Na Kosipeli ni Sucu nei Meri WASE 1 1 Na Goneyalewa vakalougatataki ka lagilagi o Meri, ka a tubu mai na matatamata vakatui kei na matavuvale i Tevita, a sucu ena koro ko Nasareci, ka vuli mai Jerusalemi, ena valetabu ni Turaga. 2 Na yacai tamana o Isireli, kei Ana na tinana. Na matavuvale nei tamana e kalili kei na koro ko Nasareci. Na matavuvale nei tinana e peceliema. 3 E matata ka dodonu na nodra bula ena mata ni Turaga, era sa dau caka cala ka sega ni cala e matadra na tamata. Ni ra sa wasea vakatolu na nodra iyau kecega: 4 E dua vei ira era a yalodina kina ki na valetabu kei ira na vakailesilesi ni valetabu; e dua tale era veisoliyaka vei ira na vulagi, kei ira na tamata era dravudravua tu; kei na ikatolu era sa maroroya tu me baleti ira kei na nodra dui matavuvale. 5 Ena ivakarau oqo era sa bula tiko kina me rauta ni ruasagavulu na yabaki na nodra bula savasava, ena nona tokona na Kalou, kei na nodra yalololoma na tamata, ka sega na luvedra. 6 Ia era sa yalataka, kevaka ena vinakati ira na Kalou ena dua na ka, era na solia ki na veiqaravi ni Turaga; ka ra sa lako kina ena kana magiti kecega ena yabaki ki na vale ni Turaga. 7 Ka sa yaco, ni sa voleka mai na kana magiti ni vakatatabu, sa lako cake ki Jerusalemi ko Tavi, kei na so tale na nona yavusa, ia ena gauna ko ya, sa bete levu ko Isakari; 8 O koya, ni sa raica ko Koya kei ira na vo ni wekana, ka kauta mai na nona isoro, sa beci koya kei na nona isolisoli, ka tarogi koya, 9 Na cava ena nanuma kina o koya, ka sega na luvena, me rairai ena kedra maliwa o ira era a vakaluveni? Kena ikuri, ni nona isoro ena sega ni rawa ni vakadonuya na Kalou, o koya a lewai koya ni sega ni kilikili me vakaluveni; ni sa kaya na iVolanikalou, Sa cudruvi ko ira kecega sa sega ni vakasucuma e dua na tagane e Isireli. 10 A tomana, ni sa dodonu me galala taumada mai na cudru oya ena nona guilecava eso na ka, ka qai kauta mai na nona isoro ki na iserau ni Kalou. 11 Ia ni sa vakamaduataki vakalevu ko Parati ena madua ni veivakacacani vakaoqo, sa qai vakacegu vei ira na ivakatawa ni sipi, ka ra a tiko vata kei ira na bulumakau ena nodra veico; 12 Ni sa sega ni via lesu tale ki vale, de ra na vosa vakacacataki koya e matanalevu ko ira na wekana, ka ra a tiko kina ka rogoca na veika kece oqo mai vua na bete levu. WASE 2 1 Ia ni sa tiko e kea ena dua na gauna, ena dua na siga ni tiko duadua, a tucake tu e yasana na agilosi ni Turaga ena dua na rarama vakasakiti. 2 O koya, ni sa rarawa na kena irairai, sa kaya vua na agilosi ka a rairai vua, ka tovolea me buli koya: 3 Dou kakua ni rere, Oi kemudou, se lomaleqa ena mataqu, ni'u sa agilosi ni Turaga sa talai kemudou mai vei kemudou,
me'u tukuna kina vei kemudou, ni sa rogoci na nomudou masu, ka sa cabe cake na nomudou loloma ena mata ni Kalou. 4 Ni sa raica vakaidina ko koya na nomuni madua, ka rogoca ni ko ni sa vosa vakacacataki vakailasu ena vuku ni nomuni sega ni vakaluveni: ni sa sauma na ivalavala ca na Kalou, ka sega ni vu ni bula; 5 Ia ni sa sogota na kete ni dua na tamata, sa kitaka ena vuku ni ka oqo, me dolava tale kina ena dua na ivakarau totoka cake, kei na ka sa sucu mai e sega ni vu ni dodomo ca, ia na isolisoli ga ni Kalou. 6 Ni sa sega ni vakaluveni ko Sera na imatai ni tina ni nomu matanitu, me yacova na nona yabaki walusagavulu: Ia ni sa oti mada ga na nona qase sa vakasucumi Aisake, o koya sa vakalougatataki kina na yalayala oqo ki na veimatanitu kecega. 7 Sa vakadonui koya vakalevu talega na Kalou ko Rejeli, ka sa daulomani koya vakalevu sara ko Jekope tabu, ka sa tomana tiko na vakaluveni ena dua na gauna balavu, ia ni oti oya sa moce tu vua ko Josefa, ka sega walega ni kovana ni Ijipita, ia a sereki ira e vuqa na veimatanitu mai na mate ena viakana. 8 O cei vei ira na turaga ni lewa a yaloqaqa cake mai vei Samisoni, se savasava cake mai vei Samuela? Ia erau sega ni kila na tinadrau ruarua. 9 Ia kevaka ena sega ni vakadeitaka vei kemudou na inaki na dina ni noqu vosa, ni ra sa dau kunekune vakawasoma ena veiyabaki sa oti, ka ra sa kurabui vakalevu ko ira era a sega ni vakaluveni; o koya me na kauta mai kina vei iko ko Ana na watimu e dua na luvemu yalewa, ia mo vakatoka na yacana ko Meri; 10 Me na yalodina vua na Turaga mai na gauna ni nona se gone, ka na vakasinaiti ena Yalo Tabu mai na ketei tinana; 11 Me kakua ni kania se gunuva e dua na ka sa dukadukali, se me kakua talega ni tauri na nona veivosaki ena kedra maliwa na tamata wale, ia ena vale ni Turaga; me kakua kina ni lutu ena dua na vosa vakacaca se lomalomaruataka na ka e ca. 12 Ia ena toso ni nona veiyabaki, me vaka ni na sucu mai vua e dua sa sega ni vakaluveni, ena vakatalega kina ko koya, ni se goneyalewa savasava, ena dua na sala e sega ni vakatauvatani rawa, me vaka na Luvena na Kalou Cecere Sara, o koya, ena vakatokai ko Jisu, ia, me vaka na ivakatakilakila ni yacana, me iVakabula ni veimatanitu kecega. 13 Ia oqo na ivakatakilakila vei iko ena veika au sa tukuna, o ya, ni ko sa yaco yani ki na matamata koula kei Jerusalemi, ko na sotavi Ana na watimu, o koya ka sa rarawa vakalevu sara ni ko sa lesu tale mai, ena qai reki me raici iko. 14 Ni sa tukuna oti na agilosi na ka oqo sa lako tani mai vua. WASE 3 1 E muri a qai rairai na agilosi vei Ana na watina ka kaya: Kakua ni rere, se nanuma ni sa yalo na ka ko sa raica. 2 Ni sai Au na agilosi ko ya ka'u a cabora na nomudou masu kei na loloma ena mata ni Kalou, ka'u sa talai yani vei kemudou, me'u tukuna kina vei kemudou, ni na sucu vei kemudou e dua na goneyalewa, o koya ena vakatokai ko Meri, ka na vakalougatataki mai vei ira na yalewa kecega.
3 Ena yaco sara ga ena gauna sa sucu kina ko koya, ka sinai ena loloma soli wale ni Turaga, ka na tomana tiko ena loma ni tolu na yabaki ni nona sa vakasucumi koya tiko ena vale nei tamana, ia ni sa oti, ni sa vakatabui ki na veiqaravi ni Turaga, ena sega ni lako tani mai na valetabu, me yacova ni sa yaco yani ki na veiyabaki ni lewa. 4 Ena dua na vosa, me na qarava kina na Turaga ena bogi kei na siga ena lolo kei na masumasu, me kakua ni kila na veika dukadukali kecega, ka sega ni kila e dua na tamata; 5 Ia, ni sa sega ni vakatauvatani rawa na veika dukadukali se dukadukali, ia na goneyalewa savasava sa sega ni kila e dua na tamata, ena vakasucuma e dua na gonetagane, ka na vakasucuma mai na Turaga e dua na yalewa, o koya ena nona loloma soli wale kei na yacana kei na cakacaka, ena iVakabula kei vuravura. 6 O koya mo tucake kina, ka lako cake ki Jerusalemi, ia ni ko sa yaco ki na ka sa vakatokai na matamata koula baleta ni sa kili koula, me ivakatakilakila ni ka'u sa tukuna vei iko, mo sotavi watimu, ni ko sa kauwaitaka vakalevu na nona veitaqomaki. 7 O koya gona ni ko sa raica ni sa vakayacori vakaoqo na veika oqo, vakabauta ni na vakayacori talega na kena vo au sa tukuna vei kemudou. 8 O koya gona me vaka na ivakaro ni agilosi, erau sa biuta ruarua na vanua erau a tiko kina, ia ni rau sa yaco yani ki na vanua ka tukuni tu ena nona yalayala na agilosi, erau sa sota vakai rau. 9 Ia, ni ra sa reki vakai ira ena raivotu, ka vakacegu vakavinaka sara ena yalayala ni dua na gone, era sa vakavinavinaka vua na Turaga, o koya sa vakacerecerei ira na yalomalumalumu. 10 Ni oti na nodra vakacaucautaka na Turaga, era sa lesu tale ki vale, ka bulataka ena marau ka vakadeitaki na yalayala ni Kalou. 11 A sa kunekune ko Ana, ka vakasucuma e dua na luvena yalewa, ka, me vaka na ivakaro ni agilosi, erau sa vakatoka na itubutubu me yacana ko Meri. WASE 4 1 Ia ni sa oti e tolu na yabaki, ka sa oti na gauna ni nona vesu, era sa kauta mai na Goneyalewa ki na valetabu ni Turaga ena isoro. 2 Ka sa rauta ni vale tabu, me vaka na tinikalima na Same ni diqiri, tinikalima na ikabakaba me ra cabe cake. 3 Ni sa tara tiko na vale tabu ena dua na ulunivanua, na icabocabo ni soro kama, ka a sega e tautuba, ena sega ni rawa ni toro voleka mai ia ena ikabakaba ga; 4 Erau a biuti koya ena dua na ikabakaba oqo na itubutubu ni Goneyalewa vakalougatataki kei Meri na gone dramidrami; 5 Ia ni ra sa luvata tani na nodra isulu, ka ra a lako voli kina, ka me vaka na nodra isulu e so era sa maqosa ka savasava cake, 6 Ena gauna oqo sa lako cake na Goneyalewa ni Turaga ena ivakarau vakaoqori ena ikabakaba taucoko, ka sega ni vukei koya e dua me liutaki koya se laveti koya cake, ni dua e a lewai mai kea ni sa yabaki vinaka sara. 7 Sa vakakina na Turaga, ni se gonelailai na Nona Goneyalewa, a cakava na cakacaka veivakurabuitaki oqo, ka vakadinadinataka ena cakamana oqo na cecere ni nona bula e muri.
8 Ia ni rau sa cabora oti na nodrau isoro na itubutubu, me vaka na ivakarau ni lawa, ka vakataucokotaka na nodrau bubului, a biuta tu na Goneyalewa kei ira na goneyalewa savasava tale eso ena vale tabu, ka ra na susugi cake mai kea, ka rau sa lesu tale ki vale. WASE 5 1 Ia na Goneyalewa Goneyalewa ni Turaga, ni sa toso cake ena rere, sa tubu cake talega ena vinaka sara, ka vaka na nona vosa na Daunisame, erau sa biuti koya na tamana kei tinana, ia sa qaravi koya na Turaga. 2 Ni sa dau veivosaki ko koya ena veisiga kei ira na agilosi, ka ra sa ciqoma na vulagi mai vua na Kalou ena veisiga kecega, ka ra sa maroroi koya mai na veimataqali ca kecega, ka vakavuna me sinai ena veika vinaka kecega; 3 Ia ni sa oti e dua na gauna, sa yaco yani ki na ikatinikava ni yabaki, me vaka ni ra sega ni rawa ni solia vua na tamata ca e dua na ka me ra veivunauci kina, sa vakakina o ira kece na tamata vinaka, ka ra kilai koya, era sa qoroqoro ena nona bula kei na nona veivosaki. 4 Ena gauna o ya a vakarota raraba kina na bete levu. Me ra lesu tale ki vale na goneyalewa savasava kece era a vakaitikotiko raraba ena valetabu, ka ra sa yaco mai ki na itabagauna oqo, me ra lesu tale ki vale, me vaka era sa matua vinaka tu oqo, me vaka na ivakarau ni nodra vanua, me ra tovolea me ra vakamau. 5 Na ivakaro oqo, e dina ga ni ra sa talairawarawa rawarawa na vo ni goneyalewa savasava, a sauma duadua ga o Meri na Goneyalewa ni Turaga, me kakua ni muria rawa. 6 Ni lesia na vuna oqo, ni rau a soli koya ruarua o koya kei rau na nona itubutubu ki na veiqaravi ni Turaga; ia me kena ikuri, ni sa yalataka oti na bula savasava vua na Turaga, ka sa yalataka ko koya me kakua ni voroka ena nona lasu vata kei na dua na tagane. 7 Na bete levu ka kauti koya mai ki na dua na dredre, 8 Ni sa sega ni doudou ena dua na yasana me vakawaicalataka na yalayala, ka talaidredre ki na iVolanikalou, ka kaya, Bubului ka sauma, 9 Se ena yasana kadua me vakamacalataka e dua na ivakarau, ka ra a vakaroti kina na tamata vulagi, 10 Ni sa voleka mai na kana magiti me ra na sota vata na iliuliu kei Jerusalemi kei ira na veivanua voleka, me rawa ni tiko vua na nodra ivakasala, na sala vinaka duadua me toso kina ena dua na kisi dredre vakaoqo. 11 Ni rau sa sota vakakina, eratou sa vakadonuya vakaduavata me ratou vakasaqara na Turaga, ka kerea vua na ivakasala me baleta na ka oqo. 12 Ia ni ra sa masu kece tiko, sa lako na bete levu, me vaka na kena ivakarau, me vaka na kena ivakarau, me ra laki veivosaki kei na Kalou. 13 A sa rogo sara e dua na domo mai na waqa, kei na idabedabe ni loloma cecere, ka ra rogoca taucoko era tiko kina, ni sa dodonu me vakatarogi se vakasaqarai ena dua na parofisai nei Aisea ka na soli vua na Goneyalewa me vakatabui vua; 14 Ni sa kaya ko Aisea, ena tubu mai e dua na ititoko mai na toloi Jese, ka na tubu mai na wakana e dua na senikau, 15 Ka na tiko vata kei koya na Yalo ni Turaga, na Yalo ni Vuku kei na Kila ka, na Yalo ni Veivakasalataki kei na Kaukauwa, na Yalo ni Kila Ka kei na Bula Savasava, ka na vakasinaiti koya na Yalo ni rerevaka na Turaga.
16 Ia, me vaka na parofisai oqo, sa lesia ko koya, me ra kauta mai na nodra ititoko ki na icabocabo ni soro ko ira kece na tagane ena mataqali kei na matavuvale i Tevita, ka ra a sega ni vakawati, ki na icabocabo ni soro, 17 Ia mai na ititoko kecega ni sa kau mai na tamata, sa dodonu me tubu mai e dua na senikau, ka me na dabe kina na Yalo ni Turaga ena kena irairai na ruve, sai koya na tamata me na soli vua na Goneyalewa me vakatabui. WASE 6 1 Ena kedra maliwa e tiko kina e dua na tamata na yacana ko Josefa, na mataqali kei na matavuvale i Tevita, ka dua na tamata sa qase sara ena vica vata na yabaki, ka taura lesu tale na nona ititoko, ena gauna era a vakaraitaka kina na tamata yadua e yasa ni nona. 2 Ia ni sa sega ni dua na ka e duavata kei na domo vakalomalagi, sa qai lewa na bete levu me kilikili me veivosaki tale kei na Kalou, 3 O koya ka sauma ni o koya ena vakatabui vua na Goneyalewa, sai koya duadua ga na tamata era a kau vata mai, ka a sega ni kauta mai na nona ititoko. 4 O koya sa soli yani kina o Josefa. 5 Ni, ni sa kauta mai na nona ititoko, ka lako mai lomalagi e dua na ruve ka birika e dela ni ititoko, era sa raica vakamatata na tamata kecega, ni na vakasalataki vua na Goneyalewa: 6 O koya gona, na soqo ni veimusumusuki e dau vakayacori tiko, a lesu tale ki na nona koro levu ko Peceliema, me tuvanaka vakavinaka na nona vale, ka vakayacora na ka e gadrevi me baleta na vakamau. 7 Ia na Goneyalewa goneyalewa ni Turaga, ko Meri, kei na vitu tale na goneyalewa savasava era sa yabaki vata ga ko ya, ka ra a vakasucumi ena gauna vata ga ko ya, ka a lesi me ra qaravi koya na bete, a lesu tale ki na nodratou vale na nona itubutubu mai Kalili. WASE 7 1 Ena gauna oqo ni imatai ni nona lako mai ki Kalili, a talai Keperieli na agilosi mai vua na Kalou, me tukuna vua na nona kunekunetaki na noda iVakabula, kei na ivakarau kei na sala e kunekunetaki koya kina. 2 Ni sa lako yani vua, sa vakasinaita na rumu ni nona tiko ena rarama vakadomobula, ka kidavaki koya ena dua na ivakarau vinaka, ka kaya, 3 Uca cevata, Meri! E vakadonui vakalevu na Goneyalewa ni Turaga! Oi kemuni na Goneyalewa sinai ena Loloma! Sa tiko vata kei iko na Turaga, o sa vakalougatataki vakalevu cake mai vei ira na marama kecega, o sa vakalougatataki vakalevu cake mai vei ira na tagane kecega, oqori. era sa sucu mai me yacova mai oqo. 4 Ia na Goneyalewa Savasava, ka a kilai ira vinaka tu e liu na matadra na agilosi, ka sa sega ni ka wale vei koya na rarama vakaoqo mai lomalagi, 5 Sa sega ni rere ena raivotu ni agilosi, se kurabuitaka na levu ni rarama, ia sa lomaleqataka ga na vosa ni agilosi: 6 Ka sa tekivu me vakasamataki na ibalebale ni veikidavaki vakasakiti vakaoqo, na cava e vakadewataki, se na cava ena yaco vua. 7 Ena vakasama oqo sa sauma mai kina na agilosi, sa vakauqeti vakalou;
8 Kakua ni rere Meri, me vaka ga ni'u a nakita e dua na ka e sega ni salavata kei na nomu tiko savasava ena veikidavaki oqo: 9 Ni ko sa kunea na loloma ni Turaga, baleta ni ko sa cakava na savasava ko sa digitaka. 10 O koya ni ko sa Goneyalewa, ko na kunekune ka sega ni ivalavala ca, ka vakasucuma e dua na gonetagane. 11 Ena cecere ko koya, baleta ni na veiliutaki mai na wasawasa ki na wasawasa, kei na uciwai ki na iyalayala kei vuravura. 12 Ka na vakatokai ko koya me Luvena ko Koya sa Cecere Sara; ni ko koya sa sucu mai ena dua na itutu ca e vuravura ena veiliutaki ena dua sa vakacerecerei mai lomalagi. 13 Ka na solia vua na Turaga na itikotiko vakaturaga i Tevita na tamana, ka na veiliutaki ko koya ena mataqali i Jekope me sega ni mudu, ka na sega ni oti rawa na nona matanitu. 14 Ni sai koya na Tui ni Tui, ka Turaga ni Turaga, ka sa tawamudu ka sega ni mudu na nona itikotiko vakaturaga. 15 A sega ni sauma na Goneyalewa ki na nona ivunau na agilosi, me vaka ga ni tawavakabauta, ia sa lomasoli me kila na kena ivakarau. 16 A kaya, Ena rawa vakacava oqori? Ni'u sa raica, me vaka na noqu bubului, au sa sega mada ni kila e dua na tamata, au na vakasucuma vakaevei e dua na gone ka sega ni vakaikuritaki kina na kawa ni tamata? 17 A sauma na agilosi ka kaya, Kakua ni nanuma, Meri, ni ko na kunekune ena sala wale ga. 18 Ni, ni ko na sega ni davo vata kei na dua na tagane, ni ko na kunekunetaka e dua na Goneyalewa; ia ni ko sa Goneyalewa Savasava, ko na vakasucuma; ia ena gauna ena vakasucu kina e dua na Goneyalewa. 19 Ni na lako mai vei iko na Yalo Tabu, ka na vakaruguti iko na kaukauwa i Koya sa Cecere Sara, ka sega ni dua na katakata ni dodomo ca. 20 Ia ko koya sa sucu vei kemudou ena savasava ga, me savasava. ni sa kunekunetaki ga ka sega na ivalavala ca, ka sucu mai, ena vakatokai me Luve ni Kalou. 21 Sa qai dodoka yani na ligana ko Meri, ka tacake ki lomalagi, ka kaya, Raica na vada ni Turaga! Me yaco vei au me vaka na nomuni vosa. WASE 8 1 O koya sa lako kina mai Judæa ki Kalili ko Josefa, ka nakita me vakamautaka na Goneyalewa ka a vakasucumi koya: 2 Ni sa voleka ni tolu na vula mai na gauna a vakatutusa kina vua. 3 Ni sa balavu na gauna sa rairai vakamatata sara ni a bukete, ka sega ni rawa ni vunitaki mai vei Josefa: 4 Ni sa lako vua na Goneyalewa ena galala, me vaka e dua sa vakawatitaka, ka veivosaki vakavinaka kei koya, sa raica ni sa bukete tiko. 5 Ka sa tekivu me lomaleqa ka vakatitiqa e kea, ka sega ni kila na sala ena vinaka cake me tauri; 6 Ni sa tamata dodonu, sa sega ni tu vakarau me vakatakilai koya, se vosa vakacacataki koya ena nona kila dei ni dautagane, ni sa tamata dauloloma. 7 A nakita kina me vakaotia vakataki koya na nodrau veidinadinati, ka me vaka ga na nona biuti koya tani.
8 Ia ni sa vakananuma tiko na veika oqo, raica sa rairai vua ena nona moce na agilosi ni Turaga, ka kaya ko Josefa, na luvei Tevita, kakua ni rere; 9 Mo kakua ni lomasoli mo vakayacora e dua na veibeitaki ni nona cala na Goneyalewa ena veidauci, se mo nanuma ni sa cala vua e dua na ka, se rerevaka mo tauri koya me watina; 10 Ni veika sa vakasucumi Vua ka sa rarawataka na nomu vakasama ena gauna oqo, e sega ni cakacaka ni tamata, ia na Yalo Tabu ga. 11 Ni sa nona na yalewa kecega sai koya na Goneyalewa Savasava duadua ga ena vakasucuma na Luve ni Kalou, ia mo vakatoka na yacana ko Jisu, sai koya na iVakabula: ni na vakabulai ira na nona tamata mai na nodra ivalavala ca. 12 A sa vakamautaka kina ko Josefa, me vaka na ivakaro ni agilosi, na Goneyalewa, ka sega ni kilai koya, ia a maroroi koya tu ena tiko savasava. 13 Ia oqo sa voleka mai na ikaciwa ni vula mai na nona kunekunetaki, ni sa kauti watina o Josefa kei na veika tale eso e gadrevi ki Peceliema, na koro ka lako mai kina. 14 Ka sa yaco, ni ra sa tiko e kea, sa vakayacori na siga ena nona vakasucuma mai ko koya. 15 Ka sa vakasucuma mai na luvena tagane ulumatua, me vaka era sa vakavulica na Dauvunau tabu, io na noda Turaga ko Jisu Karisito, o koya sa tiko vata kei na Tamada, na Luvena, kei na Yalo Tabu, ka sa bula ka veiliutaki me yacova na veitabayabaki tawavakaiyalayala.