Skip to main content

Ewe - The Letter of Aristeas

Page 1

(a) Gbedoxɔa (kple tsidɔwɔƒea). (b) Kɔnua. (c) Mɔ̃ sesẽa. (d) Dua me tɔwo. (e) Kɔƒenutowo me tɔwo. 5. Eleazar ƒe gbedoname. 6. Eleazar ƒe numeɖeɖe le sea ŋu (esia nye nunya deto). 7. Amewo xɔxɔ. 8. Kplɔ̃ɖoƒea (biabia kple ŋuɖoɖo 72). 9.Agbalẽa gɔmeɖeɖe. TA 1 lia

Aristeas ƒe Lɛta KPƆKPLƆYIƉEME Le Aristeas ƒe lɛta si nye nusiwo ɖe dzesi wu eye wogakpɔ le blema le nuƒoƒoƒu sia me la dometɔ ɖeka me la, míetso Adam kple Xawa gbɔ didi, si didi tso Tsiɖɔɖɔa gbɔ. Nuŋɔŋlɔ sia ɖe alesi ameƒomea te ŋu nɔa te ɖe nɔnɔme sesẽwo nu, si gbugbɔ amewo yɔ Anyigba dzi, eye dukɔ sesẽwo le agbe le atsyɔ̃ɖoɖo kple atsyɔ̃ɖoɖo me la fia. Àxlẽ agbalẽwo lɔ̃la gã gbãtɔ--Ptolemy Philadelphus ŋu nya le afisia. Edi be yeaƒo “agbalẽ siwo katã le xexeame” nu ƒu ɖe yeƒe agbalẽdzraɖoƒe si le Alexandria. Mlɔeba le eƒe didi vevie be yeakpɔ dɔ gã ɖeka ta—Yudatɔwo ƒe Sewo— la, etsɔa aboyome 100,000 ɖɔlia agbalẽ ma. Anɔ eme be esiae nye ga home gãtɔ kekeake si woxe ɖe dɔ ɖeka ta kpɔ. Egblɔ susu si mebɔ o si ta Aboyomenɔnɔ Gã la wu enu ɖo. Nudzɔdzɔ siwo le ŋutinya sia me dzɔ le Fianyɔnu Arsinoe xɔŋkɔa ƒe agbenɔɣi, amesi ku le ƒe 270 D.M.Ŋ. Ʋɔnudrɔ̃ƒegbenɔnɔ ŋuti nyatakakawo, hadomekuxi siwo nɔ anyi ɣemaɣi me dzodzro nye nusiwo me wotsɔ ɖe le wu eye wo me kɔ. Enye nusi ŋu woke ɖo le ɣeyiɣi sia me be woakpɔ fia la kple eƒe amedzrowo woanɔ fefem le nyabiasewo kple ŋuɖoɖowo ŋu le woƒe kplɔ̃ɖoƒea. Dɔ sia si xɔa ame ƒe susu ƒe wɔwɔme le ale: 1. Agbalẽa tsɔtsɔ na Filocrates. 2. Afɔɖeɖe gbãtɔ: (a) Agbalẽdzraɖoƒedzikpɔla ƒe aɖaŋuɖoɖo be woaɖe asi le Yudatɔ aboyomeawo ŋu ɖe agbalẽ aɖe ta. (b) Ablɔɖeɖeɖefia. (c) Lɛta si Philadelphus ŋlɔ na Eleazar. (d) Ŋuɖoɖoa. (e) Kɔmiti si woɖo be woaɖe agbalẽa gɔme la ƒe ŋkɔwo. 3. Fia ƒe nunanawo ŋuti numeɖeɖe: (a) Kplɔ̃a (ɖewohĩ eyae nye xɔmenuwo ƒe akpa si wowɔ wònya kpɔ wu ɖesiaɖe). (b) Ame mamlɛawo tsɔa nunanawo. 4. Yerusalem Ŋuti Numeɖeɖe.

Le Yudatɔwo ƒe Aboyomeɣi le Egipte la, Ptolemy Philadelphus ɖe eɖokui fia be yee nye agbalẽŋlɔla gã gbãtɔ. Edi vevie be agbalẽ siwo katã le xexeame nanɔ yeƒe agbalẽdzraɖoƒe; be Mose ƒe Sewo nasu ye si la, egblɔ be yeatsɔ aboyome 100,000 aɖɔli dɔ ma henɔ ɣli dom be, "Enye yayra sue aɖe vavã!" 1 Esi meƒo nyatakakawo nu ƒu hena nye Yudatɔwo ƒe Nunɔlagã Eleazar sasrãkpɔ ƒe ŋutinya si dzi woaɖo ŋkui, eye esi wònye be wò, Filocrates, esi mɔnukpɔkpɔ aɖeke mebu be nàɖo ŋku edzi nam o ta la, èdzra nu gã aɖe ɖo esi nèxɔ nuŋlɔɖi tso nusiwo ʋãm kple nusi ta mewɔ nye dɔdasi ŋu ta la, medze agbagba be maɖe nya la me kɔte na wò, elabena mekpɔe be dzɔdzɔmelɔlɔ̃ le asiwò na nusɔsrɔ̃, si nye nɔnɔme si nye amegbetɔ ƒe nunɔamesi kɔkɔtɔ kekeake--be wòanɔ agbagba dzem ɣesiaɣi be ‘yeatsɔ sidzedze kple nusiwo wòxɔ akpe ɖe eƒe nudzraɖoƒe ŋu’ eɖanye to ŋutinya sɔsrɔ̃ me alo to gomekpɔkpɔ le nudzɔdzɔawo ŋutɔ me ŋutɔŋutɔ me o. 2 Mɔ sia dzie luʋɔ la toa nu bubumetɔwo xɔxɔ ɖe eɖokui me le dzadzɛnyenye me, eye esi wòɖo eƒe taɖodzinu ɖe mawuvɔvɔ̃, si nye taɖodzinu deŋgɔtɔ kekeake le wo katã dome dzi ta la, ezãa esia abe eƒe mɔfiala si me vodada aɖeke mele o ene eye alea wòkpɔa tameɖoɖo si ŋu kakaɖedzi le. 3 Nye ɖokuitsɔtsɔna ɖe mawusubɔsubɔ ŋuti sidzedze yometiti ŋue na metsɔ dutadɔnunɔladɔa de asi na ŋutsu si meyɔ, amesi ŋu eya ŋutɔ ƒe dukɔmeviwo kple ame bubuwo dea bubui wu, le eƒe nɔnɔme nyui kple eƒe gãnyenye siaa ta, eye nuŋlɔɖi siwo ŋu asixɔxɔ gãtɔ kekeake le na Yudatɔ siwo le eya ŋutɔ ƒe dukɔ me kple dutanyigbawo dzi hena Mawu ƒe sea gɔmeɖeɖe, le woƒe sewo ta la le esi woŋlɔ wo ɖe lãgbalẽgbalẽwo dzi kple Yudatɔwo ƒe ŋɔŋlɔdzesiwo. 4 Emegbe metsɔ dzonɔameme de asi na dutadɔnunɔla sia, elabena gbã la, mekpɔ mɔnukpɔkpɔ be maɖe kuku na fia la ɖe Yudatɔ aboyome siwo fia fofo tsɔ tso Yudea yi Egipte la teƒe, esime wòxɔ du sia zi gbãtɔ eye wòxɔ Egipte-nyigba la. 5 Anyo be magblɔ ŋutinya sia hã na wò, elabena meka ɖe edzi be wò, kple wò nɔnɔme ɖe kɔkɔenyenye ŋu kple wò veveseseɖeamenu na ame siwo le agbe le se kɔkɔe la nu la, àɖo to nuŋlɔɖi si meɖo be magblɔ la bɔbɔe wu, elabena wò ŋutɔ nètso ƒukpoa dzi va mía gbɔ nyitsɔ laa eye nètsi dzi be yease nusianu si dina be yeatu luʋɔ la ɖo. 6 Ɣeaɖeɣi va yi hã la, meɖo nyateƒenya siwo mesusu be edze be magblɔ tso Yudatɔwo ƒe ƒomea ŋu la ƒe nuŋlɔɖi ɖe mi,--nuŋlɔɖi si mexɔ tso Egipte-nyigba si dzi nunya le wu nunɔlagãwo gbɔ. 7 Esi nèdi vevie be yeaxɔ nu mawo siwo ate ŋu aɖe vi na susu la ƒe sidzedze ta la, mese le ɖokuinye me be enye agba le dzinye be matsɔ nyatakaka siwo katã le asinye la ana mi.


Turn static files into dynamic content formats.

Create a flipbook
Ewe - The Letter of Aristeas by Filipino Tracts and Literature Society Inc. - Issuu