TA 1 lia 1 Nɔvi siwo nye Yudatɔ siwo le Yerusalem kple Yudeanyigba dzi la le lãmesẽ kple ŋutifafa dim na nɔvi Yudatɔ siwo le Egipte katã. 2 Mawu nekpɔ nublanui na mi, eye miɖo ŋku nu si wòbla kple Abraham, Isak kple Yakob, esubɔla wɔnuteƒewo dzi. 3 Eye na dzi mi katã be miasubɔe, eye miawɔ eƒe lɔlɔ̃nu, kple dzideƒo kple susu nyui; 4 Miʋu miaƒe dziwo me le eƒe se kple sededewo me, ne miaɖo ŋutifafa ɖa. 5 Mise miaƒe gbedodoɖawo, eye mianɔ ɖeka kpli mi, eye migagblẽ mi ɖi gbeɖe le xaxaɣi o. 6 Azɔ míele afisia hele gbe dom ɖa ɖe mia ta. 7 Ɣekaɣie Demetrio ɖu fia le ƒe alafa blaadre vɔ enyilia me la, mí Yudatɔwo míeŋlɔ agbalẽ na mi le xaxa sesẽ si va mía dzi le ƒe mawo me, tso esime Yason kple eƒe ha la dze aglã tso anyigba kɔkɔe la kple fiaɖuƒe kɔkɔe la dzi. 8 Eye míetɔ dzo akpata la, eye míekɔ ʋu maɖifɔ ɖi, emegbe míedo gbe ɖa na Yehowa, eye wose mí; míesa vɔwo kple wɔ nyui hã, eye míesi akaɖiwo, eye míetsɔ aboloawo da ɖi. 9 Azɔ mikpɔe ɖa be miaɖu avɔgbadɔŋkekenyui la le ɣleti si nye Casleu me. 10 Le ƒe alafa blaadre vɔ enyilia me la, dukɔ si nɔ Yerusalem kple Yudea kpakple Yuda kple Yuda ɖo gbedoname kple lãmesẽ ɖe Fia Ptolemeo ƒe aƒetɔ Aristobulu, si nye nunɔla amesiaminawo ƒe ƒomea me, kple ame si Yudatɔ siwo nɔ Egipte; 11 Esi Mawu ɖe mí tso afɔku gãwo me la, míeda akpe nɛ vevie, abe alesi míewɔ aʋa kple fia ene. 12 Elabena enya ame siwo le aʋa wɔm le du kɔkɔe la me la do goe. 13 Elabena esi kplɔla la va ɖo Persia kple aʋakɔ si dze abe ɖe womate ŋu aɖu wo dzi o ene la, wowu wo le Nanea ƒe gbedoxɔ me to Nanea ƒe nunɔlawo ƒe ameflunyawo me. 14 Elabena Antioxo, abe ɖe wòdi be yeaɖee ene la, wova teƒea kple exɔlɔ̃ siwo le eŋu, be yewoaxɔ ga le srɔ̃ɖefetu ƒe ŋkɔ me. 15 Esi Nanea ƒe nunɔlawo dze mɔ, eye woge ɖe gbedoxɔa ƒe akpata me kple ameha sue aɖe la, wotu gbedoxɔ la esi Antioxo ge ɖe eme ko. 16 Eye esi woʋu ʋɔtru aɖe le xɔa tame la, wotsɔ kpewo ƒu gbe abe dziɖegbe ene, eye woƒo aʋafia la, lã wo kakɛkakɛ, ƒo woƒe ta hetsɔ wo ƒu gbe na ame siwo le egodo. 17 Woakafu mía Mawu le nu sia nu me, ame si tsɔ ame mavɔ̃mawuwo de asi. 18 Eya ta esi míeɖoe azɔ be míawɔ gbedoxɔ la ŋuti kɔklɔ le ɣleti si nye Casleu ƒe ŋkeke blaeve vɔ atɔ̃lia dzi la, míebui be ehiã be míaɖo kpe edzi na mi, ale be miawo hã miaɖui abe avɔgbadɔ kple ƒe ŋkekenyui ene dzo, si wona mí esime Neemias sa vɔ, le ema megbe la, etu gbedoxɔa kple vɔsamlekpui la. 19 Elabena esi wokplɔ mía tɔgbuiwo yi Persia la, nunɔla siwo nye mawusubɔla ɣemaɣi la tsɔ vɔsamlekpui la ƒe dzo le adzame, eye woɣlae ɖe do aɖe si me tsi mele o
me, eye wolée ɖe te, ale be womenya teƒea o amewo katã. 20 Le ƒe geɖe megbe, esi wòdze Mawu ŋu la, Neemia, si Persia-fia dɔ ɖa la, edɔ nunɔla mawo siwo ɣlae ɖe dzo la ƒe dzidzimeviwo ɖa, gake esi wogblɔ na mí la, womekpɔ dzo aɖeke o, ke boŋ tsi ɣi aɖe ko ; 21 Azɔ ede se na wo be woahee, eye woatsɔe vɛ; eye esi wotsɔ vɔsaawo ɖo edzi la, Neemia de se na nunɔlawo be woatsɔ tsi la ahlẽ atiawo kple nusiwo wotsɔ mlɔ edzi la. 22 Esi wowu nu sia nu, eye ɣea ƒe keklẽ, si ɣla ɖe alilikpo me tsã la, dzo gã aɖe bi ale be ame sia ame ƒe mo wɔ yaa. 23 Eye nunɔlawo do gbe ɖa esime vɔsa la le vɔvɔm, megblɔ be, nunɔlawo kple ame susɔeawo katã, Yonatan dze egɔme, eye ame mamlɛawo ɖo eŋu abe ale si Neemias wɔe ene. 24 Eye gbedodoɖa la nɔ alea; Oo Aƒetɔ, Aƒetɔ Mawu, nuwo katã Wɔla, amesi nye vɔvɔ̃nɔla kple ŋusẽtɔ, ame dzɔdzɔe, nublanuikpɔla, kple Fia ɖeka kolia kple amenuvela, 25 Wò ɖeka kolia si naa nuwo katã, ame ɖeka kolia si nye ame dzɔdzɔe, ŋusẽkatãtɔ kple mavɔmavɔtɔ, wò ame si ɖe Israel tso xaxawo katã me, eye nètia fofoawo, eye nèkɔ wo ŋu. 26 Xɔ vɔsa la na wò dukɔ Israel blibo la, eye nakpɔ wò ŋutɔ wò gome la ta, eye nàkɔe ŋu. 27 Miƒo ame siwo ka hlẽ tso mía gbɔ la nu ƒu, ɖe ame siwo le subɔsubɔm le dukɔwo dome, kpɔ ame siwo wodo vloe kple esiwo nyɔa ŋu, eye na dukɔwo nanya be wòe nye míaƒe Mawu. 28 Mihe to na ame siwo tea mí ɖe anyi, eye miwɔ nu gbegblẽ na mí kple dada. 29 Gaƒã wò dukɔ ɖe wò kɔkɔeƒe, abe ale si Mose gblɔe ene. 30 Eye nunɔlawo dzi akpedada ƒe psalmowo. 31 Esi wowu vɔsa la nu la, Neemia de se be woakɔ tsi si susɔ la ɖe kpe gãawo dzi. 32 Esi wowu esia nu la, dzo aɖe bi, gake kekeli si klẽ tso vɔsamlekpuia dzi la fiãe. 33 Eya ta esi nya sia nya la, wogblɔ na Persia-fia be le teƒe si nunɔla siwo wokplɔ dzoe ɣla dzoa ɖo la, tsi do, eye Neemia tsɔ kɔ vɔsaawo ŋu. 34 Azɔ fia la tsɔ teƒea va le kɔkɔe, esi wòte nya la kpɔ vɔ. 35 Eye fia la tsɔ nunana geɖewo hetsɔ wo na ame siwo wòdi be yeadze. 36 Eye Neemia yɔ nya sia be Naftar, si sɔ kple gbɔgblɔ be, kɔklɔ, gake ame geɖewo yɔe be Nefi. TA 2 lia 1 Wogakpɔ le nuŋlɔɖiawo me be nyagblɔɖila Jeremy de se na ame siwo wokplɔ dzoe la be woaɖe dzo la ɖa, abe ale si woɖee fia ene. 2 Eye ale si nyagblɔɖila la tsɔ se la na wo la, ede se na wo be woagaŋlɔ Yehowa ƒe sededewo be o, eye ne wokpɔ klosalo kple sika ƒe nɔnɔmetatawo kpakple woƒe atsyɔ̃ɖonuwo la, womagada vo le woƒe susu me o. 3 Eye wòtsɔ nuƒo mawo tɔgbe bubuwo xlɔ̃ nu wo bena, Se la nagadzo le woƒe dzi me o.
4 Woŋlɔe hã le agbalẽ ma ke me be, esi Mawu xlɔ̃ nu nyagblɔɖila la, ede se na avɔgbadɔ la kple aɖaka la be woayi kpli ye, esime wòyi to la dzi, afisi Mose lia yi, eye wòkpɔ Mawu ƒe domenyinu. 5 Esi Jeremy va afi ma la, ekpɔ agado aɖe si me do le, si me wòda avɔgbadɔ la kple aɖaka la kpakple dzudzɔdonu ƒe vɔsamlekpui la ɖo, eye wòtɔ ʋɔa. 6 Eye ame siwo dze eyome la dometɔ aɖewo va be yewoade dzesi mɔa, gake womete ŋu ke ɖe eŋu o. 7 Esi Jeremy kpɔ nya sia dze sii la, ebu fɔ wo hegblɔ be: “Ke teƒe ma ya la, womenya o va se ɖe esime Mawu gaƒo eƒe dukɔ nu ƒu, eye wòaxɔ wo le nublanuikpɔkpɔ me.” 8 Ekema Yehowa aɖe nu siawo afia wo, eye Yehowa ƒe ŋutikɔkɔe adze, eye alilikpo hã adze abe ale si woɖee fia le Mose ƒe dziɖuɣi ene, abe ale si Salomo di be yewoakɔ teƒea ŋu bubutɔe ene. 9 Woɖe gbeƒãe hã be, esi nunyala la, etsɔ adzɔgbeɖeɖe kple gbedoxɔ la wuwu vɔsa sa vɔe. 10 Abe ale si Mose do gbe ɖa na Yehowa ene la, dzo la ɖiɖi tso dziƒo va fiã vɔsawo, nenema kee Salomo hã do gbe ɖa, eye dzo la ɖiɖi tso dziƒo va fiã numevɔawo. 11 Eye Mose gblɔ be: “Esi womele nuvɔ̃vɔsa la ɖum o ta la, ewu enu.” 12 Eya ta Salomo kpɔ ŋkeke enyi mawo dzi. 13 Wogblɔ nya mawo ke le Neemia ƒe agbalẽwo kple numeɖeɖewo hã me; kple ale si wòɖo agbalẽdzraɖoƒe aɖe anyi la, eƒo fiawo, nyagblɔɖilawo kple Dawid ƒe nuwɔnawo kple fiawo ƒe lɛta siwo ku ɖe nunana kɔkɔeawo ŋu nu ƒu. 14 Nenema ke Yuda hã ƒo nu siwo katã bu le aʋa si nɔ mía si ta la nu ƒu, eye wogakpɔtɔ le mía gbɔ. 15 Eya ta ne ehiã mi la, midɔ ame aɖewo be woava tsɔ wo vɛ na mi. 16 Esi míele ŋutikɔkɔe ƒe azã ɖu ge la, míeŋlɔ agbalẽ na mi, eye ne mielé ŋkeke mawo dzi la, miawɔ nu nyui. 17 Míele mɔ kpɔm hã be Mawu, si ɖe eƒe dukɔ blibo la, eye wòna domenyinu kple fiaɖuƒe kple nunɔladɔ kpakple kɔkɔeƒe la wo katã. 18 Abe ale si wòdo ŋugbe le Se la me ene la, akpɔ nublanui na mí kpuie, eye wòaƒo mí nu ƒu tso anyigba ɖe sia ɖe si le dziƒo te la dzi ayi kɔkɔeƒe la, elabena eɖe mí tso xaxa gãwo me, eye wòkɔ teƒea ŋu. 19 Ke le Yuda Makabeo kple nɔviawo kpakple gbedoxɔ gã la ŋuti kɔklɔ kple vɔsamlekpui la ŋu kɔklɔ ŋuti la. 20 Aʋa siwo wowɔ kple Antioxo Epifane kple via Yupator, 21 Dzesi siwo dze ƒã tso dziƒo va na ame siwo wɔ nu abe ŋutsuwo ene tsɔ de bubu wo ŋu le Yuda-subɔsubɔ ta, ale be esi wo dometɔ ʋɛ aɖewo ko ta la, woɖu dukɔ bliboa dzi, eye woti ameha manyanuwo yome. 22 Eye wogaxɔ gbedoxɔ si xɔ ŋkɔ le xexeame katã la, eye wòna ablɔɖe dua, eye wòlé se siwo le to yim la me ɖe asi, eye Aƒetɔ la nyo dɔme na wo. 23 Mele egblɔm be Yason si tso Kirene ye gblɔ nya siawo katã ɖe agbalẽ atɔ̃ me ta la, míate wo kpuie le babla ɖeka me. 24 Le xexlẽme si seɖoƒe meli na o, kple alesi wòsesẽna na wo be woalé ŋku ɖe ŋutinya la ŋuti nuŋlɔɖiwo ŋu, le nya vovovoawo ta.
25 Míekpɔ nyuie be ame siwo di be yewoaxlẽ nu la nakpɔ dzidzɔ, eye ame siwo di be yewoaɖo ŋku nu dzi la nakpɔ dzidzɔ, eye ame siwo katã si me wòva la nakpɔ viɖe. 26 Eya ta na mí ame siwo tsɔ kpuiƒedɔ sesẽ sia de mía dzi la, menɔ bɔbɔe o, ke boŋ fifia kple ŋudzɔnɔnɔ ƒe nyae; 27 Abe ale si mele bɔbɔe na ame si dzraa kplɔ̃ ɖo eye wòdia ame bubuwo ƒe nyonyo o ene. 28 Gblẽ alesi woawɔ nu ɖe nusianu koŋ ŋu pɛpɛpɛ na agbalẽŋlɔla la, eye wòawɔ dɔ sesĩe be yeawɔ ɖe kpukpui aɖe ƒe sewo dzi. 29 Elabena abe ale si wòle be aƒe yeye tula nalé be na xɔ blibo la ene; ke ame si tsɔ eɖokui na be yeaɖoe, eye yeatae la, ele be wòadi nu siwo sɔ na eƒe atsyɔ̃ɖoɖo. 30 Be wòatsi tre ɖe nya sia nya ŋu, adzro nuwo me le goawo katã me, eye wòadi be yeanya nu tso nya aɖewo ŋu la, enye ŋutinya la ŋlɔla gbãtɔ tɔ. 31 Ke ame si agblɔ nya kpui aɖe la, be wòazã nya kpui aɖe, eye wòaƒo asa na dɔ sesẽ wɔwɔ geɖe. 32 Afi siae míadze ŋutinya la gɔme le: ɖeko míatsɔ nu geɖe akpe ɖe nya si wogblɔ ŋu be, bometsitsie wònye be woawɔ ŋgɔdonya didi aɖe, eye wòanɔ kpuie le ŋutinya la ŋutɔ me. TA 3 lia 1 Ke esi wonɔ du kɔkɔe la me kple ŋutifafa blibo, eye wolé sewo me ɖe asi nyuie, le nunɔlagã Onias ƒe mawuvɔvɔ̃ kple eƒe fuléle vɔ̃ɖinyenye ta. 2 Eva eme be fiawo ŋutɔ gɔ̃ hã de bubu teƒea ŋu, eye wotsɔ woƒe nunana nyuitɔwo do gbedoxɔa ɖe dzi; 3 Ale gbegbe be Seleucus si tso Asia la tsɔ ga si wòkpɔna la tsɔ vɔsaawo subɔsubɔ ƒe gazazãwo katã. 4 Ke Simon ɖeka si tso Benyamin-toa me, si woɖo gbedoxɔa ƒe nutodziɖula la, dze dzre kple nunɔlagã la le zitɔtɔ ta le dua me. 5 Esi mete ŋu ɖu Onias dzi o la, ekplɔe yi Apolonio, Thrasea vi, si nye Selosiria kple Foinike ƒe nutodziɖula ɣemaɣi la gbɔ. 6 Eye wògblɔ nɛ be ga gbogbo siwo seɖoƒe meli na o yɔ nudzraɖoƒe si le Yerusalem fũ, ale be woƒe kesinɔnu gbogbo siwo meku ɖe vɔsawo ŋuti akɔntabubu ŋu o la nye manyaxlẽ, eye woate ŋu atsɔ wo katã ava fia la tɔ me asi. 7 Esi Apolonio va fia la gbɔ, eye wòfia ga si ŋu woƒo nu tsoe nɛ la, fia la tia eƒe gadzikpɔla Heliodorus, eye wòdɔe ɖa be wòatsɔ ga si míegblɔ do ŋgɔ la vɛ nɛ. 8 Enumake Heliodorus zɔ mɔ; le amadede si nye Celosyria kple Fenike duwo me yiyi te, gake le nyateƒe me la, be wòana fia la ƒe tameɖoɖo nava eme. 9 Esi wòva ɖo Yerusalem, eye dua ƒe nunɔlagã xɔe nyuie la, egblɔ nunya si wona tso ga la ŋu nɛ, eye wògblɔ nusita wòva, eye wòbiae be ɖe nu siawo le nenema vavã hã. 10 Tete nunɔlagã la gblɔ nɛ be, wodzra ga sia ɖo ɖi na ahosiwo kple tsyɔ̃eviwo. 11 Eye be eƒe ɖewo nye Hirkano, Tobia vi, ame si ŋu bubu le, eye menye abe alesi Simon vɔ̃ɖi la gblɔ nya totro ene o.
12 Eye be manya wɔ kura be woawɔ nu gbegblẽ mawo tɔgbe na wo, amesiwo tsɔe de teƒea ƒe kɔkɔenyenye, kple gbedoxɔ la ƒe gãnyenye kple kɔkɔenyenye si womate ŋu agblẽ o, si ŋu wode bubui ɖe xexeame katã dzi o. 13 Ke Heliodorus, le se si fia la de nɛ ta la, egblɔ be: “Aleke kee wòɖale o, ele be woatsɔe ade fia ƒe gaxɔ me.” 14 Eya ta le ŋkeke si dzi wòɖo la dzi la, ege ɖe eme be yeawɔ ɖoɖo ɖe nya sia ŋu. 15 Ke nunɔlawo bɔbɔ ɖe vɔsamlekpui la ŋgɔ le woƒe nunɔlawo ƒe awuwo me, eye woyɔ ame si de se le nu siwo dzi wòlé ɖe asi ŋu la yi dziƒo, be woakpɔ wo ta dedie na ame siwo de asi na wo be woalé wo me ɖe asi. 16 Ekema ame si kpɔ nunɔlagã la ƒe mo la, anye ne ede abi eƒe dzi ŋu, elabena eƒe mo kple eƒe amadede ƒe tɔtrɔ ɖe eƒe tamesusu ƒe vevesese ememetɔ fia. 17 Elabena vɔvɔ̃ kple vɔvɔ̃ ƒo xlã ŋutsua ale gbegbe be ame siwo le ŋku lém ɖe eŋu la dze ƒã be nuxaxa si le eƒe dzi me fifia. 18 Ame bubuwo hã ƒu du do go le woƒe aƒewo me yina amehawo ƒe kukuɖeɖe, elabena teƒea nɔ abe ɖe wodo vloe ene. 19 Eye nyɔnu siwo do aklala ɖe woƒe akɔta la bɔ ɖe ablɔwo dzi, eye ɖetugbui leaƒe siwo wolé ɖe asi la ƒu du, ɖewo yi agboawo nu, eye ɖewo yi gliwo nu, eye bubuwo nɔ ŋku lém ɖe nu ŋu to fesrewo nu. 20 Eye wo katã wolé woƒe asiwo ɖe dziƒo heɖe kuku. 21 Ekema anye nublanui na ame ne ekpɔ ameha ƒomevi ɖesiaɖe ƒe mumu kple vɔvɔ̃ na nunɔlagã la le vevesese sia tɔgbe me. 22 Azɔ woyɔ Aƒetɔ Ŋusẽkatãtɔ la be wòana nu siwo ŋu kakaɖedzi le la nanɔ dedie eye kakaɖedzi nanɔ ame siwo wɔ wo ŋu. 23 Ke hã Heliodorus wɔ nu si woɖo ɖi. 24 Esi wònɔ afi ma kple eƒe dzɔlawo le gaxɔa ŋu la, gbɔgbɔwo ƒe Aƒetɔ kple ŋusẽwo katã ƒe Fiavi la na ame siwo katã bu be yewoava kplii la ƒe mo wɔ yaa le Mawu ƒe ŋusẽ la ta. eye wotsi dzodzodzoe, eye vɔvɔ̃ ɖo wo vevie. 25 Elabena sɔ aɖe si dzi sɔdola dziŋɔ aɖe le la ɖe eɖokui fia wo, eye wòtsɔ nutsyɔnu dzeani aɖe ŋutɔ ɖo atsyɔ̃ nɛ, eye wòƒu du sesĩe, eye wòtsɔ eƒe ŋgɔgbefɔwo ƒo Heliodorus, eye wòdze abe ɖe ame si bɔbɔ nɔ sɔa dzi la ƒe ka blibo le ene sika. 26 Azɔ hã ɖekakpui eve bubu, siwo ƒe ŋusẽ ɖe dzesi, siwo ƒe dzedzeme nyo, eye woƒe awudodo dze tugbe, siwo tsi tre ɖe egbɔ le axa eveawo; eye woƒonɛ ɖaa, eye woƒonɛ vevie. 27 Ke Heliodorus dze anyigba zi ɖeka, eye viviti gã aɖe ƒo xlãe, gake ame siwo nɔ eŋu la kɔe hetsɔe de gbeɖuɖɔ me. 28 Ale ame si tsɔ keteke gã aɖe va nyitsɔ laa kple eƒe dzɔlawo katã yi gaxɔ si woyɔ la me la, wotsɔe do goe, esi mete ŋu kpe ɖe eɖokui ŋu kple eƒe aʋawɔnuwo o, eye edze ƒã be wolɔ̃ ɖe Mawu ƒe ŋusẽ dzi. 29 Elabena Mawu ƒe asi me wotsɔe ƒu gbe ɖe anyi, eye agbemɔkpɔkpɔ aɖeke manɔmee. 30 Ke wokafu Yehowa, ame si de bubu eya ŋutɔ ƒe nɔƒe ŋu nukutɔe. si do ŋgɔ vie la, vɔvɔ̃ kple xaxa yɔ fũ, esime
Aƒetɔ Ŋusẽkatãtɔ la ɖe eɖokui fia la, dzidzɔ kple dzidzɔ yɔe fũ. 31 Emegbe Heliodorus xɔlɔ̃ aɖewo do gbe ɖa na Onias enumake be wòayɔ Dziƒoʋĩtɔ la be wòana eƒe agbe ye, ame si mlɔ anyi dzra ɖo be yeaɖe asi le gbɔgbɔ la ŋu. 32 Eya ta nunɔlagã la, esi wòsusu be fia la magasusui be Yudatɔwo wɔ alakpanu aɖe ɖe Heliodorus ŋu o ta la, esa vɔ ɖe ŋutsua ƒe lãmesẽ ta. 33 Esi nunɔlagã la nɔ avu dzram ɖo la, ɖekakpui mawo siwo do awu ma ke va tsi tre ɖe Heliodorus xa henɔ gbɔgblɔm be: “Dada akpe gã aɖe na nunɔlagã Onias, elabena le eya ta Yehowa na agbe wò. 34 Eye esi woƒo wò tso dziƒo la, gblɔ Mawu ƒe ŋusẽ sesẽ la na amewo katã. Eye esi wogblɔ nya siawo vɔ la, womegaɖe wo ɖokui fia o. 35 Ale Heliodorus sa vɔ na Yehowa, eye wòɖe adzɔgbe gã aɖe na ame si xɔ eƒe agbe, eye wòdo gbe na Onias vɔ la, etrɔ yi fia la gbɔ kple eƒe aʋakɔ. 36 Emegbe eɖi ɖase na amewo katã le Mawu gã la ƒe dɔwɔwɔ siwo wòkpɔ kple ŋkuwo la ŋu. 37 Esi fia Heliodorus, si ate ŋu anye ame si dze be woagaɖo ɖe Yerusalem ake la, egblɔ be: 38 Ne futɔ alo alakpatɔ aɖe le asiwò la, ɖoe ɖe afi ma, ne etsɔ eƒe agbe si le teƒe ma la, àxɔe nyuie; Mawu ƒe ŋusẽ tɔxɛ aɖe li. 39 Elabena ame si le dziƒo la, eƒe ŋku le teƒe ma ŋu, eye wòʋlia eta. eye wòƒoa ame siwo va be yewoawɔ nuvevii la hetsrɔ̃nɛ. 40 Eye nu siwo ku ɖe Heliodorus kple nudzraɖoƒea dzi kpɔkpɔ ŋu la dze anyi alea. TA 4 lia 1 Simɔn sia si ŋu míeƒo nu tsoe va yi la, etsɔ ga kple eƒe dukɔ de asi la, egblɔ busunya ɖe Onias ŋu abe ɖe wòdo vɔvɔ̃ na Heliodorus ene, eye wònye nu vɔ̃ɖi siawo wɔla. 2 Ale wòlé dzideƒo yɔe be alakpatɔ, si dze na nu nyui tso dua me, eye wòdoa vivi ɖe eya ŋutɔ ƒe dukɔ ŋu, eye wòtsɔa dzo ɖe seawo ŋu ale gbegbe. 3 Ke esi woƒe fulélea nu sẽ ale gbegbe be wowu ame to Simon ƒe akpa ɖeka dzi. 4 Esi Onias kpɔ afɔku si le nyaʋiʋli sia me, eye be Apolonio, si nye Selosiria kple Foinike ƒe nutodziɖula la, edo dziku, eye wòdzi Simon ƒe vɔ̃ɖinyenye ɖe edzi. 5 Meyi fia la gbɔ, menye be yeanye ye detɔwo nutsola o, ke boŋ be yeadi ame sia ame ƒe nyonyo, le dutoƒo kple ame ŋutɔ tɔ siaa. 6 Ekpɔe be manya wɔ be dukɔ la nazi ɖoɖoe o, eye Simon agblẽ eƒe bometsitsi ɖi, negbe ɖe fia la lé ŋku ɖe eŋu hafi. 7 Ke le Seleuko ƒe ku megbe la, esi Antioxo, si woyɔna be Epifane, xɔ fiaɖuƒea la, Yason, Onia nɔvi, wɔ dɔ le adzame be yeanye nunɔlagã. 8 Edo ŋugbe na fia la to kukuɖeɖe me klosalo talento alafa etɔ̃ blaadre, eye ga si woakpɔ tso bubu me la, talento blaatɔ̃. 9 Hekpe ɖe esia ŋu la, edo ŋugbe be yeade dɔ asi na ame alafa ɖeka blaatɔ̃ bubuwo, ne mɔɖeɖe le esi be wòaɖo teƒe aɖe nɛ be wòade kame, eye wòana hehe sɔhɛwo le
trɔ̃subɔlawo ƒe atsyãwo nu, eye yeaŋlɔ wo tso Yerusalem ŋkɔ na Antioxiatɔwo. 10 Esi fia la ɖe mɔ nɛ, eye wòtsɔ dziɖuɖua de esi la, etsɔ eya ŋutɔ ƒe dukɔ va Helatɔwo ƒe nɔnɔme me enumake. 11 Eye wòxɔ fia ƒe mɔnukpɔkpɔ siwo wona Yudatɔwo le etɔxɛe to Yohanes, Eupolemo fofo, si yi Roma dutadɔnunɔla gbɔ hena xɔlɔ̃wɔwɔ kple kpekpeɖeŋunana la dzi; eye wòɖe dziɖuɖu siwo le se nu la ɖa, eye wòhe kɔnu yeye siwo tsi tre ɖe se la ŋu vɛ. 12 Etsɔ dzidzɔ tu kamedeƒe ɖe xɔ kɔkɔ la te, eye wòna ɖekakpuimegãwo de eƒe te, eye wòna wodo kposɔfu. 13 Azɔ aleae Helatɔwo ƒe atsyãwo kple trɔ̃subɔlawo ƒe agbenɔnɔ dzi ɖe edzi to Yason, nublanuitɔ mavɔ̃mawu, si menye nunɔlagã o la ƒe ŋukpenanuwɔwɔ si gbɔ eme la me; 14 Be dzi meganɔ nunɔlawo ƒo be woagasubɔ le vɔsamlekpuia ŋu o, ke boŋ esi wodo vlo gbedoxɔa, eye woŋe aɖaba ƒu vɔsawo dzi ta la, wowɔ kaba be yewoakpɔ gome le gakpekpeɖeŋu si mele se nu o la me le kamedede teƒe, le Discus fefea yɔ wo megbe; 15 Wometsɔ wo tɔgbuiwo ƒe bubu o, ke boŋ Helatɔwo ƒe ŋutikɔkɔe dzɔa dzi na wo wu wo katã. 16 Esia ta dzɔgbevɔ̃e gã aɖe va wo dzi, elabena wonɔ wo si be woanye woƒe futɔwo kple hlɔ̃bialawo, amesiwo ƒe kɔnu dzi wozɔna vevie, eye wodi be yewoanɔ abe wo ene le nuwo katã me. 17 Elabena menye nu tsɛ be woawɔ nu vɔ̃ɖi ɖe Mawu ƒe sewo ŋu o. 18 Ke esi woɖu fefe si wozãna le xɔse ƒe sia ƒe la dzi le Tiro, eye fia la nɔ eteƒe. 19 Yason nublanuitɔ sia dɔ amedɔdɔ tɔxɛwo tso Yerusalem, amesiwo nye Antioxiatɔwo, be woatsɔ klosalo drakm alafa etɔ̃ ayi Hercules ƒe vɔsa la gbɔ, si etsɔlawo gɔ̃ hã bu be esɔ be yewomatsɔe ana vɔsa la o, elabena mesɔ o, ke boŋ be wòanɔ nenema wodzrae ɖo ɖi na fe bubuwo. 20 Ekema wotsɔ ga sia, le ame si dɔe ɖa la gome, na Hercules ƒe vɔsa; gake le etsɔlawo ta la, wozãe tsɔ wɔ galliwo. 21 Esi wodɔ Apolonio, Menesteo vi, ɖe Egipte be woatsɔ fia Ptolemeo Filometor aɖo fiakukue la, Antiochus se egɔme be yemekpɔ ŋusẽ ɖe yeƒe nyawo dzi nyuie o ta la, ewɔ ɖoɖo ɖe ye ŋutɔ yeƒe dedienɔnɔ ŋu : 22 Afi mae Yason kple dua me tɔwo xɔe bubutɔe, eye wokplɔe vɛ kple akaɖi kple ɣlidodo sesẽwo. 23 Le ƒe etɔ̃ megbe la, Yason dɔ Menelao, si nye Simon nɔvi si míeyɔ va yi, be wòatsɔ ga la ayi na fia la, eye wòatsɔ nya aɖewo siwo hiã la ɖe susu me nɛ. 24 Ke esi wokplɔe va fia la ŋkume, esi wòdoe ɖe dzi le eƒe ŋusẽ ƒe ŋutikɔkɔe ƒe dzedzeme ta la, exɔ nunɔladɔa na eɖokui, eye wòtsɔ klosalo talento alafa etɔ̃ sa vɔe wu Yason. 25 Eya ta eva kple fia ƒe sedede, eye metsɔ naneke si dze na nunɔlagã la vɛ o, ke boŋ ŋutasẽla vɔ̃ɖi aɖe ƒe dziku kple lã wɔadã aɖe ƒe dziku nɔ eŋu. 26 Emegbe wozi Yason, ame si gbã nɔvia dzi, eye ame bubu do vloe la, be wòasi ayi Amonitɔwo ƒe anyigba dzi.
27 Ale Menelao xɔ dziɖuɖua, ke ga si ƒe ŋugbe wòdo na fia la ya la, mexɔ ɖoɖo nyui aɖeke ɖe eŋu o, togbɔ be fiasã la ƒe amegã Sostratis biae hã. 28 Elabena eyae nye kɔnuawo nuƒoƒoƒu. Eya ta woyɔ wo ame evea le fia la ŋkume. 29 Ke Menelao gblẽ nɔvia Lisimako ɖe eteƒe le nunɔladɔa me; eye Sostrato dzo le Crates, si nye Kipritɔwo ƒe nutodziɖula la gbɔ. 30 Esi nu mawo nɔ edzi yim la, Tarso kple Mallotɔwo dze aglã, elabena wotsɔ wo na fia ƒe ahiãvi, si woyɔna be Antioxo. 31 Azɔ fia la va kplakplakpla be yeaɖe nyawo dzi akpɔtɔ, eye wògblẽ Andronico, si nye ame si le ŋusẽnɔƒe, ɖi be wòanye eƒe kpeɖeŋutɔ. 32 Ke Menelao susu be ɣeyiɣi si sɔ na ye la, fi sikanu aɖewo le gbedoxɔa me, eye wòtsɔ wo dometɔ aɖewo na Andronico, eye wòdzra ɖewo ɖe Tiro kple du siwo ƒo xlãe me. 33 Esi Onias nya be kakaɖedzi le eŋu la, eɖe mo nɛ, eye wòtrɔ yi kɔkɔeƒe aɖe le Dafne, si le Antiokia gbɔ. 34 Eya ta Menelao ɖe Andronik ɖe vovo, eye wòdo gbe ɖa be yeatsɔ Onia de asi nɛ; esi woƒoe ɖe enu, eye wòva Onia gbɔ le ayemɔ me, eye wòka atam tsɔ eƒe ɖusibɔ nɛ; eye togbɔ be enɔ ɖi kem hã la, eƒoe ɖe enu be wòado go tso kɔkɔeƒe la, eye wòde tu amea enumake dzɔdzɔenyenye manɔmee. 35 Le esia ta menye Yudatɔwo ɖeɖeko o, ke boŋ dukɔ bubuwo me tɔ geɖewo hã do dziku vevie, eye woxa nu geɖe le ŋutsua wuwu madzemadzee ta. 36 Esi fia la gatso teƒe siwo ƒo xlã Kilikia la, Yudatɔ siwo nɔ dua me kple Helatɔ aɖewo siwo nyɔ ŋu nya sia hã to nyatoƒoe le esi wowu Onias le susu manɔmee ta. 37 Eya ta Antioxo lé nublanui na eƒe nublanui, eye wòfa avi le ame kuku la ƒe nuŋububu kple ɖokuibɔbɔ ƒe nuwɔna ta. 38 Esi dziku biã la, eɖe Andronico si ƒe awu dzĩ la ɖa enumake, eye wòvuvu eƒe awuwo, eye wòkplɔe to du bliboa me yi teƒe ma tututu, afisi wòwɔ mawuvɔvɔ̃ le Onias ŋu le la, afi mae wòwu amewula si woƒo fi de la le. Ale Aƒetɔ la ɖo eƒe tohehea teƒe nɛ, abe alesi wòdze nɛ ene. 39 Ke esi Lisimako wɔ vɔsasa geɖewo le dua me le Menelaus ƒe lɔlɔ̃nu nu, eye eƒe kutsetsewo kaka ɖe teƒe bubuwo la, ameha la ƒo ƒu ɖe Lisimako ŋu, eye sikago geɖewo kɔ xoxo. 40 Esi ame tsɛwo tsi tre, eye dziku yɔe fũ la, Lisimako tsɔ aʋawɔnuwo na ame siwo ade akpe etɔ̃, eye wòdze ŋutasẽnuwɔwɔ gɔme gbã; Auranus ɖeka nye kplɔla, ŋutsu si yi didiƒe ʋĩ le ƒe geɖe me, eye bometsitsi meɖi nenema o. 41 Esi wokpɔ Lisimako ƒe agbagbadzedze la, wo dometɔ aɖewo lé kpewo, ɖewo tsɔ atikplɔwo, ame bubuwo tsɔ ke asibidɛwo, si kplɔe ɖo, tsɔ wo katã ƒu gbe ɖe Lisimako kple ame siwo dze wo dzi la dzi. 42 Ale wode abi wo dometɔ geɖe ŋu, eye woƒo ɖewo ɖe anyigba, eye wozi wo katã dzi be woasi, gake wowu hamea ƒe adzodala la ŋutɔ le gaxɔa xa. 43 Eya ta wotsɔ nya aɖe tso nya siawo ŋu ɖe Menelao ŋu. 44 Esi fia la va Tiro la, ŋutsu etɔ̃ siwo wodɔ tso Sewɔtakpekpea me la ʋli nya la le eŋkume.
45 Gake esi wobu fɔ Menelao azɔ ta la, edo ŋugbe na Ptolemee, Dorymenes vi be yeana ga geɖee, nenye be yeana fia la ƒe dzi nadze eme. 46 Eya ta Ptolemee kplɔ fia la yi axa aɖe me, abe ɖe wòle ya xɔm ene la, ena eƒe susu to vovo. 47 Ale wòɖe asi le Menelaus ŋu tso nutsotsoawo me, ame si togbɔ be etso nu gbegblẽawo katã gbɔ hã, eye ame dahe mawo, siwo, ne ɖe wogblɔ woƒe nya la, ẽ, le Skitetɔwo ŋkume la, anye ne wobu fɔ wo be womeɖi fɔ o la, wotso kufia . 48 Ale ame siwo kplɔ nya la ɖo le dua kple dukɔ la kpakple nu kɔkɔeawo ta la, eteƒe medidi o woto tohehe madzɔmadzɔ. 49 Eya ta Tirotɔwo gɔ̃ hã, siwo lé fu nu vɔ̃ɖi ma, na woɖi wo bubutɔe. 50 Eye ale to ame siwo si ŋusẽ le ƒe ŋukeklẽ me la, Menelao gakpɔtɔ nɔ ŋusẽnɔƒe, eye wòdzi ɖe edzi le vɔ̃ɖinyenye me, eye wònye alakpatɔ gã aɖe na dumeviwo. TA 5 lia 1 Le ɣeyiɣi ma ke me lɔƒo la, Antiochus dzra eƒe mɔzɔzɔ evelia ɖo yi Egipte. 2 Eye emegbe wòva eme be, le du bliboa me, le ŋkeke blaene kloe me la, wokpɔ sɔdolawo wonɔ du dzi le yame, wodo sikawu, eye wotsɔ akplɔwo bla aʋakpa, abe asrafoha ene. 3 Sɔdolawo ƒe aʋakɔ siwo le klalo, wodo go wo nɔewo hele du ƒum ɖe wo nɔewo ŋu, eye wonɔ akpoxɔnuwo ʋuʋum, akpoxɔnu gbogbo aɖewo, yi hehe, aŋutrɔwo dam, sika atsyɔ̃ɖonu siwo le keklẽm, kple ka ƒomevi vovovowo. 4 Eya ta ame sia ame do gbe ɖa be nukpɔkpɔ ma natrɔ azu nyui. 5 Ke esi alakpanya aɖe do abe ɖe Antioxo ku ene la, Yason kplɔ ame akpe ɖeka ya teti, eye kasia wòdze dua dzi; eye wogbugbɔ ame siwo nɔ gliawo dzi la, eye woxɔ dua mlɔeba la, Menelao si yi ɖe fiasã la me. 6 Gake Yason wu eya ŋutɔ ƒe dukɔmeviwo nublanuimakpɔmakpɔe, elabena mebu eŋu be ne ye ŋutɔ yeƒe dukɔ me tɔwo ƒe ŋkekea nasu ye si la, anye ŋkeke si dzi yemakpɔ dzidzɔ o; gake esusu be yewonye yeƒe futɔwo tsã, ke menye ye detɔwo, siwo dzi wòɖu o. 7 Ke hã le esiawo katã ta la, mexɔ fiaɖuƒe o, ke boŋ exɔ ŋukpe mlɔeba ɖe eƒe alakpadada ƒe fetu ta, eye wògasi yi Amonitɔwo ƒe anyigba dzi. 8 Eya ta mlɔeba la, etrɔ gbɔ dzidzɔmakpɔmakpɔtɔe, eye wotsɔ nya ɖe eŋu le Arabiatɔwo ƒe fia Aretas ŋkume, esi wòsi tso du me yi du me, woti amewo katã yome, wolé fui abe seawo gblẽla ene, eye wolé fui abe eƒe futɔ gaglãa ene eƒe dukɔ kple eƒe dukɔmeviwo, wotsɔe ƒu gbe ɖe Egipte. 9 Ale ame si nya ame geɖewo do goe le woƒe anyigba dzi la tsrɔ̃ le dzronyigba dzi, eye wòtrɔ yi Lakedemoniatɔwo gbɔ, eye wòsusu be yeakpɔ kpekpeɖeŋu le afi ma le yeƒe ƒometɔwo ta. 10 Ame si nya ame geɖe siwo womeɖi o la do goe la, ame aɖeke megafa konyi le eŋu o, eye kunuwɔwɔ aɖeke menɔ esi o, eye yɔdo aɖeke menɔ tɔgbuiawo gbɔ o.
11 Esi nu si dzɔ la va ɖo fia ƒe ʋua gbɔ la, esusu be Yudea dze aglã, eye esi wòdzo le Egipte le dziku me la, etsɔ aʋawɔnuwo xɔ dua 12 Eye wòde se na eƒe aʋawɔlawo be woagakpɔ nublanui na ame siwo wodo goe o, eye woawu ame siwo yia aƒewo dzi. 13 Ale wowu ɖeviwo kple ame tsitsiwo, wowu ŋutsuwo, nyɔnuwo kple ɖeviwo ɖa, wowu ɖetugbui leaƒe kple vidzĩwo. 14 Wotsrɔ̃ ame akpe blaene le ŋkeke etɔ̃ blibo me, eye wowu ame akpe blaene le aʋa la me; eye womedzra wo wu esiwo wowu o. 15 Ke esia medze eŋu o, ke boŋ ebu eɖokui be yeayi gbedoxɔ kɔkɔetɔ kekeake si le xexeame katã la me; Menelaus, alakpatɔ ma na sewo, kple eya ŋutɔ ƒe dukɔ, esi wònye eƒe mɔfiala: 16 Eye wòtsɔ nu kɔkɔeawo kple asi ƒoɖiwo, eye wòtsɔ asi makɔmakɔwo he nu siwo fia bubuwo ɖe adzɔgbe na teƒea ƒe dzidziɖedzi kple ŋutikɔkɔe kpakple bubu la, tsɔ wo na. 17 Eye dada nɔ susu me na Antiochus ale gbegbe be mebu eŋu be Aƒetɔ la do dziku hena ɣeyiɣi aɖe le ame siwo le dua me ƒe nuvɔ̃wo ta, eye le esia ta eƒe ŋku menɔ teƒea ŋu o. 18 Elabena ne menye ɖe woxatsa ɖe nu vɔ̃ geɖewo me tsã o la, ne ɖe wòva ko la, woƒo ame sia enumake, eye woɖee ɖa le eƒe dada me, abe alesi Heliodorus, amesi fia Seleuko dɔ ɖa be wòakpɔ gaxɔa me ene. 19 Ke hã Mawu metia dukɔ la le teƒea ta o, ke boŋ teƒe si le didiƒe ʋĩ le dukɔ la ta. 20 Eya ta teƒe la ŋutɔ, si kpɔ gome le xaxa si dzɔ ɖe dukɔ la dzi me kpli wo la, gblɔ viɖe siwo tso Aƒetɔ la gbɔ ɖa emegbe la, eye abe alesi wogblẽe ɖi le Ŋusẽkatãtɔ la ƒe dziku me ene la, nenema kee Aƒetɔ gã la gagblẽe ɖi esi wodzra wo dome ɖo la, woɖoe kple ŋutikɔkɔe blibo. 21 Esi Antioxo tsɔ talento akpe ɖeka alafa enyi do goe le gbedoxɔa me la, edzo le gbedoxɔa me kaba yi Antiokia, eye wòtsɔ dada na be yeana anyigba la nate ŋu azɔ mɔ, eye atsiaƒua nate ŋu ato afɔ. 22 Eye wògblẽ nutodziɖulawo ɖi be woaɖe fu na dukɔa: Filipo le Yerusalem, eye wònye Frigiatɔ, eye wòwɔ nu manyatalenuwo wu ame si tsɔe ɖo afi ma la ta. 23 Eye le Garizim la, Andronik; eye hekpe ɖe eŋu la, Menelao, amesi vɔ̃ɖi wu ame mamlɛawo katã tsɔ asi kpekpe ɖe dumeviwo dzi, eye susu vɔ̃ɖi nɔ esi ɖe eƒe dukɔmevi Yudatɔwo ŋu. 24 Edɔ aʋakplɔla nyɔŋu ma si nye Apolonio kple aʋakɔ si me ame akpe blaeve vɔ eve le, eye wòde se nɛ be wòawu ame siwo katã le woƒe tsitsime, eye wòadzra nyɔnuawo kple ɖeviawo. 25 Esi wòva Yerusalem, eye wòwɔ abe ɖe wòle ŋutifafa me ene, eye wòdo dzi va se ɖe Sabat ƒe ŋkeke kɔkɔe la dzi, esime wòlé Yudatɔwo ɖe ŋkeke kɔkɔe dzi la, ede se na eƒe amewo be woatsɔ aʋawɔnuwo. 26 Ale wòwu ame siwo katã yi Sabat ɖuƒe la, eye wotsɔ aʋawɔnuwo ƒu du to dua me la, wowu ameha gã aɖe. 27 Ke Yuda Makabeo kple ame enyi bubuwo, alo le afi ma lɔƒo, trɔ yi gbea dzi, eye wonɔ towo dzi le lãwo ƒe
nɔnɔme nu, kple eƒe ha si ɖua gbewo ɖaa, bene woagakpɔ gome le ɖiƒoƒoa me o. TA 6 lia 1 Le esia megbe kpuie la, fia dɔ ame tsitsi aɖe si tso Atene be wòazi Yudatɔwo dzi be woaɖe asi le wo tɔgbuiwo ƒe sewo ŋu, eye womaganɔ agbe ɖe Mawu ƒe sewo nu o. 2 Woaƒo ɖi Yerusalem gbedoxɔ la hã, eye woayɔe be Yupiter Olympius ƒe gbedoxɔ; eye be le Garizim, si nye Yupiter si nye amedzrowo Taʋlila, abe alesi wodi be yewoanɔ teƒea ene. 3 Nuvlowɔwɔ sia ƒe vava wɔ nublanui na dukɔ la eye wòse veve ŋutɔ. 4 Elabena gbedoxɔa yɔ fũ kple ʋunyaʋunyawɔwɔ kple aglotutu le Trɔ̃subɔlawo gbɔ, amesiwo wɔa avu kple gbolowo, eye wowɔa nu kple nyɔnuwo le kɔkɔeƒewo ƒe nutome, eye hekpe ɖe esia ŋu la, wohea nu siwo ŋu se meɖe mɔ ɖo o vɛ. 5 Vɔsamlekpui la hã yɔ fũ kple nu makɔmakɔ, siwo ŋu Se la de se ɖo. 6 Eye womeɖe mɔ na ame be wòaɖu Sabat ŋkekewo alo blema nutsitsidɔ, alo agblɔ be yenye Yudatɔ o. 7 Le fia la dzidzigbe dzinu sia ɣleti la, wotsɔa wo kplɔa wo vaa vɔsaawo ƒe ɖe ɖu ge; eye esi wotsi Bacchus ƒe nutsitsidɔ nu la, wozi Yudatɔwo dzi be woayi aɖazɔ mɔ ayi Bacchus, atsɔ ivy. 8 Azɔ hã, sedede aɖe do go ɖe dukɔwo ƒe du siwo te ɖe wo ŋu me, le Ptolemee ƒe aɖaŋuɖoɖo nu, ɖe Yudatɔwo ŋu, be woawo hã nawɔ ɖe nɔnɔme mawo ke dzi, eye woakpɔ gome le woƒe vɔsawo me. 9 Ame sia ame si medi be yeawɔ ɖeka kple Trɔ̃subɔlawo ƒe agbenɔnɔ o la, woawui. Ekema ɖewohĩ ŋutsu aɖe akpɔ nuxaxa si li fifia. 10 Elabena wokplɔ nyɔnu eve siwo tso aʋa na wo viwo vɛ; eye esi wokplɔ wo ƒo xlã dua le gaglãgbe, eye vidzĩawo tsɔ woƒe akɔta ƒu gbe ɖe anyi kple ta tso gli ŋu. 11 Ame bubu siwo ƒu du yi agado siwo te ɖe afima ŋu me, be yewoaɖu Sabat ŋkekea dzi le adzame, eye Filipo va ke ɖe wo ŋu la, wotɔ dzo wo katã ɖekae, elabena wowɔ dzitsinya be yewoakpe ɖe yewo ɖokui ŋu hena bubudede ŋkeke kɔkɔetɔ kekeake la ŋu. 12 Azɔ mele kuku ɖem na ame siwo le agbalẽ sia xlẽm la be dzi nagaɖe le wo ƒo le dzɔgbevɔ̃e siawo ta o, ke boŋ woabu tohehe mawo be menye tsɔtsrɔ̃ o, ke boŋ be wonye tohehe na míaƒe dukɔ. 13 Elabena enye eƒe dɔmenyonyo gã la ƒe dzesi, ne womekpea fu ame vɔ̃ɖiwo ɣeyiɣi didi o, ke boŋ wohea to na wo enumake. 14 Elabena menye abe ale si wònɔ le dukɔ bubu siwo Aƒetɔ la tsɔ dzigbɔɖitɔe be yeahe to na wo va se ɖe esime woƒe nu vɔ̃wo nade blibo ene o 15 Bena, esi wòɖo nu vɔ̃ ƒe kɔkɔƒe la, emegbe wòabia hlɔ̃ mí. 16 Eya ta meɖea eƒe nublanuikpɔkpɔ ɖa le mía ŋu gbeɖe o, eye togbɔ be ehe to na ame kple xaxa hã la, megblẽa eƒe dukɔ ɖi gbeɖe o.
17 Ke nya sia si míegblɔ la nanye nuxlɔ̃ame na mí. Eye azɔ ɖe míava nya la ƒe gbeƒãɖeɖe gbɔ le nya ʋee aɖewo me. 18 Eleazar, si nye agbalẽfiala veviwo dometɔ ɖeka, si nye ame tsitsi, si ƒe mo dze tugbe la, be wòaʋu nu, eye wòaɖu ha ƒe lã. 19 Ke esi wòtiae be yeaku le ŋutikɔkɔe me tsɔ wu be yeanɔ agbe kple ŋunyɔnu sia tɔgbi la, eɖe ta ɖe eme, eye wòva le eɖokui si va funyafunya la me. 20 Abe ale si wòdze na ame siwo gbɔna ene la, ame siwo ɖoe kplikpaa be yewoato vovo tso nu siawo tɔgbe siwo ŋu se meɖe mɔ ɖo be woaɖɔ agbe lɔlɔ̃ o la gbɔ o. 21 Ke ame siwo kpɔ kplɔ̃ɖoɖo vɔ̃ɖi ma dzi, le amenyanya xoxo si nɔ wo kple ŋutsua dome ta, eye wokplɔe yi ɖaɖe kuku nɛ be wòatsɔ eƒe nuɖuɖu si wòɖe mɔ nɛ be wòazã la vɛ, eye wòawɔe abe ɖe wòle ene ɖu lã si woɖe tso vɔsa si fia la de se na la me; 22 Ne ewɔe alea la, woaɖee tso ku me, eye wòakpɔ ŋudzedze ɖe xɔlɔ̃wɔwɔ xoxo si nɔ wo kpli wo dome ta. 23 Ke ede asi nuŋububu me le aɖaŋu me, eye abe alesi wòva zu eƒe ƒexɔxɔ, kple eƒe blema ƒewo ƒe nyonyo, kple bubu si le eƒe ta ɣi, si dzi wòto, kple eƒe hehexɔxɔ anukwaretɔtɔ kekeake tso eƒe ɖevime, alo ne míagblɔe tututu la, se kɔkɔe si wowɔ kple si Mawu na, eya ta eɖo eŋu na wo, eye wòlɔ̃ enumake be woaɖoe ɖe yɔdo me. 24 Egblɔ be mesɔ na míaƒe ƒe o, le mɔ aɖeke nu be míawɔ atsyɔ̃ɖoɖo, si dzi sɔhɛ geɖewo ate ŋu asusu be Eleazar, esi wòxɔ ƒe blaade vɔ ewo ta la, eyi subɔsubɔha bubu aɖe me azɔ; 25 Eye ale woawo to nye alakpanuwɔwɔ me, eye wodi be yewoanɔ agbe ɣeyiɣi vi aɖe kple ɣeyiɣi kpui aɖe la, ele be woaflu wo, eye maxɔ ɖi le nye tsitsi ŋu, eye mawɔe ŋunyɔnu. 26 Elabena togbɔ be ele be woaɖem tso amewo ƒe tohehe me fifia hã la, nyemate ŋu asi le Ŋusẽkatãtɔ la ƒe asi nu o, eye nyemele agbe alo kuku hã o. 27 Eya ta azɔ, ne metrɔ agbenɔnɔ sia le ŋutsu me la, maɖe ame si nye ƒexɔxɔ bia la afia. 28 Migblẽ kpɔɖeŋu ɖedzesi aɖe ɖi na ame siwo nye ɖeviwo be woaku kple dzideƒo le se siwo ŋu bubu le eye wole kɔkɔe la ta. Eye esi wògblɔ nya siawo vɔ la, eyi fuwɔame la gbɔ enumake. 29 Ame siwo kplɔe yi eƒe lɔlɔ̃nu nyui la trɔm la, wotsɔe de fuléle me vie do ŋgɔ, elabena nuƒoƒo siwo míegblɔ do ŋgɔ la do tso susu si me mɔkpɔkpɔ bu ɖee me abe alesi wosusui ene. 30 Ke esi wòsu te be yeaku kple ƒoƒo la, efa hũ hegblɔ be: “Edze ƒã na Yehowa, ame si si sidzedze kɔkɔe la le, be togbɔ be woɖem tso ku me hã la, medoa dzi le ŋutilã me vevesese sesẽwo me to ƒoƒo me.” : ke le luʋɔ me la, fukpekpe siawo dze ŋunye, elabena mevɔ̃nɛ. 31 Eye ale ŋutsu sia ku, eye wògblẽ eƒe ku ɖi wònye dzideƒo bubume ƒe kpɔɖeŋu, kple nyuiwɔwɔ ƒe ŋkuɖodzinu, menye na ɖekakpuiwo ɖeɖeko o, ke na eƒe dukɔ blibo la katã.
TA 7 lia 1 Eye wòva me be wolé nɔvi adre kple wo dada, eye fia la zi wo dzi le se nu be woaɖɔ ha ƒe lã kpɔ, eye wotsɔ ƒoƒo kple ƒoƒoe wɔ fu wo. 2 Ke ame siwo ƒo nu gbã la dometɔ ɖeka gblɔ be: “Nu kae nèdi be yeabia alo asrɔ̃ tso mía gbɔ?” míele klalo be míaku, tsɔ wu be míada mía tɔgbuiwo ƒe sewo dzi. 3 Tete fia la do dziku vevie eye wòde se be woatɔ dzo zewo kple zewo. 4 Esi wòdo dzo enumake la, ede se be woatso ame si le nu ƒom gbã la ƒe aɖe, eye woalã eƒe ŋutilã ƒe akpa mamlɛawo ɖa, eye nɔviaŋutsu mamlɛawo kple dadaa le ŋku lém ɖe eŋu. 5 Ke esi eƒe ŋutinuwo katã zu nuwɔametɔ alea la, ede se be woakplɔe ayi dzo gbɔ, eye woaɖae le agba me, eye esi agbaa ƒe yaƒoƒo kaka ɖe teƒe nyui aɖe ta la, woxlɔ̃ nu ame ɖeka ame bubu kple dadaa be wòaku ŋutsunyenye, hele gbɔgblɔm ale: . 6 Aƒetɔ Elohim le ŋku lém ɖe mía ŋu, eye le nyateƒe me la, efaa akɔ na mí, abe alesi Mose gblɔe le eƒe hadzidzi me, si ɖi ɖase le mo na wo be, “Eye eƒe dɔlawo afa akɔ nɛ.” 7 Eya ta esi gbãtɔ ku le xexlẽme sia nu la, wotsɔ evelia vɛ be woawɔ fewuɖunu nɛ, eye esi wotsɔ taɖa la ɖe eƒe ta ƒe ŋutigbalẽ ɖa vɔ la, wobiae bena: Àdi be yeaɖu nu hafi woahe to na wò le ɣeyiɣi sia katã mea wò ŋutilã ƒe ŋutinu ɖe sia ɖe? 8 Ke Yesu ɖo eŋu le eya ŋutɔ degbe me gblɔ bena: Ao. 9 Esi wògbɔ ya mamlɛtɔ la, egblɔ be: “Wò abe dziku ene, èɖe mí ɖa le agbe sia me, ke xexemefia la afɔ mí ame siwo ku ɖe eƒe sewo ta la ɖe tsitre yi agbe mavɔ me.” 10 Ekplɔ etɔ̃lia ɖo fewuɖunu, eye esi wobia tso esi la, edo eƒe aɖe ɖa, eye eteƒe medidi o, edo eƒe asiwo ɖa. 11 Eye wògblɔ dzideƒotɔe be: “Esiawo le asinye tso dziƒo; eye le eƒe sewo ta la, medoa vlo wo; eye mele mɔ kpɔm be magaxɔ wo tso egbɔ ake. 12 Alesi fia la kple ame siwo le eŋu la wɔ nuku na ɖekakpui la ƒe dzinɔameƒo, elabena mebu veveseseawo ŋu kura o. 13 Esi ŋutsu sia hã ku la, wowɔ fu enelia eye wogbãe nenema ke. 14 Eya ta esi wòsu te be yeaku la, egblɔ be: “Enyo, ne amegbetɔwo wu wò, be nànɔ mɔ kpɔm na mɔkpɔkpɔ tso Mawu gbɔ be yeafɔ ye ɖe tsitre. 15 Le ema megbe la, wokplɔ atɔ̃lia hã vɛ, eye wogbãe. 16 Azɔ ekpɔ fia la hegblɔ bena: Ŋusẽ le asiwò ɖe amewo dzi, wò nu gblẽna, nu si nèdi lae nèwɔna; ke hã migasusu be Mawu gblẽ míaƒe dukɔ ɖi o; 17 Ke nɔ anyi vie, eye nàkpɔ eƒe ŋusẽ gã la ɖa, ale si wòawɔ funyafunya wò kple wò dzidzimeviwo. 18 Ame adelia hã kplɔe ɖo, eye esi wòsu te be yeaku la, egblɔ be: “Migana woaflu mi le susu manɔmee o, elabena míele nu siawo kpem ɖe mía ɖokui ŋu, esi míewɔ nu vɔ̃ ɖe mía Mawu ŋu ta. 19 Ke mègabu wò, ame si le asi ʋlim kple Mawu, be yeasi tohehe manɔmee o. 20 Ke vidada la wɔ nuku wu wo katã, eye wòdze be woaɖo ŋku edzi nyuie, elabena esi wòkpɔ viaŋutsu adre
siwo wowu le ŋkeke ɖeka me la, etsɔ dzinɔameƒo dzi ɖe edzi, le mɔkpɔkpɔ si le esi ɖe Aƒetɔ la ŋu ta. 21 Ɛ̃, exlɔ̃ nu wo dometɔ ɖesiaɖe le eya ŋutɔ degbe me, eye dzinɔameƒo ƒe gbɔgbɔwo yɔe fũ; eye wòtsɔ ŋutsu ƒe ƒodo ʋã eƒe nyɔnunyenye tamesusuwo la, egblɔ na wo bena: 22 Nyemate ŋu agblɔ ale si miewɔ va nye dɔme o, elabena nyemena gbɔgbɔ alo agbe mi o, eye menye nyee wɔ mia dometɔ ɖe sia ɖe ƒe ŋutinuwo o; 23 Ke ɖikekemanɔmee la, xexea Wɔla, ame si ɖo amegbetɔ ƒe dzidzime, eye wòke ɖe nuwo katã ƒe gɔmedzedze ŋu la, agbugbɔ gbɔgbɔ kple agbe ana mi le eya ŋutɔ ƒe nublanuikpɔkpɔ me, elabena azɔ miebua mia ɖokui ŋu le eƒe sewo ta o’. ta. 24 Azɔ Antiochus bu eɖokui be wodo vlo ye, eye wòsusu be enye vlodoamenyawo, esime ɖevitɔ gakpɔtɔ le agbe la, metsɔ nya aɖeke xlɔ̃ nui ko o, ke etsɔ atamkaka hã ka ɖe edzi nɛ be yeana yezu kesinɔtɔ kple dzidzɔtɔ ame, ne ɖe wòtrɔ tso fofoawo ƒe sewo gbɔ; eye be hã axɔe wòanye exɔlɔ̃, eye wòaka ɖe edzi le nyawo me. 25 Ke esi ɖekakpui la medi be yeaɖo toe kura o la, fia la yɔ dadaa hexlɔ̃ nui be wòaɖo aɖaŋu na ɖekakpui la be wòaɖe eƒe agbe. 26 Esi wòtsɔ nya geɖewo xlɔ̃ nui vɔ la, edo ŋugbe nɛ be yeaɖo aɖaŋu na via. 27 Ke nyɔnua bɔbɔ ɖe eŋu, eye wònɔ nu kom na ŋutasẽla vɔ̃ɖi la, eye wòƒo nu le wo degbe me le mɔ sia nu; Oo vinye, ve nublanui nam be medzi wò ɣleti enyi le nye dɔme, eye mena ƒe etɔ̃ mawo tɔgbe wò, eye wònyi wò, eye wòhe wò va ɖo ƒe sia me, eye medo dzi le sukudede ƒe kuxiwo me. 28 Vinye, mele kuku ɖem na wò, lé ŋku ɖe dziƒo kple anyigba kpakple edzinuwo katã ŋu, eye nàbu eŋu be Mawu wɔ wo tso nusiwo menɔ anyi o me; eye nenema kee wowɔ ameƒomea hã nenema ke. 29 Mègavɔ̃ funyafunyawɔla sia o, ke boŋ esi nèdze na nɔviwòwo ta la, xɔ wò ku ne magaxɔ wò le nublanuikpɔkpɔ me kple nɔviwòwo. 30 Esi nyɔnua ganɔ nya siawo gblɔm la, ɖekakpui la bia be: “Ame kae miele lalam?” Nyemawɔ ɖe fia ƒe sedede dzi o, ke mawɔ ɖe se si Mose de na mía tɔgbuiwo la dzi. 31 Eye wò, ame si wɔ nu gbegblẽ ɖe Hebritɔwo ŋu la, màsi le Mawu si me o. 32 Elabena míele fu kpem le míaƒe nu vɔ̃wo ta. 33 Ne Aƒetɔ gbagbe la do dziku ɖe mía ŋu vie le míaƒe tohehe kple ɖɔɖɔɖo ta hã la, agawɔ ɖeka kple esubɔlawo. 34 Ke wò, mawuvɔ̃la, kple ame vɔ̃ɖiwo katã dome la, mègatsɔ mɔkpɔkpɔ siwo ŋu kakaɖedzi mele o, do wò asi ɖe dzi ɖe Mawu ƒe dɔlawo ŋu o. 35 Elabena mèsi le Mawu Ŋusẽkatãtɔ, ame si kpɔa nu sia nu la ƒe ʋɔnudɔdrɔ̃ me haɖe o. 36 Elabena mía nɔvi siwo le fu kpem ɣeyiɣi kpui aɖe azɔ la, woku le Mawu ƒe agbe mavɔ ƒe nubabla la te, ke wò hã àxɔ tohehe dzɔdzɔe to Mawu ƒe ʋɔnudɔdrɔ̃ me le wò dada ta. 37 Ke nye, abe nɔvinyewo ene la, metsɔ nye ŋutilã kple agbe sa vɔe ɖe mía tɔgbuiwo ƒe sewo ta, eye mele kuku ɖem na Mawu be wòakpɔ nublanui na míaƒe dukɔ kaba;
eye bena wò to funyafunyawɔwɔ kple fuwɔamewo me aʋu eme be, eya ɖeka koe nye Mawu; 38 Eye bena le nye kple nɔvinyewo me la, Ŋusẽkatãtɔ la ƒe dziku, si wotsɔ va míaƒe dukɔa dzi le dzɔdzɔenyenye me la nu ayi. 39 Esi fia la do dziku vevie la, etsɔe de asi nɛ vɔ̃ɖi wu ame mamlɛawo katã, eye wòbui vevie be woɖu fewu le eŋu. 40 Eya ta ŋutsu sia ku ɖiƒoƒo manɔmee, eye wòɖo ŋu ɖe Aƒetɔ la ŋu bliboe. 41 Mlɔeba le viŋutsuawo megbe la, dadaa ku. 42 Mina nya sia nasu azɔ be miagblɔ le trɔ̃subɔsubɔ ƒe azãɖuɖuwo kple funyafunyawɔame siwo gbɔ eme la ŋu. TA 8 lia 1 Eye Yuda Makabeo kple ame siwo le eŋu la yi duawo me le adzame, eye woyɔ woƒe ƒometɔwo ƒo ƒu, eye wokplɔ ame siwo katã yi edzi le Yudatɔwo ƒe subɔsubɔ me la va wo gbɔ, eye woƒo ŋutsu siwo ade akpe ade nu ƒu. 2 Eye wodo ɣli na Yehowa be wòakpɔ dukɔ siwo katã wotu afɔkpoe la ɖa; eye nublanui na gbedoxɔ si ŋu ame mavɔ̃mawuwo ƒo ɖii la hã; 3 Eye be wòakpɔ nublanui na dua, si ŋu wogblẽ nu le vevie, eye wòle klalo be woawɔe kple anyigba; eye mise ʋu, si do ɣli nɛ, . 4 Miɖo ŋku vidzĩ siwo mewɔa nuvevi ame o wuwu vɔ̃ɖi kple busunya siwo wogblɔ ɖe eƒe ŋkɔ ŋu la dzi; eye be wòaɖe eƒe fuléle ame vɔ̃ɖiwo afia. 5 Esi Makabeo kpe ɖe eŋu la, dukɔwo mete ŋu nɔ te ɖe enu o, elabena Yehowa ƒe dziku trɔ zu nublanuikpɔkpɔ. 6 Eya ta eva le manyamanya me, eye wòtɔ dzo duwo kple duwo, eye wòge ɖe teƒe siwo amewo sɔ gbɔ ɖo wu la si me, eye wòɖu eƒe futɔwo dzi, eye wosi le wo dome. 7 Gake ewɔ zã la ŋudɔ etɔxɛe hena agbagbadzedze mawo tɔgbe le adzame, ale be eƒe kɔkɔenyenye ƒe kutsetse kaka ɖe afisiafi. 8 Eya ta esi Filipo kpɔ be ame sia le dzidzim ɖe edzi vivivi, eye nuwo le edzi dzem nɛ geɖe wu la, eŋlɔ agbalẽ na Ptolemeo, Selosiria kple Foinike ƒe nutodziɖula, be wòana kpekpeɖeŋu geɖe wu le fia la ƒe nyawo me. 9 Enumake esi wòtia Nikanor, Patroklo vi, si nye exɔlɔ̃ tɔxɛwo dometɔ ɖeka, eye wòdɔe ɖa kple dukɔ siwo katã le ete la dometɔ siwo mede akpe blaeve o, be wòaɖe Yudatɔwo ƒe dzidzime blibo la ɖa; eye wòva kpe ɖe Gorgias si nye asrafomegã hã ŋu, amesi si nuteƒekpɔkpɔ geɖe le le aʋawɔnyawo me. 10 Eya ta Nikanor ɖoe be yeakpɔ ga gbogbo aɖe tso Yudatɔ siwo woɖe aboyoe la gbɔ, ale si wòle be wòaxe talento akpe eve, si fia la axe na Romatɔwo. 11 Eya ta enumake edɔ amewo ɖe du siwo le ƒuta la me, eye wòɖe gbeƒã Yudatɔ siwo woɖe aboyoe la dzadzra, eye wòdo ŋugbe be yewoaxɔ ame kuku blaade vɔ ewo ɖe talento ɖeka nu, eye menɔ mɔ kpɔm na hlɔ̃biabia si akplɔ ye ɖo tso Mawu Ŋusẽkatãtɔ la gbɔ o. 12 Ke esi wova nya nu tso Nikanor ƒe vava ŋu na Yuda, eye wògblɔ na ame siwo le eŋu la be aʋakɔ la gogo. 13 Ame siwo nɔ vɔvɔ̃m, eye womeka ɖe Mawu ƒe dzɔdzɔenyenye dzi o la, wosi, eye wodzo.
14 Ame bubuwo dzra nu siwo katã susɔ la, eye woɖe kuku na Aƒetɔ la be wòaɖe yewo, siwo Nikanor vɔ̃ɖi la dzra hafi wova kpe ta. 15 Ne menye woawo ŋutɔwo ta o la, ke le nubabla siwo wòbla kple wo tɔgbuiwo kpakple eƒe ŋkɔ kɔkɔe kple ŋutikɔkɔe, si wotsɔ yɔ wo la ta. 16 Eya ta Makabeo yɔ eƒe amewo va ɖo ame akpe ade, eye wòxlɔ̃ nu wo be futɔwo ƒe vɔvɔ̃ nagaƒo wo o, eye woagavɔ̃ dukɔwo ƒe ameha gã siwo va dze wo ŋu vodadatɔe o. ke boŋ be woawɔ avu kple ŋutsu, . 17 Eye be woatsɔ nu gbegblẽ si wowɔ ɖe kɔkɔeƒe la ŋu madzemadzee kple du la ŋutasesẽtɔe, si ŋu woɖu fewu le, kple wo tɔgbuiwo ƒe dziɖuɖu hã ɖeɖeɖa le woƒe ŋkume. 18 Egblɔ be woawoe ɖoa ŋu ɖe woƒe aʋawɔnuwo kple dzideƒo ŋu; gake míaƒe kakaɖedzi le Ŋusẽkatãtɔ la ŋu, amesi ate ŋu atsɔ amesiwo va ɖe mía ŋu kple xexeame katã hã aƒu gbe. 19 Gakpe ɖe eŋu la, egblɔ kpekpeɖeŋu si wo tɔgbuiwo kpɔ kple ale si woɖe wo, esime ame akpe alafa blaade vɔ atɔ̃ tsrɔ̃ le Sanxerib ƒe kpɔkplɔ te la na wo. 20 Eye wògblɔ aʋa si wowɔ kple Galatiatɔwo le Babilon la ŋu nya na wo, ale si wova le ame akpe enyi pɛ ko wɔ dɔa me, eye Makedoniatɔ akpe ene, eye Makedoniatɔwo tɔtɔ la, ame akpe enyiawo tsrɔ̃ ame akpe alafa ɖeka blaeve le kpekpeɖeŋu si woxɔ tso dziƒo ta, eye ale woxɔ aboyonu gã aɖe. 21 Ale esi wòtsɔ nya siawo do dzinɔameƒo na wo, eye wodzra ɖo be yewoaku ɖe se kple anyigba la ta la, ema eƒe aʋakɔ la ɖe akpa ene me; 22 Eye wòtsɔ nɔviaŋutsu siwo nye aʋakɔ ɖe sia ɖe ƒe ŋgɔnɔlawo kpe ɖe Simon kple Yosef kpakple Yonatan ŋu, eye wòna ŋutsu alafa wuiatɔ̃ na wo dometɔ ɖesiaɖe. 23 Eɖo Eleazar hã be wòaxlẽ agbalẽ kɔkɔe la. eya ŋutɔ nɔ ŋgɔ na haƒoha gbãtɔ, . 24 Eye to Ŋusẽkatãtɔ la ƒe kpekpeɖeŋu me la, wowu woƒe futɔ akpe enyi kple edzivɔ, eye wode abi Nikanor ƒe aʋakɔa ƒe akpa gãtɔ ŋu hewɔ nuwɔametɔwoe, eye ale wosi wo katã; 25 Eye wotsɔ woƒe ga, si va be yewoaƒle wo la, woti wo yome yi didiƒe ʋĩ, gake esi ɣeyiɣi mesu wo si o la, wotrɔ gbɔ. 26 Elabena ŋkeke si do ŋgɔ na Sabat la, eya ta womegati wo yome o. 27 Eya ta esi woƒo woƒe aʋawɔnuwo nu ƒu, eye woha woƒe futɔwo vɔ la, woƒo wo ɖokui ɖe Sabat la lɔƒo, eye wotsɔ kafukafu kple akpedada geɖe na Yehowa, ame si kpɔ wo ta va se ɖe gbe ma gbe, si nye nublanuikpɔkpɔ ƒe gɔmedzedze. 28 Le Sabat la megbe, esi wotsɔ aboyonuawo ƒe akpa aɖe na nuwɔametɔwo kple ahosiwo kple tsyɔ̃eviwo la, woma susɔeawo na wo nɔewo kple woƒe dɔlawo. 29 Esi wowu nu sia nu, eye wodo kuku ɖekae la, woɖe kuku na Aƒetɔ nublanuikpɔla la be wòadzra ye kple esubɔlawo dome tegbee. 30 Gawu la, ame siwo nɔ Timoteo kple Bakides gbɔ, ame siwo wɔ aʋa kpli wo la, wowu ame akpe blaeve kple edzivɔ, eye wogaxɔ mɔ sesẽwo bɔbɔe ŋutɔ, eye woma aboyonu geɖewo ɖe wo nɔewo dome, eye wowɔ nuwɔametɔwo, tsyɔ̃eviwo, ahosiwo, ẽ, kple ame tsitsiwo hã, wosɔ kple wo ɖokui le aboyonu me.
31 Esi woƒo woƒe aʋawɔnuwo nu ƒu vɔ la, wodzra wo katã ɖo ɖe teƒe siwo sɔ, eye wodzra aboyonu susɔeawo ɖo ɖe Yerusalem. 32 Wowu Filarke, ame vɔ̃ɖi ma, si nɔ Timoteo gbɔ, eye wòdo dziku na Yudatɔwo le mɔ geɖe nu. 33 Gakpe ɖe eŋu la, le ɣeyiɣi si me woɖu azã la hena aʋadziɖuɖu le woƒe anyigba dzi la, wotɔ dzo Kalisthene, ame si tɔ dzo agbo kɔkɔeawo, si si yi aƒe sue aɖe me; eye ale wòxɔ fetu si sɔ ɖe eƒe vɔ̃ɖinyenye ta. 34 Ke Nikanor, ame makɔmakɔtɔ, ame si kplɔ asitsala akpe ɖeka vɛ be yewoaƒle Yudatɔwo. 35 Ame siwo ŋu mebu akɔnta boo aɖeke le o lae to Aƒetɔ la ƒe kpekpeɖeŋu va anyi; eye wòdo eƒe ŋutikɔkɔewuwo, eye wòɖe asi le eƒe ha la ŋu, eye wòva Antioxia abe kluvi si si dzo ene to titina va Antioxia kple bubu gã aɖe, elabena eƒe aʋakɔ la tsrɔ̃. 36 Ale ame si tsɔ aboyome siwo le Yerusalem ƒe adzɔxexe na Romatɔwo la gblɔ le duta be Mawu le Yudatɔwo si be wòawɔ aʋa ɖe wo ta, eye le esia ta womate ŋu awɔ nuvevi wo o, elabena wowɔ ɖe se siwo etsɔ wo na. TA 9 lia 1 Ɣemaɣi lɔƒo la, Antioxo do tso Persia-nyigba dzi kple bubumademade 2 Elabena ege ɖe du si woyɔna be Persepolis me, eye wòyi ɖada adzo gbedoxɔ la, eye wòlé dua me ɖe asi; eye ameha si nɔ du dzi be yewoatsɔ yewoƒe aʋawɔnuwo aʋli yewo ɖokui ta la na wosi; eye alea wòva eme, esi wosi Antiochus le dua me tɔwo si la, etrɔ gbɔ kple ŋukpe. 3 Esi wòva ɖo Ekbatane la, wogblɔ nu si dzɔ ɖe Nikanor kple Timoteo dzi la nɛ. 4 Emegbe dziku ƒe vuvu. esusu be yeabia hlɔ̃ Yudatɔwo le ŋukpe si ame siwo na wòsi la do nɛ la ta. Eya ta ede se na eƒe tasiaɖamkula be wòaku ʋu madzudzɔmadzudzɔe, eye wòadɔ mɔ la, eye Mawu ƒe ʋɔnudɔdrɔ̃ le eyome azɔ. Elabena eƒo nu dadatɔe alea be, yeava Yerusalem, eye yeatsɔe awɔ Yudatɔwo ƒe ameɖiƒe. 5 Ke Aƒetɔ Ŋusẽkatãtɔ, Isreal ƒe Mawu la, tsɔ dɔvɔ̃ si womate ŋu ada o, si womate ŋu akpɔ o la wui, alo esi wògblɔ nya siawo teti ko la, dɔgbo ƒe veve aɖe si ŋu womekpɔa naneke le o la va edzi, eye eƒe ŋutinuwo ƒe fuwɔame sesẽwo va edzi; 6 Eye esia le eteƒe, elabena ewɔ funyafunya ame bubuwo ƒe dɔgbowo kple funyafunya geɖe siwo mewɔ nuku o. 7 Ke hã, naneke medzudzɔ eƒe adegbeƒoƒo o, gake dada yɔe fũ, egbɔ dzo le eƒe dziku me ɖe Yudatɔwo ŋu, eye wòde se be woawɔ kaba azɔ mɔa ; ale be esi wòdze anyi vevie la, eƒe ŋutilã ƒe ŋutinuwo katã se veve ŋutɔ. 8 Eye ale ame si susui do ŋgɔ vie be yeaɖe gbe na atsiaƒu ƒe ƒutsotsoewo, (eƒe dada wu amegbetɔ ƒe nɔnɔme) eye yeada to kɔkɔawo le nudanu me la, wotsɔe ƒu gbe ɖe anyigba azɔ, eye wotsɔ sɔdola , si ɖe Mawu ƒe ŋusẽ si dze ƒã la fia amewo katã. 9 Ale nudzodzoewo do tso ame vɔ̃ɖi sia ƒe ŋutilã me, eye esi wònɔ agbe le nuxaxa kple vevesese me la, eƒe ŋutilã dze anyi, eye eƒe ʋeʋẽ lilili nye toɣliɖeɖe na eƒe aʋakɔ blibo la.
10 Eye ame si susu vie do ŋgɔ be yeate ŋu aɖo dziƒoɣletiviwo gbɔ la, ame aɖeke mate ŋu ado dzi atsɔ eƒe ʋeʋẽ si womate ŋu ado dzi atsɔ o la o. 11 Le esia ta, esi fukpekpe le eŋu la, edze asiɖeɖe le eƒe dada gã la ŋu, eye wòva nɔ eɖokui si to Mawu ƒe fuwɔame me, eye eƒe vevesese nɔ dzidzim ɖe edzi ɣesiaɣi. 12 Esi eya ŋutɔ mete ŋu nɔ te ɖe eya ŋutɔ ƒe ʋeʋẽ nu o la, egblɔ nya siawo be: “Edze be woabɔbɔ wo ɖokui ɖe Mawu te, eye be ame kukuwo nagabu eɖokui ŋu dadatɔe nenye Mawue wònye o.” 13 Ame vɔ̃ɖi sia hã ka atam na Yehowa, ame si magakpɔ nublanui nɛ azɔ o, eye wògblɔ ale: 14 Be wòana ablɔɖe du kɔkɔe la, (si gbɔ wòyina kabakaba be yeatsɔe aƒu gbe kple anyigba, eye wòawɔe wòanye ameɖibɔ.” 15 Eye le Yudatɔ siwo wòbu be womedze be woaɖi wo o, ke boŋ woanya wo kple wo viwo be xeviwo kple gbemelãwo naɖu wo la, ana wo katã woasɔ kple Atene dukɔmeviwo. 16 Eye gbedoxɔ kɔkɔe si wòha do ŋgɔ la, etsɔa nunana nyuiwo ɖoa atsyɔ̃ na wo, eye wòtsɔa nunana kɔkɔeawo katã dzrana ɖo kple bubu geɖewo, eye wòtsɔa ga si wòkpɔna la xea vɔsawo ƒe fewo. 17 Ɛ̃, eye be eya ŋutɔ hã azu Yudatɔ, eye wòato xexe si me amewo nɔ la katã me, eye wòaɖe gbeƒã Mawu ƒe ŋusẽ. 18 Ke le esiawo katã ta la, eƒe vevesesewo nu metsi o, elabena Mawu ƒe ʋɔnudɔdrɔ̃ dzɔdzɔe la va edzi, eya ta esi mɔkpɔkpɔ bu ɖee le eƒe lãmesẽ me ta la, eŋlɔ lɛta si dzi woŋlɔ nu ɖo, si me kukuɖeɖe ƒe nɔnɔme le la na Yudatɔwo ale. 19 Antioxo, fia kple nutodziɖula, le dzidzɔ kple lãmesẽ kple nudzedziname geɖe dim na Yudatɔ nyui siwo nye eƒe dukɔmeviwo. 20 Ne mia kple mia viwo miedze nyuie, eye mia kple mia dzdzmenuwo dze mia dzi la, ekema meda akpe na Mawu vevie, elabena nye m le dzio. 21 Ke nye ya la, megbɔdzɔ, ne menye nenema o la, ne menye nenema o la, ne menye nenema o la, maɖo ŋku bubu kple lɔlɔ̃nu nyui si nètsɔ tso Persia gbɔ, eye dɔléle sesẽ aɖe lém la dzi nyuie la, mebui be ehiã be malé be na amewo katã ƒe dedienɔnɔ. 22 Menye be nyemeka ɖe nye lãmesẽ dzi o, ke boŋ mɔkpɔkpɔ gã aɖe le asinye be masi le dɔléle sia nu. 23 Ke ne míebu eŋu kpɔ la, fofonye gɔ̃ hã kplɔ aʋakɔ aɖe yi tonyigba kɔkɔwo dzi le ɣeyiɣi ma me. woɖoe be wòaxɔ ɖe eteƒe, . 24 Ne nya aɖe do mo ɖa si tsi tre ɖe nusi wokpɔ mɔ na ŋu, alo wogblɔ nya vɔ̃ aɖe la, anyigba la me tɔwo, esi wonya ame si wogblẽ nɔnɔmea ɖi na la, womate ŋu atsi dzimaɖi o. 25 Agate ŋu abu ale si amegã siwo nye nye fiaɖuƒe ƒe liƒodzikpɔlawo kple aƒelikawo le mɔ kpɔm na mɔnukpɔkpɔwo, eye wole mɔ kpɔm na nusi ava dzɔ. Meɖo vinye Antioxo fia, amesi metsɔ de asi na mi zi geɖe, eye mekafui na mia dometɔ geɖewo, esime meyi nuto kɔkɔwo dzi; ame si meŋlɔ agbalẽ na ale: 26 Eya ta mele gbe dom ɖa hele biabiam tso mia si be miaɖo ŋku viɖe siwo mewɔ na mi le goawo katã me kple
etɔxɛe la dzi, eye be ame sia ame nawɔ nuteƒe na mía kple vinye la kokoko. 27 Elabena meka ɖe edzi be, ne ese nye tamesusuwo gɔme la, alɔ̃ ɖe miaƒe nudzodzrowo dzi le amenuveve me. 28 Ale amewula kple busunyagblɔla la kpe fu vevie, abe ale si wòɖe kuku na ame bubuwo ene la, wòku nublanuitɔe le dukɔ bubu aɖe me le towo dzi. 29 Eye Filipo, si wonyi kplii la, tsɔ eƒe kukua dzoe, eye esi wònɔ vɔvɔ̃m na Antiochus vi la, eye wòyi Egipte yi Ptolemeo Filometor gbɔ. TA 10 lia 1 Azɔ Makabeo kple eƒe ha la, Aƒetɔ la le mɔ fiam wo, wogbugbɔ gbedoxɔ la kple dua. 2 Ke vɔsamlekpui siwo trɔ̃subɔlawo tu ɖe ablɔ si le gbadzaa dzi kple sɔlemexɔwo hã gbã. 3 Esi wokɔ gbedoxɔa ŋu vɔ la, wogawɔ vɔsamlekpui bubu, eye wotsɔ kpewo ƒo dzo le wo me, eye wosa vɔ le ƒe eve megbe, eye woda dzudzɔ ʋeʋĩ kple akaɖiwo kpakple abolo. 4 Esi wowu esia nu la, wodze klo, eye woɖe kuku na Yehowa be woagage ɖe xaxa siawo tɔgbe me azɔ o; ke ne wogawɔ nu vɔ̃ ɖe eŋu la, eya ŋutɔ atsɔ nublanuikpɔkpɔ ahe to na wo, eye bena woagatsɔ wo ade asi na busunyagblɔla kple ame manyanuwo o. 5 Gbesigbe amedzroawo ƒo ɖi gbedoxɔa la, gbe ma ke dzi wogakɔ eŋu ake, le ɣleti ma ke ƒe ŋkeke blaeve vɔ atɔ̃lia dzi, si nye Casleu. 6 Eye woɖu ŋkeke enyiawo kple dzidzɔ abe avɔgbadɔŋkekenyui ɖuɖu ene, eye woɖo ŋku edzi be eteƒe medidi o yewoɖu avɔgbadɔŋkekenyui la, esime yewole tsaglãla tsam le towo kple dowo me abe lãwo ene. 7 Eya ta wokɔ alɔwo, alɔdze dzeaniwo kple detiwo hã, eye wodzi psalmowo na ame si kpɔ dzidzedze nyuie le eƒe nɔƒe ŋuti kɔklɔ me. 8 Woɖoe hã to se kple sedede ɖeka dzi be, “Yudatɔwo ƒe dukɔ blibo la nakpɔ ŋkeke mawo dzi ƒe sia ƒe.” 9 Esiae nye Antioxo, si woyɔna be Epifane, ƒe nuwuwu. 10 Azɔ míagblɔ Antiochus Yupator, ame vɔ̃ɖi sia ƒe vi, ƒe nuwɔnawo, eye míaƒo aʋawɔwɔwo ƒe dzɔgbevɔ̃ewo nu ƒu kpuie. 11 Eya ta esi wòva ɖo fiakukua gbɔ la, etsɔ Lisia ɖeka ɖo eƒe fiaɖuƒea ƒe nyawo gbɔ, eye wòɖoe eƒe nutodziɖulagã le Kelosiria kple Foinike. 12 Elabena Ptolemeo, si woyɔna be Macron, esi wòtiae be yeadrɔ̃ ʋɔnu dzɔdzɔe na Yudatɔwo ɖe nu gbegblẽ si wowɔ ɖe wo ŋu ta la, edze agbagba be yeayi edzi anɔ ŋutifafa me kpli wo. 13 Esi fia la xɔlɔ̃wo tso enu le Yupator ŋkume, eye wòyɔ alakpatɔ le nya sia nya me le esi wòdzo le Kipro ta, be Filometor tsɔe de asi nɛ, eye wòdzo yi Antiochus Epiphanes, eye esi wòkpɔ be bubu aɖeke mele ye ŋu o ta la, dzi ɖe le eƒo ale gbegbe , be etsɔ aɖi de eɖokui me heku. 14 Ke esi Gorgia nye nutodziɖula le aʋalɔgoawo dzi la, ehaya asrafowo, eye wònyi aʋa kple Yudatɔwo ɖaa.
15 Eye le esia megbe la, Idumeatɔwo tsɔ agble gbogbotɔ kekeake de asi na Yudatɔwo, eye woxɔ ame siwo wonyã le Yerusalem la, woyi aʋa dzi. 16 Tete ame siwo le Makabeo gbɔ la ɖe kuku heɖe kuku na Mawu be wòanye yewoƒe kpeɖeŋutɔ. eye ale woƒu du kple ŋutasesẽ ɖe Idumeatɔwo ƒe mɔ̃ sesẽwo dzi, . 17 Esi wodze wo dzi vevie la, woɖu aʋalawo dzi, eye woxe mɔ na ame siwo katã le aʋa wɔm le gli la ŋu, eye wowu ame siwo katã ge ɖe wo si me, eye womewu ame akpe blaeve o. 18 Eye esi ame aɖewo siwo mede akpe enyi o la si yi ɖe fiasã sesẽ eve me, eye nu ƒomevi ɖesiaɖe si sɔ be woatsɔ alé toɖeɖea ɖe te la le wo si. 19 Makabeo gblẽ Simon kple Yosef kpakple Zaxeo kpakple ame siwo kpe ɖe eŋu la ɖi, eye wòdzo yi teƒe siwo hiã eƒe kpekpeɖeŋu geɖe wu. 20 Ke ame siwo nɔ Simon gbɔ la, ŋukeklẽ kplɔ wo to ame aɖewo siwo le fiasãa me la dzi le ga ta, eye woxɔ drakm akpe blaadre, eye woɖe mɔ na wo dometɔ aɖewo wosi. 21 Ke esi wogblɔ nu si dzɔ la na Makabeo la, eyɔ dukɔ la ƒe nutodziɖulawo ƒo ƒu, eye wòtso ŋutsu mawo nu be wodzra yewo nɔviwo ɖe ga ta, eye woɖe asi le yewoƒe futɔwo ŋu be woawɔ aʋa kpli yewo. 22 Ale wòwu ame siwo ŋu woke ɖo be wonye alakpanuwɔlawo, eye wòxɔ fiasã eveawo enumake. 23 Esi wòkpɔ dzidzedze nyuie le eƒe aʋawɔnuwo ŋu le nu siwo katã wòtsɔ ɖe asi me ta la, ewu ame akpe blaeve kple edzivɔ le xɔ eveawo me. 24 Ke Timoteo, ame si dzi Yudatɔwo ɖu do ŋgɔ, esi wòƒo duta aʋakɔ gbogbo aɖewo nu ƒu, eye sɔ siwo mesɔ gbɔ o tso Asia la, va abe ɖe wòdi be yeatsɔ aʋawɔnuwo axɔ Yudatɔwo ene. 25 Ke esi wòte ɖe Makabeo ŋu la, wotrɔ ɖe wo ɖokui ŋu be yewoado gbe ɖa na Mawu, eye wohlẽ anyigba ɖe woƒe tawo dzi, eye wotsɔ akplo bla woƒe akɔta. 26 Eye wòdze klo ɖe vɔsamlekpui la gɔme heɖe kuku nɛ be wòakpɔ nublanui na wo, eye wòanye futɔ na woƒe futɔwo, eye wòanye futɔ na woƒe futɔwo, abe alesi Se la gblɔe ene. 27 Eya ta le gbedodoɖaa megbe la, wotsɔ woƒe aʋawɔnuwo yi ŋgɔe tso dua gbɔ, eye esi wogogo woƒe futɔwo la, wotsia wo ɖokuiwo gbɔ. 28 Esi ɣea do yeye ta la, wo ame evea siaa va kpe ɖe wo nɔewo ŋu; akpa ɖeka kple woƒe nɔnɔme nyuiwo hã nye woƒe sitsoƒe na Aƒetɔ la hena woƒe dzidzedzekpɔkpɔ kple aʋadziɖuɖu ƒe adzɔgbeɖeɖe: akpa kemɛ tsɔ woƒe dziku wɔ woƒe aʋawɔwɔ ƒe ŋgɔnɔla 29 Ke esi aʋa la gasẽ ɖe edzi la, ŋutsu dzetugbe atɔ̃ siwo le sɔwo dzi, eye wo dometɔ eve nɔ ŋgɔ na Yudatɔwo. 30 Eye wolé Makabeo ɖe wo dome, eye wotsɔ aʋawɔnuwo tsyɔ edzi le goawo katã me, eye wòlée dedie, gake woda aŋutrɔwo kple dzikedzowo ɖe futɔwo ŋu, ale be wotɔtɔ ŋkuagbãtɔ, eye xaxa yɔ wo me fũ la, wowu wo. 31 Wowu afɔzɔla akpe blaeve alafa atɔ̃ kple sɔdola alafa ade. 32 Ke Timoteo ŋutɔ hã si yi ɖe mɔ̃ sesẽ aɖe si woyɔna be Gawra, afi si Kereas nye nutodziɖula le.
33 Ke ame siwo kpe ɖe Makabeo ŋu la ɖe to ɖe mɔ̃ sesẽ la ŋu dzinɔameƒotɔe ŋkeke ene. 34 Eye ame siwo le eme la ɖo ŋu ɖe teƒea ƒe ŋusẽ ŋu la, wogblɔ busunya gbɔgblɔ, eye wogblɔ nya vɔ̃wo. 35 Ke le ŋkeke atɔ̃lia ƒe ŋdi kanya dzi la, ɖekakpui blaeve siwo tso Makabeo ƒe ha me, siwo do dziku le busunyagbɔgblɔawo ta la, wodze gli la dzi ŋutsutɔe, eye wotsɔ dzideƒo wu ame siwo katã wodo goe. 36 Ame bubuwo hã lia wo yome, esime wonɔ ame siwo le eme la, wotɔ dzo xɔ kɔkɔawo, eye dzo bibiwo fiã busunyagblɔlawo agbagbee; eye ame bubuwo gbã agboawo, eye esi woxɔ aʋakɔ mamlɛawo la, woxɔ dua, . 37 Eye wowu Timoteo, ame si ɣla ɖe do aɖe me kple nɔvia Kereya kpakple Apolofane. 38 Esi wowu esia nu la, wotsɔ psalmowo kple akpedada kafu Yehowa, ame si wɔ nu gãwo na Israel, eye wòna woɖu dzi. TA 11 lia 1 Le ɣeyiɣi kpui aɖe megbe la, Fia la takpɔla kple tɔɖiayɔvi Lisia, si hã kpɔa nyawo dzi la, melɔ̃ nu siwo wowɔ la vevie o. 2 Esi wòƒo ame siwo ade akpe blaasieke kpe ɖe sɔdolawo katã ŋu la, eva dze Yudatɔwo ŋu, eye wòsusu be yeawɔ du la wòanye Trɔ̃subɔlawo ƒe nɔƒe. 3 Eye ne miakpɔ viɖe tso gbedoxɔ la me abe ale si dukɔwo ƒe sɔlemexɔ bubuawo hã kpɔna ene, eye woadzra nunɔlagã la ƒe sia ƒe. 4 Mebu Mawu ƒe ŋusẽ ŋu kura o, ke boŋ eƒo eɖokui ɖe dzi kple eƒe afɔzɔla akpe ewo kple eƒe sɔdola akpe geɖe kpakple eƒe sɔ blaasieke. 5 Ale wòva Yudea, eye wòte ɖe Betsura, si nye du sesẽ aɖe, gake wòdidi tso Yerusalem gbɔ abe kilometa atɔ̃ ene, eye wòɖe to ɖe eŋu vevie. 6 Esi ame siwo nɔ Makabeo ŋu se be eɖe to ɖe agadoawo la, woa kple dukɔ blibo la tsɔ konyifafa kple aɖatsiwo ƒo koko na Yehowa be wòadɔ mawudɔla nyui aɖe ɖa be wòaɖe Israel. 7 Tete Makabeo ŋutɔ tsɔ aʋawɔnuwo gbã, eye wòxlɔ̃ nu nɔvia be woade yewo ɖokui afɔku me kpe ɖe yewo nɔviwo ŋu. 8 Esi wonɔ Yerusalem la, ame aɖe do sɔ do ɖe wo ŋkume, eye wòdo awu ɣi henɔ eƒe sikaʋawɔnuwo ʋuʋum. 9 Emegbe wo katã wokafu Mawu nublanuikpɔla la ɖekae, eye woƒe dzi dze eme ale gbegbe be menye ɖeko wole klalo be yewoawɔ avu kple amegbetɔwo ko o, ke boŋ kple lã wɔadãwo ƒe akpa gãtɔ, eye yewoato gayibɔ gliwo me. 10 Ale wotsɔ woƒe aʋawɔnuwo zɔ yi ŋgɔe, eye kpeɖeŋutɔ aɖe nɔ wo si tso dziƒo, elabena Yehowa kpɔ nublanui na wo 11 Esi wodze woƒe futɔwo dzi abe dzata ene la, wowu afɔzɔla akpe wuiɖekɛ kple sɔdola alafa wuiade, eye wosi ame mamlɛawo katã. 12 Wo dometɔ geɖe siwo xɔ abi hã si amama; eye Lisia ŋutɔ si dzo ŋukpetɔe, eye ale wòsi. 13 Esi wònye nugɔmesela, eye wòtsɔ nu si bu la ƒu gbe ɖe eɖokui ŋu, eye wòbu eŋu be womate ŋu aɖu
Hebritɔwo dzi o, elabena Mawu Ŋusẽkatãtɔ la kpe ɖe wo ŋu ta la, edɔ amewo ɖe wo gbɔ. 14 Eye wòƒoe ɖe wo nu be woalɔ̃ ɖe nɔnɔme siwo katã sɔ dzi, eye wòdo ŋugbe be yeaƒoe ɖe fia la nu be ele be wòanye yewo xɔlɔ̃. 15 Emegbe Makabeo lɔ̃ ɖe nu siwo katã Lisia di dzi, eye wòkpɔ nyuie le amewo katã ƒe nyonyo ŋu. eye nu sia nu si Makabeo ŋlɔ na Lisia tso Yudatɔwo ŋu la, fia la ɖe mɔ nɛ. 16 Elabena lɛta aɖewo ŋlɔ na Yudatɔwo tso Lisia gbɔ be: “Lisia do gbe na Yudatɔwo ƒe dukɔ. 17 Yohanes kple Absolom, ame siwo wodɔ ɖa tso gbɔwò la, tsɔ agbalẽ si dzi woŋlɔ ŋkɔ ɖo la nam, eye wobia be woawɔ emenyawo. 18 Eya ta nu siwo dze be woagblɔ na fia la, megblɔ wo, eye wòna nu sia nu si wòate ŋui. 19 Eye ne mielé mia ɖokui nuteƒewɔwɔ me ɖe asi na dukɔa la, ekema madze agbagba hã be manye miaƒe nyonyo ƒe mɔnu. 20 Ke meɖe gbe na ame siawo kple ame bubu siwo tso gbɔnye la be woaƒo nu kpli mi. 21 Miaƒe dzi dze eme. Ƒe alafa ɖeka blaenelia, si nye Dioscorinthius ɣleti ƒe ŋkeke blaeve vɔ enelia. 22 Nya siawo le fia ƒe lɛta la me be: Fia Antioxo do gbe na nɔvia Lisia. 23 Esi woɖe mía fofo gɔme na mawuwo ta la, míaƒe lɔlɔ̃nu enye be ame siwo le míaƒe fiaɖuƒea me la nanɔ anyi kpoo, ne ame sia ame nakpɔ eya ŋutɔ ƒe nyawo gbɔ. 24 Míese egɔme hã be Yudatɔwo melɔ̃ ɖe mía fofo dzi be woakplɔ yewo ava Trɔ̃subɔlawo ƒe kɔnu nu o, ke boŋ woawo ŋutɔwo ƒe agbenɔnɔ dzi kpɔkpɔ boŋ woanɔ agbe ɖe woawo ŋutɔ ƒe sewo nu. 25 Eya ta míaƒe susu enye be, dukɔ sia nagbɔ ɖe eme, eye míeɖoe be míagbugbɔ woƒe gbedoxɔ na wo, ne woanɔ agbe ɖe wo tɔgbuiwo ƒe kɔnuwo nu. 26 Eya ta anyo be nàdɔ amewo ɖe wo gbɔ, eye nàna ŋutifafa wo, bene ne woɖo kpe míaƒe tamesusu dzi la, woafa akɔ na wo, eye woanɔ woawo ŋutɔwo ƒe nyawo me kple dzidzɔ ɣesiaɣi. 27 Fia la ƒe lɛta si wòŋlɔ na Yudatɔwo ƒe dukɔ la le ale: Fia Antioxo dɔ gbedoname ɖa na takpekpea kple Yudatɔ mamlɛawo. 28 Ne miedze nyuie la, míaƒe didi le mía ŋu; míele lãmesẽ me hã. 29 Menelao gblɔ na mí be, miaƒe didi enye be, miatrɔ ayi aƒe, eye miawɔ mia ŋutɔwo miaƒe dɔ. 30 Eya ta ame siwo adzo la, woanɔ dedie va se ɖe Xanthicus ƒe ŋkeke blaetɔ̃lia dzi. 31 Eye Yudatɔwo nazã woawo ŋutɔ ƒe nuɖuɖu kple sewo abe tsã ene; eye womagawɔ gbɔdɔnuwo ɖe wo dometɔ aɖeke ŋu le mɔ aɖeke nu le nusiwo wowɔ le manyamanya me ta o. 32 Medɔ Menelao hã be wòafa akɔ na mi. 33 Miyi edzi nyuie. Le ƒe alafa blaene vɔ enyilia me, kple ɣleti Xanthicus ƒe ŋkeke wuiatɔ̃lia. 34 Romatɔwo hã ɖo lɛta ɖe wo, si me nya siawo le: Quintus Memmius kple Tito Manlius, Romatɔwo ƒe amedɔdɔwo, do gbe na Yudatɔwo ƒe dukɔ. 35 Nu sia nu si fia ƒe tɔɖiayɔvi Lisia na la, edze míawo hã ŋu.
36 Ke ne mieɖo aɖaŋu na mi la, ne mieɖo aɖaŋu na mi la, miɖo ame ɖeka enumake, ne míagblɔe na mi abe ale si wòsɔ na mi ene, elabena míeyina Antioxia azɔ. 37 Eya ta midɔ ame aɖewo ɖa kaba, ne míanya nu si le mia si. 38 Do gbe na ame. Ƒe alafa enyi blaenelia sia, si nye ɣleti si nye Xanthicus ƒe ŋkeke wuiatɔ̃lia. TA 12 lia 1 Esi wobla nubabla siawo la, Lisia yi fia la gbɔ, eye Yudatɔwo nɔ woƒe agbledede ŋu. 2 Ke le nuto geɖewo ƒe nutodziɖulawo dome la, Timoteo kple Apolonio, Geneo vi, Hieronimo kple Demofon kpakple Kipro ƒe nutodziɖula Nikanor, meɖe mɔ na wo be woazi ɖoɖoe ahanɔ ŋutifafa me o. 3 Yopa ŋutsuwo hã wɔ mawumavɔ̃mavɔ̃ sia tɔgbe, eye wodo gbe ɖa na Yudatɔ siwo le wo dome be woayi kple yewo srɔ̃wo kple yewo viwo ayi tɔdziʋu siwo wodzra ɖo la me, abe ɖe womedi be yewoawɔ nuvevi wo o ene. 4 Ame siwo xɔe le dua ƒe sedede nu, be wodi be yewoanɔ ŋutifafa me, eye womeke ɖi naneke o. 5 Esi Yuda se ŋutasẽnuwɔwɔ sia si wowɔ ɖe eƒe dukɔmeviwo ŋu la, ede se na ame siwo le eŋu be woadzra wo ɖo. 6 Esi wòyɔ Mawu, Ʋɔnudrɔ̃la dzɔdzɔe la, eva tsi tre ɖe nɔvia wuwula mawo ŋu, eye wòtɔ dzo sitsoƒe la le zã me, eye wòtɔ dzo tɔdziʋuwo, eye wòwu ame siwo si yi afima. 7 Eye esi wotu dua la, etrɔ yi megbe, abe ɖe wòatrɔ ayi Yopa-du la me tɔwo katã ɖa le ke me ene. 8 Ke esi wòse be Yamnitɔwo di be yewoawɔ nu ma ke na Yudatɔ siwo le wo dome la. 9 Eva dze Yamnitɔwo hã dzi le zã me, eye wòtɔ dzo sitsoƒe kple ƒudzisrafowo, ale be dzo ƒe keklẽ dze le Yerusalem si didi kilometa alafa eve blaene. 10 Esi wodzo le afi ma kilometa enyi le woƒe mɔzɔzɔ yi Timoteo gbɔ la, afɔzɔla akpe atɔ̃ kple Arabiatɔwo ƒe sɔdola alafa atɔ̃ dze edzi. 11 Le esia megbe la, aʋa sesẽ aɖe dzɔ; ke Yuda ƒe axadzi to Mawu ƒe kpekpeɖeŋu me ɖu dzi; ale be esi woɖu Arabiatɔ tsatsalawo dzi la, woɖe kuku na Yuda be wòana ŋutifafa, eye wodo ŋugbe be yewoana nyiwoe, eye yewoado dzidzɔ nɛ le mɔ bubu nu. 12 Tete Yuda susu be yewoaɖe vi na yewo le nu geɖewo me la, ena ŋutifafa wo. 13 Edze mɔ hã be yeawɔ tɔdzisasrã aɖe ayi du sesẽ aɖe si ŋu gliwo le, eye dukɔ vovovowo me tɔwo le eme; eye ŋkɔ nɛ be Caspis. 14 Ke ame siwo le eme la ɖo ŋu ɖe gliawo ƒe ŋusẽ kple nuɖuɖu nana ŋu ale gbegbe be wowɔ nu ɖe Yuda ŋu amemabumabutɔe henɔ vlododo kple busunya gblɔm, eye wogblɔ nya siwo mele be woagblɔ o. 15 Eya ta Yuda kple eƒe ha la yɔ xexea ƒe Aƒetɔ gã la, amesi metsɔ agbowo alo aʋawɔmɔ̃wo ƒu gbe le Yerixo le Yosua ƒe ɣeyiɣi me o la, wodze gliawo dzi vevie. 16 Eye wolé dua le Mawu ƒe lɔlɔ̃nu nu, eye wowu ame siwo womate ŋu agblɔ o, ale be wokpɔ ta aɖe si keke kilometa eve, si te ɖe eŋu la, esi yɔ fũ kple ʋu.
17 Emegbe wodzo le afi ma kilometa alafa adre blaatɔ̃, eye wova ɖo Karaka le Yudatɔ siwo woyɔna be Tubieni gbɔ. 18 Ke Timoteo ya la, womekpɔe le teƒeawo o, elabena hafi wòaɖo nane ɖa la, edzo le afi ma, eye wògblẽ asrafoha sesẽ aɖe ɖi le axa aɖe me. 19 Ke Dositeo kple Sosipater, ame siwo nye Makabeo ƒe amegãwo dome la, do go yi ɖawu ame siwo Timoteo gblẽ ɖi le mɔ̃ sesẽ la me, siwo wu ame akpe ewo. 20 Eye Makabeo kplɔ eƒe aʋakɔa ɖo aʋakɔwo nu, eye wòdze aʋakɔawo nu, eye wòdze Timoteo, ame si ƒe afɔzɔla akpe alafa blaeve kple sɔdola akpe eve alafa atɔ̃ ƒo xlãe la dzi. 21 Esi Timoteo nya nu tso Yuda ƒe vava ŋu la, eɖo nyɔnuawo kple ɖeviawo kpakple agba bubuawo ɖe mɔ̃ sesẽ aɖe si woyɔna be Carnion, elabena dua me toto sesẽ, eye meva nɔ bɔbɔe o, le teƒeawo katã ƒe xaxa ta . 22 Ke esi Yuda eƒe aʋakɔ gbãtɔ va ŋkume la, vɔvɔ̃ kple vɔvɔ̃ ƒo futɔawo le ame si kpɔa nuwo katã ƒe dzedzeme ta la, wosi yi ŋgɔe, ame ɖeka ƒu du yi mɔ sia dzi, eye ame bubu ƒu du yi mɔ sia dzi, ale be nuvevi wɔ wo zi geɖe woawo ŋutɔ ƒe amewo tɔ, eye wotsɔ woawo ŋutɔ ƒe yiwo de abi wo ŋu. 23 Yuda hã ti wo yome vevie, eye wòwu nublanuitɔ vɔ̃ɖi mawo, amesiwo dometɔ siwo ade akpe blaetɔ̃. 24 Azɔ hã, Timoteo ŋutɔ ge ɖe Dositeo kple Sosipater si me, eye wòɖe kuku na wo kple aɖaŋu geɖe be woaɖe asi le ye ŋu kple yeƒe agbe, elabena Yudatɔawo dzilawo dometɔ geɖewo kple wo dometɔ aɖewo nɔviŋutsuwo nɔ esi, ame siwo ne woda asi ɖe edzi eyama vaseɖe ku me, mele be woabui o. 25 Eya ta esi wòka ɖe edzi na wo kple nya geɖewo be yeagbugbɔ wo aɖo anyi nuvevi aɖeke mawɔmawɔe, le nubabla la nu la, woɖe asi le eŋu wòyi hena wo nɔviwo ɖeɖe. 26 Emegbe Makabeo zɔ mɔ yi Karnion kple Atargati ƒe gbedoxɔ me, eye wòwu ame akpe blaeve vɔ atɔ̃ le afima. 27 Esi Yuda si dzo hetsrɔ̃ wo vɔ la, Yuda kplɔ aʋakɔ la yi Efron, si nye du sesẽ aɖe, si me Lisia nɔ, kple dukɔ vovovowo ƒe ameha gã aɖe, eye ɖekakpui sesẽawo lé gliawo ta, eye woʋli wo ta sesĩe hã nye mɔ̃wo kple aŋutrɔwo ƒe ɖoɖo gã aɖe. 28 Ke esi Yuda kple eƒe ha la yɔ Mawu Ŋusẽkatãtɔ, ame si tsɔ eƒe ŋusẽ gbãa eƒe futɔwo ƒe ŋusẽ la, woɖu dua dzi, eye wowu ame akpe blaeve vɔ atɔ̃. 29 Wodzo tso afi ma yi Skitopoli, si didi tso Yerusalem gbɔ kilometa alafa ade. 30 Ke esi Yudatɔ siwo nɔ afi ma ɖi ɖase be Skitopolitɔwo wɔ nu ɖe yewo ŋu lɔlɔ̃tɔe, eye woɖe kuku na yewo dɔmenyotɔe le yewoƒe xaxaɣiwo; 31 Woda akpe na wo, eye wobia tso wo si be woadze xɔlɔ̃ yewo kokoko, eye ale wova Yerusalem, le kwasiɖawo ƒe ŋkekenyui la gogom. 32 Le ŋkekenyui si woyɔna be Pentekoste la megbe la, woho yi ɖe Idumea ƒe nutodziɖula Gorgiya ŋu. 33 Ame si do go kple afɔzɔla akpe etɔ̃ kple sɔdola alafa ene. 34 Le woƒe aʋawɔwɔ me la, wowu Yudatɔ ʋɛ aɖewo. 35 Ɣemaɣi la, Dositheus, si nye Bacenor ƒe ha me tɔ ɖeka, si do sɔ, eye wònye ŋutsu sesẽ la, gakpɔtɔ nɔ
Gorgias dzi, eye wòlé eƒe awudziwui la hee sesẽe; eye esi wòdi be yeakplɔ ame ma si woƒo fi de la agbagbee la, Thracia sɔdola aɖe si va edzi la ƒo eƒe abɔta, ale be Gorgias si yi Marisa gbɔ. 36 Esi ame siwo nɔ Gorgias la wɔ aʋa ɣeyiɣi didi aɖe eye ɖeɖi te wo ŋu la, Yuda yɔ Yehowa be wòaɖee afia be yenye yewoƒe kpeɖeŋutɔ kple aʋa la ƒe ŋgɔnɔla. 37 Eye wòtsɔ nya sia dze egɔme le eya ŋutɔ degbe me, eye wòdzi psalmowo kple gbe sesẽ, eye wòƒu du yi Gorgias ƒe amewo dzi le manyamanya me, eye wòsi wo. 38 Eye Yuda ƒo eƒe aʋakɔa nu ƒu, eye wòva Odolam-du la me, Eye esi ŋkeke adrelia ɖo la, wokɔ wo ɖokui ŋu abe ale si wowɔna le kɔnu nu ene, eye woɖu Sabat la dzi le teƒe ma ke. 39 Le ŋkeke si kplɔe ɖo dzi la, Yuda kple eƒe ha la va tsɔ ame siwo wowu la ƒe kukuawo, eye yewoaɖi wo kple woƒe ƒometɔwo le wo tɔgbuiwo ƒe yɔdowo me. 40 Ke ame sia ame si wowu la ƒe awudziwui te la, wokpɔ nu siwo wotsɔ ɖe adzɔgbe na Yamnitɔwo ƒe legbawo, si ŋu se la de se na Yudatɔwo. Tete ame sia ame kpɔe be esia tae wowu yewo ɖo. 41 Eya ta amewo katã le Yehowa, Ʋɔnudrɔ̃la dzɔdzɔe, si ʋu nu siwo woɣla la kafum. 42 Wotsɔ wo ɖokui de gbedodoɖa me, eye woɖe kuku nɛ bena woaɖe nu vɔ̃ si wowɔ la ɖa keŋkeŋ. Gakpe ɖe eŋu la, Yuda bubume ma xlɔ̃ nu dukɔ la be woakpɔ wo ɖokui ta tso nu vɔ̃ me, elabena wokpɔ nu siwo dzɔ ɖe ame siwo wowu la ƒe nuvɔ̃wo ta le woƒe ŋkume. 43 Esi wòƒo ƒu le ha la katã me, si ade klosalo drakm akpe eve la, eɖoe ɖe Yerusalem be wòasa nuvɔ̃vɔ, eye wòwɔe le eme nyuie ŋutɔ le anukwareɖiɖi me, elabena eƒe susu nɔ tsitretsitsi la ŋu. 44 Elabena ne ɖe menɔ mɔ kpɔm be ame siwo wowu la agafɔ ɖe tsitre o la, anye ne ehiã be wòado gbe ɖa ɖe ame kukuwo ta. 45 Eye le esi wòde dzesii hã be wodzra amenuveve gã aɖe ɖo na ame siwo ku le mawuvɔvɔ̃ me la, enye tamesusu kɔkɔe kple nyui. Eya ta edzra ame kukuwo dome ɖo, bena woaɖe wo tso nu vɔ̃ me. TA 13 lia 1 Le ƒe alafa blaene vɔ asiekelia me la, wogblɔ na Yuda bena, Antioxo Eupator gbɔna Yudea kple ŋusẽ gã aɖe. 2 Eye Lisia si nye eƒe ametakpɔla kple eƒe nyawo gbɔ kpɔla, si si Helatɔwo ƒe afɔzɔlawo ƒe ŋusẽ, akpe alafa ewo, sɔdolawo akpe atɔ̃ alafa etɔ̃, sɔ blaeve vɔ eve kple tasiaɖam alafa etɔ̃ le wo dome kɔsɔkɔsɔwo. 3 Menelao hã wɔ ɖeka kpli wo, eye wòtsɔ alakpanuwɔwɔ gã aɖe de dzi ƒo na Antiochus, menye le dukɔa takpɔkpɔ ta o, ke boŋ le esi wòsusu be woɖoe nutodziɖula ta. 4 Ke fiawo ƒe Fia ʋã Antiochus ƒe susu ɖe nublanuitɔ vɔ̃ɖi sia ŋu, eye Lisia na fia la nya be ŋutsu siae he nu gbegblẽwo katã vɛ, ale be fia la de se be woakplɔe ava Berea, eye woawui, abe alesi nɔnɔme le teƒe ma. 5 Ke xɔ kɔkɔ aɖe si ƒe kɔkɔme nye abɔklugui blaatɔ̃, si yɔ fũ kple afi, eye dɔwɔnu goglo aɖe le eŋu, si le axa sia gome, si le ɖiɖim ɖe afi me.
6 Ame sia ame si wobu fɔe le vɔsasa ta, alo wɔ nu vlo gã bubu aɖe la, amewo katã tsɔe ƒu gbe ɖe ku me le afi ma. 7 Ku aleae wòdzɔ be ame vɔ̃ɖi la ku, eye womeɖii ɖe anyigba dzi kura o; eye be esɔ wu be: 8 Elabena esi wòwɔ nu vɔ̃ geɖe le vɔsamlekpui si ƒe dzo kple aŋɔ le kɔkɔe la ŋu la, exɔ eƒe ku le afi me. 9 Azɔ fia la va kple dada kple dada ƒe susu be yeawɔ nu vɔ̃ɖi aɖe na Yudatɔwo wu ale si wowɔ le fofoa ƒe ɣeyiɣiwo me. 10 Esi Yuda kpɔ nya siawo dze sii la, ede se na ameha la be woayɔ Aƒetɔ la zã kple keli, be ne ɣeaɖeɣi va yi la, wòakpe ɖe wo ŋu azɔ, elabena ele be woaɖe wo ɖa le woƒe se nu, le woƒe dukɔ me. kple tso gbedoxɔ kɔkɔe la me: 11 Eye be maɖe mɔ na dukɔ, si ƒe dzi dze eme vie fifia gɔ̃ hã, be woabɔbɔ ɖe dukɔ busunyagblɔlawo te o. 12 Eye esi wo katã wowɔ esia ɖekae, eye wotsɔ avifafa kple nutsitsidɔ ɖe kuku na Aƒetɔ nublanuikpɔla la, eye womlɔ anyigba ŋkeke etɔ̃ la, Yuda xlɔ̃ nu wo hede se na wo be woanɔ dzadzraɖoɖi. 13 Eye esi Yuda to vovo na ame tsitsiawo la, eɖoe be, hafi fia ƒe aʋakɔ la nayi Yudea, eye wòaxɔ dua, be yeayi aɖadrɔ̃ nya la le aʋa me to Yehowa ƒe kpekpeɖeŋu me. 14 Eya ta esi wòtsɔ wo katã de asi na xexeame Wɔla, eye wòxlɔ̃ nu eƒe asrafowo be woawɔ aʋa kple ŋutsu, vaseɖe ku me, ɖe seawo, gbedoxɔ la, du la, dukɔ la kple dukɔ la ta la, eƒu asaɖa anyi ɖe Modin gbɔ. 15 Eye esi wòtsɔ ŋudzɔnya na ame siwo ƒo xlãe la be: “Mawu gbɔe aʋadziɖuɖu tso. etsɔ ɖekakpui kalẽtɔ kple ame ɖɔʋuwo yi ɖe fia ƒe agbadɔ me le zã me, eye wòwu ŋutsu siwo ade akpe ene kple sɔwo ƒe tatɔ kple ame siwo katã le edzi la le asaɖa la me. 16 Mlɔeba la, vɔvɔ̃ kple zitɔtɔ yɔ asaɖa la me fũ, eye wodzo nyuie. 17 Wowɔ esia le ŋdɔkutsu dzatsɛ, elabena Aƒetɔ la ƒe ametakpɔkpɔ kpe ɖe eŋu. 18 Ke esi fia la se Yudatɔwo ƒe ŋutsunyenye kpɔ la, edze mɔ yi ɖaxɔ aƒeawo le ɖoɖo nu. 19 Eye wòzɔ yi Betsura, si nye Yudatɔwo ƒe mɔ̃ sesẽ la gbɔ, gake wosi dzo, do kpo nu, eye eƒe amewo bu. 20 Elabena Yuda gblɔ nya siwo hiã la na ame siwo le eme. 21 Ke Rodoko si nɔ Yudatɔwo ƒe aʋakɔ me la ɖe nya ɣaɣlawo ɖe go na futɔwo; eyata wodi eyama, eye esi woxɔe vɔ la, wodee gaxɔ me. 22 Fia la wɔ nu ɖe wo ŋu le Betsum zi evelia, etsɔ eƒe asi, lé wo tɔ, dzo, wɔ aʋa kple Yuda, woɖu edzi; 23 Wose be Filipo, ame si susɔ le Antioxia ƒe nyawo me la, bɔbɔ ɖe anyi vevie, etɔtɔ, eɖe kuku na Yudatɔwo, ebɔbɔ eɖokui, eye wòka atam na nɔnɔme siwo katã sɔ, elɔ̃ ɖe wo dzi, eye wòsa vɔ, de bubu gbedoxɔa ŋu, eye wòwɔ nu ɖe wo ŋu dɔmenyotɔe teƒea, . 24 Esi Makabeo dze eŋu nyuie, eye wòɖoe nutodziɖula gãtɔ tso Ptolemais va se ɖe Gerrenetɔwo dzi. 25 Wova Ptolemais, eye dukɔ si le afi ma la xa nu le nubabla la ta. elabena wole ahom tu, elabena wodi be yewoana yewoƒe nubablawo nazu dzodzro. 26 Lisia yi ʋɔnudrɔ̃zikpui la gbɔ, egblɔ nya sia nya si wòate ŋui tsɔ ʋli nya la ta, eƒoe ɖe enu, ena eƒe dzi dze
eme, ena wògblẽ nu le wo ŋu nyuie, eye wòtrɔ yi Antioxia. Ale wòyi ɖaka fia la ƒe vava kple dzodzo. TA 14 lia 1 Le ƒe etɔ̃ megbe la, Yuda na nyanya be Demetrio, Seleuko vi, kple ŋusẽ gã aɖe kple ƒudzisrafoha gã aɖe ge ɖe Tripoli ƒe sitsoƒe. 2 Exɔ anyigba la, eye wòwu Antioxo kple etakpɔla Lisia. 3 Azɔ Alkimo ɖeka, si nye Osɔfogã tsã, eye wòɖoe koŋ ƒo ɖi eɖokui le woƒe hadede kple Trɔ̃subɔlawo ƒe ɣeyiɣiwo me, esi wòkpɔe be yemate ŋu axɔ na ye ɖokui gbeɖe o, eye magate ŋu ayi vɔsamlekpui kɔkɔe la gbɔ o. 4 Le ƒe alafa ɖeka blaatɔ̃lia me la, eva Fia Demetrio gbɔ, eye wòtsɔ sikafiakuku kple deti kpakple alɔ siwo wozãna le gbedoxɔa me hã nɛ, eye wòzi ɖoɖoe gbemagbe. 5 Ke esi mɔnukpɔkpɔ su esi wòdo eƒe bometsidɔa ɖe ŋgɔ, eye Demetrio yɔe be wòaɖo aɖaŋu nɛ, eye wòbia ale si Yudatɔwo ƒe nu gblẽ le wo ŋu kple nu si wodi be yewoawɔ hã la, eɖo eŋu be: 6 Yudatɔ siwo wòyɔ be Asidatɔwo, siwo ƒe amegãe nye Yuda Makabeo la, nyia aʋawɔwɔ eye wonye aglãdzelawo, eye womaɖe mɔ na ame susɔeawo be woanɔ ŋutifafa me o. 7 Eya ta esi nye tɔgbuinyewo ƒe bubu le asinye ta la, mefia nunɔlagã la, meva afisia azɔ. 8 Gbã la, le ale si meléa be na fia la ŋuti alakpatɔe ta; eye evelia, ema gɔ̃ hã tae meɖoe be mawɔ nye ŋutɔ detɔwo ƒe nyonyo: elabena míaƒe dukɔa katã mele nuxaxa sue aɖeke me o to nuwɔwɔ ɖe wo ŋu aɖaŋu manɔmee siwo míegblɔ va yi me. 9 Eya ta, Oo fia, esi nènya nu siawo katã la, kpɔ nyuie le anyigba la kple míaƒe dukɔ, si le tetem ɖe goawo katã me la ŋu, le nublanuikpɔkpɔ si nèɖena fiana amewo katã la nu. 10 Elabena zi ale si Yuda le agbe la, manya nu be nɔnɔmea nazi ɖoɖoe o. 11 Esi wogblɔ nya sia tso eŋu teti ko, gake esi wotsɔ fia la xɔlɔ̃ bubuwo ɖo Yuda ŋu vɔ̃ɖitɔe la, wodo dzudzɔ ʋeʋĩ ɖe Demetrio ŋu. 12 Enumake esi wòyɔ Nikanor, si nye sɔwo ƒe aƒetɔ tsã, eye wòtsɔe ɖo Yudea dziɖulae, eye wòdɔe ɖa. 13 Ede se nɛ be wòawu Yuda, eye wòakaka ame siwo le eŋu la, eye wòatsɔ Alkimo aɖo nunɔlagã le gbedoxɔ gã la me. 14 Tete trɔ̃subɔla siwo si le Yudea le Yuda nu la, wova ɖo Nikanor to alẽwo me, eye wosusu be Yudatɔwo ƒe nugbegblẽ kple dzɔgbevɔ̃ewoe nye yewoƒe nyonyo. 15 Ke esi Yudatɔwo se Nikanor ƒe vava, eye be dukɔwo le tsitre tsim ɖe yewo ŋu la, wotsɔ anyigba ƒu gbe ɖe woƒe ta dzi, eye woɖe kuku na ame si ɖo eƒe dukɔ anyi tegbee, eye wòkpena ɖe eƒe gome ŋu ɣesiaɣi to eƒe anyinɔnɔ ɖeɖefia me . 16 Le aʋafia la ƒe sedede nu la, wodzo le afi ma enumake, eye wote ɖe wo ŋu le Dessau-du la me. 17 Ke Simon, Yuda nɔvi, de aʋa kple Nikanor, gake eƒe futɔwo ƒe ɖoɖoezizi kpata la, eƒe dzi gbã vie. 18 Ke hã, esi Nikanor se ame siwo nɔ Yuda gbɔ ƒe ŋutsunyenye kple dzinɔameƒo si le wo si be yewoawɔ
aʋa ɖe yewoƒe dukɔ ta la, meƒo dzi ɖe le eme be yewoate nya la kpɔ kple yi o. 19 Eya ta edɔ Posidonio, Teodoto kple Matatia be woava dzra ŋutifafa ɖo. 20 Eya ta esi woɖo adaŋu ɣeyiɣi didi aɖe, eye asrafomegã la na ameha la nya nu tso eŋu, eye wòdze abe wo katã ƒe susu le ɖeka ene la, wolɔ̃ ɖe nubabla la dzi. 21 Woɖo ŋkeke aɖe ɖi be woakpe ta le wo ɖokui si, eye ne ŋkekea ɖo la, woɖo zikpuiwo na wo dometɔ ɖesiaɖe. 22 Ludas tsɔ aʋawɔlawo da ɖe teƒe siwo sɔ, be futɔwo nagawɔ alakpanu aɖe kpata o, ale wowɔ takpekpe le ŋutifafa me. 23 Ke Nikanor tsi Yerusalem, eye mewɔ nuvevi aɖeke o, ke boŋ eɖe mɔ na ame siwo va egbɔ la dzo. 24 Eye melɔ̃ be yeaɖe Yuda ɖa le ye ŋkume o, elabena elɔ̃ ŋutsu la tso eƒe dzi me 25 Edo gbe ɖa nɛ hã be yeaɖe srɔ̃, eye yeadzi viwo, ale wòɖe srɔ̃, eye wònɔ anyi kpoo, eye wòkpɔ gome le agbe sia me. 26 Ke esi Alkimo de dzesi lɔlɔ̃ si le wo dome, eye wòbu nubabla siwo wowɔ ŋu la, eva Demetrio gbɔ, eye wògblɔ nɛ be Nikanor mekpɔ ŋusẽ ɖe nɔnɔmea dzi nyuie o. le esi wòɖo Yuda, si nye eƒe fiaɖuƒea ƒe alakpatɔ, be wòanye fia la teƒenɔla ta. 27 Eye esi fia la do dziku vevie, eye ame vɔ̃ɖitɔ kekeake ƒe nutsotsowo do dziku nɛ la, eŋlɔ agbalẽ na Nikanor tsɔ ɖee fia be nubablaawo medze ye ŋu kura o, eye wòde se nɛ be wòaɖe gamenɔla Makabeo ɖe Antioxia kaba. 28 Esi nya sia va Nikanor ƒe to me la, etɔtɔ le eɖokui me vevie, eye wòbu eŋu vevie be yeaɖe nya siwo dzi woda asi ɖo la ɖa, gake vodada aɖeke mele ŋutsua ŋu o. 29 Ke esi womewɔ nu ɖe fia la ŋu o ta la, elé ŋku ɖe eƒe ɣeyiɣi ŋu be yeawɔ nu sia le ɖoɖo nu. 30 Ke esi Makabeo kpɔe be Nikanor de asi ɣlidodo ɖe ye ŋu, eye wòɖe kuku nɛ madzemadzee wu ale si wònɔna ɖaa, esi wòkpɔe be nuwɔna ƒaƒã mawo meɖe vi aɖeke o ta la, meƒo eƒe ame ʋɛ aɖewo nu ƒu, eye wòɖe eɖokui ɖa tso Nicanor gbɔ. 31 Ke esi ame kemɛa nya be Yuda ƒe ɖoɖowo xe mɔ na ye vevie ta la, eva gbedoxɔ gã kɔkɔe la me, eye wòde se na nunɔla siwo le woƒe vɔsawo sam ɖaa la be woaɖe ŋutsua nɛ. 32 Esi woka atam be yewomate ŋu anya afi si ŋutsu si dim yele la le o. 33 Edo eƒe nuɖusi ɖe gbedoxɔ la gbɔ, eye wòka atam ale be: Ne mietsɔ Yuda de asi nam abe gamenɔla ene o la, matsɔ Mawu ƒe gbedoxɔ sia aɖo anyigba, eye magbã vɔsamlekpui la. eye woatu gbedoxɔ ɖedzesi aɖe na Bacchus. 34 Le nya siawo megbe la, edzo. Tete nunɔlawo kɔ woƒe asiwo ɖe dzi ɖo ta dziƒo, eye woɖe kuku na amesi nye woƒe dukɔ takpɔla ɖaa, gblɔ alea; 35 Wò, nuwo katã ƒe Aƒetɔ, ame si mehiã naneke o la, edzɔ dzi na wò be wò nɔƒe ƒe gbedoxɔ la nanɔ mía dome. 36 Eya ta azɔ, Oo kɔkɔenyenyewo katã ƒe Aƒetɔ kɔkɔe, kpɔ aƒe sia si ŋu wokɔ nyitsɔ laa la dzi ɖimaƒomaƒoe, eye nàtɔ nu madzɔmadzɔ ɖe sia ɖe.
37 Azɔ la, wotsɔ nya ɖe Nikanor ŋu na Razitɔ ɖeka, si nye Yerusalem ame tsitsiwo dometɔ ɖeka, si lɔ̃a eƒe dukɔmeviwo, eye wònye ame si ƒe nu léa dzi na ame ŋutɔ, eye le eƒe dɔmenyonyo ta woyɔe be Yudatɔwo fofo. 38 Elabena le blema, esi wometsaka kple Trɔ̃subɔlawo o la, wotsɔ nya ɖe eŋu le Yuda-subɔsubɔ me, eye wòtsɔ dzideƒo de eƒe ŋutilã kple agbe afɔku me le Yudatɔwo ƒe subɔsubɔ ta. 39 Eya ta Nikanor, esi wòlɔ̃ be yeagblɔ fuléle si yetsɔ na Yudatɔwo la, edɔ aʋawɔla siwo wu alafa atɔ̃ ɖa be woava lée. 40 Elabena esusu be esi wòlée be yeawɔ nuvevi Yudatɔwo vevie. 41 Ke esi ameha la di be yewoaxɔ xɔ kɔkɔ la, eye woto gota ʋɔtrua nu sesẽe, eye wòde se be woahe dzo vɛ be woatɔ dzoe la, esi wònɔ klalo be woalé ye le goawo katã me la, edze eƒe yi dzi. 42 Etiae be yeaku ŋutsunyenye boŋ, tsɔ wu be yeage ɖe ame vɔ̃ɖiwo si me, eye woawɔ ŋlɔmi le ye ŋu le mɔ bubu nu, si wu be yeazu bubume. 43 Gake esi ameha la hã nɔ du dzi le ʋɔtruawo nu ta la, eƒu du yi gli la gbɔ dzinɔameƒotɔe, eye wòtsɔ eɖokui ƒu gbe ɖe wo dometɔ siwo le kpekpem wu la dome ŋutsutɔe. 44 Ke esi wogbugbɔ nu na wo kaba, eye wòɖe teƒe aɖe la, edze anyi ɖe teƒe ƒuƒlu la titina. 45 Ke esi gbɔgbɔ gakpɔtɔ le eme la, etso dziku ta; eye togbɔ be eƒe ʋu nɔ dodom abe tsidowo ene, eye eƒe abiwo nu sẽ hã la, eƒu du to ameha la dome; eye wòtsi tre ɖe agakpe gbadza aɖe dzi, . 46 Esi eƒe ʋu vɔ keŋkeŋ azɔ la, eɖe eƒe dɔgbowo ɖa, eye wòlé wo ɖe asi eveawo me, tsɔ wo ƒu gbe ɖe ameha la dzi, eye wòyɔ agbe kple gbɔgbɔ ƒe Aƒetɔ la be wòagbugbɔ ame mawo aɖo anyi nɛ la, eku alea. TA 15 lia 1 Ke esi Nikanor se be Yuda kple eƒe ha la le teƒe sesẽ siwo ƒo xlã Samaria la, eɖoe be yeadze wo dzi le Sabat ŋkekea dzi afɔku aɖeke manɔmee. 2 Ke Yudatɔ siwo wozi be woayi kplii la gblɔ be: “Oo, mègatsrɔ̃e ŋutasesẽtɔe kple ŋutasesẽtɔe alea o, ke boŋ nàde bubu ŋkeke ma, si ŋu ame si kpɔ nuwo katã le la, de bubu kɔkɔenyenye me wu ŋkeke bubuwo katã.” 3 Tete nublanuitɔ si melɔ̃a nu le ame ŋu o la bia be, ne Ŋusẽtɔ aɖe le dziƒo, si de se be woaɖu Sabat ŋkekea dzi. 4 Esi wogblɔ be: “Aƒetɔ gbagbe kple kalẽtɔ aɖe le dziƒo, ame si de se be woalé ŋkeke adrelia dzi. 5 Eye evelia gblɔ be: “Nye hã nye ŋusẽ le anyigba dzi, eye mele se dem be matsɔ aʋawɔnuwo awɔ fia ƒe dɔ.” Ke hã ekpɔe be yemawɔ yeƒe lɔlɔ̃nu vɔ̃ɖi la o. 6 Eya ta Nikanor tsɔ dada kple dada gã aɖe ɖoe be yeaɖo yeƒe aʋadziɖuɖu ɖe Yuda kple ame siwo le eŋu la dzi le dutoƒo. 7 Gake Makabeo ka ɖe edzi ɣesiaɣi be Yehowa akpe ɖe ye ŋu. 8 Eya ta wòxlɔ̃ nu eƒe amewo be woagavɔ̃ trɔ̃subɔlawo ƒe vava ɖe wo ŋu o, ke boŋ be woaɖo ŋku kpekpeɖeŋu si woxɔ tso dziƒo le blema la dzi, eye azɔ la, woakpɔ mɔ
na aʋadziɖuɖu kple kpekpeɖeŋu, si ava na wo tso Ŋusẽkatãtɔ la gbɔ. 9 Eye esi wòfa akɔ na wo tso Se la kple nyagblɔɖilawo me, eye wòna woƒe susu nɔ aʋa siwo dzi woɖu va yi la ŋu la, ena wogakpɔ dzidzɔ geɖe wu. 10 Eye esi wòʋã woƒe tamesusuwo vɔ la, etsɔ wo de se na wo, eye wòɖe dukɔwo ƒe alakpanyawo kple atamkakawo dzi dada fia wo. 11 Ale wòtsɔ akpoxɔnuwo kple akplɔwo takpɔnu na wo dometɔ ɖe sia ɖe, menye akpoxɔnu kple akplɔwo taʋiʋli o, ke boŋ etsɔ nya fafɛ kple nya nyuiwo de aʋakpa, eye hekpe ɖe esia ŋu la, egblɔ drɔ̃e aɖe si dze be woaxɔe ase la na wo abe ɖe wòva eme vavã ene megakpɔ dzidzɔ na wo vie o. 12 Eye esiae nye eƒe ŋutega: Onias, ame si nye nunɔlagã tsã, ame nyui kple ame nyui, ame si dea bubu ame ŋu le nuƒoƒo me, eƒe nɔnɔme fa tu, eƒoa nu nyuie hã, eye wòdea kame tso ɖevi gbɔ le nɔnɔme nyuiwo katã me, eye wòdoa eƒe asiwo ɖe dzi do gbe ɖa ɖe Yudatɔwo ƒe ŋutilã bliboa ta. 13 Le esia megbe la, ŋutsu aɖe si ƒe taɖa biã, si ƒe ŋutikɔkɔe nyo ŋutɔ, si ƒe gãnyenye wɔ nuku eye wòde ŋgɔ ŋutɔ la do. 14 Tete Onias ɖo eŋu be: “Nɔviwo lɔ̃lae nye esia, eye wòdoa gbe ɖa ɖe dukɔ la kple du kɔkɔe la ta, si nye Mawu ƒe nyagblɔɖila Yeremiya.” 15 Eya ta Yeremiya do eƒe nuɖusi tsɔ sika yi na Yuda, eye wògblɔ ale. 16 Tsɔ yi kɔkɔe sia, si nye nunana tso Mawu gbɔ, si nàtsɔ aƒo futɔwo. 17 Ale esi Yuda ƒe nya siwo nyo ŋutɔ, eye wòte ŋu ʋã wo be woawɔ kalẽwɔwɔ, eye wòde dzi ƒo na ɖekakpuiawo ƒe dziwo la, wotso nya me be yewomaƒu asaɖa anyi o, ke boŋ dzideƒotɔe be yewoaƒu asaɖa anyi ɖe yewo dzi, eye ŋutsutɔe be woatsɔ dzrewɔwɔ adrɔ̃ nyaa, elabena dua kple kɔkɔeƒe la kpakple gbedoxɔa ɖo afɔku me. 18 Elabena ale si wolé be na wo srɔ̃wo kple wo viwo, wo nɔviŋutsuwo kple dukɔwo la, mebu wo ŋu kura o, gake gbedoxɔ kɔkɔe la ŋue wovɔ̃na ɖo wu. 19 Ame siwo le dua me hã metsɔ ɖeke le eme kura o, elabena dzre si le duta la ɖe fu na wo. 20 Eye azɔ, esi amewo katã nɔ ŋku lém ɖe nusi wòle be wòanye dodokpɔ la ŋu, eye futɔwo te ɖe wo nɔewo ŋu xoxo, eye woɖo aʋakɔ la ɖe ɖoɖo nu, eye lãwo da ɖe teƒe si sɔ, eye sɔdolawo ɖo aʋala me la, 21 Esi Makabeo kpɔ ameha la ƒe vava kple aʋawɔnu vovovowo kple lã wɔadãwo ƒe ŋutasẽnuwɔwɔ la, edo eƒe asiwo ɖe dziƒo, eye wòyɔ Aƒetɔ si wɔa nukunuwo, elabena enyae be aʋadziɖuɖu metsoa aʋawɔnuwo me o, ke boŋ abe alesi edze eŋu, etsɔe na ame siwo dze. 22 Eya ta le eƒe gbedodoɖa me la, egblɔ alea; Yehowa, èdɔ wò dɔla ɖa le Yudea-fia Ezekiya ƒe ɣeyiɣia me, eye nèwu ame akpe alafa blaadre vɔ atɔ̃ le Sanxerib ƒe aʋakɔ me. 23 Eya ta azɔ hã, Oo dziƒo ƒe Aƒetɔ, dɔ mawudɔla nyui aɖe ɖe mía ŋgɔ le vɔvɔ̃ kple vɔvɔ̃ ta na wo; 24 Eye to wò alɔ ƒe ŋusẽ me la, ne dzidzi naƒo ame siwo va ɖe wò dukɔ kɔkɔe la ŋu be yewoagblɔ busunya. Eye wòwu enu alea.
25 Tete Nikanor kple ame siwo le eŋu la va do go kple kpẽwo kple hawo. 26 Ke Yuda kple eƒe ha la do go futɔwo kple gbedodoɖa. 27 Ale wowu ame akpe blaetɔ̃ vɔ atɔ̃ kple woƒe asiwo, eye wodo gbe ɖa na Mawu kple woƒe dziwo, eye womewu ame akpe blaetɔ̃ vɔ atɔ̃ o, elabena Mawu ƒe dzedzeme do dzidzɔ na wo ŋutɔ. 28 Esi wowu aʋa la nu, eye wogatrɔ gbɔ kple dzidzɔ la, wonya be Nikanor mlɔ eƒe kɔsɔkɔsɔ me kuku. 29 Emegbe wodo ɣli kple ɣlidodo gã aɖe henɔ Ŋusẽkatãtɔ la kafum le wo degbe me. 30 Eye Yuda, ame si nye dumeviwo taʋlila gãtɔ le ŋutilã kple susu siaa me, eye wòyi edzi lɔ̃ eƒe dukɔmeviwo le eƒe agbemeŋkekewo katã me la, de se be woaɖe Nikanor ƒe ta kple eƒe asi kple abɔta, eye woakplɔ wo ava Yerusalem . 31 Eya ta esi wòva afi ma, eye wòyɔ eƒe dukɔ me tɔwo va ƒo ƒu, eye wòtsɔ nunɔlawo ɖo vɔsamlekpui la ŋgɔ la, edɔ ame siwo le xɔ kɔkɔ la me la vɛ. 32 Eye wòɖe Nikanor ƒe ta nyɔŋu kple busunyagblɔla ma ƒe asi fia wo. 33 Esi wòtso Nikanor mavɔ̃mawu la ƒe aɖe la, ede se be woatsɔe ana xeviwo kakɛkakɛ, eye woatsɔ eƒe tagbɔsesẽ ƒe fetu ahe ɖe gbedoxɔ la ŋgɔ. 34 Eya ta ame sia ame kafu ŋutikɔkɔe Aƒetɔ la le dziƒo gblɔ be: “Woayra ame si lé eƒe nɔƒe ɖi ɖiƒoƒonu.” 35 Etsɔ Nikanor ƒe ta hã he ɖe xɔ kɔkɔ la ŋu, si nye dzesi si dze ƒã eye wòdze ƒã na Aƒetɔ la ƒe kpekpeɖeŋu katã. 36 Wode se na wo katã kple se ɖeka le mɔ aɖeke nu be woana ŋkeke ma nato bubu aɖeke manɔmee o, ke boŋ be woaɖu ɣleti wuievelia, si woyɔna le Siriagbe me be Adar, ƒe ŋkeke wuietɔ̃lia, si nye ŋkeke si do ŋgɔ na Mardokeo ƒe ŋkekea. 37 Aleae wònɔ le Nikanor gome, eye tso ɣemaɣi la, Hebritɔwo va kpɔ ŋusẽ ɖe dua dzi. Eye afisiae mawu enu le. 38 Eye ne mewɔe nyuie, eye abe ale si wòsɔ na ŋutinya la ene la, ke nu si dim mele lae. 39 Elabena abe ale si wògblẽa nu le wein alo tsi ɖeɖeko nono ŋu ene; eye abe ale si wein si wotsaka kple tsi vivina, eye wòdoa dzidzɔ na vivi ene la, nenema kee nuƒoƒo si wowɔ nyuie doa dzidzɔ na ame siwo xlẽa ŋutinya la ƒe to. Eye nuwuwu anye afisia.