atopesosteusdeuses,morrerá

50ELabánbuscouasimaxeseexaminouentodasas tendasemoblesdeXacob,perononaspuidoatopar.

51ELabándíxolleaXacob:Faremosunpactoxuntose seráuntestemuñoentremineti;seafligiresásmiñasfillas, outomasoutrasmulleresademaisdasmiñasfillas,mesmo Deusserátestemuñaentreminetinesteasunto

52Ecolleronpedrasefixeronunmontón,eLabándixo: Estemontónétestemuñaentremineti;porisochamoulle onomedeGalaad

53EXacobeLabánofreceronsacrificionomonte,e comeronalíxuntoaomontón,equedaronnomontetodaa noite,eLabánlevantousecedopolamañá,echoroucoas súasfillasebicounas,evolveuaoseulugar

54EapresurouseeenviouaoseufilloBeor,quetiña dezaseteanos,conAbicorof,fillodeUz,fillodeNahor,e conelesdezhomes

55Eapresuráronseeforon,epasaronpolocamiñodiante deXacob,echegaronporoutrocamiñoáterradeSeir

56EchegaronaEsaúedixéronlle:Asídioteuirmáne parente,Labán,fillodeBetuel,irmándatúanai:

57XaescoitachesoquemefixooteuirmánXacob,quen veuaminespidoedescalzoporprimeiravez?Funaoseu encontroetrouxenoámiñacasaconhonra,efixenno grande,edeilleasmiñasdúasfillasporesposasetamén dúasdasmiñascriadas

58EDeusbendiciunopormin,emedrouabundantemente, etivofillos,fillaseservas

59Taméntenunhainmensacantidadederabañose manadas,cameloseasnos,etaménprataeouroen abundancia;ecandoviuqueasúariquezaaumentaba, deixoumementreseuíaesquilarasmiñasovellas,e levantouseefuxiuensegredo.

60Emontouassúasmulleresefillosencamelos,elevou todooseugandoepropiedadesqueadquiriranamiñaterra, ealzouoseurostroparairaoseupaiIsaac,áterrade Canaán

61Enonmepermitiubicarasmiñasfillaseosseusfillos, elevouasmiñasfillascomacativaslevadaspolaespada,e taménroubouosmeusdeusesefuxiu

62EagoradeixeinonomontedoregatodeJabuc,aelea todooquellepertence;nonllefaltanada.

63Seoteudesexoéirael,vaientónealíoatoparás,e poderásfacerconeloqueatúaalmadesexe;eos mensaxeirosdeLabánviñeronecontáronlleaEsaútodas estascousas

64EEsaúouviutodasaspalabrasdosmensaxeirosde Labán,easúairaacendeusemoitocontraXacob,e lembrousedoseuodio,easúairaardeudentrodel

65EEsaúapresurouseetomouosseusfilloseservoseas almasdasúacasa,queeransesentahomes,efoiereuniu

todososfillosdeSeirohoreoeoseupobo,queeran trescentoscorentahomes,etomouatodosestes catrocentoshomesconespadasdesenvainadas,efoionde estabaXacobparaferilo.

66EEsaúdividiuestenúmeroenvariaspartes,etomouos sesentahomesdosseusfilloseservoseasalmasdasúa casacomounsóxefe,epúxoosaocoidadodeElifaz,oseu fillomáisvello.

67Eascabezasrestantesdeullasaocoidadodosseisfillos deSeirohoreo,ecolocouacadahomesobreassúas xeraciónsefillos

68Etodoocampamentofoicomoestaba,eEsaúfoientre elescaraaXacob,eguiounosconrapidez.

69EosmensaxeirosdeLabánpartirondeEsaúeforoná terradeCanaán,echegaronácasadeRebeca,anaide XacobeEsaú.

70Edixéronlle:Velaquí,oteufilloEsaúfoicontraoseu irmánXacobconcatrocentoshomes,porqueouviuque viña,efoifacerguerraconel,eferiloequitarlletodooque ten

71Rebecaapresurouseeenviousetentaedoushomesde entreosservosdeIsaacparaqueatopasenaXacobno camiño,porquepensaba:«QuizaisEsaúfagaguerrano camiñocandooatope»

72Eestesmensaxeirosforonpolocamiñoparaatoparse conXacob,eatopárononocamiñodoregato,aooutrolado doregatoJabuk,eXacobdixocandoosviu:Este campamentoestádestinadoparaminporDeus.EXacob chamouonomedeselugarMachnayim

73EXacobcoñeceuatodaaxentedoseupai,ebicounose abrazounosefoiconeles,eXacobpreguntoullespoloseu paieasúanai,eelesdixeron:Estabanben

74EestesmensaxeirosdixéronlleaXacob:«Atúanai Rebecaenviounosati,dicindo:“Oín,fillomeu,queoteu irmánEsaúsaíuaoteuencontropolocamiñoconhomes dosfillosdeSeirohoreo”

75E,polotanto,fillomeu,escoitaamiñavozemiracoteu consellooquefarás,ecandoelchegueati,suplícalleenon llefalesprecipitadamente,edálleunagasallodoque posúesedoqueDeuschefavoreceu.

76Ecandochepreguntepolosteusasuntos,nonlleocultes nada,quizaissearrepintadasúairacontratieasísalvesa túaalma,atieatodooquechepertence,porqueéoteu deberhonralo,porqueéoteuirmánmaior

77EcandoXacobouviuaspalabrasdasúanaiquelle dixeranosmensaxeiros,Xacobalzouavozechorou amargamente,efixocomoasúanailleordenouentón

CAPÍTULO32

1Naqueltempo,Xacobenvioumensaxeirosaseuirmán Esaú,caraáterradeSeir,edirixiullepalabrasdesúplica.

2Eordenoulles,dicindo:Asíllediredesaomeuseñor,a Esaú:AsídioteuservoXacob:Nonpenseomeuseñor queabendicióncoaquemebendiciuomeupaime resultoubeneficiosa

3PorquelevovinteanosconLabán,eelenganoumee cambiouomeusalariodezveces,comoxallefoiditoao meuseñor

4Eservínonasúacasaconmoitoesforzo,edespoisDeus viuamiñaaflición,omeutraballoeaobradasmiñasmans, efixoqueatopasegrazaefavoraosseusollos

5Edespois,polagranmisericordiaebondadedeDeus, adquirínbois,asnosegando,servoseservas.

6Eagoravouámiñaterraeámiñacasa,ameupaiea miñanai,queestánnaterradeCanaán;emandei mensaxeirosparaqueomeuseñorsaibatodoisto,para atoparfavoraosollosdomeuseñor,paraquenonpense queeumesmoobtivenriquezas,ouqueabendicióncoa quemeupaimebendiciumebeneficiou

7EaquelesmensaxeirosforonaEsaú,eatopárononos límitesdaterradeEdom,camiñandocaraaXacob,e catrocentoshomesdosfillosdeSeirohoreoestabandepé coasespadasdesenvainadas

8EosmensaxeirosdeXacobcontáronlleaEsaútodasas palabrasqueXacobllesdixeraacercadeEsaú

9EEsaúrespondeullesconorgulloedesprezo,edíxolles: Decertooíneverdadeiramentemefoicontadooque XacobfixoaLabán,quenoexaltounasúacasaelledeuas súasfillasporesposas,exeroufillosefillas,eaumentou abundantementeenriquezaeriquezasnacasadeLabánpor mediodel

10Ecandoviuqueasúariquezaeraabundanteeassúas riquezasgrandes,fuxiucontodooquellepertencíadacasa deLabán,elevouasfillasdeLabánlonxedapresenzado seupai,comacativastomadaspolaespadasendicirllenada

11EnonsóllefixoistoaLabán,senónquetaménmefixo istoaminemesuplantoudúasveces,ecaleieu?

12Polotanto,hoxesaíncosmeuscampamentosaoseu encontro,efareiconelsegundoodesexodomeucorazón.

13EosmensaxeirosvolveroneviñeronaXacobe dixéronlle:Chegamosaondeestabaoteuirmán,Esaú,e contámoslletodasastúaspalabras,easínosrespondeu,e velaquíquevénaoteuencontroconcatrocentoshomes

14Agora,pois,sabeemiraoquedebesfacer,erogadiante deDeusparaquetelibredel.

15Ecandoouviuaspalabrasqueoseuirmánllesdixera aosmensaxeirosdeXacob,Xacobsentiusemoiasustadoe angustiado.

16EXacobrezouaoSeñor,oseuDeus,edixo:Señor, DeusdosmeuspaisAbrahameIsaac,tidixéchesmecando marcheidacasadomeupai,dicindo:

17EusonoSeñor,DeusdoteupaiAbraham,eoDeusde IsaacDoucheestaterraeátúadescendenciadespoisdeti Fareiatúadescendenciacomaasestrelasdoceo, estenderastepoloscatroladosdoceoeseránbenditasenti enatúadescendenciatodasasfamiliasdaterra.

18Cumprichesastúaspalabrasedéchesmeriquezas,fillos egando,segundoomáisprofundodesexodomeucorazón, concedechesaoteuservo;déchesmetodooquechepedín, dexeitoquenonmefaltounada.

19Edespoisdixéchesme:Voltacosteuspaisecoteulugar denacemento,eeuaíndachefareiben

20Eagoraquecheguei,etimelibrachesdeLabán,caerei nasmansdeEsaú,quemematará,si,xuntocoasnaisdos meusfillos.

21Agora,pois,SeñorDeus,líbrametaméndasmansdo meuirmánEsaú,porquelleteñomoitomedo

22Esenonhaixustizaenmin,facédeopormorde AbrahamedomeupaiIsaac

23Poisseiquemediantebondadeemisericordiaadquirín estariqueza;polotanto,agoraprégochequemelibreshoxe coatúabondadeequemerespondas

24EXacobdeixoudeoraraoSeñor,edividiuaxenteque estabaconelcosrabañoseogandoendouscampamentos, edeuametadeaocoidadodeDamesek,fillodeEliezer, servodeAbraham,parauncampamento,cosseusfillos,e aoutrametadedeuaocoidadodoseuirmánElianos,fillo deEliezer,paraquefoseuncampamentocosseusfillos

25Eordenoulles,dicindo:Mantédevoslonxedosvosos campamentos,enonvosacheguedesdemasiadounsaos outros,eseEsaúchegaauncampamentoeomata,ooutro campamentoqueestálonxedelescaparádel.

26EXacobficoualíaquelanoite,edurantetodaanoite deullesinstruciónsaosseusservosconrespectoásforzase aosseusfillos.

27EoSeñorescoitouaoracióndeXacobaqueldía,eo SeñorlibrouentónaXacobdasmansdoseuirmánEsaú 28EoSeñorenvioutresanxosdosanxosdoceo,eforon diantedeEsaúechegaronael

29EestesanxosaparecéronlleaEsaúeaoseupobocomo dousmilhomes,montadosencabalosequipadoscontoda clasedeinstrumentosdeguerra,eapareceronávistade Esaúedetodososseushomesdivididosencatro campamentos,concatroxefesparaeles.

30EuncampamentoseguiuadianteeatoparonaEsaú vindoconcatrocentoshomescaraaoseuirmánXacob,e estecampamentocorreucaraaEsaúeoseupoboe aterrorizounos,eEsaúcaeudocabaloalarmado,etodosos seushomesseparáronsedelneselugar,porqueestabanmoi asustados.

31Etodoocampamentoberroutraselescandofuxironde Esaú,etodososhomesdeguerraresponderon,dicindo: 32CertamentesomosservosdeXacob,queéoservode Deus,equen,entón,poderáopoñerseanós?EEsaú díxolles:Oh,entón,omeuseñoreirmánXacobéovoso señor,aquennonvinenvinteanos,eagoraquehoxevin velo,tratádesmedestexeito?

33Eosanxosrespondéronlledicindo:ViveoSeñor,se nonfoseXacob,dequenfalascomooteuirmán,non deixariamosaninguénsobreviventedetiedoteupobo, senónquesópormordeXacobnonllesfaremosnada 34EestecampamentopasoudelonxedeEsaúedosseus homes,emarchou,eEsaúeosseushomesafastáranse delesaproximadamenteunhaleguacandoosegundo campamentochegoucaraaelcontodaclasedearmas,e taménfixeronconEsaúecosseushomescomollesfixera oprimeirocampamento.

35Ecandoodeixaronparaseguiradiante,velaquíqueo terceirocampamentoveucaraaeletodosquedaron aterrorizados,eEsaúcaeudocabalo,etodoocampamento gritou,edixo:CertamentesomosservosdeXacob,queéo servodeDeus,equenpoderesistircontranós?

36EEsaúvolveullesresponderdicindo:Oh,entón,Xacob, meuseñoreovososeñoréomeuirmán,edurantevinte anosnonvinoseurostroe,comooínhoxequeviña,fun hoxeaoseuencontro,etratádesmedestexeito?

37Eelesrespondéronlle,edixéronlle:ViveoSeñor,se nonfoseXacoboteuirmán,comodixeches,non deixariamosningúnremanentedetiedosteushomes,pero

pormordeXacob,dequendisqueéoteuirmán,nonnos meteremoscontigonincosteushomes.

38Eoterceirocampamentotaménpasoudeles,eel continuouoseucamiñocosseushomescaraaXacob, candoocuartocampamentochegoucaraael,etamén fixeronconelecosseushomesoquefixeranosdemais

39EcandoEsaúviuomalqueoscatroanxosllefixerana eleaosseushomes,tivomoitomedodoseuirmánXacob, efoiaoseuencontroenpaz

40EEsaúocultouoseuodiocontraXacob,porquetemía polasúavidapormordoseuirmánXacob,eporque imaxinabaqueoscatrocampamentoscosquesetopara eranservosdeXacob.

41EXacobquedouaquelanoitecosseusservosnosseus campamentos,eresolveucosseusservosdarlleaEsaúun agasallodetodooquetiñaconeledetodaasúa propiedade;eXacoblevantousepolamañá,eleosseus homes,eescollerondeentreogandounagasalloparaEsaú

42EestaéacantidadedoagasalloqueXacobescolleudo seurabañoparadarlleaoseuirmánEsaú:escolleu dúascentascorentacabezasdosrabaños,escolleutrinta cameloseasnosdecadaun,ecincuentavacasdosrabaños.

43Erepartiutodaselasendezmandas,ecolocoucada claseáparte,eentregounasnasmansdedezdosseus servos,cadamandaáparte.

44Eordenoulles,edíxolles:Mantedevoslonxeunsdos outros,edeixadeunespazoentreasmandasEcandoEsaú eosqueestánconelvosatopenevospregunten,dicindo: Dequensodesvós,eaondeides,edequenpertencetodo istodiantedevós,llesdiredes:SomososservosdeXacob, evimosaoencontrodeEsaúenpaz,evelaquíqueXacob véndetrásdenós

45EoquetemosdianteéunagasalloenviadoporXacob aoseuirmánEsaú.

46Esevospreguntan:Porquesedemoradetrásdevós,en viraoencontrodoseuirmánevelo,entónllesdirás: Seguroquevénalegredetrásdenósaoencontrodoseu irmán,porquedixo:Aplacareinocoagasalloquellevén,e despoisdistovereioseurostro,quizaismeacepte

47Asíquetodooagasallopasounasmansdosseusservos, eforondiantedelaqueldía,eelpernoitouaquelanoitecos seuscampamentosxuntoábeiradoregatodeJabuc,e levantousenomediodanoite,etomouassúasmullerese assúascriadas,etodooquellepertencía,eaquelanoite pasounospolovaodeJabuc

48Ecandopasoutodooquetiñaaooutroladodoregato, Xacobquedousó,eunhomeatopouno,eloitouconel aquelanoiteataoamencer,eoocodacoxadeXacob dislocáraseporloitarconel

49EaoamencerohomedeixoualíaXacob,ebendiciuno emarchou,eXacobpasouoregatoaoamencer,ecoxeou dasúacoxa.

50Esaíuosolsobreelcandopasouoregato,echegouao lugardoseugandoedosseusfillos

51Eseguironataomediodía,ementrescamiñaban,o agasalloíadiantedeles

52EXacoblevantouosollosemirou,evelaquíqueEsaú viñadelonxe,conmoitoshomes,unscatrocentos,eXacob tiñamoitomedodoseuirmán

53EXacobapresurouseerepartiuosseusfillosentreas súasmullereseassúasservas,emeteuasúafillaDinanun cofreeentregounanasmansdosseusservos

54Epasoudiantedosseusfilloseesposasparaatoparseco seuirmán,einclinouseataochan,si,inclinouseseteveces ataqueseachegouaoseuirmán,eDeusfixoqueXacob atopasegrazaefavoraosollosdeEsaúeosseushomes, porqueDeusescoitaraaoracióndeXacob.

55EomedoeoterrordeXacobcaeronsobreoseuirmán Esaú,porqueEsaútiñamoitomedodeXacobpoloqueos anxosdeDeusllefixeranaEsaú,eairadeEsaúcontra Xacobconverteuseenbondade

56EcandoEsaúviuaXacobcorrendocaraael,tamén correucaraaeleabrazouno,ebotouseaoseupescozo,e bicáronseechoraron

57EDeuspuxotemorebondadeporXacobnoscorazóns doshomesqueviñeranconEsaú,etaménbicaronaXacob eabrazárono

58EtaménElifaz,fillodeEsaú,cosseuscatroirmáns, fillosdeEsaú,chorouconXacob,ebicáronoeabrazárono, porqueomedoaXacobcaerasobretodoseles

59Esaúergueuosolloseviuasmullerescosseus descendentes,osfillosdeXacob,quecamiñabandetrásde XacobeseinclinabanpolocamiñoanteEsaú

60EEsaúpreguntoulleaXacob:«Quensonestesquetes, irmánmeu?Sonosteusfillosouosteusservos?»EXacob respondeuaEsaú:«Sonosmeusfillos,queDeuslle concedeuaoteuservo».

61EmentresXacobfalabaconEsaúecosseushomes, EsaúviutodoocampamentoedíxolleaXacob:«Deonde sacachestodoocampamentoqueatopeionteánoite?».E Xacobrespondeu:«Paraatopargrazaaosollosdomeu señor,éoqueDeuslleconcedeugraciosamenteaoteu servo».

62EoagasallochegoudiantedeEsaú,eXacobinsistiua Esaú,dicindo:Toma,porfavor,oagasalloquelletraioao meuseñor.EEsaúdixo:Porqueéesteomeupropósito? Gardaparatioquetes

63EdixoXacob:«Émiñaresponsabilidadedartodoisto, xaquevinatúacara,paraqueaíndavivasenpaz».

64Esaúnegouseaaceptaroagasallo,eXacobdíxolle: «Rógoche,meuseñor,seatopeigrazaaosteusollos,acepta omeuagasallodamiñaman,porquevinatúacaracomase viseunhacaradedeus,porquetecompracichescomigo»

65EEsaúcolleuoagasallo,eXacobtaménlledeuaEsaú prata,ouroebedelio,porqueopresionoutantoqueos colleu

66EEsaúrepartiuogandoquehabíanocampamento,e deulleametadeaoshomesqueviñeranconel,porque viñeranasoldo,eaoutrametadeentregounanasmansdos seusfillos

67Eaprata,oouroeobedeliodeullosnasmansdeElifaz, oseufillomáisvello,eEsaúdíxolleaXacob:«Déixanos quedarcontigoeiremoslentamentecontigoataque cheguesaomeulugarcomigo,paraquehabitemosalí xuntos»

68EXacobrespondeuaoseuirmánedixo:Eufaríaoque omeuseñormediga,peroomeuseñorsabequeosnenos sontenros,eosrabañoseasvacascoassúascríasque estáncomigovanlentamente,porquesefosenrápido,todos morrerían,porqueticoñecesassúascargaseasúafatiga

69Polotanto,queomeuseñorpasediantedoseuservo,e euireiamodopormordosnenosedorabaño,ataque chegueácasadomeuseñorenSeir

70EEsaúdíxolleaXacob:«Poñereicontigoalgúnsda xentequeestácomigoparaquetecoidennocamiñoepara quelevenastúasfatigaseatúacarga»Edixo:«Quefai falta,meuseñor,sepodoatopargrazaaosteusollos?»

71Velaquí,euireiatiaSeirparahabitaralíxuntos,como dixeches;vai,pois,ticoteupobo,porqueeuteseguirei

72EXacobdíxolleistoaEsaúparaapartalodeleosseus homes,paraqueXacobpuidesedespoisirácasadoseupai áterradeCanaán

73EEsaúescoitouavozdeXacob,evolveucos catrocentoshomesqueestabanconelnoseucamiñoaSeir, eXacobetodooquellepertencíafoiaqueldíaatao extremodaterradeCanaánnosseuslímites,epermaneceu alíalgúntempo

CAPÍTULO33

1EalgúntempodespoisdequeXacobseafastoudos límitesdaterra,echegouáterradeXalem,queéacidade deXequem,queestánaterradeCanaán,edescansou diantedacidade

2Ecomprouunhaparceladocampoquehabíaalí,aos fillosdeHamor,axentedaterra,porcincosiclos

3EalíconstruíuXacobunhacasa,eplantoualíasúatenda, efixocabanasparaoseugando;porisochamouaaquel lugarSucot

4EXacobpermaneceuenSucotunanoeseismeses

5Naqueltempo,algunhasdasmulleresdoshabitantesda terraforonácidadedeXequemparabailarealegrarsecoas fillasdaxentedacidade,ecandosaíron,RaqueleLea,as mulleresdeXacob,coassúasfamilias,taménforonpara veraalegríadasfillasdacidade

6EDina,afilladeXacob,taménfoiconelaseviuásfillas dacidade,epermaneceronalídiantedestasfillasmentres todaaxentedacidadeestabadepéxuntoaelaspara contemplarassúasalegrías,etodososimportantesda cidadeestabanalí.

7EXequem,fillodeHamor,príncipedaterra,tamén estabaalíparavelos

8EXequemviuaDina,afilladeXacob,sentadacoasúa naidiantedasfillasdacidade,eamozagustoullemoito,e alípreguntoullesaosseusamigoseásúaxente,dicindo: Dequenéafillaqueestásentadaentreasmulleres,áque eunoncoñezonestacidade?

9Edixéronlle:CertamenteestaéafilladeXacob,fillode Isaacohebreo,quelevaalgúntempovivindonestacidade, ecandoseinformoudequeasfillasdaterraíansaíra alegrarse,elafoicoasúanaieassúascriadasparasentarse entreelas,comoves.

10EXequemviuaDina,afilladeXacob,ecandoamirou, asúaalmafixouseenDina

11Emandouquealevasenáforza,eDinachegouácasa deXequemeagarrounaáforzaedeitouseconelae humillouna,eamounomoitoecolocounanasúacasa.

12EviñeronecontáronlleoasuntoaXacob,ecando XacobsouboqueXequemafeminaraásúafillaDina, XacobenvioudocedosseusservosparabuscaraDinada

casadeXequem,eforonechegaronácasadeXequem paralevaraDinadealí.

13Ecandochegaron,Xequemsaíuaelescosseushomese botounosdasúacasa,enonllespermitiuqueseachegasen aDina,senónqueXequemestabasentadoconDina bicándoaeabrazándoadiantedosseusollos

14EosservosdeXacobvolveronecontáronlle,dicindo: Candochegamos,eleosseushomesbotáronnos,easífixo XequemaDinadiantedosnososollos

15EXacobsouboademaisqueXequemlledeshonraraá súafilla,peronondixonada,eosseusfillosestaban apacentandooseugandonocampo,eXacobpermaneceu ensilencioataoseuregreso.

16Eantesdequeosseusfilloschegasenácasa,Xacob envioudúascriadasdeentreasfillasdosseusservospara coidardeDinanacasadeXequemeparaque permanecesenconela,eXequemenvioutresdosseus amigosaseupaiHamor,fillodeChiddekem,fillodePered, dicindo:Conséguemeestamozaporesposa.

17EHamor,fillodeChiddekemoheveo,chegouácasado seufilloXequem,esentousediantedel,eHamordíxolleao seufilloXequem:Nonhai,pois,ningunhamullerentreas fillasdoteupoboparaquetomesunhamullerhebreaque nonédoteupobo?

18EXequemdíxolle:"Sóaeladebesmercalaparamin, porqueéagradableaosmeusollos"EHamorfixosegundo apalabradoseufillo,porqueeramoiqueridoporel

19EHamorsaíuaJacobparafalarconelsobreesteasunto, ecandoelsaíradacasadoseufilloXequem,antesdeque viñeseaJacobparafalarconel,velaquíqueosfillosde Jacobviñandocampo,encantooíronoquefixeraXequem, fillodeHamor

20Eoshomesestabanmoiaflixidospolasúairmá,etodos volveronacasaenfadados,antesdequechegaseo momentoderecollerogando

21Eviñeronesentáronsediantedoseupaiefaláronlle acesosdeira,dicindo:Certamenteamorteédebidaaeste homeeásúacasa,porqueoSeñorDeusdetodaaterra ordenouaNoéeaosseusfillosqueohomenuncaroubase nincometaadulterio;agoravelaquíqueSiquemtanto devastoucomofornicoucoanosairmá,eningúndetodoo pobodacidadelledixounhapalabra

22Certamentesabeseentendesqueasentenzademorteé debidaaXequem,aoseupaieatodaacidadepormordo quefixo

23Ementresfalabandiantedoseupaisobreesteasunto, velaquíHamor,paideXequem,veuparadicirlleaXacob aspalabrasdoseufilloacercadeDinah,esentousediante deXacobediantedosseusfillos

24EHamordíxolles,dicindo:Aalmadomeufillo Xequemdesexaavosafilla;porfavor,dádellelapormuller ecasadeconnosco;dádnosasvosasfillasenós darémosvosasnosasfillas,ehabitaredesconnosconanosa terraeseremoscomounsópobonaterra

25Poisanosaterraémoiextensa,asíquehabitadenelae comerciadenelaeadquirideposesiónsnela,efacedenelao quedesexedes,eninguénvosimpedirádicindounha palabra

26EHamordeixoudefalarllesaXacobeaosseusfillos,e velaquíqueoseufilloXequemviñatrasdel,esentouse diantedeles

27EXequemfaloudiantedeXacobedosseusfillos, dicindo:Queatopegrazanosvososollos,equemedeades avosafilla,efareiporelatodooquemedigades

28Pídemedoteeagasallosenabundancia,eeudareicheos; efareitodooquemedigas;ecalqueraqueserebelecontra astúasordes,morrerá;sódameamozaporesposa

29ESimeóneLevíresponderonconenganoaHamoreao seufilloXequem,dicindo:Todooquenosdixestes, faremosporvós

30Evelaquíqueanosairmáestánatúacasa,pero manténtelonxedelaataqueenviemosmensaxesaonoso paiIsaacsobreesteasunto,porquenonpodemosfacernada senoseuconsentimento.

31PorqueelcoñeceoscamiñosdonosopaiAbraham,e todooquenosdiga,nósdirémosvolo,enonvos ocultaremosnada.

32ESimeóneLevídixéronllesistoaXequemeaoseupai paraatoparunpretextoeconsultarsobrequesedebíafacer conXequemecoasúacidadenesteasunto.

33CandoXequemeoseupaiescoitaronaspalabrasde SimeóneLeví,pareceullesben,eXequemeoseupai saíronparavolverparaacasa.

34Ecandomarcharon,osfillosdeXacobdixeronaoseu pai,dicindo:Velaquí,sabemosqueamorteédebidaaestes malvadoseásúacidade,porquetransgredironoqueDeus ordenaraaNoéeaosseusfilloseásúadescendencia despoisdeles

35EtaménporqueXequemfixoistoánosairmáDinaao contaminala,poistalvilezanuncasecometeráentrenós

36Agora,pois,sabeemiraoquefarás,ebuscaconselloe pretextaoquesellesdebefacer,paramataratodosos habitantesdestacidade

37ESimeóndíxolles:Velaquíunconselloaxeitadopara vós:dicídellesquecircuncidenatodovaróndeentreeles, comonósestamoscircuncidados;esenonquerenfacelo, quitarémosllesanosafillaemarcharémos

38Eseconsintenenfaceristoeofarán,entóncando esteanafundidospolador,atacarémoloscoasnosasespadas, comasefosealguéntranquiloepacífico,emataremosa todososhomesentreeles.

39EoconsellodeSimeóngustoulles,eSimeóneLeví decidironfacerllesoquesellespropuxera

40Eámañáseguinte,XequemeoseupaiHamorvolveron aXacobeaosseusfillosparafalarllesdeDinahepara escoitarquerespostadaríanosfillosdeXacobássúas palabras.

41EosfillosdeXacobfaláronllesconengano,dicindo: "ContámoslleaonosopaiIsaactodasasvosaspalabras,e asvosaspalabrasagradáronlle"

42Peroelfalounos,dicindo:Asílleordenouoseupai AbrahamdepartedeDeus,oSeñordetodaaterra,que calquerahomequenonsexadasúadescendenciaeque queiratomarunhadassúasfillas,fagaquesecircuncidea todovarónquellepertence,comonósestamos circuncidados,eentónpoderemosdarlleanosafillapor esposa

43Agoraxavosdemosacoñecertodososnososcamiños quenosopainosfalou,porquenonpodemosfaceristodo quenosfalastes,daranosafillaaunhomeincircunciso, porqueéunhadeshonraparanós.

44Maisaquíconsentiremosconvoscoendarvosanosa filla,etaméntomaremosparanósasvosasfillas,e habitaremosentrevóseseremosunsópobocomofalastes, senosescoitasteseconsentidesensercomanós,en circuncidaratodovarónquevospertence,comonós estamoscircuncidados

45Esenonnosescoitades,circuncidandoatodovarón comonóssomoscircuncidados,comomandamos,entón viremosavós,collerémosvosanosafillaeirémonos

46EXequemeoseupaiHamorescoitaronaspalabrasdos fillosdeXacob,eacousaagradoullesmoito,eXequemeo seupaiHamorapresuráronseafacerosdesexosdosfillos deXacob,porqueXequemestabamoienamoradodeDinah, easúaalmaestabaprendadadela

47EXequemeoseupaiHamorapresuráronseáportada cidade,ereunironatodososhomesdasúacidadee dixéronllesaspalabrasdosfillosdeXacob,dicindo:

48Chegamosaesteshomes,osfillosdeXacob,e falámosllesconrespectoásúafilla,eesteshomes consentiránenfacersegundoosnososdesexos,evelaquí queanosaterraédegranextensiónparaeles,ehabitarán nelaecomerciaránnela,eseremosunsópobo;tomaremos assúasfillas,easnosasfillasdarémosllesporesposas

49Perosóconestacondiciónesteshomesconsentiránen faceristo,quetodovarónentrenóssexacircuncidado comoelessoncircuncidados,comooseuDeuslles mandou,ecandonósteñamosfeitosegundoassúas instruciónsdesercircuncidados,entónelesviviránentre nós,xuntocoseugandoeassúasposesións,eseremos comounsópoboconeles

50Ecandotodososhomesdacidadeescoitaronas palabrasdeXequemedoseupaiHamor,entóntodosos homesdasúacidadeestiverondeacordoconestaproposta, eobedeceronparasercircuncidados,porqueXequemeo seupaiHamoreranmoiestimadosporeles,sendoos príncipesdaterra

51Eaodíaseguinte,XequemeoseupaiHamor levantáronsecedopolamañá,ereunironatodososhomes dasúacidadenomediodacidade,echamaronaosfillosde Xacob,quecircuncidaronatodososhomesquelles pertencíanaqueldíaeaoseguinte

52EcircuncidaronaXequemeaHamor,oseupai,eaos cincoirmánsdeXequem,elogocadaunlevantouseefoi paraasúacasa,porqueesteasuntoviñadoSeñorcontraa cidadedeXequem,edoSeñorviñaoconsellodeSimeón nesteasunto,paraqueoSeñorentregaseacidadede XequemnasmansdosdousfillosdeXacob

CAPÍTULO34

1Eonúmerodetodososhomescircuncidadosfoide seiscentoscorentaecincohomesedouscentoscorentae seisnenos

2MaisChiddekem,fillodePered,paideHamor,eosseus seisirmánsnonquixeronescoitaraShequemninaoseupai Hamor,enonquixeronsercircuncidados,porquea propostadosfillosdeXacoberarepugnanteaosseusollos, easúairaacendéusemoitoporisto,porqueopoboda cidadenonosescoitara

3Epolatardedosegundodíaatoparonoitonenos pequenosquenonforancircuncidados,porqueassúasnais

osagocharandeXequem,doseupaiHamoredoshomes dacidade.

4EXequemeoseupaiHamorenviaronaqueos trouxesendiantedelesparaquefosencircuncidados,cando Chiddekemeosseusseisirmánssaltaronsobreelescoas súasespadaseintentaronmatalos

5EprocuraronmatartaménaXequemeaoseupaiHamor, eprocuraronmataraDinaconelespormordesteasunto.

6Edixéronlles:Quefixestes?Nonhaimulleresentreas fillasdosvososirmáns,oscananeos,paraquequeirades tomarparavósfillasdoshebreos,quenoncoñecíadesantes, efagadesesteactoqueosvosospaisnuncavosordenaron?

7Pensasqueteráséxitoconestaacciónquefixeches?E quellesresponderásnesteasuntoaosteusirmánsos cananeos,queviránmañáechepreguntaránsobreeste asunto?

8Eseavosaacciónnonllesparecexustaeboa,que faredespolasvosasvidas,eeupolasnosas,senon escoitastesasnosasvoces?

9Eseoshabitantesdaterraetodososteusirmáns,os fillosdeHam,oísenfalardatúaacción,dicindo:

10PormordunhamullerhebreafixeronXequem,oseupai Hamoretodososhabitantesdasúacidadeoque descoñecíaneoqueosseusantepasadosnuncalles ordenaran.Ondefuxiredes,pois,ouondeagocharedesa vosavergoñatodososvososdíasdiantedosvososirmáns, oshabitantesdaterradeCanaán?

11Agora,polotanto,nonpodemossoportaristoque fixeches,ninpodemossoportarestexugoqueosnosos antepasadosnonnosimpuxeron

12Velaquí,mañáiremosereuniremosatodososnosos irmáns,osirmánscananeosquehabitannaterra,etodos viremosevosferiremosavóseatodososqueconfíanen vós,paraquenonquedeningúnrestodevósnindeles.

13EcandoHamor,oseufilloXequemetodaaxenteda cidadeescoitaronaspalabrasdeChiddequemedosseus irmáns,sentironunmedoterriblepolassúasvidasporestas palabras,earrepentíronsedoquefixeran

14EXequemeoseupaiHamorresponderonaoseupai

Chiddekemeaosseusirmáns,edixéronlles:Todasas palabrasquenosdixestessonverdadeiras

15Nondigadesninimaxinádevosque,poramoraos hebreos,fixemosistoqueosnososantepasadosnonnos mandaron

16Maiscomovimosquenoneraasúaintenciónninoseu desexoaccederaosnososdesexosconrespectoásúafilla encantoaquealevásemos,agásconestacondición, escoitamosassúasvocesefixemosesteactoquevistes, paraobteronosodesexodeles

17Ecandoobteñamosdelesanosapetición,volveremosa elesefaremosconelesoquenosdigades

18Rogámosvos,pois,queesperedesedemoredesataquea nosacarnesexacuradaevolvamosserfortesdenovo,e entóniremosxuntoscontraelesefaremosconelesoque hainosvososcorazónsenosnosos

19EDinah,afilladeXacob,ouviutodasestaspalabras quedixeranChiddéquemeosseusirmáns,eoquelles responderanHamor,oseufilloXequemeaxentedasúa cidade

20Eapresurouseaenviarunhadascriadasqueseupai enviaraparacoidalanacasadeXequem,aXacob,seupai, eaosseusirmáns,dicíndolle:

21AsívosderonconsellosChiddekemeosseusirmáns,e asíllesresponderonHamor,Xequemeaxentedacidade.

22EcandoXacobouviuestaspalabras,encheusedeira,e indignouseconelas,easúairaacendeusecontraeles

23ESimeóneLevíxuraron,dicindo:«ViveoSeñor,Deus detodaaterra,quemañáaestashorasnonquedaráningún restoentodaacidade»

24Eagocháronsevintemozosquenonestaban circuncidados,eestesmozosloitaroncontraSimeóneLeví, eSimeóneLevímatarondezaoitodeles,edousfuxiron deleseescaparonaunspozosdecalquehabíanacidade,e SimeóneLevíbuscáronos,perononospuideronatopar

25SimeóneLevíseguironapercorreracidade,emataron atodoopobodacidadeagumedeespada,enondeixaron aninguénconvida

26Ehoubounhagranconsternaciónnomediodacidade,e oclamordaxentedacidadesubiuaoceo,etodasas mullereseosnenosgritaronenvozalta

27SimeóneLevímatarontodaacidade;nondeixaron ningúnhomeconvidaentodaacidade

28EmataronaHamoreaXequem,oseufillo,agumeda espada,elevaronaDinadacasadeXequem,emarcharon dealí

29EosfillosdeXacobforonevolveron,eatacaronos mortos,esaquearontodososseusbensquehabíanacidade enocampo

30Ementresestabanarecollerobotín,trescentoshomes levantáronseebotáronllespoegolpeáronosconpedras, candoSimeónvolveusecaraaelesematounosatodosa fíodaespada,eSimeónvolveusediantedeLevíeentrou nacidade.

31Elevaronassúasovellas,osseusboiseosseusgando, etaménorestodasmullereseosnenos,eleváronnosa todosestes,eabrironunhaportaesaíronechegaronaoseu paiXacobconvigor

32EcandoXacobviutodooquellefixeranácidadeeo botínquellesquitaran,Xacobenfadousemoitoconelese díxolles:Queéistoquemefixestes?Velaquíqueatopei descansoentreoshabitantescananeosdaterraeningún delessemeteucomigo.

33Eagorafixestesquemefixesedesdesagradableparaos habitantesdaterra,entreoscananeoseosperizitas,eeu sonsódunpequenonúmero,etodoselesreuniransecontra minemataránmecandooiandatúaobracosseusirmáns,e eueamiñacasaseremosdestruídos.

34ESimeóneLevíetodososseusirmánsconeles responderonaseupaiXacobedixéronlle:Velaquíque vivimosnaterra,efaráXequemistoánosairmá?Porque gardassilenciosobretodooquefixoXequem?Etrataráá nosairmácomaaunhaprostitutapolasrúas?

35EonúmerodemulleresqueSimeóneLevílevaron cativasdacidadedeXequem,ásquenonmataron,foide oitentaecinco,quenoncoñeceranhome

36Eentreeleshabíaunhamozadefermosaaparenciae benvista,chamadaBunah,eSimeóntomounaporesposa, eonúmerodoshomesquelevaroncativosenonmataron foidecorentaesetehomes,eosdemaismataron.

37EtodososmozosemozasqueSimeóneLevílevaran cativosdacidadedeXequemforonservosdosfillosde Xacobedosseusfillosdespoisdeles,ataodíaenqueos fillosdeXacobsaírondaterradeExipto.

38EcandoSimeóneLevísaírondacidade,osdousmozos quequedaran,queseagocharannacidadeenonmorreran entreaxentedacidade,levantáronse,eestesmozos entraronnacidadeecamiñaronporela,eatoparonacidade desoladasenhome,esómullereschorando,eestesmozos gritaronedixeron:Velaquí,esteéomalqueosfillosde Xacobohebreofixeronaestacidadeaodestruírhoxeunha dascidadescananeas,enontiveronmedopolassúasvidas detodaaterradeCanaán.

39Eesteshomesdeixaronacidadeeforonácidadede Tapnac,echegaronalíecontáronllesaoshabitantesde Tapnactodooquellesacontecera,etodooqueosfillosde XacobfixeranácidadedeXequem

40EainformaciónchegouaIasub,reideTapnach,e enviouhomesácidadedeXequemparaveraquelesmozos, porqueoreinonllescreunesterelato,dicindo:Como puiderondoushomesarrasarunhacidadetangrandecomo Xequem?

41EosmensaxeirosdeIasubvolveronedixéronlle: «ChegamosácidadeeestádestruídaNonhaialíunhome, sómulleresquechoran.Tampoucohairabañosninvacas, porquetodooquehabíanacidadeleváronoosfillosde Xacob»

42EIasubquedouabraiadoporisto,dicindo:Como puiderondoushomesfacertalcousa,destruírunhacidade tangrande,eningúnhomesercapazdellesfacerfronte?

43Poisnadasemellantenonaconteceudesdeosdíasde Nimrod,ninsequeradesdeotempomáisremotoaconteceu nadasemellante;eIasub,reideTapnach,dixoaoseupobo: Sedevalentes,eiremosloitarcontraesteshebreos,e faremosconelesoquefixeroncoacidade,evingamosa causadopobodacidade

44EIasub,reideTapnach,consultoucosseusconselleiros sobreesteasunto,eosseusconselleirosdixéronlle:Sónon prevalecerássobreoshebreos,porquedebenserpoderosos parafacerestaobraparatodaacidade.

45Sedousdelesarrasasentodaacidadeeninguénselles puxeseencontra,setivascontraeles,todoseles levantaransecontranósenosdestruiránigualmente.

46Maisseenvíasmensaxeatodososreisquenosrodeane osdeixasxuntar,iremosconeleseloitaremoscontraos fillosdeXacob;entónprevaleceráscontraeles.

47Iasubescoitouaspalabrasdosseusconselleiros,eas súaspalabrascomplacéronseaeleaoseupobo,easíofixo. EIasub,reideTapnac,envioumensaxesatodososreis dosamorreosquerodeabanSiquemeTapnac,dicindo:

48Subecomigoeaxúdame,eferiremosaXacobohebreo eatodososseusfillos,eexterminarémolosdaterra, porqueasífixocoacidadedeXequem,etinonosabes?

49Etodososreisdosamorreossouberonomalqueos fillosdeXacobllefixeranácidadedeXequem,equedaron moiabraiadosporiso

50Eossetereisdosamorreosreuníronsecontodososseus exércitos,unsdezmilhomesconespadasdesenvainadas,e viñeronloitarcontraosfillosdeXacob;eXacobouviuque osreisdosamorreossereuniranparaloitarcontraosseus fillos,eXacobtivomoitomedo,eisoangustiouno

51EXacobexclamoucontraSimeóneLeví,dicindo:Que actoéestequefixestes?Porquemeprexudicastes,traendo contraminatodososfillosdeCanaánparadestruírmea mineámiñafamilia?Porqueeuestabatranquilo,euea miñafamilia,evósfixéstesmeisto,eprovocastesos habitantesdaterracontramincosvososfeitos

52EXudárespondeuaseupai,dicindo:Foienbaldeque osmeusirmánsSimeóneLevímataronatodosos habitantesdeXequem?SeguramentefoiporqueXequem humillouánosairmáetransgrediuomandatodonoso DeusaNoéeaosseusfillos,poisXequemlevouánosa irmápolaforzaecometeuadulterioconela

53EXequemfixotodoestemaleningúndoshabitantesda súacidadeseinterpuxoconelparadicirlle:Porquefasisto?

Certamenteporistoforonosmeusirmánseatacarona cidade,eoSeñorentregounanassúasmans,porqueosseus habitantestransgrediranosmandamentosdonosoDeusÉ entónenbaldequefixerontodoisto?

54Eagora,porquetesmedoouangustia,eporqueestás disgustadocosmeusirmáns,eporqueseacendeuatúaira contraeles?

55CertamenteonosoDeus,queentregounassúasmansa cidadedeXequemeosseushabitantes,taménentregará nasnosasmansatodososreiscananeosqueveñencontra nós,efaremosconelescomofixeronosmeusirmánscon Xequem

56Agora,tranquilízateconelesedesbotaosteusmedos, peroconfíanoSeñoronosoDeuserógallequenosaxude enoslibre,equeentregueosnososinimigosnasnosas mans

57Xudáchamouaundosservosdoseupai:«Vaiveronde estánesesreiscosseusexércitosqueveñencontranós»

58Eoservofoiemiroulonxe,esubiufronteaomonte Sihón,eviutodososcampamentosdosreisdepénos campos,evolveuaXudáedixo:Velaquíosreisestán situadosnocampocontodososseuscampamentos,un poboextremadamentenumeroso,comaaareanabeirado mar

59EXudádíxollesaSimeóneaLevíeatodososseus irmáns:Fortalecédevosesedefillosdevalentía,porqueo Señor,onosoDeus,estáconnosco;nonostemades

60Quecadahomeseadiante,cinxidocoassúasarmasde guerra,oseuarcoeasúaespada,eiremosloitarcontra esteshomesincircuncisos;oSeñoréonosoDeus,Elnos salvará

61Elevantáronse,ecadauncinguiuassúasarmasde guerra,grandesepequenos,oncefillosdeXacob,etodos osservosdeXacobconeles.

62EtodososservosdeIsaacqueestabanconIsaacen Hebrón,viñeronaelesequipadoscontodaclasedearmas deguerra,eosfillosdeXacobeosseusservos,queeran centodocehomes,foroncontraestesreis,eXacobtamén foiconeles

63OsfillosdeXacobenviaronaseupaiIsaac,fillode Abraham,aHebrón,queéQuireat-Arbá,dicíndolle: 64RogámoschepornósaoSeñor,onosoDeus,quenos protexadasmansdoscananeosqueveñencontranóseque osentreguenasnosasmans

65EIsaac,fillodeAbraham,rezouaoSeñorpolosseus fillos,edixo:Oh,SeñorDeus,prometécheslleaomeupai, dicindo:Multiplicareiatúadescendenciacomoasestrelas

doceo,etaménmeprometéchesme,econfirmasatúa palabra,agoraqueosreisdeCanaánsexuntanparafacera guerracosmeusfillosporquenoncometeronviolencia

66Agora,pois,SeñorDeus,Deusdetodaaterra,perverte, porfavor,oconsellodestesreisparaquenonloitencontra osmeusfillos

67Eimprimeoterrordosmeusfillosnoscorazónsdestes reisedoseupoboeabateoseuorgullo,paraqueseafasten dosmeusfillos

68Ecoatúamanforteebrazoestendidolibradelesos meusfilloseosseusservos,porqueopodereaforzaestán nastúasmansparafacertodoisto

69EosfillosdeXacobeosseusservosforoncaraaestes reis,econfiaronnoSeñoroseuDeus,ementresían,Xacob oseupaitaménrezouaoSeñoredixo:Oh,SeñorDeus, Deuspoderosoeexaltado,quereinoudesdeosdíasantigos, desdeentónataagoraeparasempre;

70TiesAquelqueprovocaguerraseasfaicesar,natúa manestánopodereaforzaparaexaltarederrubar;oh,que amiñaoraciónsexaaceptablediantedetiparaquete volvasamincoastúasmisericordias,paraimprimiros corazónsdestesreisedoseupobocoterrordosmeusfillos, eaterrorizalosaeleseaosseuscampamentos,ecoatúa granbondadelibraratodosaquelesqueconfíanenti, porqueestiquenpodessometernosaospobosereduciras naciónsaonosopoder

CAPÍTULO35

1Eviñerontodososreisdosamorreosepuxéronseno campoparaconsultarcosseusconselleirosquesedebía facercosfillosdeXacob,porqueaíndallestiñanmedo, dicindo:Velaquíquedousdelesmataronatodaacidadede Xequem.

2EoSeñorescoitouasoraciónsdeIsaaceXacob,e encheuoscorazónsdetodososconselleirosdestesreisde granmedoeterror,dexeitoqueexclamaronunanimemente:

3¿Esvósparvoshoxe,ounontedesentendemento,para loitarcontraoshebreos,eporquevosdeleitaredeshoxena vosapropiadestrución?

4VelaquíquedousdeleschegaronácidadedeXequem senmedoninterror,emataronatodososhabitantesda cidade,dexeitoqueninguénselleslevantou,ecomoserás capazdeloitarcontratodoseles?

5CertamentesabesqueoseuDeusosapreciamoitoeque fixoporelescousaspoderosascomononsefixerondesde osdíasantigos;eentretodososdeusesdasnaciónsnonhai ninguénquepoidafacerfazañascomoassúas.

6CertamentelibrouoseupaiAbraham,ohebreo,daman deNimrodedamandetodooseupobo,quemoitasveces procuraranmatalo

7LibrounotaméndolumenoqueobotaraoreiNimrod,e librounodeloseuDeus

8Equenmáispodefaceralgosemellante?Seguramentefoi AbrahamquenmatouoscincoreisdeElam,candotocaron ofillodoseuirmán,quenaquelesdíasvivíaenSodoma 9Ecolleuoseuservo,queerafielnasúacasa,ealgúns dosseushomes,eperseguironosreisdeElamnunhanoite ematáronos,edevolveronaofillodoseuirmántodosos bensquellearrebatara.

10EseguramentesabedesqueoDeusdesteshebreosestá moicompracidoconeles,eelestaménestáncompracidos conel,porquesabenqueoslibroudetodososseus inimigos.

11Evelaquíque,poloseuamoraoseuDeus,Abraham colleuoseuúnicoeprezadofilloepretendíatraelocomo ofrendaqueimadaaoseuDeus,esenonfoseporDeusque lloimpediufacelo,entónofaríapoloseuamoraoseuDeus. 12EDeusviutodasassúasobras,exuroulle,e prometeullequelibraríaosseusfillosetodaasúa descendenciadetodoproblemaquellesacontecese,porque fixeraisto,epoloseuamoraoseuDeussufocaraasúa compaixónpoloseufillo.

13EnonescoitachesoqueoseuDeusfixoaoFaraón,rei deExipto,eaAbimelec,reideGuerar,aotomaramuller deAbraham,quendixodela:Éamiñairmá,paraquenono matasenpormordelaenonpensasenentomalapormuller?

EDeusfixoconelesecoseupobotodooqueescoitaches 14Evelaquí,nósmesmosvimoscosnososollosqueEsaú, oirmándeXacob,veuaelconcatrocentoshomes,coa intencióndematalo,porquelembrouquellequitaraa bendicióndoseupai.

15EfoiaoseuencontrocandoveudeSiria,paraferiranai cosfillos,equenolibroudassúasmanssenónoseuDeus, noqueconfiaba?Librounodamandoseuirmánetamén dasmansdosseusinimigos,ecertamentevolveráa protexelos

16QuennonsabequefoioseuDeusquenosinspiroucon forzaparafacerlleácidadedeXequemomaldoque escoitachesfalar?

17Poderían,entón,doushomesdestruírcoasúapropia forzaunhacidadetangrandecomoXequemsenonfose poloseuDeus,noqueconfiaban?Eldixoefixotodoisto paramataroshabitantesdacidadenasúacidade.

18Epoderásentónprevalecersobreosquesaíronxuntos datúacidadeparaloitarcontratodoseles,mesmosemil vecesmáisviñesennatúaaxuda?

19Seguramentesabedesecomprendedesquenonides loitarcontraeles,senónqueidesguerracontraoseuDeus, queosescolleu,eporisoidestodoshoxeparaser destruídos

20Agora,polotanto,abstédevosdestemalqueestadesa tentartraersobrevósmesmos,emellorseráparavósnonir ábatallacontraeles,aíndaquesexanpoucosennúmero, porqueoseuDeusestáconeles

21Candoosreisdosamorreosescoitarontodasaspalabras dosseusconselleiros,osseuscorazónsenchíronsedeterror, etiveronmedodosfillosdeXacobenonquixeronloitar contraeles

22Einclinaronosseusoídosáspalabrasdosseus conselleiros,eescoitarontodasassúaspalabras,eas palabrasdosconselleirosagradaronmoitoaosreis,easío fixeron

23EosreisviráronseeabstivéronsedosfillosdeXacob, porquenonseatreveronaachegarseaelesparafacerllesa guerra,porquellestiñanmoitomedo,eosseuscorazóns derretéronsedentrodelespolomedoquellestiñan.

24PorqueistoprocedíadoSeñoraeles,poisescoitouas oraciónsdosseusservosIsaaceXacob,porqueconfiaran nel;etodosestesreisvolveroncosseuscampamentos

aqueldía,cadaunásúapropiacidade,enonloitaron naquelmomentocosfillosdeXacob.

25EosfillosdeXacobestiveronalíaqueldíaataatarde fronteaomonteSihón,evendoqueestesreisnonviñan loitarcontraeles,osfillosdeXacobvolveronparaacasa.

CAPÍTULO36

1Naqueltempo,oSeñoraparecéuselleaXacob,dicindo: «Levántate,vaiaBetelequédatealí;faialíunaltarao Señorquesecheapareceu,quetelibrouatieaosteus fillosdaaflición»

2ElevantouseXacobcosseusfillosetodooquelle pertencía,eforonechegaronaBetelsegundoapalabrado Señor

3EXacobtiñanoventaenoveanoscandosubiuaBetel,e Xacob,osseusfillosetodaaxentequeestabaconel, quedaronenBetel,enLuz,ealíconstruíuunaltaraoSeñor queselleaparecera,eXacobeosseusfillosquedaronen Betelseismeses

4NaqueltempomorreuDébora,filladeUz,acriadade Rebeca,queestiveraconXacob;eXacobenterrouna debaixodeBetel,debaixodunhaaciñeiraquehabíaalí

5ERebeca,filladeBetuel,naideXacob,taménmorreu naqueltempoenHebrón,queéQuireat-Arbá,efoi enterradanacovadeMacpelah,queAbrahamcomprara aosfillosdeHet

6EavidadeRebecafoidecentotrintaetresanos,e morreuEcandoXacobsouboqueasúanaiRebecaestaba morta,chorouamargamentepolasúanai,efixoungran loitoporela,eporDéborah,asúaaia,debaixodocarballo, echamouaaquellugarAlón-bacut

7ELabánosiriomorreunaquelesdías,porqueDeuso feriraporquebrantaraalianzaqueexistíaentreeleXacob.

8EXacobtiñacenanoscandooSeñorselleapareceu,eo bendiciuechamounoIsraelERaquel,amullerdeXacob, concibiunaquelesdías.

9Naqueltempo,Xacobetodososseuspertencíanpartiron deBetelparairácasadoseupai,aHebrón

10Mentresíanpolocamiño,eaíndafaltabaunpoucopara chegaraEfrata,Raqueldeualuzunfillo,etivounparto difícil,emorreu

11EXacobenterrounanocamiñodeEfrata,queéBelén,e puxounhaestelasobreoseusepulcro,queestáalíataodía dehoxe;eosdíasdeRaquelforoncorentaecincoanos,e morreu.

12EXacobchamouBenxamínaofilloquellenacera,que llederaRaquel,porquellenaceranaterradadereita.

13EfoidespoisdamortedeRaquel,queXacobplantoua súatendanatendadasúaservaBilhah

14ERubéntivocelosdasúanaiLeapormordisto,e encheusedeira,elevantousenasúairaefoieentrouna tendadeBilhahedealílevouacamadoseupai

15Naqueltempo,aprimoxenitura,xuntocoscargosreaise sacerdotais,foiretiradaaosfillosdeRubén,porque profanaraacamadoseupai,eaprimoxeniturafoilledada aXosé,ocargorealaXudáeosacerdocioaLeví,porque Rubénprofanaraacamadoseupai

16EestassonasxeraciónsdeXacob,quellenaceronen Padan-Aram;osfillosdeXacobforondoce.

17OsfillosdeLeaforonRubén,oprimoxénito,Simeón, Leví,Xudá,Isacar,ZebulóneasúairmáDina;eosfillos deRaquelforonXoséeBenxamín

18OsfillosdeZilpah,servadeLea,foronGadeAser,eos fillosdeBilhah,servadeRaquel,foronDaneNaftalí;estes sonosfillosquellenaceronaXacobenPadan-Aram

19EXacob,osseusfillosetodooquellepertencía viaxaronechegaronaMamré,queéQuireat-Arbá,que estáenHebrón,ondeAbrahameIsaacresidiron,eXacob, osseusfillosetodooquellepertencía,viviucoseupaien Hebrón

20EoseuirmánEsaú,osseusfillosetodooquelle pertencíaforonáterradeSeirehabitaronalí,etiveron posesiónsnaterradeSeir;eosfillosdeEsaúforon frutíferosemultiplicáronsemoitonaterradeSeir

21EstassonasxeraciónsdeEsaúquellenaceronnaterra deCanaánOsfillosdeEsaúforoncinco

22AdadeulleaEsaúoseuprimoxénitoElifaz,etaménlle deuaReuel;AhlibamadeulleaIeús,IalameCoré.

23EstessonosfillosdeEsaúquellenaceronnaterrade Canaán;osfillosdeElifaz,fillodeEsaú,foronTemán, Omar,Sefo,Gatam,QuenazeAmalex;eosfillosdeReuel foronNacat,Zerac,XamáeMizá

24EosfillosdeIeúsforonTimná,AlváeIetet;eosfillos deIalamforonAlá,FinoreQuenaz.

25EosfillosdeCoréforonTemán,Mibzar,Magdiele Eram;estassonasfamiliasdosfillosdeEsaúsegundoos seusducadosnaterradeSeir.

26EestessonosnomesdosfillosdeSeirohoreo, habitantesdaterradeSeir:Lotán,Xobal,Sibeón,Anah, Disán,ÉzereDisón,sendosetefillos.

27EosfillosdeLotánforonHori,Hemáneasúairmá Timná,queéTimná,queveuaXacobeaosseusfillos,e elesnonaescoitaron,eelafoieconverteuseenconcubina deElifaz,fillodeEsaú,edeullealuzaAmalec

28EosfillosdeXobalforonAlván,Manáhat,Ebal,Xefoe Onam,eosfillosdeSibeónforonAjáeAná.Estefoiaquel AnáqueatopouosYemimnodesertocandoalimentabaos burrosdoseupaiSibeón

29Ementresalimentabaosxumentosdoseupai,levounos aodesertoendiferentesmomentosparaalimentalos

30Ehouboundíaqueoslevouaundosdesertosnabeira domar,fronteaodesertodopobo,ementresosestaba alimentando,velaquíunhatormentamoiforteveudooutro ladodomarepousousesobreosburrosqueestabanalí apacentándose,etodossedetiveron.

31Edespoissaírondodeserto,aooutroladodomar, arredordecentovinteanimaisgrandeseterribles,e chegarontodosaolugarondeestabanosasnos,ealíse colocaron

32Eaquelesanimais,demetadeparaabaixo,tiñanaforma dosfillosdoshomes,edemetadeparaarriba,algúnstiñan asemellanzadeosos,eoutrosasemellanzadoskephas, concolasdetrásdelesdesdeentreosseusombreiros chegandoataaterra,comoascolasdoduchephat,eestes animaisviñeronemontaronecabalgaronnestesasnos,e leváronos,eforonataodíadehoxe.

33EundestesanimaisachegouseaAnaheferiunocoa cola,edespoisfuxiudaquellugar

34Ecandoviuestaobra,temeumoitopolasúavida,e fuxiueescapouácidade

35Econtoullesaosseusfilloseirmánstodooquelle acontecera,emoitoshomesforonbuscarosburrospero nonospuideronatopar,eAnaheosseusirmánsnon volveronaaquellugardesdeodíaseguinte,porquetiñan moitomedopolassúasvidas.

36EosfillosdeAnah,fillodeSeir,foronDisóneasúa irmáAhlibamaEosfillosdeDisónforonHemdán,Exbán, ItráneQuerán.EosfillosdeÉzerforonBilhán,Zaaváne AcánEosfillosdeDisónforonUzeArán

37EstassonasfamiliasdosfillosdeSeirohoreo,segundo osseusducadosnaterradeSeir

38EEsaúeosseusfilloshabitaronnaterradeSeirohoreo, ohabitantedaterra,etiveronposesiónsnelaeforon frutíferosemultiplicáronsemoito,eXacobeosseusfillos etodooquellespertencía,habitaroncoseupaiIsaacna terradeCanaán,comooSeñorlleordenaraaAbraham,o seupai

CAPÍTULO37

1NoanocentocincodavidadeXacob,queeraonoveno anoqueXacobvivíacosseusfillosnaterradeCanaán, chegoudePadan-Aram

2EnaquelesdíasXacobviaxoucosseusfillosdesde Hebrón,eforonevolveronácidadedeXequem,elese todooquellespertencía,ehabitaronalí,porqueosfillos deXacobobtiveronboaseabundantesterrasdepastopara oseugandonacidadedeXequem,despoisdequeacidade deXequemfosereconstruída,ehabíanelaunstrescentos homesemulleres

3EXacob,osseusfillosetodooquellepertencía habitabannapartedocampoqueXacobcompraraaHamor, paideXequem,candochegoudePadan-Aram,antesde queSimeóneLevíatacasenacidade.

4Etodosaquelesreisdoscananeoseamorreosque rodeabanacidadedeXequemsouberonqueosfillosde XacobvolveranaXequemeseestableceranalí.

5Edixeron:«VolveránosfillosdeXacobohebreoá cidadeehabitaránnela,despoisdegolpeareexpulsaros seushabitantes?Volveránagoraeexpulsarántaménosque vivennacidadeouosmatarán?»

6EvolveronreunirsetodososreisdeCanaán,eviñeron xuntosparafaceraguerraaXacobeaosseusfillos.

7Iasub,reideTapnach,envioutaménmensaxesatodosos reisveciños:aElán,reideGaash,aIhúri,reideSiló,a Paratón,reideChazar,aSusí,reideSartón,aLabán,reide Bet-Corán,eaSabir,reideOtnai-mah: 8Subídeamineaxudádeme,eferamosaXacobohebreoe aosseusfillos,eatodooquellepertence,porquevolveron aXequemparaposuílaeparamatarosseushabitantes comoantes

9Etodosestesreisreuníronseeviñeroncontodososseus campamentos,unpoboextremadamentenumerosocomaa areanabeiradomar,etodosestabanfronteaTapnach 10EIasub,reideTapnac,saíuaelescontodooseu exército,eacampouconelesfronteaTapnac,fórada cidade,edividironatodosestesreisensetedivisións, sendosetecampamentoscontraosfillosdeXacob 11EenviaronunhadeclaraciónaXacobeaoseufillo, dicindo:Videtodosnósparaqueteñamosunhaentrevista xuntosnachaira,evinguemosacausadoshomesde

Xequemaosquematadesnasúacidade,eagoravolveredes ácidadedeXequemehabitaredesnela,emataredesaos seushabitantescomoantes

12EosfillosdeXacobouvironistoeasúairaacendeuse moitopolaspalabrasdosreisdeCanaán,edezdosfillosde Xacobapresuráronseelevantáronse,ecadaundeles cinguiuseassúasarmasdeguerra;ehabíaconelescento dousdosseusservosequipadosenordedebatalla.

13Etodosesteshomes,osfillosdeXacobcosseusservos, foroncaraaestesreis,eXacob,oseupai,estabaconeles, etodoselesestabanenribadomontóndeXequem 14EXacobrezouaoSeñorpolosseusfillos,eestendeuas mansaoSeñor,edixo:OhDeus,tiesunDeus Todopoderoso,tiesonosopai,tinosformachesesomos asobrasdastúasmans;prégochequeliberesosmeusfillos polatúamisericordiadamandosseusinimigos,quehoxe veñenloitarcontraelesesalvalosdasúaman,porquena túamanestáopodereaforza,parasalvaraospoucosdos moitos.

15Edállesaosmeusfillos,osteusservos,forzade corazóneforzaparaloitarcontraosseusinimigos,para someterosefacercaerosseusinimigosdiantedeles,enon deixesqueosmeusfilloseosseusservosmorranamans dosfillosdeCanaán

16Maissecheparecebenquitarllesavidaaosmeusfillos eaosseusservos,tómaoscoatúagranmisericordiapor mediodosteusministros,paraquenonperezanhoxeás mansdosreisdosamorreos.

17EcandoXacobdeixouderezarlleaoSeñor,aterra tremeudoseulugar,eosolescureceu,etodosestesreis quedaronaterrorizadoseunhagranconsternación apoderousedeles

18EoSeñorescoitouaoracióndeXacob,eoSeñor impresionouoscorazónsdetodososreisedosseus exércitoscoterroreotemorreverencialdosfillosde Xacob

19PorqueoSeñorfíxollesoírosondoscarros,osondos cabalospoderososdosfillosdeXacobeosondungran exércitoqueosacompañaba

20Eestesreisforonapoderadosdungranterrorpolos fillosdeXacob,ementresestabannosseusaposentos, velaquíqueosfillosdeXacobavanzaroncontraelescon centodocehomes,cungrandeetremendoberro.

21EcandoosreisvironosfillosdeXacobavanzandocara aeles,aíndamáisseasustaron,einclinaronsearetirarse diantedosfillosdeXacobcomoaoprincipio,enonaloitar contraeles

22Peroelesnonseretiraron,dicindo:«Seríaunha deshonraparanósretirarnosasídúasvecesdiantedos hebreos»

23EosfillosdeXacobachegáronseeavanzaroncontra todosestesreiseosseusexércitos,eviron,evelaquí,que eraunpobomoipoderoso,numerosocomoaareadomar

24EosfillosdeXacobinvocaronaoSeñoredixeron: Axúdanos,ohSeñor,axúdanoserespóndenos,porque confiamosenti,enonnosdeixesmorrerásmansdestes homesincircuncisos,quehoxeviñeroncontranós.

25EosfillosdeXacobcinguironassúasarmasdeguerra, etomaronnassúasmanscadaunoseuescudoeasúa xavelina,eachegáronseábatalla.

26Xudá,fillodeXacob,correuprimeirodiantedosseus irmáns,edezdosseusservosconel,edirixiusecaraaestes reis

27EIasub,reideTapnach,taménsaíuprimeirocoseu exércitodiantedeXudá,eXudáviuaIasubeoseu exércitovindocaraael,eairadeXudáacendeuse,easúa iraardeudentrodel,eachegouseábatallanaqueXudá arriscouasúavida.

28EIasubetodooseuexércitoavanzabancontraXudá,e íamontadonuncabalomoiforteepoderoso,eIasuberaun homemoivalente,ecubertodeferroebroncedepéa cabeza

29Ementresestabasobreocabalo,disparabafrechascon ambasasmanspordianteepordetrás,comoeraoseu costumeentodasassúasbatallas,enuncafallabaolugar aoqueapuntabaassúasfrechas.

30EcandoIasubveuloitarcontraXudá,eestabalanzando moitasfrechascontraXudá,oSeñoratouamandeIasub,e todasasfrechasquedisparourebotaronsobreosseus propioshomes

31Eapesardisto,IasubseguiuavanzandocaraaXudá, paradesafialocoasfrechas,peroadistanciaentreelesera dunstrintacóbados,ecandoXudáviuaIasublanzandoas súasfrechascontrael,correucaraaelcoasúaforza excitadapolaira.

32Xudácolleudochanunhagranpedra,quepesaba sesentasiclos,ecorreucaraaIasubegolpeounocoapedra noescudo,dexeitoqueIasubquedouabraiadopologolpe ecaeudoseucabaloaochan

33EoescudorompeudamandeIasub,epolaforzado golpesaltouaunhadistanciadunsquincecóbados,eo escudocaeudiantedosegundocampamento

34OsreisqueviñeranconIasubvirondelonxeaforzade Xudá,fillodeXacob,eoquellefixeraaIasub,etiveron unmedoterribledeXudá

35EreuníronsepretodocampamentodeIasub,vendoa súaconfusión,eXudásacouasúaespadaeferiuacorenta edoushomesdocampamentodeIasub,etodoo campamentodeIasubfuxiudiantedeXudá,eninguénse llepuxofronte,edeixaronaIasubefuxirondel,eIasub aíndaestabapostradonochan

36EvendoIasubquetodososhomesdoseucampamento fuxirandel,apresurouseelevantousecheodeterrorcontra Xudá,epúxosedepéfronteaXudá

37EIasubtivouncombatesingularconXudá, enfrontándoseescudocontraescudo,etodososhomesde Iasubfuxiron,porquetiñanmoitomedodeXudá

38EIasubcolleuasúalanzanamanparagolpearaXudá nacabeza,peroXudácolocourapidamenteoseuescudona cabezacontraalanzadeIasub,dexeitoqueoescudode XudárecibiuogolpedalanzadeIasub,eoescudotamén quedoupartido.

39EcandoXudáviuqueoseuescudoestabarachado, sacouaxiñaasúaespadaeferiuaIasubnosnocellos,e cortoulleospés,dexeitoqueIasubcaeuaochan,ealanza caeudasúaman

40XudácolleuaxiñaalanzadeIasub,cortoulleacabezae lanzounaxuntoaosseuspés

41CandoosfillosdeXacobvironoqueXudállefixeraa Iasub,todoscorreroncontraasfilasdosoutrosreis,eos

fillosdeXacobloitaroncontraoexércitodeIasubeos exércitosdetodososreisquealíestaban.

42EosfillosdeXacobfixeroncaerquincemildosseus homes,egolpeáronoscomaseestivesengolpeandocabazas, eosdemaisfuxironparasalvarassúasvidas.

43XudáaíndaestabaxuntoaocadáverdeIasub,e quitoulleaIasubasúacotademalla

44EXudátaménquitouoferroeobroncequerodeabaa Iasub,evelaquíquenovehomesdoscapitánsdeIasub viñeronloitarcontraXudá

45Xudáapresurouseecolleuunhapedradochan,econ elagolpeouaundelesnacabeza,eoseucranioquedou fracturado,eocorpotaméncaeudocabaloaochan.

46Eosoitocapitánsquequedaran,vendoaforzadeXudá, tiveronmoitomedoefuxiron,eXudácosseusdezhomes perseguiunos,ealcanzáronosematáronos.

47EosfillosdeXacobaíndaestabanagolpearos exércitosdosreis,emataronamoitosdeles,peroaqueles reismantiveronaudazmenteasúaposicióncosseus capitáns,enonseretirarondosseuslugares,eexclamaron contraaquelesdosseusexércitosquefuxirandediantedos fillosdeXacob,peroninguénosescoitou,porquetemían polassúasvidaspormedodemorrer

48EtodososfillosdeXacob,despoisdederrotaros exércitosdosreis,volveronepresentaronseanteXudá,e XudáaíndaestabamatandoosoitocapitánsdeIasube quitándollesasroupas

49ELevíviuaElón,reideGaash,queseachegabaael cosseuscatorcecapitánsparaderrotalo,peroLevínono sabíaconcerteza

50EElóncosseuscapitánsachegousemáis,eLevímirou caraatráseviuquelleestabandandobatallapolaretagarda, eLevícorreucondocedosseusservos,eforonematarona Elóneaosseuscapitánscogumedaespada.

CAPÍTULO38

1EIhuri,reideSiloh,subiuparaaxudaraElón,e achegouseaXacob,candoXacobsacouoarcoquetiñana manecunhafrechaferiuaIhuri,causándolleamorte.

2EcandomorreuIhuri,reideShiloh,oscatroreis restantesfuxirondoseupostocosdemaiscapitáns,e tentaronretirarse,dicindo:Nontemosmáisforzacos hebreosdespoisdequemataranostresreiseosseus capitánsqueeranmáispoderososcanós

3EcandoosfillosdeXacobvironqueosreisrestantes marcharandoseuposto,perseguíronos,eXacobtaménveu domontóndeXequem,dolugarondeestabaparado,e forontrasosreiseachegáronseaelescosseusservos

4Eosreiseoscapitánscorestodosseusexércitos,vendo queosfillosdeXacobseachegabanaeles,temeronpolas súasvidasefuxironatachegarácidadedeChazar.

5EosfillosdeXacobperseguíronosataaportadacidade deChazar,einflixironunhagranmalleiraentreosreiseos seusexércitos,unscatromilhomes,ementreselesestaban aferiroexércitodosreis,Xacobestabaocupadocoseu arco,limitándoseaferirosreis,ematounosatodos.

6EmatouaParatón,reideChazar,naportadacidadede Chazar,edespoisferiuaSusi,reideSartón,eaLabán,rei deBet-corín,eaSabir,reideMachnaymah,ematounosa

todosconfrechas,unhafrechaparacadaundeles,e morreron.

7EosfillosdeXacob,vendoquetodososreisestaban mortosequeestabandesfeitaseretirándose,continuarona batallacosexércitosdosreisfronteáportadeChazar,e aíndaasíderrotaronaunscatrocentosdosseushomes

8EtreshomesdosservosdeXacobcaeronnaquelabatalla, ecandoXudáviuquetresdosseusservosmorreran, aflixiusemoito,easúairaardeudentrodelcontraos amorreos

9Etodososhomesquequedabandosexércitosdosreis tiñanmoitomedopolassúasvidas,ecorreroneromperona portadasmurallasdacidadedeChazar,etodosentraronna cidadeparasepoñerasalvo

10EagocháronsenomediodacidadedeChazar,porquea cidadedeChazareramoigrandeeextensa,ecandotodos estesexércitosentraronnacidade,osfillosdeXacob correrontraselesataacidade

11Ecatrohomesvalentes,experimentadosnabatalla, saírondacidadeeplantáronsecontraaentradadacidade, conespadaselanzasnasmans,ecolocáronsefronteaos fillosdeXacob,enonllesdeixaronentrarnacidade.

12ENaftalícorreuepúxoseentreelesecoasúaespada feriuadousdelesecortoullesacabezadunsógolpe

13Evolveusecaraaosoutrosdous,evelaquíquefuxiran, eperseguiunos,alcanzounos,feriunosematounos

14EchegaronosfillosdeXacobácidadeeviron,e velaquíquehabíaoutramurallanacidade,ebuscarona portadamurallaenonapuideronatopar,eXudásaltou sobreacimadamuralla,eSimeóneLevíseguírono,eos tresbaixarondamurallaácidade.

15ESimeóneLevímataronatodososhomesquefuxiran ácidadeparaseprotexer,etaménaoshabitantesdacidade coassúasmulleresepequenos,mataronagumedaespada, eosberrosdacidadesubironaoceo

16EDaneNaftalísaltaronsobreamurallaparaverque causabaoruídodelamentos,porqueosfillosdeXacob estabanpreocupadospolosseusirmáns,eescoitaronos habitantesdacidadefalarconchorosesúplicas,dicindo: Tomadetodooqueposuímosnacidadeeidevos,sóque nonnosmatedes

17EcandoXudá,SimeóneLevídeixarondegolpearos habitantesdacidade,subironámurallaechamaronaDane Naftalí,queestabannamuralla,eaorestodosseusirmáns, eSimeóneLevíinformáronllesdaentradaácidade,e todososfillosdeXacobviñeronrecollerobotín.

18EosfillosdeXacobtomaronobotíndacidadede Chazar,osrabañoseosrabaños,easpropiedades,e levarontodooquesepuidocapturar,emarcharonda cidadeaqueldía

19EaodíaseguinteosfillosdeXacobforonaSartón, porqueouvironqueoshomesdeSartónquepermaneceran nacidadeestabanareunirseparaloitarcontraelespor mataroseurei,eSartóneraunhacidademoialtae fortificada,etiñaunhaprofundamurallaquearodeaba

20Eopiardamurallatiñaunscincuentacóbadoseasúa anchuracorentacóbados,enonhabíalugarparaqueun homeentrasenacidadepormordamurallaEosfillosde Xacobvironamuralladacidade,ebuscaronunhaentrada nela,perononapuideronatopar.

21Poisaentradaácidadeestabapolapartetraseira,etodo homequequeríaentrarnacidadeviñaporesecamiñoe rodeabatodaacidade,edespoisentrabanacidade

22EvendoosfillosdeXacobquenonpodíanatoparo camiñoparaacidade,asúairaacendeusemoito,eos habitantesdacidade,vendoqueosfillosdeXacobviñana eles,tiveronmoitomedodeles,porqueouviranfalardasúa forzaedoquellefixeranaChazar.

23EoshabitantesdacidadedeSartónnonpuideronsaír caraaosfillosdeXacobdespoisdeseterreunidonacidade paraloitarcontraeles,pormedoaqueasíentrasenna cidade;perocandovironqueviñancaraaeles,tiveron moitomedodeles,porqueouviranfalardasúaforzaedo quellefixeranaChazar

24Entón,oshabitantesdeSartónretiraronrapidamentea pontedaestradadacidade,doseusitio,antesdeque chegasenosfillosdeXacob,etrouxéronaácidade

25EosfillosdeXacobviñeronebuscaronocamiñoparaa cidade,enonopuideronatopar;eoshabitantesdacidade subironaocumiodamurallaeviron,evelaquíqueosfillos deXacobbuscabanunhaentradaparaacidade

26Eoshabitantesdacidadereprocharonaosfillosde Xacobdesdeoaltodamuralla,emaldixéronos,eosfillos deXacobescoitaronosreproches,eenfurecéronsemoito,e asúairaardeudentrodeles.

27EosfillosdeXacobforonirritadosconeles,etodosse levantaronesaltaronsobreoterrapléncoaforzadasúa forza,ecoasúaforzapasaronoscorentacóbadosde anchuradoterraplén

28Ecandopasaronamuralla,detivéronsedebaixoda muralladacidade,eatoparontodasasportasdacidade pechadasconportasdeferro

29EosfillosdeXacobachegáronsepararomperasportas dasportasdacidade,eoshabitantesnonosdeixaron, porquedesdeoaltodamurallalanzabanpedrasefrechas contraeles

30Eonúmerodaxentequeestabasobreamurallaera dunscatrocentoshomes,ecandoosfillosdeXacobviron queoshomesdacidadenonosdeixabanabrirasportasda cidade,saltaronesubironaocumiodamuralla,eXudá subiuprimeiroápartelestedacidade

31GadeAsersubirontraselataoextremooestedacidade; SimeóneLevíaonorte;eDaneRubénaosur.

32Eoshomesqueestabannocumiodamuralla,os habitantesdacidade,vendoqueosfillosdeXacobsubían caraaeles,fuxirontodosdamuralla,baixaronácidadee agocháronsenomediodacidade

33EIsacareNaftalí,quequedaronbaixoamuralla, achegáronseeromperonasportasdacidade,eacenderon lumeásportasdacidade,dexeitoqueoferrosefundiu,e todososfillosdeXacobentraronnacidade,elesetodosos seushomes,eloitaroncoshabitantesdacidadedeSartón,e feríronoscogumedaespada,eninguénselevantoudiante deles

34Eunsdouscentoshomesfuxirondacidade,etodos foroneseagocharonnunhatorredacidade,eXudá perseguiunosataatorreederrubouatorre,quecaeusobre oshomes,etodosmorreron

35EosfillosdeXacobsubironpolocamiñodotellado daquelatorre,eviron,evelaquíquehabíaoutratorreforte ealtaacertadistancianacidade,eoseucumiochegabaao

ceo,eosfillosdeXacobapresuráronseebaixaron,eforon contodososseushomesaaquelatorre,eatopáronachea dunstrescentoshomes,mulleresenenos

36EosfillosdeXacobinflixironunhagranmalleiraentre aqueleshomesdatorre,eestesfuxironefuxirondeles.

37SimeóneLevíperseguíronos,candodocehomes poderososevalentessaíronaelesdolugarondese agocharan.

38Eaquelesdocehomesmantiveronunhafortebatalla contraSimeóneLeví,eSimeóneLevínonpuideron prevalecersobreeles,eaqueleshomesvalentesromperon osescudosdeSimeóneLeví,eundelesgolpeouacabeza deLevícoasúaespada,candoLevíapresuradamentelle puxoamanácabeza,porquetiñamedodaespada,ea espadagolpeouamandeLeví,efaltoupoucoparaquea mandeLevífosecortada.

39ELevícolleuaespadadohomevalentequetiñanaman, equitounaconforzadohome,econelagolpeouacabeza dohomepoderoso,ecortoulleacabeza.

40EoncehomesachegáronseparaloitarcontraLeví, porquevironqueundelesforamorto,eosfillosdeXacob loitaron,peroosfillosdeXacobnonpuideronprevalecer sobreeles,porqueaqueleshomeseranmoipoderosos

41EvendoosfillosdeXacobquenonpodíanvencerlos, Simeóndeuunberroforteetremendo,eosoncehomes poderososquedaronabraiadoscoavozdosberrosde Simeón

42EXudárecoñeceudelonxeavozdosberrosdeSimeón, eNaftalíeXudácorreroncosseusescudoscontraSimeón eLeví,eatopáronosloitandoconaqueleshomespoderosos, incapacesdeprevalecersobreelesporqueosseusescudos estabanrotos

43ENaftalíviuqueosescudosdeSimeóneLevíestaban rotos,ecolleudousescudosdosseusservoselevoullosa

SimeóneLeví

44ESimeón,LevíeXudáloitaronaqueldíaostrescontra osoncehomesvalentesataahoradosolpor,peronon puideronvencelos

45EistofoillecontadoaXacob,eaflixiuseprofundamente, erezouaoSeñor,eeleoseufilloNaftalíforoncontra esteshomespoderosos

46EXacobachegouseetensouoseuarco,eachegouse aoshomesfortes,ematouatresdosseushomescoarco,e osoitorestantesvolveron,evelaquí,aguerralibradacontra elespordianteepordetrás,etiveronmoitomedopolas súasvidas,enonpuideronresistirdiantedosfillosde Xacob,efuxirondeles

47EnasúafuxidaatoparonaDaneAserqueviñancaraa eles,edesúpetocaeronsobreeles,eloitaronconeles,e mataronadousdeles,eXudáeosseusirmáns perseguíronos,egolpearonaosrestantes,ematáronos

48EtodososfillosdeXacobvolveronepercorrerona cidade,buscandosepodíanatoparalgúnhome,eatoparon unsvintemozosnunhacovadacidade,eGadeAser golpeáronosatodos,eDaneNaftalíatopáronsecoresto doshomesquefuxiraneescaparandasegundatorre,e golpeáronosatodos.

49EosfillosdeXacobferironatodososhabitantesda cidadedeSartón,peroasmullereseosnenosdeixáronos nacidadeenonosmataron.

50EtodososhabitantesdacidadedeSartóneranhomes poderosos,undelesperseguiríaamil,edousdelesnon fuxiríandedezmildosdemaishomes

51EosfillosdeXacobmataronatodososhabitantesda cidadedeSartóncogumedaespada,dexeitoqueninguén selevantoucontraeles,edeixaronasmulleresnacidade

52EosfillosdeXacobtomarontodoobotíndacidadee capturaronoquedesexaban,etomaronrabañosemanadas epropiedadesdacidade,eosfillosdeXacobfixeroncon Sartóneosseushabitantesomesmoquefixerancon Chazareosseushabitantes,eviráronseemarcharon

CAPÍTULO39

1EcandoosfillosdeXacobpartirondacidadedeSartón, percorreranunsdouscentoscóbadoscandoatoparonos habitantesdeTapnacqueviñancaraaeles,porquesaírona loitarcontraeles,porquederrotaranoreideTapnacetodos osseushomes.

2AsíquetodososquequedaronnacidadedeTapnach saíronaloitarcontraosfillosdeXacob,epensaronen recuperarllesobotíneosdespojosquecapturarande ChazareSartón

3EorestodoshomesdeTapnachloitoucosfillosde Xacobneselugar,eosfillosdeXacobderrotáronos,e fuxirondiantedeles,eperseguiunosataacidadede Arbelán,etodoscaerondiantedosfillosdeXacob

4EosfillosdeXacobvolveroneviñeronaTapnacpara levarseobotíndeTapnac,ecandochegaronaTapnac ouvironqueaxentedeArbelánsaíraaoseuencontropara salvarobotíndosseusirmáns,eosfillosdeXacob deixarondezdosseushomesenTapnacparasaqueara cidade,esaíroncaraáxentedeArbelán

5EoshomesdeArbelánsaíroncoassúasmulleresaloitar contraosfillosdeXacob,porqueassúasmullereseran expertasnabatalla,esaíronennúmerodunscatrocentos homesemulleres.

6EtodososfillosdeXacobberraroncunhavozforte,e todoscorreroncaraaoshabitantesdeArbelán,ecunhavoz grandeetremenda.

7EoshabitantesdeArbelánoíronoruxidodosfillosde Xacob,eoseuruxidocomaoruxidodosleónsecomao ruxidodomaredassúasondas.

8Eomedoeoterrorapoderáronsedosseuscorazónspor mordosfillosdeXacob,etiveronunmedoterribledeles,e retiraronseefuxirondiantedelesácidade,eosfillosde Xacobperseguiunosataaportadacidade,eatopáronsecon elesnacidade.

9EosfillosdeXacobloitaroncontraelesnacidade,e todasassúasmulleresestabanocupadasenlanzarunha fondacontraosfillosdeXacob,eocombatefoimoisevero entreelestodoaqueldíaataatarde.

10EosfillosdeXacobnonpuideronprevalecersobreeles, eosfillosdeXacobcaseperecerannaquelabatalla,eos fillosdeXacobclamaronaoSeñoregañaronmoitoforza aocaeranoite,eosfillosdeXacobferironatodosos habitantesdeArbelánpologumedaespada,homes, mulleresepequenos

11EtaménaorestodopoboquefuxiradeSartón,osfillos deXacobferíronosenArbelán,eosfillosdeXacob fixeronconArbeláneTapnachomesmoquefixerancon

ChazareSartón,ecandoasmulleresvironquetodosos homesestabanmortos,subironaostelladosdacidadee ferironaosfillosdeXacobfacendocaerpedrascoma choiva.

12EosfillosdeXacobapresuráronseeentraronnacidade eapoderáronsedetodasasmulleresematáronascogume daespada,eosfillosdeXacobcapturarontodoobotíneo botín,rabaños,manadasegando.

13EosfillosdeXacobfixeronconMacnaimahomesmo quefixeranconTapnach,conChazareconSiloh,e marcharondealíemarcharon

14EoquintodíaosfillosdeXacobsouberonqueopobo deGaashsereuniracontraelesparaloitar,porquemataran oseureieosseuscapitáns,poishouberacatorcecapitáns nacidadedeGaash,eosfillosdeXacobmatáranosatodos naprimeirabatalla.

15EosfillosdeXacobcinguironseaqueldíacoassúas armasdeguerraemarcharonábatallacontraoshabitantes deGaash,eenGaashhabíaunpoboforteepoderosodo pobodosamorreos,eGaasheraacidademáisfortee mellorfortificadadetodasascidadesdosamorreos,etiña tresmuros.

16EchegaronosfillosdeXacobaGaasheatoparonas portasdacidadepechadas,eunscincocentoshomesdepé nocumiodamurallaexterior,eunpobonumerosocomaa areanabeiradomarestabanemboscadoscontraosfillos deXacobdesdefóradacidade,napartetraseiradela 17EosfillosdeXacobachegáronseparaabrirasportasda cidade,ementresseachegaban,velaquíqueosqueestaban emboscadosnaretagardadacidadesaírondosseuslugares erodearonosfillosdeXacob.

18EosfillosdeXacobestabanrodeadospolaxentede Gaax,eabatallaeratantopordiantecomopordetrás,e todososhomesqueestabannamurallalanzabansobreeles frechasepedrasdendeamuralla 19Xudá,vendoqueoshomesdeGaashseestabanfacendo demasiadopesadosparaeles,deuunberroestridentee tremendo,etodososhomesdeGaashquedaron aterrorizadoscoavozdoberrodeXudá,ehomescaeronda murallacoseupotenteberro,etodososqueestabandefóra ededentrodacidadetiveronmoitomedopolassúasvidas 20EosfillosdeXacobachegáronsearomperasportasda cidade,candooshomesdeGaashlanzaronpedrasefrechas contraelesdesdeoaltodamuralla,efixéronosfuxirdende aporta

21EosfillosdeXacobvolveroncontraoshomesdeGaash queestabanconelesdesdefóradacidade,egolpeáronos terriblemente,comasegolpeasencabazas,enonpuideron resistiraosfillosdeXacob,porqueomedoeoterror apoderáronsedelescoberrodeXudá

22EosfillosdeXacobmataronatodosaqueleshomesque estabanfóradacidade,eosfillosdeXacobaíndase achegaronparaentrarnacidadeeloitarbaixoasmurallas dacidade,perononpuideronporquetodososhabitantesde Gaashquequedaronnacidaderodearanasmurallasde Gaashentodasasdireccións,dexeitoqueosfillosde Xacobnonpuideronachegarseácidadeparaloitarconeles. 23EosfillosdeXacobachegáronseaunrecunchopara loitardebaixodamuralla,oshabitantesdeGaashlanzaron frechasepedrascontraelescomachuviadechoiva,e fuxirondedebaixodamuralla

24EaxentedeGaaxqueestabanamuralla,vendoqueos fillosdeXacobnonpodíanvencerlosdebaixodamuralla, reprendeuaosfillosdeXacobconestaspalabras,dicindo: 25Quechepasanabatallaquenonpodesprevalecer? Podes,entón,facerápoderosacidadedeGaasheaosseus habitantesoquefixechescoascidadesdosamorreosque nonerantanpoderosas?Seguramentefixestesesascousas conesesdébilesentrenós,ematáchelosáentradada cidade,porquenontiñanforzacandoestabanaterrorizados aosondosvososberros

26Eagora,seredescapacesdeloitarnestelugar? Seguramenteaquímorreredestodos,enósfaremos vinganzapolacausadesascidadesquearrasastes.

27EoshabitantesdeGaashreprocharongravementeaos fillosdeXacobeinsultáronoscosseusdeuses,e continuaronalanzarllesfrechasepedrasdesdeamuralla.

28EXudáeosseusirmánsescoitaronaspalabrasdos habitantesdeGaasheasúairaacendéusemoito,eXudá tivocelosdoseuDeusnesteasunto,eclamouedixo:Oh Señor,axuda,envíaaxudaanóseaosnososirmáns

29Ecorreuaunhadistanciacontodasassúasforzas,coa espadadesembainadanaman,esaltoudaterrae,coaforza dasúaforza,subiuámuralla,eaespadacaeudasúaman 30Xudáberroucontraamuralla,etodososhomesque estabannamurallaquedaronaterrorizados,ealgúnsdeles caerondamurallaácidadeemorreron,eosqueaínda estabannamuralla,candovironaforzadeXudá,tiveron moitomedoefuxironparasalvarassúasvidasácidadeen buscadeseguridade

31EalgúnsseanimaronaloitarcontraXudásobrea muralla,eestiveronapiquesdematalocandovironque nonhabíaespadanamandeXudá,epensaronenbotalo fóradamurallaaosseusirmáns,evintehomesdacidade subironparaaxudalos,erodearonaXudáetodosgritaron porel,eachegáronseaelconespadasdesenvainadas,e aterrorizaronaXudá,eXudágritouaosseusirmánsdesde amuralla.

32EXacobeosseusfillossacaronoarcodedebaixoda murallaeferironatresdoshomesqueestabannacimada muralla,eXudácontinuouachorareexclamou:OhSeñor, axúdanos,ohSeñor,líbranos!Egritoucunhavozforte sobreamuralla,eoberroouviuseaunhagrandistancia

33Edespoisdesteberrovolveuberrar,etodososhomes querodeabanaXudánocumiodamurallaquedaron aterrorizados,ecadauntirouaespadadamanaosondos berrosedoseutremordeXudá,efuxiu.

34EXudácolleuasespadasquellescaerandasmans,e Xudáloitoucontraelesematouavintedosseushomesna muralla

35Earredordeoitentahomesemulleressubironaíndaa muralladesdeacidadeerodearontodosaXudá,eoSeñor imprimiuomedonoscorazónsdeXudá,dexeitoquenon puideronachegarseael

36EXacobetodososqueestabanconelsacaronoarcode debaixodamuralla,emataronadezhomesenribada muralla,ecaerondebaixodamuralla,diantedeXacobe dosseusfillos.

37Eaxentequeestabasobreamuralla,vendoquevinte dosseushomescaeran,seguironcorrendocontraXudá coasespadasdesenvainadas,perononpuideronachegarsea elporqueestabanmoiaterrorizadospolaforzadeXudá

38Eundosseushomesvalentes,chamadoArud, achegouseparagolpearaXudánacabezacoasúaespada, candoXudáapresurouseapoñerlleoescudonacabeza,ea espadagolpeouoescudo,eestequedoupartidoendous.

39Eestehomepoderoso,despoisdederrotaraXudá,fuxiu parasalvarasúavida,pormedoaXudá,eosseuspés esvararoncontraomuroecaeuentreosfillosdeXacob queestabandebaixodomuro,eosfillosdeXacob golpeáronoematárono

40AXudádoíalleacabezapologolpedohomepoderoso, ecasemorreuporiso

41EXudáberrousobreomurodebidoádorproducida pologolpe,candoDanoouviu,easúairaardeudentrodel, eeltaménselevantouefoilonxeecorreuesaltoudaterra esubiuaomurocoaforzaexcitadapolasúaira

42EcandoDanchegouámurallapretodeXudá,todosos homesqueestabannamurallafuxiron,esubironásegunda muralla,elanzaronfrechasepedrassobreDaneXudá desdeasegundamuralla,eintentaronexpulsalosda muralla

43EasfrechaseaspedrasferironaDaneXudá,ecase morreronnamuralla,eondequeiraqueDaneXudá fuxisendamuralla,eranatacadosconfrechasepedrasda segundamuralla

44EXacobeosseusfillosaíndaestabanáentradada cidade,debaixodaprimeiramuralla,enonpuiderontender oseuarcocontraoshabitantesdacidade,xaquenonos podíanver,estandosobreasegundamuralla.

45EDaneXudá,candoxanonpuideronsoportaras pedraseasfrechasquecaíansobreelesdesdeasegunda muralla,ambossaltaronsobreasegundamurallapretoda xentedacidade,ecandoaxentedacidadequeestabana segundamurallaviuqueDaneXudáviñeranaelesna segundamuralla,todosgritaronedescenderonentreas murallas

46EXacobeosseusfillosouvironoruídodosberrosda xentedacidade,eaíndaestabannaentradadacidade,e estabanpreocupadosporDaneXudá,quenoneranvistos poreles,xaqueestabansobreasegundamuralla

47ENaftalísubiucoasúaforzaexcitadapolairaesaltou contraaprimeiramurallaparaverquecausabaoruídode berrosqueescoitarannacidade,eIsacareZebulón achegáronsepararomperasportasdacidade,eabrironas portasdacidadeeentraronnacidade

48ENaftalísaltoudaprimeiramurallaásegunda,eveu axudaraosseusirmáns,eaoshabitantesdeGaashque estabannamuralla,vendoqueNaftalíeraoterceiroque subiraparaaxudaraosseusirmáns,todosfuxirone baixaronácidade,eXacobetodososseusfillosetodosos seusmozoschegaronácidadeaeles

49EXudá,DaneNaftalíbaixarondamurallaácidadee perseguironoshabitantesdacidade;eSimeóneLeví estabanfóradacidadeenonsabíanqueaportaestaba aberta,esubirondealíámurallaebaixaronondeestaban osseusirmáns,ácidade

50Eoshabitantesdacidadebaixarantodosácidade,eos fillosdeXacobviñeronaelesendiferentesdireccións,ea batallalibrousecontraelespordianteepordetrás,eos fillosdeXacobferíronosterriblementeemataronauns vintemildeles,homesemulleres,ningúndelespuido erguersecontraosfillosdeXacob

51Eosanguecorreuabundantementepolacidade,eera comaunregatodeauga,eosanguefluíucomaunregato ataaparteexteriordacidade,echegouaodesertodeBetCorín.

52EaxentedeBet-Corinviudelonxeosanguequecorría dacidadedeGaash,eunssetentahomesdeentreeles correronparaverosangue,echegaronaolugaronde estabaosangue.

53Eseguironorastrodosangueechegaronámurallada cidadedeGaash,evironosanguesaírdacidade,eoírono clamordoshabitantesdeGaash,porqueascendíaaoceo,e osanguecontinuabaafluírabundantementecomoun regatodeauga.

54EtodososfillosdeXacobaíndaestabanaatacaros habitantesdeGaash,eestiveronocupadosenmatalosataa tarde,unsvintemilhomesemulleres,eaxentedeCorin dixo:Seguramenteestaéobradoshebreos,poisaínda seguenaguerraentodasascidadesdosamorreos

55EaquelaxenteapresurouseecorreuaBetcorín,ecada uncolleuassúasarmasdeguerra,egritaronatodosos habitantesdeBetcorín,quetaménsecinguironassúas armasdeguerraparairloitarcosfillosdeXacob.

56EcandoosfillosdeXacobrematarondederrotaros habitantesdeGaash,percorreronacidadeparadespoxara todososmortos,echegandoápartemáisinteriordacidade emáisadianteatoparontreshomesmoipoderosos,enon tiñanespadanaman

57EosfillosdeXacobchegaronaolugarondeestaban,e oshomespoderososfuxiron,eundelescolleraaZebulón, queviuqueeraunrapaznovoedebaixaestatura,ecoasúa forzaesmagounocontraochan.

58EXacobcorreucaraaelcoasúaespadaeXacob feriunopordebaixodoslomboscoaespada,ecortouno polametade,eocorpocaeusobreZebulón.

59EosegundoachegouseeagarrouaXacobpara derrubaloaochan,eXacobvolveusecaraaelegritoulle, mentresSimeóneLevícorreronegolpeárononascadeiras coaespadaederrubáronoaochan

60Eohomepoderosolevantousedochanconforza excitadapolaira,eXudáachegouseaelantesdequese puxeseenpé,egolpeounonacabezacoaespada,easúa cabezafoirachadaemorreu

61Eoterceirohomepoderoso,vendoqueosseus compañeirosforanasasinados,fuxiudediantedosfillosde Xacob,eosfillosdeXacobperseguírononacidade;e mentresohomepoderosofuxía,atopouunhadasespadas doshabitantesdacidade,ecolleunaevolveusecaraaos fillosdeXacobeloitoucontraelesconesaespada.

62EohomepoderosocorreuaXudáparagolpealona cabezacoaespada,enonhabíaescudonamandeXudá;e mentresquepretendíagolpealo,Naftalícolleu apresuradamenteoseuescudoepúxoonacabezadeXudá, eaespadadohomepoderosogolpeouoescudodeNaftalí eXudáescapoudaespada

63ESimeóneLevícorreroncontraohomepoderosocoas súasespadasegolpeáronoviolentamentecoassúasespadas, easdúasespadasentraronnocorpodohomepoderosoe dividíronoendous,lonxitudinalmente

64EosfillosdeXacobderrotaronnaquelmomentoostres homesvalentes,xuntocontodososhabitantesdeGaash,e odíaestabaapiquesdedeclinar

65EosfillosdeXacobpercorreronGaashelevarontodoo botíndacidade,mesmoospequenoseasmulleres,nonos deixaronvivir,eosfillosdeXacobfixeronconGaash comofixeranconSartóneShiloh.

CAPÍTULO40

1OsfillosdeXacoblevarontodoobotíndeGaaxesaíron dacidadedenoite

2SaíanmarchandocaraaocastelodeBetcorin,eos habitantesdeBetcoriníanaocasteloparaatopalos,e aquelanoiteosfillosdeXacobloitaroncoshabitantesde Betcorin,nocastelodeBetcorin.

3EtodososhabitantesdeBetcorineranhomespoderosos, ninunsódelesfuxiríadediantedemilhomes,eloitaron aquelanoitecontraocastelo,eosseusberrosouvíronse aquelanoitedesdelonxe,eaterratremeucosseusberros

4EtodososfillosdeXacobtiveronmedodaqueleshomes, xaquenonestabanafeitosaloitarnaescuridade,e quedaronmoiconfusos,eosfillosdeXacobclamaronao Señor,dicindo:Dánosaxuda,ohSeñor,líbranosparaque nonmorramosásmansdesteshomesincircuncisos.

5EoSeñorescoitouavozdosfillosdeXacob,eoSeñor causouungranterroreconfusiónparaapoderarsedopobo deBetcorin,eloitaronentresi,unscosoutrosna escuridadedanoite,egolpeáronseunsaosoutrosengran número

6EosfillosdeXacob,sabendoqueoSeñortrouxeraun espíritodeperversiónentreaqueleshomes,equeloitaban cadahomecoseuveciño,saírondeentreasbandasda xentedeBetcorineforonataodescensodocastelode Betcorin,emáisalá,ealípermaneceronseguroscosseus mozosaquelanoite

7EaxentedeBetcorinloitoutodaanoite,unhomecoseu irmáneooutrocoseuveciño,eberraronentodas direcciónscontraocastelo,eoseuclamorouviusea distancia,etodaaterratremeucoasúavoz,porqueeran poderososporribadetodoopobodaterra

8Etodososhabitantesdascidadesdoscananeos,dos hititas,dosamorreos,dosheveosetodososreisdeCanaán, etaménosqueestabanaooutroladodoXordán,escoitaron oruídodosberrosaquelanoite

9Edixeron:Certamenteestassonasbatallasdoshebreos queloitancontraassetecidadesqueseachegaronaeles;e quenpoderáresistiraeseshebreos?

10Etodososhabitantesdascidadesdoscananeosetodos osqueestabanaooutroladodoXordántiveronmoito medodosfillosdeXacob,porquedixeron:Velaquíquenos faránomesmoquesellesfixoaesascidades;porquequen poderáresistirasúapoderosaforza?

11Eosberrosdoscorinitasforonmoigrandesaquelanoite, econtinuaronaaumentar;egolpeáronseunsósoutrosataa mañá,emoitosdelesforonasasinados

12Echegouamañá,etodososfillosdeXacob levantáronseaoamenceresubironaocastelo,egolpearon osquequedabandoscorinitasdunxeitoterrible,etodos foronasasinadosnocastelo.

13Echegouosextodía,etodososhabitantesdeCanaán virondelonxeatodaaxentedeBetcorínxacentesmortos nocastelodeBetcorín,eesparexidoscomaoscadáveresde cordeirosecabras

14EosfillosdeXacoblevarontodoobotínquetomaran deGaasheforonaBet-Corin,eatoparonacidadecheade xentecomaaareadomar,eloitaronconeles,eosfillosde Xacobderrotáronosalíataatarde.

15EosfillosdeXacobfixeronconBet-Corincomo fixeranconGaasheTapnach,ecomofixeranconChazar, conSartóneconSiloh

16EosfillosdeXacoblevaronconsigoobotíndeBetCorínetodoobotíndascidades,eaqueldíavolveronpara assúascasasenXequem

17EosfillosdeXacobvolveronácidadedeXequem,e quedaronfóradacidade,elogodescansaronalídaguerra, epasaronalítodaanoite.

18Etodososseusservosxuntocontodoobotínque tomarandascidades,saíronfóradacidade,enonentraron nacidade,porquedixeron:Quizaishaxaaíndamáisguerra contranós,epoidanvirasediarnosenXequem

19EXacob,osseusfilloseosseusservosquedaronaquela noiteeodíaseguintenapartedocampoqueXacoblle compraraaHamorporcincosiclos,etodooque capturaranestabaconeles

20EtodoobotínqueosfillosdeXacobcapturaranestaba napartedocampo,inmensocomaaareadabeiradomar

21Eoshabitantesdaterraobserváronosdelonxe,etodos oshabitantesdaterrativeronmedodosfillosdeXacobque fixeranisto,porqueningúnreidostemposantigosfixera nuncaalgosemellante

22Eossetereisdoscananeosdecidironfacerapazcos fillosdeXacob,porquetemíanmoitopolassúasvidaspor mordosfillosdeXacob

23Eaqueldía,sendoosétimodía,Iafía,reideHebrón, enviouensegredoaoreideAi,aoreideGabaón,aoreide Xalem,aoreideAdulam,aoreideLáquix,aoreide Chazareatodososreiscananeosqueestabanbaixooseu dominio,dicindo:

24Subecomigoevéñenmeamin,paraquepoidamosir ondeestánosfillosdeXacob.Eufareiapazconelese fareiunpactoconeles,paraquenonsexandestruídastodas asvosasterraspolasespadasdosfillosdeXacob,como fixeronconXequemeascidadesdosarredores,comoxa oístesevistes

25Ecandoveñasamin,nonveñasconmoitoshomes, senónquecadareitraiaosseustrescapitánsprincipais,e cadacapitántraiatresdosseusoficiais

26EvidetodosvósaHebrón,eiremosxuntosaosfillosde Xacob,esuplicarémosllesquefaganuntratadodepaz connosco

27EtodosaquelesreisfixeroncomooreideHebrónlles enviara,porquetodosestabanbaixooseuconselloe mando,etodososreisdeCanaánreuníronseparairaos fillosdeXacob,parafacerapazconeles;eosfillosde Xacobvolveroneforonáporcióndocampoqueestabaen Xequem,porquenonconfiabannosreisdaterra

28EosfillosdeXacobvolveronepermaneceronnaparte docampodezdías,eninguénveufacerllesaguerra

29EcandoosfillosdeXacobvironquenonhabíaningún sinaldeguerra,reuníronsetodoseforonácidadede Xequem,eosfillosdeXacobquedaronenXequem

30Eaocabodecorentadías,todososreisdosamorreos reuníronsedetodososseuslugareseviñeronaHebrón,a Iafía,reideHebrón

31EonúmerodereisqueviñeronaHebrónparafacera pazcosfillosdeXacobfoidevinteeunreis,eonúmero decapitánsqueviñeronconelesfoidesesentaenove,eos seushomesforondecentooitentaenove,etodosestesreis eosseushomesdescansaronxuntoaomonteHebrón.

32EoreideHebrónsaíucosseustrescapitánsenove homes,eestesreisdecidironiraosfillosdeXacobpara facerapaz.

33EdixéronlleaoreideHebrón:«Vaidiantedenóscos teushomesefalapornóscosfillosdeXacob,enós viremostrasdetieconfirmaremosastúaspalabras»Eo reideHebrónfíxooasí

34EosfillosdeXacobsouberonquetodososreisde CanaánsereuniranedescansaranenHebrón,eosfillosde Xacobenviaroncatrodosseusservoscomoespías,dicindo: Ideeespiádeosaestesreis,ebuscadeeexaminadeosseus homessesonpoucosoumoitos,esesonpoucosennúmero, contadeosatodosevolvede

35EosservosdeXacobforonensegredoaestesreis,e fixeroncomoosfillosdeXacobllesordenaran,eaqueldía volveronaosfillosdeXacobedixéronlles:Chegamosa esesreis,esonpoucosennúmero,econtamolosatodos,e velaquí,erandouscentosoitentaeoito,reisehomes

36EosfillosdeXacobdixeron:Sonpoucosennúmero, polotanto,nonsairemostodosaeles;epolamañá levantáronseosfillosdeXacobeescolleronsesentaedous dosseushomes,edezdosfillosdeXacobforonconeles;e cinguironassúasarmasdeguerra,porquedixeron:Veñen faceraguerraconnosco,porquenonsabíanqueviñanfacer apazconeles

37EosfillosdeXacobforoncosseusservosáportade Xequem,ondeestabanaquelesreis,eoseupaiXacob estabaconeles

38Ecandosaíron,velaquíqueoreideHebrón,osseustres capitánsenovehomesconelviñanpolocamiñocontraos fillosdeXacobOsfillosdeXacoblevantaronosollose virondelonxeaIafía,reideHebrón,cosseuscapitáns,que viñacaraaelesOsfillosdeXacobatopáronsenolugarda portadeXequemenonseguironadiante

39EoreideHebrónseguiuavanzando,eleosseus capitáns,ataquechegouaosfillosdeXacob,eeleosseus capitánsinclináronseanteelesataochan,eoreideHebrón sentousecosseuscapitánsdiantedeXacobedosseusfillos.

40EosfillosdeXacobdixéronlle:Quecheaconteceu,rei deHebrón?Porqueviñecheshoxeanós?Quenosesixes? EoreideHebróndíxolleaXacob:Rugoche,meuseñor, quetodososreisdoscananeosviñeronhoxefacerapaz contigo.

41EosfillosdeXacobescoitaronaspalabrasdoreide Hebrón,enonconsentironnassúaspropostas,porqueos fillosdeXacobnontiñanfenel,poisimaxinabanqueorei deHebrónllesfalaraconengano.

42EoreideHebrónsoubopolaspalabrasdosfillosde Xacobquenoncríanassúaspalabras,eoreideHebrón achegouseaXacobedíxolle:Prégoche,meuseñor,que esteassegurodequetodosestesreisviñeronatientermos depaz,porquenonviñeroncontodososseushomes,nin trouxeronconsigoassúasarmasdeguerra,porqueviñeron buscarapazdomeuseñoredosseusfillos

43EosfillosdeXacobresponderonaoreideHebrón, dicindo:Envíamensaxesatodosestesreis,esenosdisa

verdade,quecadaunveñaindividualmentediantedenós,e seveñenanósdesarmados,entónsaberemosquebuscana pazdenós

44Iafía,reideHebrón,enviouundosseushomesaosreis, etodoselespresentáronsediantedosfillosdeXacobe inclináronseanteelesataochanEestesreissentáronse diantedeXacobedosseusfillos,efaláronlles,dicindo:

45Ouvimostodooquellesfixechesaosreisdosamorreos coatúaespadaecoteubrazotanpoderoso,dexeitoque ninguénpuidoresistirteTiñamosmedodetipormordas nosasvidas,paraquenonnosacontezaoquelles aconteceuaeles

46Asíqueviñemosatiparaformaruntratadodepazentre nós,eagora,polotanto,contrataconnoscounpactodepaz everdade,dequenontemetasconnosco,xaquenósnon nosmetemoscontigo.

47EosfillosdeXacobsouberonquerealmenteviñeran buscarllesapaz,eosfillosdeXacobescoitáronosefixeron unpactoconeles.

48EosfillosdeXacobxuráronllesquenonsemeterían coneles,etodososreisdoscananeostaménllesxuraron,e osfillosdeXacobfixéronnostributariosdesdeaqueldíaen diante

49Edespoisdisto,todososcapitánsdestesreisviñeron cosseushomesdiantedeXacob,conagasallosnasmans paraXacobeosseusfillos,einclináronseanteelatao chan

50EestesreisentóninstaronaosfillosdeXacobe rogáronllesquedevolvesentodoobotínquetomarandas setecidadesdosamorreos,eosfillosdeXacobasío fixeron,edevolverontodooquecapturaran,asmulleres, osnenos,ogandoetodoobotínquetomaran,e despacháronos,eforoncadaunásúacidade

51Etodosestesreisvolveroninclinarseanteosfillosde Xacob,eenviáronllesoutrouxéronllesmoitosagasallos naquelesdías,eosfillosdeXacobenviaronaestesreise aosseushomes,eelesmarcharonpacificamentedelesás súascidades,eosfillosdeXacobtaménvolveronaoseu fogar,aXequem

52Ehoubopazdesdeaqueldíaendianteentreosfillosde Xacobeosreisdoscananeos,ataqueosfillosdeIsrael chegaronaherdaraterradeCanaán

CAPÍTULO41

1Eaoredordoano,osfillosdeXacobpartirondeXequem echegaronaHebrón,ondeestabaoseupaiIsaac,ealí viviron;peroalimentabanosseusrabañosevacascadadía enXequem,porquenaquelestemposhabíabose abundantespastosXacob,osseusfillosetodaasúa familiavivíannovaldeHebrón

2Efoinaquelesdías,neseano,sendooanocentoseisda vidadeXacob,nodécimoanodasúachegadadePadanAram,quemorreuLea,amullerdeXacob;tiñacincuentae unanoscandomorreuenHebrón

3Xacobeosseusfillosenterráronanacovadocampode Macpelah,queestáenHebrón,acovaqueAbraham compraraaosfillosdeHetparaterposesióndunlugarde sepultura

4EosfillosdeXacobvivironcoseupainovaldeHebrón, etodososhabitantesdaterracoñeceronasúaforzaeasúa famaestendeuseportodaaterra

5Xosé,fillodeXacob,eoseuirmánBenxamín,fillosde Raquel,mullerdeXacob,eranaíndanovosnaqueles temposenonsaíroncosseusirmánsduranteassúas batallasentodasascidadesdosamorreos

6EcandoXoséviuaforzadosseusirmánseasúa grandeza,eloxiounoseexaltounos,peroconsiderouse maiorcaeleseexaltounosporribadeles;eXacob,oseu pai,taménoamabamáiscaacalqueradosseusfillos, porqueerafillodasúavellez,epoloseuamorcaraael, fíxolleunhatúnicademoitascores.

7EcandoXoséviuqueoseupaioamabamáisqueaos seusirmáns,continuouaexaltarseporribadosseusirmáns, etrouxoaoseupaimalosrumoressobreeles.

8EvendoosfillosdeXacobtodaacondutadeXosécon eles,equeoseupaioamabamáiscaacalqueradeles, odiáronoenonpuideronfalarlleenpaztodootempo.

9EXosétiñadezaseteanos,eaíndaseestaba engrandecendoporribadosseusirmáns,epensabaen exaltarseporribadeles.

10Naqueltemposoñouunsoño,efoiondeestabanosseus irmánsecontoullesoseusoño,edíxolles:Soñeiunsoño,e velaquíquetodosestabamosatandogavillasnocampo,ea miñagavillalevantouseepousousenochaneasvosas gavillasrodeáronaeinclináronseanteela

11Eosseusirmánsrespondéronlleedixéronlle:Que significaestesoñoquesoñaches?Imaxinasnoteucorazón reinarougobernarsobrenós?

12EaíndaasíchegouecontoulloaseupaiXacob,eXacob bicouaXosécandoouviuestaspalabrasdasúaboca,e XacobbendiciuaXosé

13EcandoosfillosdeXacobvironqueoseupaibendicira aXoséeobicara,equeoamabamoito,puxéronsecelosos deleodiaronoaíndamáis

14EdespoisdistoXosésoñououtrosoñoecontoulloao seupaienpresenzadosseusirmáns,eXosédíxolleaoseu paieaosseusirmáns:Velaquí,volvínsoñarunsoño,e velaquíosol,alúaeasonceestrelasinclináronseantemin.

15EoseupaiouviuaspalabrasdeXoséeoseusoño,e vendoqueosseusirmánsodiabanaXosépormordeste asunto,reprendeuentónaXosédiantedosseusirmánspor esteasunto,dicindo:Quesignificaestesoñoquesoñaches, eesteengrandecertediantedosteusirmánsqueson maiorescati?

16Imaxinasnoteucorazónqueeu,atúanaieosteusonce irmánsviremosenospostraremosanteti,mentresqueti disestascousas?

17Eosseusirmánstiveroncelosdelpormordassúas palabrasesoños,econtinuaronodiándoo,eXacobgardou ossoñosnoseucorazón.

18EosfillosdeXacobforonundíaaapacentarorabaño doseupaiaXequem,porqueaíndaeranpastoresnaqueles días;ementresosfillosdeXacobestabanaqueldía apacentandoenXequem,demoraron,eotempoderecoller ogandopasara,enonchegaran.

19EviuXacobqueosseusfillossedemorabanen Xequem,edixoparasi:QuizaisaxentedeXequemse levantouparaloitarcontraeles,polotanto,demoraronen chegarhoxe

20EXacobchamouaXosé,oseufillo,eordenoulle: Velaquíqueosteusirmánsestánpastoreandohoxeen Xequem,eaíndanonvolveron;vai,pois,agoraemira ondeestán,etráemenovassobreobenestardosteus irmánseobenestardorabaño.

21EXacobenviouoseufilloXoséaovaldeHebrón,e XoséfoibuscarosseusirmánsaXequem,enonospuido atopar,eXosépercorreuocampoqueestabapretode Xequem,paraverondesedesviaranosseusirmáns,e perdeuoseucamiñonodeserto,enonsabíaporondedebía ir

22EunanxodoSeñoratopounoerrantenocamiñocaraao campo,eXosédíxolleaoanxodoSeñor:Buscoaosmeus irmáns;nonoíchesondeestánapacentando?Eoanxodo SeñordíxolleaXosé:Vinaosteusirmánsapacentando aquí,eoínosdicirqueiríanapacentaraDotán.

23EXoséescoitouavozdoanxodoSeñor,efoionde estabanosseusirmánsenDotán,eatopounosenDotán apacentandoorabaño.

24EXoséavanzoucaraaosseusirmáns,eantesdequese achegaseaeles,decidiranmatalo

25ESimeóndixoaosseusirmáns:Velaquíqueohome dossoñosvénanóshoxe,eagora,polotanto,vindee matémoloebotémolonunhadaspozasquehainodeserto, ecandooseupainolobusque,diremosqueunhabesta malvadaodevorou

26ERubénouviuaspalabrasdosseusirmánsacercade Xosé,edíxolles:Nondeberiadesfaceristo,porquecomo podemosadmiraraonosopaiXacob?Botádeoaestafosa paraquemorraalí,perononestendedeamansobreelpara derramaroseusangue;eRubéndixoistoparalibraloda súaman,paratraelodevoltaaoseupai

27EcandoXoséchegouaosseusirmáns,sentousediante deles,eeleslevantáronsesobreeleagarráronoe golpeáronoaochan,equitáronlleatúnicademoitascores quelevabaposta

28Ecolléronoebotáronoaunpozo,enopozononhabía auga,senónserpeseescorpiónsEXosétivomedodas serpesedosescorpiónsquehabíanopozoEXoségritou cunhavozforte,eoSeñoragochouasserpeseos escorpiónsnosladosdopozo,enonllefixeronningún danoaXosé

29EXoséchamoudendeopozoaosseusirmánsedíxolles: Quevosfixen,eenquepequei?Porquenontemedesao Señorpormin?Nonsoneudosvososósosedavosacarne, enonéXacobovosopai,omeupai?Porquemefacedes istohoxe,ecomopoderedesadmiraraonosopaiXacob?

30Econtinuouaberrarechamaraosseusirmánsdesdeo pozo,edixo:Xudá,SimeóneLeví,irmánsmeus, levantádemedolugardeescuridadenoquemepuxestes,e videhoxeparatercompaixóndemin,fillosdoSeñore fillosdomeupaiXacob.Esepequeicontravós,nonsodes vósosfillosdeAbraham,IsaaceXacob?Sevíanunorfo, tiñancompaixóndel;ouunquetiñafame,déronllepan paracomer;ouunquetiñasede,déronlleaugaparabeber; ouunqueestabaespido,cubríanoconroupa!

31Ecomollenegarásentóncompaixónaoteuirmán, porqueeusondatúacarneedosteusósos,esepequei contravós,certamentefarédelopormordomeupai!

32EXoséfalouestaspalabrasdesdeopozo,eosseus irmánsnonpuideronescoitalo,nininclinarosseusoídosás

palabrasdeXosé,eXoséestabachorandoechorandono pozo.

33EXosédixo:Oxaláomeupaisoubesehoxeofeitoque osmeusirmánsmefixeroneaspalabrasquehoxeme dixeron.

34Etodososseusirmánsoíronosseusberroseprantosno pozo,eosseusirmánsforoneretiráronsedopozo,para nonoírosberrosdeXoséeoseuprantonopozo.

CAPÍTULO42

1Eforonesentáronsenoladooposto,aunhadistanciadun tirodearco,esentáronsealíparacomerpan,ementres comían,deliberaronsobrequefacerconel,semataloou levalodevoltaaoseupai

2Estabanmantendooconsello,candolevantaronosollose viron,evelaquí,unhacompañíadeismaelitasqueviñade lonxepolocamiñodeGalaad,baixandoaExipto

3Xudádíxolles:«Queproveitoteremossematamosonoso irmán?QuizaisDeusnoloreclameEsteé,pois,oconsello quesepropónconrespectoael,quelledebedesfacer: VelaquíestacompañíadeismaelitasquebaixaaExipto, 4Agora,polotanto,imosdesfacernosdeldiantedeles,e nondeixemosqueanosamanesteasobreel,eeleso levaránconeles,eperderaseentreaxentedaterra,enono mataremoscoasnosaspropiasmansEapropostagustou aosseusirmánsefixeronsegundoapalabradeXudá 5Ementresestabanadiscutirsobreesteasunto,eantesde queacompañíadeismaelitasseachegaseaeles,pasaron setehomesmercantesdeMadián,eaopasartiveronsede,e levantaronosollosevironopozonoqueXoséestaba enterrado,emiraron,evelaquíquetodaespeciedepaxaro estabaenribadel

6Eestesmadianitascorreronaopozoparabeberauga, porquepensabanquecontiñaauga,eaochegardiantedo pozoouvironavozdeXoséchorandoelamentándoseno pozo,emiraroncaraabaixodentrodopozo,evirone velaquíquealíhabíaunmozodefermosoaspectoeben feito

7Echamáronoedixéronlle:Quenesti,equentetrouxo aquí,equentepuxonestepozonodeserto?Etodos axudaronalevantaraXosé,esacárono,esubíronodopozo, eleváronoeseguironasúaviaxe,pasandodelargocos seusirmáns

8Eestesdixéronlles:Porquefacedesisto,quitándonoso nososervoemarchando?Certamentemetemosesterapaz nafosaporqueserebeloucontranós,evósvésteseo trouxestedeseolevastes;agora,devólvenosonososervo.

9Eosmadianitasresponderonedixeronaosfillosde Xacob:Éesteovososervo,ouestehomevosserve? Quizaistodosvóssexadesosseusservos,poisémáis fermosoemáisbenvistocatodosvós,eporquenos faladestodosmentira?

10Agora,polotanto,nonescoitaremosasvosaspalabras ninvosatenderemos,porqueatopamosorapaznapozado desertoelevámolo;polotanto,iremosadiante 11EtodososfillosdeXacobachegáronseaelese levantáronsecaraaelesedixéronlles:Devólvenosonoso servo,eporquemorreredestodosvóspologumedaespada? Eosmadianitasgritaroncontraeles,esacaronassúas espadas,eachegáronseparaloitarcosfillosdeXacob

12EvelaquíqueSimeónlevantousedoseuasentocontra eles,esaltouaochanesacouasúaespadaeachegouseaos madianitasedeuunberroterriblediantedeles,dexeitoque osseusberrosseescoitaronadistancia,eaterratremeucos berrosdeSimeón.

13Eosmadianitasestabanaterrorizadospormorde Simeónedoruídodosseusberros,ecaeronrostroenterra, easustáronseenextremo.

14ESimeóndíxolles:Deverdade,eusonSimeón,fillode Xacobohebreo,quen,sócomeuirmán,destruínacidade deXequemeascidadesdosamorreos;asíDeusmefará aíndamáis,quesetodososvososirmáns,opobode Madián,etaménosreisdeCanaán,viñesenconvosco,non poderíanloitarcontramin

15Agora,pois,devólvenosorapazquecolleches,paraque nondeaatúacarneásavesdoceoeásbestasdaterra.

16OsmadianitastiveronmáismedodeSimeóne achegáronseaosfillosdeXacobconterroremedo,econ palabraspatéticas,dicindo:

17Certamentedixechesqueomozoéoteuservo,equese rebeloucontrati,eporisoopuxechesnafosa;quefarás entóncunservoqueserebelacontraoseuamo?Agora, polotanto,véndenolo,edarémoschetodooqueprecises porel;eoSeñoragradoufaceristoparaqueosfillosde Xacobnonmatasenaoseuirmán.

18OsmadianitasvironqueXoséerafermosoedeboa aparencia,eodesexaronconimpacienciaeapresuráronsea mercalodeentreosseusirmáns.

19EosfillosdeXacobescoitaronaosmadianitase vendéronllesoseuirmánXoséporvintemoedasdeprata,e Rubén,oseuirmán,nonestabaconeles,eosmadianitas tomaronaXoséecontinuaronasúaviaxeaGalaad

20Íanpolocamiño,eosmadianitasarrepentironsedoque fixeranaomercaromozo,epreguntáronseunsaosoutros: «Queéistoquefixemosaocolleresterapazdoshebreos, queéfermosoedeboaaparencia?»

21Quizaisesterapazfoiroubadodaterradoshebreos,e porquefixemosistoentón?Eseobuscaneoatopannas nosasmans,morreremosporculpadel

22Agoraben,homesfortesepoderososvendéronoanós, coaforzadundosquevisteshoxe;quizaisoroubaronda súaterracoasúaforzaecoseupoderosobrazo,e,polo tanto,vendéronoanóspolopequenovalorquellesdemos.

23Ementresestabanasífalandoxuntos,ollaron,evelaquí queacompañíadeismaelitasqueviñaaoprincipio,eque osfillosdeXacobviron,avanzabacaraaosmadianitas,e osmadianitasdixéronseunsaosoutros:Imos,vendámoslle estemozoácompañíadeismaelitasquevéncaraanós,e tomaremosporelopoucoquedemosporel,eseremos libradosdasúamaldade

24Easíofixeron,echegaronaosismaelitas,eos madianitasvenderonaXoséaosismaelitasporvinte moedasdeprataquellesderanporelaosseusirmáns

25EosmadianitasseguironoseucamiñocaraaGalaad,e osismaelitascolleronaXoséedeixáronomontarnundos camelos,eleváronoaExipto

26EXoséouviuqueosismaelitasíanaExipto,eXosé lamentouseechorouporisto,xaqueíaestartanlonxeda terradeCanaán,doseupai,echorouamargamentementres cabalgabanocamelo,eundosseushomesobservounoe fíxoobaixardocameloecamiñarapé,eapesardistoXosé

continuouchorandoechorando,edixo:Oh,paimeu,pai meu.

27EundosismaelitaslevantouseegolpeouaXoséna meixela,eelseguiuchorando;eXoséestabacansadono camiñoenonpodíaseguiradiantepormordaamargurada súaalma,etodosogolpearoneaflixírononocamiño,e aterrorizáronoparaquedeixasedechorar

28EoSeñorviuaambicióndeXoséeasúaangustia,eo Señortrouxosobreaqueleshomesescuridadeeconfusión, eamandetodososqueoferíansecou

29Edixéronseunsaosoutros:«QueéistoqueDeusnos fixonocamiño?»Enonsabíanqueistollesacontecerapor mordeXosé.Eoshomesseguironocamiñoepasaron polocamiñodeEfrata,ondeestabaenterradaRaquel

30EXoséchegouátumbadasúanai,eXoséapresurouse ecorreuátumbadasúanai,ecaeuenribadatumbae chorou

31EXoséberrouenvozaltasobreatumbadasúanai,e dixo:Oh,naimiña,naimiña,oh,tiquemedechesaluz, espertaagora,levántateemiraaoteufillo,comofoi vendidoporescravo,eninguénsecompadecedel

32Levántateemiraaoteufillo,choracomigopolasmiñas afliciónsemiraocorazóndosmeusirmáns

33Espertaamiñanai,esperta,espertadoteusonopormin, edirixeastúasbatallascontraosmeusirmáns.Oh,como mequitaronatúnica,examevenderondúasvecespor escravo,eseparáronmedomeupai,enonhaininguénque secompadezademin.

34LevántateepresentaatúacausacontraelesanteDeus,e miraaquenDeusxustificaránoxuízoeaquencondenará

35Levántate,ohnaimiña,levántate,espertadoteusonoe miraameupaicomoestáasúaalmacomigohoxe,e consólaoealiviaoseucorazón

36EXosécontinuouadicirestaspalabras,eXoséchorou envozaltaechorouamargamentesobreatumbadasúanai; edeixoudefalar,epolaamarguradocorazónquedou caladocomaunhapedrasobreatumba.

37EXoséouviuunhavozquellefalabadendedebaixoda terra,acalllerespondeuconamarguradecorazónecunha vozdeprantoeoraciónconestaspalabras:

38Fillomeu,fillomeuXosé,oínavozdoteuprantoea vozdatúalamentación;vinastúasbágoas;coñezoosteus problemas,fillomeu,eisoaflixemeporti,eabundantedor engádeseámiñador

39Agora,polotanto,fillomeu,Xosé,esperanoSeñor,e agárrao;nontemas,porqueoSeñorestácontigo;el librarachedetodaangustia

40Levántate,fillomeu,baixaaExiptocosteusseñores,e nontemas,porqueoSeñorestácontigo,fillomeuEela continuoufalandoestaspalabrasaXosé,eelaquedou quieta

41EXoséouviuisto,emarabillousemoitodisto,e continuouchorando;edespoisdistoundosismaelitas observounochorandoechorandosobreatumba,easúaira acendeusecontrael,ebotounodealí,egolpeounoe maldiciuno

42EXosédíxollesaoshomes:Queatopegrazanosvosos ollosemelevedevoltaácasadomeupai,eeldaravos abundanciaderiquezas

43Erespondéronlle,dicindo:Nonestiunescravo,eonde estáoteupai?Esetivesesunpai,nonteteríanvendidoxa

dúasvecescomoescravoportanpoucovalor;easúaira aíndaestabaacesacontrael,econtinuaronagolpealoea castigalo,eXoséchorouamargamente

44EoSeñorviuaaflicióndeXosé,eoSeñorvolveuferir aesteshomesecastigounos,eoSeñorfixoquea escuridadeosenvolvesesobreaterra,eolóstregoresooue otronoruxiu,eaterratremeucoavozdotronoedovento forte,eoshomesestabanaterrorizadosenonsabíanonde debíanir

45Easbestaseoscamelosdetivéronse,eelesguiáronos, perononqueríanir,senónqueosgolpearon,eagacháronse nochan;eoshomesdixéronseunsaosoutros:Queéisto queDeusnosfixo?Calessonasnosastransgresiónsecales sonosnosospecadosparaqueistonosaconteceseasí?

46Eundelesrespondeuedíxolles:Quizaispormordo pecadodeaflixiraesteservonosaconteceuistohoxe; agora,polotanto,implorádelleencarecidamentequenos perdoe,eentónsaberemosporcausadequennos aconteceuestemal,eseDeustencompaixóndenós,entón saberemosquetodoistonosacontecepormordopecado deaflixiraesteservo

47Eoshomesfixeronasí,esuplicáronlleaXosée insistíronlleparaqueosperdoase;edixeron:Pecamos contraoSeñorecontrati,agora,polotanto,dignate pedirlleaoteuDeusqueelimineestamortedeentrenós, porquepecamoscontrael

48EXoséfixosegundoassúaspalabras,eoSeñor escoitouaXosé,eoSeñorapartouapragaqueinflixiraa aqueleshomespormordeXosé,easbestaslevantáronse dochaneelasconducíronos,eseguironadiante,eafuriosa tormentaamainoueaterratranquilizouse,eoshomes seguironasúaviaxeparabaixaraExipto,eoshomes souberonqueestemalllesacontecerapormordeXosé

49Edixéronseunsaosoutros:Velaquí,sabemosquefoi pormordasúaafliciónquenosaconteceuestemal;agora, porquetraeremosestamorteásnosasalmas?Tomemos consellosobrequefacerconesteescravo.

50Eunrespondeuedixo:Certamenteelnosdixoqueo traésemosdevoltaaoseupai;agora,pois,imos,levémolo devoltaeiremosaolugarqueelnosdiga,ecobraremosda súafamiliaoprezoquedemosporelelogoiremos

51Ealguénrespondeudenovoedixo:Velaquí,este conselloémoibo,perononpodemosfaceloporqueo camiñoestámoilonxedenós,enonpodemossaírdonoso camiño

52Eoutrorespondeuedíxolles:Esteéoconselloque debemosadoptar,nonnosdesviaremosdel;velaquí,hoxe imosaExipto,ecandocheguemosaExipto,venderémolo alíaunprezoalto,eseremoslibradosdasúamaldade

53Eistollesgustouaoshomes,easíofixeron,e continuaronasúaviaxeaExiptoconXosé

CAPÍTULO43

1EcandoosfillosdeXacobvenderonoseuirmánXosé aosmadianitas,osseuscorazónsquedaronferidospor causadel,earrepentironsedosseusactos,ebuscaronqueo trouxesedevolta,perononopuideronatopar

2ERubénvolveuápozanaqueforapostoXosé,para sacaloedevolveloaoseupai,eRubénquedouxuntoá

poza,enonouviupalabra,echamouXosé!Xosé!e ninguénrespondeuninpronuncioupalabra.

3ERubéndixo:Xosémorreudemedo,oualgunhaserpe causouasúamorte;eRubénbaixouaopozo,ebuscoua Xoséenonopuidoatoparnopozo,esaíudenovo.

4ERubénrachouassúasroupasedixo:Onenononestá alí,ecomoreconciliareicomeupaiconelsexaestámorto? Efoiondeestabanosseusirmánseatopounostristespor mordeXosé,eaconsellandocomoreconciliarcoseupai conelERubéndixoaosseusirmáns:Chegueiáfosae velaquíqueXosénonestabaalíQuellediremosentónao nosopai?Porqueomeupaisómepediráorapaz

5Eosseusirmánsrespondéronlledicindo:Asíeasí fixemos,edespoisosnososcorazónsferíronnospormor desteacto,eagorasentámonosabuscarunpretextopara reconciliarnosconosopai.

6ERubéndíxolles:Quefixestesparafacerbaixarascanas donosopaicontristezaátumba?Nonestábenoque fixestes.

7ERubénsentouseconeles,etodosselevantarone xuraronunsaosoutrosquenonllediríanistoaXacob,e todosdixeron:Ohomequelleconteistoaonosopaiouá súacasa,ouqueoinformeaalgúndosfillosdaterra,todos noslevantaremoscontraelematarémolocoaespada 8EosfillosdeXacobtemíanseunsaosoutrosnesteasunto, dendeomáisnovoataomáisvello,eninguéndicíapalabra, eagochabanoasuntonosseuscorazóns

9Edespoissentáronseparadeterminareinventaralgoque llediríanaoseupaiXacobrespectodetodasestascousas 10Isacardíxolles:«Aquítedesunconsello,sevosparece benfaceristo:colledeatúnicadeXosé,rachadeaematade uncabritoemergulládeonoseusangue»

11Eenviádellelloaonosopaiecandoovexa,diráque unhabestamalvadaodevorou;polotanto,rachadellea túnicaevelaquíqueoseusangueestarásobreasúatúnica, efacendoistoestaremoslibresdasmurmuraciónsdonoso pai.

12EoconsellodeIsacaragradoulles,eescoitáronoe fixeronsegundoapalabraqueIsacarllesaconsellara

13EapresuráronseecolleronatúnicadeXoséerachárona, emataronuncabritoemergullaronatúnicanosanguedo cabrito,elogopisoteárononopo,eenviaronatúnicaao seupaiXacobpormandeNaftalí,eordenáronlleque dixeseestaspalabras:

14Recolléramosogandoechegáramosataocamiñode Xequememáisalá,candoatopamosestatúnicanocamiño dodesertomergulladaensangueepo;agora,pois,sabese éatúnicadoteufilloounon.

15ENaftalífoievolveuaseupai,eestedeulleatúnica,e díxolletodasaspalabrasqueosseusirmánsllemandaran

16EXacobviuatúnicadeXoséerecoñeceunaecaeude bruzosnochan,equedoutaninmóbilcomaunhapedra,e despoislevantouseeberroucunhavozforteechorosae dixo:ÉatúnicadomeufilloXosé!

17Xacobapresurouseeenviouundosseusservosaosseus fillos,quefoiondeestabaneatopounosviñanpolocamiño corabaño.

18EosfillosdeXacobchegaronaoseupaiaocaeratarde, evelaquíqueassúasroupasestabanrasgadaseponassúas cabezas,eatoparonaoseupaichorandoechorandoenvoz alta

19EXacobdixoaosseusfillos:«Dicídemeconverdade quemalmetrouxesteshoxedesúpeto?».Eresponderonao seupaiXacob,dicindo:«Viñamoshoxedespoisdequeo rabañoestiverarecollido,echegamosataacidadede Xequempolocamiñonodeserto,eatopamosestatúnica cheadesanguenochan,esoubémoloeenviámoscheseo puidesessaber

20EXacobouviuaspalabrasdosseusfillosegritoucon vozforte,edixo:Éatúnicadomeufillo,unhabesta malvadadevorouno;Xoséestáesnaquizado,porqueo envieihoxeparaverseestabasbencontigoeseestaban benosrabañoseparaquemetrouxesenovasdeti,efoi comolleordenei,eistoaconteceullehoxementreseu pensabaqueomeufilloestabacontigo

21EosfillosdeXacobresponderonedixeron:Nonveua nós,ninovimosdesdeodíaenquesaímosdetiataagora. 22EcandoXacobouviuassúaspalabras,volveugritaren vozalta,elevantouseerachouassúasroupas,epúxose sacosobreosseuslombos,echorouamargamentee lamentouseealzouasúavozenchoroeexclamouedixo estaspalabras,

23Xosé,fillomeu,oh,fillomeuXosé,envieitehoxe despoisdobenestardosteusirmáns,evelaquíquefuches feitoanacos;polamiñamanaconteceuistoaomeufillo

24Síntometristeporti,Xosé,fillomeu,síntometristepor ti;quedoceforasparaminenvida,eagoraqueamargaé paraminatúamorte

250queeumorresenoteulugar,Xosé,fillomeu,porque medóemoitoporti,fillomeu,ohfillomeu,fillomeu Xosé,fillomeu,ondeestáseondetelevaron?Levántate, levántatedoteulugareveneveamiñadorporti,ohfillo meuXosé

26Ven,agora,econtaasbágoasquemecorrenpolosollos polasmeixelas,etráeasdiantedoSeñor,paraqueasúaira seapartedemin

27ÓXosé,fillomeu,comocaíchespolamandaquelpor quenninguéncaeradesdeoprincipiodomundoataestedía; porquefuchesasasinadopolaferidaduninimigo,inflixido concrueldade,perocertamenteseiqueistocheaconteceu pormordamultitudedosmeuspecados.

28Levántateagoraemiraoamargoqueéomeu sufrimentoporti,fillomeu,aíndaqueeunontecriei,nin teformei,ninchedeialentoninalma,senónquefoiDeus quenteformoueconstruíuosteusósosecubriunosde carne,esoprounastúasfosasnasaisoalentodavida,e despoisdeume.

29Agoraben,Deus,quetedeuamin,elmesmotequitou demin,eistoaconteceucontigo

30EXacobcontinuoufalandosemellantespalabrascon respectoaXosé,echorouamargamente;caeuaochane quedouensilencio

31EtodososfillosdeXacob,vendoaaflicióndoseupai, arrepentironsedoquefixeran,etaménchoraron amargamente

32EXudálevantouseelevantouacabezadoseupaido chanepúxoanoseucolo,elimpouasbágoasdoseupai dassúasmeixelas,eXudáchorouunprantomoigrande, mentresacabezadoseupaiestabareclinadanoseucolo, quietacomaunhapedra

33EosfillosdeXacobvironaaflicióndoseupai,e alzaronavozecontinuaronachorar,eXacobaíndaestaba deitadonochan,quietocomaunhapedra

34Etodososseusfillos,osseusservoseosfillosdoseu servolevantáronseepuxéronsearredordelparaconsolalo, peroelnegouseaserconsolado

35EtodaafamiliadeXacoblevantouseelamentoucon grandeloitopormordeXoséedaaflicióndoseupai,ea noticiachegouaIsaac,fillodeAbraham,paideXacob,e chorouamargamenteporXosé,eletodaasúafamilia,e saíudolugarondevivíaenHebrón,eosseushomesconel, econsolouaXacob,oseufillo,enegouseaserconsolado

36Edespoisdisto,Xacoblevantousedochan,easbágoas corríanllepolasmeixelas,edixoaosseusfillos: Levantádevosetomadeasvosasespadaseosvososarcos, esaídeaocampo,ebuscadesepodedesatoparocorpodo meufilloetraémoparaqueopoidaenterrar

37Buscatamén,porfavor,entreasbestasecazaas,eaque chegueprimeiroantesdequeaapoderesetráeme.Quizais oSeñorseapiadehoxedamiñaafliciónepreparediantede tiaqueesnaquizouomeufillo,etráeme,eeuvingareia causadomeufillo.

38Eosseusfillosfixeroncomooseupaillesordenara,e levantáronsecedopolamañá,ecadauncolleuasúaespada eoseuarconaman,esaíronaocampoparacazarasbestas.

39EXacobseguíachorandoechorando,eandandodeaquí paraalápolacasa,batendoasmans,dicindo:Xosé,meu fillo,Xosé,meufillo.

40EosfillosdeXacobforonaodesertoparacapturaras bestas,evelaquíqueunloboveucaraaeles,eagarrárono, eleváronoaoseupai,edixéronlle:Esteéoprimeiroque atopamos,etrouxémoloaticomonosmandaches,eo corpodoteufillononpuidemosatopar

41EXacobcolleuabestadasmansdosseusfillos,e berroucunhavozforteechorosa,sostendoabestanasúa man,efalouconamarguraábesta:Porquedevorachesao meufilloXosé,ecomonontivestesmedodoDeusdaterra, nindomeuproblemapolomeufilloXosé?

42Edevorachesomeufilloenbalde,porquenoncometeu violencia,econisofixéchesmeculpableporculpadel; polotanto,Deusdemandaráaoqueéperseguido

43EoSeñorabriuabocadabestaparaconsolaraXacob coassúaspalabras,erespondeuaXacobedíxolleestas palabras,

44ComoviveDeus,quenoscreounaterra,ecomovivea túaalma,meuseñor,eunonvinoteufillo,nino esnaquicei,senónquedunhaterraafastadataménvin buscaromeufillo,quesefoideminhoxe,enonseiseestá vivooumorto

45Evinhoxeaocampoparabuscaromeufillo,eosteus fillosatopáronme,eagarráronmeeaumentaronamiñador, ehoxetrouxéronmediantedeti,eagorachedixentodasas miñaspalabras

46Eagora,fillodohome,estounastúasmans,efai comigohoxeoquecheparezabenMaispolavidadeDeus quemecreou,nonvinoteufillo,ninoesnaquicei,nin entroucarnedehomenamiñabocaentodososdíasda miñavida

47EcandoXacobouviuaspalabrasdabesta,ficoumoi abraiado,esoltouabestadasúaman,eelaseguiuoseu camiño

48EXacobseguíachorandoechorandoporXosédíatras día,efixoloitopoloseufillomoitosdías.

CAPÍTULO44

1EosfillosdeIsmael,quecompraranaXoséaos madianitas,queocompraranaosseusirmáns,forona ExiptoconXosé,echegaronásfronteirasdeExipto,e candoseachegaronaExipto,atoparoncatrohomesdos fillosdeMedán,fillodeAbraham,quesaírandaterrade Exiptonasúaviaxe

2Eosismaelitasdixéronlles:«Queredesmercarnoseste escravo?».Eelesdixeron:«Entréganolo».Eentregáronlles aXosé,evironqueeraunmozomoifermoso,e compráronoporvintesiclos

3EosismaelitascontinuaronasúaviaxeaExipto,eos medanimtaménvolveronaExiptoaqueldía,eosmedanim dixéronseunsaosoutros:VelaquíqueouvimosquePotifar, unoficialdofaraón,capitándagarda,buscaunboservo queoaxudeeofagasupervisordasúacasaedetodooque llepertence

4Agora,pois,vendémosllopoloquedesexemos,seéque nospodedaroquellepedimos

5EestesMedanimforonechegaronácasadePotifar,e dixéronlle:Ouvimosquebuscasunboservoparaquete sirva;velaquítemosunservoquecheagradará,senos podesdaroquedesexamos,evenderémoloati

6EPotifardixo:«Tráeodiantedemin,eoverei,eseme agrada,dareicheoquepoidasprecisardel»

7EosmedanitasforonetrouxeronaXoséepuxérono diantedePotifar,eelvíuno,eagradoullemoito,ePotifar díxolles:Dimequeprecisadesparaestemozo?

8Eelesdixeron:Catrocentasmoedasdeprataqueremos porel.EPotifardixo:Dareichelassemetraesorexistroda súavendaemecontasasúahistoria,porquequizaiso rouben,poisestemozononéninescravoninfillodun escravo,peroobservoneloaspectodunhapersoaboae fermosa

9Eosmedanitasforonetrouxéronlleosismaelitasquelles venderan,edixéronlle:Éunescravoevendémoloaeles.

10EPotifarouviuaspalabrasdosismaelitascandollesdeu aprataaosmedanitas,eosmedanitastomaronapratae seguironasúaviaxe,eosismaelitastaménvolveronparaa casa

11EPotifarcolleuaXoséelevounoásúacasaparaqueo servise,eXoséatopouofavordePotifar,eesteconfiounel, efíxooadministradordasúacasa,etodooquelle pertencíaentregoullonassúasmans.

12EoSeñorestabaconXosé,eesteconverteusenun homepróspero;eoSeñorbendiciuacasadePotifarpor mordeXosé

13EPotifardeixoutodooquetiñanamandeXosé,e Xoséeraundosquefacíaqueascousasentrasenesaísen, etodoestabareguladosegundooseudesexonacasade Potifar

14Xosétiñadezaoitoanos,unrapazdefermososollosede fermosaaparencia,enonhabíaoutrocomaelentodaa terradeExipto

15Naqueltempo,mentreselestabanacasadoseuamo, entrandoesaíndodacasaeservindoaoseuamo,Zelicah,a mullerdoseuamo,levantouosolloscaraaXosée

mirouno,evelaquíqueeraunmozofermosoeben parecido.

16Eelacobizabaasúabelezanoseucorazón,easúaalma estabafixaenXosé,eelaseducíaodíatrasdía,eZelicah persuadíaaXosédiariamente,peroXosénonlevantouos ollosparaveramullerdoseuamo

17EZelicahdíxolle:Quefermosaéatúaaparenciae forma!Enverdade,mireitodososservosenonvinun servotanfermosocomatiEXosédíxolle:Certamente, quenmecreounoventredamiñanaicreouatodaa humanidade

18Eeladíxolle:Quefermosossonosteusollos,cosque deslumbrachesatodososhabitantesdeExipto,homese mulleres!Eeldíxolle:Quefermosossonmentresestamos vivos,peroseosvesesnatumba,certamenteteafastarías deles.

19Eeladíxolle:Quefermosaseagradablessontodasas túaspalabras!Tomaagora,porfavor,aarpaqueestána casa,tocacoastúasmanseimosescoitarastúaspalabras.

20Eeldíxolle:Quefermosaseagradablessonasmiñas palabrascandofalodaslouvanzasdomeuDeusedasúa gloria;eeladíxolle:Quefermosoéocabelodatúacabeza! Miraopeitedeouroqueestánacasa;tómao,porfavor,e enrolaocabelodatúacabeza

21Edíxolle:«Atacandoseguirásdicindoestaspalabras? Deixadepronunciarestaspalabrascomigo,levántatee ocúpatedosteusasuntosdomésticos»

22Eeladíxolle:Nonhaininguénnamiñacasa,enonhai nadaqueatendersenónástúaspalabraseaoteudesexo; contodo,apesardetodoisto,elanonpuidotraeraXosé ataela,ninelpuxoosseusollosnela,senónquedirixiuos seusollosabaixo,aochan

23EZelicahdesexouaXosénoseucorazónquesedeitase conela,enomomentoenqueXoséestabasentadonacasa facendooseutraballo,Zelicahveuesentousediantedel,e elaprovocounodiariamentecoseudiscursoparaquese deitaseconela,oununcaamirase,peroXosénona escoitou

24Eeladíxolle:Senonfassegundoasmiñaspalabras, castigareitecoamorteeporeienribadetiunxugodeferro.

25EXosédíxolle:CertamenteDeus,quecreouohome, soltaascadeasdosprisioneiros,eéElquenmelibraráda túaprisiónedoteuxuízo.

26Ecomoelanonpuidoconvenceloparapersuadilo,ea súaalmaaíndaestabafixadanel,oseudesexolevounaa unhagraveenfermidade.

27EtodasasmulleresdeExiptoviñeronvisitala,e dixéronlle:Porqueestástandecadente?Tiquenonche faltanadaCertamenteoteumaridoéunpríncipegrandee estimadoaosollosdorei¿Carecerachealgodoquedesexa oteucorazón?

28EZelicahrespondeulles,dicindo:Hoxedaraseacoñecer deondexordeestetrastornonoquemevedes,emandouás súascriadasquepreparasencomidaparatodasasmulleres, efixounbanqueteparaelas,etodasasmullerescomeron nacasadeZelicah

29Edeullescoitelosparapelarascidrasparacomelas,e mandouquevestisenaXoséconroupascustosas,eque aparecesediantedeles,eXoséapareceuanteosseusollose todasasmulleresmiraronaXosé,enonpuideronapartar osollosdel,etodascortáronseasmanscoscoitelosque

tiñannassúasmans,etodasascidrasqueestabannassúas mansestabancheasdesangue.

30Enonsabíanoquefixeran,senónquecontinuaron contemplandoabelezadeXoséenonapartaronassúas pálpebrasdel.

31EZelicaviuoquefixeran,edíxolles:Quetraballoé estequefixestes?Velaquí,deivoslimónsparacomere todosvoscortastesasmans.

32Etodasasmulleresvironassúasmans,evelaquíque estabancheasdesangue,eoseusanguecorríasobreas súasroupas,edixéronlle:Esteescravonatúacasa venceunos,enonpuidemosapartarasnosaspálpebrasdel pormordasúabeleza.

33Eeladíxolles:Seguramenteistovosaconteceuno momentoenqueoollastes,enonpuidestescontervosdel Comopoderei,entón,contermecandoestáconstantemente namiñacasa,eovexodíatrasdíaentrandoesaíndoda miñacasa?Comopodereientónevitardecaeroumesmo perecerpormordisto?

34Edixéronlle:Aspalabrassonverdadeiras,porquequen podeverestafermosaformanacasaeabstersedel,enoné eloteuescravoecriadonatúacasa,eporquenonllediso queestánoteucorazón,edeixasqueatúaalmaperezapor esteasunto?

35Eeladíxolles:«Estouatentarpersuadilotodososdías, eelnonquereconsentirnosmeusdesexos;eprometinlle todoobo,econtodononpuidenobternadaacambiodel; polotanto,estoununestadodedecadencia,comovedes.

36EZelicahenfermougravementepormordoseudesexo porXosé,eestabadesesperadamentenamoradaporcausa del,etodaaxentedacasadeZelicahedoseumaridonon sabíanadadesteasunto,queZelicahestabaenfermapor mordoseuamorporXosé

37Etodaaxentedasúacasapreguntoulle:«Porqueestás enfermaedecaída,enonchefaltanada?»Eelarespondeu: «Nonseidistoquemevaiagravandocadadía»

38Etodasasmullereseassúasamigasviñanvela diariamente,efalabanconela,eeladíxolles:Istosópode serpoloamordeXosé;eelasdixéronlle:Sedúceoe agárraoensegredo,quizaischeescoiteeafasteestamorte deti

39EZelicahempeoroupoloseuamoraXosé,eseguiu decaendoataqueapenasllequedaronforzasparamanterse enpé

40Euncertodía,Xoséestabafacendootraballodoseu amonacasa,eZelicahchegouensegredoecaeusobreel desúpeto,eXosélevantousecontraela,eeramáis poderosocaela,ederrubounaaochan.

41EZelicachoroupolodesexodoseucorazónporel,e suplicoulleconbágoas,easbágoascorríanllepolas meixelas,efaloullecunhavozdesúplicaeconamargura dealma,dicindo:

42Algunhavezoíches,vichesoucoñecechesaunha mullertanfermosacomamin,oumellorcamin,queche falaadiario,caeendecadenciaporamorati,checonfire todaestahonra,eaíndaasínonescoitasamiñavoz?

43Eseépormedoaoteuseñorparaquenontecastigue, asícomooreivive,ningúndanochevirádoteuseñorpor isto;agora,polotanto,porfavor,escóitameeconsenteen arasdahonraquecheconfirín,eadiaestamortedemin,e porquedeberíamorrerporti?Eeladeixoudefalar

44EXosérespondeulle,dicindo:Abstéñetedemin,e deixaesteasuntoaomeuseñor.Mira,omeuseñornon sabeoquehaicomigonacasa,porquetodooquelle pertencepuxonasmiñasmans,ecomofareiestascousas nacasadomeuseñor?

45Porquetaménmehonroumoitonasúacasa,etaménme puxosupervisordasúacasa,eexaltoume,enonhai ninguénmáisgrandecaminnestacasa,eomeuamonon meocultounada,agásti,queesasúaesposaComoentón podesdicirmeestaspalabras,ecomopodoeufacereste granmalepecarcontraDeusecontraoteumarido?

46Agora,polotanto,absténtedeminenondigasmáis palabrascomaestas,porquenonescoitareiastúaspalabras.

PeroZelicahnonquixoescoitaraXosécandolledixoestas palabras,senónqueelaotentabadiariamenteparaquea escoitase.

47EfoidespoisdistoqueoregatodeExiptoencheusepor ribadetodososseuslados,etodososhabitantesdeExipto saíron,etaménoreieospríncipessaíronconpandeiretase danzas,porqueeraunhagranalegríaenExipto,eunha festanotempodainundacióndomarSihor,eforonalípara alegrarsetodoodía.

48Ecandoosexipciossaíronaoríoparaalegrarse,como eraoseucostume,todaaxentedacasadePotifarfoicon eles,peroZelicahnonquixoirconeles,porquedixo:Estou indisposta,eelaquedousoanacasa,enonhabíaoutra persoaconelanacasa

49Eelalevantouseesubiuaoseutemplonacasa,e vestiuseconroupasprincipescas,epuxosobreasúacabeza pedraspreciosasdeónix,incrustadasconprataeouro,e embeleceuasúacaraeapelcontodaclasedelíquidos purificadoresdemulleres,eperfumouotemploeacasa concasiaeincenso,eestendeumirraealoes,edespois sentounaentradadotemplo,nocorredordacasa,poronde Xosépasabaparafaceroseutraballo,evelaquíqueXosé viñadocampoeentrounacasaparafacerotraballodoseu amo.

50Echegouaolugarpoloquetiñaquepasar,eviutodaa obradeZelicah,evolveuatrás

51EZelicaviuaXosévolvendodela,eelachamouno, dicindoquechepasa,Xosé?Venaoteutraballo,evelaquí quechefareiespazoataquepasesaoteuasento

52EXosévolveuechegouácasa,epasoudealíaolugar dasúaasento,esentouseparafacerotraballodoseuamo comodecostumeevelaquíqueZelicahachegouseaele púxosediantedelconroupasprincipescas,eoaromada súaroupaestendeuseadistancia

53EapresurouseeagarrouaXoséeassúasroupas,e díxolle:Poloqueviveorei,senoncumpresamiña petición,morreráshoxeEapresurouseeestendeuaoutra manesacouunhaespadadedebaixodassúasroupas,e colocounanopescozodeXosé,edixo:Levántateecumpre amiñapetición,esenon,morreráshoxe

54EXosétivomedodelaporqueelafixeraisto,e levantouseparafuxirdela,eelaagarroulleapartedianteira daroupa,enoterrordasúafuxidaaroupaqueZelicah agarrourasgouse,eXosédeixouaroupanamandeZelicah, efuxiuesaíu,porqueestabaconmedo

55EcandoZelicaviuquearoupadeXoséestabarasgada, equeadeixaranasúamanefuxira,temeupolasúavida, nonfosequeorumorseestendesesobreela,elevantousee

actuouconastucia,equitouseasroupascoasqueestaba vestidaepúxoseassúasoutrasroupas.

56EcolleuomantodeXoséedepositounoaoseucarón,e foisentarsenolugarondesesentaranasúaenfermidade, antesdequeaxentedasúacasasaíseaorío,echamouaun rapazqueestabaentónnacasa,eordenoullequechamaseá xentedacasa

57Ecandoosviu,díxollesenvozaltaelamentándose: Miradeoqueunhebreometrouxoácasaovosoamo,pois veuhoxeparadeitarsecomigo

58Poiscandosaístes,elchegouácasae,vendoquenon habíaninguénnacasa,achegouseamineagarroumecoa intencióndedeitarsecomigo.

59Eagarreilleassúasroupaseracheinasegriteicontrael cunhavozforte,ecandoalceiamiñavoz,temeupolasúa vidaedeixouasúaroupadiantedemin,efuxiu.

60Eaxentedasúacasanonfalounada,senónqueasúa iraacendéusemoitocontraXosé,eforonaoseuamoe contáronlleaspalabrasdasúaengano.

61EPotifarvolveuácasaenfurecido,easúamuller gritoulle,dicindo:Queéistoquemefixechesaotraerun criadocervexeiroámiñacasa,queveuaminhoxepara burlarsedemin;asímefixohoxe

62EPotifarescoitouaspalabrasdasúamuller,eordenou queXoséfosecastigadoconseverosazoutes,easío fixeronconel

63Mentresoestabanaferir,Xoségritoucunhavozforte,e ergueuosollosaoceo,edixo:OhSeñorDeus,tisabesque soninocentedetodasestascousas,eporquemorrereihoxe porfalsidade,ámandesteshomesmalvadosincircuncisos, queticoñeces?

64EmentresoshomesdePotifargolpeabanaXosé,el continuabaaberrarechorar,ehabíaalíunnenodeonce meses,eoSeñorabriuabocadoneno,efalouestas palabrasdiantedoshomesdePotifar,queestaban golpeandoaXosé,dicindo:

65Quellequeresaestehomeeporquellefasestemal?A miñanaifalamentiraedimentiras;asífoiatransacción

66Eonenocontoullesconprecisióntodooqueaconteceu, edeclaroullestodasaspalabrasdeZelicahaXosédíatras día

67Etodososhomesescoitaronaspalabrasdonenoe quedaronmoimarabilladospolaspalabrasdoneno,eo nenodeixoudefalarequedouensilencio

68EPotifaravergoñousemoitodaspalabrasdoseufillo,e ordenouaosseushomesquenonlleseguisengolpeandoa Xosé,eoshomesdeixarondegolpearaXosé

69EPotifarcolleuaXoséeordenouqueolevasenanteos sacerdotes,queeranxuícespertencentesaorei,para xulgalosobreesteasunto

70EPotifareXosépresentáronseanteossacerdotesque eranosxuícesdorei,eeldíxolles:Decidede,porfavor, quexuízollecorrespondeaunservo,porqueasíofixo

71EossacerdotesdixéronlleaXosé:Porquellefixeches istoaoteuamo?EXosérespondeulles,dicindo:Nonasí, meusseñores,asífoioasuntoEPotifardíxolleaXosé: Certamenteconfieinastúasmanstodooquemepertencía, enoncheretivennadaagásámiñamuller,ecomo puidechesfacerestemal?

72EXosérespondeudicindo:Nonéasí,meuseñor,como viveoSeñorecomoviveatúaalma,meuseñor,apalabra

queescoitachesdatúamulleréfalsa,porqueasífoio asuntohoxe.

73XapasouunanodendequeestounatúacasaVichesen minalgunhainiquidadeoucousaquechepuideselevara reclamaramiñavida?

74EossacerdotesdixéronlleaPotifar:«Envía,porfavor, quenostraianovestidorotodeXosé,equevexamoso rasgónquehainel;eseorasgónestádiantedovestido, entónasúacaradebeuestaropostaaela,eeladebeu agarraloparaviraela;econenganofixoatúaesposatodo oquedixo

75EtrouxeronaroupadeXoséanteossacerdotesqueeran xuíces,eviron,evelaquí,orasgónestabadiantedeXosé,e todosossacerdotesxuícessouberonqueelaopresionara,e dixeron:Oxuízodemortenonselledebeaesteescravo porquenonfixonada,perooseuxuízoéquesexapostona prisiónpormordoinformequeporelsaíucontraatúa esposa

76EPotifarouviuassúaspalabras,emeteunonaprisión,o lugarondeestánconfinadososprisioneirosdorei,eXosé estivonacasadereclusióndoceanos

77Eapesardisto,amullerdoseuamononseapartoudel, enondeixoudefalarlledíatrasdíaparaescoitala,eao cabodetresmesesZelicahcontinuouindoaXoséácasade confinamentodíatrasdía,eelapersuadiunoparaquea escoitase,eZelicahdíxolleaXosé:Cantotempo permanecerásnestacasa?Peroescoitaagoraamiñavoz,e eusacareitedestacasa.

78EXosérespondeulle,dicindo:Émellorparaminquedar nestacasaqueescoitarastúaspalabras,pecarcontraDeus; eeladíxolle:Senonquerescumpriromeudesexo, arrincareicheosollos,poreigrilletesaosteuspése entregareitenasmansdaquelesqueantesnoncoñecías

79EXosérespondeulleedixo:Velaquí,oDeusdetodaa terrapodelibrarmedetodooquemepoidasfacer,porque abreosollosdoscegosesoltaosqueestánpresose preservaatodososestranxeirosquedescoñecenaterra.

80EcandoZelicahnonpuidopersuadiraXoséparaquea escoitase,deixoudeirseducilo;eXoséseguíaconfinado nacasadeconfinamento.EXacob,opaideXosé,etodos osseusirmánsqueestabannaterradeCanaánaínda lamentaronechoraronnaquelesdíasporXosé,porque XacobnegouseaserconsoladopoloseufilloXosé,e Xacobberrouenvozalta,echorouelamentoutodos aquelesdías

CAPÍTULO45

1Efoinaqueltempodaquelano,queéoanoenqueXosé baixouaExiptodespoisdequeosseusirmánsovenderan, queRubén,fillodeXacob,foiaTimnahetomoupor mulleraEliuram,filladeAviocananeo,eveuaela.

2Eliuram,mullerdeRubén,concibiuedeullecatrofillos: Hanoc,Palu,QuetzróneCarmí;eoseuirmánSimeón tomoupormulleraDina,asúairmá,eeladeullecinco fillos:Memuel,Iamín,Ohad,IachíneZocar 3EdespoischegouaBunah,amullercananea,queé Bunah,aquenSimeónlevoucativadacidadedeXequem, eBunahestabadiantedeDinaheservíaa,eSimeónchegou aela,eeladeullealuzaSaúl.

4EXudáfoinaqueltempoaAdulam,echegouaunhome deAdulam,quesechamabaHira,eXudáviualíafilladun homedeCanaán,quesechamabaAliyat,filladeSúa,e tomouna,eveuaela,eAliyatdeulleaXudáaEr,Onáne Xiloh;tresfillos.

5ELevíeIsacarforonáterradoleste,etomaronparasi pormulleresasfillasdeJobab,fillodeJoktán,fillodeEber; eJobab,fillodeJoktán,tiñadúasfillas;onomedamaior eraAdinah,eonomedamáisnovaeraAridah

6ELevítomouconAdinah,eIsacartomouconAridah,e chegaronáterradeCanaán,ácasadoseupai,eAdinah deulleaLevíaGuerxón,QuehateMerarí;tresfillos

7AridádeulleaIsacarcatrofillos:Tolá,Púva,Xobe Shoromón;eDanfoiáterradeMoabetomoupormullera Aflalet,filladeHamudánomoabita,elevounaáterrade Canaán.

8EAflaléteraestéril,nontivodescendencia,edespois DeuslembrousedeAflalét,amullerdeDan,eelaconcibiu edeualuzunfillo,echamoulleCusim.

9GadeNaftalíforonaHaránetomarondealípor mulleresasfillasdeAmuram,fillodeUzefillodeNahor 10EestessonosnomesdasfillasdeAmuram;onomeda maioreraMerimah,eonomedamáisnovaeraUzit;e NaftalítomouaMerimah,eGadtomouaUzit;elevounas áterradeCanaán,ácasadoseupai.

11MerimahdeulleaNaftalícatrofillos:Iacseel,Guní, IazereXalem;eUzitdeulleaGadsetefillos:Sefión, Hagui,Xuní,Ezbón,Erí,ArodíeAralí.

12EAsersaíuetomoupormulleraAdón,filladeAflal, fillodeHadad,fillodeIsmael,elevounaáterradeCanaán 13EmorreuAdón,amullerdeAser,naquelesdías;non tivodescendencia;efoidespoisdamortedeAdónque Aserfoiparaaoutrabandadoríoetomoupormullera Hadurah,filladeAbimael,fillodeÉber,fillodeSem. 14Eamozaeradefermosaaparenciaemullersensata,e foraaesposadeMalkiel,fillodeElam,fillodeSem 15EHadurahdeulleunhafillaaMalkiel,echamoulle Seraq,eMalkielmorreudespoisdisto,eHadurahfoie permaneceunacasadoseupai

16EdespoisdamortedamullerenAser,foietomoua Hadurahpormuller,elevounaáterradeCanaán,etamén trouxoconelesaSerach,asúafilla,eelatiñatresanos,ea mozafoicriadanacasadeXacob.

17Eamozaeradefermosoaspecto,eandabapolos camiñossantificadosdosfillosdeXacob;nonllefaltaba nada,eoSeñordeullesabedoríaeentendemento.

18Hadura,mullerdeAser,concibiuedeullecatrofillos: Imná,Ixvá,IxvíeBeriá.

19ZebulónfoiaMadiánetomoupormulleraMerisá,filla deMolad,fillodeAbidá,fillodeMadián,elevounaáterra deCanaán

20EMerushahdeualuzaZabulónaSered,Elóne Iachleel;tresfillos

21EXacobenviouaAram,fillodeZobá,fillodeTérah,e tomouparaoseufilloBenjamínaMecalía,filladeAram,e elachegouáterradeCanaán,ácasadeXacob;eBenjamín tiñadezanoscandotomouporesposaaMecalía,fillade Aram

22MecalíaconcibiuedeulleaBenjamíncincofillos:Bela, Bequer,Axbel,GueraeNaamán;despois,Benjamíntomou pormulleraAribat,filladeShoromón,fillodeAbraham,

ademaisdasúaprimeiramuller;tiñaeldezaoitoanose AribatdeulleaBenjamíncincofillos:Aquí,Vox,Mupim, CupimeOrd

23NaquelesdíasXudáfoiácasadeSemetomoupor mullerparaoseuprimoxénitoEraTamar,filladeElam, fillodeSem

24EErachegouseásúamullerTamar,eelaconverteuse nasúamuller,ecandoseachegouaela,destruíu exteriormenteasúadescendencia,easúaobrafoimalaaos ollosdoSeñor,eoSeñormatouno

25DespoisdamortedeEr,oprimoxénitodeXudá,Xudá díxolleaOnán:«Vaiámullerdoteuirmánecásateconela comoparentemáispróximo,easílevantarásdescendencia aoteuirmán»

26EOnántomouaTamarpormullereachegouseaela,e Onántaménfixocomooseuirmán,easúaobrafoimala aosollosdoSeñor,etaménomatou

27EcandoOnánmorreu,XudádíxolleaTamar:«Quédate nacasadoteupaiataqueomeufilloXilósexamaior».E XudáxanonseagradoumáisaTamar,dándollaaXiló, porquepensaba:«Quizaistaménmorracomaosseus irmáns».

28ETamarlevantouseefoieficounacasadoseupai,e Tamarestivonacasadoseupaiporalgúntempo

29Eaoredordoano,morreuAliyat,amullerdeXudá;e Xudáfoiconsoladopolasúamuller,edespoisdamortede Aliyat,XudásubiucoseuamigoHirahaTimnahpara esquilarassúasovellas.

30ETamarsouboqueXudásubiraaTimnáparaesquilar asovellas,equeSilohxaeramaior,eXudánona apreciaba.

31ETamarlevantouseequitouseasroupasdasúaviuvez, epúxoseunvelosobresi,ecubriuseporcompleto,efoie sentousenarúapública,queestánocamiñodeTimnah.

32Xudápasouevíuna,tomounaeachegouseaela,eela concibiuconelNomomentodoparto,velaquíquetiña xemelgosnoventre;echamouaoprimeiroPérezeao segundoZarah

CAPÍTULO46

1Naquelesdías,Xoséestabaaíndapresonaprisiónde Exipto.

2Naquelmomentoestabandiantedeloscriadosdofaraón: oxefedoscopeiroseoxefedospanadeirosdoreide Exipto.

3Eomaidãocolleuviñoepuxoodiantedoreiparaque bebese,eopanadeiropuxopandiantedoreiparaque comese,eoreibebeudoviñoecomeudopan,eleosseus servoseministrosquecomíanámesadorei

4Mentrescomíanebebían,omaiordomoeopanadeiro quedaronalí,eosministrosdofaraónatoparonmoitas moscasnoviñoquetrouxeraomaiordomo,eatopáronse pedrasdenitronopandopanadeiro

5EocapitándagardapuxoaXoséaoservizodosoficiais doFaraón,eosoficiaisdoFaraónestiveronrecluídosun ano.

6Eaofinaldoano,ambossoñaronsoñosnunhanoite,no lugardeconfinamentoondeestaban,epolamañáXoséfoi aelesparaatendeloscomodecostume,evíunos,evelaquí queosseusrostrosestabanabatidosetristes

7EXosépreguntoulles:Porqueestánhoxetristese abatidososvososrostros?Eelesdixéronlle:Soñamosun soño,enonhaininguénqueointerpreteEXosédíxolles: Contádeme,porfavor,ovososoño,eDeusdaravosunha respostadepazcomodesexades.

8EomaiordomocontoulleoseusoñoaXosé,edixo:Vin nomeusoño,evelaquíunhagranvideiradiantedemin,e sobreesavideiravintrespólas,eavideirafloreceu rapidamenteealcanzouunhagranaltura,eosseusacios maduraroneconvertéronseenuvas

9Ecollínasuvaseespremínasnunhacopa,epúxenllana mandoFaraón,eelbebeu;eXosédíxolle:Ostres sarmentosqueestabannavidesontresdías.

10Dentrodetresdías,oreiordenaráquetesaquene restituiráoteucargo,etidaráslleaoreioseuviñopara bebercomoaoprincipiocandoerasoseucopero;pero deixaqueeuatopegrazaaosteusollos,quetelembresde minaoFaraóncandochevaiaben,equemefagasbondade, equemesaquesdestaprisión,porquefunroubadodaterra deCanaánevendidocomoescravonestelugar

11Etaménoquechedixeronsobreamullerdomeuamoé falso,porquemetéronmenestecalabozopornada;eo coperorespondeuaXosé,dicindo:Seoreimetrataben comoaoprincipio,comomeinterpretachesaúltimavez, fareitodooquedesexesesacareitedestecalabozo.

12Eopanadeiro,vendoqueXoséinterpretaracon exactitudeosoñodocopero,achegousetaménecontoulle todoosoñoaXosé.

13Edíxolle:Nomeusoñovintrescestosbrancossobrea miñacabezaEmirei,evelaquíquenocestodearriba habíatodaclasedecomidascocidasparaoFaraón,e velaquíqueospaxaroscomíanasdamiñacabeza

14EXosédíxolle:Ostrescestosquevichessontresdías, perodentrodetresdíasoFaraónchequitaráacabezaete colgaránunhaárbore,eospaxaroscomeránatúacarnede enribadeti,comovichesnoteusoño

15Naquelesdías,araíñaestabaapiquesdesernacida,e nesedíadeualuzunfilloaoreideExipto,eproclamaron queoreitiveraoseufilloprimoxénito,etodoopobode Exipto,xuntocosoficiaiseservosdofaraón,alegrouse moito

16Eoterceirodíadoseunacemento,ofaraónfixoun banqueteparaosseusoficiaiseservos,paraosexércitosda terradeZoaredaterradeExipto

17EtodoopobodeExiptoeosservosdoFaraónviñeron comerebebercoreinobanquetedoseufillo,ealegrarse coaalegríadorei

18Etodososoficiaisdoreieosseusservosestiveron alegrándosenaqueltempoduranteoitodíasnafesta,e fixeronfestacontodaclasedeinstrumentosmusicais,con pandeirosecondanzasnacasadoreiduranteoitodías

19Eocopero,aquenXosélleinterpretaraosoño, esqueceusedeXosé,enonllefaloudelaoreicomolle prometera,porqueistoviñadoSeñorparacastigaraXosé porconfiarnohome

20EXosépermaneceudespoisdistonaprisióndousanos, ataquecumpriudoceanos.

CAPÍTULO47

1Isaac,fillodeAbraham,vivíanaquelestemposnaterra deCanaán;eramoivello,decentooitentaanos,eEsaú,o seufillo,irmándeXacob,vivíanaterradeEdom,eeleos seusfillostiñanposesiónsnelaentreosfillosdeSeir.

2EEsaúouviuqueotempodamortedoseupaiestabaa chegar,eel,osseusfilloseasúafamiliachegaronáterra deCanaán,ácasadoseupaiEXacobeosseusfillos saírondolugarondehabitabanenHebrón,echegaron todosaoseupaiIsaac,eatoparonaEsaúeaosseusfillos natenda

3XacobeosseusfillossentáronsediantedoseupaiIsaac, eXacobaíndaestabadeloitopoloseufilloXosé

4EIsaacdíxolleaXacob:«Tráemeaquíosteusfilloseeu osbendicirei»EXacobpresentouosseusoncefillos diantedoseupaiIsaac

5EIsaacpuxoassúasmanssobretodososfillosdeXacob, eagarrounoseabrazounos,ebicounosunporun,eIsaac bendiciunosaqueldía,edíxolles:QueoDeusdosvosos paisvosbendigaeaumenteavosadescendenciacomoas estrelasdoceoennúmero

6IsaacbendiciutaménosfillosdeEsaú,dicindo:«Que Deusvosfagasermotivodeterroreterrorparatodosos quevosvexan,eparatodososvososinimigos»

7EIsaacchamouaXacobeaosseusfillos,etodosviñeron esentáronsediantedeIsaac,eIsaacdíxolleaXacob:O SeñorDeusdetodaaterradíxome:Átúadescendencia dareilleestaterraenherdanzaseosteusfillosgardanos meusestatutoseosmeuscamiños,ecumprireiconeleso xuramentoquellefixenaoteupaiAbraham 8Agora,polotanto,fillomeu,ensinaaosteusfilloseaos fillosdosteusfillosatemeraoSeñoreairpolobocamiño queagradaráaoSeñor,oteuDeus,porquesegardasos camiñosdoSeñoreosseusestatutos,oSeñortamén gardarácontigooseupactoconAbraham,efarábenatie átúadescendenciatodososdías

9EcandoIsaacacaboudedarllesordesaXacobeaosseus fillos,expirouemorreu,efoireunidocoseupobo.

10EXacobeEsaúprosternáronsesobreorostrodoseupai Isaac,echoraronEIsaactiñacentooitentaanoscando morreunaterradeCanaán,enHebrón,eosseusfillos leváronoácovadeMacpelah,queAbrahamcompraraaos fillosdeHetparaposesióndunlugardesepultura

11EtodososreisdaterradeCanaánforonconXacobe EsaúparaenterraraIsaac,etodososreisdeCanaán déronlleunhagranhonraaIsaacnasúamorte

12EosfillosdeXacobeosfillosdeEsaúandaban descalzosportodaspartes,camiñandoelamentándoseata chegaraQuireat-Arbá.

13XacobeEsaúenterraronoseupaiIsaacnacovade Macpela,queestáenQuireat-Arba,enHebrón,e enterráronoconmoitahonra,comanosfuneralesdosreis 14EXacobeosseusfillos,eEsaúeosseusfillos,etodos osreisdeCanaánfixeronunloitograndeepesado,e enterráronoechoráronomoitosdías

15EámortedeIsaac,deixouoseugando,assúas posesiónsetodooquellepertencíaaosseusfillos;eEsaú díxolleaXacob:Velaquí,prégochequetodooquedeixou onosopaiodividiremosendúaspartes,eeutereia elección;eXacobdixo:Farémolo

16EXacobcolleutodooqueIsaacdeixaranaterrade Canaán,ogandoeaspropiedades,epuxoasendúaspartes

diantedeEsaúedosseusfillos,edíxolleaEsaú:Velaquí todoistodiantedeti;escolleparatiametadequequeiras tomar

17EXacobdíxolleaEsaú:Escoita,porfavor,oqueche direi:OSeñorDeusdoceoedaterrafalouaosnosospais AbrahameIsaac,dicindo:Átúadescendenciadareilleesta terraporherdanzaparasempre

18Agora,pois,todooquedeixouonosopaiestádiantede ti,evelaquítodaaterradiantedeti;escolledeentreeleso quequeiras

19Sedesexastodaaterra,tómaaparatieosteusfillos parasempre,eeutomareiestasriquezas,esedesexasas riquezas,tómaasparati,eeutomareiestaterraparamine paraosmeusfillos,paraqueaherdemosparasempre

20Nebaiot,fillodeIsmael,estabaentónnaterracosseus fillos,eEsaúfoiaqueldíaeconsultouconel,dicindo.

21AsímefalouXacobeasímerespondeuAgoradánoso teuconselloeescoitarémosche

22ENebaiotdixo:QueéistoquechedixoXacob? VelaquíquetodososfillosdeCanaánvivensegurosnasúa terra,eXacobdiqueaherdarácoasúadescendenciatodos osdías.

23Vai,pois,agoraecolletodasasriquezasdoteupaie deixaaXacob,oteuirmán,naterra,comoeldixo

24EEsaúlevantouseevolveuaXacob,efixotodooque Nebaiot,fillodeIsmael,lleaconsellara;eEsaútomou todasasriquezasqueIsaacdeixara,asalmas,osanimais,o gandoeaspropiedades,etodasasriquezas;nondeunada aoseuirmánXacob;eXacobtomoutodaaterradeCanaán, desdeoregatodeExiptoataoríoÉufrates,etomounaen posesiónperpetua,eparaosseusfilloseparaasúa descendenciadespoisdelparasempre

25XacobtaménllequitouaseuirmánEsaúacovade Macpelah,queestáenHebrón,queAbrahamcompraraa Efróncomoposesióndunlugardesepulturaparaeleasúa descendenciaparasempre

26EXacobescribiutodasestascousasnolibrodecompra, easinouno,edeutestemuñodetodoistoconcatro testemuñasfieis

27EestassonaspalabrasqueXacobescribiunolibro, dicindo:AterradeCanaánetodasascidadesdoshititas, dosheveos,dosjebuseos,dosamorreos,dosperizitasedos guergasitas,todasassetenaciónsdesdeoríodeExiptoata oríoÉufrates

28EacidadedeHebrón,Quireat-Arbá,eacovaquehai nela,comproulleXacobtodoaoseuirmánEsaúporprezo, comoposesiónecomoherdanzaparaasúadescendencia despoisdelparasempre.

29EXacobtomouolibrodecompraeasinatura,o mandamentoeosestatutoseolibrorevelado,ecolocounos nunhavasilladebarroparaquepermanecesenpormoito tempo,eentregounosnasmansdosseusfillos.

30Esaúcolleutodooquelledeixaraseupaidespoisdasúa morte,doseuirmánXacob,etodososbens,desdehomes ataanimais,cameloseasnos,boisecordeiros,prataeouro, pedrasebedelio,etodasasriquezasquepertencerana Isaac,fillodeAbraham;nonquedounadaqueEsaúnon tomaseparasi,detodooquedeixaraIsaacdespoisdasúa morte

31Esaúcolleutodoistoemarchouparaasúacasa,áterra deSeirohoreo,lonxedoseuirmánXacobedosseusfillos

32EEsaútivoposesiónsentreosfillosdeSeir,eEsaúnon volveuáterradeCanaándesdeaqueldíaendiante.

33EtodaaterradeCanaánconverteuseenherdanzapara osfillosdeIsraelcomoherdanzaperpetua,eEsaúherdouo montedeSeircontodososseusfillos.

CAPÍTULO48

1Naquelesdías,despoisdamortedeIsaac,oSeñor mandoueprovocouunhafamesobretodaaterra

2Naqueltempo,ofaraón,reideExipto,estabasentadono seutrononaterradeExipto,deitadonasúacama,etivo soños.Eofaraónviunoseusoñoqueestabadepéábeira doríodeExipto

3Ementresestabaparado,viusetevacasgordase fermosasquesubíandorío.

4Eoutrassetevacas,magrasefeas,subirondetrásdelas,e assetefeasdevoraronasbonitas,eaíndaasíoseuaspecto erafeocomaoprimeiro.

5Eespertou,evolveudurmirseesoñouunhasegundavez, eviuevelaquíseteespigasdemilloxurdironnuntalo, grosaseboas,eseteespigasmagras,queimadaspolovento leste,brotarondespoisdelas,easespigasmagrastragaron ascheas,eofaraónespertoudoseusoño

6Epolamañáoreilembrousedosseussoños,eoseu espíritoestabamoipreocupadopormordosseussoños,eo reiapresurouseemandouchamaratodososmagosde Exiptoeaossabios,eviñeronepresentáronsediantedo faraón

7Eoreidíxolles:Soñeisoños,enonhaiquenosinterprete; eelesdixéronlleaorei:Cóntallesosteussoñosaosteus servosedéixanosescoitalos

8Eoreicontoullesosseussoños,etodosresponderona unhasoavozaorei:«Vivaoreiparasempre;eestaéa interpretacióndosteussoños»

9Assetevacasboasquevichesrepresentansetefillasque chenaceránnosúltimosdías,eassetevacasqueviches subirdespoisdelaseastragaron,sonunsinaldequeas fillasquechenaceránmorrerántodasenvidadorei

10Eoquevichesnosegundosoñodeseteespigasdemillo cheaseboasquemedrannunmesmotalo,estaéasúa interpretación,queconstruirásparatinosúltimosdíassete cidadesportodaaterradeExipto;eoquevichesdassete espigasdemilloqueimadasquebrotarondespoisdelaseas tragaronmentresasobservabascosteusollos,éunsinalde queascidadesqueconstruirásserántodasdestruídasnos últimosdías,envidadorei

11Ecandofalaronestaspalabras,oreinoninclinouooído ássúaspalabras,ninfixouoseucorazónnelas,porqueorei sabíanasúasabedoríaquenondabanunhainterpretación axeitadadossoños;ecandorematarondefalardiantedo rei,oreirespondeulles,dicindo:Queéistoqueme dixeches?Certamentedixestesfalsidadeementiras;polo tanto,agoradadeainterpretaciónaxeitadadosmeussoños, paraquenonmorrades

12Eoreiordenoudespoisdisto,emandouechamoude novoaoutrossabios,eviñeronepresentáronsediantedo rei,eoreirelatoullesosseussoños,etodoslle responderonsegundoaprimeirainterpretación,eairado reiacendeuseeenfureceusemoito,eoreidíxolles:

Certamentedicídesmentiraseproferidesfalsidadenoque dixestes.

13Eoreimandouquesepublicaseunpregoportodaa terradeExipto,dicindo:"Decidiusepoloreieosseus grandeshomesquecalquerahomesabioquesaibae entendaainterpretacióndossoños,enonsepresentehoxe anteorei,morrerá"

14Eaohomequelleexpliqueaoreiainterpretación correctadosseussoños,daráselletodooquellepidaaorei EtodosossabiosdaterradeExiptopresentáronseanteo rei,xuntocontodososmagosebruxosquehabíaenExipto, enGosén,enRamsés,enTacpanques,enZoareentodos oslugaresnasfronteirasdeExipto,etodoseles presentaronseanteorei

15Etodososnobres,ospríncipeseosministrosdorei viñerondetodasascidadesdeExipto,esentáronsetodos diantedorei,eoreirelatouosseussoñosdiantedossabios edospríncipes,etodososqueestabansentadosdiantedo reiquedaronabraiadospolavisión.

16Etodosossabiosqueestiveronantesdoreiestabanmoi divididosnasúainterpretacióndosseussoños;algúnsdeles interpretáronosaorei,dicindo:Assetevacasboassonsete reis,quedadescendenciadoreixurdiránsobreExipto

17Eassetevacasmalassonsetepríncipesqueseerguerán contraelasnosúltimosdíaseasdestruirán;eassete espigasdetrigosonossetegrandespríncipespertencentes aExipto,quecaeránnasmansdossetepríncipesmenos poderososdosseusinimigos,nasguerrasdonososeñoro rei

18Ealgúnsdelesinterpretáronlleaoreidestexeito, dicindo:AssetevacasboassonascidadesfortesdeExipto, eassetevacasmalassonassetenaciónsdaterrade Canaán,queviráncontraassetecidadesdeExiptonos últimosdíaseasdestruirán.

19Eoquevistenosegundosoño,deseteespigasdemillo boasemalas,éunsinaldequeogobernodeExipto volveráátúadescendenciacomoaoprincipio.

20Eduranteoseureinado,axentedascidadesdeExipto volverasecontraassetecidadesdeCanaánquesonmáis fortescaelas,edestruiráas,eogobernodeExiptovolverá átúadescendencia

21Ealgúnsdelesdixéronlleaorei:Estaéainterpretación dosteussoños:assetevacasboassonseteraíñasque tomarásporesposasnosúltimosdías,eassetevacasmalas denotanquetodasesasmulleresmorreránenvidadorei 22Easseteespigasdemilloboasemalasquevichesno segundosoñosoncatorcefillos,eseránosúltimosdíasque selevantaráneloitaránentreeles,esetedelesferiránaos setequesonmáisfortes

23Ealgúnsdelesdixéronlleestaspalabrasaorei,dicindo: Asseteboasvacasdenotanquechenaceránsetefillos,e mataránsetedosfillosdosteusfillosnosúltimosdías;eas seteboasespigasdetrigoquevichesnosegundosoñoson aquelespríncipescontraosqueoutrossetepríncipesmenos poderososloitaráneosdestruiránnosúltimosdías,e vingaránacausadosteusfillos,eogobernovolveráde novoátúadescendencia.

24EoreiescoitoutodasaspalabrasdossabiosdeExiptoe asúainterpretacióndosseussoños,eningunhadelaslle gustouaorei.

25Eoreisabíanasúasabedoríaquenonfalabancontotal correcciónentodasestaspalabras,porqueistoviñado SeñorparafrustraraspalabrasdossabiosdeExipto,para queXosépuidesesaírdacasadereclusióneparaquese fixesegrandeenExipto.

26Eoreiviuqueningúndeentretodosossabiosemagos deExiptollefalabacorrectamente,easúairaacendeuse,e asúairaardeudentrodel.

27Eoreimandouquetodosossabiosemagossaísenda súapresenza,etodossaírondapresenzadoreiconvergoña edesgraza

28Eoreimandouquesepublicaseunpregónportodo ExiptoparamataratodososmagosquehabíaenExipto,e quenonsedeixaseviviraningúndeles

29Eoscapitánsdagardadoreilevantáronse,ecadaun sacouasúaespada,ecomezaronaferirosmagoseos sabiosdeExipto

30Edespoisdisto,Merod,maiordoscopeirosdorei,veue inclinousediantedoreiesentoudiantedel.

31Eomaiodíxolleaorei:«Vivaoreiparasempre,equeo seugobernosexaexaltadonopaís»

32Enfadáchestecoteuservonaquelesdías,haixadous anos,emepuxechesnocárcere,eestivenuntempono cárcere,eueoxefedospanadeiros

33Ehabíaconnoscounservohebreopertencenteao capitándagarda,chamadoXosé,porqueoseuamo enfadouseconelemeteunonoconfinamento,ealínos servía.

34Edespoisdalgúntempo,mentresestabamosnogarda, soñamossoñosnunhanoite,eueoxefedospanadeiros; soñamos,cadaunsegundoainterpretacióndoseusoño.

35Echegamospolamañáecontámosllosaeseservo,eel interpretounososnosossoños,acadahomesegundooseu soño,interpretounocorrectamente.

36Eaconteceuque,talcomonolointerpretou,asífoio acontecemento;noncaeuporterraningunhadassúas palabras.

37Eagora,polotanto,omeuseñorerei,nonmatesopobo deExiptopornada;mirade,eseescravoaíndaestá confinadonacasapolocapitándagarda,oseuamo,na casadeconfinamento

38Selleparecebenaorei,queomandechamarparaque sepresentediantedetieelchedaráacoñecera interpretacióncorrectadosoñoquesoñaches

39Eoreiescoitouaspalabrasdomaiordoscopeiros,e ordenouquenonmatasenossabiosdeExipto.

40EoreiordenouaosseusservosquetrouxesenaXosé diantedel,eoreidíxolles:Ideconelenonoasustedes, nonsexaqueseconfundaenonsaibafalarcorrectamente

41EosservosdoreiforonondeXosé,esacárono apresuradamentedocalabozo,eosservosdoreiafeitárono, eelcambiouasúaroupadeprisiónepresentouseanteorei.

42Eoreiestabasentadonoseutronorealcuntraxe principesco,cinguidocunefoddeouro,eoourofinoque habíanelbrillaba,eocarbunclo,orubíeaesmeralda, xuntocontodasaspedraspreciosasqueestabannacabeza dorei,deslumbrabanavista,eXosémarabillousemoitodo rei

43Eotrononoquesesentabaoreiestabacubertodeouro eprataedepedrasdeónix,etiñasetentachanzos.

44EeracostumeentodaaterradeExiptoquetodohome queviñafalarcorei,seeraunpríncipeoualguénestimado aosollosdorei,subíaaotronorealataotrixésimoprimeiro chanzo,eoreidescendíaataotrixésimoseischanzoe falabaconel.

45Seeraundaxentecomún,subíaaoterceirochanzo,eo reibaixabaaocuartoefalabaconel,eoseucostumeera, ademais,quecalquerahomequeentendesefalarnas setentalinguas,subíaossetentachanzos,esubíaefalaba atachegaraorei

46Ecalquerahomequenonpuidesecompletarossetenta, subíatantoschanzoscomolinguassabíafalar

47EeracostumenaquelestemposenExiptoquenon reinasesobreelesninguénquenonsoubesefalarnas setentalinguas

48EcandoXoséchegoudiantedorei,inclinouseatao chandiantedorei,esubiuaoterceirochanzo,eorei sentounocuartochanzoefalouconXosé

49EoreidíxolleaXosé:Soñeiunsoño,enonhai intérpretequeointerpretecorrectamente,eordeneihoxe quetodososmagoseosseussabiosviñesendiantedemin, erelateiosmeussoñosconeles,eninguénmointerpretou correctamente

50Edespoisdistooínhoxefalardeti,queesunhome sabio,equepodesinterpretarcorrectamentetodosossoños queescoitas

51EXosérespondeuaFaraón,dicindo:QueFaraónconte ossoñosquesoñou;certamenteasinterpretacións pertencenaDeus;eFaraóncontouosseussoñosaXosé,o soñodasvacaseosoñodasespigas,eoreideixoudefalar

52EXoséfoientónvestidocoespíritodeDeusdiantedo rei,esabíatodasascousasquellesucederíanaoreidesde aqueldíaendiante,esabíaainterpretacióncorrectado soñodorei,efaloudiantedorei.

53EXoséatopougrazaaosollosdorei,eoreiinclinouos seusoídoseoseucorazón,eescoitoutodasaspalabrasde Xosé.EXosédíxolleaorei:Nonpensesquesondous soños,porqueésóunsoño,porqueoqueDeusescolleu facerentodaaterramostroulloaoreinoseusoño,eestaé ainterpretacióncorrectadoteusoño:

54Assetevacasboaseasespigasdemillosonseteanos,e assetevacasmalaseasespigasdemillosontaménsete anos;éunsósoño.

55Velaquíquenosseteanosqueveñenhaberáunhagran abundanciaentodaaterra,edespoisdisoseguiránllessete anosdefame,unhafamemoigrave;etodaaabundancia seráesquecidadaterra,eafameconsumiráoshabitantes daterra.

56Oreisoñouunsoño,eosoñofoillerepetidoaofaraón porqueacousaestáestablecidaporDeus,eDeusalevaráa caboenbreve

57Agora,polotanto,dareicheconselloelibrareiatúa almaeasalmasdoshabitantesdaterradomaldafame, paraquebusquesportodooteureinounhomemoi discretoesabio,quecoñezatodososasuntosdogoberno,e nomealoparasuperintendentedaterradeExipto

58EqueohomequepuxessobreExiptonomeeoficiaisao seucargo,paraquerecollantodososalimentosdosbos anosquevirán,equegardengraneodepositennosteus almacénsdesignados.

59Egardenesealimentoparaosseteanosdefame,para quesexaatopadoparati,oteupoboetodaatúaterra,e paraquetieatúaterranonsexadesexterminadospola fame.

60Ordénallestaménatodososhabitantesdaterraque recollan,cadaun,oprodutodoseucampo,detodaclasede alimentos,duranteosseteanosbos,equeosgardennos seusalmacéns,paraqueosatopennosdíasdafamee poidanvivirdel

61Estaéainterpretacióncorrectadoteusoñoeesteéo consellodadoparasalvaratúaalmaeasalmasdetodosos teussúbditos

62EoreirespondeuedíxolleaXosé:Quendiequensabe queastúaspalabrassoncorrectas?Edíxolleaorei:Isto seráunsinalparaticonrespectoatodasasmiñaspalabras, dequesonverdadeirasedequeomeuconselloéboparati.

63Velaquí,atúamullerestásentadahoxenobancodo parto,edarachealuzunfillo,etialegrarasteconel;cando oteufillosaiadoventredasúanai,oteufilloprimoxénito quenaceuhaidousanosmorrerá,etiserásconsoladono nenoquechenaceráhoxe

64EXoséacaboudedicirestaspalabrasaorei,e inclinouseanteoreiesaíu,ecandoXosésaíudapresenza dorei,aquelessinaisqueXosélledixeraaorei cumpríronseaqueldía.

65Earaíñadeualuzaunfilloaqueldíaeoreiouviuas boasnovassobreoseufillo,ealegrouse,ecandoorelator saíudapresenzadorei,osservosdoreiatoparonofillo primoxénitodoreicaídomortonochan

66Ehoubograndeslamentosebarullonacasadorei,eo reioíunos,edixo:Quebarulloelamentossonestesqueoín nacasa?Edixéronlleaoreiqueoseufilloprimoxénito morrera;entónoreisouboquetodasaspalabrasqueXosé dixeraerancorrectas,eoreiconsolousepoloseufilloco nenoquellenaceraaqueldía,comoXosédixera

CAPÍTULO49

1Despoisdestascousas,oreimandoureunirtodososseus oficiaiseservos,etodosospríncipesenobresque pertencíanaorei,etodoselespresentaronseanteorei

2Eoreidíxolles:Velaquíquevisteseouvistedestodasas palabrasdestehomehebreo,etodosossinaisqueanunciou quesecumprirían,eningunhadassúaspalabrascaeupor terra

3Sabesquedeuunhainterpretaciónaxeitadadosoño,e quecertamentesecumpriráAgora,pois,consultaedecide oquefarásecomoselibraráaterradafame.

4Buscaagoraemirasehaialguénsemellante,noquehaxa sabedoríaecoñecementonocorazón,eeuonomearei sobreaterra

5Poisescoitachesoqueohebreoaconsellourespectodisto parasalvaraterradafameconel,eeuseiqueaterranon selibrarádafamesenóncoconsellodohebreo,aquelque meaconsellou

6Etodosresponderonaoreiedixeron:Oconselloquedeu ohebreosobreistoébo;agora,pois,nososeñorerei,mira, todaaterraestánatúaman;faioquecheparezaben

7Aquelequeescollaseaquen,coatúasabedoría,coñezas queésabioecapazdelibraropaíscoasúasabedoría,aese oreinomearáparaqueesteaássúasordessobreopaís

8Eoreidíxollesatodososoficiais:«Pensoque,xaque Deuslledeuacoñeceraohebreotodooquedixo,nonhai ninguéntandiscretoesabioentodaaterracomael;sevos pareceben,oporeisobreaterra,porquesalvaráaterracoa súasabedoría».

9Etodososoficiaisresponderonaoreiedixeron:Pero certamenteestáescritonasleisdeExipto,enonsedebe violar,queninguénreinarásobreExipto,ninseráo segundodespoisdorei,senónalguénqueteña coñecementoentodasaslinguasdosfillosdoshomes 10Agora,polotanto,nososeñorerei,estehomehebreosó podefalaralinguahebrea,ecomopodeentónsersobre nósosegundobaixoogoberno,unhomequeninsequera coñeceanosalingua?

11Agora,rogamosqueomandeschamarequesepresente diantedeti,epoñédeoaprobaentodo,efagadesoque consideredesoportuno

12Eoreidixo:Mañáfarase,eoquedixechesébo;etodos osoficiaisviñeronaqueldíaanteorei.

13EaquelanoiteoSeñorenviouundosseusanxos ministros,eveuáterradeExiptoaXosé,eoanxodo SeñorpúxosesobreXosé,evelaquíqueXoséestaba deitadonacamapolanoitenacasadoseuamo,no calabozo,porqueoseuamoovolverameternocalabozo pormordasúamuller.

14Eoanxoespertounodoseusono,eXosélevantousee púxosedepésobreassúaspernas,evelaquíqueoanxodo Señorestabadepéfronteael;eoanxodoSeñorfaloucon Xosé,eensinoulletodasaslinguasdohomeaquelanoite,e chamounoXoséf

15EoanxodoSeñorapartousedel,eXosévolveue deitousenasúacama,eXoséquedouabraiadopolavisión quevira

16Eaconteceuquepolamañáoreimandouchamara todososseusoficiaiseservos,etodosviñeronesentáronse diantedorei,eoreiordenouquetrouxesenaXosé,eos servosdoreiforonetrouxeronaXosédiantedoFaraón.

17Eoreisaíuesubiuoschanzosdotrono,eXoséfalouao reientodasaslinguas,eXoséachegouseaelefalouaorei ataquechegouanteoreinochanzosetenta,esentoudiante dorei

18EoreialegrousemoitoporXosé,etodososoficiaisdo reialegáronsemoitocoreicandoescoitarontodasas palabrasdeXosé

19PareceullebenaoreieaosoficiaisnomearaXosé segundodespoisdoreisobretodaaterradeExipto.Eorei díxolleaXosé:

20Agoraben,tidéchesmeconsellodenomearunhome sabiosobreaterradeExipto,paraquecoasúasabedoría salvaseaterradafame;agora,pois,xaqueDeuschedeua coñecertodoistoetodasaspalabrasquedixeches,nonhai entodaaterraunhomeprudenteesabiocomati.

21EoteunomenonserámáisXosé,senónSafnat-Paneah seráoteunome;serásomeusegundo,esegundoatúa palabraserántodososasuntosdomeugoberno,epolatúa palabrasairáeentraráomeupobo

22Taméndedebaixodatúamanosmeusservoseoficiais recibiránoseusalarioquellesdanmensualmente,eanteti seinclinarátodoopobodaterra;sónomeutronosereieu máisgrandecati.

23EoreiquitouseoaneldamanepúxoonamandeXosé, eoreivestiuaXosécuntraxeprincipesco,epúxolleunha coroadeouronacabeza,epúxolleunhacadeadeourono pescozo.

24Eoreiordenouaosseusservos,efixéronomontarno segundocarrodorei,queíafronteaocarrodorei,efíxoo montarnuncabalograndeefortedoscabalosdorei,e conducíronopolasrúasdaterradeExipto.

25Eoreiordenouquetodososquetocabanpandeiros, arpaseoutrosinstrumentosmusicaissaísenconXosé;mil pandeiros,milmecolotemilnebalimforontrasel

26Ecincomilhomes,conespadasdebuxadasrelucindo nassúasmans,emarchabanexogabandiantedeXosé,e vintemildosgrandeshomesdorei,cinguidosconcintos depelcubertosdeouro,marchabanádereitadeXosé,e vintemilásúaesquerda,etodasasmulleresedoncelasían aostelladosouparabannasrúasxogandoealegrándose conXosé,econtemplabanaaparenciadeXoséeasúa beleza.

27Eopobodoreiíadiantedeledetrásdel,perfumandoo camiñoconincensoeconcasia,econtodaclasede perfumesfinos,eesparexendomirraeáloespolocamiño,e vintehomesproclamaronestaspalabrasdiantedelportoda aterraenvozalta:

28Vesaestehomequeoreiescolleuparaseroseu segundo?Todososasuntosdogobernoseránreguladospor el,eoquetransgredaassúasordes,ouoquenonseincline anteelataochan,morrerá,porqueserebeloucontraoreie oseusegundo

29Ecandoosheraldosdeixarondeproclamar,todoopobo deExiptoinclinouseataochandiantedeXoséedixo:Que vivaorei,equevivataménoseusegundo;etodosos habitantesdeExiptoinclináronseaolongodocamiño,e candoosheraldosseachegaronaeles,inclináronsee alegráronsecontodaclasedepandeiros,mecolenebal diantedeXosé

30EXosé,montadonoseucabalo,ergueuosollosaoceo eexclamou:«Ellevantaopobredopo,levantao necesitadodoestercoSeñordosExércitos,felizohome queconfíaenti».

31XosépercorreuaterradeExiptocosservoseoficiaisdo Faraón,emostráronlletodaaterradeExiptoetodosos tesourosdorei.

32EXosévolveuepresentouseaqueldíaanteoFaraón,e oreideulleaXoséunhaposesiónnaterradeExipto,unha posesióndecamposeviñas,eoreideulleaXosétresmil talentosdeprataemiltalentosdeouro,epedrasdeónixe bedelioemoitosagasallos.

33EaodíaseguinteoreiordenouatodoopobodeExipto quetrouxeseaXoséofrendaseagasallos,equeoque violaseaordedoreidebíamorrer;efixeronunlugaralto narúadacidade,eestenderonalíroupa,equenlletrouxese algoaXosé,poñíaonolugaralto

34EtodoopobodeExiptofundiualgonolugaralto,un homeunpendentedeouro,eooutroaneisependentes,e diferentesutensiliosdeouroeprata,epedrasdeónixe bedeliofundiunolugaralto;cadaundoualgodoque posuía

35EXosécolleutodoistoedepositounonosseustesouros, etodososoficiaisenobrespertencíanaoreiexaltarona

Xosé,edéronllemoitosagasallos,vendoqueoreioelixira paraseroseusegundo.

36EoreienvioumensaxeirosaPotifera,fillodeAhiram, sacerdotedeOn,ecolleuásúafillapequenaOsnatedeulla aXosépormuller.

37Eamozaeramoifermosa,virxe,queningúnhome coñecera,eXosétomounapormuller;eoreidíxollea Xosé:EusonoFaraón,eninguénmáisseatreveráaalzara manninopéparagobernaromeupoboentodaaterrade Exipto

38Xosétiñatrintaanoscandosepresentoudiantedo faraón,esaíudediantedorei,econverteusenosegundodo reienExipto.

39EoreideulleaXosécenservosparaqueoservisenna súacasa,eXosétaménenviouecomproumoitosservose permaneceronnacasadeXosé.

40EntónXoséconstruíuparasiunhacasamoimagnífica, semellanteáscasasdosreis,diantedopatiodopalaciodo rei,efixonacasaungrantemplo,moielegantena aparenciaeconvenienteparaasúaresidencia;tresanos tardouXoséenerixirasúacasa

41EXoséfíxoseuntronomoielegante,deabundanteouro eprata,ecubriunoconpedrasdeónixebedelio,efixonel asemellanzadetodaaterradeExipto,easemellanzado ríodeExiptoqueregatodaaterradeExipto;eXosé sentouseseguronoseutrononasúacasa,eoSeñor aumentouasabedoríadeXosé

42EtodososhabitantesdeExipto,osservosdofaraóne osseuspríncipesamabanmoitoaXosé,porqueistoviña doSeñorparaXosé

43EXosétiñaunexércitoquefacíaaguerra,saíndoen tropasehostesataonúmerodecorentamilseiscentos homes,capacesdelevararmasparaaxudaroreieaXosé contraoinimigo,ademaisdosoficiaisdoreieosseus servoseoshabitantesdeExiptosennúmero

44EXosédeullesaosseushomesvalenteseatodooseu exércitoescudosexavelinas,gorrosecotasdemallae pedrasparalanzarfondas

CAPÍTULO50

1Naqueltempo,osfillosdeTarxisviñeroncontraosfillos deIsmaelefixeronguerraconeles,eosfillosdeTarxis saquearonosismaelitasdurantemoitotempo

2EosfillosdeIsmaeleranpoucosennúmeronaqueles días,enonpuideronprevalecersobreosfillosdeTarsis,e foronduramenteoprimidos

3Eosanciánsdosismaelitasenviaronunrexistroaoreide Exipto,dicindo:Envía,porfavor,aosteusservosoficiaise exércitosparaquenosaxudenaloitarcontraosfillosde Tarsis,porquelevamosmoitotempoconsumíndonos

4EofaraónenviouaXosécoshomespoderososeo exércitoqueestabanconel,etaméncosseushomes poderososdacasadorei

5EforonáterradeHavila,aosfillosdeIsmael,para axudaloscontraosfillosdeTarsisOsfillosdeIsmael loitaroncosfillosdeTarsis.Xoséderrotouostarsisitase someteutodaasúaterraOsfillosdeIsmaelvivennelaata odíadehoxe

6EcandoaterradeTarxisfoisometida,todosostarxisitas fuxironechegaronáfronteiradosseusirmáns,osfillosde

Xaván,eXosécontodososseushomespoderososeoseu exércitovolveuaExipto,senquefaltaseninunsódeles.

7EnosegundoanodoreinadodeXosésobreExipto,o Señordeugranabundanciaportodaaterradurantesete anos,comoXosédixera,porqueoSeñorbendiciutodosos produtosdaterranaquelesdíasduranteseteanos;e comeronequedaronmoisatisfeitos

8EXosétiñanaqueltempooficiaisaoseucargo,e recollíantodososalimentosdosbosanos,eamontoabano grananotrasano,edepositábanonostesourosdeXosé

9Eencalqueramomentoenquerecollíanacomida,Xosé ordenabaquetrouxesenomilloenespigas,etaménque trouxesenconelalgodaterradocampo,paraquenonse estragase

10EXoséfixosegundoistoanotrasano,eamontoougran comaaareadomarenabundancia,porqueassúasreservas eraninmensasenonsepodíancontarpolaabundancia

11EtaméntodososhabitantesdeExiptorecollerontoda clasedecomidanosseusalmacénsengranabundancia duranteosseteanosdebos,perononfixeronconelcomo fixoXosé

12EtodaacomidaqueXoséeosexipciosrecolleran duranteosseteanosdeabundancia,quedougardadaparaa terraenreservasparaosseteanosdefame,paraosustento detodaaterra.

13EoshabitantesdeExiptoencheroncadaunassúas tendaseosseusagochosdetrigo,parasustentalosdurante afame.

14Xosécolocoutodaacomidaquerecolleraentodasas cidadesdeExipto,pechoutodasasreservasecolocou sentinelas.

15EOsnat,amullerdeXosé,filladePotifera,deulledous fillos,ManaséseEfraímEXosétiñatrintaecatroanos candoosxerou.

16Eosrapacesmedraroneseguironosseuscamiñoseas súasinstrucións,nonsedesviarondocamiñoqueoseupai llesensinara,ninádereitanináesquerda.

17EoSeñorestabacosrapaces,ecreceronetiveron entendementoehabilidadeentodasabedoríaeentodosos asuntosdogoberno,etodososoficiaisdoreieosseus grandeshomesdoshabitantesdeExiptoexaltaronos rapaces,eforoncriadosentreosfillosdorei

18Eosseteanosdeabundanciaquehouboentodaaterra chegaronaoseufin,eviñerondespoisdelesosseteanosde fame,comoXosédixera,eafameestabaentodaaterra

19EtodoopobodeExiptoviuqueafamecomezarana terradeExipto,etodoopobodeExiptoabriuosseus almacénsdegranporqueafameprevalecíasobreeles.

20Eatoparontodaacomidaquehabíanosseusalmacéns, cheadebichosenonaptaparacomer,eafameprevaleceu portodaaterra,etodososhabitantesdeExiptoviñerone chorarondiantedoFaraón,porqueafameerapesadasobre eles

21EdixéronlleaoFaraón:«Dácomidaaosteusservos,e porquemorreremosdefamediantedosteusollos,nóseos nosospequenos?»

22Eofaraónrespondeulles,dicindo:Eporqueclamadesa min?NonordenouXoséquesegardaseotrigoduranteos seteanosdeabundanciaparaosanosdefame?Eporque nonescoitastesasúavoz?

23EopobodeExiptorespondeuaorei,dicindo:Poloque viveatúaalma,nososeñor,osteusservosfixerontodoo queXoséordenou,poisosteusservostaménrecolleron todaacolleitadosseuscamposduranteosseteanosde abundanciaeagardaronnosalmacénsatahoxe.

24Ecandoafameprevaleceusobreosteusservos, abrimososnososalmacéns,evelaquíquetodososnosos produtosestabancheosdebichosenoneranaptosparaa comida

25Ecandooreiouviutodooquellesaconteceraaos habitantesdeExipto,oreisentiumoitomedopormorda fame,equedoumoiaterrado;eoreirespondeuaopobode Exipto,dicindo:Xaquetodoistovosaconteceu,ideaXosé, facedeoquevosdiga,nontransgredadesosseus mandamentos

26EtodoopobodeExiptosaíueviñeronaXosé,e dixéronlle:Dánoscomida,eporquemorreremosdefame diantedeti?Porquerecollemososnososprodutosdurante osseteanoscomonosordenaches,egardámolos,easínos aconteceu

27EcandoXoséouviutodasaspalabrasdopobode Exiptoeoquellesacontecera,Xoséabriutodososseus almacénsdeprodutosevendeullosaopobodeExipto

28Eafameestendeuseportodaaterra,eafameestabaen todosospaíses,peronaterradeExiptohabíaprodutospara vender

29EtodososhabitantesdeExiptoviñeronaXosépara comprartrigo,porqueafameprevalecíasobreeles,etodo oseutrigoestragouse,eXosévendíallodiariamenteatodo opobodeExipto

30EtodososhabitantesdaterradeCanaán,osfilisteose osdealéndoXordán,osfillosdolesteetodasascidades dasterrasdelonxeedepretoouvironquehabíatrigoen Exipto,etodosviñeronaExiptoparamercartrigo,porque afameosdominaba

31EXoséabriuosalmacénsdegranepuxooficiaissobre eles,eelesestabanalícadadíaevendíanatodososque viñan

32EXosésabíaqueosseusirmánstaménviríanaExipto paramercartrigo,porqueafamereinabaportodaaterra.E Xoséordenouatodooseupoboqueofixesenproclamar portodaaterradeExipto,dicindo:

33Épracerdorei,doseusegundoedosseusgrandes homes,quecalquerapersoaquequeiracomprartrigoen ExiptononenvíeosseusservosaExiptoparamercar, senónosseusfillos,etaméncalqueraexipciooucananeo queveñadecalqueradosalmacénsparacomprartrigoen Exipto,evaiaeovendaportodoopaís,morrerá,porque ninguéncomprarásenónparaomantementodasúafamilia

34Ecalquerahomequeguíedúasoutresbestasmorrerá, porquecadahomesóguiaráasúapropiabesta

35EXosécolocousentinelasásportasdeExiptoe ordenoulles,dicindo:Calquerapersoaqueveñamercar trigo,quenonodeixeentrarataqueoseunome,onome doseupaieonomedopaidoseupaiesteanescritos,e calqueracousaqueesteaescritadedía,enviádemeosseus nomespolatardeparaqueeuossaiba.

36EXosépuxooficiaisportodaaterradeExipto,e ordenoullesquefixesentodasestascousas

37EXoséfixotodasestascousas,eestableceuestes estatutos,parasabercandoosseusirmánsviríanaExipto

paracomprargran;eopobodeXoséfixoquese proclamasediariamenteenExiptosegundoestaspalabrase estatutosqueXoséordenara

38Etodososhabitantesdopaísdolesteedooeste,ede todaaterra,escoitaronfalardosestatutoseregulamentos queXosépromulgaraenExipto,eoshabitantesdos extremosdaterraviñeronecomprarongranenExiptodía trasdía,edespoismarcharon.

39EtodososoficiaisdeExiptofixeroncomoXosé ordenara,etodososqueviñanaExiptoparamercartrigo, osporteirosescribíanosseusnomeseosnomesdosseus pais,etraíanosdiariamentepolatardediantedeXosé

CAPÍTULO51

1EdespoisXacobouviuquehabíatrigoenExipto,e chamouaosseusfillosparaquefosenaExiptoamercar trigo,porquetaménsobreelesseapoderaraafame,e chamouaosseusfillos,dicindo:

2VelaquíqueoínquehaitrigoenExipto,etodosospobos daterravanalímercaloPorquevosmostradessatisfeitos diantedetodaaterra?BaixadetaménvósaExiptoe compradeparanósunpoucodetrigoentreosqueveñenalí, paraquenonmorramos

3EosfillosdeXacobescoitaronavozdoseupai,e levantáronseparabaixaraExiptoparamercargranentreos demaisqueviñanalí

4EoseupaiXacobordenoulles,dicindo:Candoentredes nacidade,nonentredesxuntosporunhasoaporta,pormor doshabitantesdaterra

5EosfillosdeXacobsaíroneforonaExipto,eosfillosde Xacobfixerontodocomooseupaillesordenara,eXacob nonenviouaBenxamín,porquedixo:Paraquenonlle acontezaunaccidentenocamiñocomooseuirmán;edez dosfillosdeXacobsaíron

6EmentresosfillosdeXacobíanpolocamiño, arrepentíronsedoquellefixeranaXosé,efalaronentre eles,dicindo:SabemosqueonosoirmánXosébaixoua Exipto,eagorabuscarémoloondequeiraquevaiamos,ese oatopamos,quitarémolodoseuamoporunrescate,ese non,polaforza,emorreremosporel

7EosfillosdeXacobestiverondeacordoconistoe fortalecéronsepormordeXosé,paralibralodamandoseu amo,eosfillosdeXacobforonaExipto;ecandochegaron pretodeExiptoseparáronseunsdosoutros,eentraron polasdezportasdeExipto,eosporteirosescribironosseus nomesesedía,etrouxéronllosaXosépolatarde 8EXoséleuosnomesdamandosporteirosdacidade,e descubriuqueosseusirmánsentraranpolasdezportasda cidade,eXosémandounesemomentoqueseproclamase portodaaterradeExipto,dicindo:

9Saídetodososgardasdosalmacéns,pechadetodosos almacénsdegranedeixadesóunaberto,paraqueosque veñanpoidanmercarnel

10EtodososoficiaisdeXoséfixeronasínaquelmomento, epecharontodasastendasedeixaronsóunhaaberta 11EXosédeulleosnomesescritosdosseusirmánsaoque estabapostosobreoalmacénaberto,edíxolle:Calquera queveñaatiparacomprargran,preguntaoseunome,e candohomesdestesnomesveñandiantedeti,agárraose envíaos,easíofixeron

12CandoosfillosdeXacobchegaronácidade,xuntáronse nelaparabuscaraXoséantesdemercartrigo.

13Eforonásmurallasdasprostitutas,ebuscaronaXosé nasmurallasdasprostitutasdurantetresdías,porque pensabanqueXoséchegaríaásmurallasdasprostitutas, poisXoséeramoifermosoebenvisto,eosfillosdeXacob buscaronaXosédurantetresdías,enonopuideronatopar 14Eohomequeestabaencargadodatendabuscouos nomesqueXosélledera,enonosatopou

15EmandoullemensaxeaXosé,dicindo:«Xapasarontres díaseaqueleshomescuxosnomesmedixechesnon viñeron;eXoséenviouservosparabuscaroshomespor todoExiptoeparatraelosdiantedeXosé».

16EosservosdeXoséforonechegaronaExiptoenonos puideronatopar,eforonaGosénenonestabanalí,e despoisforonácidadedeRamsésenonospuideronatopar. 17EXosécontinuouenviandodezaseisservosabuscaros seusirmáns,eforoneespalláronsepoloscatrorecunchos dacidade,ecatrodosservosentraronnacasadas prostitutas,eatoparonalíosdezhomesbuscandooseu irmán

18Eaquelescatrohomestomáronosetrouxéronosdiante del,einclináronseanteelataochan,eXoséestabasentado noseutrononoseutemplo,vestidoconroupas principescas,esobreasúacabezatiñaunhagrancoroade ouro,etodososhomespoderososestabansentadosarredor del

19EosfillosdeXacobvironaXosé,easúafigura,asúa belezaeasúadignidadederostroparecíanllesmarabillosas aosseusollos,evolveroninclinarseanteelataochan

20EXoséviuaosseusirmáns,erecoñeceunos,peroeles nonocoñeceronael,porqueXoséeramoigrandeaosseus ollos,polotanto,nonocoñeceron

21EXosédíxolles,dicindo:Deondevédes?Etodos responderonedixeron:Osteusservosviñerondaterrade Canaánparacomprargran,porqueafameprevalecepor todaaterra,eosteusservosoíronquehabíagranenExipto, poloqueviñeronentreosoutrosveciñosparacomprargran paraoseusustento

22EXosérespondeulles,dicindo:Seviñestesmercar comodixestes,porqueentrastespolasdezportasdacidade? Sópodeserqueviñestesespiaropaís

23EtodosxuntosresponderonaXosé,edixeron:Noné así,meuseñor,temosrazón,osteusservosnonsonespías, senónqueviñemosmercargran,porqueosteusservosson todosirmáns,fillosdunmesmohomenaterradeCanaán,e onosopaiordenounos,dicindo:Candocheguedesácidade nonentredesxuntospolamesmaportapormordos habitantesdaterra

24EXosévolveuresponderllesedixo:Isoéoquevos dixen,viñestesespiaraterra,polotanto,todosvostedes entraronpolasdezportasdacidade;viñestesveranudezda terra

25Seguramentetodoaquelquevénmercartrigovaipolo seucamiño,exalevadestresdíasnopaís,equefacedes nasmurallasdasprostitutasondeestadesestestresdías? Seguramenteosespíasfancousassemellantes.

26EdixéronlleaXosé:Lonxedonososeñorfalarasí, porquesomosdoceirmáns,fillosdonosopaiXacob,na terradeCanaán,fillodeIsaac,fillodeAbraham,ohebreo, evelaquí,omáisnovoestáhoxeconosopainaterrade

Canaán,eunnonestá,porqueseperdeudenós,e pensamosquequizaispuideseestarnestaterra,asíqueo estamosbuscandoportodaaterra,echegamosmesmoás casasdasprostitutasparabuscaloalí.

27EXosédíxolles:«Ebuscácheloportodaaterra,de xeitoquesóquedabaExiptoparaqueobuscases?Eque faríaoteuirmánnascasasdasprostitutas,aíndaque estiveseenExipto?Nondixechesquevóssodesdosfillos deIsaac,fillodeAbraham,equefaríanentónosfillosde Xacobnascasasdasprostitutas?»

28Edixéronlle:Porqueouvimosqueosismaelitasnolo roubaron,edixéronnosqueovenderonenExipto,eoteu servo,onosoirmán,émoifermosoebenvisto,poloque pensamosqueseguramenteestaríaencasasdeprostitutas, polotanto,osteusservosforonalíparabuscaloepagarun rescateporel.

29EXoséaíndallesrespondeu,dicindo:Certamente faladesfalsoedecidesmentiras,dicindodevósmesmos quesodesfillosdeAbraham;polobenqueviveoFaraón, sodesespías,poloqueviñestesáscasasdasprostitutaspara quenonsexadescoñecidos

30EXosédíxolles:Eagora,seoatopades,eoseuamo vosesixeungranprezo,darédesllo?Eelesdixeron:Darase 31Edíxolles:Eseoseuamononconsenteenpartirdel porungranprezo,quellefaredesporel?Eeles respondéronlle:Senonnolodá,matarémolo,colleremosao nosoirmáneirémonos

32EXosédíxolles:Isoéoquevosdixen:sodesespías, poisviñestesparamataroshabitantesdaterra,pois ouvimosquedousdosvososirmánsmataronatodosos habitantesdeXequem,naterradeCanaán,pormordavosa irmá,eagoravésfaceromesmoenExiptopormordoteu irmán

33Sónestesentidosabereiquesodeshomesdeverdade:se enviadesaalguéndevósparaacasaparabuscarovoso irmánmáisnovodeondevosopai,eotraeaquíondeeu;e facendoistosabereiquetedesrazón.

34EXoséchamouasetentadosseushomespoderosos,e díxolles:Tomadeesteshomeselevadeosáprisión

35Eoshomesvalentescolleronosdezhomes,agarráronos emetéronosnagarda,eestiveronnagardatresdías

36EaoterceirodíaXosémandounossacardaprisión,e díxolles:Facedeistoporvósmesmossesodeshomesde verdade,paraquevivadesUndosvososirmánsestará recluídonaprisiónmentresvósideselevadesogranparaa vosafamiliaáterradeCanaán,etraedeovosoirmánmáis novoetraédemoaquí,paraqueeusaibaquesodeshomes deverdadecandofagadesisto.

37EXosésaíudeleseentrounacámara,echoroumoito, porqueasúacompaixónestabaexcitadaporeles,elavoua cara,evolveuconelesdenovo,ecolleuaSimeóndelese ordenouqueoatasen,peroSimeónnonquixoqueo fixesen,porqueeraunhomemoipoderosoenonopodían atar

38EXoséchamouaosseushomespoderosos,esetenta homesvalentesviñerondiantedelconespadas desenvainadasnassúasmans,eosfillosdeXacobestaban aterrorizadosconeles

39EXosédíxolles:Agarradeaestehomeeconfinadeona prisiónataqueosseusirmánscheguenael,eoshomes valentesdeXoséapresuráronseetodosagarraronaSimeón

paraatalo,eSimeóndeuunberroforteeterrible,eoberro ouviuseadistancia.

40EtodososhomesvalentesdeXoséquedaron aterrorizadosaooíroberro,ecaeronsobreosseusrostros, etiveronmoitomedoefuxiron.

41EtodososhomesqueestabanconXoséfuxiron,porque tiñanmoitomedopolassúasvidas,esóXoséeManasés,o seufillo,quedaronalí;eManasés,fillodeXosé,viuaforza deSimeón,eenfadousemoito

42EManasés,fillodeXosé,levantousecontraSimeón,e Manasésdeulleunfortegolpecopuñonacaluga,eSimeón calmouasúaira

43EManasésagarrouaSimeóneagarrounoviolentamente, eatounoelevounoácasadereclusión,etodososfillosde Xacobquedaronabraiadospoloactodomozo

44ESimeóndíxollesaosseusirmáns:«Ningúndevós debedicirqueestaéamortedunexipcio,senónqueéa mortedacasadomeupai»

45Edespoisdisto,Xoséordenouquechamasenaoque estabasobreoalmacén,paraqueenchaseosseussacosde grancantopuidesenlevar,equedevolveseodiñeirode cadaunnoseusaco,equellesdesenprovisiónsparao camiño;easíllesfixo

46EXoséordenoulles,dicindo:Tedecoidadodenon quebrantarasmiñasordesdetraerovosoirmáncomovos dixen,eseráquecandometraiadesovosoirmán,entón sabereiquesodeshomeshonrados,etraficaredesnaterra,e eudevolvereivosovosoirmán,evolveredesenpazao vosopai

47Etodosresponderonedixeron:Segundoonososeñordi, asíofaremos;einclináronseanteelataochan.

48Ecadahomecargouoseugransobreoseuburro,e saíronparairáterradeCanaán,aondeestabaoseupai;e chegaronápousadaeLevíestendeuoseusacoparadarlle forraxeaoseuburro,candoviuevelaquíqueoseudiñeiro, enpesocompleto,aíndaestabanoseusaco

49Eohometivomoitomedo,edíxollesaosseusirmáns: Devolvéronmeodiñeiro,evelaquíestánomeusacoEos homestiveronmoitomedo,edixeron:QueéistoqueDeus nosfixo?

50Etodosdixeron:OndeestáabondadedoSeñorcos nosospais,conAbraham,IsaaceXacob,paraqueoSeñor nosentreguehoxenasmansdoreideExiptoparaque conspirasecontranós?

51EXudádíxolles:Certamentesomospecadores culpablesanteoSeñor,onosoDeus,porvenderonoso irmán,anosapropiacarne,eporquedicides:Ondeestáa bondadedoSeñorcosnosospais?

52Rubénrespondeulles:«Nonvosdixenquenon pecásedescontraorapaz,enonmequixestesfacercaso? AgoraDeusrequíreno,ecomovosatrevedesadicir:Onde estáabondadedoSeñorcosnosospais,mentresquevós pecastedescontraoSeñor?»

53Epasaronanoiteneselugar,elevantáronsecedopola mañáecargaronosseusburroscoseugran,eguiáronose seguironadianteechegaronácasadoseupainaterrade Canaán.

54EXacobeasúafamiliasaíronaoencontrodosseus fillos,eXacobviuevelaquíqueoseuirmánSimeónnon estabaconeles,eXacobdixoaosseusfillos:Ondeestáo

vosoirmánSimeón,aquennonvexo?Eosseusfillos contáronlletodooquellesaconteceraenExipto.

CAPÍTULO52

1Eentraronnasúacasa,ecadahomeabriuasúasacae viron,evelaquí,ofeixedediñeirodecadaun,doqueeles eoseupaiquedaronmoiaterrorizados.

2EXacobdíxolles:Queéistoquemefixestes?Envieio vosoirmánXoséparaquepreguntasepolovosobenestare dixéstesme:Unhabestasalvaxeodevorou

3ESimeónfoiconvoscoamercarcomidaedicidesqueo reideExiptooencerrounaprisión,equeredeslevara Benxamínparacausarlletaménamorte,efacerbaixaras miñascanascondorátumbapormordeBenxamínedo seuirmánXosé.

4Agora,polotanto,omeufillononbaixaráconvosco, porqueoseuirmánmorreueelquedousó,epodequelle acontezaalgunhadesgrazanocamiñoquevaiades,como lleaconteceuaoseuirmán

5ERubéndíxolleaseupai:Matarásosmeusdousfillosse nontraiooteufilloeopoñodiantedeti;eXacobdíxolles aosseusfillos:QuédateaquíenonbaixesaExipto,porque omeufillononbaixaráconvoscoaExipto,ninmorrerá comaoseuirmán.

6EXudádíxolles:"Apartadevosdelataqueseacabeo trigo,eentóndirá:"Baixadeaovosoirmán",candoatopea súapropiavidaeavidadasúacasaenperigopormorda fame"

7Enaquelesdíasafameeragraveportodaaterra,etodaa xentedaterrafoieveuaExiptoparacomprarcomida, porqueafameprevalecíamoitoentreeles,eosfillosde XacobpermaneceronenCanaánunanoedousmesesata quesellesacabouogran.

8Eaconteceuquedespoisdequeseacabouoseugran, todaacasadeXacobestabaafogadapolafame,etodosos nenosdosfillosdeXacobxuntáronseeachegáronsea Xacob,etodosorodearon,edixéronlle:Dánospan,epor quepereceremostodosdefamenatúapresenza?

9Xacobouviuaspalabrasdosfillosdoseufillo,echorou moito,esentiucompaixónporeles,eXacobchamouaos seusfillosetodosviñeronesentáronsediantedel

10EXacobdíxolles:«Nonvistescomoosvososfillos choranhoxepormin,dicindo:Dánospan?Enonotemos Voltade,pois,ecompradeparanósunpoucodecomida»

11EXudárespondeuedíxolleaoseupai:Seenvíasao nosoirmánconnosco,baixaremosecompraremosgran parati,esenonoenvías,entónnonbaixaremos,porque certamenteoreideExiptonosordenouparticularmente, dicindo:Nonveredesamiñacaraamenosqueovoso irmánesteaconvosco,porqueoreideExiptoéunreiforte epoderoso,evelaquí,seimosaelsenonosoirmán,todos seremoscondenadosamorte

12Nonsabesenonoíchesqueestereiémoipoderosoe sabio,equenonhaioutrocomaelentodaaterra?Velaquí, vimostodososreisdaterraenonvimosningúncomaese rei,oreideExipto;certamenteentretodososreisdaterra nonhainingúnmaiorqueAbimelec,reidosfilisteos;con todo,oreideExiptoémaioremáispoderosocael,e Abimelecsópodesercomparadocundosseusoficiais.

13Pai,nonvichesoseupalacioninoseutrono,nina todososseusservosdepédiantedel;nonvichesesereino seutrononasúapompaeaparenciareal,vestidocoassúas roupasreaiscunhagrancoroadeouronacabeza;non vichesahonraeagloriaqueDeuslledeu,porquenonhai ninguénsemellanteaelentodaaterra

14Pai,nonvichesasabedoría,oentendementoeo coñecementoqueDeuslledeunocorazón,ninescoitaches asúadocevozcandonosfalou

15Nonsabemos,pai,quenlledeuacoñecerosnosos nomesetodooquenosaconteceu,perotaménpreguntou porti,dicindo:Viveaíndaoteupaieestáben?

16NonvichesosasuntosdogobernodeExiptoregulados porel,senconsultaraoFaraón,oseuseñor;nonvicheso temoreotemorqueimprimiuatodososexipcios

17Etaméncandonosmarchamosdel,ameazamoscon faceraExiptocomoásdemaiscidadesdosamorreos,e estabamosmoienfadadoscontratodasassúaspalabrasque faloudenóscomoespías,eagoracandovolvamosvir diantedel,oseuterrorcaerásobretodosnós,eningúnde nóspoderádicirlleninunhacousapequenaningrande

18Agora,pai,rogamosqueenvíesorapazconnosco,e baixaremosemercaremoscomidaparaonososustento,e nonmorreremosdefameEXacobdixo:Porqueme tratachestanmal,dicíndolleaoreiquetiñasunirmán?Que éistoquemefixeches?

19EXudádíxolleaXacob,seupai:«Dáorapazaomeu coidadoenóslevantarémonosebaixaremosaExiptoe compraremosgran,elogovolveremos;eseráquecando volvamos,seorapaznonestáconnosco,entóneulevareia túaculpaparasempre».

20Vichesatodososnososnenoschorandodefameportie nontesforzanatúamanparasacialos?Agora,queatúa compaixónseesperteporeleseenvíaaonosoirmán connoscoeiremos

21PoiscomosemanifestarácontigoabondadedoSeñor cosnososantepasadoscandodisqueoreideExiptolevará oteufillo?PoloSeñorquevive,nonodeixareiataqueo traiaeopresentediantedeti;perorogapornósaoSeñor, paraquenostrateconbondade,paraquenosfagaser recibidosfavorablementeeconbondadeanteoreide Exiptoeosseushomes,porquesenonnosdemorásemos, certamenteagoravolveríamosporsegundavezcoteufillo.

22EXacobdíxollesaosseusfillos:ConfíonoSeñorDeus, paraquevoslibreevosdeagrazaaosollosdoreide Exiptoeaosollosdetodososseushomes.

23Agora,pois,levántateeideondaesehome,etomapara elunagasallodoquesepoidaconseguirnaterraetráeo diantedel,equeoDeusTodopoderosovosconceda misericordiadiantedel,paraqueenvíeconvoscoa BenxamíneaSimeón,osvososirmáns

24Etodososhomeslevantáronse,etomaronaoseuirmán Benxamín,elevaronnassúasmansungranagasallodo mellordaterra,etaménlevaronunhadobreporciónde prata

25EXacobordenoullesestritamenteaosseusfilloscon respectoaBenxamín,dicindo:Gardádeonocamiñopor ondeides,enonvosapartedesdelpolocamiño,ninen Exipto

26EXacoblevantousedeentreosseusfilloseestendeuas manserezouaoSeñorporeles,dicindo:OhSeñorDeusdo

ceoedaterra,lembraatúaalianzaconosopaiAbraham, lembradelacomeupaiIsaacetrataconbondadeosmeus fillosenonosentreguesnasmansdoreideExipto;faino, prégoche,ohDeus,polastúasmisericordias,eredimea todososmeusfilloselíbraosdopoderexipcio,eenvíalles osseusdousirmáns

27EtodasasmulleresdosfillosdeXacobeosseusfillos levantaronosollosaoceoetodoschorarondiantedoSeñor, eclamaronaelparaquelibraseosseuspaisdamandorei deExipto

28XacobescribiuunhacrónicaparaoreideExiptoe entregounanasmansdeXudáenasmansdosseusfillos paraoreideExipto,dicindo:

29DoteuservoXacob,fillodeIsaac,fillodeAbrahamo hebreo,príncipedeDeus,aoreipoderosoesabio,o reveladordesegredos,reideExipto,saúdos.

30Saibaomeuseñor,oreideExipto,queafameazoutaba moitoaterradeCanaán,emandeiosmeusfillosparaque checomprasenunpoucodecomidaparaonososustento.

31Porqueosmeusfillosrodeáronmeeeu,estandomoi vello,nonpodovercosmeusollos,porqueosmeusollos volvéronsemoipesadospolaidade,asícomopolochoro diariopolomeufillo,porXoséqueseperderadiantede min,eordeneiaosmeusfillosquenonentrasenpolas portasdacidadecandochegasenaExipto,pormordos habitantesdaterra

32EtaménllesordeneiquefosenporExiptoparabuscar aomeufilloXosé,quizaisoatopasenalí,easíofixeron,e consideráchelosporespíasdaterra

33Nonouvimosfalardetiqueinterpretachesosoñodo faraónequellefalachesaverdade?Como,entón,non sabesnatúasabedoríaseosmeusfillossonespíasounon?

34Agora,pois,meuseñorerei,velaquíqueenvieiomeu fillodiantedeti,comollesdixechesaosmeusfillos; prégochequeocoidesataquevolvaaminenpazcosseus irmáns

35Poisnonsabes,ounonoíchesoquefixoonosoDeusa FaraóncandolevouámiñanaiSara,eoquefixoa Abimelec,reidosfilisteos,pormordela,etaménoque fixoonosopaiAbrahamaosnovereisdeElam,comoos derrotouatodosconpoucoshomesqueestabanconel?

36EtaménoquefixeronosmeusdousfillosSimeóne Levíásoitocidadesdosamorreos,comoasdestruíronpor mordasúairmáDina?

37EtaménseconsolaronpolaperdadoseuirmánXosé, pormordoseuirmánBenxamín;quefaránentónporel candovexanqueamandecalquerapoboprevalecesobre eles,porcausadel?

38Nonsabesti,ohreideExipto,queopoderdeDeusestá connoscoequeDeusescoitasempreasnosasoraciónse nonnosabandonaentodomomento?

39Ecandoosmeusfillosmecontaronoteutratoconeles, noninvoqueiaoSeñorporti,porqueentónpereceríascos teushomesantesdequeomeufilloBenxamínchegase diantedeti,peropenseiquecomoSimeón,omeufillo, estabanatúacasa,quizaispoderíastratarlleconbondade; polotanto,nonchefixenisto.

40Agora,polotanto,velaquíqueomeufilloBenxamín vénaticosmeusfillos;tencoidadoconeleponosteus ollosnel,eentónDeusporáosseusollossobretiepor todooteureino

41Agoraxachedixentodooqueteñonocorazón,e velaquíqueosmeusfillosveñenaticoseuirmán;examina afacedetodaaterraporeleseenvíaosdevoltaenpazcos seusirmáns.

42EXacobdeuorexistroaosseusfillosaocoidadode XudáparaquelloentregasenaoreideExipto

CAPÍTULO53

1EosfillosdeXacoblevantáronseelevaronaBenxamíne todososagasallos,eforonechegaronaExiptoe presentáronsediantedeXosé

2EXoséviuaoseuirmánBenxamínconelesesaudounos, eesteshomeschegaronácasadeXosé

3EXosémandouaoadministradordasúacasaquelles desendecomeraosseusirmáns,easíllesfixo.

4EaomediodíaXosémandouchamaroshomesparaque viñesendiantedelconBenxamín,eoshomesinformaron aoadministradordacasadeXosésobreodiñeiroque devolverannosseussacos,eeldíxolles:Irávosben,non temadesEtrouxollesoseuirmánSimeón

5ESimeóndíxollesaosseusirmáns:«Oseñordos exipciostivomoitabondadecomigo;nonmetivopreso, comovistescosvososollos;candosaístesdacidade, deixoumelibreetivobondadecomigonasúacasa».

6XudácolleuaBenxamínpolaman,achegáronseaXosée inclináronseanteelataochan

7EoshomesdéronlleoagasalloaXoséesentáronsetodos diantedel,eXosédíxolles:Estadesben,estánbenosvosos fillos,estábenovosoanciánpai?Eelesdixeron:Estáben EXudátomouorexistroqueXacobenviaraeentregouno namandeXosé

8EXoséleuacartaecoñeceuaescrituradoseupai,e quixochorareentroununhahabitacióninteriorechorou moito;esaíu

9ElevantouosolloseviuaoseuirmánBenxamín,edixo: Éesteovosoirmándequenmefalastes?EBenxamín achegouseaXosé,eXosépuxoamansobreasúacabezae díxolle:QueDeusteteñagraza,fillomeu

10EcandoXoséviuoseuirmán,ofillodasúanai,quixo denovochorar,eentrounacámara,echoroualí,elavoua cara,esaíuecontivodechorar,edixo:Preparaacomida 11EXosétiñaunhacopadaquebebía,eeradeprata fermosamenteincrustadaconpedrasdeónixebedelio,e Xoségolpeouacopaávistadosseusirmánsmentres estabansentadosacomerconel.

12EXosédíxollesaoshomes:"Seiporestacopaque Rubén,oprimoxénito,Simeón,Leví,Xudá,Isacare Zebulónsonfillosdunhamesmanai;sentádevosacomer segundoavosadescendencia"

13Etaméncolocouosdemaissegundoassúasorixes,e dixo:Seiqueestevosoirmánmáisnovonontenirmán,e eu,comael,nonteñoirmán;polotanto,quesesentea comercomigo

14EBenxamínsubiudiantedeXoséesentounotrono,e oshomesvironosfeitosdeXosé,equedaronabraiados coneles;eoshomescomeronebeberonnaquelmomento conXosé,eentóneldeullesagasallos,eXosédeuun agasalloaBenxamín,eManaséseEfraínvironosfeitosdo seupai,etaménllederonagasallos,eOsnatdeulleun agasallo,eerancincoagasallosnamandeBenxamín

15EXosétrouxollesviñoparabeber,eelesnonquixeron beber,edixeron:DesdeodíaenqueXoséperdeunon bebemosviñonincomemosmanxarningún

16EXoséxuroulles,epresionounosmoito,ebeberon abundantementeconelaqueldía,edespoisXosévolveuse caraaoseuirmánBenxamínparafalarconel,eBenxamín aíndaestabasentadonotronodiantedeXosé

17EXosédíxolle:Tivechesfillos?Eelrespondeu:Oteu servotendezfillos,eestessonosseusnomes:Bela, Bequer,Axbal,Guera,Naamán,Aqui,Rosh,Mupim, ChupimeOrd,echameillesosnomesdomeuirmán,a quennonvin

18Eordenoullesquelletrouxesenoseumapadasestrelas, medianteocalXosécoñecíatodosostempos,eXosé díxolleaBenxamín:Oínqueoshebreosestán familiarizadoscontodasabedoría,sabesalgodisto?

19EBenxamíndixo:Oteuservocoñecetaméntodaa sabedoríaquemeupaimeensinouEXosédíxollea Benxamín:Miraagoraesteinstrumentoecomprendeonde estáoteuirmánXoséenExipto,dequendixechesque baixouaExipto

20EBenxamíncontemplouaquelinstrumentocomapadas estrelasdoceo,efoisabioemirounelparasaberonde estabaoseuirmán,eBenxamíndividiutodaaterrade Exiptoencatrodivisións,edescubriuquequenestaba sentadonotronodiantedeleraoseuirmánXosé,e Benxamínmarabillousemoito,ecandoXoséviuqueoseu irmánBenxamínestabatanabraiado,dixoaBenxamín: Queviches,eporqueestásabraiado?

21EBenxamíndíxolleaXosé:Conistovexoqueomeu irmánXoséestásentadoaquícomigonotrono,eXosé díxolle:EusonXosé,oteuirmán;nonllesrevelesistoaos teusirmáns;velaquí,enviareiteconelescandosevaian,e mandareiquesexantraídosdevoltaácidade,elevareite lonxedeles

22Esearriscanassúasvidaseloitanporti,entónsaberei quesearrepentirondoquemefixeron,edaréimeacoñecer aeles,eseteabandonancandoteleve,entónpermanecerás comigo,eeudiscutireiconeles,eelesmarcharán,eeunon medaránacoñeceraeles.

23Naqueltempo,Xoséordenouaoseuoficialquelles enchaseassacasdecomida,quemeteseodiñeirodecada unnasúasaca,quepuxeseacopanasacadeBenxamíne quellesdesenprovisiónsparaocamiño;easíllesfixeron

24Eaodíaseguinteoshomeslevantáronsecedopola mañá,cargaronosseusburroscoseugran,esaíroncon Benxamín,eforonáterradeCanaáncoseuirmán Benxamín.

25NonseafastaranlonxedeExiptocandoXoséordenou aoqueestabaencargadodasúacasa,dicindo:Levántate, persegueaesteshomesantesdequeseafastendemasiado deExipto,edilles:Porqueroubachesacopadomeuseñor?

26EooficialdeXosélevantouseechegouaeles,e contoullestodasaspalabrasdeXosé;ecandoescoitaron isto,enfurecéronsemoito,edixeron:Aquelconquense atopeacopadoteuseñormorrerá,enóstaménnos faremosescravos.

27Eapresuráronseecadahomebaixouasúasacadoseu burro,emiraronnassúasbolsaseatopouseacopanasaca deBenxamín,etodosracharonassúasroupasevolveroná cidade,egolpearonaBenxamínnocamiño,feríndoo

continuamenteataqueentrounacidade,epresentáronse diantedeXosé.

28Xudáenfureceuseedixo:«Estehomesómetrouxode voltahoxeparadestruírExipto».

29EchegaronoshomesácasadeXosé,eatoparonaXosé sentadonoseutrono,etodososhomespoderososdepéá súadereitaeásúaesquerda

30EXosédíxolles:Quefixestes,paraquitaramiñacopa deprataemarchar?Maiseuseiquetomastesamiñacopa parasaberenquepartedaterraestabaovosoirmán

31EXudápreguntou:Quellediremosaonososeñor,que falaremosecomonosxustificaremos?Deusatopouhoxea iniquidadedetodososteusservos,porisofixohoxeisto connosco

32EXosélevantouseeagarrouaBenxamínearrebatouno aosseusirmánsconviolencia,echegouácasaepechoua portatraseles,eXoséordenouaoqueestabapostosobrea súacasaquellesdixese:Asídiorei:Ideenpazaovosopai, velaquíqueleveiohomenamandocalseatopouamiña copa

CAPÍTULO54

1XudáviuoqueXoséfacíaconeles,eachegouseael, rompeuaportaepresentousecosseusirmánsdiantede Xosé

2XudádíxolleaXosé:«Nonlleparezadesagradableao meuseñor;porfavor,podeoteuservodicirunhapalabra diantedeti?»Xosérespondeulle:«Fala»

3EXudáfaloudiantedeXosé,eosseusirmánsestabanalí diantedeles;eXudádíxolleaXosé:Certamentecando viñemosporprimeiravezaonososeñorparamercar comida,consideráchesnosespíasdaterra,etrouxemosa Benxamíndiantedeti,eaíndahoxeteburlasdenós.

4Agora,pois,queoreiescoiteasmiñaspalabraseenvíe, porfavor,aonosoirmánparaquevaiaconnoscoondao nosopai,paraquenonperehoxeatúaalmaxuntocon todasasalmasdoshabitantesdeExipto

5Nonsabesoquedousdosmeusirmáns,SimeóneLeví, fixeronácidadedeXequemeasetecidadesdosamorreos pormordanosairmáDina,etaménoquefaríanpormor doseuirmánBenxamín?

6Eeu,coamiñaforza,quesonmaioremáispoderosoca ambos,veñohoxesobretieatúaterrasenonestás dispostoaenviaraonosoirmán

7NonescoitachesoqueonosoDeus,quenosescolleu, fixoaoFaraónpormordanosanaiSara,aquenlle arrebatouaonosopai,castigounoaeleásúafamiliacon gravespragas,eataodíadehoxeosexipcioscontanentre siestamarabilla?AsífaráonosoDeuscontigopormorde Benxamín,quehoxearrebatachesaoseupai,epormordos malesquehoxeacumulassobrenósnatúaterra;porqueo nosoDeuslembrarasedasúaalianzaconosopaiAbraham etraeráomalsobreti,porquehoxeaflixichesaalmado nosopai

8Agora,polotanto,escoitaasmiñaspalabrasqueche dixenhoxe,eenvíaaonosoirmánparaquesevaia,para quetieopobodatúaterranonmorradespolaespada, porquenonpoderedestodosvósprevalecersobremin 9EXosérespondeuaXudá,dicindo:Porqueabrichesa bocadeparenpareporquetegabasconnós,dicindo:A

forzaestácontigo?PoloqueviveoFaraón,seeuordenase atodososmeushomesvalentesqueloitencontravós,tie estesteusirmánsafundiríadesnalama

10EXudádíxolleaXosé:Certamenteconvénquetieo teupobometemades;poloSeñorquevive,sedesenvainoa miñaespadaunhavez,nonavolvereienvaiñarataque hoxemateatodoExipto,ecomezareicontigoerematarei coFaraón,oteuseñor.

11EXosérespondeuedíxolle:Certamenteaforzanon pertencesóati;eusonmáisforteemáispoderosocati, certamentesesacasatúaespada,poreinaaoteupescozoe aopescozodetodososteusirmáns

12EXudádíxolle:Decerto,sehoxeabroamiñaboca contrati,tetragaríaparaserdestruídodaterraeperecer hoxedoteureinoEXosédixo:Decerto,seabresatúa boca,teñopodereforzaparapecharatúabocacunha pedraataquenonpoidaspronunciarpalabra;miracantas pedrashaidiantedenós,deverdadepodocollerunhapedra emetelanatúabocaerompercheasmandíbulas.

13EXudádixo:Deusétestemuñaentrenósdequeata agoranonquixemosloitarcontrati;sódánosonosoirmán emarcharemosdeti.EXosérespondeu:Poloqueviveo faraón,setodososreisdeCanaánviñesencontigo,nono quitaríasdamiñaman

14Agora,pois,vaiparaoteupai,eoteuirmánserápara minporescravo,porqueroubouacasadoreiEXudádixo: Quecheimportaatiouaocarácterdorei,certamenteorei envíadasúacasa,portodoopaís,prataeouro,xasexaen agasallosougastos,eaíndafalasdatúacopaquepuxeches nabolsadonosoirmánedisqueelrouboudeti?

15DeusnonqueiraqueonosoirmánBenxamínou calqueradadescendenciadeAbrahamfagaistopara roubarcheatiouacalqueraoutro,xasexarei,príncipeou calquerahome.

16Agora,polotanto,cesaestaacusaciónparaquetodaa terranonescoiteastúaspalabras,dicindo:Porunha pequenacantidadedeprataoreideExiptodiscutiucos homes,eacusounosetomouaoseuirmánporescravo

17EXosérespondeuedixo:Tomaestacopaevaitede min,edeixaaoteuirmánporescravo,porqueoxuízodun ladrónéserescravo

18EXudádixo:Porquenonteavergoñasdastúas palabras,dedeixaronosoirmánetomaratúacopa?

Certamente,senosdasatúacopa,oumilvecesmáis,non deixaremosonosoirmánpolodiñeiroqueseatopanaman dealguén,paraquenonmorramosporel.

19EXosérespondeu:Eporqueabandonachesoteuirmán eovendichesporvintemoedasdeprataatahoxe,eporque entónnonfasomesmoconesteteuirmán?

20EXudádixo:«OSeñorétestemuñaentreminetide quenondesexamosastúasbatallas;agora,pois,dánoso nosoirmánemarcharémosdetisenriñas».

21EXosérespondeuedixo:Aíndaquetodososreisda terrasexunten,nonpoderánarrebataroteuirmándamiña man;eXudádixo:Quellediremosaonosopai,candovexa queonosoirmánnonvénconnosco,eselamenteporel?

22EXosérespondeuedixo:Istoéoquelledirásateupai, dicíndolle:Acordafoidetrásdobalde

23EXudádixo:Certamenteesrei,eporquefalasestas cousas,dandounxuízofalso?Aidoreiqueécomati!

24EXosérespondeuedixo:Nonhaixuízofalsona palabraquefaleipormordovosoirmánXosé,porque todosvósovendistesaosmadianitasporvintemoedasde prata,etodosvósllonegastesaovosopaiedixésteslle: Unhabestamalvadadevorouno,Xoséfoifeitoanacos.

25EXudádixo:VelaquíqueolumedeSemardenomeu corazón,agoraqueimareitodaatúaterraconlumeEXosé respondeuedixo:CertamenteatúacuñadaTamar,que matouosteusfillos,apagouolumedeSem

26EXudádixo:Semearrancounsópelodacarne, enchereitodoExiptocoseusangue

27EXosérespondeuedixo:Asíéoteucostumefacer comofixechescoteuirmán,aquenvendiches,emollaches asúatúnicaensangueetrouxéchelaaoteupaiparaque dixesequeunhabestamalvadaodevoroueaquíestáoseu sangue.

28EcandoXudáouviuisto,enfureceusemoitoeasúaira ardeudentrodel,ehabíadiantedelneselugarunhapedra, cuxopesoeradunscatrocentossiclos,eairadeXudá acendeuseecolleuapedranunhamanelanzounaaoceoe colleunacoamanesquerda

29Edespoispúxoadebaixodassúaspernas,esentouse enribadelacontodasassúasforzas,eapedraconverteuse enpopormordasforzasdeXudá

30EXoséviuofeitodeXudáetivomoitomedo,pero ordenoulleaManasés,oseufillo,eeltaménfixoconoutra pedrasemellanteaofeitodeXudá,eXudádixoaosseus irmáns:Queningúndevósdiga:Estehomeéexipcio,pero porfaceristoédafamiliadonosopai

31EXosédixo:Nonsóavóssevosdáaforza,porque taménsomoshomespoderosos,eporquevosgabadescon todosnós?EXudádíxolleaXosé:Envía,porfavor,ao nosoirmánenonarruíneoteupaíshoxe

32EXosérespondeuedíxolles:Ideedicídelleavosopai queunhabestamalvadaodevorou,comodixestesdovoso irmánXosé

33XudádíxolleaoseuirmánNaftalí:«Apresúrate,vai agoraecontatodasasrúasdeExiptoevenedime»E Simeóndíxolle:«Nondeixesqueistochesexaun problema.Agoraireiaomonteecollereiunhagranpedra domonteeaesmagareisobretodososquehaienExipto,e matareiatodososqueestánnel

34EXoséouviutodasestaspalabrasqueosseusirmáns dixerondiantedel,eelesnonsabíanqueXoséasentendía, porqueimaxinabanquenonsabíafalarhebreo

35EXosétivomoitomedopolaspalabrasdosseusirmáns paraquenondestruísenExipto,eordenouaoseufillo Manasés,dicindo:Vai,agora,apresúrateereúneatodosos habitantesdeExiptoeatodososhomesvalentesxuntos,e queveñanaminagoraacabaloeapéecontodaclasede instrumentosmusicais;eManasésfoiefíxoo

36ENaftalífoicomolleordenaraXudá,porqueNaftalí eralixeirocomaundoscervosveloces,ecamiñabasobre asespigasdetrigoeestasnonsequebrabandebaixodel

37EfoiecontoutodasasrúasdeExipto,eatopouque erandoce,eveuapresuradamenteedíxolloaXudá,eXudá dixoaosseusirmáns:Apresúrateepoñedecadaunasúa espadasobreoseulomboeviremossobreExipto,e ferirémolosatodos,enondeixaremosningúnresto

38EXudádixo:Velaquíqueeudestruireitresrúascoa miñaforza,evósdestruiredesunharúacadaun;ecando

Xudáestabafalandoisto,velaquíqueoshabitantesde Exiptoetodososhomespoderososviñeroncaraaelescon todaclasedeinstrumentosmusicaisecongrandesberros

39Eoseunúmeroeradecincocentosxinetesedezmil infantes,ecatrocentoshomesquepodíanloitarsenespada ninlanza,sócoasmanseaforza

40Etodososhomespoderososviñeroncongranalborotoe berros,etodosrodearonosfillosdeXacobe aterrorizáronos,eochantremeuaosondosseusberros

41EcandoosfillosdeXacobvironestastropas,temeron moitopolassúasvidas,eXoséfíxooparaaterrorizaros fillosdeXacobetranquilizalos

42EXudá,vendoalgúnsdosseusirmánsaterrorizados, díxolles:PorquetedesmedomentresagrazadeDeusestá connosco?EcandoXudáviutodoopobodeExipto rodeándoosporordedeXoséparaaterrorizalos,sóXosé llesordenou,dicindo:Nontoquedesaningúndeles

43EntónXudáapresurouseesacouasúaespada,edeuun berroforteeamargo,egolpeoucoasúaespada,esaltouao chanecontinuouaberrarcontratodoopobo

44Ecandofixoisto,oSeñorfixoqueoterrordeXudáe dosseusirmánscaesesobreoshomesvalentesesobretoda axentequeosrodeaba

45Etodosfuxironaooírosberros,equedaron aterrorizadosecaeronunssobreosoutros,emoitosdeles morreronaocaer,etodosfuxirondediantedeXudáedos seusirmánsedediantedeXosé

46Ementresfuxían,Xudáeosseusirmánsperseguíronos ataacasadofaraón,etodosescaparon,eXudávolveu sentarsediantedeXoséeruxiullecomaunleón,edeuun berrograndeetremendocontrael.

47Eoberroouviuseadistancia,etodososhabitantesde Sucotoírono,etodoExiptotremeuaosondoberro,e taménasmurallasdeExiptoedaterradeGoséncaeron polotremordaterra,eofaraóntaméncaeudoseutronoao chan,etaméntodasasmulleresembarazadasdeExiptoe deGosénabortaroncandooíronoruídodotremor,porque estabanterriblementeasustadas

48EFaraónmandoudicir,dicindo:Queéistoque aconteceuhoxenaterradeExipto?Eviñeronecontáronlle todasascousasdesdeoprincipioataofin,eFaraón alarmouseemarabillouseetivomoitomedo

49Eoseumedoaumentouaoouvirtodasestascousas,e mandoudiciraXosé:Trouxéchesmeoshebreospara destruírtodoExipto;quefarásconeseescravoladrón? Despídeoedéixaoircosseusirmáns,enonperecemos polasúamaldade,mesmonós,vósetodoExipto

50Esenondesexasfaceristo,rexeitatodasasmiñas cousasvaliosasevaiconelesásúaterra,secheagrada, porquehoxedestruirántodoomeupaísemataránatodoo meupobo;mesmotodasasmulleresdeExiptoperderono fillopormordosseusberros;miraoquefixeronsócos seusberrosepalabras,ademais,seloitancoaespada, destruiránaterra;agora,polotanto,escolleoquedesexas, seeuouoshebreos,seExiptoouaterradoshebreos 51EviñeronecontáronlleaXosétodasaspalabrasque Faraóndixerasobreel,eXosétivomoitomedodas palabrasdeFaraóneXudáeosseusirmánsaíndaestaban diantedeXoséindignadoseenfurecidos,etodososfillos deXacobruxironcontraXosé,comaoruxidodomareas súasondas

52EXosétiñamoitomedodosseusirmánsepormordo Faraón,eXosébuscouunpretextoparadarseacoñeceraos seusirmáns,paraquenondestruísentodoExipto

53EXoséordenouaoseufilloManasés,eManasésfoie achegouseaXudá,epuxoamansobreoseuombreiro,ea iradeXudácalmouse

54EXudádixoaosseusirmáns:«Queningúndevósdiga queistoéobradunmozoexipcio,porqueestaéaobrada casadomeupai»

55EvendoXoséesabendoqueairadeXudáseacougara, achegouseparafalarlleenlinguaxedesuavidade

56EXosédíxolleaXudá:Certamentedisaverdadeehoxe verificachesastúasafirmaciónsconcernentesátúaforza,e queoteuDeus,quesedeleitaenti,aumenteoteubenestar; perodimeconverdadeporquedeentretodososteus irmánsdiscutescomigopormordorapaz,xaqueningún delesmedixounhapalabrasobreel

57EXudárespondeuaXosé,dicindo:Certamentedebes saberqueeufunfiadordorapazparaoseupai,dicíndolle: Senonotrouxese,cargaríacoasúaculpaparasempre

58Polotanto,achegueimeatideentretodososmeus irmáns,porquevinquenonestabasdispostoapermitirque sefosedeti;agora,polotanto,quepoidaatopargrazanos teusollosparaqueoenvíesparairconnosco,evelaquí,eu permanecereicomosubstitutoporel,paraservirteentodo oquedesexes,porqueondequeiraquemeenvíes,ireipara servirtecongranenerxía

59Envíameagoraaunreipoderosoqueserebeloucontra ti,esaberásoquellefareiaeleásúaterra;aíndaqueteña cabaleríaeinfanteríaouunpobomoipoderoso,matareinos atodosetraereiacabezadoreidiantedeti.

60NonsabesounonoíchesqueonosopaiAbrahamco seuservoEliezerderrotouatodososreisdeElamcosseus exércitosnunhasoanoite,sendeixarningúnconvida?E desdeaqueldíaaforzadonosopaifoinosdadacomo herdanza,paranóseanosadescendenciaparasempre

61EXosérespondeuedixo:Dicídesaverdade,ea falsidadenonestánavosaboca,porquetaménnosfoidito queoshebreosteñenpoderequeoSeñoroseuDeusse deleitamoitoneles,equenentónpoderáestardiantedeles?

62Maisconestacondiciónenviareiaovosoirmán:seme traedesaoseuirmán,ofillodasúanai,dequendixestes quemarcharadevósaExipto;eaconteceráquecandome traiadesaoseuirmán,euotomareinoseulugar,porque ningúndevósfoifiadordelparaovosopaiEcandoel veñaamin,enviareiconvoscoaoseuirmán,dequenvós fostesfiador

63EairadeXudáacendeusecontraXosécandofalouisto, eosseusollosgotearonsanguedeira,edíxollesaosseus irmáns:Comobuscaestehomehoxeasúapropia destrucióneadetodoExipto?

64ESimeónrespondeuaXosé,dicindo:Nonchedixemos aoprincipioquenonsabiamosolugarconcretoaoquefora, ninseestabamortoouvivo,eporquefalaomeuseñorasí?

65EXosé,observandoorostrodeXudá,decatousedeque asúairacomezouaacendersecandollefalou,dicindo: Tráemeoteuoutroirmánenlugardesteirmán.

66EXosédixoaosseusirmáns:Seguramentedixestesque ovosoirmánestabamortoouperdido;agoraben,seo chamasehoxeesepresentasediantedevós,daríamoloen lugardoseuirmán?

67EXosécomezouafalareaclamar:Xosé,Xosé,ven hoxediantedemineaparecédevosaosvososirmánse sentadediantedeles

68EcandoXoséfalouistodiantedeles,miraroncadaun desdeunladodiferenteparaverdeondeviríaXosédiante deles

69EXoséobservoutodososseusactosedíxolles:Porque miradesaquíealá?EusonXosé,aquenvendistesaExipto; agora,polotanto,nonvosaflixadesporvenderme,porque comoapoioduranteafameenvioumeDeusdiantedevós

70Osseusirmánssentironmedodelaoescoitaras palabrasdeXosé,eXudásentiuungranmedodel

71EcandoBenxamínouviuaspalabrasdeXosé,estaba diantedelesnaparteinteriordacasa,eBenxamíncorreu caraaoseuirmánXosé,eabrazounoebotouseaoseu pescozo,echoraron.

72EcandoosirmánsdeXosévironqueBenxamíncaera sobreopescozodoseuirmánechoraraconel,taménse lanzaronsobreXoséeabrazárono,echoraronungran prantoconXosé

73EouviusenacasadeXoséavozdequeeranirmánsde Xosé,eagradoullemoitoaofaraón,porquetiñamedodeles paraquenondestruísenExipto

74EFaraónenviouosseusservosaXoséparafelicitalo polosseusirmánsqueviñeranael,etodososcapitánsdos exércitosetropasqueestabanenExiptoviñeronaalegrarse conXosé,etodoExiptoalegrousemoitopolosirmánsde Xosé.

75EFaraónenviouosseusservosaXosé,dicindo:Dilles aosteusirmánsquetraiantodooquellespertenceeque veñanamin,eeucolocareinosnamellorpartedaterrade ExiptoEasíofixeron

76EXosémandouaoqueestabapostosobreasúacasa quetrouxeseaosseusirmánsagasalloseroupa,e trouxollesmoitasroupas,queeranroupasdarealezae moitosagasallos,eXosérepartiuosentreosseusirmáns

77Edeulleacadaundosseusirmánsunhamudaderoupa deouroeprata,etrescentasmoedasdeprata,eXosé mandouquetodossevestisenconestasroupasequefosen levadosanteofaraón.

78EvendoFaraónquetodososirmánsdeXoséeran homesvalentesedefermosaaparencia,alegrousemoito

79EdespoissaírondapresenzadoFaraónparairáterrade Canaán,acasadoseupai,eoseuirmánBenxamínestaba coneles

80EXosélevantouseedeullesoncecarrosdepartedo Faraón,eXosédeullesoseucarro,noquemontouodíada súacoroaciónenExipto,paralevaroseupaiaExipto;e Xoséenviouatodososfillosdosseusirmáns,roupas segundooseunúmero,ecenmoedasdeprataacadaun deles,etaménenviouroupasásesposasdosseusirmáns dasroupasdasesposasdorei,eenviounas.

81Edeulleacadaundosseusirmánsdezhomesparair conelesáterradeCanaáneservilos,paraserviraosseus filloseatodooquellespertencíaaochegaraExipto

82EXoséenvioupormandoseuirmánBenxamíndez roupasparaosseusdezfillos,unhaporciónporribado restodosfillosdosfillosdeXacob

83Eenviouacadauncincuentamoedasdeprataedez carrosporcontadoFaraón,eenviouaoseupaidez xumentoscargadoscontodososluxosdeExipto,edez

burrascargadasdegran,panealimentoparaoseupaie paratodososqueestabanconelcomoprovisiónsparao camiño

84EenvioulleásúairmáDinaroupadeprataeouro, incensoemirra,áloeseadornosdemullerengran cantidade,eenvioulletodoistodasmulleresdoFaraónás mulleresdeBenxamín

85Edeullesatodososseusirmáns,etaménássúas mulleres,todaclasedepedrasdeónixebedelio,edetodas ascousasvaliosasentreogranpobodeExipto,nonquedou nadadetodasascousascaras,agásoqueXoséenviouá casadoseupai

86Edespediuaosseusirmáns,eelesforon,eenvioucon elesaoseuirmánBenxamín

87EXosésaíuconelesparaacompañalosnocamiñocara ásfronteirasdeExipto,eordenoullesconrespectoaoseu paieásúacasa,quefosenaExipto

88Edíxolles:Nonriñadesnocamiño,porqueistoveudo Señorparaevitarqueungranpobomorradefame,porque aíndahaberácincoanosdefamenaterra

89Eordenoulles,dicindo:Candocheguedesáterrade Canaán,nonvospresentedesdesúpetoanteomeupai nesteasunto,senónqueobradeconsabedoría

90EXosédeixoudemandarlles,evolveuevolveua Exipto,eosfillosdeXacobforonáterradeCanaáncon alegríaealegríaparaoseupaiXacob

91Echegaronaosconfínsdaterra,edixéronseunsaos outros:Quefaremosnesteasuntodiantedonosopai? Porquesevimosdesúpetoaelellecontamosoasunto, alarmarasemoitopolasnosaspalabrasenonnoscrerá 92Eseguironatachegarenássúascasas,eatoparona Serach,afilladeAser,quesaíaaoseuencontro,eamoza eramoiboaesutil,esabíatocaraarpa

93Echamáronaeelaachegouseaeles,ebicounos,eeles tomáronaedéronlleunhaarpa,dicindo:Vaiagoradiante donosopai,esentadiantedel,etocaaarpa,ediestas palabras.

94Emandáronllequefoseásúacasa,eelacolleuaarpae apresurousediantedeles,eveuesentoupretodeXacob

95Eelatocoubenecantou,epronuncioucoadozuradas súaspalabras:OmeutíoXosévive,egobernaportodaa terradeExipto,enonestámorto

96Eelacontinuourepetindoepronunciandoestaspalabras, eXacobescoitouassúaspalabraseforonagradablespara el

97Escoitoumentreselaasrepetíadúasetresveces,ea alegríaentrounocorazóndeXacobpoladozuradassúas palabras,eoespíritodeDeusestabasobreel,esabíaque todasassúaspalabraseranverdadeiras

98EXacobbendiciuaSerachcandoelafalouestas palabrasdiantedel,eeldíxolle:Fillamiña,queamorte nuncaprevalezasobreti,porquerevivichesomeuespírito; sófaladiantedemincomofalaches,porquemealegraches contodasastúaspalabras

99Eelacontinuoucantandoestaspalabras,eXacob escoitoueagradoulle,ealegrouse,eoespíritodeDeus estabasobreel.

100Mentresaíndafalabaconela,velaquíqueosseusfillos chegaronaelconcabalosecarroseroupasreais,eservos correndodiantedeles.

101EXacoblevantouseparaatopalos,eviuosseusfillos vestidosconroupasreaiseviutodosostesourosqueXosé llesenviara

102Edixéronlle:«SabequeonosoirmánXosévive,eque éelquengobernaportodaaterradeExipto,equennos faloucomochedixemos»

103EXacobouviutodasaspalabrasdosseusfillos,eo seucorazónpalpitoucoassúaspalabras,porquenonpodía crelasataqueviutodooqueXoséllesderaeoquelle enviara,etodosossinaisqueXoséllesdixera

104EabrirondiantedelemostráronlletodooqueXosé enviara;déronlleacadaunoqueXosélleenviara,eel souboquedixeranaverdade,ealegrousemoitoaofalardo seufillo

105EdixoXacob:«BástamequeomeufilloXoséaínda viva;ireiveloantesdemorrer».

106Eosseusfilloscontáronlletodooquellesacontecera, eXacobdixo:BaixareiaExiptoparaveromeufilloea súadescendencia.

107EXacoblevantouseepúxoseasroupasqueXosélle enviara,edespoisdelavarseeraparseocabelo,púxosena cabezaoturbantequeXosélleenviara.

108EtodaaxentedacasadeXacobeassúasmulleres vestironasroupasqueXoséllesenviara,ealegráronse moitoporXosé,porqueaíndavivíaegobernabaenExipto, 109EtodososhabitantesdeCanaánsouberondisto,e viñeronealegráronsemoitoconXacobdequeaíndavivía

110EXacobfixollesunbanquetedurantetresdías,etodos osreisdeCanaáneosnobresdaterracomeronebeberone alegráronsenacasadeXacob

CAPÍTULO55

1EaconteceudespoisdistoqueXacobdixo:Ireiveromeu filloaExiptoelogovolvereiáterradeCanaándaque DeusllefalaraaAbraham,porquenonpodoabandonara terradomeulugardenacemento.

2VelaquíqueapalabradoSeñorchegouael,dicindo: BaixaaExiptocontodaatúafamiliaequédatealí;non temasbaixaraExipto,porquealífareidetiunhagran nación

3EdixoXacobparasi:Ireiverseomeufilloaíndaten temordoseuDeusentretodososhabitantesdeExipto.

4EoSeñordíxolleaXacob:NontemasporXosé,porque aíndaconservaasúaintegridadeparaservirme,comoche parezaben;eXacobalegrousemoitopoloseufillo.

5Naqueltempo,Xacobordenouaosseusfilloseásúa familiaquefosenaExipto,segundoapalabraqueoSeñor lledixeraEXacoblevantousecosseusfillosetodaasúa familia,esaíudaterradeCanaán,deBeerxeba,conalegría elediciadecorazón,eforonáterradeExipto

6EaconteceuquecandochegaronpretodeExipto,Xacob enviouaXudádiantedelaXoséparaquellemostraseunha situaciónenExipto,eXudáfixosegundoapalabradoseu pai,eapresurouseecorreuechegouaXosé,e asignáronllesunlugarnaterradeGosénparatodaasúa familia,eXudávolveueveupolocamiñoataoseupai.

7EXosépreparouocarroereuniuatodososseushomes poderosos,osseusservosetodososoficiaisdeExiptopara iratoparsecoseupaiXacob.EproclamouseenExiptoo

mandatodeXosé,dicindo:«Todooquenonvaiaatoparse conXacob,morrerá».

8EaodíaseguinteXosésaíucontodoExipto,unexército grandeepoderoso,todosvestidosconroupasdeliñofinoe púrpura,coninstrumentosdeprataeouroecosseus instrumentosdeguerraconeles

9EtodoselesforonaoencontrodeXacobcontodaclase deinstrumentosmusicais,contamboresepandeiros, espallandomirraealoesportodoocamiño,etodoseles seguironestecamiño,eaterratremeucosseusberros

10EtodasasmulleresdeExiptosubironaostelladosde ExiptoeásmurallasparaatoparseconXacob,esobrea cabezadeXoséestabaacoroarealdofaraón,porqueo faraónllaenviaraparaqueapuxesenomomentoenque foseatoparsecoseupai

11EcandoXoséchegouacincuentacóbadosdoseupai, baixoudocarroecamiñoucaraaseupai,ecandotodosos oficiaisdeExiptoeosseusnobresvironqueXoséforaapé caraaseupai,taménbaixaronecamiñaronapécaraa Xacob

12EcandoXacobseachegouaocampamentodeXosé, observouocampamentoqueviñacaraaelconXosé,eiso alegroulle,eXacobquedouabraiadoporiso

13EXacobpreguntouaXudá:«Quenéesehomeque vexonocampamentodeExipto,vestidoconroupasreais, cunmantovermellointensoeunhacoroarealnacabeza, quebaixoudoseucarroevéncaraanós?»EXudá respondeuaoseupai:«ÉoteufilloXosé,orei».EXacob alegrouseaoveragloriadoseufillo

14EXoséachegouseaseupaieinclinouseanteel,etodos oshomesdocampamentoinclináronseconelataochan diantedeXacob

15EvelaquíqueXacobcorreueapresurouseaondeestaba oseufilloXoséebotouseaoseupescozoebicouno,eeles choraron,eXosétaménabrazouaoseupaiebicouno,e eleschoraronetodoopobodeExiptochorouconeles

16EXacobdíxolleaXosé:Agoramorrereifelizdespois deveratúacara,xaqueaíndaestásvivoecongloria

17EosfillosdeXacob,assúasmulleres,osseusfillos,os seusservosetodaacasadeXacobchoraronmoitocon Xosé,ebicáronoechoraronmoitoconel

18EXoséetodooseupobovolverondespoisásúacasaa Exipto,eXacob,osseusfillosetodososnenosdasúacasa chegaronconXoséaExipto,eXosécolocounosnamellor partedeExipto,naterradeGosén

19EXosédíxolleaoseupaieaosseusirmáns:Subireie lledareicontaaoFaraón,dicindo:Osmeusirmánseacasa domeupaietodososquellespertencenviñeronamin,e velaquíqueestánnaterradeGosén

20EXoséfixoasíetomoudeentreosseusirmánsa Rubén,aIsacar,aZebulóneaseuirmánBenxamín,e presentounosdiantedoFaraón.

21EXosédíxolleaFaraón,dicindo:Osmeusirmánsea casadomeupaietodooquellespertence,xuntocosseus rabañosegando,viñeronamindaterradeCanaán,para residirenExipto;porqueafameosatormentaba

22EFaraóndíxolleaXosé:«Ponateupaieaosteus irmánsnamellorpartedaterra;nonllesprivesdetodoo queébo,efainoscomerdagraxadaterra»

23EXosérespondeu,dicindo:Velaquíqueoscoloqueina terradeGosén,porquesonpastores;polotanto,que

permanezanenGosénparaapacentarosseusrabaños, separadosdosexipcios.

24EFaraóndíxolleaXosé:«Faicosteusirmánstodoo quechedigan».EosfillosdeXacobinclináronseante Faraón,esaírondelenpaz,eXosétrouxodespoisaoseu paianteFaraón

25EchegouXacobeinclinouseanteoFaraón,eXacob bendiciuoFaraón,eestesaíu;eXacob,todososseusfillos etodaasúafamiliahabitaronnaterradeGosén

26Nosegundoano,édicir,nocentotrintadavidade Xacob,Xoséalimentouoseupaieosseusirmáns,etodaa casadoseupai,conpanparaosseuspequenos,todosos díasdafame;nonllesfaltounada.

27EXosédeullesomellordetodaaterra;omellorde ExiptotiverontodososdíasdeXosé;eXosétaménlles deuaeleseatodaacasadoseupai,roupaeroupade vestiranotrasano;eosfillosdeXacobpermaneceron segurosenExiptotodososdíasdoseuirmán

28EXacobcomíasempreámesadeXosé,Xacobeos seusfillosnonseapartabandamesadeXosénindedíanin denoite,agásoqueosfillosdeXacobcomíannassúas casas.

29EtodoExiptocomeupanduranteosdíasdafameda casadeXosé,porquetodososexipciosvenderontodoo quetiñanpormordafame.

30EXosécomproutodasasterrasecamposdeExiptopor panporcontadoFaraón,eXoséabasteceuatodoExipto depantodososdíasdafame,eXosérecolleutodaapratae oouroquellechegabapologranquecomprabanportodaa terra,eacumuloumoitoouroeprata,ademaisdunha inmensacantidadedepedrasdeónix,bedelioeroupas valiosasquetrouxeronaXosédetodasaspartesdaterra candosegastaronosseuscartos

31EXosécolleutodaaprataeoouroquecaeunasúaman, unssetentaedoustalentosdeouroeprata,etaménpedras deónixebedelioengranabundancia,eXoséfoie escondeuosencatropartes,eescondeuunhaparteno desertopretodomarVermello,eoutrapartexuntoaorío Perat,eaterceiraeacuartaparteescondeunasnodeserto fronteaodesertodePersiaeMedia.

32Ecolleupartedoouroedaprataquellesobrabae deullaatodososseusirmánseatodaacasadoseupai,ea todasasmulleresdacasadoseupai,eorestolevouácasa dofaraón,unsvintetalentosdeouroeprata

33EXosédeulletodooouroeaprataquellequedabaa Faraón,eFaraóndepositounosnotesouro,eosdíasda famecesarondespoisdisonaterra,esementarone colleitaronentodaaterra,eobtiveronasúacantidade habitualanotrasano;nonllesfaltounada

34EXoséviviuseguroenExipto,etodaaterraestaba baixooseuconsello,eoseupaietodososseusirmáns habitaronnaterradeGosénetomaronposesióndela.

35EXoséeramoivello,entradoendías,eosseusdous fillos,EfraímeManasés,permaneceronconstantementena casadeXacob,xuntocosfillosdosfillosdeXacob,osseus irmáns,paraaprenderoscamiñosdoSeñoreasúalei

36XacobeosseusfilloshabitaronnaterradeExipto,na terradeGosén,etomaronposesióndela,eforonfrutíferos emultiplicáronsenela

CAPÍTULO56

1EviviuXacobnaterradeExiptodezaseteanos,eosdías deXacob,eosanosdasúavidaforoncentocorentaesete anos.

2Naqueltempo,Xacobfoiatacadoporunhaenfermidade daquemorreu,emandouchamaraoseufilloXoséde Exipto,eoseufilloXoséveudeExipto,eXosévolveuao seupai.

3EXacobdíxollesaXoséeaosseusfillos:Velaquíque estoumorrendo,eoDeusdosvososantepasadosvos visitaráevostraerádevoltaáterraqueoSeñorxurou darvosavóseaosvososfillosdespoisdevósAgora,pois, candoeuesteamorto,enterrádemenacovaqueestáen Macpelah,enHebrón,naterradeCanaán,pretodosmeus antepasados

4EXacobfixoxuraraosseusfillosqueoenterraríanen Macpela,enHebrón,eosseusfillosxuráronllesobreeste asunto

5Eordenoulles,dicindo:ServideaoSeñor,ovosoDeus, porqueaquelquelibrouosvosospaistaménvoslibraráde todaangustia

6EdixoXacob:Chamaatodososteusfillosamin.E viñerontodososfillosdosfillosdeXacobesentáronse diantedel,eXacobbendiciunos,edíxolles:OSeñorDeus dosvosospaisvosconcederámilvecesmáisevosbendirá, equevosdeaabendicióndovosopaiAbraham;etodosos fillosdosfillosdeXacobsaíronaqueldíadespoisdeque osbendiciu.

7Eaodíaseguinte,Xacobvolveuchamaraosseusfillos,e todossereunironeviñeronaelesentáronsediantedel,e aqueldíaXacobbendiciuaosseusfillosantesdasúamorte, bendiciuacadahomesegundoasúabendición;velaquí, estáescritonolibrodaleidoSeñorrelativoaIsrael

8EXacobdíxolleaXudá:«Sei,fillomeu,queesunhome poderosoparaosteusirmáns;reinasobreeles,eosteus fillosreinaránsobreosseusfillosparasempre»

9Sóensinaaosteusfillosoarcoetodasasarmasdeguerra, paraquepoidanloitarnasbatallasdoseuirmánque gobernarásobreosseusinimigos

10EXacobvolveuordenaraosseusfillosaqueldía, dicindo:Velaquí,hoxesereireunidocomeupobo; levádemedeExiptoeenterrádemenacovadeMacpela, comovosordenei.

11Porén,tedecoidado,porfavor,dequeningúndosvosos fillosmeleve,senónsóvósmesmosEasíécomofaredes comigocandolevedesomeucorpoparairconeláterrade Canaánparaenterrarme,

12Xudá,IsacareZebulónlevaránomeucadaleitopolo ladooriental;Rubén,SimeóneGadpolosur;Efraín, ManaséseBenxamínpolooeste;Dan,AsereNeftalípolo norte

13NondeixesqueLevílevecontigo,porqueeleosseus filloslevaránaarcadaalianzadoSeñorcosisraelitasno campamento;ninqueomeufilloXoséaleve,porque comounrei,asísexaasúagloria;contodo,Efraíne Manasésestaránnoseulugar

14Asífaráscomigocandomeleves;nondescoidesnada detodooquechemando;eaconteceráquecandofagas istocomigo,oSeñorlembrarasedetiedosteusfillos despoisdetiparasempre.

15Evós,fillosmeus,honradecadaunaoseuirmáneao seuparente,emandadeaosvososfilloseaosfillosdos vososfillosdespoisdevósquesirvanaoSeñor,Deusdos vososantepasados,todososdías.

16Paraquepoidasprolongarosteusdíasnaterra,ti,os teusfilloseosfillosdosteusfillosparasempre,sefaso queéboerectoaosollosdoSeñor,oteuDeus,andandoen todososseuscamiños.

17Eti,Xosé,fillomeu,perdoa,porfavor,asofensasdos teusirmánsetodasassúasmalasacciónsnodanoqueche causaron,porqueDeuspretendíaquefoseparaoteu beneficioeodosteusfillos

18E,oh,fillomeu,nondeixesaosteusirmánsaos habitantesdeExipto,ninferirásosseussentimentos, porquevelaquí,euosentregoámandeDeusenatúaman paragardalosdosexipcios;eosfillosdeXacob responderonaoseupaidicindo:Oh,painoso,todooque nosmandaches,asíofaremos;quesóDeusesteaconnosco 19EdixoXacobaosseusfillos:QueDeusesteaconvosco candogardedestodososseuscamiños;nonvosdesviedes dosseuscamiñosninádereitanináesquerda,facendoo queéboerectoaosseusollos.

20Porqueseiquemoitasegravesafliciónsvos aconteceránnosúltimosdíasnaterra;si,aosvososfillose aosfillosdosvososfillos;servidesóaoSeñor,eelvos salvarádetodaaflición

21EaconteceráquecandovaiastrasDeusparaserviloe ensinesaosteusfillosdespoisdeti,eaosfillosdosteus fillos,acoñeceroSeñor,entónoSeñorsuscitaracheparati eparaosteusfillosunservodeentreosteusfillos,eo Señorlibrarachepolasúamandetodaaflición,esacarache deExiptoetraerachedevoltaáterradosteuspaispara herdalaconseguridade

22EXacobdeixoudedarllesordesaosseusfillos,emeteu ospésnacama,morreuefoireunidocoseupobo

23EXosécaeusobreoseupaieberrouechorouporele bicouno,eexclamoucunhavozamarga,edixo:Oh,meu pai,meupai

24Easmulleresdosseusfillosetodaasúafamiliaviñeron ebotáronsesobreXacob,echoraronporel,egritarona vocesmoialtasporXacob

25ElevantáronsexuntostodososfillosdeXacob,e racharonassúasroupas,etodossepuxeronsaconascostas, ecaeronsobreosseusrostros,ebotaronposobreassúas cabezascaraaosceos

26EoasuntofoillecontadoaOsnat,amullerdeXosé,e elalevantouseepuxounsacoenriba,eelaetodasas mulleresexipciasconelaviñeronelamentaronechoraron porXacob

27EtodoopobodeExiptoquecoñecíaaXacobveuaquel díacandooíronisto,etodoExiptochoroudurantemoitos días.

28EtaméndaterradeCanaánchegaronaExiptoas mullerescandosouberonqueXacobmorrera,echoraron porelenExiptodurantesetentadías

29EaconteceudespoisdistoqueXoséordenouaosseus servos,osmédicos,queembalsamasenaoseupaicon mirraeincensoetodaclasedeincensoeperfume,eos médicosembalsamaronaXacobcomoXoséllesordenara

30EtodoopobodeExipto,osanciánsetodosos habitantesdaterradeGosénchoraronelamentaronpor

Xacob,etodososseusfilloseosfillosdasúacasa lamentaronelamentaronpoloseupaiXacobmoitosdías.

31Edespoisdequepasaranosdíasdoseupranto,aocabo desetentadías,XosédíxolleaFaraón:Subireieenterrarei ameupainaterradeCanaán,comomefixoxurar,e despoisvolverei

32EFaraónenviouaXosé,dicindo:Subeeenterraaoteu pai,comodixoecomotefixoxurar.EXosélevantouse contodososseusirmánsparairáterradeCanaánpara enterraraoseupaiXacob,comollesordenara

33EofaraónmandouquesepublicaseportodoExipto, dicindo:QuennonsubaconXoséeosseusirmánsáterra deCanaánparaenterraraXacob,morrerá.

34EtodoExiptoouviuaproclamacióndoFaraón,etodos selevantaronxuntos,etodososservosdoFaraón,eos anciánsdasúacasa,etodososanciánsdaterradeExipto subironconXosé,etodososoficiaisenobresdoFaraón subironcomoosservosdeXosé,eforonenterraraXacob naterradeCanaán.

35EosfillosdeXacoblevaronocadaleitosobreoque xacía;segundotodooqueoseupaillesordenou,así fixeronosseusfillosconel.

36Eoféretroeradeouropuro,eestabaincrustadoarredor conpedrasdeónixedebedelio;eacubertadoféretroera deourotecido,unidoconfíos,eenribadeleshabíaganchos depedrasdeónixedebedelio

37EXosépuxosobreacabezadoseupaiXacobunhagran coroadeouro,epúxolleuncetrodeouronaman,e rodearonocadaleitocomoeracostumedosreisduranteas súasvidas

38EtodasastropasdeExiptoíandiantedelnesta formación,aoprincipiotodososhomespoderososdo FaraóneoshomespoderososdeXosé,edespoisdeleso restodoshabitantesdeExipto;etodoselesestabanceñidos conespadaseequipadosconcotasdemalla,eas armadurasdaguerraestabansobreeles

39Etodososquechorabaneosqueestabanenlamento íanlonxefronteaocadaleito,indo,chorandoe lamentándose,eorestodopoboíatrasocadaleito

40EXoséeasúafamiliaforonxuntospretodocadaleito descalzosechorando,eorestodosservosdeXoséían arredordel;cadahometiñaosseusadornosenriba,etodos estabanarmadoscoassúasarmasdeguerra.

41EcincuentadosservosdeXacobíandiantedocadaleito, eespallabanpolocamiñomirraeáloe,etodaclasede perfumes,etodososfillosdeXacobquelevabano cadaleitocamiñabansobreoperfumeiro,eosservosde Xacobíandiantedelesespallandooperfumepolocamiño.

42EXosésubiucuncampamentonumeroso,efixeron destexeitotodososdíasataquechegaronáterrade Canaán,echegaronáeiradeAtad,queestabaaooutro ladodoXordán,efixeronunloitomoigrandeepesado neselugar

43EtodososreisdeCanaánsouberonistoesaírontodos, cadaundasúacasa,trintaeunreisdeCanaán,etodoseles viñeroncosseushomesparalamentarechorarporXacob

44EtodosestesreisvironocadaleitodeXacob,evelaquí queacoroadeXoséestabanel,etaménpuxeronassúas coroassobreocadaleitoerodeáronoconcoroas

45Etodosestesreisfixeronnaquellugarungrandee pesadoloitocosfillosdeXacobeExiptoporXacob,

porquetodososreisdeCanaáncoñecíanovalordeXacob edosseusfillos.

46EchegouaEsaúanova:«XacobmorreuenExipto,eos seusfillosetodoExiptoolevanáterradeCanaánpara enterralo».

47EEsaúouviuisto,eestabahabitandonomonteSeir,e levantousecosseusfillosetodooseupoboetodaasúa casa,unpobomoigrande,eviñeronlamentarechorarpor Xacob

48Eaconteceuque,candochegouEsaú,fixoloitopoloseu irmánXacob,etodoExiptoetodaCanaánlevantáronsede novoefixeronungranloitoconEsaúporXacobnaquel lugar

49XoséeosseusirmánstrouxeronoseupaiXacobdaquel lugar,eforonaHebrónparaenterraraXacobnacova xuntoaosseuspais.

50EchegaronaQuireat-Arbá,ácova,eaochegaren,Esaú púxosecosseusfillosfronteaXoséeosseusirmánscomo unobstáculonacova,dicindo:Xacobnonseráenterrado nela,porquepertenceanóseaonosopai

51EXoséeosseusirmánsescoitaronaspalabrasdos fillosdeEsaú,eenfadáronsemoito,eXoséachegousea Esaú,dicindo:Queéistoquedixeron?Certamenteomeu paiXacobcomproucheporgrandesriquezasdespoisda mortedeIsaac,haivinteecincoanos,etaméntodaaterra deCanaáncomproucheatieaosteusfillos,eátúa descendenciadespoisdeti

52EXacobcomprounaparaosseusfilloseasúa descendenciadespoisdelcomoherdanzaperpetua,epor quefalasestascousashoxe?

53Esaúrespondeu:«Dicesmentiraedismentiras,porque eunonvendínnadameuentodaestaterra,comodis,nino meuirmánXacobcomprounadameunestaterra»

54EEsaúfalouestascousasparaenganaraXosécoassúas palabras,porqueEsaúsabíaqueXosénonestabapresente naquelesdíascandoEsaúvendeuaXacobtodooquetiña naterradeCanaán.

55EXosédíxolleaEsaú:Certamentemeupaiintroduciu estascousascontigonoactadecompra,etestemuñouo actacontestemuñas,evelaquíqueestáconnoscoenExipto.

56EEsaúrespondeu,dicíndolle:Traeorexistro;todoo queatopesnorexistro,asíofaremos

57EXoséchamouaNaftalí,oseuirmán,edíxolle: Apresúrate,nontedeteñas,ecorre,porfavor,aExiptoe traetodososrexistros:orexistrodacompra,orexistro seladoeorexistroaberto,etaméntodososprimeiros rexistrosnosqueestánescritastodasastransacciónsdo dereitodeprimoxenitura,traeti.

58Etraerásnosaquí,paraquepoidamossaberporeles todasaspalabrasqueEsaúeosseusfillosdixeronhoxe

59ENaftalíescoitouavozdeXoséeapresurouseecorreu parabaixaraExipto,eNaftalíeramáislixeirodepésque calqueradoscervosquehabíanodeserto,porqueíasobre espigasdemillosenesmagalas

60EcandoEsaúviuqueNaftalíforabuscarosrexistros,el eosseusfillosaumentaronasúaresistenciacontraacova, eEsaúetodooseupobolevantáronsecontraXoséeos seusirmánsparaloitar

61EtodososfillosdeXacobeopobodeExiptoloitaron contraEsaúeosseushomes,eosfillosdeEsaúeoseu

poboforonderrotadosdiantedosfillosdeXacob,eos fillosdeXacobmataroncorentahomesdopobodeEsaú.

62ECusim,fillodeDanefillodeXacob,estabanese momentocosfillosdeXacob,peroestabaaunscen cóbadosdolugardabatalla,porquepermaneceucosfillos dosfillosdeXacobxuntoaocadaleitodeXacobpara gardalo

63EChushimeramudoexordo,peroaíndaasíentendíaa vozdaconsternaciónentreoshomes

64Epreguntou,dicindo:Porquenonenterradesosmortos, ecaléestagranconsternación?Erespondéronlleas palabrasdeEsaúedosseusfillos;ecorreucaraaEsaúno mediodabatalla,ematouaEsaúcunhaespada,ecortoulle acabeza,esaltoulonxe,eEsaúcaeuentreaxenteda batalla

65EcandoCushimfixoisto,osfillosdeXacob prevaleceronsobreosfillosdeEsaú,eosfillosdeXacob enterraronaoseupaiXacobpolaforzanacova,eosfillos deEsaúvírono.

66EXacobfoienterradoenHebrón,nacovadeMacpelah, queAbrahamcompraraaosfillosdeHetparaposesióndun lugardesepultura,efoienterradoconroupasmoicustosas.

67EningúnreirecibiutantahonracomoaqueXosélle deuaoseupaiásúamorte,porqueoenterroucongran honra,comanoenterrodosreis.

68EXoséeosseusirmánsfixeronunloitodesetedías poloseupai

CAPÍTULO57

1EfoidespoisdistoqueosfillosdeEsaúlibraronunha guerracosfillosdeXacob,eosfillosdeEsaúloitaroncos fillosdeXacobenHebrón,eEsaúaíndaxacíamortoesen enterrar.

2Eabatallafoiferozentreeles,eosfillosdeEsaúforon derrotadosdiantedosfillosdeXacob,eosfillosdeXacob matarondosfillosdeEsaúoitentahomes,eningúnmorreu dopobodosfillosdeXacob;eamandeXoséprevaleceu sobretodoopobodosfillosdeEsaú,elevoucativosaSefo, fillodeElifaz,fillodeEsaú,eacincuentadosseushomes, eatounosconcadeasdeferro,eentregounosnamandos seusservosparalevalosaExipto

3EaconteceuquecandoosfillosdeXacoblevaroncativos aZefoeaoseupobo,todososquequedarontiveronmoito medopolassúasvidasdacasadeEsaú,pormedodeque elestaménfosenlevadoscativos,etodosfuxironcon Elifaz,fillodeEsaú,eoseupobo,cocorpodeEsaú,e seguironoseucamiñocaraaomonteSeir.

4EchegaronaomonteSeireenterraronaEsaúenSeir, peronontrouxeranasúacabezaconelesaSeir,porque estabaenterradanolugarondeselibraraabatallaen Hebrón.

5EaconteceuquecandoosfillosdeEsaúfuxirondediante dosfillosdeXacob,osfillosdeXacobperseguíronosataas fronteirasdeSeir,perononmataronaningúnhomede entreelescandoosperseguiron,porqueocorpodeEsaú quelevabanconelesprovocouasúaconfusión,asíque fuxironeosfillosdeXacobderonavoltaechegaronao lugarondeestabanosseusirmánsenHebrón,e permaneceronalíaqueldíaeaodíaseguinteataque descansarondabatalla

6Eaconteceuqueaoterceirodíareunirontodososfillos deSeirohoreo,ereunirontodososfillosdoleste,unha multitudedepoboscomaaareadomar,eforonebaixaron aExiptoparaloitarcontraXoséeosseusirmáns,para librarosseusirmáns.

7EXoséetodososfillosdeXacobouvironqueosfillos deEsaúeosfillosdolesteviñerancontraelesparaloitare librarosseusirmáns.

8EXosé,osseusirmánseoshomesfortesdeExipto saíroneloitaronnacidadedeRamsés,eXoséeosseus irmánsinflixironunhatremendaderrotaaosfillosdeEsaú eaosfillosdoleste

9Emataronseiscentosmilhomesdeles,emataronentre elesatodososhomesvalentesdosfillosdeSeirohoreo;só quedaronunspoucosdeles,etaménmataronaungran númerodosfillosdolesteedosfillosdeEsaú;eElifaz, fillodeEsaú,eosfillosdolestefuxirontodosdiantede Xoséedosseusirmáns

10EXoséeosseusirmánsperseguíronosatachegarena Sucot,eaíndamatarondelesenSucottrintahomes,eos demaisescaparonefuxironcadaunásúacidade

11EXosé,osseusirmánseoshomespoderososdeExipto volverondelesconalegríaealegríadecorazón,porque derrotaranatodososseusinimigos

12ESefo,fillodeElifaz,eosseushomesaíndaeran escravosenExiptoparaosfillosdeXacob,eassúasdores aumentaron

13EcandoosfillosdeEsaúeosfillosdeSeirvolveroná súaterra,vironosfillosdeSeirquetodoscaerannasmans dosfillosdeXacobedopobodeExiptopormordabatalla dosfillosdeEsaú.

14EosfillosdeSeirdixeronaosfillosdeEsaú:Vósvistes, eporisosabedesqueestecampamentofoiporvosacausa, enonquedaningúnhomepoderosoninexpertoenguerra.

15Agora,polotanto,saídedanosaterra,idedenósáterra deCanaán,áterraondemoranosvosospais;porque herdaránosvososfillososbensdosnososfillosnos últimosdías?

16EosfillosdeEsaúnonescoitaronaosfillosdeSeir,eos fillosdeSeirpensaronenfacerllesaguerra.

17OsfillosdeEsaúenviaronmensaxesensegredoa Anxeas,reideÁfrica,chamadoDinhabah,dicindo: 18Envíanosalgúnsdosteushomesequeveñananós,e loitaremosxuntocosfillosdeSeirohoreo,porque decidironloitarcontranósparabotarnoslonxedaterra 19EAnxeas,reideDinhabah,fixoasí,porquenaqueles díaseraamigodosfillosdeEsaú,eAnxeasenviou cincocentosvalentessoldadosdeinfanteríaaosfillosde Esaúeoitocentosxinetes

20EosfillosdeSeirenviaronmensaxeaosfillosdolestee aosfillosdeMadián,dicindo:"Vestesvironoquenos fixeronosfillosdeEsaú,porcausadoscalesfomoscase todosdestruídos,nasúabatallacosfillosdeXacob"

21Agora,polotanto,videanóseaxudádenos,e loitaremoscontraelesxuntos,ebotarémolosdaterrae vingarémonospolacausadosnososirmánsquemorreron porelesnasúabatallacosseusirmáns,osfillosdeXacob. 22EtodososfillosdolesteescoitaronaosfillosdeSeir,e viñeronaelesunsoitocentoshomesconespadas desenvainadas,eosfillosdeEsaúloitaroncosfillosdeSeir naqueltemponodesertodeParan

23EosfillosdeSeirprevaleceronentónsobreosfillosde Esaú,eosfillosdeSeirmataronaqueldíadosfillosde Esaúnaquelabatallaaunsdouscentoshomesdopobode Angueas,reideDinhabah.

24EosegundodíaosfillosdeEsaúvolveronparaloitar porsegundavezcosfillosdeSeir,eabatallafoiferoz contraosfillosdeEsaúestasegundavez,epreocupounos moitopormordosfillosdeSeir.

25CandoosfillosdeEsaúvironqueosfillosdeSeireran máispoderososcaeles,algúnshomesdosfillosdeEsaú viráronseeaxudaronosfillosdeSeir,osseusinimigos

26EaíndacaeroncincuentaeoitohomesdopobodeEsaú nasegundabatalla,xuntoaEnxeas,reideDinhabah.

27EaoterceirodíaosfillosdeEsaúsouberonquealgúns dosseusirmánsseapartarandelesparaloitarcontraelesna segundabatalla;eosfillosdeEsaúlamentáronseaooíristo.

28Edixeron:Quefaremoscosnososirmánsquese apartarondenósparaaxudarosfillosdeSeir,osnosos inimigos?EosfillosdeEsaúvolveronenviarmensaxea Anxeas,reideDinhabah,dicindo:

29Envíanosdenovooutroshomesparaqueconeles loitemoscontraosfillosdeSeir,porquexaforondúas vecesmáispesadoscanós

30EAnxeasenvioudenovoaosfillosdeEsaúuns seiscentoshomesvalentes,eviñeronaxudaraosfillosde Esaú

31Edezdíasdespois,osfillosdeEsaúvolveronalibrara guerracosfillosdeSeirnodesertodeParan,eabatallafoi moiduracontraosfillosdeSeir,eosfillosdeEsaú prevaleceronnestaocasiónsobreosfillosdeSeir,eos fillosdeSeirforonderrotadosdiantedosfillosdeEsaú,e osfillosdeEsaúmatarondelesunsdousmilhomes

32EtodososhomesvalentesdosfillosdeSeirmorreron nestabatalla,esóquedaronosseusfillospequenosque quedaronnassúascidades

33Etodososmadianitaseosfillosdolestepuxéronseen fugadabatalla,eabandonaronosfillosdeSeirefuxiron candovironqueabatallaeraduracontraeles,eosfillosde Esaúperseguironatodososfillosdolesteataquechegaron ásúaterra.

34EosfillosdeEsaúmataronaíndadelesunsdouscentos cincuentahomes,edopobodosfillosdeEsaúcaeron naquelabatallaunstrintahomes,peroestemalveusobre elespormordequeosseusirmánsseapartarandelespara axudaraosfillosdeSeirohoreo,eosfillosdeEsaú volveronescoitardasmalasacciónsdosseusirmáns,e volveronlamentarsepormordestefeito

35Eaconteceuquedespoisdabatalla,osfillosdeEsaú volveronevolveronácasadeSeir,eosfillosdeEsaú mataronaosquequedarannaterradosfillosdeSeir;tamén mataronássúasmullereseaosseuspequenos,non deixandovivaningunhaalma,agáscincuentarapacese mozasnovosaosquedeixaronvivir,eosfillosdeEsaúnon osmataron,eosrapacesconvertéronsenosseusescravos,e asmozastomaronpormulleres

36EosfillosdeEsaúhabitaronenSeirnolugardosfillos deSeir,eherdaronasúaterraetomaronposesióndela.

37EosfillosdeEsaútomarontodooquepertencíaáterra dosfillosdeSeir,taménosseusrabaños,osseusboiseos seusbens,etodooquepertencíaaosfillosdeSeir,osfillos deEsaútomaron,eosfillosdeEsaúhabitaronenSeirno

lugardosfillosdeSeirataodíadehoxe,eosfillosdeEsaú dividironaterraenporciónsparaoscincofillosdeEsaú, segundoassúasfamilias

38EaconteceunaquelesdíasqueosfillosdeEsaú resolveroncoroarunreisobreelesnaterraquetomaran posesiónEdixéronseunsaosoutros:Nonéasí,porqueel reinarásobrenósnanosaterra,eestaremosbaixooseu conselloeellibraráasnosasbatallascontraosnosos inimigos,easíofixeron

39EtodososfillosdeEsaúxuraron,dicindo:Queningún dosseusirmánsreinaríanuncasobreeles,senónunhome estrañoquenonédosseusirmáns,porqueasalmasde todososfillosdeEsaúestabanamargadascadahome contraoseufillo,irmáneamigo,pormordomalque sufrirondosseusirmánscandoloitaroncosfillosdeSeir

40Polotanto,osfillosdeEsaúxuraron,dicindo:Desde aqueldíaendiantenonescolleríanreideentreosseus irmáns,senónundunhaterraalleaatahoxe

41EhabíaalíunhomedopobodeAngeas,reide Dinhabah;oseunomeeraBela,fillodeBeor,queeraun homemoivalente,fermosoeatractivoesabioentoda sabedoría,eunhomesensatoeconselleiro;enonhabía ningúndopobodeAngeascomael

42EtodososfillosdeEsaúocolleroneunxíronoe coroáronocomorei,einclináronseanteel,edixéronlleque vivaorei,quevivaorei

43Eestenderonosábano,etrouxéronllecadaunpendentes deouroeprata,ouaneisoubrazaletes,efixéronomoirico enprataeenouro,enpedrasdeónixeenbedelio,e fixéronlleuntronoreal,epuxéronlleunhacoroarealna cabeza,econstruíronlleunpalacioehabitounel,e converteuseenreisobretodososfillosdeEsaú

44EopobodeAngeasrecibiuoseusalariopolasúa batalladosfillosdeEsaú,eforonevolveronnese momentoaoseuamoenDinhabah

45EBelareinousobreosfillosdeEsaútrintaanos,eos fillosdeEsaúhabitaronnaterraenlugardosfillosdeSeir, ehabitaronsegurosnoseulugarataodíadehoxe

CAPÍTULO58

1Eaconteceuquenoanotrintaedousdabaixadados israelitasaExipto,édicir,noanosetentaeundavidade Xosé,morreuneseanoofaraón,reideExipto,eoseufillo Magrónreinounoseulugar

2EofaraónordenoulleaXosé,antesdasúamorte,que fosepaiparaoseufilloMagrón,equeMagrónestivese baixoocoidadodeXoséebaixooseuconsello.

3EtodoExiptoconsentiunisto,queXoséfosereisobre eles,porquetodososexipciosamabanaXosécomoantes; sóMagrón,fillodofaraón,sentousenotronodoseupai,e converteuseenreinaquelesdíasnolugardoseupai.

4Magróntiñacorentaeunanoscandocomezouareinar,e corentaanosreinouenExipto,etodoExiptochamoulle Faraón,polonomedoseupai,comoeracostumefaceren Exiptoconcadareiquereinabasobreeles

5Eaconteceuquecandoofaraónreinounolugardoseu pai,puxoasleisdeExiptoetodososasuntosdogoberno namandeXosé,comolleordenaraoseupai

6EXoséconverteuseenreideExipto,porquesupervisaba todoExipto,etodoExiptoestababaixooseucoidadoe

baixooseuconsello,porquetodoExiptoinclinousepor XosédespoisdamortedoFaraón,eoamabanmoitopara quereinasesobreeles

7Maishabíaentreelesalgunhaspersoasquenonoquerían, dicindo:«Ningúnestrañoreinarásobrenós».Contodo, todoogobernodeExiptorecaeunaquelesdíassobreXosé, despoisdamortedofaraón,sendoeloregulador,facendoo quellepedíaentodaaterrasenqueninguéninterferise.

8EtodoExiptoestababaixoocoidadodeXosé,eXosé fixoguerraatodososseusinimigoscircundantes,e someteunos;taménsometeuXosétodaaterraeatodosos filisteos,ataasfronteirasdeCanaán,eestabantodosbaixo oseupoderedéronlleuntributoanualaXosé.

9Eofaraón,reideExipto,sentounoseutrononolugardo seupai,peroestababaixoocontroleoconsellodeXosé, comoaoprincipioestababaixoocontroldoseupai.

10EnonreinousenónnaterradeExipto,baixooconsello deXosé,senónqueXoséreinousobretodoopaísnaquel tempo,desdeExiptoataogranríoPerat.

11EXosétivoéxitoentodososseuscamiños,eoSeñor estabaconel,eoSeñordeulleaXosémáissabedoría, honra,gloriaeamorporelnoscorazónsdosexipcioseen todaaterra,eXoséreinousobretodoopaíscorentaanos 12Etodosospaísesdosfilisteos,Canaán,Sidóneooutro ladodoXordántrouxéronlleagasallosaXosédurante todososseusdías,etodoopaísestabanamandeXosé,e traíanlleuntributoanualsegundooregulamento,porque Xoséloitaracontratodososseusinimigoscircundantese ossometera,etodoopaísestabanamandeXosé,eXosé sentábaseconseguridadenoseutronoenExipto

13Etaméntodososseusirmáns,osfillosdeXacob, vivironsegurosnaterra,todososdíasdeXosé,eforon frutíferosemultiplicáronsemoitonaterra,eservironao Señortodososseusdías,comooseupaiXacoblles ordenara

14Eaconteceuqueaocabodemoitosdíaseanos,cando osfillosdeEsaúvivíantranquilamentenasúaterracon Bela,oseurei,osfillosdeEsaúforonfrutíferose multiplicáronsenaterra,eresolveronirloitarcontraos fillosdeXacobetodoExipto,eliberaroseuirmánZefo, fillodeElifaz,eosseushomes,porqueaíndaerannaqueles díasescravosdeXosé

15EosfillosdeEsaúenviaronmensaxeatodososfillos doleste,efixeronapazconeles,etodososfillosdoleste viñeronaelesparaircosfillosdeEsaúaExiptoábatalla 16EtaménviñeronaelesdopobodeAnxeas,reide Dinhabah,etaménenviaronmensaxeaosfillosdeIsmael, eestestaménviñeronaeles.

17EtodoestepoboreuniuseechegouaSeirparaaxudar osfillosdeEsaúnasúabatalla,eestecampamentoeramoi grandeeateigadodexente,numerosocomaaareadomar, unsoitocentosmilhomes,infanteríaecabalería,etodas estastropasbaixaronaExiptoparaloitarcontraosfillosde Xacob,eacamparonxuntoaRamsés 18EXosésaíucosseusirmánscoshomesvalentesde Exipto,unsseiscentoshomes,eloitaroncontraelesnaterra deRamsés;eosfillosdeXacobvolveronloitarnaquel tempocosfillosdeEsaú,noanocincuentadabaixadados fillosdeXacobaExipto,édicir,oanotrintadoreinadode BelasobreosfillosdeEsaúenSeir.

19EoSeñorentregouatodososhomespoderososdeEsaú eosfillosdolestenasmansdeXoséedosseusirmáns,eo pobodosfillosdeEsaúeosfillosdolesteforonderrotados diantedeXosé.

20EdopobodeEsaúedosfillosdolestequeforon asasinados,caerondiantedosfillosdeXacobuns douscentosmilhomes,eoseureiBela,fillodeBeor,caeu conelesnabatalla.EcandoosfillosdeEsaúvironqueo seureicaeranabatallaeestabamorto,assúasmans débilesnocombate

21EXosé,osseusirmánsetodoExiptoaíndaestabana atacaropobodacasadeEsaú,etodoopobodeEsaútiña medodosfillosdeXacobefuxiudeles.

22EXosé,osseusirmánsetodoExiptoperseguíronos duranteunhaxornadadeviaxe,emataronaíndadelesuns trescentoshomes,continuandoaferilosnocamiño;e despoisvolvéronseatrás

23XoséetodososseusirmánsvolveronaExipto,enon llesfaltouninunsó,perodosexipciosmorrerondoce homes

24EcandoXosévolveuaExipto,ordenouqueZefoeos seushomesfosenatadosadicionalmente,eatáronoscon ferroseaumentaronasúador

25EtodoopobodosfillosdeEsaúeosfillosdoleste volveronavergoñados,cadaunásúacidade,porquetodos oshomesvalentesqueestabanconelescaerannabatalla

26EcandoosfillosdeEsaúvironqueoseureimorrerana batalla,apresuráronseetomaronunhomedopobodos fillosdoleste;oseunomeeraJobab,fillodeZarach,da terradeBotzrah,efixéronoreinarsobreelesenlugarde Bela,oseurei.

27EJobabsentounotronodeBelacomoreinoseulugar, eJobabreinouenEdomsobretodososfillosdeEsaúdez anos,eosfillosdeEsaúnonvolveronloitarcontraosfillos deXacobdesdeaqueldíaendiante,porqueosfillosde EsaúcoñecíanovalordosfillosdeXacob,etiveronmoito medodeles.

28PerodesdeaqueldíaendianteosfillosdeEsaúodiaron osfillosdeXacob,eoodioeainimizadeforonmoifortes entreelestodososdías,ataodíadehoxe.

29Eaconteceudespoisdisto,aocabodedezanos,morreu Jobab,fillodeZarach,deBotzrah,eosfillosdeEsaú tomaronunhomechamadoCusham,daterradeTemán,e fixéronoreisobreelesenlugardeJobab,eCushamreinou enEdomsobretodososfillosdeEsaúdurantevinteanos 30EXosé,reideExipto,eosseusirmáns,etodososfillos deIsraelvivíansegurosenExiptonaquelesdías,xuntocon todososfillosdeXoséeosseusirmáns,senterningún obstáculoninaccidentemaloeaterradeExiptoestaba nesetempoenrepousodaguerranosdíasdeXoséeos seusirmáns

CAPÍTULO59

1EestessonosnomesdosfillosdeIsraelquehabitaronen Exipto,queviñeranconXacob;todososfillosdeXacob chegaronaExipto,cadauncoasúafamilia.

2OsfillosdeLeaforonRubén,Simeón,Leví,Xudá,Isacar, ZebulóneasúairmáDina

3EosfillosdeRaquelforonXoséeBenxamín.

4EosfillosdeZilpah,servadeLea,foronGadeAser

5EosfillosdeBilhah,servadeRaquel,foronDane Naftalí.

6Eestesforonosseusdescendentesquellesnaceronna terradeCanaán,antesdechegarenaExiptocoseupai Xacob.

7OsfillosdeRubénforonHanoc,Palú,QuetzróneCarmí 8EosfillosdeSimeónforonIemuel,Iamín,Ohad,Iaquín, ZocareSaúl,fillodamullercananea.

9EosfillosdeLevíforonGuerxón,QuehateMerarí,ea súairmáIoquebed,quellesnaceucandobaixaronaExipto 10EosfillosdeXudáforonEr,Onán,Xelah,Péreze Zarac

11EEreOnánmorreronnaterradeCanaán;eosfillosde PérezforonQuezróneCamul

12EosfillosdeIsacarforonTola,Púvah,Xobe Shoromón.

13EosfillosdeZebulónforonSéred,ElóneXacleel,eo fillodeDanfoiCusim

14EosfillosdeNaftalíforonIacseel,Guní,IetzereXilam. 15EosfillosdeGadforonSifión,Hagui,Xuní,Esbón,Eri, ArodíeArelí

16EosfillosdeAserforonJimná,Ixvá,Ixví,Beriáeasúa irmáSerach;eosfillosdeBeriáforonQuebereMalquiel 17EosfillosdeBenxamínforonBela,Béquer,Axbel, Guera,Naamán,Aquí,Rosh,Mupim,ChupimeOrd.

18OsfillosquellenaceronaXoséenExiptoforon ManaséseEfraím

19EtodasasalmasquesaírondoslombosdeXacobforon setentaalmas;estassonasqueviñeronconXacob,oseu pai,aExiptoparaviviralí;eXoséetodososseusirmáns vivironsegurosenExipto,ecomerondomellordeExipto todososdíasdavidadeXosé

20EXoséviviunaterradeExiptonoventaetresanos,e reinousobretodoExiptooitentaanos.

21EcandoseachegabanosdíasdamortedeXosé, mandouchamaraosseusirmánseatodaafamiliadoseu pai,etodossexuntaronesentáronsediantedel.

22EXosédíxollesaosseusirmánseatodaacasadoseu pai:Velaquíqueeumorro,eDeuscertamentevosvisitará evosfarásubirdestaterraáterraquexurouaosvosospais quellesdaría

23EcandoDeusvosvisiteparafacervossubirdeaquíá terradosvosospais,entóntraedeosmeusósosconvosco deaquí

24EXoséfixoxurarosfillosdeIsraelpolasúa descendenciadespoisdeles,dicindo:Deuscertamentevos visitaráetraerásosmeusósosdeaquíconvosco

25EaconteceudespoisdistoqueXosémorreuneseano,o anosetentaeundabaixadadosisraelitasaExipto

26EXosétiñacentodezanoscandomorreunaterrade Exipto,etodososseusirmánsetodososseusservos levantáronseeembalsamárono,comoeraoseucostume,e osseusirmánsetodoExiptochoraronporeldurante setentadías

27EmeteronaXosénuncadaleitocheodeespeciasetoda clasedeperfumes,eenterráronoábeiradorío,queéSihor, cosseusfillosetodososseusirmáns,etodaacasadoseu paifixounloitoporeldesetedías

28EaconteceuquedespoisdamortedeXosé,todosos exipcioscomezaronnaquelesdíasagobernarsobreos fillosdeIsrael,eofaraón,reideExipto,quereinouno

lugardoseupai,tomoutodasasleisdeExiptoedirixiu todoogobernodeExiptobaixooseuconsello,ereinou conseguridadesobreoseupobo

CAPÍTULO60

1Ecandochegouoanosetentaedousdesdequeos israelitasbaixaronaExipto,despoisdamortedeXosé, Sefo,fillodeElifaz,fillodeEsaú,fuxiudeExipto,eleos seushomes,emarcharon

2EchegouaÁfrica,queéDinhabah,aAnxeas,reide África,eAnxeasrecibiunoscongranhonra,efixoaZepho capitándoseuexército.

3EZefoatopouofavordeAnxeasedoseupobo,eZefo foicapitándoexércitodeAnxeas,reideÁfrica,durante moitosdías.

4EZefopersuadiuaAnxeas,reideÁfrica,paraque reunisetodooseuexércitoefoseloitarcontraosexipciose contraosfillosdeXacob,eparavingarsedelesacausados seusirmáns

5PeroAnxeasnonquixoescoitaraZefoparafaceristo, porqueAnxeascoñecíaaforzadosfillosdeXacobeoque llefixeranaoseuexércitonasúaguerracosfillosdeEsaú

6EZefoeranaquelesdíasmoigrandeaosollosdeAnxeas eaosollosdetodooseupobo,econtinuamenteostentaba afacerguerracontraExipto,peroelesnonoquixeron

7EaconteceuquenaquelesdíashabíanaterradeQuitim unhomenacidadedePuzimna,chamadoUzu,efoi dexeneradopolosfillosdeQuitim,eohomemorreuenon tivofillo,sóunhafillacuxonomeeraJania

8Eamozaeraextremadamentefermosa,simpáticae intelixente;nonsevíaninguéncomaelaenbelezae sabedoríaentodaaterra

9EopobodeAngeas,reideÁfrica,víunaeviñerone loáronaanteel,eAngeasenvioumensaxesaosfillosde Chittim,epediutomalaparasiporesposa,eopobode Chittimconsentiuendalaporesposa.

10EcandoosmensaxeirosdeAnxeassaíandaterrade Quitimparaemprenderasúaviaxe,velaquíqueos mensaxeirosdeTurno,reideBibentu,chegaronaQuitim, porqueTurno,reideBibentu,taménenviouosseus mensaxeirosparapedirlleaJaniaquetomaseparasipor esposa,porquetodososseushomestaménaeloxiaran diantedel,poloqueenvioutodososseusservosaela

11EosservosdeTurnochegaronaQuitimepedirona JaniaparaquealevasenporesposaaTurno,oseurei.

12EopobodeQuitimdíxolles:Nonpodemosdala,porque Anxeas,reideÁfrica,quixoqueatomaseporesposaantes dequechegasedes,equenóslladeramosael;eagora, polotanto,nonpodemosfaceristodeprivaraAnxeasda mozaparadalaaTurno

13PorquetemosmoitomedodeAnxeas,nonsexaque veñaenbatallacontranósenosdestrúa,eTurno,ovoso señor,nonpoidalibrarnosdasúaman

14EcandoosmensaxeirosdeTurnoescoitarontodasas palabrasdosfillosdeQuitim,volveronaoseuseñore contáronlletodasaspalabrasdosfillosdeQuitim.

15EosfillosdeQuitimenviaronunmemorialaAnxeas, dicindo:Mira,TurnomandouchamaraJaniaparaquea tomeporesposa,easíllerespondemos;esoubemosque reuniutodooseuexércitoparairáguerracontrati,etena

intencióndepasarpolocamiñodeSarduniaparaloitar contraoteuirmánLucus,edespoisdisoviráloitarcontrati. 16EAnxeasouviuaspalabrasdosfillosdeQuitimquelle enviarannacrónica,easúairaacendeuseelevantousee reuniutodooseuexércitoeveupolasillasdomar,o camiñoaSardunia,aoseuirmánLucus,reideSardunia 17ENiblos,fillodeLucus,ouviuqueoseutíoAnxeas viña,esaíuaoseuencontrocunexércitopesado,ebicouno eabrazouno,eNiblosdíxolleaAnxeas:Candolle preguntesaomeupaipoloseubenestar,candovaiacontigo aloitarcontraTurno,pídellequemefagacapitándoseu exército,eAnxeasfíxoo,efoiondeestabaoseuirmáneo seuirmánfoiaoseuencontro,epreguntoullepoloseu benestar

18EAnxeaspreguntoulleaoseuirmánLucuspoloseu benestar,equefixeseaoseufilloNibloscapitándoseu exército,eLucusfíxoo,eAnxeaseoseuirmánLucus levantáronseeforoncontraTurnusparaabatalla,ehabía conelesungranexércitoeunpobocorpulento.

19Echegouenbarcos,echegaronáprovinciadeAxtorash, evelaquíqueTurnosedirixíacaraaeles,porquesaíua Sarduniaepretendíadestruílaedespoispasardealía Anxeasparaloitarconel

20EAnxeaseoseuirmánLucoencontráronseconTurno novaldeCanopia,eabatallaentreelesfoifortee poderosaneselugar

21EabatallafoiduracontraLucus,reideSardunia,etodo oseuexércitocaeu,eNiblos,oseufillo,taméncaeu naquelabatalla

22EoseutíoAnxeasordenouaosseusservosquefixesen uncadaleitodeouroparaNibloseometerannel,eAnxeas volveulibrarbatallacontraTurnus,eAnxeaseramáisforte cael,ematouno,eferiuatodooseupobocogumeda espada,eAnxeasvingouacausadeNiblos,fillodoseu irmán,eacausadoexércitodoseuirmánLucus

23EcandoTurnomorreu,asmansdosquesobreviviraná batalladebilitáronseefuxirondeAnxeasedoseuirmán Luco

24EAnxeaseoseuirmánLucusperseguíronosatao camiñoprincipal,queestáentreAlphanueRomah,e matarontodooexércitodeTurnuscogumedaespada

25ELucus,reideSardunia,ordenouaosseusservosque fixesenuncadaleitodebronceequecolocasennelocorpo doseufilloNiblos,eenterrárononeselugar

26Econstruíronnelaunhatorrealtaalí,nocamiño principal,echamáronlleonomedeNiblosataodíade hoxe,etaménenterraronalíaTurno,reideBibentu,nese lugarconNiblos.

27Evelaquí,naestradaprincipalentreAlphanueRomah, atumbadeNiblosestáaunladoeatumbadeTurnusao outro,eunpavimentoentreelasataodíadehoxe

28EcandoNiblosfoienterrado,oseupaiLucusvolveuco seuexércitoásúaterraSardunia,eoseuirmánAnxeas,rei deÁfrica,foicoseupoboácidadedeBibentu,queéa cidadedeTurnus

29EoshabitantesdeBibentuouvironasúafamaetiveron moitomedodel,esaíronaoseuencontroconchorose súplicas,eoshabitantesdeBibentusuplicaronaAngeas quenonosmatasenindestruíseasúacidade;eelfíxoo, porqueBibentueranaquelesdíasconsideradaunhadas

cidadesdosfillosdeQuitim;polotanto,nondestruíua cidade.

30PerodesdeaqueldíaendianteastropasdoreideÁfrica foronaQuitimparasaquealaesaqueala,esemprequeían, Zefo,ocapitándoexércitodeAnxeas,íaconelas.

31EfoidespoisdistoqueAnxeasvolveucoseuexércitoe chegaronácidadedePuzimna,eAnxeastomoudealía Jania,afilladeUzu,poresposaelevounaásúacidadeen África

CAPÍTULO61

1Eaconteceuquenaqueltempoofaraón,reideExipto, ordenouatodooseupoboquelleconstruísenunpalacio forteenExipto

2EtaménordenouaosfillosdeXacobqueaxudasenaos exipciosnaconstrución,eosexipciosfixeronunfermosoe elegantepalacioparamoradareal,eelhabitounele renovouoseugobernoereinouconseguridade.

3EZebulón,fillodeXacob,morreuneseano,queéoano setentaedousdabaixadadosisraelitasaExipto,eZebulón morreuaoscentocatorceanos,efoipostonuncadaleitoe entregadonasmansdosseusfillos

4EnoanosetentaecincomorreuoseuirmánSimeón,tiña centovinteanoscandomorreu,etaménfoipostonun cadaleitoeentregadonasmansdosseusfillos

5EZefo,fillodeElifaz,fillodeEsaú,capitándoexército deAnxeas,reideDinhabah,aíndaestabaainstigar diariamenteaAnxeasparaquesepreparaseparaabatalla contraosfillosdeXacobenExipto,eAnxeasnonestaba dispostoafaceristo,porqueosseusservosllerelataran todoopoderdosfillosdeXacob,oquellesfixerannasúa batallacontraosfillosdeEsaú

6EZefoestabanaquelesdíastentandodiariamentea AnxeasparaqueloitasecosfillosdeXacobnaquelesdías 7Edespoisdalgúntempo,Anxeasescoitouaspalabrasde ZefoeconsentiuenqueloitasecosfillosdeXacoben Exipto,eAnxeaspuxoenordeatodooseupobo,unpobo numerosocomoaareaquehainabeiradomar,eformulou asúaresolucióndeiraExiptoparaabatalla.

8EentreosservosdeAnxeashabíaunmozodequince anos,chamadoBalaam,fillodeBeor,eomozoeramoi sabioeentendíaaartedabruxería.

9EAnxeasdíxolleaBalaam:«Conxurapornós,porfavor, coabruxería,paraquesaibamosquenprevaleceránesta batallaáqueagoraimosproceder».

10EBalaamordenouquelletrouxesencera,efixoconela asemellanzadecarrosexinetesquerepresentabano exércitodeAnxeaseoexércitodeExipto,epúxoosnas augasastutamentepreparadasquetiñaparaesepropósito,e tomounasúamanaspólasdemirtos,eexerceuasúa astucia,exuntounassobreaauga,ealíaparecéronllena augaasimaxessemellantesdosexércitosdeAnxeas caendodiantedasimaxessemellantesdosexipciosedos fillosdeXacob

11EBalaamcontoulleistoaAnxeas,eAnxeasdesesperou enonsearmouparabaixaraExiptoábatalla,e permaneceunasúacidade

12EcandoZefo,fillodeElifaz,viuqueAnxeas desesperabadeirábatallacontraosexipcios,Zefofuxiude AnxeasdesdeÁfrica,efoiechegouaQuitim

13EtodoopobodeQuitimrecibiunocongranhonra,e contratáronoparaloitarnassúasbatallastodososdías,e Zefofíxoseextremadamentericonaquelesdías,eastropas doreideÁfricaaíndaseestendíannaquelesdías,eosfillos deQuitimreuníronseeforonaomonteCuptiziapormor dastropasdeAnxeas,reideÁfrica,queavanzabancontra eles

14EfoiundíaqueZefoperdeuunhaxovenca,efoi buscala,eouviunamuxirarredordomonte

15EZefofoieviu,evelaquíquehabíaunhagrancovaao pédamontaña,ehabíaalíunhagranpedranaentradada cova,eZeforachouapedraeentrounacovaemirou,e velaquíqueungrananimalestabadevorandooboi;de medioparaarribaparecíaunhome,edemedioparaabaixo parecíaunanimal,eZefolevantousecontraoanimale matounocoassúasespadas.

16EoshabitantesdeQuitimsouberonisto,ealegráronse moito,edixeron:Quellefaremosaestehomequematou esteanimalquedevorouonosogando?

17Etodoselesreuníronseparaconsagrarlleundíadoano, epuxéronlleonomedeZefopoloseunome,etrouxéronlle libaciónsanotrasanoesedía,etrouxéronlleofrendas.

18Naqueltempo,Jania,filladeUzu,esposadoreiAnxeas, enfermou,easúaenfermidadefoimoisentidaporAnxeas eosseusoficiais,eAnxeasdixoaosseussabios:Quelle fareiaJaniaecomoacurareidasúaenfermidade?Eos seussabiosdixéronlle:Porqueoairedonosopaísnoné comooairedaterradeChittim,eanosaauganonécomo asúaauga,porisoenfermouaraíña

19Porqueenfermoupolamudanzadoaireedaauga,e taménporquenoseupaíssóbebíaaaugaqueviñade Purmah,queosseusantepasadostrouxeranconpontes

20EAnxeasordenouaosseusservos,etrouxéronlleen vasosasaugasdePurmahpertencentesaChittim,e pesaronesasaugascontodasasaugasdaterradeÁfrica,e atoparonqueesasaugaseranmáislixeirasqueasaugasde África.

21EAnxeasviuisto,eordenouatodososseusoficiais quereunisenoscanteirosenmilesedecenasdemiles,e labraronpedrasennúmero,eviñeronosconstrutorese construíronunhaponteextremadamenteforte,elevarona fontedeaugadaterradeChittimaÁfrica,eesasaugas eranparaJaniaaraíñaeparatodososseusasuntos,para beberecocer,lavarseebañarseconelas,etaménpara regarconelastodasementedaquesepodeobteralimento, etodofroitodaterra.

22EoreimandouquetrouxesenterradeQuitimen grandesbarcos,etaméntrouxeronpedrasparaconstruír conela,eosconstrutoresconstruíronpalaciosparaaraíña Jania,earaíñacuroudasúaenfermidade

23EnarevolucióndoanoastropasdeÁfricacontinuaron chegandoáterradeQuitimparasaquearcomodecostume, eZefó,fillodeElifaz,ouviuoseuinforme,edeuordes respectodeleseloitouconeles,efuxirondiantedel,e librouaterradeQuitimdeles

24EosfillosdeQuitimvironovalordeZefo,edecidiron facerdeZeforeisobreeles,eelconverteuseenreisobre elesEmentresreinaba,foronsometerosfillosdeTubale todasasillascircundantes

25EoseureiZefofoiásúacabezaefixeronguerraa Tubaleásillas,esometéronas,ecandoregresaronda

batallarenovaronoseugobernoparael,econstruíronpara elunpalaciomoigrandeparaasúamoradaesedereal,e fixeronungrantronoparael,eZeforeinousobretodaa terradeQuitimesobreaterradeItaliacincuentaanos.

CAPÍTULO62

1Naquelano,sendooanosetentaenovedabaixadados israelitasaExipto,morreuRubén,fillodeXacob,naterra deExiptoRubéntiñacentovinteecincoanoscando morreu,emetérononuncadaleito,efoientregadonasmans dosseusfillos

2EnoanooitentamorreuoseuirmánDan;tiñacento vinteanoscandomorreu,etaménfoipostonuncadaleitoe entregadonasmansdosseusfillos

3EneseanomorreuCusam,reideEdom,edespoisdel reinouHadad,fillodeBedad,durantetrintaecincoanos;e noanooitentaeunmorreuIsacar,fillodeXacob,en Exipto,eIsacartiñacentovinteedousanoscandomorreu, efoipostonuncadaleitoenExiptoeentregadonasmans dosseusfillos

4EnoanooitentaedousmorreuoseuirmánAser,tiña centovinteetresanoscandomorreu,efoicolocadonun cadaleitoenExipto,eentregadonasmansdosseusfillos

5EnoanooitentaetresmorreuGad,tiñacentovintee cincoanoscandomorreu,efoipostonuncadaleitoen Exipto,eentregadonasmansdosseusfillos

6Eaconteceuquenoanooitentaecatro,queéoano cincuentadoreinadodeHadad,fillodeBedad,reide Edom,HadadreuniuatodososfillosdeEsaú,epreparou todooseuexército,unscatrocentosmilhomes,edirixiuse áterradeMoab,efoiloitarcontraMoabefacelos tributarios

7EosfillosdeMoabescoitaronisto,etiveronmoitomedo, eenviaronaosfillosdeMadiánparaqueosaxudasenna loitacontraHadad,fillodeBedad,reideEdom

8HadadchegouáterradeMoab,eMoabeosfillosde Madiánsaíronaoseuencontro,edispuxéronseenordede batallacontraelnocampodeMoab

9HadadloitoucontraMoab,emorreronmoitosdosfillos deMoabedosfillosdeMadián,unsdouscentosmilhomes 10EabatallafoimoiduracontraMoab,ecandoosfillos deMoabvironqueabatallaeraferozcontraeles, debilitaronassúasmansederonascostas,edeixaronque osfillosdeMadiáncontinuasenabatalla

11EosfillosdeMadiánnoncoñecíanasintenciónsde Moab,senónquesefortaleceronnabatallaeloitaron contraHadadetodooseuexército,etodoMadiáncaeu diantedel

12Hadadferiuatodososmadianitascunhafortemalleira, ematounosafíodeespada;nondeixouconvidaaninguén dosqueviñeranaxudaraMoab.

13EcandotodososfillosdeMadiánmorreronnabatalla,e osfillosdeMoabescaparon,Hadadfixoquetodososde Moabfosentributariosparael,equedaronbaixooseu poder,epagaronuntributoanualsegundoestabaordenado, eHadadvolveuásúaterra.

14Eaorematedoano,candoorestodopobodeMadián queestabanopaíssouboquetodososseusirmánscaeran nabatallacontraHadadpormordeMoab,porqueosfillos deMoabderanascostasnabatallaedeixaranaMadián

loitar,entóncincodospríncipesdeMadiándecidironcos outrosirmánsquequedarannoseupaísloitarcontraMoab paravingarsedacausadosseusirmáns

15EosfillosdeMadiánenviaronatodososseusirmáns, osfillosdoleste,eatodososseusirmáns,todososfillos deQueturahviñeronparaaxudaraMadiánnaloitacontra Moab

16EosfillosdeMoabouvironisto,etiveronmoitomedo dequetodososfillosdolestesereunirancontraelesparaa batallaEosfillosdeMoabenviaronunmemorialáterra deEdomaHadad,fillodeBedad,dicindo:

17Vindeagoraanóseaxudádenos,ederrotaremosa Madián,porquetodoselessereunironeviñeroncontranós contodososseusirmáns,osfillosdoleste,paraloitare vingaracausadeMadián,quecaeunabatalla

18Hadad,fillodeBedad,reideEdom,saíucontodooseu exércitoefoiáterradeMoabparaloitarcontraMadián MadiáneosfillosdolesteloitaroncontraMoabnocampo deMoab,eabatallafoimoiferozentreeles.

19HadadferiuatodososfillosdeMadiáneaosfillosdo lestecogumedaespada,eHadadlibrounaqueltempoa MoabdamandeMadián,eosquequedarondeMadiáne dosfillosdolestefuxirondiantedeHadadedoseu exército,eHadadperseguiunosataasúaterra,eferiunos cunhamatanzamoidura,eosmortoscaeronnocamiño.

20EHadadlibrouaMoabdamandeMadián,porque todososfillosdeMadiáncaeranpologumedaespada;e Hadadvolveuásúaterra.

21Edesdeaqueldía,osfillosdeMadiánodiaronosfillos deMoab,porquecaerannabatallaporeles,ehoubounha grandeepoderosainimizadeentreelestodososdías.

22Etodososmadianitasqueseatoparonnocamiñoda terradeMoabpereceronpolaespadadeMoab,etodosos moabititasqueseatoparonnocamiñodaterradeMadián pereceronpolaespadadeMadián;asífixoMadiánaMoab eMoabaMadiándurantemoitosdías

23EaconteceunesetempoqueXudá,fillodeXacob, morreuenExipto,noanooitentaeseisdabaixadade XacobaExipto,eXudátiñacentovinteenoveanoscando morreu,eembalsamáronoemetérononuncadaleito,efoi entregadonasmansdosseusfillos

24EnoanooitentaenovemorreuNaftalí,tiñacentotrinta edousanos,efoipostonuncadaleitoeentregadonasmans dosseusfillos

25Eaconteceuquenoanonoventaeundabaixadados israelitasaExipto,édicir,noanotrintadoreinadodeSefo, fillodeElifaz,fillodeEsaú,sobreosfillosdeQuitim,os fillosdeÁfricaachegáronseaosfillosdeQuitimpara saquealoscomodecostume,perononosatacarandurante estestreceanos

26Echegaronaelesaquelano,eZefo,fillodeElifaz,saíu aelesconalgúnsdosseushomesederrotounos desesperadamente,eastropasdeÁfricafuxirondediante deZefoeosmortoscaerondiantedel,eZefoeosseus homesperseguíronos,avanzandoeferíndoosataque estiveronpretodeÁfrica

27EAnxeas,reideÁfrica,ouviuoquefixeraZefo,eiso aflixiunomoito,eAnxeastivomedodeZefotodososdías

CAPÍTULO63

1EnoanonoventaetresmorreuLeví,fillodeXacob,en Exipto,eLevítiñacentotrintaeseteanoscandomorreu,e metérononuncadaleitoefoientregadonasmansdosseus fillos.

2EaconteceuquedespoisdamortedeLeví,candotodo ExiptoviuqueosfillosdeXacob,irmánsdeXosé,estaban mortos,todososexipcioscomezaronaaflixirosfillosde Xacobeaamargarllesavidadesdeaqueldíaataodíada súasaídadeExipto,equitáronllesdasmanstodasasviñas eoscamposqueXoséllesdera,etodasascasaselegantes nasquevivíaopobodeIsrael,etodaagraxadeExipto,os exipciosquitáronllotodoaosfillosdeXacobnaquelesdías 3EamandetodoExiptovolveusemáisduranaquelesdías contraosfillosdeIsrael,eosexipciosprexudicaronos israelitasataqueosfillosdeIsraelsecansarondassúas vidaspormordosexipcios.

4Eaconteceunaquelesdías,noanocentodousdabaixada deIsraelaExipto,quemorreuofaraón,reideExipto,e reinounoseulugaroseufilloMelol;emorreronnaqueles díastodososhomespoderososdeExiptoetodaaxeración quecoñeceraaXoséeaosseusirmáns

5Elevantousenoseulugaroutraxeración,quenon coñeceraosfillosdeXacobnintodoobenquellesfixeran, nintodooseupoderenExipto

6Polotanto,todoExiptocomezoudesdeaqueldíaa amargarllesavidaaosfillosdeXacobeaoprimiloscon todaclasedetraballosduros,porquenoncoñeceranosseus antepasados,queosliberarannosdíasdafame.

7EistotaménviñadoSeñorparaosfillosdeIsrael,para beneficialosnosseusúltimosdías,afindequetodosos fillosdeIsraelcoñecesenaoSeñor,oseuDeus.

8Eparacoñecerossinaiseospoderososprodixiosqueo SeñorfaríaenExiptopormordoseupoboIsrael,paraque osfillosdeIsraeltemesenoSeñor,Deusdosseus antepasados,eandasenentodososseuscamiños,elesea súadescendenciadespoisdeles,todososdías

9Meloltiñavinteanoscandocomezouareinar,ereinou noventaecatroanos,etodoExiptochamounoFaraón,polo nomedoseupai,comoeracostumefacercontodososrei quereinabansobreelesenExipto.

10Naqueltempo,todasastropasdeAnxeas,reideÁfrica, saíronaespallarsepolaterradeQuitim,comodecostume, parasaquear.

11ESefo,fillodeElifaz,fillodeEsaú,ouviuoseu informe,esaíuaoseuencontrocoseuexército,eloitou contraelesalínocamiño.

12EZefoferiuastropasdoreideÁfricacogumeda espada,enondeixouaninguénconvida,eninsequeraun volveuaoseuseñorenÁfrica

13EAnxeasouviuoqueZefo,fillodeElifaz,fixeraa todasassúastropas,queasdestruíra,eAnxeasreuniu todasassúastropas,todososhomesdaterradeÁfrica,un pobonumerosocomoaareaábeiradomar

14EAnxeasenvioumensaxeaoseuirmánLucus,dicindo: Venamincontodososteushomeseaxúdameaderrotara ZefoeatodososfillosdeQuitimquedestruíronosmeus homes,eLucusveucontodooseuexército,unhaforza moigrande,paraaxudaraoseuirmánAnxeasaloitar contraZefoeosfillosdeQuitim

15EZefoeosfillosdeQuitimescoitaronisto,etiveron moitomedoeungranterrorcaeusobreosseuscorazóns

16EZefotaménenviouunhacartaáterradeEdoma Hadad,fillodeBedad,reideEdom,eatodososfillosde Esaú,dicindo:

17OínqueAnxeas,reideÁfrica,véncontranóscoseu irmánparaloitarcontranós,etémolomoito,porqueoseu exércitoémoigrande,sobretodoporquevéncontranósco seuirmáneoseuexércitotamén

18Agora,polotanto,subetaménvóscomigoeaxúdame,e loitaremosxuntoscontraAnxeaseoseuirmánLuco,e salvarásnosdassúasmans;perosenon,sabedequetodos morreremos

19EosfillosdeEsaúenviaronunhacartaaosfillosde QuitimeaSefo,oseurei,dicindo:Nonpodemosloitar contraAnxeaseoseupoboporquehaimoitosanosquehai entrenósunpactodepaz,desdeosdíasdeBela,oprimeiro rei,edesdeosdíasdeXosé,fillodeXacob,reideExipto, conquenloitamosaooutroladodoXordáncandoenterrou aoseupai

20EcandoZefoouviuaspalabrasdosseusirmáns,os fillosdeEsaú,abstívosedelas,eZefotivomoitomedode Anxeas

21EAnxeaseoseuirmánLucusdispuxerontodasassúas forzas,unsoitocentosmilhomes,contraosfillosdeQuitim 22EtodososfillosdeQuitimdixéronlleaZefó:«Rezapor nósaoDeusdosteusantepasados,quizaisnoslibredaman deAnxeasedoseuexército,porqueouvimosqueéungran Deusequeliberaatodososqueconfíannel»

23EZefoouviuassúaspalabras,eZefobuscouaoSeñore dixo:

240SeñorDeusdeAbrahamedeIsaac,osmeus antepasados,hoxeseiquetiesunDeusverdadeiro,eque todososdeusesdasnaciónssonvanseinútiles

25LémbratehoxedatúaalianzaconAbraham,onosopai, queosnososantepasadosnosrelataron,efaimehoxeben pormordeAbrahameIsaac,osnososantepasados,e sálvameamineaosfillosdeQuitimdamandoreide Áfricaquevéncontranósparaabatalla.

26EoSeñorescoitouavozdeZefo,etivoconsideración porelpormordeAbrahameIsaac,eoSeñorlibrouaZefo eosfillosdeQuitimdamandeAngeasedoseupobo.

27EZefoloitoucontraAnxeas,reideÁfrica,etodooseu poboaqueldía,eoSeñorentregoutodoopobodeAnxeas nasmansdosfillosdeQuitim.

28EabatallafoiduracontraAnxeas,eZefoferiuatodos oshomesdeAnxeaseaLucus,oseuirmán,cogumeda espada,ecaerondelesataatardedesedíaunscatrocentos milhomes

29EcandoAnxeasviuquetodososseushomespereceran, enviouunhacartaatodososhabitantesdeÁfricaparaque viñesenaeleoaxudasennabatalla,eescribiunacarta: QueveñanamintodososqueseatopenenÁfrica,dedez anosendiante;queveñantodosamin,evelaquíquese nonvén,morrerá,etodooqueten,contodaasúacasa,o reitomará

30EtodososdemaishabitantesdeÁfricaquedaron aterrorizadospolaspalabrasdeAnxeas,esaírondacidade unstrescentosmilhomeserapaces,dedezanosenadiante, eviñeronaAnxeas

31Eaocabodedezdías,Anxeasrenovouabatallacontra ZefoeosfillosdeQuitim,eabatallaentreelesfoimoi grandeeforte

32EdoexércitodeAnxeaseLucus,Zephoenvioumoitos dosferidosásúaman,unsdousmilhomes,eSosiphtar,o capitándoexércitodeAnxeas,caeunaquelabatalla

33EcandocaeuSosiphtar,astropasafricanasderonas costasparafuxir,efuxiron,eAnxeaseoseuirmánLucus estabanconelas

34EZefoeosfillosdeQuitimperseguíronos,eaíndaos golpearonduramentenocamiño,unsdouscentoshomes,e perseguironaAzdrúbal,fillodeAnxeas,quefuxiracoseu pai,emataronavintedosseushomesnocamiño,e AzdrúbalescapoudosfillosdeQuitim,enonomataron

35EAnxeaseoseuirmánLucusfuxironcorestodosseus homes,eescaparonechegaronaÁfricaconterrore consternación,eAnxeastemeutodososdíasqueZefo,fillo deElifaz,foseáguerraconel

CAPÍTULO64

1Balaam,fillodeBeor,estabanesemomentoconAnxeas nabatalla,ecandoviuqueSefoprevalecíasobreAnxeas, fuxiudealíechegouaQuitim

2EZefoeosfillosdeQuitimrecibíronocongranhonra, porqueZefocoñecíaasabedoríadeBalaam,eZefodeulle aBalaammoitosagasalloseelpermaneceuconel

3EcandoZefovolveudaguerra,mandouquesecontasen todososfillosdeQuitimqueforanábatallaconel,e velaquíquenonfaltabaningún

4EZefoalegrousedisto,erenovouoseureino,efixoun banqueteparatodososseussúbditos

5MaisZefónonselembroudoSeñorninconsiderouqueo Señoroaxudaranabatalla,ninqueolibraraaeleaoseu pobodamandoreideÁfrica,senónqueaíndaandoupolos camiñosdosfillosdeQuitimedosmalvadosfillosdeEsaú, paraserviraoutrosdeusesqueosseusirmáns,osfillosde Esaú,lleensinaran;porisodise:Dosmalvadossaea maldade

6EZeforeinousobretodososfillosdeQuitimcon seguridade,perononcoñecíaoSeñorqueolibraraaelea todooseupobodamandoreideÁfrica;eastropasde ÁfricanonvolveronmáisaQuitimparasaquearcomode costume,porquesabíandopoderdeZefoqueosferiraa todosafíodaespada,poloqueAnxeastivomedodeZefo, fillodeElifaz,edosfillosdeQuitimtodososdías.

7Naqueltempo,candoZefovolveudaguerraeviucomo prevalecerasobretodosospobosdeÁfricaeosderrotara enbatallaafíodeespada,entónZefoaconselloucosfillos deQuitimiraExiptoparaloitarcontraosfillosdeXacobe contraofaraón,reideExipto.

8PorqueZefoouviuqueoshomespoderososdeExipto morreran,equeXoséeosseusirmáns,osfillosdeXacob, morreran,equetodososseusfillos,osfillosdeIsrael, permanecíanenExipto.

9EZefóconsiderouirloitarcontraelesecontratodo Exipto,paravingarsedacausadosseusirmáns,osfillosde Esaú,aosqueXosécosseusirmánsetodoExiptoderrotara naterradeCanaán,candosubironparaenterraraXacoben Hebrón.

10ESefoenvioumensaxeirosaHadad,fillodeBedad,rei deEdom,eatodososseusirmáns,osfillosdeEsaú, dicíndolle:

11NondixechesquenonloitaríascontraoreideÁfrica porqueémembrodatúaalianza?Velaquí,loiteicontraele derroteinoaeleatodooseupobo

12Agora,polotanto,teñodecididoloitarcontraExiptoe osfillosdeXacobqueestánalí,evingareidelesoque Xosé,osseusirmánseosseusantepasadosnosfixeronna terradeCanaáncandosubironparaenterraroseupaien Hebrón.

13Agora,sequeresviraminparaaxudarmenaloita contraelesecontraExipto,entónvingamosacausados nososirmáns

14EosfillosdeEsaúescoitaronaspalabrasdeZefo,eos fillosdeEsaúreuníronse,unpobomoinumeroso,eforon axudaraZefoeaosfillosdeQuitimnabatalla

15EZefoenvioupalabrassemellantesatodososfillosdo lesteeatodososfillosdeIsmael,ereuníronseeviñeron axudaraZefoeaosfillosdeQuitimnaguerracontra Exipto

16Etodosestesreis,oreideEdomeosfillosdoleste,e todososfillosdeIsmael,eSefo,reideQuitim,saírone dispuxerontodososseusexércitosenHebrón

17Eocampamentoeramoipesado,estendéndoseen lonxitudeunhadistanciadetresdíasdeviaxe,unpobo numerosocomaaareanabeiradomar,quenonsepode contar.

18Etodosestesreiseosseusexércitosbaixaroneviñeron enbatallacontratodoExipto,eacamparonxuntosnoval dePatros.

19EtodoExiptoouviuoseuinforme,etaménsereuniron, todoopobodaterradeExipto,edetodasascidades pertencentesaExipto,unstrescentosmilhomes.

20EoshomesdeExiptotaménenviaronmensaxeaos fillosdeIsraelqueestabannaquelesdíasnaterradeGosén, paraqueviñesenaeleseloitasencontraestesreis.

21OshomesdeIsraelreuníronse,eeranunscento cincuentahomes,esaíronábatallaparaaxudarosexipcios 22EsaíronoshomesdeIsraeledeExipto,unstrescentos milhomesecentocincuentahomes,eforonábatalla contraestesreis,ecolocáronsefóradaterradeGosén, fronteaPatros.

23EosexipciosnoncríanenIsraelparairxuntosconeles nosseuscampamentosparaabatalla,porquetodosos exipciosdicían:QuizaisosfillosdeIsraelnosentreguen nasmansdosfillosdeEsaúeIsmael,porquesonosseus irmáns

24EtodososexipciosdixeronaosfillosdeIsrael: "Permanecedeaquíxuntosnovosoposto,eiremosloitar contraosfillosdeEsaúeIsmael.Seestesreisprevalecen sobrenós,entónviñedetodoscontraeleseaxudádenos"E asíofixeronosfillosdeIsrael

25ESefo,fillodeElifaz,fillodeEsaú,reideQuitim,e Hadad,fillodeBedad,reideEdom,etodososseus campamentos,etodososfillosdoleste,eosfillosde Ismael,unpobonumerosocomaaarea,acamparonxuntos novaldePatrosfronteaTacpanques

26Balaam,fillodeBeorosirio,estabaalínocampamento deSefo,porqueviñacosfillosdeQuitimábatalla;e BalaameraunhomemoihonradoaosollosdeSefoedos seushomes

27EZefodíxolleaBalaam:«Próbaoadiviñar,paraque saibamosquenprevaleceránabatalla,nósouosexipcios»

28EBalaamlevantouseeprobouaartedaadiviñación,e erahábilnoseucoñecemento,peroficouconfusoeaobra foidestruídanassúasmans

29Eintentounodenovo,peronontivoéxito,eBalaam desesperoueabandonounoenonocompletou,porqueisto viñadoSeñor,parafacerqueZefoeoseupobocaesennas mansdosfillosdeIsrael,queconfiarannoSeñor,oDeus dosseusantepasados,nasúaguerra.

30ESefoeHadadpuxeronenordedebatallaosseus exércitos,etodososexipciosforonsóscontraeles,uns trescentosmilhomes,enonhabíaningúnhomedeIsrael coneles

31Etodososexipciosloitaroncontraestesreisfrontea PatroseTacpanques,eabatallafoiduracontraosexipcios

32Eosreisforonmáisfortesqueosexipciosnaquela batalla,earredordecentooitentahomesdeExiptocaeron aqueldía,earredordetrintahomesdasforzasdosreis,e todososhomesdeExiptofuxirondediantedosreis,así queosfillosdeEsaúeIsmaelperseguironosexipcios, continuandoaferilosataolugarondeestabao campamentodosfillosdeIsrael

33EtodososexipciosgritaronaosfillosdeIsrael,dicindo: Apresúrateachegaranós,axudádenosesalvádenosda mandeEsaú,deIsmaeledosfillosdeQuitim

34EoscentocincuentahomesdosfillosdeIsraelcorreron desdeoseupostoaoscampamentosdestesreis,eosfillos deIsraelclamaronaoSeñor,oseuDeus,paraqueos librase.

35EoSeñorescoitouaIsrael,eoSeñorentregouatodos oshomesdosreisnassúasmans,eosfillosdeIsrael loitaroncontraestesreis,eosfillosdeIsraelderrotarona unscatromilhomesdosreis

36EoSeñorsementouunhagranconsternaciónno campamentodosreis,dexeitoqueomedocaeusobreos fillosdeIsrael

37Etodososexércitosdosreisfuxirondediantedosfillos deIsrael,eosfillosdeIsraelperseguíronos,derrotándoos ataasfronteirasdaterradeCux

38EosfillosdeIsraelmataronaíndadousmilhomesno camiño,enonmorreuningúndosfillosdeIsrael.

39CandoosexipciosvironqueosfillosdeIsraelloitaran contraosreiscontanpoucoshomes,equeabatallaeratan ferozcontraeles,

40Todososexipciostiveronmoitomedopolassúasvidas pormordafortebatalla,etodoExiptofuxiu,cadahome agochándosedasforzasaliñadas,eagocháronsenocamiño, edeixaronqueosisraelitasloitasen

41EosfillosdeIsraelinflixironungolpeterribleaos homesdoreis,eestesvolverondelesdespoisdequeos expulsaranataafronteiradaterradeCux

42EtodoIsraelsoubooquellesfixeranosexipcios,que fuxirandelesnabatallaeosdeixaranloitarsós.

43AsíqueosfillosdeIsraeltaménactuaronconastucia,e candoosfillosdeIsraelvolvíandabatalla,atoparonalgúns exipciosnocamiñoealíosderrotaron

44Ementresosmataban,dixéronllesestaspalabras:

45Porquenosabandonastesenosdeixastes,sendoun pobopequeno,paraloitarcontraestesreisquetiñanun pobonumerosoparaderrotarnos,paraqueasípuidesedes librarasvosaspropiasalmas?

46Edalgúnsqueosisraelitasatoparonnocamiño,osfillos deIsraelfalaronunsósoutros,dicindo:"Feride,feride, porqueéismaelita,ouedomita,oudosfillosdequitim"E puxéronseenribadelematárono,esouberonqueera exipcio.

47EosfillosdeIsraelfixeronestascousasconastucia contraosexipcios,porqueosabandonarannabatallae fuxirandeles.

48EosfillosdeIsraelmatarondestexeitonocamiñouns douscentoshomesdeExipto,arredordeles

49EtodososhomesdeExiptovironomalqueosfillosde Israelllesfixeran,poloquetodoExiptotemeumoitoaos fillosdeIsrael,porqueviranoseugranpoder,equeningún delescaera

50AsíquetodososfillosdeIsraelvolveronconalegría poloseucamiñocaraaGosén,eorestodeExiptovolveu cadahomeaoseulugar

CAPÍTULO65

1Despoisdestascousas,reuníronsetodososconselleiros dofaraón,reideExipto,etodososanciánsdeExipto,e presentáronseanteorei,postráronseataochane sentáronsediantedel

2OsconselleiroseosanciánsdeExiptodixéronlleaorei:

3VelaquíqueopobodosfillosdeIsraelémaioremáis poderosocanós,eticoñecestodoomalquenosfixeronno camiñocandovolvemosdabatalla.

4Etaménvichesoseufortepoder,porqueestepoder vénllesdosseuspais,porquesóunspoucoshomesse levantaroncontraunpobonumerosocomoaarea,e ferironosafilodaespada,edelesmesmosnoncaeuningún, dexeitoquesefosennumerosos,entóndestruiríanos completamente.

5Agora,pois,dánosconsellosobrequefacerconeles,ata queoseliminemosgradualmentedeentrenós,paraque nonsefagandemasiadonumerososparanósnaterra.

6PorqueseosfillosdeIsraelsemultiplicasennaterra, converteríansenunobstáculoparanós,eseacontecese algunhaguerra,coasúagranforzauniríanseaonoso inimigocontranós,eloitaríancontranós,destruírannosda terraemarcharíandela

7EntónoreirespondeuaosanciánsdeExiptoedíxolles: EsteéoplantramadocontraIsrael,docalnonnos apartaremos,

8VelaquíquenopaíshaiPitomeRamsés,cidadessen fortificarparaabatalla;convénavóseanósreconstruílas efortifícalas.

9Agora,pois,vaititamén,compórtateconastuciacontra elesefaiqueoreichegueaproclamarenExiptoeen Gosén,dicindo:

10Todosvós,homesdeExipto,Gosén,Patrosetodosos seushabitantes!OreimandounosqueconstruamosPitome Ramsés,equeasfortifiquemosparaabatalla;calquerade vósdetodoExipto,dosfillosdeIsraeledetodosos habitantesdascidades,queesteadispostoaconstruír connosco,recibiráoseusalariodiariosegundoaordedo rei;asíqueidevósprimeiroefacedeastucia,ereunídevos evideaPitomeRamsésparaconstruír

11Mentresesteasconstruíndo,faiquesepubliqueun pregodestetipoentodoExiptotodososdíasporordedo rei

12EcandoalgúnsdosfillosdeIsraelveñanaedificar contigo,pagarásllesoseusalariodiarioduranteunspoucos días

13Edespoisdequeteñanconstruídoconvoscopoloseu salariodiario,afastádevosdelesdiariamenteunporunen segredo,eentónerguerédesvoseconverterédevosnosseus capataceseoficiais,edeixarédeosdespoisparaque construansensalario,esesenegan,entónobrigádeoscon todasasvosasforzasaconstruír

14Esefacedesisto,seráboparanósfortaleceranosaterra contraosfillosdeIsrael,porquepormordafatigada construciónedotraballo,osfillosdeIsraeldiminuirán, porqueosprivaredesdassúasmulleresdíatrasdía.

15EtodososanciánsdeExiptoescoitaronoconsellodo rei,eoconsellopareceullesbenaosseusollos,aosollos dosservosdofaraóneaosollosdetodoExipto,efixeron segundoapalabradorei

16Etodososservosmarcharondediantedorei,efixeron quesefixeseunpregoentodoExipto,enTacpanqueseen Gosén,eentodasascidadesquerodeabanExipto,dicindo: 17VichesoquenosfixeronosfillosdeEsaúedeIsmael, queviñeronáguerracontranósequixerondestruírnos.

18Polotanto,oreiordenounosquefortificasemosaterra, queconstruxésemosascidadesdePitomeRamsés,eque asfortificasemosparaabatalla,sevolvenvircontranós.

19Calqueradevós,detodoExiptoedosfillosdeIsrael, queveñaaconstruírconnosco,recibiráoseusalariodiario dadopolorei,talcomonosmanda.

20CandoExiptoetodososfillosdeIsraelescoitarontodo oquedixeranosservosdofaraón,viñeronalgúnsexipcios eosfillosdeIsraelparaconstruírcosservosdofaraón, PitomeRamsés;peroningúndosfillosdeLevíveucos seusirmánsparaconstruír

21EtodososservosdoFaraóneosseuspríncipesviñeron aoprincipioconenganoparaconstruírcontodoIsrael comotraballadoresasalariadosdiarios,eaoprincipio déronlleaIsraeloseusalariodiario.

22EosservosdofaraónconstruíroncontodoIsrael,e estiverontraballandonesaobraconIsraelduranteunmes

23Eaofinaldomes,todososservosdofaraóncomezaron aretirarseensegredodopobodeIsraelcadadía

24EIsraelcontinuoucotraballonaqueltempo,peroentón recibíaoseusalariodiario,porquealgúnsdoshomesde ExiptoaíndaestabanatraballarconIsraelnaqueltempo; polotanto,osexipciosdéronlleaIsraeloseusalario naquelesdías,paraqueeles,osexipciososseus compañeirosdetraballo,taménpuidesenrecibiropago poloseutraballo

25Eaocabodunanoecatromesestodososexipciosse retirarondediantedosfillosdeIsrael,dexeitoqueosfillos deIsraelquedaronsósocupadosnotraballo

26Edespoisdequetodososexipciosseretirarandosfillos deIsrael,volveroneconvertéronseenopresoreseoficiais sobreeles,ealgúnsdelespuxéronsesobreosfillosde Israelcomocapataces,pararecibirdelestodooquelles dabanpolopagodoseutraballo

27EosexipciosfacíandestexeitocosfillosdeIsraeldía trasdía,paraaflixilosnoseutraballo

28EtodososfillosdeIsraelestabansósocupadosno traballo,eosexipciosabstivéronsededarllesningún salarioaosfillosdeIsraeldesdeaquelaépocaendiante

29EcandoalgúnsdoshomesdeIsraelsenegarona traballarpormordequenonllesdabanossalarios,entón osexactoreseosservosdoFaraónoprimíronose golpeáronosconfortesgolpes,eobrigáronosavolverpola forza,paratraballarcosseusirmáns;asífixerontodosos exipcioscosfillosdeIsraeltodososdías

30EtodososfillosdeIsraeltiveronmoitomedodos exipciosnesteasunto,etodososfillosdeIsraelvolverone traballaronsóssenpaga

31EosfillosdeIsraelreconstruíronPitomeRamsés,e todososfillosdeIsraelfixeronotraballo,algúnsfacendo ladrilloseoutrosconstruíndo,eosfillosdeIsrael reconstruíronefortificarontodaaterradeExiptoeassúas murallas,eosfillosdeIsraelestiveronocupadosno traballodurantemoitosanos,ataquechegouotempoen queoSeñorselembroudeleseossacoudeExipto.

32MaisosfillosdeLevínonestiveronempregadosno traballocosseusirmánsdeIsrael,desdeoprincipioatao díadasúasaídadeExipto.

33PorquetodososfillosdeLevísabíanqueosexipcios llesdixerantodasestaspalabrasconenganoaosisraelitas, polotantoosfillosdeLevíabstivéronsedeachegarseao traballocosseusirmáns

34Eosexipciosnonsepreocuparondefacertraballaros fillosdeLevídespois,xaquenonestiverancosseusirmáns aoprincipio,poloqueosexipciosdeixáronossós

35EasmansdoshomesdeExiptodirixíronseconcontinua severidadecontraosfillosdeIsraelnesetraballo,eos exipciosfixerontraballarosfillosdeIsraelconrigor

36EosexipciosamargaronavidadosfillosdeIsraelcon traballoduro,enargamasaeladrillos,etaméncontoda clasedetraballonocampo

37EosfillosdeIsraelchamaronaMelol,reideExipto, "Meror,reideExipto",porquenosseusdíasosexipcios amargaranassúasvidascontodaclasedetraballo

38Etodootraballoqueosexipciosfixerontraballaraos fillosdeIsrael,esixíronoconrigor,paraaflixirosfillosde Israel;perocantomáisosaflixían,máismedrabane medraban,eosexipciosestabantristespormordosfillos deIsrael.

CAPÍTULO66

1NaqueltempomorreuHadad,fillodeBedad,reide Edom,ereinounoseulugarSamlah,deMesrecah,dopaís dosfillosdoleste

2Noanotrecedoreinadodofaraón,reideExipto,quefoi oanocentovinteecincodabaixadadosisraelitasaExipto, SamlahreinarasobreEdomdezaoitoanos.

3Ecandoreinou,convocouosseusexércitosparairloitar contraSefo,fillodeElifaz,eosfillosdeQuitim,porque fixeranguerracontraAnxeas,reideÁfrica,edestruíran todooseuexército

4Perononseenfrontouael,porqueosfillosdeEsaúo impediron,dicindo:EraoseuirmánEntónSamlah escoitouavozdosfillosdeEsaúevolveucontodasassúas forzasáterradeEdom,enonprocedeualoitarcontraSefo, fillodeElifaz

5EoFaraón,reideExipto,ouviuisto,dicindo:Samlah,rei deEdom,decidiuloitarcontraosfillosdeQuitim,e despoisviráloitarcontraExipto

6Ecandoosexipciosescoitaronesteasunto,aumentarono traballosobreosfillosdeIsrael,paraqueosisraelitasnon llesfixesencomollesfixerannasúaguerracontraosfillos deEsaúnosdíasdeHadad

7EntónosexipciosdixeronaosfillosdeIsrael:Apresúrate efaioteutraballo,eremataatúatarefa,efortaleceaterra, paraqueosfillosdeEsaú,osteusirmáns,nonveñanloitar contranós,porquepormordetiviráncontranós

8EosfillosdeIsraelfixeronotraballodoshomesde Exiptodíatrasdía,eosexipciosaflixironosfillosdeIsrael paradiminuílosnaterra

9Maisamedidaqueosexipciosaumentabanotraballodos fillosdeIsrael,asímedrabanesemultiplicabanosfillosde Israel,etodoExiptoenchíasedosfillosdeIsrael

10EnoanocentovinteecincodabaixadadeIsraela Exipto,todososexipciosvironqueoseuconsellonon prosperabacontraIsrael,senónquesemultiplicabane medraban,eaterradeExiptoeaterradeGosénestaban cheasdosfillosdeIsrael.

11Entón,todososanciánsdeExiptoeosseussabios achegáronseaorei,postráronseanteelesentáronsediante del.

12EtodososanciánsdeExiptoeosseussabiosdixeronao rei:"Vivaoreiparasempre;tiaconsellachesoconsello contraosfillosdeIsrael,efixemosconelessegundoa palabradorei"

13Maisenproporciónaoaumentodotraballo,así aumentanemedrannaterra,evelaquíquetodoopaísestá cheodeles

14Agora,pois,señornosoerei,osollosdetodoExipto estánpostosentiparaquellesdesconsellocoatúa sabedoría,coacalpoidanpersuadiraIsraelparadestruílo oudiminuílodaterra;eoreirespondeullesdicindo: Démosvosconsellonesteasuntoparaquepoidamossaber quefacerconeles

15Unoficial,undosconselleirosdorei,chamadoXob,de Mesopotamia,naterradeUz,respondeuaorei,dicindo:

16Selleparecebenaorei,queescoiteoconsellodoseu servo;eoreidíxolle:Fala

17EXobfaloudiantedorei,dospríncipesedetodosos anciánsdeExipto,dicindo:

18Velaquíqueoconsellodorei,queaconsellou anteriormenteconrespectoaotraballodosfillosdeIsrael,é moibo,enondebesapartartedosquetraballanpara sempre.

19Maisesteéoconselloqueseaconsellaparadiminuílos, selleparecebenaoreiaflixilos

20Velaquíquetememosaguerradurantemoitotempo,e dixemos:CandoIsraelsexafecundonaterra,botarannosda terraseseproduceunhaguerra

21Selleparecebenaorei,quesepubliqueundecretoreal, equeseescribanasleisdeExipto,quesexairrevocable, quetodofillovarónnacidodosisraelitasteñaosangue derramadopolaterra.

22Efacendoisto,candotodososfillosvarónsdeIsrael morran,cesaráamaldadedassúasguerras;queoreiofaga emandechamaratodasasparteirashebreasellesordene

queoexecutennesteasunto;eacousagustoulleaoreie aospríncipes,eoreifixosegundoapalabradeXob.

23Eoreimandouchamarásparteirashebreas,dascaleso nomedunhaeraSefraeonomedaoutraPúa.

24Easparteirasforondiantedoreiepresentaronsenasúa presenza

25Eoreidíxolles:Candofagadesdeparteirasásmulleres hebreaseasvexadessobreosseusescanos,seéunneno, matarédelo;peroseéunhafilla,queviva

26Perosenonfasisto,entónqueimareiteatieatodasas túascasasnolume

27MaisasparteirastemíanaDeusenonescoitaronaorei deExiptoninássúaspalabras.Ecandoasmullereshebreas lledabanaluzáparteiraunfilloouunhafilla,aparteira facíatodoonecesariopolonenoedeixábaovivir;así facíanasparteirastodososdías.

28Eistofoicomunicadoaorei,emandouchamarás parteirasedíxolles:Porquefixestesistoesalvastesos nenosconvida?

29Easparteirasresponderonefalaronxuntasdiantedorei, dicindo:

30Nonpenseoreiqueasmullereshebreassoncomaas exipcias,porquetodososfillosdeIsraelsonsans,eantes dequeaparteirachegueaeles,xadanaluzEencantoa nós,astúasservas,haimoitosdíasqueningunhamuller hebreadeualuzentrenós,porquetodasasmulleres hebreassonassúaspropiasparteiras,porquesonsans 31EFaraónescoitouassúaspalabrasecreullesneste asunto,easparteirasafastáronsedorei,eDeustratouben conelas,eopobomultiplicouseemedroumoito

CAPÍTULO67

1HabíanaterradeExiptounhomedadescendenciade Leví,chamadoAmram,fillodeQuehat,fillodeLeví,fillo deIsrael

2EestehomefoietomoupormulleraIoquébed,fillade Leví,irmádoseupai,eelatiñacentovinteeseisanos,eel achegouseaela

3Eamullerconcibiuedeualuzunhafilla,echamoulle Miriam,porquenaquelesdíasosexipciosamargaranavida dosfillosdeIsrael

4Econcibiudenovoedeualuzunfillo,echamoulle Aarón,porquenosdíasdasúaconcepción,ofaraón comezouaderramarosanguedosfillosvarónsdeIsrael

5NaquelesdíasmorreuSefo,fillodeElifaz,fillodeEsaú, reideQuitim,eIaneásreinounoseulugar

6EotempoquereinouZefosobreosfillosdeQuitimfoi cincuentaanos,emorreuefoienterradonacidadede Nabná,naterradeQuitim

7EIaneás,undoshomespoderososdosfillosdeQuitim, reinoudespoisdel,ereinoucincuentaanos.

8DespoisdamortedoreideQuitim,Balaam,fillodeBeor, fuxiudaterradeQuitimefoiaExipto,ondeestabao faraón,reideExipto

9Eofaraónrecibiunocongrandeshonras,porqueouvira falardasúasabedoría,edeulleagasallosefíxoo conselleiro,eengrandeceuno

10BalaamviviuenExipto,enhonracontodososnobres dorei,eosnobresoexaltaron,porquetodoscobizaban aprenderasúasabedoría

11EnoanocentotrintadabaixadadeIsraelaExipto,o faraónsoñouqueestabasentadonoseutronoreal,e levantouosolloseviuunanciándepédiantedel,ehabía nasmansdoanciánunhasbalanzas,comoasqueusanos comerciantes.

12Eoanciáncolleuabalanzaecolgounadiantedofaraón

13EoanciáncolleuatodososanciánsdeExipto,atodos osseusnobresegrandeshomes,atounosepúxoosnunha mesmabalanza

14Ecolleuuncabritodeleiteemeteunonaoutrabalanza, eocabritopredominousobretodos

15Eofaraónquedouabraiadoporestaterriblevisión,por queocabritopredominabasobretodos,eofaraónespertou evelaquíqueeraunsoño

16Eofaraónlevantousecedopolamañáechamouatodos osseusservosecontoullesosoño,eoshomestiveron moitomedo

17Eoreidíxollesatodososseussabios:«Interpretádeme, porfavor,osoñoquesoñei,paraqueopoidacoñecer».

18EBalaam,fillodeBeor,respondeuaoreiedíxolle:Isto nonsignificaoutracousaqueungranmalquexurdirá contraExiptonosúltimosdías.

19PorquenaceráaIsraelunfilloquedestruirátodoExipto eosseushabitantes,esacaráosisraelitasdeExiptocunha manpoderosa.

20Agora,pois,ohrei,tomaconsellosobreesteasunto, paradestruíraesperanzadosfillosdeIsraeleasúa expectativa,antesdequeestemalselevantecontraExipto.

21EoreipreguntouaBalaam:EquefaremosconIsrael? Certamente,dunxeitodeterminado,aoprincipio, aconsellamoscontraeles,enonpuidemosprevalecersobre eles

22Agora,polotanto,dáchetaménconsellocontraelespara quepoidamosvencelos.

23EBalaamrespondeuaorei,dicindo:Envíaagorae chamaosteusdousconselleiros,everemoscaléoseu consellosobreesteasunto;despoisoteuservofalará.

24Eoreimandouchamaraosseusdousconselleiros,a ReuelomadianitaeaXobouzita,eviñeronesentáronse diantedorei.

25Eoreidíxolles:Velaquíquexaescoitastesosoñoque eusoñeieasúainterpretación;agora,pois,consultadee coñecedeoquesellesdebefaceraosfillosdeIsrael,para quepoidamosvencerlosantesdequeasúamaldadese apoderedenós

26EReuelomadianitarespondeuaorei,edixo:Queviva orei,quevivaoreiparasempre

27Selleparecebenaorei,quesedesvíedoshebreoseos deixe,equenonestendaasúamancontraeles

28PoisestessonosqueoSeñorescolleunosdíasantigos, etomoucomosorteasúaherdanzadeentretodasas naciónsdaterraeosreisdaterra;equenéoqueestendeua súamancontraelesimpunemente,dosqueoseuDeusnon foivingado?

29CertamentesabesquecandoAbrahambaixouaExipto, oFaraón,oantigoreideExipto,viuaSara,asúamuller,e tomounapormuller,porqueAbrahamdixo:Elaéamiña irmá;porquetiñamedodequeosexipciosomatasenpor mordasúamuller

30EcandooreideExiptolevouaSara,Deuscastigounoa eleásúafamiliacongravespragas,ataquelledevolveua AbrahamasúaesposaSara;entóncurou

31EDeuscastigouaAbimelecoxerarita,reidosfilisteos, pormordeSara,mullerdeAbraham,aotapartodosos ventres,desdeohomeataabesta

32CandooseuDeusapareceuaAbimélecnunsoño nocturnoeoaterrouparadevolverlleaAbrahamaSara,a quentomara,edespoistodoopobodeGuerarfoicastigado pormordeSara,eAbrahamrezouaoseuDeusporeles,e estefoisuplicadoporel,ecurounos

33EAbimélectemeutodoestemalquelleviñasobreele oseupobo,evolveuaAbraham,asúamullerSara,e deulleconelamoitosagasallos

34FixoomesmoconIsaaccandoobotoudeGuerar,e Deusfixocousasmarabillosasconel,quetodososcursos deaugadeGuerarsecáronse,eassúasárboresfroiteiras nonderonfroito

35AtaqueAbimélecdeGuerar,Ahuzat,undosseus amigos,ePicol,capitándoseuexército,foronaele inclináronseepostráronsediantedelataochan

36Epedíronllequesuplicaseporeles,eelrezouaoSeñor poreles,eoSeñorimploroulleecurounos

37Xacob,ohomesinxelo,foiliberadopolasúa integridadedamandoseuirmánEsaúedamandeLabáno sirio,irmándasúanai,quebuscaraasúavida;asímesmo, damandetodososreisdeCanaánquesexuntarancontra eleosseusfillosparadestruílos,eoSeñorlibrounosdas súasmans,dexeitoquesevolveroncontraeleseos golpearon,poisquenestenderaalgunhavezasúaman contraelesconimpunidade?

38CertamenteoFaraónanterior,opaideteupai,exaltoua Xosé,fillodeXacob,porribadetodosospríncipesdaterra deExipto,candoviuasúasabedoría,poiscoasúa sabedoríalibroudafameatodososhabitantesdaterra 39Despoisdiso,ordenouaXacobeaosseusfillosque baixasenaExipto,paraque,medianteasúavirtude,aterra deExiptoeaterradeGosénselibrasendafame

40Agora,polotanto,sechepareceben,deixadedestruír osfillosdeIsrael;perosenonéatúavontadequehabiten enExipto,envíaosdeaquíparaquevaianáterradeCanaán, aterraondeosseusantepasadosperegrinaron

41EcandooFaraónouviuaspalabrasdeIetró,enfadouse moitoconel,dexeitoqueselevantouavergoñadoda presenzadoreiefoiaMadián,asúaterra,elevouconsigo obastóndeXosé.

42EoreipreguntoulleaXobouzita:Quedisti,Xob,ecal éoteuconsellorespectodoshebreos?

43EntónXobdíxolleaorei:Velaquíquetodosos habitantesdaterraestánnoteupoder;queoreifagaoque lleparezaben

44EoreipreguntoulleaBalaam:«Quedis,Balaam?Dia túapalabraparaqueaescoitemos»

45EBalaamrespondeuaorei:«Detodooqueorei aconselloucontraoshebreos,seránlibrados,eoreinon poderáprevalecersobreelesconningúnconsello»

46Porquesepensasqueospodesmenoscabarcolumedas lapas,nonpoderásprevalecersobreeles,porque certamenteoseuDeuslibrouaAbraham,oseupai,deUr doscaldeos;esepensasqueospodesdestruírcunha

espada,certamenteIsaac,oseupai,foilibradodela,eun carneirofoipostonoseulugar.

47Esecontraballoduroerigorosopensasdiminuílos,non prevalecerásninsequeranisto,porqueoseupaiXacob serviuaLabánentodaclasedetraballoduro,eprosperou.

48Agora,polotanto,ohrei,escoitaasmiñaspalabras, porqueesteéoconselloqueseaconsellacontraeles,polo calprevalecerássobreelesedocalnondebesapartarte.

49Sellepareceaorei,queordenequetodososseusfillos quenazandesdeestedíaendiantesexanbotadosáauga, porqueconistopodesborraroseunome,poisningúndeles nindosseuspaisfoixulgadodestexeito

50EoreiescoitouaspalabrasdeBalaam,eacousa gustoullesaoreieaospríncipes,eoreifixosegundoa palabradeBalaam

51Eoreimandouquesepromulgaseunpregoequese estableceseunhaleientodaaterradeExipto,dicindo: Todonenovarónquenazaaoshebreosdesdeestedíaen dianteserábotadoáauga.

52EFaraónchamouatodososseusservos,dicindo:Ide, agora,ebuscadeportodaaterradeGosénondeestános fillosdeIsrael,evedequetodofillovarónnacidodos hebreosserábotadoaorío,perotodasasfillasdeixaredes convida

53EcandoosfillosdeIsraelescoitaronestacousaqueo Faraónordenarabotarosseusfillosvarónsaorío,algúns dopoboseparáronsedassúasmullereseoutrosadheríronse aelas.

54Edesdeaqueldíaendiante,candochegouotempodo partoásmulleresdeIsraelquepermanecerancosseus maridos,foronaocampoparapariralí,ederonaluzno campo,edeixaronosseusfillosnocampoevolveronpara acasa

55EoSeñor,quexuraraaosseusantepasados multiplicalos,enviouundosseusanxosministrosqueestán noceoparalavaracadanenoenauga,paraunxiloe envolveloeparapoñerllenasmansdúaspedraslisas, dunhadascaleschupabaleiteedaoutramel,efixoquelle creceseopeloataosxeonllos,coquesepuidesecubrir; paraconsolaloeparaaferrarseael,atravésdasúa compaixónporel

56EcandoDeustivocompaixóndelesedesexou multiplicalossobreafacedaterra,ordenouásúaterraque osrecibiseparaserenpreservadosnelaataotempodeque crecesen,despoisdocalaterraabriuasúabocae vomitounosebrotarondacidadecomoaherbadaterraea herbadobosque,evolveroncadaunásúafamiliaeácasa doseupai,epermaneceronconeles.

57EosnenosdosfillosdeIsraeleransobreaterracomaa herbadocampo,polagrazaqueDeusllesdeu

58Candotodososexipciosvironisto,saíroncadaunpara oseucampocoasúaxuntadeboiseoseuarado,eararono campocomasearaaterranasementeira

59Ecandoarabannonpodíanferirosnenosdosfillosde Israel,poloqueopobomedrouemedroumoito

60EFaraónordenouaosseusoficiaisquefosen diariamenteaGosénparabuscarosnenosdosfillosde Israel

61Ecandobuscaroneatoparonun,colleunodoseodasúa naipolaforzaebotáronoaorío,peroanenadeixáronocoa súanai;asífixeronosexipcioscosisraelitastodososdías

CAPÍTULO68

1EfoinesemomentoqueoespíritodeDeusestabasobre Miriam,filladeAmram,irmádeAarón,eelasaíue profetizousobreacasa,dicindo:Velaquí,estavez naceránosunfillodomeupaiedamiñanai,eelsalvaráa IsraeldasmansdeExipto.

2EcandoAmramouviuaspalabrasdasúafilla,foie levouásúamullerdevoltaácasa,despoisdebotalafóra nomomentoenqueofaraónordenouquetodososfillos varónsdacasadeXacobfosenlanzadosáauga

3AsíqueAmramtomouásúamullerIoquébed,tresanos despoisdebotala,eveuaelaeelaconcibiu

4Eaocabodesetemesesdesdeasúaconcepción,deua luzunfillo,etodaacasaencheusedunhagranluz,comaa luzdosoledalúanomomentodoseubrillo

5Candoamullerviuqueonenoeraboeagradableávista, escondeunodurantetresmesesnunhahabitacióninterior.

6Naquelesdíasosexipciosconspiraronparaexterminara todososhebreosquehabíaalí

7EasmulleresexipciasforonaGosén,ondeestabanos fillosdeIsrael,elevaronaosseusombreirososseusfillos pequenos,osseusmeniñosqueaíndanonpodíanfalar

8Naquelesdías,candoasmulleresdosfillosdeIsrael dabanaluz,cadaunhaescondíaoseufillodiantedos exipcios,paraqueosexipciosnonsoubesenqueestaban dandoaluzenonosexterminasendaterra.

9EasmulleresexipciaschegaronaGoséneosseusfillos, quenonpodíanfalar,estabansobreosseusombreiros,e candounhamullerexipciaentrounacasadunhamuller hebrea,oseubebécomezouachorar

10Ecandochorou,onenoqueestabanahabitación interiorrespondeu,easmulleresexipciasforonedéronllo anoticiaácasadofaraón

11Eofaraónenviouosseusoficiaisparacollerosnenose matalos;asífixeronosexipcioscoasmullereshebreas todososdías

12Efoinesetempo,unstresmesesdespoisdeque Ioquébedagocharaoseufillo,queoasuntosesoubona casadofaraón

13Amullerapresurousealevaroseufilloantesdeque chegasenosgardas,ecolleuparaelunhacaixadexuncos, euntounaconlimoebrea,emeteuonenodentro,e deitounaentreaslousasábeiradorío

14EasúairmáMiriamquedoulonxeparaverquelle faríanequeseríadassúaspalabras

15EDeusenviounaqueltempounhacalorterriblenaterra deExipto,quequeimouacarnedohomecomaosolnoseu circuíto,eoprimiugravementeaosexipcios

16Etodososexipciosbaixaronaoríoparabañarse,por mordacalorabrasadoraquellesqueimabaacarne.

17EBatía,afilladofaraón,foitaménbañarsenorío, debidoácalorabrasadora,eassúasdoncelascamiñaron polabeiradorío,etaméntodasasmulleresdeExipto

18EBatíalevantouosolloscaraaorío,eviuaarcasobre aauga,emandouásúacriadaabuscala.

19Eelaabriunaeviuoneno,evelaquíqueomeniño choraba,etivocompaixóndel,edixo:Esteéundosnenos hebreos.

20EtodasasmulleresdeExiptoquecamiñabanpolabeira doríodesexabandarlleopeito,peroelnonofacía,porque istoviñadoSeñor,paradevolveloaopeitodasúanai

21EMiriam,asúairmá,estabanaqueltempoentreas mulleresexipciasábeiradorío,eviuistoedíxolleáfilla dofaraón:"Deberíairbuscarunhaaiadeentreasmulleres hebreasparaquechedeaoneno?"

22Eafilladofaraóndíxolle:«Vai».Eamozafoie chamouánaidoneno

23EafilladofaraóndíxolleaIoquébed:«Levaestenenoe dálleopeito,eeupagareicheoteusalario,dúasmoedasde pratadiarias»Eamullercolleuonenoedeulleopeito

24Eaocabodedousanos,candoonenocreceu,ela levounoáfilladoFaraón,efoiparaelacomaunfillo,e chamounoMoisés,porquedixo:Porqueosaqueidaauga 25EoseupaiAmramchamounoCabar,porquedixo:Foi porelqueseasocioucoasúamuller,áqueseafastara 26EasúanaiIoquébedchamounoXecutiel,porquedixo: «TeñoaesperanzadelnoTodopoderoso,eDeus devolveunoamin»

27EMiriam,asúairmá,chamounoXéred,porquebaixou trasdelataoríoparasabercalseríaoseufin.

28EoseuirmánAarónchamounoAbiZanuch,dicindo: Meupaideixouamiñanaievolveuaelaporcausadel

29EQuehat,paideAmram,chamounoAbigdor,porque pormordelDeusreparouafendadacasadeXacob,de xeitoquexanonpodíanbotarosseusfillosvarónsáauga

30EasúaaiachamounoAbiSoco,dicindo:Estivo agochadonoseutabernáculodurantetresmeses,pormor dosfillosdeHam

31EtodoIsraelpuxéronlleSemaías,fillodeNatanael, porquedixeron:NosseusdíasDeusescoitouosseus clamoreselibrounosdosseusopresores

32EMoisésestivonacasadoFaraón,efoiparaBatía,filla doFaraón,comounfillo,eMoiséscreceuentreosfillosdo rei

CAPÍTULO69

1EoreideEdommorreunaquelesdías,nodezaoitavoano doseureinado,efoienterradonotemploqueconstruíra parasicomoresidenciarealnaterradeEdom

2EosfillosdeEsaúenviaronaPetor,queestáxuntoaorío, etrouxerondealíunmozodefermososolloseaspecto, chamadoSaúl,econstituíronoreisobreelesnolugarde Samlah.

3ESaúlreinousobretodososfillosdeEsaúnaterrade Edomdurantecorentaanos.

4Candoofaraón,reideExipto,viuqueoconselloque BalaamderaconrespectoaosfillosdeIsraelnon prosperaba,senónqueaíndaasíeranfecundos, multiplicáronseemedrabanportodaaterradeExipto, 5Entónofaraónordenounaquelesdíasquesepublicaseun pregoportodoExiptoparaosfillosdeIsrael,dicindo: Ninguéndiminuiránadadoseutraballodiario

6Eohomequesexadeficientenoseutraballodiario,xa sexaenargamasaouenladrillos,serásubstituídopoloseu fillomáisnovo

7EotraballodeExiptofortaleceusesobreosfillosde Israelnaquelesdías,evelaquíqueseunladrillofaltabano traballodiariodecalquerahome,osexipciostomabaná

forzaoseufillomáisnovodasúanaiemetíanonoedificio nolugardoladrilloquellefaltaraaoseupai.

8EoshomesdeExiptofixeronasícontodososfillosde Israeldíatrasdía,todososdíasdurantemoitotempo.

9MaisatribodeLevínontraballounaqueltempocos israelitas,osseusirmáns,desdeoprincipio,porqueos fillosdeLevícoñecíanaastuciaqueosexipciosexerceran aoprincipiocontraosisraelitas.

CAPÍTULO70

1EnoterceiroanodesdeonacementodeMoisés,ofaraón estabasentadonunbanquete,candoaraíñaAlparanit estabasentadaásúadereitaeBatíaásúaesquerda,eo nenoMoisésestabadeitadosobreoseupeito,eBalaam, fillodeBeor,cosseusdousfillos,etodosospríncipesdo reinoestabansentadosámesanapresenzadorei

2Eorapazestendeuamansobreacabezadorei,colleua coroadacabezadoreiepúxoanasúapropiacabeza.

3Ecandooreieospríncipesvironotraballoqueorapaz fixera,oreieospríncipesquedaronaterrorizados,eun homeexpresoulleaoseuveciñooseuasombro.

4Eoreipreguntoullesaospríncipesqueestabandiantedel ámesa:«Quedicidesvós,equedicides,príncipes,neste asunto,ecalseráoxuízocontraorapazpormordeste acto?»

5EBalaam,fillodeBeor,omago,respondeudiantedorei edospríncipes,edixo:Lembraagora,meuseñoremeurei, osoñoquesoñacheshaimoitosdíaseoqueche interpretouoteuservo

6Agora,pois,esteéunnenodeentreosfilloshebreos,no queestáoespíritodeDeus,equenonpenseomeuseñoro reiqueesterapazfixoistosencoñecemento

7Porqueéunnenohebreo,esabedoríaeentendemento estánconel,aíndaqueéunneno,econsabedoríafixoisto eescolleuparasioreinodeExipto

8Porqueesteéocostumedetodososhebreosdeenganar osreiseosseusnobres,facendotodasestascousascon astucia,parafacertremerosreisdaterraeosseushomes 9CertamentesabesqueAbraham,oseupai,actuouasí, enganouoexércitodeNimrod,reideBabel,eAbimelec, reideGuerar,equeseapoderoudaterradosfillosdeHete detodososreinosdeCanaán.

10EquebaixouaExiptoedixodeSara,asúamuller,que eraamiñairmá,paraenganaraExiptoeaoseurei

11OseufilloIsaactaménfixoomesmocandofoia Guerarealíseestableceu,easúaforzaprevaleceusobreo exércitodeAbimélec,reidosfilisteos.

12Taménpensouenfacertropezaroreinodosfilisteos, dicindoqueRebeca,asúamuller,eraasúairmá 13Xacobtaméntratoucontraizónaoseuirmán,e quitoulledamanoseudereitodeprimoxenituraeasúa bendición

14FoientónaPadan-Aram,ácasadeLabán,irmándasúa nai,econastuciarouboulleasúafilla,oseugandoetodoo quellepertencía,efuxiuevolveuáterradeCanaán,onde estabaoseupai.

15OsseusfillosvenderonoseuirmánXosé,quebaixoua Exiptoeseconverteuenescravo,efoimetidonacadea durantedoceanos.

16Ataqueoanteriorfaraóntivosoños,eosacouda prisión,eoengrandeceuporribadetodosospríncipesde Exiptoporterlleinterpretadoosseussoños

17EcandoDeuscausouunhafameportodaaterra, mandouchamaretrouxoaoseupaieatodososseus irmáns,eatodaacasadoseupai,emantivoossenprezo ninrecompensa,ecomprouaosexipcioscomoescravos

18Agora,pois,meuseñor,rei,estenenolevantousenoseu lugarenExipto,parafacersegundoassúasobrasepara xogarcontodorei,príncipeexuíz

19Selleparecebenaorei,derramemososeusanguepola terra,paraquenonmedreechequiteogobernodasmans, eaesperanzadeExiptoperezadespoisdequereine.

20EBalaamdixoaorei:"Chamemos,ademais,atodosos xuícesdeExiptoeaosseussabios,efáganossaberseeste rapazécondenadoámorte,comodixeches,eentón matarémolo"

21EofaraónmandouchamaratodosossabiosdeExipto, epresentaronseanteorei.EunanxodoSeñorapareceu entreeles,comaundossabiosdeExipto

22Eoreidixoaossabios:Seguramentexaoístesoque fixoesterapazhebreoqueestánacasa,easíxulgou Balaamnoasunto

23Agoraxulgadetaménvósevedeoquellecorresponde aorapazpoloactoquecometeu.

24Eoanxo,queparecíaundossabiosdofaraón, respondeuedixooseguinte,diantedetodosossabiosde Exipto,diantedoreiedospríncipes:

25Sellepareceaorei,queoreienvíehomesquelletraian unhapedradeónixeuncarbónaceso,equeoscoloquen diantedoneno;eseonenoestendeamanecolleapedra deónix,entónsaberemosqueomozofixotodooquefixo consabedoría,edebemosmatalo

26Maisseestendeamansobreocarbón,saberemosque nonfixoistoconcoñecemento,evivirá

27Eacousapareceubenaosollosdoreiedospríncipes,e oreifixosegundoapalabradoanxodoSeñor.

28Eoreimandouquetrouxesenapedradeónixeo carbónequeospuxesendiantedeMoisés

29Ecolocaronorapazdiantedeles,eorapazintentou estenderamancaraápedradeónix,perooanxodoSeñor colleulleamanecolocounasobreocarbón,eocarbón apagousenasúaman,eellevantounoemeteunonaboca,e queimoupartedosseusbeizosepartedasúalingua,e púxosepesadonabocaenalingua

30Ecandooreieospríncipesvironisto,souberonque Moisésnonactuaraconsabedoríaaoquitarlleacoroada cabezaaorei.

31Entónoreieospríncipesabstivéronsedemataroneno, poloqueMoiséspermaneceunacasadoFaraón,crecendo, eoSeñorestabaconel

32Ementresorapazestabanacasadorei,estabavestido depúrpuraemedrabaentreosfillosdorei

33EcandoMoiséscreceunacasadorei,Batía,fillado faraón,considerounocomaunfillo,etodaacasadofaraón honrouno,etodososhomesdeExiptotiñanmedodel

34EsaíaeviñacadadíaáterradeGosén,ondeestabanos seusirmáns,osfillosdeIsrael,eMoisésvíaoscadadíacon faltadeaireetraballoduro

35EMoiséspreguntoulles,dicindo:Porquesevosimpón estetraballodíaadía?

36Econtáronlletodooquellesaconteceraetodasasordes queofaraónllesimpuxeraantesdoseunacemento.

37EcontáronlletodososconsellosqueBalaam,fillode Beor,aconsellaracontraeles,eoquetaménaconsellara contraelparamatalodespoisdequitarlleacoroadacabeza aorei

38EcandoMoisésouviuestascousas,asúairaacendeuse contraBalaam,eprocuroumatalo,eestabaemboscado contraeldíatrasdía

39EBalaamtivomedodeMoisés,eeleosseusdous filloslevantáronseesaírondeExipto,efuxironesalvaron assúasalmaseforonáterradeCuxaQuikianos,reide Cux.

40Moisésestabanacasadorei,entrandoesaíndoO SeñordeullegrazaaosollosdoFaraón,detodososseus servosedetodoopobodeExipto;eelesamabanmoitoa Moisés

41EchegouodíaenqueMoisésfoiaGosénparaveros seusirmáns,queviuosfillosdeIsraelnassúascargase traballoduro,eMoiséstristeusepormordeles

42MoisésvolveuaExiptoechegouácasadofaraón,e presentouseanteorei,eMoisésinclinouseanteorei.

43EMoisésdíxolleaFaraón:"Rógoche,meuseñor,vin facercheunhapequenapetición;nonmevolvasamiraren branco".EFaraóndíxolle:"Fala".

44EMoisésdíxolleaFaraón:«Déixallesaosteusservos, osfillosdeIsraelqueestánenGosén,undíapara descansaralídoseutraballo».

45EoreirespondeuaMoisésedixo:Velaquíqueteñoa miñadisposiciónnistoparaconcederatúapetición

46Eofaraónmandouquesepublicaseunpregoentodo ExiptoeenGosén,dicindo:

47Avós,todososfillosdeIsrael,asídiorei:Duranteseis díasfaredesovosotraballoeovosotraballo,peroosétimo díadescansaredesenonfaredesningúntraballo;asífaredes todososdías,comooreieMoisés,fillodeBatía, mandaron.

48EMoisésalegrousedestacousaqueoreilleconcedera, etodososfillosdeIsraelfixeroncomoMoisésllesordenou 49PorqueistoviñadoSeñorparaosfillosdeIsrael,poiso SeñorcomezaraalembrarsedosfillosdeIsraelpara salvalospormordosseuspais

50EoSeñorestabaconMoiséseasúasonaestendeuse portodoExipto

51Moisésfíxosegrandeaosollosdetodososexipciose aosollosdetodososfillosdeIsrael,buscandoobendoseu poboIsraelepronunciándollespalabrasdepazaorei

CAPÍTULO71

1EcandoMoiséstiñadezaoitoanos,desexouveraoseu paieásúanaiefoiconelesaGosén,ecandoMoisésse achegouaGosén,chegouaolugarondeosfillosdeIsrael estabantraballando,eobservouassúascargas,eviuaun exipcioferindoaundosseusirmánshebreos

2EcandoohomequeforagolpeadoviuaMoisés,correu caraaelenbuscadeaxuda,porqueohomeMoiséseramoi respectadonacasadoFaraón,edíxolle:Meuseñor, escóitameEsteexipcioentrounamiñacasadenoite, atoumeeachegouseámiñamullernamiñapresenza,e agorabuscaquitarmeavida

3EcandoMoisésouviuestacousamalvada,asúaira acendeusecontraoexipcio,evirousedunladoparaoutro, ecandoviuquenonhabíaninguénalí,feriuoexipcioe escondeunonaarea,elibrouohebreodamandoqueo ferira.

4Eohebreofoiparaasúacasa,eMoisésvolveuparaa súacasa,esaíuevolveuparaacasadorei

5Ecandoohomevolveuácasa,pensouenrepudiarasúa muller,porquenonestababennacasadeXacobque ningúnhomeseachegaseásúamullerdespoisdequeela foracontaminada

6Eamullerfoiecontoulloaosseusirmáns,eosirmánsda mullerprocuraronmatalo,eelfuxiuparaasúacasae escapou

7EosegundodíaMoiséssaíuondeestabanosseusirmáns, eviu,evelaquí,doushomesestabandiscutindo,edíxolle aomalvado:Porqueferesaoteuveciño?

8Eelrespondeulleedíxolle:Quentepuxoporpríncipee xuízsobrenós?¿Pensasmatarmecomomatachesoexipcio?

Moiséstivomedoedixo:Certamenteoasuntoxasesabe?

9Eofaraónsoubodesteasuntoeordenouquematasena Moisés;entónDeusenviouoseuanxo,eapareceuao faraónnasemellanzaduncapitándagarda

10EoanxodoSeñorcolleuaespadadamandoxefeda gardaecortoulleacabezaconela,porqueasemellanzado xefedagardaseconverteranasemellanzadeMoisés

11EoanxodoSeñorcolleuaMoiséspolamandereita, sacounodeExiptoecolocounofóradasfronteirasde Exipto,aunhadistanciadecorentadíasdeviaxe

12SóoseuirmánAarónquedounaterradeExipto,e profetizouaosfillosdeIsrael,dicindo:

13AsídioSeñor,Deusdosvososantepasados:«Quecada hometireasabominaciónsquelleparecenaosseusollose nonsecontaminecosídolosdeExipto.

14EosfillosdeIsraelrebeláronseenonescoitarona Aarónnaquelmomento

15EoSeñorpensouendestruílos,senonfoseporqueo SeñorselembraradaalianzaquefixeraconAbraham, IsaaceXacob

16Naquelesdías,amandofaraóncontinuousendodura contraosfillosdeIsrael,eesmagounoseoprimiunosatao momentoenqueDeusenviouasúapalabraetivoenconta asúasituación.

CAPÍTULO72

1Naquelesdíashoubounhagranguerraentreosfillosde CuxeosfillosdolesteedeAram,erebeláronsecontrao reideCux,nascuxasmansestaban

2Entón,Quikianos,reideCux,saíucontodososfillosde Cux,unpobonumerosocomaaarea,efoiloitarcontra Arameosfillosdoleste,parasometeros.

3EcandoQuikianossaíu,deixouaBalaamomago,cos seusdousfillos,paragardaracidade,eáclasemáisbaixa daxentedaterra

4Entón,QuicianosaíucontraArameosfillosdoleste,e loitoucontraelesederrotounos,etodoscaeronferidosante Quicianoeoseupobo

5Elevouamoitosdelescativosesometeunoscomoao principio,eacampounasúaterraparacobrarllestributo comodecostume

6EBalaam,fillodeBeor,candooreideCuxodeixou paragardaracidadeeospobresdacidade,levantousee aconsellouáxentedaterraqueserebelasencontraorei Quikianos,paraquenonodeixasenentrarnacidadecando volveseácasa.

7Eopobodaterraescoitouno,exuráronlleeofixeronrei sobreeles,eaosseusdousfillosporcapitánsdoexército

8Entónlevantáronseeergueronasmurallasdacidadenos dousrecantos,econstruíronunedificiomoiforte

9Enoterceiroángulocavarongabiassennúmero,entrea cidadeeoríoquerodeabatodaaterradeCux,efixeron brotaralíasaugasdorío

10Nocuartorecunchorecolleronnumerosasserpescos seusencantamentoseencantamentos,efortificarona cidadeehabitaronnela,eninguénsaíuninentroudiante deles.

11EQuikianoloitoucontraArameosfillosdolestee someteunoscomoantes,edéronlleoseutributohabitual,e elfoievolveuásúaterra.

12EcandoQuikianos,oreideCux,seachegouásúa cidadeetodososcapitánsdasforzasconel,levantaronos ollosevironqueasmurallasdacidadeestaban reconstruídasemoielevadas,poloqueoshomesquedaron abraiadosporisto

13Edixéronseunsaosoutros:«Veronqueestabamos atrasadosnabatallaetiñanmoitomedodenós;poriso fixeronisto:ergueronasmurallasdacidadeefortificáronas paraqueosreisdeCanaánnonpuidesenentrarenguerra contraeles»

14Entónoreieastropasachegáronseáportadacidadee miraroncaraarribaevironquetodasasportasdacidade estabanpechadas,echamaronaossentinelas,dicindo: Abrídenosparaquepoidamosentrarnacidade

15Maisossentinelasnegáronseaabrirllesporordede Balaam,omago,oseurei,enonllesdeixaronentrarnasúa cidade

16Entóniniciaronunhabatallacontraelesfronteáporta dacidade,ecentotrintahomesdoexércitodeCikianos caeronaqueldía

17Eaodíaseguintecontinuaronloitandoeloitaronábeira dorío;intentaronpasarperononpuideron,poloquealgúns delesafundíronsenospozosemorreron

18Entónoreiordenoullesquecortasenárboresparafacer balsas,nasquepoderíanpasarataeles,easíofixeron 19Ecandochegaronaolugardasgabias,asaugasxiraban conmuíños,edouscentoshomesendezbalsasafogáronse. 20Eaoterceirodíaviñeronloitaraoladoondeestabanas serpes,perononpuideronachegarsealí,porqueasserpes matarondelescentosetentahomes,edeixarondeloitar contraCux,easediaronCuxdurantenoveanos,ninguén saíuninentrou

21Naqueltempo,candoaguerraeoasediocontraCux estaban,MoisésfuxiudeExipto,diantedofaraón,que buscabamatalopormataroexipcio

22EMoiséstiñadezaoitoanoscandofuxiudeExiptoda presenzadoFaraón,efuxiueescapouaocampamentode Quikianos,quenaqueltempoestabaasediandoCux.

23EMoisésestivonoveanosnocampamentode Quikianos,reideCux,todootempoqueestiveron asediandoCux,eMoiséssaíueentrouconeles.

24Eorei,ospríncipesetodososguerreirosamabana Moisés,porqueeragrandeedigno,asúaestaturaeracoma adunnobreleón,asúacaracomaosoleasúaforzacoma adunleón,eeraconselleirodorei.

25Eaocabodenoveanos,Quicianocaeununha enfermidademortal,easúadoenzaprevaleceusobreel,e morreuaosétimodía

26Osseusservosembalsárono,leváronoeenterrárono fronteáportadacidade,queestáaonortedaterrade Exipto

27Econstruíronsobreelunedificioelegante,forteealto, ecolocarondebaixograndespedras

28Eosescribasdoreigravaronsobreaquelaspedrastodo opoderdoseureiCikiano,etodasasbatallasquelibrara; velaquíqueestánescritasalíhoxe

29DespoisdamortedeQuikiano,reideCux,osseus homesetropassentironunhagrandetristezapormorda guerra

30Entóndixéronseunsaosoutros:Dádenosconsellosobre oquedebemosfacernestemomento,xaquelevamosnove anosresidindonodesertolonxedosnososfogares

31Sedicimosqueloitaremoscontraacidade,moitosde nóscaeremosferidosoumortos,esepermanecemosaquí noasedio,taménmorreremos

32PoisagoratodososreisdeAramedosfillosdoleste oiránqueonosoreimorreu,eatacaránnosdesúpetodun xeitohostil,eloitaráncontranósenondeixaránningún remanentedenós.

33Agora,pois,imosenomeemosunreisobrenós,e permanezamosnoasedioataqueacidadenossexa entregada.

34Edesexabanelixiraqueldíaunhomedoexércitode Quicianopararei,enonatoparonningúnobxectodasúa eleccióncomoMoisésparareinarsobreeles.

35Eapresuráronseequitáronsecadaunassúasroupase botáronosporterra,efixeronungranmontónepuxerona Moisésenriba.

36Levantáronseetocarontrompetas,gritandodiantedel, dicindo:«¡Vivaorei,vivaorei!»

37Etodoopoboeosnobresxuráronllequelledaríanpor esposaaAdonías,araíñacuxita,esposadeQuikianos,e nomearonreisobreelesaqueldíaaMoisés

38EtodoopobodeCuxpublicouunhadeclaraciónaquel día,dicindo:«CadahomedebedarlleaMoisésalgodoque tennasúaposesión»

39Eestenderonunhasábanasobreomontón,ecadahome botounelaalgodoquetiña,ununpendentedeouroeo outrounhamoeda.

40OsfillosdeCuxbotáronlletaménpedrasdeónix,de bedelio,deperlasedemármoreaMoisés,enribado montón,eprataeouroengrancantidade

41Moiséscolleutodaaprataeoouro,todososutensilios, aspedrasdebedelioedeónixquellederantodososfillos deCux,ecolocounosentreosseustesouros

42EMoisésreinousobreosfillosdeCuxnesedía,no lugardeQuikianos,reideCux

CAPÍTULO73

1Noanocincuentaecincodoreinadodofaraón,reide Exipto,édicir,noanocentocincuentaesetedabaixada dosisraelitasaExipto,reinouMoisésenCux

2Moiséstiñavinteeseteanoscandocomezouareinar sobreCux,ereinoucorentaanos.

3EoSeñorconcedeuaMoisésfavoregrazaaosollosde todososfillosdeCux,eosfillosdeCuxoamabanmoito, poloqueMoisésfoifavorecidopoloSeñorepoloshomes.

4Enosétimodíadoseureinado,reuníronsetodososfillos deCuxeviñerondiantedeMoiséseinclináronseanteel ataochan

5Etodososnenosfalaronxuntosnapresenzadorei, dicindo:Dánosconselloparaverquedebemosfacercon estacidade

6Porquexalevamosnoveanosasediandoacidadeenon vimososnososfillosninasnosasmulleres.

7Entónoreirespondeulles,dicindo:Seescoitadesamiña vozentodooquevosmandei,entónoSeñorentregaráa cidadenasnosasmansesometerémola.

8Poisseloitamoscontraelescomonabatallaanteriorque tivemosconelesantesdamortedeCikiano,moitosdenós caeremosferidoscomoantes.

9Agora,pois,velaquíoconselloquetesnesteasunto:se escoitasamiñavoz,acidadeseráentregadanasnosas mans.

10Entóntodooexércitorespondeuaorei,dicindo:Todoo queonososeñormande,isofaremos

11EMoisésdíxolles:«Pasadeeproclamadeportodoo campamentoatodoopobo,dicindo:

12Asídiorei:«Ideaobosqueetraedeconvoscocríasde cegoña,cadauncunhacríanaman».

13Calqueraquedesobedezaaordedoreienontraiaoseu fillopequeno,morrerá,eoreitomarátodooqueten

14Ecandoostraias,estaránaoteucoidado,criaraosata quemedreneensinarásllesalanzarsecaraaeles,comofan ascríasdofalcón

15EtodososfillosdeCuxescoitaronaspalabrasde Moisés,elevantáronseefixeronquesepublicaseun pregónportodoocampamento,dicindo:

16Avós,fillosdeCux,aordedoreiéquevaiadestodos xuntosaobosqueequealícolladesascegoñasnovas,cada unnasúaman,equeaslevedesparaacasa

17Calquerapersoaquevioleaordedoreimorrerá,eorei tomarátodooquellepertence

18Etodoopobofixoasí,esaíronaobosqueesubironaos abetosecolleron,cadahomeunhacríanaman,todasas críasdascegoñas,eleváronasaodesertoecriáronaspor ordedorei,eensináronllesalanzarsecomodardos, semellantesaosfalcónsnovos

19Edespoisdequeascegoñasnovasforancriadas,orei ordenouquetivesenfamedurantetresdías,etodoopobo asíofixo.

20Eaoterceirodía,oreidíxolles:Fortalecédevose convertídevosenhomesvalentes,epoñédevoscadauna súaarmaduraecínguevosasúaespada,emontadecadaun oseucabaloetomadecadaunasúacegoñanaman

21Enóslevantarémonoseloitaremoscontraacidadeno lugarondeestánasserpes;etodoopobofixocomoorei ordenara

22Ecolleroncadaunasúacríanamanemarcharon,e candochegaronaolugardasserpes,oreidíxolles: «Mandadecadaunasúacríasobreasserpes»

23Eenviaroncadahomeasúacegoñanovaporordedorei, eascegoñasnovascorreronsobreasserpesedevoráronas atodasedestruíronasdaquellugar

24Ecandooreieopobovironquetodasasserpesforan destruídasnaquellugar,todoopobodeuungranberro.

25Eachegáronseeloitaroncontraacidade,etomáronae sometérona,eentraronnacidade

26Emorreronaqueldíamilcenhomesdaxentedacidade, todososquehabitabanacidade,perononmorreuningún dopoboquesitiaba.

27AsíquetodososfillosdeCuxvolveroncadaunparaa súacasa,paraasúamuller,osseusfillosetodooquelle pertencía.

28EBalaam,omago,candoviuqueacidadeforatomada, abriuaportaefuxiuel,osseusdousfilloseosseusoito irmánsevolveuaExipto,aofaraón,reideExipto.

29Sonosbruxosemagosquesemencionannolibrodalei, queseopoñeronaMoiséscandooSeñortrouxoaspragas sobreExipto.

30AsíqueMoiséstomouacidadecoasúasabedoría,eos fillosdeCuxpuxérononotronoenlugardeQuikiano,rei deCux.

31Epuxéronlleacoroarealsobreacabezaedéronllepor esposaaAdonías,araíñacuxita,esposadeQuikianos

32MoiséstemíaoSeñor,Deusdosseuspais,enonse achegabaaelaninvolvíaosseusolloscaraaela

33PorqueMoiséslembrousedecomoAbrahamfixera xuraraoseuservoEliezer,dicíndolle:Nontomarásmuller deentreasfillasdeCanaánparaomeufilloIsaac 34TaménoquefixoIsaaccandoXacobfuxiudoseuirmán, candolleordenou,dicindo:Nontomarásmullerdeentreas fillasdeCanaán,ninfarásalianzaconningúndosfillosde Ham

35PorqueoSeñor,onosoDeus,deuaHam,fillodeNoé, aosseusfilloseatodaasúadescendenciacomoservosaos fillosdeSemeaosfillosdeIafet,eásúadescendencia despoisdelesporservosparasempre.

36Polotanto,Moisésnonvolveuoseucorazónninosseus ollosámullerdeQuikianosentodootempoquereinou sobreCux.

37MoiséstemeuaoSeñor,oseuDeus,todaasúavida,e camiñoudiantedoSeñorconverdade,contodooseu corazónecontodaasúaalma;nonsedesvioudocamiño rectoentodososdíasdasúavida;nonsedesvioudo camiñoqueandaronAbraham,IsaaceXacob,ninádereita nináesquerda

38MoisésafianzousenoreinodosfillosdeCux,guiouos fillosdeCuxcoasúasabedoríahabitual,eMoisés prosperounoseureino.

39EnaqueltempoArameosfillosdolestesouberonque morreraQuikianos,reideCux,eArameosfillosdoleste rebeláronsecontraCuxnaquelesdías

40MoisésreuniuatodososfillosdeCux,unpobomoi poderoso,unstrintamilhomes,esaíualoitarcontraAram eosfillosdoleste

41Eforonprimeiroaosfillosdoleste,ecandoosfillosdo lesteescoitaronoseuinforme,foronaoseuencontroe entablaronbatallaconeles

42Aguerrafoiferozcontraosfillosdoleste,eoSeñor entregoutodososfillosdolestenasmansdeMoisés,e caeronmortosunstrescentoshomes

43Etodososfillosdolestevolveronasúamarchae retiraronse,eMoiséseosfillosdeCuxseguironose sometéronos,eimpuxéronllesuntributo,comoeraoseu costume

44Moisésetodoopoboqueíaconelpartirondealíparaa terradeAramparaabatalla

45EopobodeAramtaménfoiaoseuencontro,eloitou contraeles,eoSeñorentregounosnasmansdeMoisés,e moitosdoshomesdeAramcaeronferidos

46EAramtaménfoisometidaporMoiséseopobodeCux, etaménpagouoseutributohabitual

47MoiséssometeuaArameaosfillosdolesteaosfillos deCux,eMoisésetodoopoboqueestabaconelvolveron áterradeCux

48MoisésafianzousenoreinodosfillosdeCux,eoSeñor estabaconel,etodososfillosdeCuxtiñanmedodel.

CAPÍTULO74

1AocabodunsanosmorreuSaúl,reideEdom,ereinouno seulugarBaal-Canán,fillodeAcbor

2NodezaseisanosdoreinadodeMoiséssobreCux,Baal Hanán,fillodeAcbor,reinounaterradeEdomsobretodos osfillosdeEdomdurantetrintaeoitoanos

3Nosseusdías,MoabrebelousecontraopoderdeEdom, xaqueestiverasometidoaEdomdesdeosdíasdeHadad, fillodeBedad,queosvenceuaeleseaMadián,esometeu aMoabaEdom.

4CandoBaalHanán,fillodeAcbor,reinousobreEdom, todososfillosdeMoabretiraronasúalealdadeaEdom 5EAnxeas,reideÁfrica,morreunaquelesdías,eoseu filloAzdrúbalreinounoseulugar

6NaquelesdíasmorreuJaneas,reidosfillosdeQuitim,e enterrárononotemploqueconstruíraparasimesmona chairadeCanopiapararesidencia,eLatinoreinounoseu lugar

7NoanovixésimosegundodoreinadodeMoiséssobreos fillosdeCux,LatinoreinousobreosfillosdeQuitim corentaecincoanos

8Etaménconstruíuparasiunhatorregrandeepoderosa,e construíunelauntemploeleganteparaasúaresidencia, paradirixiroseugoberno,comoeracostume

9Noterceiroanodoseureinadomandouquesefixese unhaproclamaciónatodososseushomeshabilidosos,que construíronmoitosbarcosparael.

10ELatinoreuniutodasassúasforzas,eviñeronen barcos,eforonnelesparaloitarcontraAzdrúbal,fillode Anxeas,reideÁfrica,echegaronaÁfricaeenfrontáronse enbatallacontraAzdrúbaleoseuexército.

11ELatinoprevaleceusobreAzdrúbal,eLatino arrebatoulleoacuedutoqueoseupailletrouxeraaosfillos deQuitim,candoestetomaraporesposaaJaniah,afillade Uzi,eLatinoderrubouapontedoacuedutoeasestoulleun durogolpeatodooexércitodeAzdrúbal.

12EoshomesfortesquequedabandeAzdrubal fortalecéronse,eosseuscorazónsenchíronsedeenvexa,e buscaronamorte,evolveronenfrontarseaLatino,reide Chittim

13EabatallafoiduracontratodososhomesdeÁfrica,e todoscaeronferidosanteLatinoeoseupobo,eorei Azdrúbaltaméncaeunaquelabatalla

14EoreiAzdrúbaltiñaunhafillamoifermosa,chamada Ushpezena,etodososhomesdeÁfricabordaronasúa semellanzanassúasroupas,pormordasúagranbelezae atractivoaspecto

15EoshomesdeLatinovironaUshpezena,afillade Azdrúbal,eeloxiáronaanteLatino,oseurei

16ELatinoordenouqueatrouxesen,eLatinotomoua Ushpezenaporesposa,evolveudecamiñoaQuitim

17EfoidespoisdamortedeAzdrúbal,fillodeAnxeas, candoLatinovolveuásúaterradespoisdabatalla,que todososhabitantesdeÁfricaselevantaronetomarona Aníbal,fillodeAnxeas,irmánmáisnovodeAzdrúbal,e fixéronoreinoseulugarsobretodaaterradeÁfrica.

18Ecandoreinou,decidiuiraQuitimparaloitarcontraos fillosdeQuitim,paravingaracausadoseuirmánAzdrúbal eacausadoshabitantesdeÁfrica,easíofixo.

19Econstruíumoitosbarcos,echegoualícontodooseu exército,efoiaQuitim

20EntónAniballoitoucosfillosdeQuitim,eosfillosde QuitimcaeronferidosanteAnibaleoseuexército,e Anibalvingousedacausadoseuirmán

21EAníbalcontinuouaguerradurantedezaoitoanoscos fillosdeQuitim,eAníbalhabitounaterradeQuitime acampoualídurantemoitotempo

22AnibalferiuosfillosdeQuitimconmoitaseveridade,e matouosseusgrandeshomesepríncipes,edorestodo poboferiuunsoitentamilhomes

23Eaocabodosdíasedosanos,Aníbalvolveuásúaterra deÁfrica,ereinouconseguridadenolugardoseuirmán Azdrúbal

CAPÍTULO75

1Naqueltempo,noanocentooitentadabaixadados israelitasaExipto,saírondeExiptotrintamilhomes valentesdepé,dosfillosdeIsrael,todosdatribodeXosé, dosfillosdeEfraím,fillodeXosé.

2PoisdixeronquesecumpriraoperíodoqueoSeñorlles asignaraaosfillosdeIsraelnostemposantigos,ocallle falaraaAbraham.

3Eesteshomesciñéronse,epuxeroncadaunasúaespada aocostado,ecadaunasúaarmadurasobresi,econfiaron nasúaforza,esaíronxuntosdeExiptocunhaman poderosa

4Peronontrouxeronprovisiónsparaocamiño,sópratae ouro,ninsequerapanparaaqueldíanassúasmans,porque pensabanenobterassúasprovisiónsacambiodunpago dosfilisteos,esenon,tomaríanaspolaforza

5Eesteshomeseranmoipoderososevalentes,unhome podíaperseguiramiledouspodíanderrotaradezmil,polo queconfiaronnasúaforzaeforonxuntoscomoestaban

6EdirixironoseucamiñocaraáterradeGat,ebaixarone atoparonospastoresdeGatalimentandoogandodosfillos deGat.

7Edixéronllesaospastores:«Dádenosalgunhasdas ovellasparaquepoidamoscomer,porquetemosfame, porquehoxenoncomemospan».

8Eospastoresdixeron:«Sonasnosasovellasouvacas, paraquechosdebamosdaraíndaquesexaporunsoldo?». EntónosfillosdeEfraímachegáronseparalevalasáforza 9EospastoresdeGatberraronporeles,dexeitoqueoseu clamorseouviudelonxe,etodososfillosdeGatsaírona eles

10CandoosfillosdeGatvironasmaldadesdosfillosde Efraím,volveronereunironoshomesdeGat,epuxeron cadaunasúaarmaduraesaíronábatallacontraosfillosde Efraím

11EloitaroncontraelesnovaldeGat,eabatallafoicruel, ederrotaronunsósoutrosamoitísimosaqueldía

12Eosegundodía,osfillosdeGatenviaronmensaxesa todasascidadesdosfilisteosparaqueosaxudasen,dicindo: 13Subídeanóseaxudádenos,paraquepoidamosderrotar osfillosdeEfraím,quesaírondeExiptopararoubaronoso gandoeloitarcontranóssenmotivo

14AsalmasdosfillosdeEfraímestabanesgotadasde fameesede,porquenoncomeranpandurantetresdías.E corentamilhomessaírondascidadesdosfilisteospara axudaroshomesdeGat

15EesteshomesestiveronenguerracosfillosdeEfraím,e oSeñorentregouosfillosdeEfraímnasmansdosfilisteos 16EderrotaronatodososfillosdeEfraím,atodososque saírandeExipto;nonquedouninguénmáisquedezhomes quefuxirandocombate

17PorqueestemalveudoSeñorcontraosfillosdeEfraím, porquetransgredironapalabradoSeñoraosaírdeExipto, antesdequechegaseoprazoqueoSeñornostempos antigosfixaraaIsrael

18Etaméncaeronmoitosdosfilisteos,unsvintemil homes,eosseusirmánsleváronoseenterráronosnassúas cidades

19EosmortosdosfillosdeEfraímpermaneceron abandonadosnovaldeGatdurantemoitosdíaseanos,e nonforonlevadosparaoenterro,eovalestabacheode ósosdehomes.

20EoshomesqueescaparandabatallachegaronaExipto econtaronatodososfillosdeIsraeltodooquelles acontecera.

21EoseupaiEfraímchorouporelesdurantemoitosdías, eosseusirmánsviñeronconsolalo

22Echegouásúamuller,eeladeualuzunfillo,e chamounoBeriah,porqueeradesafortunadanasúacasa

CAPÍTULO76

1Moisés,fillodeAmram,eraaíndareinaterradeCux naquelesdías,eprosperounoseureino,edirixiuogoberno dosfillosdeCuxconxustiza,rectitudeeintegridade

2EtodososfillosdeCuxamaronaMoiséstodootempo quereinousobreeles,etodososhabitantesdaterradeCux tiveronmoitomedodel

3NoanocorentadoreinadodeMoiséssobreCux,Moisés estabasentadonotronoreal,mentresaraíñaAdonías estabadiantedel,etodososnobresestabansentados arredordel.

4EaraíñaAdoníasdixodiantedoreiedospríncipes: «Queéistoquevós,fillosdeCux,levadesfacendotanto tempo?

5Seguramentesabesqueestehomelevacorentaanos reinarsobreCuxenonseachegouaminninserviuaos deusesdosfillosdeCux

6Agora,polotanto,escoitade,fillosdeCux,enon deixedesqueestehomereinemáissobrevós,xaquenoné danosacarne

7VelaquíqueomeufilloMenacroxaémaior;quereine sobrevós,porquemelloréserviraofillodoteuseñorque serviraunestraño,escravodoreideExipto

8EtodoopoboeosnobresdosfillosdeCuxescoitaronas palabrasquearaíñaAdoníasllesdixeraaosoídos

9Etodoopoboestivopreparándoseataatarde,epola mañálevantáronsecedoenomearonreisobreelesa Menacro,fillodeQuiciano

10EtodososfillosdeCuxtiveronmedodeestenderaman contraMoisés,porqueoSeñorestabaconMoisés,eos fillosdeCuxlembráronsedoxuramentoquellefixerana Moisés,poloquenonllefixeronningúndano

11MaisosfillosdeCuxdéronllemoitosagasallosa Moisés,eenviáronodepartedelescongranhonra

12EntónMoiséssaíudaterradeCuxevolveuparaacasa edeixoudereinarsobreCux.Moiséstiñasesentaeseis anoscandosaíudaterradeCux,porqueacousaviñado Señor,poischegaraotempoqueeldesignaranosdías antigos,parasacaraIsraeldaaflicióndosfillosdeHam.

13MoisésfoientónaMadián,porquetiñamedodevolver aExiptopormordoFaraón,efoiesentousexuntoaun pozodeaugaenMadián.

14EassetefillasdeReuelomadianitasaíronaapacentar orabañodoseupai

15Echegaronaopozoesacaronaugaparadardebebero rabañodoseupai

16EntónchegaronospastoresdeMadiáneosbotaron lonxe,eMoiséslevantouseeaxudounosedeudebebero rabaño

17Evolveronácasa,ondeestabaoseupaiReuel,e contáronlleoqueMoisésfixeraporeles.

18Edixeron:Unexipciolibrounosdasmansdospastores, sacounosaugaedeudebeberorabaño

19EReuelpreguntoullesássúasfillas:Ondeestáel?Por quedeixastesohome?

20EReuelmandounobuscaretrouxooparaacasa,e comeupanconel.

21EMoisésrelatouaReuelquefuxiradeExiptoeque reinoucorentaanossobreCux,equedespoislle arrebataranogobernoeodespediranenpazconhonrase agasallos

22EcandoReuelouviuaspalabrasdeMoisés,Reueldixo parasi:"Metereiaestehomenaprisión,ondeme conciliareicosfillosdeCux,porquefuxiudeles"

23Eleváronoemetérononaprisión,eMoisésestivona prisióndezanos,ementresMoisésestabanaprisión, Séfora,filladeReuel,tivocompaixóndelesustentouno conpaneaugatodootempo

24EtodososfillosdeIsraelestabanaíndanaterrade Exiptoservindoaosexipciosentodaclasedetraballoduro, eamandeExiptocontinuouconseveridadesobreosfillos deIsraelnaquelesdías

25Naqueltempo,oSeñorferiuaoFaraón,reideExipto,e estecaeununhapragadalepradesdeaplantadopéataa coroadacabeza;debidoaocrueltratoquelledabanaos

fillosdeIsrael,estapragafoidaqueladoSeñorsobreo Faraón,reideExipto.

26PorqueoSeñorescoitaraaoracióndoseupobo,os fillosdeIsrael,eoseuclamorchegouataelpormordoseu traballoduro.

27Peroasúairanonseapartoudeles,eamandofaraón seguíaestendidacontraosfillosdeIsraelOfaraón endureceuoseupescozodiantedoSeñor,eaumentouo seuxugosobreosfillosdeIsrael,eamargoullesavidacon todaclasedetraballoduro

28EcandooSeñorinfrinxiuapragasobreoFaraón,reide Exipto,pediuaosseussabiosebruxosqueocurasen

29Eosseussabiosemeigosdixéronlle:Quesesepuxese sanguedenenospequenosnasferidas,curaríase

30EoFaraónescoitounoseenviouosseusministrosa Gosén,ondeestabanosfillosdeIsrael,paralevarosseus fillospequenos

31Eosministrosdofaraónforonecolleronpolaforzaos nenosdosfillosdeIsraeldosseosdassúasnais,e leváronosaofaraóncadadía,unnenocadadía,eos médicosmatáronoseaplicáronosápeste;asífixerontodos osdías.

32Eonúmerodosnenosquematouofaraónfoitrescentos setentaecinco

33MaisoSeñornonescoitouosmédicosdoreideExipto, eapragaseguiuaumentandomoito

34Eofaraónestivodezanosaflixidopolapraga,peroo corazóndofaraónendureceuseaíndamáiscontraosfillos deIsrael

35Eaocabodedezanos,oSeñorcontinuouaaflixiro Faraónconpragasdevastadoras.

36EoSeñorferiunocuntumorgraveeunhanáuseano estómago,eapragaconverteusenunfurúnculograve

37Naqueltempo,osdousministrosdofaraónviñeronda terradeGosén,ondeestabantodososfillosdeIsrael,e foronácasadofaraónedixéronlle:Vimososfillosde Israelpreguiceirosnoseutraballoeneglixentesnoseu traballo

38EcandooFaraónouviuaspalabrasdosseusministros, asúairaacendeuseenormementecontraosfillosdeIsrael, porqueestabamoiaflixidopolasúadorcorporal

39Eelrespondeuedixo:AgoraqueosfillosdeIsrael sabenqueestouenfermo,volvenseeburlansedenós. Agora,polotanto,aparellaomeucarroparamin,eeuirei aGosénevereioburlodosfillosdeIsraelcoqueseburlan demin;eosseusservosaparellaronocarroparael.

40Ecolléronoefixéronomontarnuncabalo,porquenon podíamontarporsisó;

41Levouconsigodezxinetesedezhomesdeapéefoi ondeestabanosfillosdeIsrael,aGosén

42EcandochegaronáfronteiradeExipto,ocabalodorei pasouporunlugarestreito,elevadonaparteocadaviña, valadoporambososdouslados,estandoaterrabaixae chairadooutrolado

43Eoscabaloscorreronrapidamentenaquellugare apremáronseunsaosoutros,eosoutroscabalos presionaronocabalodorei.

44Eocabalodoreicaeunachairabaixamentresorei cabalgabanel,ecandocaeu,ocarrovirousesobreorostro doreieocabalocaeuenribadorei,eoreigritou,porquea súacarneestabamoidorida

45Eacarnedoreifoillearrincada,eosseusósosforon quebradosenonpuidocabalgar,porqueistoviñadoSeñor parael,porqueoSeñorouviraosclamoresdoseupobo,os fillosdeIsrael,easúaaflición.

46Eosseusservosleváronoaosseusombreiros,poucoa pouco,eleváronodevoltaaExipto,eosxinetesque estabanconeltaménvolveronaExipto

47Epuxérononasúacama,eoreisouboquechegarao seufinparamorrer,entónAparanit,araíña,asúaesposa, veuechoroudiantedorei,eoreichorouungranpranto conela

48Etodososseusnobreseservosviñeronaqueldíae vironoreinaquelaaflición,echoraronmoitoconel.

49Eospríncipesdoreietodososseusconselleiros aconsellaronaoreiquefixesereinarnoseulugarnaterraa quenelixisedeentreosseusfillos.

50EoreitiñatresfillosedúasfillasquellederaAparanit, araíña,asúamuller,ademaisdosfillosqueoreitivodas súasconcubinas.

51Eesteseranosseusnomes:oprimoxénitoOthri,o segundoAdikameoterceiroMorion;eassúasirmás,o nomedamaiorBathiaeodaoutraAcuzi.

52EOtri,oprimoxénitodorei,eraunidiota,precipitadoe apresuradonassúaspalabras

53PeroAdikameraunhomeastutoesabio,coñecedorde todaasabedoríadeExipto,perodeaspectodesagradable, corpulentoemoibaixodeestatura;asúaalturaeradun cóbado.

54EcandooreiviuaAdikam,oseufillo,intelixentee sabioentodasascousas,decidiuqueelseríareinoseu lugardespoisdasúamorte.

55EtomouparasipormulleraGedudá,filladeAbilot,e tiñadezanos,eelalledeucatrofillos

56Edespoisfoietomoutresesposaseprocreouoitofillos etresfillas

57Eadesordeprevaleceusobreorei,easúacarnefedeu comaacarneduncadáverbotadonocamponoverán, duranteacalordosol

58Ecandooreiviuqueasúaenfermidadeseagravara moitosobreel,ordenouquelletrouxesenaoseufillo Adikam,eofixeronreisobreaterranoseulugar

59Eaocabodetresanos,oreimorreu,cheodevergoña, desgrazaenoxo,eosseusservosleváronoeenterráronono sepulcrodosreisdeExiptoenZoán-Mizraim

60Perononoembalsamaroncomoeracostumecosreis, porqueasúacarneestabapútridaenonsepodíanachegar paraembalsamalopormordofedor,asíqueoenterraronás présas.

61PorqueestemalviñadeldoSeñor,porqueoSeñorlle devolveraomalpolomalquefixeraaIsraelnosseusdías 62Emorreuconterroreconvergoña,eoseufilloAdikam reinounoseulugar.

CAPÍTULO77

1AdicamtiñavinteanoscandoreinousobreExipto,e reinoucatroanos.

2NoanodouscentosseisdabaixadadeIsraelaExipto, reinouAdikamsobreExipto,perononcontinuoutanto temponoseureinadosobreExiptocomoosseuspais continuaranosseusreinados

3PorqueoseupaiMelolreinounoventaecatroanosen Exipto,peroestivoenfermodezanosemorreu,porquefora malvadodiantedoSeñor

4EtodososexipcioschamaronaAdikam,faraón,comoo nomedosseuspais,comoeracostumefacerenExipto.

5EtodosossabiosdofaraónpuxéronlleonomeaAdikam Ahuz,porqueabreviadochámaseAhuznalinguaexipcia 6EAdikameraextremadamentefeo,emedíauncóbadoe unhapalmaetiñaunhagranbarbaquellechegabaás plantasdospés

7Eofaraónsentousenotronodoseupaiparareinarsobre Exipto,edirixiuogobernodeExiptocoasúasabedoría

8Ementresreinou,superouenmaldadeaoseupaiea todososreisprecedentes,eaumentouoseuxugosobreos fillosdeIsrael

9EfoicosseusservosaGosén,aosfillosdeIsrael,e reforzouotraballosobreelesedíxolles:Completadeo vosotraballo,atarefadecadadía,enondeixedesqueas vosasmanssedesanimendonosotraballodesdeestedíaen diantecomofixestesnosdíasdomeupai

10EpuxosobreelesoficiaisdeentreosfillosdeIsrael,e sobreestesoficiaispuxocapatacesdeentreosseusservos.

11Epúxollessobresiunhamedidadeladrillosparaque fixesensegundoesenúmero,díatrasdía,evolveuefoia Exipto.

12Naqueltempo,oscapatacesdofaraónderonordesaos oficiaisdosfillosdeIsrael,segundoomandatodofaraón, dicindo:

13Asídiofaraón:"Faioteutraballocadadía,remataatúa tarefaegardaamedidadiariadeladrillos;nondiminúas nada".

14Eaconteceráquesechefaltanosladrillosdecadadía, poñereiosteusfillospequenosnoseulugar

15EoscapatacesdeExiptofixeronnaquelesdíascomo llesordenaraofaraón

16Esemprequeseatopabaalgunhadeficiencianamedida diariadeladrillosdosfillosdeIsrael,oscapatacesdo faraóníanásmulleresdosfillosdeIsraelecollíanosnenos dosfillosdeIsraelataonúmerodeladrillosquefaltaba, quitábanosáforzadocolodassúasnaisemetíanosno edificioenlugardosladrillos;

17Mentresosseuspaiseassúasnaischorabanechoraban poreles,aooírasvocesdosseusfillosquechorabanna parededoedificio

18EoscapatacespersuadíanaIsrael,paraqueosisraelitas colocasenosseusfillosnoedificio,dexeitoquecadahome colocabaoseufillonomuroebotabaargamasenribadel, mentresosseusolloschorabanporel,eassúasbágoas corríansobreoseufillo

19EoscapatacesdeExiptofixeronasícosnenosdeIsrael durantemoitosdías,eninguéntivocompaixónnin compaixóndosnenosdosfillosdeIsrael.

20Eonúmerodetodososnenosquemorreronnoedificio foidouscentossetenta,algúnsdoscalesconstruíranen lugardosladrillosquellesfaltaranaosseuspais,eoutros quesacaranmortosdoedificio

21EotraballoimpostoaosfillosdeIsraelnosdíasde Adikamexcedíaendificultadeoquerealizarannosdíasdo seupai

22EosfillosdeIsraelsuspirabantodososdíaspormordo seutraballopesado,porquedixeranparasimesmos:

Velaquí,candomorraofaraón,oseufillolevantarasee alixeiraráonosotraballo!

23Peroaumentaronestaúltimaobramáisqueaprimeira,e osfillosdeIsraelsuspiraronporistoeoseuclamorsubiua Deuspormordoseutraballo.

24EDeusouviuavozdosfillosdeIsraeleoseuclamor naquelesdías,elembrouseconelesdasúaalianzaque fixeraconAbraham,IsaaceXacob.

25EDeusviuacargadosfillosdeIsrael,eoseuduro traballonaquelesdías,edecidiulibralos

26EMoisés,fillodeAmram,estabaaíndarecluídono calabozonaquelesdías,nacasadeReuelomadianita,e Séfora,filladeReuel,sustentábaoconcomidaensegredo díatrasdía

27EMoisésestivorecluídonocalabozodacasadeReuel durantedezanos.

28Eaocabodedezanos,quefoioprimeiroanodo reinadodofaraónsobreExipto,nolugardoseupai, 29SéforadíxolleaseupaiReuel:«Ninguénpreguntanin buscapolohebreoaquenprendichesnacadeahaidez anos»

30Agora,sechepareceben,mandemosverseviveou morreu,peroopaidelanonsabíaqueelaomantivera

31EoseupaiReuelrespondeuedíxolle:Sucedeualgunha veztalcousaqueunhomeestiveseencerradonuncárcere sencomidadurantedezanos,elogovivise?

32ESéforarespondeuaseupai,dicindo:Certamentexa escoitachesqueoDeusdoshebreoségrandeeterrible,e faimarabillasporelesentodomomento

33ElfoiquenlibrouaAbrahamdeUrdoscaldeos,aIsaac daespadadoseupaieaXacobdoanxodoSeñorque loitouconelnovaodeIabúc

34Taménfixomoitascousasconestehome,librounodo ríodeExiptoedaespadadofaraónedosfillosdeCux,así taménopodelibrardafameefacelovivir

35EacousapareceullebenaosollosdeReuel,efixo segundoapalabradasúafilla,eenviouaocalabozopara saberquefoideMoisés

36Eviu,evelaquíqueohomeMoisésvivíanocalabozo, depé,louvandoeorandoaoDeusdosseusantepasados.

37EReuelmandouquesacasenaMoisésdocalabozo,así queoraparoneelcambiouassúasroupasdeprisióne comeupan.

38EdespoisMoisésfoiaoxardíndeReuel,queestaba detrásdacasa,ealírezouaoSeñor,oseuDeus,quefixera grandesmarabillasporel.

39Eaconteceuquementresoraba,miroucaraael,e velaquíunhavaradezafirocolocadanaterra,queestaba plantadanomediodoxardín

40Eachegouseaopauemirou,evelaquíqueonomedo SeñorDeusdosExércitosestabagravadonel,escritoe desenvolvidonopau.

41Eleuno,estendeuamanearrincounocomaunhaárbore dobosque,copaunaman

42Eesteéopaucoqueserealizarontodasasobrasdo nosoDeus,despoisdecrearoceoeaterra,etodooseu exército,mares,ríosetodososseuspeixes.

43EcandoDeusbotouaAdándoxardíndoEdén,colleuo paunamanefoilabraraterradaqueforatomado

44EopaubaixouaNoéefoilledadoaSemeaosseus descendentes,ataquechegouásmansdeAbrahamo hebreo

45EdespoisdelledartodooquetiñaaoseufilloIsaac, deulletaménestepau.

46EcandoXacobfuxiuaPadan-Aram,tomounonassúas mans,ecandovolveuaseupainonodeixaraatrás

47CandobaixouaExipto,colleuaterraedeullaaXosé, unhaporciónmáiscaosseusirmáns,porqueXacoba arrebataraáforzaaoseuirmánEsaú

48EdespoisdamortedeXosé,osnobresdeExipto entraronnacasadeXosé,eopauchegouámandeReuelo madianita,ecandosaíudeExipto,colleunonasúamane plantounonoseuxardín

49Etodososhomespoderososdoscineastasintentaron arrebatalocandotentaronfacerseconSéfora,asúafilla, peronontiveronéxito

50Asíqueaquelpaupermaneceuplantadonoxardínde Reuel,ataqueveuquentiñadereitosobreeleotomou.

51EcandoReuelviuobastónnamandeMoisés,quedou abraiadoporel,edeulleasúafillaSéforapormuller

CAPÍTULO78

1NaqueltempomorreuBaalHanán,fillodeAcbor,reide Edom,efoienterradonasúacasa,nopaísdeEdom

2Despoisdasúamorte,osfillosdeEsaúenviaron mensaxeirosáterradeEdom,ecollerondealíunhome queestabaenEdom,chamadoHadad,econstituíronorei sobreelesnolugardeBaalHanán,oseurei

3HadadreinousobreosfillosdeEdomcorentaeoitoanos.

4Ecandoreinou,decidiuloitarcontraosfillosdeMoab, parasometerosaopoderdosfillosdeEsaúcomoeranantes, perononfoicapaz,porqueosfillosdeMoabescoitaron isto,elevantáronseeapresuráronseaelixirunreisobre elesdeentreosseusirmáns

5Edespoisreunironungranpoboeenviaronaosfillosde Amónosseusirmánsparapediraxudaparaloitarcontra Hadad,reideEdom

6HadadouviuoquefixeranosfillosdeMoab,etivo moitomedodeles,edesistiudeloitarcontraeles

7Naquelesdías,Moisés,fillodeAmram,enMadián, tomoupormulleraSéfora,filladeReuelomadianita. 8ESéforaandoupoloscamiñosdasfillasdeXacob,non eramenosqueaxustizadeSara,Rebeca,RaqueleLea 9ESiporaconcibiuedeualuzunfillo,echamouno Guerxom,porquedixo:«Fununestranxeiroenterra estranxeira».Maisnonllecircuncidouoprepucio,pororde doseusogroReuel

10Econcibiudenovoedeualuzunfillo,pero circuncidoulleoprepucioechamounoEliezer,porquedixo Moisés:"ODeusdosmeuspaisfoiamiñaaxudae libroumedaespadadofaraón"

11Eofaraón,reideExipto,aumentoumoitootraballodos fillosdeIsraelnaquelesdías,econtinuouafacermáis pesadooseuxugosobreosfillosdeIsrael

12EmandouquesefixeseunpregoenExipto,dicindo: Nonlledeadesmáispallaaopoboparafacerladrillos;que vaianrecollerapallaquepoidanatopar

13Taménacantidadedeladrillosquefagan,queadean cadadía,enonllesquitennada,porquesonociososnoseu traballo

14EosfillosdeIsraeloíronisto,elamentáronsee suspiraron,eclamaronaoSeñorpormordaamarguradas súasalmas

15EoSeñorouviuosclamoresdosfillosdeIsraeleviua opresiónconqueosexipciososoprimían.

16EoSeñortivocelosdoseupoboedasúaherdanza,e escoitouasúavoz,eresolveusacalasdaaflicióndeExipto, paradarllesaterradeCanaánenposesión

CAPÍTULO79

1Naquelesdías,Moisésestabaapacentandoorabañode Reuelomadianita,oseusogro,aléndodesertodeSin,e tiñanamanopauquellequitaraaoseusogro

2Eaconteceuqueundíauncabritosedesvioudorabaño,e Moisésperseguiuno,echegouaomontedeDeus,aHoreb.

3CandochegouaHoreb,apareceullealíoSeñornasilva,e atopouasilvaardendoenlume,peroolumenontiñapoder sobreasilvaparaconsumila.

4EMoisésficoumoiabraiadoconestavisión,poloquea sarzanonseconsumiu,eachegouseparaverestacousa poderosa,eoSeñorchamouaMoisésdomediodolumee ordenoullequebaixaseaExipto,aoFaraón,reideExipto, paraenviarosfillosdeIsraeldoseuservizo

5EoSeñordíxolleaMoisés:Vai,volveaExipto,porque todosaqueleshomesquebuscabanatúavidaxamorreron EtifalaráslleaoFaraónparaquedeixesaírosfillosde Israeldasúaterra.

6EoSeñormostroullequefacíasinaisemarabillasen ExiptodiantedosollosdoFaraónedosollosdosseus súbditos,paraquecresenqueoSeñoroenviara.

7EMoisésescoitoutodooqueoSeñorllemandara,e volveuaoseusogroecontoulleoasunto,eReueldíxolle: Vaienpaz.

8MoiséslevantouseparairaExipto,levandoconsigoá súamullereaosseusfillosEstabanunhapousadano camiñoebaixouunanxodeDeusebuscouunhaocasión contrael

9Equixomatalopormordoseufilloprimoxénito,porque nonocircuncidaraeviolaraaalianzaqueoSeñorfixera conAbraham

10PorqueMoisésescoitaraaspalabrasqueoseusogrolle dixera,denoncircuncidaroseufilloprimoxénito,polo tantononocircuncidou

11ESéforaviuoanxodoSeñorbuscandounhaocasión contraMoisés,esouboqueistosedebíaaquenon circuncidaraoseufilloGuerxom

12ESéforaapresurouseecolleuunhaspedrasafiadasque habíaalí,ecircuncidouoseufillo,elibrouoseumaridoe oseufillodamandoanxodoSeñor

13Aarón,fillodeAmrameirmándeMoisés,estabaaquel díaenExipto,camiñandopolabeiradorío

14EoSeñoraparecéuselleneselugar,edíxolle:Vai,pois, ondeestabaMoisésnodeserto.Elfoieatopounonomonte deDeus,ebicouno

15AarónergueuosolloseviuaSéfora,amullerde Moisés,eosseusfillos,epreguntoulleaMoisés:«Quen sonestesparati?

16EMoisésdíxolle:"Sonamiñamullereosmeusfillos, queDeusmedeuenMadián."EistoaflixiuaAarónpor mordamulleredosseusfillos

17EAaróndíxolleaMoisés:«Deixamarcharámullere aosseusfillosparaquevaianácasadoseupai».EMoisés escoitouaspalabrasdeAarónefixoasí

18ESéforavolveucosseusfillos,eforonácasadeReuel, epermaneceronalíataquechegouotempoenqueoSeñor visitouoseupobo,eossacoudeExiptodamandoFaraón 19MoiséseAarónchegaronaExipto,ácomunidadedos fillosdeIsrael,efaláronllesdetodasaspalabrasdoSeñor, eopoboalegrouseconmoitaalegría

20EMoiséseAarónlevantáronsecedoaodíaseguinte,e foronácasadoFaraón,elevaronnassúasmansobastón deDeus

21Ecandochegaronáportadorei,dousleónsnovos estabanalípresosconinstrumentosdeferro,eninguénsaía ninentrabadiantedeles,agásaquelesaosqueorei ordenaravir,candochegaronosadiviñoseretiraronos leónscosseusencantamentos,eistolevounosaorei

22EMoisésapresurouseelevantouobastónsobreos leóns,esoltounos,eMoiséseAarónentraronnacasado rei

23Osleónsviñeronconelescheosdealegría,eseguíronos ealegráronsecomauncansealegrapoloseuamocando volvedocampo

24Ecandoofaraónviuisto,ficouabraiadoeaterrorizado aooíroinforme,porqueoseuaspectoeracomaoaspecto dosfillosdeDeus

25EFaraónpreguntoulleaMoisés:Quequeres?Eeles respondéronlle:OSeñor,Deusdoshebreos,enviounosati paradicirche:Envíaomeupoboparaquemesirva

26EcandooFaraónouviuassúaspalabras,quedoumoi aterradodiantedeles,edíxolles:Idehoxeevolvedeamin mañáEfixeronsegundoapalabradorei

27Ecandomarcharon,oFaraónmandouchamaraBalaam omago,aJanneseJambres,osseusfillos,eatodosos magos,adiviñoseconselleirosquepertencíanaorei;e todoselesviñeronesentáronsediantedorei

28Eoreicontoullestodasaspalabrasquelledixeran MoiséseoseuirmánAarón,eosmagosdixéronlleaorei: «Comoviñeroneseshomesati,pormordosleónsque estabanpresosnaporta?»

29Eoreidixo:Porquealzaronasúavaracontraosleónse soltáronos,eviñeronamin,eosleónstaménsealegraron conelescomouncansealegradeatoparsecoseuamo.

30EBalaam,fillodeBeoromago,respondeuaorei, dicindo:Estesnonsonmáisquemagoscomanós.

31Agora,pois,mandadechamalos,equeveñane poñémolosaproba,eoreiasíofixo

32Polamañá,ofaraónmandouchamaraMoiséseaAarón paraquesepresentasenanteorei.Estescolleronavarade Deuse,viñendoaorei,dixéronlle:

33AsídixooSeñor,Deusdoshebreos:«Envíaomeupobo paraquemesirva»

34Eoreidíxolles:Peroquenvoscreráquesodesos mensaxeirosdeDeusequevidedesaminporordesúa?

35Agora,pois,daunprodixioouunsinalnesteasunto,e entónseráncredasaspalabrasquedigas

36Aarónapresurouseabotaravaradasúamandiantedo Faraónedosseusservos,eavaraconverteusenunhaserpe

37Eosbruxosvironistoelanzaroncadahomeasúavara aochaneconvertéronseenserpes.

38EaserpedavaradeAarónergueuacabezaeabriua bocaparatragarasvarasdosmagos.

39EBalaam,omago,respondeuedixo:Istoxaécousa dostemposantigos,queaserpetragaasúacompañeira,e queosseresvivossedevoranunsaosoutros

40Agora,polotanto,devólveoaunhavaracomoeraao principio,enóstaméndevolveremosasnosasvarascomo eranaoprincipio,eseatúavaratragarasnosasvaras, entónsaberemosqueoespíritodeDeusestáenti,esenon, sóesunartíficesemellanteanós

41EAarónapresurouseeestendeuamaneagarrouacola daserpe,econverteusenunhavaranasúaman;eosbruxos fixeronomesmocoassúasvaras,eagarraroncadauna coladasúaserpe,econvertéronseenvarascomoao principio

42Ecandovolveronásvaras,avaradeAaróntragouas súasvaras.

43Ecandooreiviuisto,mandouquetrouxesenolibrodas crónicasquesereferíaaosreisdeExipto,etrouxerono librodascrónicas,ascrónicasdosreisdeExipto,noque estabaninscritostodososídolosdeExipto,porque pensaronenatoparnelonomedeXehová,peronono atoparon.

44EFaraóndíxollesaMoiséseAarón:Mirade,nonatopei onomedovosoDeusescritonestelibro,eoseunomenon ocoñezo.

45Eosconselleiroseossabiosresponderonaorei: «OímosqueoDeusdoshebreoséfillodesabios,fillode reisantigos».

46EFaraónvolveusecaraaMoiséseAarónedíxolles: NoncoñezooSeñoraquendeclarastes,ninenviareioseu pobo.

47Eresponderonedixéronlleaorei:OSeñorDeusdos deuseséoseunome,eproclamouoseunomesobrenós desdeosdíasdosnososantepasados,eenviounos,dicindo: IdeaFaraónedille:Envíaaomeupoboparaquemesirva 48Agora,pois,mándanosfacerunhaviaxedetresdías polodesertoeofrecerllealísacrificios,porquedesdeos díasquebaixamosaExiptononaceptoudasnosasmans ninholocausto,ninofrenda,ninsacrificioSenonnos envías,asúairaarderácontratieferiráExiptocoapesteou coaespada

49EFaraóndíxolles:Dimeagoraoseupodereasúaforza; eelesdixéronlle:Elcreouoceoeaterra,osmaresetodos osseuspeixes,formoualuz,creouaescuridade,fixo choversobreaterraeregouna,efixoxermolaraherbaea herba,creouohomeeosanimaiseosanimaisdobosque, asavesdoceoeospeixesdomar,epolasúabocavivene morren

50Certamenteeltecreounoventredatúanai,epuxoenti oalentodavida,ecriouteecolocoutenotronorealde Exipto,etomaracheoalentoeaalma,edevolverateáterra deondefuchestomado

51Eairadoreiacendeusepolassúaspalabras,edíxolles: Peroquendeentretodososdeusesdasnaciónspodefacer isto?Omeuríoémeu,eeuofixenparamin

52Eexpulsounosdesi,eordenouqueotraballosobre Israelfosemáisseveroqueodeonteeodeantes.

53MoiséseAarónsaírondapresenzadoreievironos fillosdeIsraelnunmalestado,porqueoscapataceslles fixeranotraballoextremadamentepesado

54MoisésvolveuaoSeñoredixo:«Porquemaltratacheso teupobo?DesdequevinfalarlleaoFaraónparaoqueme enviaches,tratoumoimalosfillosdeIsrael

55EoSeñordíxolleaMoisés:Velaquíqueverásque cunhamanestendidaecongravespragas,oFaraónenviará osfillosdeIsraelfóradasúaterra

56MoiséseAarónhabitaronentreosseusirmáns,osfillos deIsrael,enExipto

57EencantoaosfillosdeIsrael,osexipcios amargaronllesavidacostraballospesadosquelles impuxeron

CAPÍTULO80

1Eaocabodedousanos,oSeñorvolveuenviaraMoisés aoFaraónparasacarosfillosdeIsraeleenvialosfórada terradeExipto

2EMoisésfoiechegouácasadeFaraón,efaloulleas palabrasdoSeñorqueoenviara,peroFaraónnonquixo escoitaravozdoSeñor,eDeusdespertouoseupoderen ExiptosobreFaraóneosseussúbditos,eDeusferiua Faraóneaoseupoboconpragasmoigrandesedolorosas.

3EoSeñormandoupormediodeAaróneconverteuen sanguetodasasaugasdeExipto,contodososseusregatos eríos.

4Ecandounexipciochegouabeberesacarauga,mirou dentrodoseucántaro,evelaquíquetodaaaugase converteraensangue;ecandoveubeberdasúacopa,a augadacopaconverteuseensangue

5Ecandounhamulleramasabaasúamasaecociñabaos seusmanxares,oseuaspectovolvíaseaodesangue.

6EoSeñorvolveuenviarefixoquetodasassúasaugas producisenras,etodasasrasentraronnascasasdos exipcios.

7Ecandoosexipciosbebían,assúasbarrigasenchíansede rasebailabannassúasbarrigascomabailancandoestánno río.

8Etodaasúaaugapotableedecociñaconvertíaseenras, ecandosedeitabannassúascamas,asúasuorxerabaras 9Apesardetodoisto,airadoSeñornonseapartoudeles, easúamanestendeusecontratodososexipciospara feriloscontodaclasedepragasgraves

10Emandoueferiuoseupoataconverteloenpiollos,eos piolloschegaronaExiptoataaalturadedouscóbados sobreaterra.

11Ospiollostaméneranmoinumerosos,nacarnede homeseanimais,entodososhabitantesdeExipto,tamén sobreoreiearaíñaenviouoSeñorospiollos,eExipto aflixiuenormementepormordospiollos.

12Apesardiso,airadoSeñornonseacougou,easúa manseguíaestendidasobreExipto

13EoSeñorenviouaExiptotodaclasedebestasdo campo,eviñeronedestruírontodoExipto,homesebestas, eárbores,etodooquehabíaenExipto.

14EoSeñorenviouserpesdelume,escorpións,ratos, donicelas,saposeoutrasbestasquesearrastrabanpolopo 15Moscas,avespas,pulgas,chinchesemosquitos,cadaun enxamesegundoasúaespecie

16EtodotipoderéptileseanimaisaladosviñeronaExipto, ecausaronunhagrandetristezaaosexipcios.

17Easpulgaseasmoscasentraronnosollosenosoídos dosexipcios.

18Eaavespaveusobreeleseespantounos,eeles retiráronsedelaparaosseusaposentosinteriores,e perseguiunos

19Ecandoosexipciosseagocharonpormordamultitude deanimais,pecharonasportastrasdeles,eDeusordenou aossulanuthqueestabannomarquesubiseneentrasenen Exipto

20Etiñabrazoslongos,dezcóbadosdelonxitude,comaos cóbadosdunhome.

21Esubiuaostelladosedescubriuasvigaseochane cortounos,eestendeuobrazocaraácasaequitouopeche eoferrollo,eabriuascasasdeExipto.

22Despoisentraronenxamesdeanimaisnascasasde Exipto,eacabaroncosexipcios,oquellescausoumoita mágoa.

23Maliaisto,airadoSeñornonseapartoudosexipcios,e asúamanseguíaestendidacontraeles

24EDeusenviouapeste,eapestilenciaestendeusepor Exipto,noscabalosenosasnos,noscamelos,nasmandas deboisedeovellasenoshomes

25Ecandoosexipciosselevantaroncedopolamañápara levaroseugandoapastar,atoparontodooseugando morto

26Edogandodosexipciossóquedouundecadadez,edo gandopertencenteaIsraelenGosénnonmorreuninun

27EDeusenviouunhaardornacarnedosexipcios,que llesrebentouapel,econverteusenunhacomezónforteen todososexipciosdesdeasplantasdospésataacoroadas cabezas

28Etiñanmoitasfurúnculasnacarne,queseconsumían ataquesepudrironesepudriron

29Maliaisto,airadoSeñornonseacougou,easúaman seguíaestendidasobretodoExipto.

30EoSeñorenviouunhasarabiamoiforte,queferiuas súasvidesequebrabaassúasárboresfroiteirasesecábaas, dexeitoquecaíansobreelas.

31Taméntodaherbaverdesecouepereceu,porqueun lumemesturadodescendeunomediodasarabia,poloquea sarabiaeolumeconsumíronotodo.

32Taménhomesebestasqueseatopabanfóramorreron polaschamasdolumeedasarabia,etodososleónsnovos quedaronexhaustos.

33EoSeñorenviouetrouxoaExiptonumerosaslagostas, lagostasdetodaespecie,lagostasdeChasel,Salom, ChargoleChagolé,quedevorarontodooquedeixaraa sarabia

34Entónosexipciosalegáronsepolaslagostas,aíndaque estasconsumíanosprodutosdocampo,easpescaronen abundanciaeassalgaronparaalimentarse

35EoSeñorfixoqueunventofortesoprasedomar,que levoutodasaslagostas,mesmoasqueestabansalgadas,e botounasnoMarVermello;nonquedouninunhalagosta dentrodoslímitesdeExipto.

36EDeusenviouescuridadesobreExipto,dexeitoque todaaterradeExiptoePatrosquedaronescurasdurante tresdías,dexeitoqueunhomenonpodíaveramancando alevabaáboca

37NaqueltempomorreronmoitosdopobodeIsraelquese rebelarancontraoSeñorequenonescoitaranaMoisése Aarón,enoncríannelesqueDeusosenviara

38Equendixera:NonsairemosdeExiptoparanonperecer defamenundesertodesolado?Equennonquixoescoitara vozdeMoisés

39EoSeñorcastigounosdurantetresdíasdeescuridade,e osisraelitasenterráronosnaquelesdías,senqueosexipcios soubesendelesninsealegrasenporeles

40EaescuridadefoimoigrandeenExiptodurantetres días,ecalquerapersoaqueestabadepécandochegoua escuridade,permaneceudepénoseulugar,eoqueestaba sentadopermaneceusentado,eoqueestabadeitado continuoudeitadonomesmoestado,eoquecamiñaba permaneceusentadonochannomesmolugar;eisto aconteceucontodososexipcios,ataqueaescuridade pasou

41Epasaronosdíasdeescuridade,eoSeñorenvioua MoiséseAarónaosfillosdeIsrael,dicindo:Celebradea vosafestaefacedeavosaPascua,porquevelaquíqueeu veñonomediodanoiteentretodososexipcios,eferireia todososseusprimoxénitos,desdeoprimoxénitodohome ataoprimoxénitodoanimal,ecandovexaavosaPascua, pasareidelargodevós

42EosfillosdeIsraelfixeronconformeatodooqueo SeñorllesordenaraaMoiséseAarón;asíofixeronaquela noite

43Eaconteceuquenomediodanoite,oSeñorsaíupolo mediodeExiptoeferiuatodososprimoxénitosexipcios, desdeoprimoxénitodohomeataoprimoxénitodoanimal 44Eofaraónlevantousepolanoite,eletodososseus servosetodososexipcios,ehouboungranclamorpor todoExiptoaquelanoite,porquenonhabíacasanaquenon houbeseuncadáver.

45TaménasimaxesdosprimoxénitosdeExipto,que estabanesculpidasnasparedesdassúascasas,foron destruídasecaeronaochan.

46Mesmoosósosdosseusprimoxénitosquemorreran antesdisoequeenterrarannassúascasas,foronrecollidos poloscansdeExiptoaquelanoiteearrastradosdiantedos exipcioselanzadosdiantedeles

47Etodososexipciosvironestemalquellesviñade súpeto,etodososexipciosberraronagranvoz.

48EtodasasfamiliasdeExiptochoraronaquelanoite, cadahomepoloseufilloecadahomepolasúafilla,sendo aprimoxénita,eotumultodeExiptoouviuseadistancia aquelanoite

49EBatía,afilladofaraón,saíucoreiaquelanoitepara buscaraMoiséseaAarónnassúascasas,eatopáronosnas súascasas,comendoebebendoealegrándosecontodo Israel

50EBatíadíxolleaMoisés:«Éestaarecompensapolo benquechefixen,quetecrieieteestendei,etrouxeches estemalsobremineacasadomeupai?»

51Moisésdíxolle:«DezpragastrouxooSeñorsobre Exipto;algunhadelascheaconteceualgúnmal?Algunha delasafectouche?».Elarespondeu:«Non».

52EMoisésdíxolle:Aíndaqueesaprimoxénitadatúanai, nonmorrerás,eningúnmaltealcanzaránomediode Exipto.

53Eeladixo:Queproveitoteñoeudeverorei,omeu irmán,todaasúacasaeosseussúbditosnestemal,cuxos primoxénitosperecencontodososprimoxénitosdeExipto?

54EMoisésdíxolle:Certamenteoteuirmáneasúacasa,e osseussúbditos,asfamiliasdeExipto,nonescoitaronas palabrasdoSeñor,porisoveusobreelesestemal

55Eofaraón,reideExipto,achegouseaMoiséseAarón, eaalgúnsdosfillosdeIsraelqueestabanconelesnese lugar,erezoulles,dicindo:

56Levántateecolleosteusirmáns,todososfillosdeIsrael queestánnopaís,coassúasovellasebois,etodooquelles pertence;nondeixennadaconvida;sórogaporminao Señor,oteuDeus.

57EMoisésdíxolleaFaraón:Velaquí,aíndaqueeso primoxénitodatúanai,nontemas,porquenonmorrerás, porqueoSeñormandouquevivas,paramostrarcheoseu granpodereoseufortebrazoestendido

58EFaraónordenouqueosfillosdeIsraelfosenenviados, etodososexipciosseanimaronaenvialos,porquedixeron: Todosestamosperecendo

59Etodososexipciosenviaronosisraelitascongrandes riquezas,ovellaseboisecousaspreciosas,segundoo xuramentodoSeñorentreeleonosopaiAbraham

60OsfillosdeIsraeltardaronensaírdenoite,ecandoos exipciosviñeronaelesparasacárllelos,dixéronlles: "¿Somosladróns,parasaírdenoite?"

61EosfillosdeIsraelpedironaosexipciosutensiliosde prataeutensiliosdeouroeroupa,eosfillosdeIsrael desposuíronaosexipcios

62EMoisésapresurouseelevantouseefoiaoríode Exipto,etrouxodealíocadaleitodeXoséelevouno consigo

63OsfillosdeIsraeltrouxerontaménconsigoocadaleito doseupaieoscadaleitosdasúatribo.

CAPÍTULO81

1OsfillosdeIsraelpartirondeRamsésparaSucot,uns seiscentosmilhomesapé,sencontarosnenoseassúas mulleres.

2Taménsubiuconelesunhamultitudemixta,erabañose manadas,emesmomoitogando

3EaestadíadosfillosdeIsraelnaterradeExiptocon traballosforzadosfoidedouscentosdezanos

4Eaocabodedouscentosdezanos,oSeñorsacouosfillos deIsraeldeExiptocunhamanforte.

5OsfillosdeIsraelpartirondeExipto,deGosénede Ramsés,eacamparonenSucotodíaquincedoprimeiro mes

6Eosexipciosenterraronatodososprimoxénitosqueo Señorferira,etodososexipciosenterraronosseusmortos durantetresdías.

7EosfillosdeIsraelpartirondeSucoteacamparonen Ethom,aofinaldodeserto

8Eoterceirodíadespoisdequeosexipciosenterraseno seuprimoxénito,moitoshomessaírondeExiptoeseguiron aIsraelparafacelosvolveraExipto,porquesearrepentiron deterdeixadoosisraelitasfóradasúaservidume

9Eunhomedíxolleaoseuveciño:CertamenteMoisése AaróndixéronlleaoFaraón,dicindo:Iremosunhaviaxede

tresdíaspolodesertoeofreceremossacrificiosaoSeñor,o nosoDeus.

10Agora,polotanto,levántmonoscedopolamañáe fagámolosvolver,eseráquesevolvenconnoscoaExipto, aosseusamos,entónsaberemosquehaifeneles;perose nonvolven,entónloitaremoscontraelesefaremosque volvancongranpoderemanforte

11Etodososnobresdofaraónlevantáronsepolamañá,e conelesunssetecentosmilhomes,esaírondeExiptoaquel día,echegaronaolugarondeestabanosfillosdeIsrael

12Etodososexipciosviron,evelaquíqueMoisés,Aarón etodososfillosdeIsraelestabansentadosdiantedePihahirot,comendoebebendoecelebrandoafestadoSeñor.

13EtodososexipciosresponderonaosfillosdeIsrael: Certamentedixestes:Faremosunhaviaxedetresdíaspolo deserto,ofreceremossacrificiosaonosoDeuse volveremos

14Polotanto,hoxefansecincodíasdesdequepartistes Porquenonvolvedesparaosvososseñores?

15MoiséseAarónrespondéronlles:«OSeñor,onoso Deus,deutestemuñoennós,dicindo:Nonvolveredesmáis aExipto,senónqueiremosaunhaterraquemanaleitee mel,comooSeñor,onosoDeus,xurouaosnosos antepasadosquenolodaría»

16CandoosnobresdeExiptovironqueosfillosdeIsrael nonosescoitabanparavolveraExipto,preparáronsepara loitarcontraIsrael

17EoSeñorfortaleceuoscorazónsdosfillosdeIsrael contraosexipcios,dexeitoquellesderonunhadura malleira,eabatallafoiferozcontraosexipcios,etodosos exipciosfuxirondiantedosfillosdeIsrael,porquemoitos delespereceronásmansdeIsrael

18EosnobresdofaraónforonaExiptoedixéronllea Faraón,dicindo:OsfillosdeIsraelfuxironenonvolverán máisaExipto;edestexeitonosfalaronMoiséseAarón 19EoFaraónouviuisto,eoseucorazóneoscorazónsde todososseussúbditosvolvéronsecontraIsrael,e arrepentironsedeterenviadoaIsrael;etodososexipcios aconsellaronaoFaraónqueperseguiseaosfillosdeIsrael parafacelosvolverássúascargas.

20Edixéronllecadaunaoseuirmán:«Queéistoque fixemos,paradeixaraIsraelfóradanosaservidume?

21EoSeñorfortaleceuoscorazónsdetodososexipcios paraperseguirosisraelitas,porqueoSeñordesexaba derrotarosexipciosnoMarVermello

22Eofaraónlevantouseepreparouoseucarro,eordenou quesereunisentodososexipcios,nonquedandoninunsó home,agásosnenoseasmulleres.

23Etodososexipciossaíroncofaraónparaperseguiros fillosdeIsrael,eocampamentodeExiptoeraun campamentomoigrandeepesado,arredordedezcentos milhomes.

24Etodoestecampamentofoieperseguiuosfillosde IsraelparalevalosdevoltaaExipto,echegaronataeles acampandoxuntoaoMarVermello

25EosfillosdeIsraellevantaronosollosevironque todososexipciososperseguían,eosfillosdeIsrael sentironungrandemedoporeles,eosfillosdeIsrael clamaronaoSeñor

26Epormordosexipcios,osfillosdeIsraeldividíronseen catropartes,eestabandivididosnassúasopinións,porque tiñanmedodosexipcios,eMoisésfalouconcadaundeles

27AprimeiradivisiónfoiadosfillosdeRubén,Simeóne Isacar,edecidironlanzarseaomar,porquetiñanungran medodosexipcios

28EMoisésdíxolles:Nontemades,paradevosevedea salvaciónqueoSeñorvosoperaráhoxe.

29AsegundadivisióneraadosfillosdeZebulón, BenxamíneNaftalí,edecidironvolveraExiptocos exipcios

30EMoisésdíxolles:Nonteñadesmedo,porqueasícomo vistesosexipcioshoxe,asínonosveredesmáispara sempre

31AterceiradivisióneraadosfillosdeXudáeXosé,e decidironiraoencontrodosexipciosparaloitarcontraeles.

32Moisésdíxolles:«Estadenosvososlugares,porqueo Señorloitaráporvós;vósgardaredessilencio»

33EacuartadivisióneraadosfillosdeLeví,GadeAser, edecidironiraomediodosexipciosparaconfundilos,e Moisésdíxolles:Permanecedenosvosospostosenon temades,sóinvocadeaoSeñorparaquevossalvedassúas mans

34Despoisdisto,Moiséslevantousedomediodopoboe rezouaoSeñor,dicindo:

35OhSeñor,Deusdetodaaterra,salvaagoraoteupobo quesacachesdeExipto,enondeixesqueosexipciosse vanagloriendequeoseupodereasúaforzasonseus.

36EntónoSeñordíxolleaMoisés:«Porqueclamasamin? DillesaosfillosdeIsraelquesaianTiestendeatúavara sobreomaredivídeo,paraqueosfillosdeIsraelpasenpor el»

37EMoisésfixoasí,elevantouasúavarasobreomare dividiuno.

38Easaugasdomardividíronseendocepartes,eosfillos deIsraelpasaronapé,conzapatos,comaunhome atravesaríauncamiñopreparado.

39EoSeñormanifestouaosfillosdeIsraelassúas marabillasenExiptoenomarpormediodeMoisése Aarón.

40EcandoosfillosdeIsraelentraronnomar,osexipcios viñerontraseles,easaugasdomarvolveronsobreeles,e todosafundíronsenaauga,enonquedouunsóhome exceptooFaraón,quedeugrazasaoSeñorecreunel;polo tanto,oSeñornonofixoperecernaquelmomentocos exipcios.

41EoSeñorordenouaunanxoqueolevasedeentreos exipcios,queolanzousobreaterradeNíniveereinounela durantemoitotempo

42EaqueldíaoSeñorsalvouaIsraeldamandeExipto,e todososfillosdeIsraelvironqueosexipciospereceran,e contemplaronagranmandoSeñor,noquefixeraenExipto enomar

43EntónMoiséseosfillosdeIsraelcantaronestecántico aoSeñor,odíaenqueoSeñorfixocaerosexipciosdiante deles

44EtodoIsraelcantouaounísono,dicindo:Cantareiao SeñorporqueElémoiexaltado;ocabaloeoseuxinete lanzouaomar;velaquíestáescritonolibrodaleideDeus

45Despoisdisto,osfillosdeIsraelseguironasúaviaxee acamparonenMarahOSeñordeullesaosfillosdeIsrael

estatutosexuízosneselugardeMarah,emandoullesaos fillosdeIsraelqueandasenentodososseuscamiñoseque oservisen

46PartirondeMarahechegaronaElim,ondehabíadoce fontesdeaugaesetentadátiles;eosnenosacamparonalí xuntoásaugas

47PartirondeElimechegaronaodesertodeSinodía quincedosegundomesdespoisdasúasaídadeExipto.

48Naqueltempo,oSeñordeullesomanáaosfillosde Israelparaquecomesen,eoSeñorfixochovercomidado ceoparaosfillosdeIsraeldíatrasdía

49EosfillosdeIsraelcomeronomanádurantecorenta anos,todososdíasqueestiveronnodeserto,ataque chegaronáterradeCanaánparaposuíla

50EpartirondodesertodeSineacamparonenAlus

51PartirondeAlúseacamparonenRefidim.

52EcandoosfillosdeIsraelestabanenRefidim,Amalec, fillodeElifaz,fillodeEsaúeirmándeSefo,veuloitar contraIsrael.

53Etrouxoconsigooitocentosmilhomes,magose adiviños,epreparouseparaabatallacontraIsraelen Refidim.

54ElibraronunhagrandeedurabatallacontraIsrael,eo SeñorentregouaAmaleceaoseupobonasmansde MoisésedosfillosdeIsrael,enasmansdeXosué,fillode Nun,oefrateo,servodeMoisés

55EosfillosdeIsraelderrotaronaAmaleceaoseupoboa gumedeespada,peroabatallafoimoiferozcontraos fillosdeIsrael

56EoSeñordíxolleaMoisés:Escribeistonunlibrocomo memorialparatiepononamandeXosué,fillodeNun,o teuservo,emandarásaosfillosdeIsrael,dicindo:Cando cheguesáterradeCanaán,borrarásporcompletoa lembranzadeAmalecdebaixodoceo.

57Moisésfixoasí,ecolleuolibroeescribiunelestas palabras,dicindo:

58LembraoquechefixoAmalecnocamiñocandosaíches deExipto

59Quencheatopounocamiñoeferiuastúascostas, mesmoosqueíandébilesdetrásdeticandoestabas esgotadoecansado

60Polotanto,candooSeñor,oteuDeus,chedeadescanso detodososteusinimigosdearredornaterraqueoSeñor,o teuDeus,chedáporherdanzaparaposuíla,borrarása memoriadeAmalecdedebaixodoceo;nonaesquecerás 61EoreiqueteñapiedadedeAmalec,oudasúamemoria oudasúadescendencia,velaquí,eullodemandareieo cortareideentreoseupobo.

62EMoisésescribiutodasestascousasnunlibro,e ordenouaosfillosdeIsraelconrespectoatodosestes asuntos

CAPÍTULO82

1OsfillosdeIsraelpartirondeRefidimeacamparonno desertodoSinaí,noterceiromesdespoisdesaírdeExipto 2NaqueltempochegouReuelomadianita,sogrode Moisés,conSéfora,asúafilla,eosseusdousfillos,porque ouvirafalardasmarabillasqueoSeñorfixeraconIsrael, librandoosdamandeExipto.

3EReuelchegouaMoisésaodeserto,ondeestaba acampado,ondeestabaomontedeDeus.

4Moiséssaíuaoencontrodoseusogrocongranhonra,e todoIsraelestabaconel.

5Reueleosseusfillospermaneceronentreosisraelitas durantemoitosdías,eReuelcoñeceuaoSeñordesdeaquel díaendiante

6EnoterceiromesdespoisdasaídadosfillosdeIsraelde Exipto,osextodía,oSeñordeulleaIsraelosdez mandamentosnomonteSinaí

7EtodoIsraelescoitoutodosestesmandamentos,etodo IsraelalegrousemoitonoSeñoraqueldía

8EagloriadoSeñorpousousesobreomonteSinaí,e chamouaMoisés,eMoisésveunomediodunhanubee subiuaomonte

9EMoisésestivonomontecorentadíasecorentanoites; noncomeupanninbebeuauga,eoSeñorinstruíunonos estatutosexuízosparaensinaraosfillosdeIsrael

10EoSeñorescribiuosdezmandamentosquellesdera aosfillosdeIsraelendúastáboasdepedra,ascalesdeua MoisésparaquellesmandaseaosfillosdeIsrael

11Eaocabodecorentadíasecorentanoites,candoo SeñoracaboudefalarconMoisésnomonteSinaí,oSeñor deulleaMoisésastáboasdepedra,escritascodedode Deus.

12CandoosfillosdeIsraelvironqueMoiséstardabaen baixardomonte,reuníronsearredordeAarónedixeron: «Encantoaestehome,Moisés,nonsabemosquellefoi».

13Levántate,pois,efainosundeusquevaiadiantedenós, paraquenonmorras

14Aaróntivomoitomedodopobo,eordenoullesquelle trouxesenouro,efixounbecerrodefundiciónparaopobo 15EoSeñordíxolleaMoisés,antesdebaixardomonte: Baixa,porqueoteupobo,quesacachesdeExipto, corrompeuse

16Fixeronparasiunbecerrodefundicióneinclináronse anteel;agora,pois,deixádeme,paraqueosdestruadaterra, porquesonunpobodeduracerviz

17EMoisésimplorouapresenzadoSeñor,eorouao Señorpolopobopormordobecerroquefixeran,edespois baixoudomonteenassúasmansestabanasdúastáboasde pedra,queDeusllederaparamandaraosisraelitas

18CandoMoisésseachegouaocampamentoeviuo becerroquefixeraopobo,Moisésenfureceuseerompeuas táboasdebaixodomonte

19EMoiséschegouaocampamentoecolleuobecerroe queimounonolume,emoeunoataqueseconverteuenpo fino,eesparexeunosobreaaugaedeullaaosisraelitaspara beber

20Emorrerondopobo,polasespadasunsdosoutros,uns tresmilhomesquefixeranobecerro

21Eaodíaseguinte,Moisésdíxolleaopobo:«Subireiao Señor,quizaispoidaexpiarosvosospecadosque cometestescontraoSeñor»

22MoiséssubiudenovoaoSeñor,epermaneceucoSeñor corentadíasecorentanoites

23EduranteoscorentadíasMoiséssuplicouaoSeñoren favordosfillosdeIsrael,eoSeñorescoitouaoraciónde Moisés,eoSeñorfoisuplicadoporelenfavordeIsrael

24EntónoSeñordíxolleaMoisésquetallasedúastáboas depedraequeassubiseaoSeñor,paraqueescribisenelas osdezmandamentos

25Moisésfixoasí,ebaixouetallouasdúastáboasesubiu aomonteSinaí,ondeestabaoSeñor,eoSeñorescribiuos dezmandamentosnastáboas

26EMoiséspermaneceuaíndacoSeñorcorentadíase corentanoites,eoSeñorinstruíulleenestatutosexuízos paraimpartiraIsrael

27EoSeñorordenoulleconrespectoaosfillosdeIsrael quefixesenunsantuarioparaoSeñor,paraqueoseunome residisenel,eoSeñormostroulleasemellanzadosantuario easemellanzadetodososseusutensilios.

28Eaocabodoscorentadías,Moisésbaixoudomontee asdúastáboasestabannasúaman

29MoisésachegouseaosfillosdeIsraelefaloullesde todasaspalabrasdoSeñor,eensinoullesasleis,os estatutoseosxuízosqueoSeñorlleensinara

30MoiséscomunicoullesaosfillosdeIsraelapalabrado Señor,quellefaríanunsantuarioparaquehabitaseentreos fillosdeIsrael

31EopoboalegrousemoitodetodoobenqueoSeñorlles dixerapormediodeMoisés,edixeron:Faremostodooque oSeñorchedixo

32Eopobolevantousecomaunsóhomeefixeron ofrendasxenerosasparaosantuariodoSeñor,ecadahome trouxoaofrendadoSeñorparaaobradosantuarioepara todooseuservizo.

33EtodososfillosdeIsraeltrouxeroncadaundetodoo queatopounasúaposesiónparaaobradosantuariodo Señor:ouro,prata,bronceetodooqueservíaparao santuario

34Eviñerontodososhomessabiosqueestabanafeitosá obraefixeronosantuariodoSeñor,segundotodooqueo Señormandara,cadaunnaobranaqueestiveraafeito;e todososhomessabiosdecorazónfixeronosantuario,os seusornamentosetodososutensiliosparaoservizosanto, comooSeñorllemandaraaMoisés

35Aobradosantuariodotabernáculorematouaocabode cincomeses,eosfillosdeIsraelfixerontodooqueoSeñor lleordenaraaMoisés

36Etrouxéronlleosantuarioetodososseusadornosa Moisés;segundoarepresentaciónqueoSeñorllemostrara aMoisés,asífixeronosfillosdeIsrael

37EMoisésviuaobra,evelaquíqueafixeroncomoo Señorlleordenara,eMoisésbendiciunos.

CAPÍTULO83

1Enoduodécimomes,odíavinteetresdomes,Moisés tomouaAaróneaosseusfillos,vestiunoscoassúasroupas, unxiunosefixoconelescomooSeñorlleordenara,e MoiséstrouxotodasasofrendasqueoSeñorlleordenara aqueldía

2DespoisMoiséstomouaAaróneaosseusfillose díxolles:«Setedíaspermaneceredesáportadotabernáculo, porqueasímefoiordenado».

3AaróneosseusfillosfixerontodooqueoSeñorlles ordenarapormediodeMoisés,epermaneceronsetedíasá portadotabernáculo.

4Odíaoitavo,queeraoprimeirodíadoprimeiromes,no segundoanodasaídadosisraelitasdeExipto,Moisés erixiuosantuario,ecolocoutodososadornosdo tabernáculoetodososadornosdosantuario,efixotodoo queoSeñorllemandara.

5MoiséschamouaAaróneaosseusfillos,etrouxerono holocaustoeosacrificiopolopecadoporsimesmose polosfillosdeIsrael,comooSeñorlleordenaraaMoisés.

6Naqueldía,osdousfillosdeAarón,NadabeAbihú, tomaronlumeestrañoepresentáronodiantedoSeñor,que nonllesordenara,esaíuunlumedadiantedoSeñore consumiunos,emorrerondiantedoSeñoraqueldía

7OdíaqueMoisésacaboudeerixirosantuario,os príncipesdosfillosdeIsraelcomezaronapresentarassúas ofrendasdiantedoSeñorparaadedicacióndoaltar

8Etraíanassúasofrendascadapríncipeporundía,un príncipepordíadurantedocedías

9Etodasasofrendasquetrouxeron,cadaunnoseudía, unhabandexadepratadecentotrintasiclosdepeso,unha cuncadepratadesetentasiclos,segundoosiclodo santuario,ambascheasdeflordefariñaamasadaconaceite paraunhaofrendadecomida.

10Unhacullerdeouro,cheadeincenso,quepesabadez siclos

11Unboinovo,uncarneiroeuncordeirodunanopara holocausto

12Euncabritocomoofrendapolopecado

13Eparasacrificiodepaz,dousbois,cincocarneiros, cincomachoscabríosecincocordeirosdunano

14AsífacíanosdocepríncipesdeIsraeldíatrasdía,cada unnoseudía.

15Efoidespoisdisto,odíatrecedomes,queMoisés ordenouaosfillosdeIsraelquecelebrasenaPascua

16OsfillosdeIsraelcelebraronaPascuanoseutempo,o díacatorcedomes,comooSeñorlleordenaraaMoisés; asífixeronosfillosdeIsrael

17Enosegundomes,oprimeirodíadomesmomes,o SeñorfalouaMoisés,dicindo:

18ContaosxefesdetodososhomesdosfillosdeIsrael,de vinteanosparaarriba,ti,oteuirmánAaróneosdoce príncipesdeIsrael

19EMoisésfixoasí,eAarónveucosdocepríncipesde Israel,econtaronosfillosdeIsraelnodesertodoSinaí.

20EocensodosfillosdeIsraelsegundoascasasdosseus pais,devinteanosparaarriba,foideseiscentostresmil cincocentoscincuenta.

21MaisosfillosdeLevínonforoncontadosentreosseus irmáns,osfillosdeIsrael.

22EonúmerodetodososhomesdosfillosdeIsrael, dendeunmesparaarriba,foidevinteedousmil douscentossetentaetres

23EonúmerodosfillosdeLeví,dendeunmesparaarriba, eradevinteedousmil

24Moiséspuxoossacerdoteseoslevitas,cadaunnoseu servizoenasúacargaparaservirnosantuariodo tabernáculo,comooSeñorlleordenaraaMoisés

25Eodíavintedomes,anuberetirousedesobreo tabernáculodotestemuño

26Naqueltempo,osfillosdeIsraelcontinuaronasúa viaxedesdeodesertodoSinaí,efixeronunhaviaxedetres días,eanubepousousesobreodesertodeParán;alíaira

doSeñoracendeusecontraIsrael,porqueprovocaranao Señorpedíndollecarneparacomer.

27EoSeñorescoitouasúavozedeullescarne,que comeronduranteunmes.

28MaisdespoisdistoairadoSeñoracendeusecontraeles, eferiunoscunhagranmatanza,eforonenterradosalínese lugar

29EosfillosdeIsraelchamaronaaquellugarKebrot Hataavah,porquealíenterraronaxentequedesexabacarne

30PartirondeKebrot-HataavaeacamparonenHazerot, queestánodesertodeParan

31MentresosfillosdeIsraelestabanenHazerot,airado SeñoracendeusecontraMiriampormordeMoisés,eela volveuseleprosa,brancacomaaneve

32Eestivorecluídafóradocampamentodurantesetedías, ataquefoirecibidadevoltadespoisdasúalepra.

33OsfillosdeIsraelpartirondespoisdeHazerote acamparonnoextremododesertodeParán

34Naqueltempo,oSeñordíxolleaMoisésqueenviase docehomesdosfillosdeIsrael,unhomeporcadatribo, paraquefosenexploraraterradeCanaán

35EMoisésenviouosdocehomes,eviñeronáterrade Canaánparaexploralaeexaminala,eexplorarontodaa terradesdeodesertodeSinataRecob,ondechegasa Camot.

36EaocabodecorentadíasviñeronaMoiséseAarón,e trouxéronlleanoticiatalcomoestabanosseuscorazóns,e dezdoshomestrouxeronunmalinformeaosfillosde Israel,daterraqueexploraran,dicindo:Émellorparanós volveraExiptoqueiraestaterra,unhaterraqueconsome osseushabitantes.

37PeroXosué,fillodeNun,eCaleb,fillodeIefuneh,que erandosqueexploraranaterra,dixeron:Aterraémoiboa

38SeoSeñorseagradadenós,entónlevaranosaestaterra edaranola,porqueéunhaterraquemanaleiteemel

39MaisosfillosdeIsraelnonosescoitaron,eescoitaron aspalabrasdosdezhomesquetrouxeranunmalinforme sobreaterra

40EoSeñorouviuasmurmuraciónsdosfillosdeIsrael,e enfadouseexurou,dicindo:

41Seguramenteningúnhomedestaxeraciónmalvadaverá aterradevinteanosparaarriba,agásCaleb,fillode Iefuneh,eXosué,fillodeNun.

42Maiscertamenteestaxeraciónmalvadapereceráneste deserto,eosseusfillosviránáterraeposuirana;asíquea iradoSeñoracendeusecontraIsrael,efíxoosvagarpolo desertodurantecorentaanosataofindaquelaxeración malvada,porquenonseguironaoSeñor.

43EopobohabitounodesertodeParánmoitotempo,e despoisprocederonaodesertopolocamiñodoMar Vermello

CAPÍTULO84

1Naqueltempo,Coré,fillodeIetzer,fillodeQuehat,fillo deLeví,tomoumoitoshomesdosfillosdeIsrael,eestes levantáronseediscutíanconMoisés,Aarónetodaa congregación

2EoSeñorenfadouseconeles,eaterraabriuasúabocae tragounos,coassúascasasetodooquellespertencía,e todososhomespertencíanaCoré

3EdespoisdistoDeusfixoqueopobopercorreseo camiñodomonteSeirdurantemoitotempo.

4Naqueltempo,oSeñordíxolleaMoisés:«Non provoquesguerracontraosfillosdeEsaú,porquenonche dareinadadeles,ninoquepoidapisaraplantadopé, porquelledeiaEsaúomonteSeirenherdanza»

5Poriso,osfillosdeEsaúloitaroncontraosfillosdeSeir noutrostempos,eoSeñorentregouosfillosdeSeirnas mansdosfillosdeEsaúeexterminounosdiantedeles;eos fillosdeEsaúhabitaronnoseulugarataodíadehoxe

6Polotanto,oSeñordíxollesaosfillosdeIsrael:Non loitescontraosfillosdeEsaú,vososirmáns,porquenada doquehainasúaterravospertence.Podedesmercarlles comidapordiñeiroecomela,epodedesmercarllesauga pordiñeiroebebela

7EosfillosdeIsraelfixeronsegundoapalabradoSeñor.

8EosfillosdeIsraelpercorreronodeserto,rodeandoo camiñodomonteSinaídurantemoitotempo,enontocaron osfillosdeEsaú,epermaneceronnaquelarexióndurante dezanoveanos

9NaqueltempomorreuLatino,reidosfillosdeQuitim,no anocorentaecincodoseureinado,queéodecimocuarto anodasaídadosfillosdeIsraeldeExipto

10Eenterrárononolugarqueelconstruíraparasimesmo naterradeQuitim,eAbimnásreinounoseulugardurante trintaeoitoanos

11EosfillosdeIsraelpasaronoslímitesdosfillosdeEsaú naquelesdías,aocabodedezanoveanos,echegarone pasaronocamiñododesertodeMoab

12EoSeñordíxolleaMoisés:NonsitiesMoabninloites contraeles,porquenonchedareinadadasúaterra.

13EosfillosdeIsraelpercorreronocamiñododesertode Moabdurantedezanoveanos,enonloitaroncontraeles

14EnoanotrintaeseisdasaídadosfillosdeIsraelde Exipto,oSeñorferiuocorazóndeSihón,reidosamorreos, eesteemprendeuaguerraesaíualoitarcontraosfillosde Moab.

15ESihónenvioumensaxeirosaBeor,fillodeIaneás,fillo deBalaam,conselleirodoreideExipto,eaBalaam,fillo deste,paramaldiciraMoab,afindequefoseentregado nasmansdeSihón

16EosmensaxeirosforonetrouxeronaBeor,fillode Janeas,eaBalaam,oseufillo,desdePetoren MesopotamiaAsíqueBeoreBalaam,oseufillo,chegaron ácidadedeSihónemaldicironaMoabeaoseureien presenzadeSihón,reidosamorreos.

17EntónSihónsaíucontodooseuexércitoefoiaMoab, loitoucontraelesesometeunos.OSeñorentregounosnas súasmans,eSihónmatouoreideMoab 18ESihóntomoutodasascidadesdeMoabnabatalla; taméntomoullesHexbón,porqueHexbóneraunhadas cidadesdeMoab,eSihóncolocouosseuspríncipeseos seusnobresenHexbón,eHexbónpertencíaaSihón naquelesdías

19Polotanto,osparábolariosBeoreoseufilloBalaam pronunciaronestaspalabras,dicindo:VindeaHesbón,a cidadedeSihónseráreconstruídaeestablecida.

20Aideti,Moab!Perdicheste,pobodeKemosh!Velaquí queestáescritonolibrodaleideDeus

21EcandoSihónconquistouMoab,colocougardasnas cidadesquetomaradeMoab,eunnúmeroconsiderable

dosfillosdeMoabcaeronenbatallanasmansdeSihón,e fixounhagrancapturadeles,fillosefillas,ematouoseu rei;eSihónvolveuásúaterra

22SihóndeullesaBeoreaoseufilloBalaamnumerosos agasallosdeprataeouro,edespediunos,eelesforona Mesopotamia,ásúacasaeaoseupaís

23NaqueltempotodososfillosdeIsraeldeixarono camiñododesertodeMoabevolveron,rodeandoodeserto deEdom

24AsíquetodaacongregaciónchegouaodesertodeSin noprimeiromesdocorentaanodesdeasúasaídade Exipto,eosfillosdeIsraelhabitaronalíenCades,no desertodeSin,eMiriammorreualíefoienterradaalí.

25Naqueltempo,MoisésenvioumensaxeirosaHadad,rei deEdom,dicindo:«AsídioteuirmánIsrael:Déixame pasarpolatúaterra;nonpasaremosporcamposninpor viñas,ninbeberemosaugadopozo;iremospolocamiño real»

26EEdomdíxolle:«Nonpasaráspolomeupaís».EEdom saíuaoencontrodosfillosdeIsraelcunpobopoderoso 27EosfillosdeEsaúnegáronseadeixarpasarosfillosde Israelpolasúaterra,poloqueosisraelitasafastáronsedeles enonloitaroncontraeles

28PorqueantesdistooSeñorllesordenaraaosfillosde Israel,dicindo:NonloitaredescontraosfillosdeEsaú;por isoosisraelitasafastáronsedelesenonloitaroncontraeles 29OsfillosdeIsraelpartirondeCadesetodoopobo chegouaomonteHor.

30Naqueltempo,oSeñordíxolleaMoisés:«Dilleateu irmánAarónquealímorrerá,porquenonentraránaterra quellesdeiaosfillosdeIsrael».

31EAarónsubiu,porordedoSeñor,aomonteHor,no anocorenta,nomesquinto,oprimeirodíadomes

32Aaróntiñacentovinteetresanoscandomorreuno monteHor

CAPÍTULO85

1OreiArad,ocananeo,quehabitabanosur,souboqueos israelitasviñeranpolocamiñodosespíasedispuxoassúas forzasparaloitarcontraosisraelitas

2OsfillosdeIsraeltiveronmoitomedodel,porquetiñaun exércitograndeepesado,poloquedecidironvolvera Exipto

3EosfillosdeIsraelvolveronunhadistanciadunstres díasdecamiñoataMaserathBeniJaakon,porqueestaban moiaterradospormordoreiArad

4EosfillosdeIsraelnonquixeronvolveraosseuslugares deresidencia,poloquepermaneceronenBeniJaakon durantetrintadías

5CandoosfillosdeLevívironqueosfillosdeIsraelnon seretiraban,sentironcelosporamordoSeñor,e levantáronseeloitaroncontraosisraelitas,osseusirmáns, emataronaungrannúmerodeles,eobrigáronosavolver aoseulugar,omonteHor

6Ecandovolveron,oreiAradaíndaestabapreparandoo seuexércitoparaabatallacontraosisraelitas.

7EIsraelfixounhapromesa,dicindo:Seentregaseste pobonamiñaman,destruireiporcompletoassúascidades

8EoSeñorescoitouavozdeIsrael,eentregouos cananeosnassúasmans,edestruíunosporcompletoaeles eássúascidades,echamouonomedolugarHormah 9EosfillosdeIsraelpartirondomonteHoreacamparon enObot,epartirondeOboteacamparonenIje-Abarim,na fronteiradeMoab

10EosfillosdeIsraelenviaronaMoab,dicindo:Déixanos pasarpolatúaterraataonosolugar.PeroosfillosdeMoab nondeixaronqueosfillosdeIsraelpasasenpolasúaterra, porqueosfillosdeMoabtiñanmoitomedodequeosfillos deIsraelllesfixesenoquellesfixeraSihón,reidos amorreos,quetomaraasúaterraemataraamoitosdeles 11Poriso,Moabnonllespermitiuaosisraelitaspasarpola súaterra,eoSeñorordenoullesaosfillosdeIsraelquenon loitasencontraMoabAsíqueosisraelitasmarcharonde Moab.

12OsfillosdeIsraelpartirondafronteiradeMoabe chegaronaooutroladodeArnón,afronteiradeMoab, entreMoabeosamorreos,eacamparonnafronteirade Sihón,reidosamorreos,nodesertodeQuedemot 13OsfillosdeIsraelenviaronmensaxeirosaSihón,reidos amorreos,paradicirlle:

14Déixanospasarpolatúaterra;nonnosdesviaremos poloscamposninpolasviñas;iremospolocamiñorealata quepasemososteuslímites.PeroSihónnonllespermitiu pasaraosisraelitas

15EntónSihónreuniuatodoopobodosamorreosesaíu aodesertoparaatoparsecosfillosdeIsrael,eloitoucontra IsraelenIahaz

16EoSeñorentregouaSihón,reidosamorreos,nasmans dosfillosdeIsrael,eIsraelferiuatodoopobodeSihóna gumedaespadaevingousedacausadeMoab

17EosfillosdeIsraeltomaronposesióndaterradeSihón, desdeAramataIabuc,eataosfillosdeAmón,elevaron todoobotíndascidades

18Israeltomoutodasestascidades,ehabitouentodasas cidadesdosamorreos.

19EtodososfillosdeIsraeldecidironloitarcontraos fillosdeAmón,paratomartaménasúaterra

20EntónoSeñordíxollesaosfillosdeIsrael:Nonsitiedes osfillosdeAmónninllespropoñadesguerra,porquenon vosdareinadadasúaterraEosfillosdeIsraelescoitarona palabradoSeñorenonloitaroncontraosfillosdeAmón.

21OsfillosdeIsraelviraronesubironpolocamiñode Basán,áterradeOg,reideBasánEOg,reideBasán,saíu ábatallacontraosisraelitas,levandoconsigomoitos homesvalenteseunexércitomoifortedopobodos amorreos.

22EOg,reideBasán,eraunhomemoipoderoso,pero Naarón,oseufillo,eraextremadamentepoderoso,aínda máisfortecael

23EOgdixonoseucorazón:Velaquíqueagoratodoo campamentodeIsraelocupaunespazodetresparsá;agora osferireidecontado,senespadaninlanza

24EOgsubiuaomonteIahaz,ecolleudealíunhapedra grande,detresparsasdelonxitude,epúxoanasúacabeza, eresolveulanzalasobreocampamentodosfillosdeIsrael, paraferiratodososisraelitasconaquelapedra

25EoanxodoSeñorveueperforouapedrasobrea cabezadeOg,eapedracaeusobreopescozodeOg,que

Ogcaeuáterrapormordopesodapedrasobreoseu pescozo.

26Naqueltempo,oSeñordíxollesaosfillosdeIsrael: «Nonlleteñadesmedo,porqueoentregueinasvosasmans ael,atodooseupoboeatodaasúaterra;farédellecomo fixestesconSihón»

27EMoisésbaixouaelcunpequenonúmerodosfillosde Israel,eMoisésferiuaOgcunpaunosnocellosdosseus pésematouno

28Despois,osfillosdeIsraelperseguironosfillosdeOge todooseupobo,evencéronosedestruíronosataquenon quedouningúnrestodeles

29Despoisdiso,MoisésenvioualgúnsdosfillosdeIsrael aexplorarIazer,porqueIazereraunhacidademoifamosa

30EosespíasforonaIazereexplorárona,eosespías confiaronnoSeñor,eloitaroncontraoshomesdeIazer.

31EsteshomestomaronIazereassúasaldeas,eoSeñor entregounosnassúasmans,ebotaronfóraosamorreosque alíestaban.

32EosfillosdeIsraeltomaronaterradosdousreisdos amorreos,sesentacidadesqueestabanaooutroladodo Xordán,desdeoregatodeArnónataomonteHermán.

33OsfillosdeIsraelpartironechegaronáchairadeMoab, queestádeaquíaoXordán,xuntoaXericó

34OsfillosdeMoabouvirontodoomalqueosfillosde Israelllesfixeranaosdousreisdosamorreos,aSihónea Og,etodososhomesdeMoabtiveronmoitomedodos israelitas.

35EosanciánsdeMoabdixeron:Velaquíqueosdousreis dosamorreos,SihóneOg,queeranmáispoderososque todososreisdaterra,nonpuideronresistiraosfillosde IsraelComo,entón,poderemosresistirlles?

36Certamentexanosenviaronunhamensaxeantespara pasarpolanosaterranoseucamiño,enonostoleramos; agoravolveransecontranóscoassúasespadaspesadase destruirános;eMoabestabaangustiadopormordosfillos deIsrael,etiveronmoitomedodeles,eaconsellaronentre sioquesedebíafacercosfillosdeIsrael

37EosanciánsdeMoabdecidironetomaronaundosseus homes,Balak,fillodeSiporomoabita,econstituíronorei sobreelesnaqueltempoEBalakeraunhomemoisabio 38OsanciánsdeMoablevantáronseeenviaron mensaxeirosaosfillosdeMadiánparafacerapazconeles, porquenaquelestemposhouberaunhagrandebatallae inimizadeentreMoabeMadián,desdeosdíasdeHadad, fillodeBedad,reideEdom,quederrotouaMadiánno campodeMoab,atahoxe

39EosfillosdeMoabenviaronaosfillosdeMadián,e fixeronapazconeles,eosanciánsdeMadiánviñeroná terradeMoabparafacerapazenfavordosfillosde Madián

40OsanciánsdeMoabderonconsellocosanciánsde MadiánsobrequefacerparasalvarassúasvidasdeIsrael 41EtodososfillosdeMoabdixéronllesaosanciánsde Madián:«Agora,polotanto,osfillosdeIsraellamentodo oqueestáaonosoredor,comaoboilameaherbado campo,porqueasífixeroncosdousreisdosamorreos,que sonmáisfortescanós»

42EosanciánsdeMadiándixéronlleaMoab:«Oímosque candoSihón,reidosamorreos,loitoucontravósese apoderoudavosaterra,envioumensaxesdeMesopotamia

aBeor,fillodeJanías,eaBalaam,oseufillo,queviñeron evosmaldixeron;poriso,amandeSihónprevaleceusobre vóseseapoderoudavosaterra

43Agora,polotanto,envíataménaBalaam,oseufillo, porqueaíndaestánasúaterra,edálleoseusalario,para queveñaemaldigaatodoopobodoquetesmedo;eos anciánsdeMoabescoitaronisto,epareceullesbenenviara Balaam,fillodeBeor.

44EntónBalak,fillodeSipor,reideMoab,enviou mensaxeirosaBalaam,dicíndolle:

45VelaquíunpoboquesaíudeExipto,quecobreafaceda terraehabitadiantedemin

46Agora,pois,venemaldíestepobopormin,porqueson demasiadofortesparamin;quizaiseupoidaloitarcontra eleseexpulsalosPoisoínquebenditoéaquelaquenti bendices,emalditoéaquelaquentimaldices.

47EntónosmensaxeirosdeBalakforonondaBalaame trouxeronaBalaamparamaldiciropoboeloitarcontra Moab.

48BalaamfoiaBalakparamaldiciraIsrael,eoSeñor díxolleaBalaam:Nonmaldigasaestepobo,porqueé bendito.

49EBalakinstábaoaBalaamdíatrasdíaparaque maldiciseaIsrael,peroBalaamnonescoitouaBalakpor mordapalabraqueoSeñorlledixeraaBalaam.

50EcandoBalakviuqueBalaamnonaccederíaaoseu desexo,levantouseevolveuparaacasa,eBalaamtamén volveuásúaterraefoidealíaMadián.

51OsfillosdeIsraelpartirondachairadeMoabe acamparonxuntoaoXordán,desdeBet-XesimotataAbelXitim,noextremodachairadeMoab.

52EcandoosfillosdeIsraelhabitabannachairadeXitim, comezaronaprostituírsecoasfillasdeMoab

53EosfillosdeIsraelachegáronseaMoab,eosfillosde MoabacamparonfronteaocampamentodosfillosdeIsrael

54EosfillosdeMoabtiveronmedodosfillosdeIsrael,e osfillosdeMoabtomarontodasassúasfillaseassúas mulleresdefermosoaspectoeaparencia,evestíronascon ouroeprataeroupascostosas

55EosfillosdeMoabsentaronaesasmulleresáentrada dassúastendas,paraqueosfillosdeIsraelasvisenese volvesencaraaelas,enonloitasencontraMoab

56EtodososfillosdeMoabfixeronistocosfillosdeIsrael, ecadahomepuxoasúamullereasúafillaáportadasúa tenda,etodososfillosdeIsraelvironoactodosfillosde Moab,eosfillosdeIsraelvolvéronseásfillasdeMoabe cobizáronas,eforonaelas

57Eaconteceuquecandounhebreochegabaáportada tendadeMoab,evíaunhafilladeMoabeadesexabano seucorazón,efalabaconelaáportadatendaoque desexaba,mentresfalabanentreeles,oshomesdatenda saíanefalabanaohebreoestaspalabras:

58Seguramentesabedesquesomosirmáns,todossomos descendentesdeLotedescendentesdeAbraham,oseu irmán;porqueentónnonqueredespermanecerconnosco,e porquenonqueredescomeronosopaneonososacrificio?

59EcandoosfillosdeMoaboabrumarancosseus discursoseoenganarancoassúaspalabrasaduladoras, sentárononatendaecociñaroneofreceronsacrificiospor el,eelcomeudoseusacrificioedoseupan.

60Déronlleentónviñoebebeueemborrachouse,e puxéronlledianteunhafermosamoza,efixoconelaoque quixo,porquenonsabíaoquefacía,xaquebeberaviñoen abundancia.

61AsífixeronosfillosdeMoabconIsraelnaquellugar,na chairadeXitim,eairadoSeñoracendeusecontraIsrael pormordesteasunto,eenviouunhapestilenciacontraeles, emorreronalívinteecatromilhomesdosisraelitas.

62HabíaunhomedosfillosdeSimeónchamadoZimrí, fillodeSalú,quesepuxodeacordocomadianitaCosbí, filladeSur,reideMadián,ávistadetodososfillosde Israel

63EFinees,fillodeElazer,fillodeAarónosacerdote,viu estacousainicuaqueZimrifixera,ecolleuunhalanzae levantouseefoitraseles,eperforounosaambose matounos,eapestilenciacesoudosfillosdeIsrael.

CAPÍTULO86

1Naqueltempo,despoisdapestilencia,oSeñordíxollesa MoiséseaElazer,fillodosacerdoteAarón:

2Enumeraosxefesdetodaacomunidadedosfillosde Israel,dendeosvinteanosparaarriba,todososquesaíron aoexército

3MoiséseElazercontaronosfillosdeIsraelsegundoas súasfamilias,eonúmerodetodoIsraelfoisetecentosmil setecentostrinta

4EonúmerodosfillosdeLeví,dendeunmesparaarriba, eradevinteetresmil,eentreelesnonhabíaningúndos contadosporMoiséseAarónnodesertodoSinaí

5PorqueoSeñorllesdixeraquemorreríannodeserto,e morrerontodos,enonquedouningúndeles,agásCaleb, fillodeIefuneh,eXosué,fillodeNun

6EfoidespoisdistoqueoSeñordíxolleaMoisés:Dilles aosfillosdeIsraelquesevinguendeMadiánpolacausa dosseusirmáns,osfillosdeIsrael

7EMoisésfixoasí,eosfillosdeIsraelescollerondeentre elesdocemilhomes,milportribo,eforonaMadián

8EosfillosdeIsraelloitaroncontraMadián,ematarona todososhomes,taménaoscincopríncipesdeMadián,ea Balaam,fillodeBeor,mataroncoaespada

9EosfillosdeIsraellevaroncativasasmulleresde Madián,cosseuspequenos,oseugandoetodooquelles pertencía

10Elevarontodoobotínetodaapresa,eleváronoa MoiséseaElazeráschairasdeMoab.

11Moisés,Elazeretodosospríncipesdacongregación saíronarecibilosconalegría.

12ErepartirontodoobotíndeMadián,eosfillosdeIsrael vingáransedeMadiánpolacausadosseusirmáns,osfillos deIsrael

CAPÍTULO87

1Naqueltempo,oSeñordíxolleaMoisés:«Velaquíqueos teusdíasseacheganaoseufinToma,pois,aXosué,fillo deNun,oteuservo,ecolócaonotabernáculo,eeulle dareiordes»EMoisésfíxoo

2EoSeñorapareceunotabernáculonunhacolumnade nube,eacolumnadenubeparouáentradadotabernáculo.

3EoSeñorordenouaXosué,fillodeNun,edíxolle:Sê forteevalente,porquetilevarásosfillosdeIsraeláterra quexureidarlles,eeuestareicontigo

4EMoisésdíxolleaXosué:«Séforteevalente,porque farásqueosfillosdeIsraelherdenaterra;eoSeñorestará contigo;nonteabandonaráninteabandonará;nonteñas medonintedesanimes»

5MoiséschamouatodososfillosdeIsraeledíxolles: «VósvistestodoobenqueoSeñor,ovosoDeus,fixopor vósnodeserto

6Agora,pois,gardadetodasaspalabrasdestaleieandade polocamiñodoSeñor,ovosoDeus;nonvosdesviedesdo camiñoqueoSeñorvosmandou,ninádereitaniná esquerda

7MoisésensinoullesaosfillosdeIsraelestatutos,xuízose leisparaquefixesennaterraoqueoSeñorllemandara.

8EensinoullesocamiñodoSeñoreassúasleis;velaquí, estánescritasnolibrodaleideDeusquedeuaosfillosde IsraelpormediodeMoisés.

9EMoisésacaboudedarllesordesaosfillosdeIsrael,eo Señordíxolle:«SubeaomonteAbarimemorrealí,e xúntatecoteupobo,comosexuntouoteuirmánAarón».

10Moiséssubiu,comollemandaraoSeñor,emorreualí naterradeMoab,porordedoSeñor,noanocorentadesde queosisraelitassaírondaterradeExipto.

11EosfillosdeIsraelchoraronporMoisésnaschairasde Moabdurantetrintadías,ecumpríronseosdíasdeprantoe loitoporMoisés.

CAPÍTULO88

1DespoisdamortedeMoisés,oSeñordíxolleaXosué, fillodeNun:

2LevántateepasaoXordáncaraáterraquellesdeiaos fillosdeIsrael,efarallesherdaraterraaosfillosdeIsrael

3Todolugarquepisenosvosospésserávoso;desdeo desertodoLíbanoataogranrío,oríodePerat,seráovoso límite

4Ninguénseerguerácontratitodososdíasdatúavida; comoestivenconMoisés,asíestareicontigo;sótesforzae coraxeparacumprirtodaaleiqueMoiséscheordenou; nontedesvíesdocamiñoninádereitanináesquerda,para queprosperesentodooqueempregues.

5EXosuéordenoullesaosoficiaisdeIsrael,dicindo: Pasadepolocampamentoeordenadeaopobo,dicindo: Preparadeprovisións,porquedentrodetresdíaspasaredes oXordánparatomarposesióndaterra

6EosoficiaisdosfillosdeIsraelfixeronasí,ederonordes aopobo,efixerontodooqueXosuéordenara

7EXosuéenvioudoushomesparaespiaraterrade Xerusalén,eoshomesforoneexploraronXerusalén

8EaocabodesetedíaschegaronaXosuéaocampamento edixéronlle:«OSeñorentregoutodaaterranasnosas mans,eosseushabitantesestánabraiadosdemedopor mordenós»

9Eaconteceudespoisdiso,queXosuélevantousepola mañáetodoIsraelconel,epartirondeXitim,eXosuée todoIsraelconelpasaronoXordán;eXosuétiñaoitentae dousanoscandopasouoXordánconIsrael

10EopobosubiudoXordánodíadezdoprimeiromese acampouenGuilgal,noextremoorientaldeXerusalén

11OsfillosdeIsraelcelebraronaPascuaenGuilgal,nas chairasdeXericó,odíacatorcedomes,comoestáescrito naLeideMoisés

12Eomanácesounaqueltempo,odíaseguintedaPascua, enonhoubomáismanáparaosfillosdeIsrael,ecomeron dosprodutosdaterradeCanaán

13Xericóestabacompletamentepechadaaosfillosde Israel,ninguénsaíaninentraba.

14Efoinosegundomes,oprimeirodíadomes,queo SeñordíxolleaXosué:Levántate,velaquíqueentreguei Xericónatúamancontodooseupobo;etodososteus homesdeguerrarodearánacidade,unhavezaodía;así farásduranteseisdías.

15Ossacerdotestocaránastrompetas,ecandooiadeso sondatrompeta,todoopobodaráunhagranberración,e asmurallasdacidadecaerán;todoopobosubirácada homecontraoseuinimigo

16EXosuéfixosegundotodooqueoSeñorlleordenara 17Eosétimodíaderonavoltaácidadeseteveces,eos sacerdotestocaronastrompetas

18Enasétimarolda,Xosuédíxolleaopobo:«Gritade, porqueoSeñorentregoutodaacidadenasnosasmans».

19SóacidadeetodooqueconténseránmalditasaoSeñor, egardadevosdoanatema,paraquenonconvertadeso campamentodeIsraelenanatemaeoperturbedes.

20Maistodaaprata,oouro,obronceeoferroserán consagradosaoSeñor,entraránnotesourodoSeñor 21Eopobotocouastrompetasedeuunhagranberración, easmurallasdeXerusaléncaeron,etodoopobosubiu, cadahomediantedel,etomaronacidadeedestruíron completamentetodooquehabíanela,homesemulleres, mozosevellos,bois,ovellaseburros,agumedaespada 22Eprenderonlumeatodaacidade;sóosutensiliosde prata,deouro,debronceedeferro,puxéronosnotesouro doSeñor

23EXosuéxurounaqueltempo,dicindo:Malditosexao homequeedifiqueXericó;poñeráosseusalicercesnoseu primoxénitoeestableceráassúasportasnoseufillomáis novo

24EAcán,fillodeCarmí,fillodeZabdí,fillodeZérah, fillodeXudá,actuoucontraizónnoanatema,ecolleualgo doanatemaeescondeunonatenda,eairadoSeñor acendeusecontraIsrael.

25Efoidespoisdisto,candoosfillosdeIsraelvolveronde incendiarXericó,queXosuéenviouhomesparaespiar taménAieparaloitarcontraela.

26OshomessubironeexploraronAi,evolveronedixeron: «NonsubatodoopobocontigoaAi;sósubanunstresmil homeseataquenacidade,porqueosseushomesson poucos»

27EXosuéfixoasí,esubironconelunstresmilhomes dosfillosdeIsrael,eloitaroncontraoshomesdeAi.

28AbatallafoiferozcontraIsrael,eoshomesdeAi derrotaronatrintaeseishomesdeIsrael,eosfillosde IsraelfuxirondiantedoshomesdeAi

29EcandoXosuéviuisto,rachouassúasroupase prostrouserostroenterradiantedoSeñor,eleosanciáns deIsrael,ebotaronposobreassúascabezas

30EXosuépreguntou:Porque,ohSeñor,fixechesque estepobocruzaseoXordán?Quedireidespoisdequeos israelitasllederanascostasaosseusinimigos?

31Agora,polotanto,todososcananeos,habitantesdaterra, escoitaránisto,enosrodearánecortaránonosonome.

32EoSeñordíxolleaXosué:Porqueteprostrascaraa terra?Levántateevai,porqueosisraelitaspecarone tomarondoanatema.Nonestareimáisconelessenono destruendeentreeles

33EXosuélevantouseereuniuopobo,etrouxooUrim porordedoSeñor,eatribodeXudáfoiescollida,eAcán, fillodeCarmi,foiescollido

34EXosuédíxolleaAcán:«Dime,fillomeu,que fixeches?»EAcánrespondeu:«Vinentreobotínunha fermosaroupadeSinar,douscentossiclosdeprataeunha pezadeourodecincuentasiclosdepeso;cobicéinose collínos,evelaquíqueestántodosagochadosnaterra,no mediodatenda»

35EXosuéenviouhomesqueforoneosrecolleronda tendadeAcán,etrouxéronllosaXosué

36EXosuécolleuaAcáneestesutensilios,eaosseus fillosefillasetodooquellepertencía,eleváronosaoval deAcor

37EXosuéqueimounosalíconlume,etodososisraelitas apedrearonaAcánconpedras,elevantaronsobreelun montóndepedras,porisochamouaaquellugarovalde Acor,asíairadoSeñoraplacouse,eXosuédespoischegou ácidadeeloitoucontraela.

38EoSeñordíxolleaXosué:Nontemasninteacovardes VelaquíqueentregueinastúasmansaAi,oseureieoseu pobo,efarásconelescomofixechesconXerusaléneoseu rei;sóqueobotíneoseugandolevaredescomopresapara vós;tendeunhaemboscadacontraacidadepordetrásdela

39XosuéfixosegundoapalabradoSeñor,escolleutrinta milhomesvalentesentreosguerreiroseenviounos,para quepuxesenemboscadascontraacidade

40Eordenoulles,dicindo:Candonosvexades,fuxiremos diantedelesconastucia,eelesperseguiránnos;entón sairedesdaemboscadaetomaredesacidadeEasío fixeron.

41EXosuéloitou,eoshomesdacidadesaíroncaraa Israel,sensaberqueestabanemboscadosdetrásdacidade

42EXosuéetodososisraelitasfinxironestarcansos diantedeles,efuxironpolocamiñododesertoconastucia

43OshomesdeAireunironatodaaxentequeestabana cidadeparaperseguirosisraelitas;estessaírone afastáronsedacidade,senquequedaseninguénDeixaron acidadeabertaeperseguironosisraelitas

44Eosqueestabannaemboscadalevantáronsedosseus lugareseapresuráronseachegarácidade,tomáronae prendéronllelume.OshomesdeAivolveronascostase vironcomoofumedacidadesubíaaosceos,enontiñan xeitoderetirarsenindunladonindoutro

45EtodososhomesdeAiestabannomediodeIsrael,uns dunladoeoutrosdooutro,eosderrotarondetalxeitoque nonquedouningúndeles

46OsfillosdeIsraelcolleronvivoaMelos,reideAi,e leváronoaXosué,quenocolgoununmato,emorreu

47EosfillosdeIsraelvolveronácidadedespoisde incendiala,emataronatodososquehabíanelacogumeda espada

48EonúmerodosquecaerandoshomesdeAi,homese mulleres,foidocemil;sólevaronparasiogandoeobotín dacidade,segundoapalabradoSeñoraXosué

49EtodososreisdeestabeiradoXordán,todososreisde Canaán,souberondomalqueosfillosdeIsraelfixerana XericóeaAi,ereuníronseparaloitarcontraIsrael

50SóoshabitantesdeGabaóntiñanmoitomedodeloitar contraosisraelitaspormedodeperecer,poloqueactuaron conastuciaeforonaXosuéeatodoIsrael,edixéronlles: Vimosdunhaterraafastada;agora,polotanto,facedeun pactoconnosco.

51EoshabitantesdeGabaónabusarondosfillosdeIsrael, eosfillosdeIsraelfixeronunpactoconeles,efixerona pazconeles,eospríncipesdacongregaciónxuráronlles, perodespoisosfillosdeIsraelsouberonqueeranveciños delesequevivíanentreeles.

52MaisosfillosdeIsraelnonosmataron,porquelles xuraranpoloSeñor,econvertéronseencortadoresdeleñae entractoresdeauga.

53EXosuédíxolles:Porquemeenganastes,facéndonos isto?Eelesrespondéronlle:Porquellescontaronaosteus servostodooquefixerascontodososreisdosamorreos,e tivemosmoitomedopolasnosasvidas,efixemosisto

54EXosuédesignounosaqueldíaparacortarleñaesacar auga,erepartiunosenservosatodasastribosdeIsrael.

55CandoAdonisédec,reideXerusalén,soubotodooque osfillosdeIsraelfixeranaXericóeaAi,envioumensaxes aHoham,reideHebrón,aPiram,reideIarmut,aIafía,rei deLáquix,eaDeber,reideEglón,dicindo:

56Subídeamineaxudádeme,paraquepoidamosderrotar osfillosdeIsraeleoshabitantesdeGabaónquefixerona pazcosfillosdeIsrael

57Ereuníronse,esubironoscincoreisdosamorreoscon todososseuscampamentos,unpobopoderosoenumeroso comaaareadabeiradomar

58Etodosestesreisviñeroneacamparondiantede Gabaón,ecomezaronaloitarcontraoshabitantesde Gabaón,etodososhomesdeGabaónenviaronaXosué, dicindo:Subeaxiñaanóseaxúdanos,porquetodososreis dosamorreossereunironparaloitarcontranós.

59EXosuéetodoopobodeguerrasubirondeGuilgal,e Xosuéchegoudesúpetocontraeles,eferiuestescincoreis cunhagranmatanza.

60EoSeñorconfundiunosdiantedosfillosdeIsrael,que osferironcunhaterriblematanzaenGabaóneosperseguiu polocamiñoquesobeaBet-HorónataMaqueda,efuxiron dediantedosfillosdeIsrael

61Ementresfuxían,oSeñorenviousobreelespedrasde sarabiadoceo,emorreronmáisdelespolaspedrasde sarabiaquepolamatanzadosfillosdeIsrael

62EosfillosdeIsraelperseguíronos,eseguirona golpealosnocamiño,avanzandoeferíndoos

63Ementresestabanaferir,odíaíadeclinandocaraá tarde,eXosuédixoávistadetodoopobo:Sol,detente sobreGabaón,elúanovaldeAjalón,ataqueanaciónse vinguedosseusinimigos

64EoSeñorescoitouavozdeXosué,eosolparouno mediodoceo,eparoutrintaeseismomentos,ealúatamén separouenonseapresurouapoñerseundíaenteiro

65Enonhoubodíacomaaquel,ninantesnindespois,no queoSeñorescoitaseavozdunhome,porqueoSeñor loitabaporIsrael

CAPÍTULO89

1EntónXosuérecitouestecántico,odíaenqueoSeñor entregouosamorreosnasmansdeXosuéedosfillosde Israel,edixoenpresenzadetodoIsrael: 2Fixechescousaspoderosas,ohSeñor,realizachesgrandes fazañas;quenécomati?Osmeusbeizoscantaránoteu nome

3Meubenemiñafortaleza,miñatorrealta,cantareicheun cánticonovo,conlouvanzacantareiche;tiesaforzada miñasalvación

4Todososreisdaterrateloarán,ospríncipesdomundo cantaránparati,osfillosdeIsraelalegraransenatúa salvación,cantaránelouvaránoteupoder.

5Enti,ohSeñor,confiamos;dicimosquetiesonosoDeus, porquetierasonosorefuxioeanosatorrefortecontraos nososinimigos.

6Aticlamamosenonnosavergoñamos,enticonfiamose fomosliberados;candoclamamosati,escoitachesanosa voz,librachesasnosasalmasdaespada,mostráchesnosa túagraza,déchesnosatúasalvación,alegrachesosnosos corazónscoatúaforza

7Saíchesparaanosasalvación,coteubrazoredimicheso teupobo;respondíchesnosdesdeosceosdatúasantidade, salvounosdedezmilleirosdepobos

8Osolealúadetivéronsenoceo,etierguíchestenatúa iracontraosnososopresoreseordenachesosteusxuízos sobreeles

9Todosospríncipesdaterralevantáronse,osreisdas naciónsreuníronse;nonseconmovíanátúapresenza, desexabanastúasbatallas

10Levantáchestecontraelesnatúairaedescargachesatúa irasobreeles;destruíchelosnatúairaecortáchelosnoteu corazón

11Asnaciónsforonconsumidaspolatúafuria,osreinos decaeronpormordatúaira;ferichesreisnodíadatúaira

12Vertechessobreelesatúafuria,atúairaapoderouse deles;volvéchesllesasúainiquidadeecortáchelospolasúa maldade

13Estenderonunhatrampa,caeronnela,esconderonarede, eoseupéquedouatrapado.

14Atúamanestabalistacontratodososteusinimigosque dicían:Coasúaespadaposuíronaterra,coseubrazo habitaronacidade;enchíasllesascarasdevergoña, derrubachesosseuscornosporterra,aterrorizáchelosna túairaedestruíchelosnatúaira

15Aterratremeuetremeuaosondatúatreboadasobre eles,nonllesgardachesasalmasdamorteebaixachesas súasvidasátumba.

16Perseguichesosnatúatormenta,consumíchesosnoteu remuíño,convertechesasúachoivaensarabia,caeronen pozosprofundosparaquenonpuidesenerguerse

17Osseuscadávereserancomalixotiradonomediodas rúas

18Foronconsumidosedestruídosnatúaira,salvacheso teupobocoteupoder

19Polotanto,osnososcorazónsalégranseenti,asnosas almasexultanpolatúasalvación.

20Asnosaslinguascontaránoteupoder,cantaremose louvaremosastúasmarabillas

21Porquenossalvachesdosnososinimigos,libráchesnos dosqueselevantaroncontranós,destruíchelosdiantede nóseoprimíchelosbaixoosnosospés

22Asíperecerántodososteusinimigos,ohSeñor,eos malvadosseráncomapallalevadapolovento,eosteus amadosseráncomaárboresplantadasxuntoásaugas

23EntónXosuéetodoIsraelconelvolveronao campamentodeGuilgal,despoisdederrotaratodososreis, dexeitoquenonquedouningúndeles

24Eoscincoreisfuxironsósapédabatallaeagocháronse nunhacovaXosuébuscounosnocampodebatallaenon osatopou

25EdespoisfoillecontadoaXosué,dicindo:Osreisforon atopadosevelaquíqueestánagochadosnunhacova

26EXosuédixo:«Ponhomesparaqueesteanáentradada cova,paraqueasgarden,paraquenonseleven».Eos fillosdeIsraelfixeronasí

27EXosuéchamouatodoIsraeledíxollesaosoficiaisde batalla:«Poñedeosvosospéssobreopescozodestesreis». EXosuédixo:«AsífaráoSeñoratodososvosos inimigos»

28EXosuémandoudespoisquematasenosreiseos botasennacova,equepuxesengrandespedrasnabocada cova

29EXosuéfoidespoiscontodoopoboqueestabaconel aqueldíaaMaqueda,epasounaafíodeespada

30Edestruíuporcompletoasalmasetodooquepertencía ácidade,efixocoreiecoseupobocomofixeracon Xericó

31EpasoudealíaLibnaheloitoucontraela,eoSeñor entregounanassúasmans,eXosuéaderrotouafíoda espada,eatodasasalmasdela,efixoconelaecoseurei comofixeraconXerusalén

32EdealípasouaLáquixparaloitarcontraela,eHoram, reideGaza,subiuparaaxudaroshomesdeLáquix,e Xosuéderrotounoaeleaoseupoboataquenonllequedou ninguén.

33EXosuétomouLáquixetodooseupobo,efixoconela comofixeraconLibnah

34EXosuépasoudealíaEglón,etomoutaménaquela,e derrotounaaelaxuntocontodooseupoboagumeda espada

35EdealípasouaHebróneloitoucontraela,tomounae destruíunaporcompleto;edealívolveucontodoIsraela Debir,loitoucontraelaederrotounaafíodeespada

36Edestruíuatodaalmaquehabíanela,nondeixoua ninguénconvida,efixoconelaecoseureicomofixera conXericó.

37Xosuéderrotouatodososreisdosamorreosdesde Cades-BarneaataAzah,eapoderousedoseupaísde contado,porqueoSeñorloitaraporIsrael

38EXosuéchegouaocampamentodeGuilgalcontodo Israel

39Naqueltempo,candoIabín,reideHazor,soubotodoo queXosuéllesfixeraaosreisdosamorreos,enviou mensaxesaIobat,reideMadián,aLabán,reideXimrón,a Iefal,reideAcxaf,eatodososreisdosamorreos,dicindo: 40Vénaxiñaanóseaxúdanos,paraquepoidamosderrotar osfillosdeIsrael,antesdequenosveñanenosfagancomo fixeroncosoutrosreisdosamorreos.

41EtodosestesreisescoitaronaspalabrasdeIabín,reide Hazor,esaíroncontodososseuscampamentos,dezasete reis,eoseupoboeratannumerosocomoaareanabeirado mar,xuntoconcabalosecarrosinnumerables,eviñerone acamparonxuntosnasaugasdeMerom,ereuníronsepara loitarcontraIsrael

42EoSeñordíxolleaXosué:Nonllesteñasmedo,porque mañáaestashorasentregareinosatodosmortosdiantede ti;cortarásosseuscabalosequeimarásosseuscarroscon lume

43EXosuécontodososhomesdeguerraatopounosde súpetoederrotounos,ecaeronnassúasmans,porqueo SeñorosentregaranasmansdosfillosdeIsrael.

44AsíqueosfillosdeIsraelperseguironatodosestesreis cosseuscampamentos,ederrotáronosataquenonquedou ningúndeles,eXosuéfixoconelescomooSeñorlle dixera

45EXosuévolveunaqueltempoaHazoreaderrotoucoa espadaedestruíuatodaalmaquehabíanelaequeimouna conlume,edeHazor,XosuépasouaXimróneaderrotou eadestruíuporcompleto

46DealípasouaAcsafefixoconelaomesmoquefixera conXimrón

47DealípasouaAdulamederrotouatodoopoboque habíanela,efixoconAdulamcomofixeraconAcsafecon Ximrón

48Epasoudelesatodasascidadesdosreisquederrotara, eferiuatodoopoboquequedabadeleseexterminounos porcompleto

49Osisraelitassótomaronparasiobotíneogando,pero mataronatodoserhumano,nondeixaronvivirninunha soapersoa

50TalcomooSeñorlleordenaraaMoisés,asíofixeron XosuéetodoIsrael;nonfallaronennada.

51AsíqueXosuéetodososfillosdeIsraelatacarontodaa terradeCanaán,comooSeñorllesordenara,ederrotarona todososseusreis,queerantrintaeunreis,eosfillosde Israeltomarontodooseupaís

52AdemaisdosreinosdeSihóneOg,queestánaooutro ladodoXordán,doscalesMoisésderrotaramoitascidades, eMoisésdeullasaosrubenitas,aosgaditaseámediatribo deManasés

53EXosuéderrotouatodososreisqueestabandeesta bandadoXordán,aooeste,edeullosenherdanzaásnove triboseámediatribodeIsrael

54DurantecincoanosXosuélevouaguerracontraestes reis,edeuassúascidadesaosisraelitas,eaterraquedou tranquilapolabatallaentodasascidadesdosamorreose doscananeos

CAPÍTULO90

1Naqueltempo,noquintoanodespoisdequeosfillosde IsraelpasaranoXordán,despoisdequeosfillosdeIsrael descansarandasúaguerracoscananeos,xurdirongrandese cruentasbatallasentreEdomeosfillosdeQuitim,eos fillosdeQuitimloitaroncontraEdom.

2EAbián,reideQuitim,saíuaquelano,édicir,noano trintaeundoseureinado,eungranexércitoconeldos homespoderososdosfillosdeQuitim,efoiaSeirpara loitarcontraosfillosdeEsaú

3Hadad,reideEdom,soubodoseufalecementoesaíuao seuencontrocunpobonumerosoeunexércitopoderoso,e emprendeubatallacontraelnocampodeEdom

4EamandeQuitimprevaleceusobreosfillosdeEsaú,e osfillosdeQuitimmataronvinteedousmilhomesdos fillosdeEsaú,etodososfillosdeEsaúfuxirondiantedeles 5EosfillosdeQuitimperseguíronosechegaronaHadad, reideEdom,quecorríadiantedeles,ecolléronovivoe leváronoaAbián,reideQuitim

6EAbiánordenouqueomatasen,eHadad,reideEdom, morreunoanocorentaeoitavodoseureinado

7EosfillosdeQuitimcontinuaronasúapersecuciónde Edom,eferíronoscunhagranmatanza,eEdomquedou sometidoaosfillosdeQuitim

8EosfillosdeQuitimgobernaronEdom,eEdomquedou baixoopoderdosfillosdeQuitimeconverteusenunsó reinodesdeaqueldía

9Edesdeaquelaépocanonpuideronmáisergueracabeza, eoseureinoconverteusenunsócosfillosdeQuitim.

10EAbianopuxooficiaisenEdometodososfillosde EdomconvertéronseensúbditosetributariosdeAbiano,e Abianovolveuásúapropiaterra,Quitim.

11Ecandovolveu,renovouoseugobernoeconstruíupara siunpalacioespazosoefortificadopararesidenciareal,e reinouconseguridadesobreosfillosdeQuitimesobre Edom

12Naquelestempos,despoisdequeosfillosdeIsrael expulsaranatodososcananeoseamorreos,Xosuéera velloeentradoenanos

13EoSeñordíxolleaXosué:«Esvello,xaesdeidade avanzada,eaíndaquedaunhagranpartedaterraporposuír. 14Agora,polotanto,divideestaterraenherdanzaásnove triboseámediatribodeManasésEXosuélevantousee fixocomooSeñorlledixera.

15ErepartiutodaaterraástribosdeIsraelcomoherdanza segundoassúasdivisións

16PeroátribodeLevínonlledeuherdanza;asofrendas doSeñorsonasúaherdanza,comooSeñorllesdixerapor mediodeMoisés

17EXosuédeulleaCaleb,fillodeIefuneh,omonte Hebrón,unhaporciónporribadosseusirmáns,comoo SeñorlledixerapormediodeMoisés

18Polotanto,HebrónconverteuseenherdanzaparaCaleb eosseusfillosataodíadehoxe

19EXosuérepartiutodaaterraporsortesatodoIsrael comoherdanza,comolleordenaraoSeñor.

20OsfillosdeIsraeldéronllescidadesdasúaherdanzaaos levitas,epastosparaoseugandoepropiedades,comoo SeñorlleordenaraaMoisés,asífixeronosfillosdeIsrael, edividironaterraporsortes,sexagrandeoupequeno

21Eforonparaherdaraterrasegundoosseuslímites,eos fillosdeIsraeldéronlleaXosué,fillodeNun,unha herdanzaentreeles

22PolapalabradoSeñordéronlleacidadequeelrequiría, Timnat-Serac,nomontedeEfraím;eelreconstruíua cidadeehabitounela

23EstassonasherdanzasqueosacerdoteElazer,Xosué, fillodeNun,eosxefesdasfamiliasdastribosrepartiron aosfillosdeIsraelporsorteenXiloh,diantedoSeñor,á portadotabernáculo,edeixaronderepartiraterra.

24EoSeñordeullesaterraaosisraelitas,eeles posesionárona,talcomooSeñorllesdixeraecomoo Señorxuraraaosseusantepasados

25EoSeñordeuaosisraelitasdescansodetodososseus inimigosarredordeles,eninguénselleslevantou,eo Señorentregoutodososseusinimigosnassúasmans,e nonfallouninunhasoacousadetodoobenqueoSeñor llesdixeraaosfillosdeIsrael,si,oSeñorcumpriutodo.

26EXosuéchamouatodososfillosdeIsraele bendiciunos,eordenoullesqueservisenaoSeñor,edespois despediunos,eforoncadaunásúacidadeecadaunásúa herdanza

27EosfillosdeIsraelservironaoSeñortodososdíasde Xosué,eoSeñordeullesdescansodetodoarredor,e habitaronsegurosnassúascidades

28EaconteceunaquelesdíasquemorreuAbián,reide Quitim,noanotrintaeoitodoseureinado,édicir,o sétimoanodoseureinadosobreEdom,eenterráronono lugarqueelconstruíraparasimesmo,eLatinoreinouno seulugarcincuentaanos

29Eduranteoseureinadosacouáluzunexército,efoie loitoucontraoshabitantesdeBritaniaeKernania,osfillos deEliseo,fillodeXaván,eprevaleceusobreelesefíxoos tributarios

30EntónsouboqueEdomserebelaracontraodominiode Quitim,eLatinofoicontraelesederrotounose someteunos,epuxoosbaixoopoderdosfillosdeQuitim,e EdomconverteusenunsóreinocosfillosdeQuitimtodos osdías

31EdurantemoitosanosnonhouboreienEdom,eoseu gobernoestivocosfillosdeQuitimecoseurei.

32Efoinoanovixésimoseisdespoisdequeosfillosde IsraelpasaranoXordán,édicir,oanosesentaeseis despoisdequeosfillosdeIsraelsaírandeExipto,que Xosuéeravello,avanzadoenanos,tendonaquelestempos centooitoanos

33EXosuéchamouatodoIsrael,aosseusanciáns,aos seusxuíceseaosseusoficiais,despoisdequeoSeñorlles deraatodososisraelitasdescansodetodososseus inimigosarredor,eXosuédíxollesaosanciánsdeIsraele aosseusxuíces:Velaquíqueeusonvello,entradoenanos, evósvistesoqueoSeñorfixoatodasasnaciónsque expulsoudediantedevós,porqueéoSeñorquenloitou porvós

34Agora,pois,esforzadevosengardarecumprirtodasas palabrasdaleideMoisés,sendesviarvosdelaninádereita nináesquerda,ninenvirentreasnaciónsquequedanno país;ninmencionaredesonomedosseusdeuses,senón quevosapegadesaoSeñor,ovosoDeus,comofixestesata hoxe

35EXosuéexhortoumoitoosfillosdeIsraelaservirao Señortodososseusdías.

36Etodososisraelitasdixeron:ServiremosaoSeñor,o nosoDeus,todososnososdías,nós,osnososfillos,os fillosdosnososfilloseanosadescendenciaparasempre

37EXosuéfixounhaalianzacopoboaqueldía,edespediu osfillosdeIsrael,eforoncadaunásúaherdanzaeásúa cidade

38Efoinaquelesdías,candoosfillosdeIsraelhabitaban segurosnassúascidades,queenterraronoscadaleitosdas tribosdosseusantepasados,quetrouxerandeExipto,cada

unnaherdanzadosseusfillos,osdocefillosdeXacob foronenterradososfillosdeIsrael,cadaunnaposesióndos seusfillos

39Eestessonosnomesdascidadesondeenterraronos docefillosdeXacob,queosfillosdeIsraeltrouxerande Exipto

40EenterraronaRubéneGadaléndoXordán,enRomía, queMoisésllesderaaosseusfillos.

41EenterraronaSimeóneaLevínacidadedeMauda, queelllesderaaosfillosdeSimeón,eoarrabaldeda cidadeeraparaosfillosdeLeví

42EenterraronaXudánacidadedeBenxamín,frontea Belén.

43EenterraronosósosdeIsacareZebulónenSidón,na partequellescorrespondeuaosseusfillos

44Danfoienterradonacidadedosseusfillos,enExtael;e aNaftalíeaAserenterráronosenCades-Naftalí,cadaun nolugarquellesderaaosseusfillos

45EenterraronosósosdeXoséenXequem,napartedo campoqueXacobllecompraraaHamorequeseconverteu enherdanzadeXosé

46EenterraronaBenxamínenXerusalénfronteao jebuseo,queforadadoaosfillosdeBenxamín;osfillosde Israelenterraronosseuspais,cadaunnacidadedosseus fillos.

47Eaocabodedousanos,morreuXosué,fillodeNun, concentodezanosdeidadeOtempoqueXosuéxulgoua Israelfoidevinteeoitoanos.IsraelserviuaoSeñortodos osdíasdasúavida

48EosoutrosasuntosdeXosué,assúasbatallaseassúas reprimendascoasquereprendeuaIsrael,etodooquelles ordenara,eosnomesdascidadesqueosfillosdeIsrael posuíronnosseusdías,velaquíqueestánescritosnolibro daspalabrasdeXosuéaosfillosdeIsraelenolibrodas guerrasdoSeñor,queescribiranMoisés,Xosuéeosfillos deIsrael

49EosfillosdeIsraelenterraronaXosuénoslímitesda súaherdanza,enTimnat-Serac,quelleforadadanomonte deEfraím

50EElazer,fillodeAarón,morreunaquelesdías,e enterrárononunouteiroquepertencíaaFinees,oseufillo, quelleforadadonomontedeEfraím

CAPÍTULO91

1Naqueltempo,despoisdamortedeXosué,osfillosdos cananeosaíndaestabannopaís,eosisraelitasdecidiron expulsalos.

2OsfillosdeIsraelpreguntaronaoSeñor:«Quensubirá primeirocontraoscananeosparaloitarcontraeles?»O Señorrespondeu:«SubiráXudá»

3EosfillosdeXudádixéronlleaSimeón:«Subeconnosco ánosasorte,eloitaremoscontraoscananeos;enóstamén subiremoscontigo,átúasorte»Asíqueosfillosde SimeónforoncosfillosdeXudá

4OsfillosdeXudásubironeloitaroncontraoscananeos,e oSeñorentregouoscananeosnasmansdosfillosdeXudá, queosderrotaronenBézec,dezmilhomes

5EloitaroncontraAdonibézecenBézec,eelfuxiudeles, eperseguiunoeatrapárono,eagarráronoecortáronlleos polgareseosdedosgordosdospés

6EAdonibezecdixo:Setentaedezreis,cosdedos polgaresegordosdospéscortados,xuntabanasúacomida debaixodamiñamesa,comoeufixen,asíDeusmepagou, eleváronoaXerusalénemorreualí.

7EosfillosdeSimeónforoncosfillosdeXudá,e derrotaronoscananeosagumedaespada

8EoSeñorestabacosfillosdeXudá,eelesposesionaron omonte;eosfillosdeXosésubironaBetel,queéLuz,eo Señorestabaconeles

9EosfillosdeXoséexploraronBetel,eosgardasvironun homequesaíadacidade,eatrapáronoedixéronlle: Móstranosagoraaentradadacidadeemostrarémosche bondade.

10Eaquelhomemostroullesaentradadacidade,eos fillosdeXoséviñeronegolpearonacidadecogumeda espada.

11Edespedironaohomecoasúafamilia,efoiaoshititase construíuunhacidade,echamoulleLuz,asíquetodosos israelitashabitaronnassúascidades,eosfillosdeIsrael habitaronnassúascidades,eosfillosdeIsraelservironao SeñortodososdíasdeXosué,etodososdíasdosanciáns, queprolongaranosseusdíasdespoisdeXosué,evirona granobraqueoSeñorrealizaraporIsrael

12EosanciánsxulgaronaIsraeldespoisdamortede Xosuédurantedezaseteanos.

13EtodososanciánstaménloitaronnasbatallasdeIsrael contraoscananeos,eoSeñorexpulsouoscananeosdiante dosfillosdeIsrael,paraasentarosisraelitasnasúaterra.

14EcumpriutodasaspalabrasquellesdixeraaAbraham, IsaaceXacob,eoxuramentoquefixera,dedarllesaelese aosseusfillosaterradoscananeos.

15EoSeñordeullesaosfillosdeIsraeltodaaterrade Canaán,comoxuraraaosseusantepasados,eoSeñor deullesdescansodosqueosrodeaban,eosfillosdeIsrael vivironsegurosnassúascidades

16BenditosexaoSeñorporsempre,améneamén 17Fortalecedevos,equeoscorazónsdetodosvósque confíadesnoSeñorsexandeboánimoFin