Dutch - The Letter of Aristeas

DebriefvanAristeas

INVOERING

IndebriefvanAristeas,eenvandemeestopmerkelijkeen oudstevondstenindezeverzameling,zienwedatweeen langeweghebbenafgelegdsindsAdamenEva,eenlange wegsindsdezondvloedDezeteksttoontdeveerkracht vandemensheid,diedeaardeopnieuwheeftbevolktmet machtigenatiesdieinprachtenpraalleven.

Hierleestuoverdeeerstegrotebibliofiel:Ptolemaeus Philadelphus.HijwildeinzijnbibliotheekinAlexandrië "alleboekenterwereld"verzamelenUiteindelijk, gedrevendoorzijnhartstochtomééngrootwerkte bemachtigen–deJoodseWetten–ruildehij100.000 gevangenenvoordatboekDitiswaarschijnlijkdehoogste prijsdieooitvooréénenkelwerkisbetaaldHetbiedteen ongebruikelijkeredenvoorheteindevandeGrote Ballingschap

Degebeurtenisseninditverhaalspeeldenzichaftijdens hetlevenvandeberoemdekoninginArsinoe,diestierfin 270v.Chr.Deexactedateringvanhetschrijvenisonzeker.

Dedetailsvanhethoflevenendebesprekingvande maatschappelijkeproblemenvandietijdzijnbuitengewoon interessantenlevendig.Hetiseenbijzondereontdekking indezetijdomdekoningenzijngastentijdenshun bankettenvraag-en-antwoordspelletjestezienspelen.

Destructuurvanditboeiendewerkisalsvolgt:

1.OpdrachtvanhetboekaanPhilocrates.

2Voorbereidendemaatregelen:

(a)HetvoorstelvandebibliothecarisomdeJoodse gevangenenvrijtelateninruilvooreenboek.

(b)Deemancipatie

(c)DebriefvanPhiladelphusaanEleazar

(d)Hetantwoord.

(e)Denamenvandecommissiedieisaangesteldomhet boektevertalen

3.Beschrijvingvandekoninklijkegeschenken:

(a)Detafel(waarschijnlijkhetmeestuitgebreide meubelstukdatooitisgemaakt)

(b)Deanderegeschenken. 4BeschrijvingvanJeruzalem (a)Detempel(enhetwaterleidingsysteem)

(b)Deceremonie.

(c)Decitadel (d)Destad (e)Hetplatteland.

5Eleazarsafscheid

6Eleazarsuitlegvandewet(ditisdiepewijsheid)

7.Dereceptie.

8Hetbanket(72vragenenantwoorden)

9Devertalingvanhetboek

HOOFDSTUK1

TijdensdeJoodseballingschapinEgypteontpopt PtolemaeusPhiladelphuszichalsdeeerstegrotebibliofiel Hijverlangternaaralleboekenterwereldinzijn bibliotheektehebben;omdeWettenvanMozeste bemachtigen,biedthijaan100000gevangenenervoorte ruilen,enroeptuit:"Datisslechtseenkleinegunst!"

1Omdatikmateriaalhebverzameldvooreen gedenkwaardigverslagvanmijnbezoekaanEleazar,de hogepriestervandeJoden,enomdatu,Philocrates,zoalsu mijbijelkegelegenheidherinnert,veelwaardehechtaan eenbeschrijvingvandemotievenenhetdoelvanmijn missie,hebikgeprobeerddezaakheldervooruuiteente zettenIkmerknamelijkdatueennatuurlijkeliefdevoor kennisbezit,eeneigenschapdiedehoogstemenselijke eigenschapis:voortdurendproberen'zijnkennisen verworvenhedentevergroten',hetzijdoordestudievande geschiedenis,hetzijdoordaadwerkelijkdeeltenemenaan degebeurtenissenzelf.

2Opdezemanier,doordeedelsteelementeninzichopte nemen,wordtdezielinzuiverheidgevestigden,doorhaar doeltestellenopvroomheid,hetedelstedoelvanallemaal, gebruiktzijditalshaaronfeilbareleidraadenverkrijgtzo eenduidelijkdoel

3Hetwasmijntoewijdingaanhetvergarenvanreligieuze kennisdiemijertoebrachteengezantschapteondernemen naardemandieikhebgenoemd,diedoorzijneigen burgersendooranderenzeerhoogwerdgewaardeerd, zowelvanwegezijndeugdzaamheidalszijnmajesteit,en diedocumenteninzijnbezithaddievandegrootste waardewarenvoordeJodeninzijneigenlandeninhet buitenlandvoordeinterpretatievandegoddelijkewet, wanthunwettenzijngeschrevenoplerenperkamentenin Joodseletters.

4Dezegezantschapaanvaarddeikdanookmet enthousiasme,omdatikallereerstdegelegenheidhad gevondenombijdekoningtepleitenvoordeJoodse gevangenendiedoordevadervandekoningvanuitJudea naarEgyptewarengedeporteerd,toenhijdezestadinbezit namenhetlandEgypteveroverde.

5Hetisdemoeitewaarddatikuookditverhaalvertel, omdatikervanovertuigdbendatu,metuwneigingtot heiligheidenuwsympathievoormensendielevenvolgens deheiligewet,destemeerbereidwilligzultluisterennaar hetverhaaldatikuwilvertellen,aangezienuzelfonlangs vanheteilandnaaronsbentgekomenengraagalleswilt horenwatdezielkanopbouwen

6Ookeerderhebikueenverslaggestuurdmetdefeiten dieikdemoeitewaardvondomtevertellenoverhet Joodsevolk–eenverslagdatikhadverkregenvande meestgeleerdehogepriestersvanhetmeestgeleerdeland Egypte.

7Omdatuzograagkenniswiltopdoenoverzakendiede geesttengoedekomen,achtikhetmijnplichtualle informatieteverschaffendieikinmijnmachtheb.

8Ikzoudezelfdeplichtmoetenvoelenjegensallendie dezelfdegezindheidbezitten,maarikvoeldieplichtinhet bijzonderjegensu,omdatuzulkenobeleaspiratieshebt,en omdatunietalleenmijnbroederbentinkarakter,maarook inbloedverwantschap,maarookéénmetmijbentinhet nastrevenvanhetgoede

9Wantnochhetplezierdatmenaangoudontleent,noch enigeanderebezittingendiedooroppervlakkigegeesten wordengewaardeerd,biedenhetzelfdenutalshetnastreven vancultuurendestudiediewedaarvoorverrichten

10Maaromuniettevermoeienmeteentelangeinleiding, zalikmeteenovergaantotdekernvanmijnverhaal

11DemetriusvanPhalerum,devoorzittervande koninklijkebibliotheek,ontvingeenenormgeldbedragmet alsdoelom,voorzovermogelijk,alleboekenterwereldte verzamelen

12Dooraankoopentranscriptievoerdehijnaarbeste vermogendeopdrachtvandekoninguit

13Opeenkeer,toenikaanwezigwas,werdhemgevraagd: 'Hoeveelduizendboekenzijnerindebibliotheek?'Hij antwoordde:'Meerdantweehonderdduizend,okoning,en ikzalerindenabijetoekomstnaarstrevenookderest bijeentebrengen,zodathettotaalopvijfhonderdduizend komtIkhebvernomendatdewettenvandeJodenhet waardzijnomopteschrijveneneenplaatsinuw bibliotheekverdienen!'

14‘Watbeletudittedoen?’antwoorddedekoning‘Alles watnodigis,staatuterbeschikking!’

15‘Zemoetenvertaaldworden,’antwoorddeDemetrius, ‘wantinhetlandvandeJodengebruikenzeeen eigenaardigalfabet(netzoalsdeEgyptenarenookeen eigenaardigschrifthebben)ensprekenzeeeneigenaardig dialect 16ZezoudenSyrischmoetenspreken,maardatisniethet geval;huntaalisheelanders.'

17Toendekoningallefeitenvandezaakbegreep,gafhij opdrachteenbriefteschrijvenaandeJoodsehogepriester, opdatzijnvoornemen(datreedsbeschrevenis)zouworden verwezenlijkt

18Omdatikvanmeningwasdatdetijdgekomenwasom deeis,dieikalvaakaanSosibiusvanTarentumen Andreas,hethoofdvandelijfwacht,hadvoorgelegd, krachtbijtezetten:devrijlatingvandeJodendiedoorde vadervandekoninguitJudeawarenweggevoerd.Want toenhij,dooreencombinatievangelukenmoed,zijn aanvalophethelegebiedvanCoele-SyriëenFeniciëtot eensuccesvoleindehadgebracht,hadhij,terwijlhijhet landterroriseerdeentotonderwerpingdwong,eenaantal vanzijnvijandenweggevoerdenanderenin gevangenschapgenomen

19HetaantalmensendathijvanuithetlandvandeJoden naarEgyptedeporteerde,bedroegmaarliefst honderdduizend

20Vanhenbewapendehijdertigduizenduitgekozen mannenenplaatsteheningarnizoeneninde plattelandsgebieden

21(Enzelfsvóórdezetijdwareneralgroteaantallen JodenmetdePerzennaarEgyptegekomen,enineen eerdereperiodewarenernoganderennaarEgyptegestuurd omPsammetichustehelpeninzijnveldtochttegende koningvandeEthiopiërs.Maardezewarenlangnietzo talrijkalsdegevangenendiePtolemaeus,dezoonvan Lagus,meevoerde)

22Zoalsikalzei,koosPtolemaeusdebestenuit,de mannendieindebloeivanhunlevenwarenenzich onderscheiddendoorhunmoed,enbewapendehen.Maar degrotemassavandeanderen,degenendieteoudofte jongwarenvoorditdoel,enookdevrouwen,maaktehij totslaaf.Nietdathijdituiteigenvrijewilwildedoen, maarhijwerdertoegedwongendoorzijnsoldaten,diehen opeistenalsbeloningvoordedienstendiezeindeoorlog haddenbewezen.

23Omdatik,zoalsreedsgezegd,degelegenheidhad gekregenomhunbevrijdingtebewerkstelligen,richtteik mijtotdekoningmetdevolgendeargumenten:‘Latenwe nietzoonredelijkzijndatonzedadenonzewoorden tegenspreken

24Aangeziendewetdiewijnietalleenwillen overschrijven,maarookwillenvertalen,vantoepassingis ophetheleJoodsevolk,welkerechtvaardigingkunnenwij danvindenvooronzegezantschapzolangzo'ngrootaantal Jodennogsteedsinslavernijinuwkoninkrijkleeft?

25Indevolmaaktheidenrijkdomvanuwbarmhartigheid, bevrijdhendieinzo'nellendigeslavernijgevangenzitten, wantzoalsikhebgeprobeerdaantetonen,isdeGoddie hunhunwetgaf,ookdeGoddieuwkoninkrijkinstand houdt.

26ZijaanbiddendezelfdeGod–deHeerenScheppervan hetheelal–alsalleanderemensen,alswijzelf,okoning, hoewelwijHemmetverschillendenamennoemen,zoals ZeusofDis

27Dezenaamwerdhemzeerterechtgegevendooronze eerstevoorouders,omaanteduidendatHij,doorwiealle dingenlevenontvangenenontstaan,noodzakelijkerwijsde RuiterenHeervanhetUniversumis

28Weeseenvoorbeeldvangrootmoedigheidvoordehele mensheiddoordegenendieinslavernijwordengehouden, vrijtelaten

29Naeenkortepauze,terwijlikeenvuriggebedtotGod opzonddatHijdekoningzozoubewegendatalle gevangeneninvrijheidzoudenwordengesteld–(wantde mens,alsscheppingvanGod,wordtdoorHemgeleiden beïnvloed

30DaaromriepikmetveleverschillendegebedenHem aandieoverhethartheerst,opdatdekoninggedwongen zouwordenmijnverzoekintewilligen

31Wantikhadgrotehoopopdereddingvandemensen, omdatikervanverzekerdwasdatGodmijngebedzou verhoren

32Wantwanneermensenuitzuiveremotieveneendaad berameninhetbelangvanrechtvaardigheidenhet verrichtenvannobeledaden,danbrengtdeAlmachtige Godhuninspanningenenvoornemenstoteengoedeinde. Dekoninghiefzijnhoofdopenkeekmemeteen

opgewektgezichtaanenvroeg:'Hoeveelduizendendenk jedatheterzullenzijn?'

33Andreas,dieervlakbijstond,antwoordde:'Ietsmeer danhonderdduizend.'

34'Hetismaareenkleinegunst,'zeidekoning,'die Aristeasvanonsvraagt!'

35ToenzeidenSosibiusenenkeleanderendieaanwezig waren:‘Ja,maarhetzoueenpassendeerbetoonaanuw grootmoedigheidzijnalsudezemannenvrijlaatalseen daadvantoewijdingaandeallerhoogsteGod

36UbentdoordeAlmachtigeGodzeergeëerdenin heerlijkheidverhevenbovenaluwvoorouders,enhetis danookterechtdatuHemhetgrootstedankofferbrengt datukunt

37Uitermatetevredenmetdezeargumentengafhij opdrachtomhetloonvandesoldatenteverhogenmethet bedragvanhetlosgeld,omtwintigdrachmenaande eigenarentebetalenvoorelkeslaaf,omeenopenbaarbevel uittevaardigenenomdaaraanregistersvandegevangenen tehechten

38Hijtoondehetgrootsteenthousiasmevoordeze onderneming,wanthetwasGoddieonsvoornemen volledighadvolbrachtenhemertoehadaangezetniet alleendegenenteverlossendiemethetlegervanzijnvader naarEgyptewarengekomen,maarookiedereendie daarvoorwasgekomenofdielaterinhetkoninkrijkwas opgenomen

39Hemwerderopgewezendathetlosgeldmeerdan vierhonderdtalentenzoubedragen

40Ikdenkdathetnuttigzalzijnomeenafschriftvanhet decreetintevoegen,wantopdiemanierzalde grootmoedigheidvandekoning,diedoorGodgemachtigd wasomzulkegrotemenigtenteredden,duidelijkeren meerzichtbaarworden.

41Hetdecreetvandekoningluiddealsvolgt:‘Allendiein hetlegervanonzevaderhebbengediendindeveldtocht tegenSyriëenFeniciëenindeaanvalophetlandvande Joden,endieJoodsegevangenenhebbengemaaktenhen naardestadAlexandriëenhetlandEgyptehebben gebrachtofaananderenhebbenverkocht–enopdezelfde manierallegevangenendiezichvóórdietijdinonsland bevondenofhierheenzijngebracht–allendiezulke gevangeneninhunbezithebben,moetenhenonmiddellijk vrijlatenentwintigdrachmenperpersoonalslosgeld ontvangen

42Desoldatenzullenditgeldalseengeschenkbijhun loonontvangen,deanderenuitdeschatkistvandekoning

43Wijzijnvanmeningdathettegendewilvanonzevader entegenallefatsoeningingdatzijgevangenwerden genomenendatdeverwoestingvanhunlandende deportatievandeJodennaarEgypteeendaadvanmilitaire willekeurwas.

44Debuitdiedesoldatenophetslagveldveroverden,was alleoorlogsbuitdiezijhaddenmogenopeisen

45Hetwasbovendieneendaadvanvolstrekte onrechtvaardigheidomdemensentotslavernijtereduceren

46Omdathetalgemeenerkendisdatwijgewendzijnrecht tedoenaanallemensen,eninhetbijzonderaanhendie onterechtinslavernijverkeren,enomdatwijernaarstreven allemensenrechtvaardigtebehandelenovereenkomstigde eisenvanrechtvaardigheidenvroomheid,hebbenwij bepaald,metbetrekkingtotdeJodendieinwelkevorm

vanslavernijdanookinonsgebiedverblijven,datdegenen diehenbezittenhetvastgesteldegeldbedragzullen ontvangenenheninvrijheidzullenstellen,endatniemand zijnverplichtingenmagverzuimennatekomen.

47Binnendriedagennadepublicatievanditdecreet moetenzijlijstenvanslavenopstellenvoordeambtenaren diezijnaangesteldomonzewiluittevoeren,en onmiddellijkdepersonenvandegevangenenoverbrengen.

48Wantwijzijnvanmeningdathetvooronsenonze zakenvoordeligzalzijndatdezaaktoteeneindewordt gebracht

49Iedereendiedatwenst,maginformatieverstrekkenover iemanddiehetdecreetovertreedt,opvoorwaardedat, indiendemanschuldigwordtbevonden,hijzijnslaafzal worden;zijnbezittingenzullenechteraandekoninklijke schatkistwordenovergedragen.

50Toenhetdecreettergoedkeuringaandekoningwerd voorgelezen,bevattehetalleanderebepalingenbehalvede zinsnede'allegevangenendiezichvóórdietijdinhetland bevondenofhierheenzijngebracht'Inzijn grootmoedigheidenruimhartigheidvoegdedekoningdeze clausuletoeengafhijopdrachtdathetgelddatnodigwas voordeaflossingvolledigmoestwordengestortbijde betaalmeestersvandestrijdkrachtenendekoninklijke bankiers.Zowerddezaakbeslistenhetdecreetbinnen zevendagenbekrachtigd

51Deschenkingvoordeaflossingbedroegmeerdan zeshonderdzestigtalenten,wantveelzuigelingendienog aandeborstwerdengezoogd,werdensamenmethun moedersvrijgelaten

52Toendevraagwerdgesteldofhiervoorhetbedragvan twintigtalentenbetaaldmoestworden,gafdekoning opdrachtdaartoe,enzovoerdehijzijnbesluitopdemeest omvattendewijzeuit.

HOOFDSTUK2

Hetlaatzienhoenauwgezetstaatszakenwerden gedocumenteerdBureaucratievandeoverheidEen commissievanzespersonenwordtaangesteldomnaarde hogepriesterinJeruzalemtegaanendeuitwisselingte regelenAristeaskrijgtdeleidingoverdedelegatie

1Nadatditwasgedaan,gafhijDemetriusopdrachteen memorandumoptestellenbetreffendedetranscriptievan deJoodseboeken

2WantallestaatszakenwerdendoordezeEgyptische koningengeregelddoormiddelvandecretenenmetde grootstezorgvuldigheid,ennietswerdopeenslordigeof willekeurigemaniergedaan

3Endaaromhebikkopieënvanhetgedenkschriftende brieveningevoegd,hetaantalverzondengeschenkenende aardvanelkervan,aangezienzestukvoorstukuitblonken inprachtenvakmanschap

4HetvolgendeiseenkopievandegedenktekstDe herinneringvanDemetriusaandegrotekoning'Aangezien umij,okoning,deopdrachthebtgegevendeboekendie nodigzijnomuwbibliotheektevoltooienbijeente brengenendebeschadigdeboekenteherstellen,hebikmij metdegrootstezorgingezetomaanuwwensentevoldoen, enikhebnuhetvolgendevoorstelvooru.

5DeboekenvandeJoodsewet(enkeleandere)ontbreken indebibliotheek

DebriefvanAristeas

6ZezijngeschreveninHebreeuwselettersentaal,maar zijnonzorgvuldiggeïnterpreteerdenvertegenwoordigen nietdeoorspronkelijketekst,zoalsmijisvertelddoor deskundigen;wantzehebbennooitdezorgvaneenkoning gehadomzetebeschermen.

7Hetisnoodzakelijkdatdezenauwkeurigworden gemaaktvooruwbibliotheek,aangeziendewetdiezij bevatten,voorzoverzijvangoddelijkeoorsprongis,vol wijsheidenvrijvanallegebrekenis

8Omdezeredenhebbenliteratoren,dichtersendemeeste geschiedschrijverszichafzijdiggehoudenvanverwijzingen naardezeboekenendemensendieernaarhebbengeleefd ennogsteedsleven,omdathunlevensopvattingzoheilig enreligieusis,zoalsHecataeusvanAbderazegt

9Indienhetubehaagt,okoning,zalereenbriefworden geschrevenaandehogepriesterinJeruzalem,waarinhem wordtgevraagdzesoudstenuitelkestamtesturen–mannendieeenedellevenhebbengeleidenhetmeest bedrevenzijninhunwet–opdatwijkunnenachterhalen opwelkepuntendemeerderheidvanhenheteensis,enzo, naeennauwkeurigevertalingtehebbenverkregen,dezeop eenprominenteplaatskunnenophangen,opeenwijzedie rechtdoetaanhetwerkzelfenaanuwdoel 10Mogeuvoortdurendvoorspoedgenieten!

11Nadatditverzoekschriftwasingediend,gafdekoning opdrachteenbriefaanEleazarteschrijvenoverdeze kwestie,waarinookverslagwerdgedaanvandevrijlating vandeJoodsegevangenen.

12Enhijgafvijftigtalentengoud,zeventigtalentenzilver eneengrotehoeveelheidedelstenenomschalen,flessen, eentafelenplengbekersvantemaken.

13Hijgafookopdrachtaandegenendiehetbeheerover zijnschatkisthadden,deambachtsliedentoetestaaneen selectietemakenvanallematerialendiezijdaarvoornodig hadden,endaterhonderdtalenteningeldmoestenworden gestuurdomofferstebrengenvoordetempelenvoor anderebehoeften.

14Ikzalueenvolledigverslagvanhetwerkgevennadat ikukopieënvandebrievenhebvoorgelegdDebriefvan dekoningluiddealsvolgt:

15KoningPtolemaeusstuurtgroeteneneenbegroetingaan dehogepriesterEleazar

16OmdaterinonsgebiedveelJodenwoondendiedoorde PerzenuitJeruzalemwarenweggevoerdtoenzijaande machtwaren,ennogveelmeerdiemetmijnvaderals gevangenennaarEgyptewarengekomen,heefthijeen grootaantalvanheninhetlegergeplaatstenhuneenhoger loonbetaalddangebruikelijk.Toenhijdeloyaliteitvan hunleidershadbewezen,bouwdehijfortenensteldedie onderhunbevel,zodatdeinheemseEgyptenarendoorhen geïntimideerdzoudenworden

17Entoenikdetroonbesteeg,namikeenvriendelijke houdingaanjegensalmijnonderdanen,eninhetbijzonder jegensuwburgersIkhebmeerdanhonderdduizend gevangenenvrijgelatenenhuneigenarendejuiste marktprijsvoorhenbetaaldEnalsuwvolkooitkwaadis aangedaandoordehartstochtenvandemenigte,hebikhen daarvoorcompensatiegeboden

18Dedrijfveerachtermijnhandelenwashetverlangenom vroomtehandelenendeAllerhoogsteGodeendankoffer tebrengenvoorhetfeitdatHijmijnkoninkrijkinvredeen groteglorieoverdehelewereldheeftgehandhaafd

19Bovendienhebikdegenenuituwvolkdieindebloei vanhunlevenwaren,inmijnlegeropgenomen,endegenen diegeschiktwarenomaanmijnpersoonverbondentezijn enhetvertrouwenvanhethofwaardigwaren,hebikin officiëlefunctiesaangesteld.

20Omdatikmijndankbaarheidwiltonenaandezemannen enaandeJodenoverdehelewereldenaandekomende generaties,hebikbeslotendatuwwetvertaaldzalworden uithetHebreeuws,detaaldieonderugesprokenwordt,in hetGrieks,zodatdezeboekenaandeanderekoninklijke boekeninmijnbibliotheekkunnenwordentoegevoegd 21Hetzoueenweldaadvanuwkantzijneneenbeloning voormijnijveralsuzesoudstenuitelkvanuwstammen zoukiezen,mannenvannobeleafkomst,bekwaaminuw weteninstaatomdieteinterpreteren,zodatwijin geschillentoteenoordeelkunnenkomenwaaroverde meerderheidheteensis,wanthetonderzoekisvanhet grootstmogelijkebelang

22Ikhoopgrotefaamteverwervendoordevoltooiingvan ditwerk

23IkhebAndreas,hethoofdvanmijnlijfwacht,en Aristeas–mannendieikhooginachtneem–gestuurdom dezaakaanuvoorteleggenenuhonderdtalentenzilverte overhandigen,deeerstelingenvanmijnoffergavenvoorde tempelendeoffersenanderereligieuzeriten.

24Alsumijschriftelijkuwwensenindezezakenkenbaar maakt,bewijstumijeengrotegunstengeeftumijeen nieuweblijkvanvriendschap,wantaluwwensenzullenzo spoedigmogelijkwordenvervuldTotziens!

25OpdezebriefantwoorddeEleazaroppassendewijzeals volgt:'Eleazar,dehogepriester,doetgroetenaankoning Ptolemy,zijnwarevriend

26Ikwensuenuwzus,enuwkinderen,hetallerbestetoe 27Metmijgaathetookgoed.Ikhebuwbriefontvangen enbenzeerverheugdoveruwvoornemenenuwnobele raad

28Ikriephethelevolkbijeenenlashethunvoor,zodatze zoudenwetenvanjullietoewijdingaanonzeGod

29Ikliethunookdebekersziendieuhadgestuurd, twintigvangoudendertigvanzilver,devijfschalenende tafelvoordeinwijding,endehonderdtalentenzilvervoor hetofferenvandeoffersenvoordebenodigdhedenvoor detempel.

30DezegeschenkenwerdenmijgebrachtdoorAndreas, eenvanuwmeestgeëerdedienaren,endoorAristeas, beidengoedeenoprechtemannen,diezichonderscheiden doorhungeleerdheideninalleopzichtenwaardigzijnom uwhogeprincipesenrechtvaardigedoelente vertegenwoordigen

31Dezemannenhebbenmijuwboodschapovergebracht envanmijeenantwoordontvangendatovereenkomtmet uwbrief.Ikzalinstemmenmetalleswatvooruvoordelig is,ookalisuwverzoekzeerongebruikelijk

32Wantuhebtonzeburgersopvelemanierengroteen onvergetelijkeweldadenbewezen

33Daarombrachtikonmiddellijkoffersvooru,uwzus, uwkinderenenuwvrienden,enhethelevolkbaddatuw plannenvoortdurendvoorspoedigzoudenzijn,datde AlmachtigeGoduwkoninkrijkinvredeeneerzou bewaren,endatdevertalingvandeheiligewetuvoordeel zoubrengenenmetsucceszouwordenuitgevoerd

34Inhetbijzijnvanhethelevolkhebikuitelkestamzes oudstengekozen,goedeenbetrouwbaremannen,enikheb hennaarutoegestuurdmeteenafschriftvanonzewet

35Hetzoueenweldaadzijn,rechtvaardigekoning,alsu opdrachtzougevendat,zodradevertalingvandewet voltooidis,demannenveilignaaronsterugkerenVaarwel!

36Devolgendenamenzijndievandeoudsten:Vande eerstestam:Jozef,Ezechiël,Zacharia,Johannes,Ezechiël, Elisa

37Vandetweedestam:Judas,Simon,Samuël,Adaeus, MattathiasenEschlemias

38Vandederdestam:Nehemia,Jozef,Theodosius,Baseas, OrniasenDakis.

39VandevierdestamwarenJonathan,Abraeus,Elisa, AnaniasenChabrias

40Vandevijfdestam:Isaak,Jakob,Jezus,Sabbataeus, SimonenLevi

41VandezesdestamwarenJudas,Jozef,Simon, Zacharias,SamuelenSelemas.

42VandezevendestamwarendatSabbataeus,Zedekia, Jakob,Isaak,JesiasenNatthaeus

43VandeachtstestamwarenTheodosius,Jason,Jezus, Theodotus,JohannesenJonathan

44Vandenegendestam:Theofilus,Abraham,Arsamos, Jason,EndemiasenDaniël.

45Vandetiendestam:Jeremia,Eleazar,Zacharia,Baneas, ElisaenDathaeus

46VandeelfdestamwarenSamuel,Jozef,Judas,Jonathes, ChabuenDositheüs

47VandetwaalfdestamwarenJesaja,Johannes, Theodosius,Arsamos,AbietesenEzechiël.

48HetwarenerintotaaltweeënzeventigDatwashet antwoorddatEleazarenzijnvriendengavenopdebrief vandekoning.

HOOFDSTUK3

Hierinwordtdemeestverfijndeenmooistetafel beschrevendieooitisvervaardigdOokandererijke geschenken,interessantinhetlichtvanrecente opgravingeninEgypte

1Ikzalnumijnbeloftenakomeneneenbeschrijving gevenvandekunstwerken.

2Zewerdenmetuitzonderlijkevaardigheidvervaardigd, wantdekoningspaardekostennochmoeiteenhield persoonlijktoezichtopdewerklieden.

3Zekondendaaromgeenenkeldeelvanhetwerk verwaarlozenofnalatigafmaken.

4Allereerstzalikueenbeschrijvingvandetabelgeven

5Dekoningwildegraagdatditwerkstukuitzonderlijk grootzouzijn,enhijlietdaarombijdeJodeninde omgevingnavragenhoegrootdetafelwasdiezichalinde tempelinJeruzalembevond

6Toenzedeafmetingenbeschreven,vroeghijofhij misschieneengrotereconstructiemochtmaken

7EnkelepriestersenandereJodenantwoorddendater nietswasdathemtegenhield.

8Enhijzeidathijhetgraagvijfkeerzogrootwildemaken, maarhijaarzelde,uitangstdathetnuttelooszoublijken voordetempeldiensten.

9Hijwildenietalleendatzijngeschenkindetempelzou staan,wanthetzouhemveelmeerplezierdoenalsde

mannendiedegepasteoffersmoestenbrengen,datopde juistewijzekondendoenaandetafeldiehijhadlaten maken

10Hijvermoeddenietdatdevroegeretafeldoorgebrek aangoudkleinwasgemaakt,maarerschijnteenredente zijngeweest,zeihij,waaromhijvandezeafmetingenwas gemaakt

11Wantalshetbevelwasgegeven,zouergeengebrekaan middelenzijngeweest

12Daarommogenwijdegrenzennietoverschrijdenen niettevergaan

13Tegelijkertijdgafhijhenopdrachtallemogelijke kunstvormenintezetten,wanthijwaseenmanmetzeer verhevenideeënendenatuurhadhemeenscherp voorstellingsvermogengeschonken,waardoorhijzicheen beeldkonvormenvanhoehetvoltooidewerkeruitzou zien

14HijgafookdeopdrachtdatalleswatindeJoodse Schriftnietwasvoorgeschreven,zomooimogelijk gemaaktmoestworden

15Wanneerdergelijkeinstructieswerdengegeven, moestenzetotopdeletterwordennageleefd.

16Zemaaktendetafeltweeellang,éénelbreeden anderhalveelhoog,envervaardigdenhemuitpuurmassief goud.

17Watikbeschrijfwasnieteendunlaagjegouddatover eenanderefunderingwasgelegd,maardeheleconstructie bestonduitmassiefgouddataanelkaarwasgelast.

18Enzemaakteneengrensvaneenhandbreedteeromheen 19Enerwaseenkransvangolvendmotief,inreliëf gegraveerdindevormvantouwen,dieopwonderbaarlijke wijzeaandriezijdenwarenaangebracht

20Wanthetwasdriehoekigvanvormendestijlvanhet werkwasaanelkezijdeprecieshetzelfde,zodatze, ongeachtnaarwelkekantzewerdengedraaid,ersteeds hetzelfdeuitzagen

21Vandetweezijdenonderderandwasdezijdedienaar detafelafliepeenzeerfraaistukwerk,maarhetwasde buitenkantdiedeblikvandetoeschouwertrok

22Debovenrandvandetweezijdenwasverhoogden daardoorscherp,aangezienderand,zoalswealzeiden, driehoekigwas,ongeachtvanuitwelkgezichtspuntmen hembenaderde.

23Enerwarenlagenedelstenenopaangebracht,temidden vanhetreliëfwerkvankoorden,endiewarenopeen uniekeartistiekewijzemetelkaarverweven.

24Omveiligheidsredenenwerdenzeallemaalvastgezet metgoudennaaldendieingatenindestenenwerden gestoken

25Aandezijkantenwerdenzemetklemmenaanelkaar bevestigdomzestevigvasttehouden

26Ophetgedeeltevanderandronddetafeldatschuin omhoogliependeogenraakte,waseenpatroonvaneieren inedelstenenaangebracht,uitvoeriggegraveerddooreen doorlopendstukgegroefdreliëfwerk,datrondomdehele tafelnauwmetelkaarverbondenwas

27Enonderdestenendiewarenneergelegdomeieren voortestellen,maaktendekunstenaarseenkroonmet allerleisoortenvruchten,metbovenaantrossendruivenen korenaren,dadelsenappels,granaatappelsendergelijke, opvallendgerangschikt

28Dezevruchtenwarengemaaktvanedelstenen,in dezelfdekleuralsdevruchtenzelf,enzewerdenrondom deheletafelmeteengoudenbandvastgemaakt

29Ennadatdekroonvanvruchteneropwasgeplaatst, werddaarondereenanderpatroonvaneiereninedelstenen aangebracht,enandergegroefdenreliëfwerk,zodatbeide zijdenvandetafelgebruiktkondenworden, overeenkomstigdewensenvandeeigenaren.Omdeze redenwerdenhetgolvendemotiefenderand doorgetrokkentotaandepotenvandetafel

30Zemaaktenenbevestigdenonderdehelebreedtevande tafeleenmassieveplaatvanviervingersdik,waarinde potenkondenwordengestokenendiestevigvastgeklemd werdmetborgpennendieinuitsparingenonderderand pasten,zodatmenelkegewenstekantvandetafelkon gebruiken.

31Zowerdhetvolkomenduidelijkdathetwerkopbeide manierengebruiktkonworden

32Opdetafelzelfgraveerdenzeeen'maeander',met edelstenendieinhetmiddenuitstaken,robijnenen smaragdenenookeenonyxenveleanderesoortenstenen dieuitblinkeninschoonheid.

33Ennaastdemeanderwaseenprachtigstukgaaswerk geplaatst,waardoorhetmiddenvandetafeldevormvan eenruitkreeg,endaaropwaseenkristalenbarnsteen, zoalsdatgenoemdwordt,vervaardigd,wateen onvergelijkbareindrukmaakteopdetoeschouwers

34Zemaaktendepotenvandetafelmetkoppendieop leliesleken,zodatzelekenopleliesdieonderdetafelnaar benedenbogen,endezichtbaredelensteldenbladerenvoor dierechtopstonden.

35Debasisvandevoetopdegrondbestonduiteenrobijn enwasrondomeenhandbreedtehoog

36Hethaddevormvaneenschoenenwasachtvingers breed

37Daaroprusttedehelevoet

38Enzijgavendevoetdevormvanklimopdieuitde steengroeide,verwevenmetakanthusenomgevendoor eenwijnrankdiehemomringdemettrossendruiven,diein stenenwarenuitgehouwen,totaandetopvandevoet.

39Allevierdepotenwarenindezelfdestijlgemaakt,en alleswaszovakkundigbewerktenpassendgemaakt,ener waszo'nopmerkelijkevaardigheidenkennisaantepas gekomenomhetnatuurgetrouwtemaken,datwanneerde luchtdooreenwindvlaaginbewegingwerdgebracht,de bladerenbewogen,enalleswaszogevormddathet overeenkwammetdewerkelijkerealiteitdiehet vertegenwoordigde.

40Enzemaaktenhettafelbladindriedelen,alseen drieluik,endiedelenwerdenzoinelkaargezetenmet zwaluwstaartverbindingenoverdehelebreedtevanhet werkverbonden,datdeverbindingenniettezienofzelfste ontdekkenwaren

41Dediktevandetafelwasnietminderdaneenhalveel, zodathethelewerkveletalentenmoethebbengekost

42Omdatdekoningdetafelnietgroterwildemaken, besteeddehijaandedetailshetzelfdebedragalsnodigzou zijngeweestalsdetafelgroterhadkunnenzijn

43Enalleswerdvoltooidvolgenszijnplan,opeen wonderbaarlijkeenopmerkelijkewijze,metonnavolgbare kunstenonvergelijkbareschoonheid

44Vandemengkommenwarenertweevangoudgemaakt envandebasistothetmiddengegraveerdmetreliëfwerk indevormvanschubben,entussendeschubbenwaren metgroteartistiekevaardigheidedelsteneningelegd.

45Daarstondeenmeander,eenelhoog,waarvanhet oppervlakwasvervaardigduitedelsteneninvelekleuren, endiegetuigdevangroteartistiekeinspanningen schoonheid.

46Daaropwaseenmozaïekaangebracht,indevormvan eenruit,meteennetachtiguiterlijk,dattotaanderand reikte

47Inhetmiddenversterktenkleineschildjes,gemaaktvan verschillendeedelstenen,dieafwisselendgeplaatstwaren envanuiteenlopendesoorten,nietminderdanviervingers breed,deschoonheidvanhunverschijning

48Bovenaanderandwaseenversieringvanbloeiende leliesaangebracht,enrondomwarenineengestrengelde druiventrossengegraveerd

49Zowarendegoudenkommengemaakt,enzebevatten elkmeerdantweevaten

50Dezilverenschalenhaddeneengladoppervlaken warenwonderbaarlijkgemaakt,alsofzebedoeldwarenals spiegels,zodatalleswaterdichtbijwerdgebracht,nog duidelijkerwerdweerspiegelddaninspiegels

51Maarhetisonmogelijkomdewerkelijkeindrukte beschrijvendiedezekunstwerkenopdegeestmaaktentoen zevoltooidwaren

52Wanttoendezevatenvoltooidennaastelkaargeplaatst waren,eersteenzilverenkomendaarnaeengouden, vervolgensweereenzilverenendaarnaweereengouden, washetschouwspeldatzevormdeneenonbeschrijfelijk geheel,endegenendiezekwamenbekijken,kondenhun bliknietafwendenvandeschitterendeaanblikenhet betoverendeschouwspel.

53Deindrukkendiehetschouwspelopriep,warenvan uiteenlopendeaard

54Toendemannendegoudenvatenbekekenenelkdetail vanhetvakmanschapnauwkeurigbestudeerden,werdenze vervuldvanverwondering

55Wanneereenmanzijnblikopdezilverenvatenrichtte, dievoorhemstonden,leekallesrondomhemteflitsenvan licht,watdetoeschouwersnogmeervreugdebracht

56Hetisduswerkelijkonmogelijkomdeartistieke schoonheidvandewerkentebeschrijven

57Degoudenflesjeswareninhetmiddengegraveerdmet wijnrankkransen.

58Enrondderandenvlochtenzeeenkransvanklimop, mirteenolijftakkeninreliëfenbrachteneredelstenenin aan

59Deoverigedelenvanhetreliëfwerkvoerdenzein verschillendepatronenuit,omdatzehetalseenerezaak beschouwdenomallestevoltooienopeenwijzediede majesteitvandekoningwaardigwas

60Kortom,menkanstellendaternochindeschatkamer vandekoning,nochinwelkeandereschatkamerdanook, werkenwarendiequakostbaarheidofartistiekekwaliteit hiermeetevergelijkenwaren.

61Wantdekoningbesteeddeerveelaandachtaan,want hijwilderoemverwervendoordeuitmuntendheidvanzijn plannen.

62Wanthijverwaarloosdevaakzijnofficiëletakenen brachtzijntijddoormetdekunstenaars,bezorgddatzij

alleszoudenvoltooienopeenwijzediedeplaatswaardig waswaardegeschenkennaartoegestuurdzoudenworden.

63Alleswerddusopgrootsewijzeuitgevoerd,opeen manierdiedekoning,diedegeschenkenstuurde,ende hogepriester,dieoverhetlandheerste,waardigwas.

64Erwerdnietbezuinigdopedelstenen,wanterwerdener nietminderdanvijfduizendgebruikt,enzewarenallemaal vangrootformaat.

65Erwerdgebruikgemaaktvanuitzonderlijkeartistieke vaardigheden,waardoordekostenvandestenenenhet vakmanschapvijfkeerzohoogwarenalsdievanhetgoud

HOOFDSTUK4

LevendigedetailsvanhetofferDefeillozenauwkeurigheid vandepriestersisopmerkelijk.Eenbarbaarseorgie.Een beschrijvingvandetempelendewaterwerken

1Ikhebudezebeschrijvingvandegeschenkengegeven omdatikdachtdathetnodigwas.

2Hetvolgendedeelvanhetverhaaliseenverslagvanonze reisnaarEleazar,maarikzalueersteenbeschrijving gevenvanhetheleland.

3ToenweinhetlandvandeJodenaankwamen,zagenwe destadmiddeninheelJudealiggen,bovenopeen behoorlijkhogeberg.

4Opdetopwasdetempelinalzijnprachtenpraal gebouwd

5Hetwasomgevendoordriemurenvanmeerdanzeventig elhoog,waarvandelengteenbreedteovereenkwamenmet destructuurvanhetgebouw

6Allegebouwenwerdengekenmerktdooreenongekende prachtenkostbaarheid

7Hetwasduidelijkdatergeenkostenwarenbespaardop dedeurendebevestigingendiedezemetdedeurposten verbonden,nochopdestabiliteitvandelatei

8Ookdestijlvanhetgordijnwasvollediginverhouding totdievandeingang.

9Doordewindwashetgordijnvoortdurendinbeweging, endoordatdezebewegingvanonderafwerddoorgegeven enhetgordijntothetuitersteuitstulpte,boodheteen aangenaamschouwspelwaarvanmenzichnauwelijkskon losmaken

10Deconstructievanhetaltaarwasinovereenstemming metdeplaatszelfenmetdebrandoffersdieeropdoorvuur werdenverteerd,endetoegangertoewasvanvergelijkbare omvang.

11Erliepeengeleidelijkehellingnaartoe,diehandigwas aangelegdmethetoogopfatsoen,endedienstdoende priesterswarengekleedinlinnengewadentotaanhun enkels

12Detempelisnaarhetoostengerichtenderugisnaar hetwesten.

13Dehelevloerisgeplaveidmetstenenenlooptschuinaf naardedaarvoorbestemdeplaatsen,zodaterwaternaartoe kanwordengeleidomhetbloedvandeofferswegte wassen,wantopdefeestdagenwordendaarveleduizenden dierengeofferd.

14Eneriseenonuitputtelijkewatervoorraad,wanter borrelteenovervloedigenatuurlijkebronopvanuithet tempelgebied.

15Bovendienbevindenzichonderdegrond wonderbaarlijkeenonbeschrijfelijkewaterreservoirs,zoals

zemijhebbenlatenzien,opeenafstandvanvijfstadiën rondomdetempel,enelkervanheefttallozepijpenzodat deverschillendestromenerinsamenkomen 16Enaldezeonderdelenwarenaandeonderkantenaan dezijkantenmetloodvastgemaakt,endaaroverheenwas eengrotehoeveelheidpleisteraangebracht,enelk onderdeelvanhetwerkwaszeerzorgvuldiguitgevoerd 17Aandevoetvanhetaltaarbevindenzichvele wateropeningendievooriedereenonzichtbaarzijn,behalve voordegenendiebijdebedieningbetrokkenzijn,zodatal hetbloedvandeoffers,datingrotehoeveelhedenwordt verzameld,ineenoogwenkwordtweggewassen

18Ditismijnmeningmetbetrekkingtothetkaraktervan dereservoirsenikzalunulatenzienhoeditbevestigdis

19Zeleiddenmemeerdanzeskilometerbuitendestaden gavenmedeopdrachtomnaareenbepaaldeplektekijken enteluisterennaarhetgeluiddatontstonddoorhet samenkomenvandewateren,zodatdeenormeomvangvan dereservoirsmeduidelijkwerd,zoalsreedsisaangegeven.

20Debedieningvandepriestersisinalleopzichten ongeëvenaard,zowelwatbetrefthunfysieke uithoudingsvermogenalswatbetrefthunordelijkeenstille dienstverlening

21Wantzewerkenallemaalspontaan,alvergtdatveel pijnlijkeinspanning,enaaniederiseenspecifieketaak toebedeeld

22Dedienstwordtzonderonderbrekingvoortgezet; sommigenleverenhethout,anderendeolie,weeranderen hetfijnetarwemeel,anderendespecerijen;sommigen brengendestukkenvleesvoorhetbrandoffer,waarbijze eenwonderbaarlijkematevankrachttonen.

23Wantzijnemenmetbeidehandendeledematenvaneen kalf,dieelkmeerdantweetalentenwegen,enwerpenze metelkehandopeenwonderbaarlijkemanieropdehoge plaatsvanhetaltaar,enzeplaatsenzealtijdpreciesopde juisteplek

24Opdezelfdemanierzijndestukkenvleesvanschapen engeitenzowelvanwegehungewichtalsvanwegehun vetgehalteuitstekend

25Wantzijdiedaartoebevoegdzijn,kiezenaltijdde dierenuitdieonberispelijkenbijzondervetzijn,enzo wordthetoffergebrachtdatikhebbeschreven

26Eriseenspecialeplekvoorhenbestemdomterusten, waarzijdievanhundienstzijnontheven,kunnenzitten

27Wanneerditgebeurt,staandegenendiealuitgerustzijn enklaarzijnomhuntakentehervattenspontaanop,omdat erniemandisombevelentegevenmetbetrekkingtotde regelingvandeoffers.

28Erheersteenvolkomenstilte,zodatmenzichzou kunnenvoorstellendatergeenmensaanwezigis,hoewel erinwerkelijkheidzevenhonderdmannenaanhetwerk zijn,naasthetgroteaantalmensendatzichbezighoudtmet hetaanvoerenvandeoffers

29Alleswordtmeteerbiedenopeenwijzediedegrote Godwaardigis,uitgevoerd

30WijwarenzeerverbaasdtoenwijEleazarbezigzagen metdebediening,overdewijzewaarophijgekleedwasen demajesteitvanzijnverschijning,diebleekuithetgewaad dathijdroegendekostbarestenenopzijnlichaam

31Aanzijngewaad,dattotaanzijnvoetenreikte,hingen goudenbellendieeenbijzonderemelodievoortbrachten,

enaanweerszijdendaarvanwarengranaatappelsmet bontgekleurdebloemenineenwonderbaarlijketint.

32Hijwasomgordmeteengordelvanopvallende schoonheid,gewevenindemooistekleuren.

33OpzijnborstdroeghijhetorakelvanGod,zoalshet genoemdwordt,waaroptwaalfstenenvanverschillende soortenwareningelegd,metgoudaanelkaarbevestigd, metdaaropdenamenvandeleidersvandestammen,in hunoorspronkelijkevolgorde,waarbijelkesteenopeen onbeschrijflijkemanierzijneigenbijzonderekleur uitstraalde

34Opzijnhoofddroeghijeentiara,zoalsdatgenoemd wordt,endaarop,middenopzijnvoorhoofd,een onnavolgbaretulband,hetkoninklijkediadeemvolglorie metdenaamvanGodinheiligelettersgegraveerdopeen goudenplaat...omdathijwaardigbevondenwasdeze symbolentedragentijdenszijndiensten

35Hunverschijningwektezo'nontzagenverwarringop datmenhetgevoelkreegdatmenindeaanwezigheidwas gekomenvaneenmandietoteenanderewereldbehoorde

36Ikbenervanovertuigddatiederdiedeelneemtaanhet schouwspeldatikhebbeschreven,vervuldzalzijnvan verbazingenonbeschrijflijkeverwonderingendiep ontroerdzalrakendoordegedachteaandeheiligheiddie aanelkdetailvandedienstisverbonden.

37Maaromvolledigeinformatieteverkrijgen,beklommen wedetopvandenaburigecitadelenkekenweomons heen.

38Hetisgelegenopeenzeerhogeplekenisversterktmet veletorens,dietotaandetopzijngebouwdvanenorme stenen,metalsdoel,zoalsonswerdverteld,het tempelterreintebewaken,zodatingevalvaneenaanval, eenopstandofeenbestormingdoordevijandniemandde murenronddetempelzoukunnenbinnendringen.

39Opdetorensvandecitadelwarenoorlogsmachinesen allerleisoortenmachinesgeplaatst,endepositiewasveel hogerdanderingvanmurendieikhebgenoemd.

40Detorenswerdenookbewaaktdoorzeerbetrouwbare mannendieopdemeestvoortreffelijkewijzehunloyaliteit aanhunlandhaddenbewezen.

41Dezemannenmochtendecitadelnooitverlaten,behalve opfeestdagenendanalleenindetachementen,enzelieten ookgeenvreemdelingtoeomdecitadeltebetreden.

42Zewarenookzeervoorzichtigwanneerdehoofdofficier opdrachtgafombezoekerstoetelatendeplekte inspecteren,zoalsonzeeigenervaringonshadgeleerd.

43Zestondenzeerafwijzendtegenoverons–hoewelwe slechtstweeongewapendemannenwaren–omhetofferen tebekijken

44Enzijbeweerdendatzijgebondenwarendooreeneed toendetaakaanhenwerdtoevertrouwd,wantzijhadden allengezworenenwarenverplichtdeeednauwgezetnate komen,datzij,hoewelzijmetvijfhonderdwaren,niet meerdanvijfmannentegelijkzoudentoelaten

45Decitadelwasdespecialebeschermingvandetempel endestichterhadhemzosterkversterktdathijdetempel effectiefkonbeschermen.

HOOFDSTUK5

EenbeschrijvingvandestadenhetplattelandVergelijk vers11metdeomstandighedenvanvandaagDeverzen

89-41latenzienhoedeOudeneengeleerdeeneen edelmanwaardeerden.

1Destadheefteengemiddeldeomvang

2Deomtrekbedraagtongeveerveertigfurlongs,voor zovermendatkaninschatten.

3Detorenszijnindevormvaneentheatergerangschikt, metdoorgangenertussenNuzijndekruispuntenvande lageretorenszichtbaar,maardievandehogeretorens wordenvakerbezocht

4Wantdegrondlooptomhoog,omdatdestadopeenberg isgebouwd

5Erzijnooktrappendienaarhetkruispuntleiden,en sommigemensengaanaltijdomhoog,anderenomlaag,en zehoudenzoveelmogelijkafstandvanelkaaropdeweg vanwegedegenendiegebondenzijnaanderegelsvan reinheid,opdatzenietsaanrakenwatonwettigis.

6Hetwasnietzonderredendatdeoorspronkelijke stichtersvandestaddezeindejuisteverhoudingen bouwden,wantzijhaddeneenhelderinzichtinwatnodig was

7Wanthetlandisuitgestrektenmooi

8Sommigedelenervanzijnvlak,vooraldedistrictendie bijSamariahoren,zoalshetgenoemdwordt,endie grenzenaanhetlandvandeIdumeërs;anderedelenzijn bergachtig,vooraldiewelkeaanhetlandvanJudea grenzen

9Demensenzijndaaromverplichtzichtoeteleggenopde landbouwendebewerkingvandegrond,zodatzeopdie maniereenovervloedigeoogsthebben

10Opdezemanierwordterallerleisoortenlandbouw bedrevenenwordtereenovervloedigeoogst binnengehaaldinhethelebovengenoemdeland

11Degrotestedendieeenovereenkomstigewelvaart genieten,zijndichtbevolkt,maarzeverwaarlozende plattelandsgebieden,omdatallemensengeneigdzijntot eenlevenvangenot,wantiedermensheefteennatuurlijke neigingtothetnajagenvanplezier.

12HetzelfdegebeurdeinAlexandrië,datallesteden overtreftinomvangenwelvaart

13.Doordatdeplattelandsbewonersvanuitdelandelijke gebiedennaardestadtrokken,brachtenzedelandbouwin diskredietOmtevoorkomendatzezichindestadzouden vestigen,vaardigdedekoningbevelenuitdatzeerniet langerdantwintigdagenmochtenverblijven

14Enopdezelfdewijzegafhijderechtersschriftelijke instructies,datindienhetnodigwaseendagvaardinguitte vaardigentegeniemanddieinhetlandwoonde,dezaak binnenvijfdagenmoestwordenafgehandeld.

15Enomdathijdezaakvangrootbelangachtte,steldehij ookvoorelkdistrictrechtsgeleerdenaanmethun assistenten,zodatdeboerenenhunadvocaten,uit handelsbelangen,degraanschurenvandestadnietzouden leegplunderen,datwilzeggen,degraanschurenvande landbouw

16IkhebdezeuitweidingtoegestaanomdathetEleazar wasdiedegenoemdepuntenzeerduidelijkheeft uiteengezet.

17Wantzijbestedenveelenergieaanhetbewerkenvande grond

18Wanthetlandisdichtbeplantmettallozeolijfbomen, metgraanenpeulvruchten,enookmetwijnstokken,ener iseenovervloedaanhoning

19Anderesoortenfruitbomenendadelpalmentellenin vergelijkinghiermeenietmee.

20Erzijngroteaantallenrunderenvanallerleisoortenen eenrijkeweidevoorhen.

21Daaromerkennenzijterechtdatdeplattelandsdistricten eengrotebevolkingnodighebbenendatderelatiestussen destadendedorpengoedgeregeldzijn

22DeArabierenbrengeneengrotehoeveelheidspecerijen, edelstenenengoudhetlandbinnen

23Hetlandisnietalleenzeergeschiktvoordelandbouw, maarookvoordehandel,endestadisrijkaankunstenen heeftgeengebrekaanhandelswaardieoverzeewordt aangevoerd.

24Hetbeschiktoverzeergeschikteenruimehavensin Askalon,JoppaenGaza,evenalsinPtolemais,datdoorde koningwerdgestichteneencentralepositieinneemtten opzichtevandeanderegenoemdeplaatsen,aangezienhet nietvervanelkvanhenverwijderdis

25Hetlandproduceertallesinovervloed,omdathetvan allekantengoedbevloeidisengoedbeschermdistegen stormen

26DerivierdeJordaan,zoalshijgenoemdwordt,dienooit opdroogt,stroomtdoorhetland

27Oorspronkelijkomvattehetlandnietminderdan60 miljoenacres–hoeweldenaburigevolkerenerlater invallendeden–enerwaren600000mannengevestigdop boerderijenvanelkhonderdacres

28Derivier,netalsdeNijl,stijgtindeoogsttijden irrigeerteengrootdeelvanhetland

29Nabijhetgebieddattoebehoortaandeinwonersvan Ptolemaïsmondtdezeuitineenandererivier,die vervolgensindezeestroomt

30Anderebergstromen,zoalszewordengenoemd, stromennaardevlakteenomvattendegebiedenrondGaza enhetdistrictAshdod

31Hetlandisomringddooreennatuurlijkebarrièreenis zeermoeilijkaantevallenenkannietwordenbestormd doorgrotelegermachten,vanwegedesmallepassenmet overhangenderotswandenendieperavijnen,enhetruige karaktervandebergachtigegebiedendiehetheleland omringen

32Onswerdvertelddatervroegerkoperenijzerwerden gewonnenuitdenaburigebergenvanArabië.

33DitwerdechtergestopttijdensdePerzische overheersing,omdatdeautoriteitendestijdseenvals berichtverspreiddendatdemijnbouwnutteloosen kostbaarwasDitdedenzeomtevoorkomendathunland doordemijnbouwindezegebiedenverwoestzouworden enmogelijkdoordePerzischeoverheersingzouworden afgenomenMetbehulpvanditvalseberichtvondenze immerseenexcuusomhetgebiedbinnentevallen

34Ikhebjenu,mijnbestebroederPhilocrates,alle essentiëleinformatieoverditonderwerpinhetkort gegeven

35Ikzalhetvertaalwerkinhetvervolgbeschrijven

36Dehogepriesterkoosmannenuitmethetbestekarakter endehoogstecultuur,zoalsmenvanhunnobeleafkomst zouverwachten

37Hetwarenmannendienietalleenbedrevenwareninde Joodseliteratuur,maarookdeGriekseliteratuurzeer nauwgezethaddenbestudeerd

38Zijwarendaarombijzondergeschiktomopambassades tewerkenenzijvervuldendezetaaktelkenswanneerdat nodigwas

39Zebeschiktenovereengroottalentvooroverlegende besprekingvanproblemendiemethetrechttemaken hadden

40Zebepleittendemiddenweg–endatisaltijddebeste wegomtebewandelen.

41Zeverwierpenderuweenonbeschoftemaniervandoen, maarzewarenvolkomenboventrotsverhevenennamen nooiteenairvansuperioriteittenopzichtevananderenaan, eningesprekkenwarenzebereidteluisterenenopelke vraageenpassendantwoordtegeven.

42Enzijallennamendezeregelnauwgezetinachten streefdenerbovenalnaarelkaarteovertreffeninde nalevingervan;enzijallenwarenhunleiderenzijndeugd waardig

43EnmenkonzienhoezijEleazarliefhadden,doordatzij nietvanhemgescheidenwildenworden,enhoehijhen liefhad

44Behalvedebriefdiehijaandekoningschreefoverhun veiligeterugkeer,smeektehijAndreasookdringendom zichvoorhetzelfdedoelintezettenenspoordehijmij eveneensaanomnaarbestevermogentehelpen

45Enhoewelwebeloofdendezaakdegrootstmogelijke aandachttegeven,zeihijdathijnogsteedszeerbedroefd was,wanthijwistdatdekoninghetuitgoedheidvanzijn aardalszijngrootstevoorrechtbeschouwdeom,wanneer hijhoordevaneenmandiezijnmedemensenovertrofin cultuurenwijsheid,hemnaarzijnhofteroepen

46Wantikhebvanhemeenmooieuitspraakgehoord, namelijkdathijdoorzichteomringenmetrechtvaardige enverstandigemannendebestebeschermingvoorzijn koninkrijkzouverkrijgen,aangezienzulkevriendenhem zondervoorbehoudhetmeestnuttigeadvieszoudengeven 47EndemannendienudoorEleazarnaarhemwerden gestuurd,bezatenongetwijfelddezeeigenschappen.

48Enhijverklaardeherhaaldelijkonderededathijde mannennooitzoulatengaanalshetslechtszijneigen persoonlijkebelangwasdathemdaartoedreef,maardathij henstuurdeinhetalgemeenbelangvanalleburgers

49Want,zolegdehijuit,hetgoedelevenbestaatuithet nalevenvandewetsbepalingen,enditdoelwordtveel beterbereiktdoorteluisterendandoortelezen

50Uitdezeenanderesoortgelijkeuitsprakenbleek duidelijkwatzijngevoelensjegenshenwaren.

HOOFDSTUK6

Uitlegoverdegebruikenvanhetvolk,waaruitblijktwater methetwoord'onrein'wordtbedoeldDeessentieen oorsprongvanhet'geloofinGod'Verzen48-44geveneen beeldendebeschrijvingvandegoddelijkheidvande fysiologie

1Hetisdemoeitewaardomkortdeinformatiete vermeldendiehijgafalsantwoordoponzevragen

2Wantikneemaandatdemeestemensennieuwsgierig zijnnaarsommigebepalingenindewet,vooraldieover vleesendrankendierendiealsonreinwordenbeschouwd

3Toenwevroegenwaarom,aangezienermaaréén scheppingsvormis,sommigedierenalsonreinworden beschouwdomteeten,enanderezelfsonreinomaante

raken(wanthoeweldewetopdemeestepuntennauwgezet is,iszeinditsoortzakenbijzondernauwgezet),begonhij zijnantwoordalsvolgt:

4‘Jeziet,’zeihij,‘watvooreffectonzelevenswijzeen onzeomgangmetanderenoponshebben;doormetslechte mensenomtegaan,nemenzehunverdorvenheidoveren wordenzehunhelelevenellendig;maaralszemetwijze enverstandigemensenomgaan,vindenzedemiddelenom aanonwetendheidteontsnappenenhunleventebeteren

5Onzewetgeverheeftallereerstdebeginselenvan vroomheidenrechtvaardigheidvastgelegdendezepunt voorpuntingeprent,nietalleendoormiddelvanverboden, maarookdoormiddelvanvoorbeelden,waarmeehijde schadelijkegevolgenvandezondeendestraffendieGod deschuldigenoplegt,aantoonde

6WanthijbeweesallereerstdatermaaréénGodisendat zijnmachtoveralinhetuniversumzichtbaaris,omdatelke plaatsvervuldisvanzijnheerschappijennietsvanwat menseninhetgeheimopaardedoen,aanzijnkennis ontgaat

7Wantalleswateenmensdoetenalleswatindetoekomst zalgebeuren,isHembekend.

8Nadathijdezewaarhedenzorgvuldighaduitgewerkten duidelijkhadgemaakt,toondehijaandatzelfsalsiemand zouoverwegenkwaadtedoen–laatstaanhet daadwerkelijktedoen–hijnietaanontdekkingzou ontkomen,wanthijmaakteduidelijkdatdemachtvanGod dehelewetdoordrong.

9Uitgaandevanzijnbeginpunt,liethijvervolgensziendat dehelemensheid,behalvewijzelf,gelooftinhetbestaan vanvelegoden,hoewelzijzelfveelmachtigerzijndande wezensdiezijijdelaanbidden

10Wantwanneerzijbeeldenvansteenenhoutmaken, zeggenzijdathetafbeeldingenzijnvanhendieietsnuttigs voorhetlevenhebbenuitgevonden,enzijaanbiddenhen, hoewelzijduidelijkbewijshebbendatzijgeengevoel bezitten.

11Hetzouimmersvolstrektdwaaszijnteveronderstellen datiemanddoorzijnuitvindingeneengodisgeworden

12Deuitvindersnamenimmerseenvoudigwegbestaande voorwerpenentoondendoorzetecombinerenaandatze eennieuwebruikbaarheidbezaten;zijschiepende substantievanhetvoorwerpnietzelf.Daaromishetijdel endwaasommensentotgodenteverheffendieophen lijken

13Wantinonzetijdzijnervelendieveelvindingrijkeren veelgeleerderzijndandemannenvanvroegerdie vergoddelijktwerden,entochzoudenzehennooitkomen aanbidden

14Debedenkersenauteursvandezemythendenkendat zijdewijsteGriekenzijn

15Waaromzoudenwehethebbenoverandereverblinde volken,zoalsdeEgyptenarenendergelijke,diehun vertrouwenstelleninwildedierenenallerleikruipende dierenenvee,endiezeaanbiddenenoffersaanhen brengen,zoweltijdenshunlevenalsnahundood?

16OnzeWetgever,eenwijsmandiedoorGodop bijzonderewijzebegaafdwasomalledingentebegrijpen, heeftallesinogenschouwgenomenenonsomringdmet onneembarewallenenijzerenmuren,zodatwijonsniet metanderevolkenzoudenvermengen,maarreinzouden blijvenvanlichaamenziel,vrijvanalleijdelegedachten,

endeeneAlmachtigeGodbovendeheleschepping zoudenaanbidden.

17DaaromnoemendebelangrijksteEgyptischepriesters ons,navelezakenzorgvuldigtehebbenonderzochtenop dehoogtetezijnvanonzeaangelegenheden,‘mannenvan God’

18Dezetitelkomtniettoeaanderestvandemensheid, maaralleenaanhendiedewareGodaanbidden.

19DerestzijngeenmensenvanGod,maarvanspijzen, drinkenenkleding

20Wanthunheleaardbrengthenertoetroosttevindenin dezedingen,dieechtervangeenwaardewordengeacht, maarinalhunbezittingen.

21OnderonsvolkisdesoevereiniteitvanGodhun voornaamstelevensdoel

22Omtevoorkomendatwijdoorenigegruwelzouden wordenbedorvenofdatonslevendoorslechteomgangzou wordenverdorven,heeftHijonsdaaromaanallekanten omringdmetregelsvanreinheid,diebetrekkinghebbenop watwijeten,drinken,aanraken,horenenzien

23Wanthoewelinhetalgemeenalledingenvannature gelijkzijn,omdatzeallemaaldooréénendezelfdemacht wordenbeheerst,iseriniedergevaleendiepgaandereden waaromwebepaaldedingennietgebruikenenanderewel

24Terillustratiezalikeenoftweepuntenkortaanstippen enzeaanutoelichten

25Wantumoetnietdevernederendegedachtekoesteren datMozeszijnwettenmetzoveelzorgheeftopgestelduit respectvoormuizenenwezelsendergelijkedieren

26Aldezeverordeningenzijningesteldterwillevande rechtvaardigheid,omhetstrevennaardeugdende vervolmakingvanhetkaraktertebevorderen

27Wantallevogelsdiewijgebruikenzijntamen onderscheidenzichdoorhunreinheid,envoedenzichmet verschillendesoortengraanenpeulvruchten,zoals bijvoorbeeldduiven,tortelduiven,sprinkhanen,patrijzen, ganzenenalleanderevogelsvandezesoort.

28Maaruzultontdekkendatdeverbodenvogelswilden vleesetendzijn,datzedeanderenoverheersendoorhun krachtenopwredewijzevoedselverkrijgendoorde hierbovengenoemdetammevogelstevangen

29Ennietalleendat,maarzegrijpenooklammerenen geitenenverwondenmensen,levendofdood.Doorhen onreintenoemen,gafhijdoormiddelvanheneenteken datzijvoorwiede

Wetgevingwerdvastgesteld,zijmoetenrechtvaardigheid inhunhartbeoefenenenniemandtiranniserendoorop eigenkrachttevertrouwen,nochiemandvanietsberoven, maarhunlevenspadleideninovereenstemmingmet rechtvaardigheid,netzoalsdereedsgenoemdetamme vogelsdeverschillendesoortenpeulvruchtenetendieopde aardegroeienenhunsoortgenotenniettiranniserentotde ondergangervan

30Onzewetgeverheeftonsdaaromgeleerddathetdoor zulkemethodenisdatdewijzenaanwijzingenkrijgendat zerechtvaardigmoetenzijnennietsdoorgeweldmoeten bewerkstelligen,endatzezichmoetenonthoudenvan tiranniserenoveranderendoorophuneigenkrachtte vertrouwen

31Omdathetzelfsongepastwordtgeachtomzulke onreinedierenaanteraken,zoalshierbovenvermeld, vanwegehunspecifiekegewoonten,zoudenwijdanniet

allevoorzorgsmaatregelenmoetennemenomte voorkomendatonzeeigengoedenaamindezelfdemate wordtaangetast?

32Daaromheefthijaldezeregels,diehijheeftvastgelegd metbetrekkingtotwatwelennietistoegestaaninhet gevalvandezevogelsenanderedieren,ingesteldomons eenmorelelesteleren

33Wantdeverdelingvandehoefendescheidingvande klauwenzijnbedoeldomonstelerendatweonderscheid moetenmakentussenonzeindividueledadenmethetoog ophetbeoefenenvandedeugd

34Wantdekrachtvanonshelelichaamenonze beweeglijkheidhangenafvanonzeschoudersenledematen.

35Daaromdwingthijonsteerkennendatwealonze dadenmetonderscheidingsvermogenmoetenverrichten, volgensdemaatstafvanrechtvaardigheid,–vooralomdat weduidelijkvanderestvandemensheidzijnafgescheiden

36Wantdemeesteanderemannenbezoedelenzichzelf doorontuchtenbegaandaardooreengrotezonde,enhele landenenstedenberoemenzichopzulkeondeugden

37Wantzijhebbennietalleengemeenschapmetmannen, maarzijonterenookhuneigenmoedersenzelfshun dochters

38Maarwijzijnafgezonderdgeblevenvanzulkezonden

39Endemensendieopdebovengenoemdewijzevan elkaargescheidenzijn,wordendoordeWetgeverook gekarakteriseerdalsmensendiedegavevanhetgeheugen bezitten.

40Vooralledieren"diegespletenhoevenhebbenen herkauwen"vertegenwoordigenzijvoordeingewijdenhet symboolvanhetgeheugen.

41Wanthetherkauwenisnietsandersdanhetherinneren vanlevenenbestaan

42Wanthetlevenwordtinstandgehoudendoorvoedsel, daaromspoortHijonsindeSchriftookaanmetdeze woorden:‘JemoetdeHEERgedenken,dieinjoudiegrote enwonderbaarlijkedingenheeftbewerkt.’

43Wantwanneerzeopdejuistewijzewordenopgevat, zijnzeduidelijkgrootsenglorieus;allereerstdeopbouw vanhetlichaamendeinrichtingvanhetvoedselende afbakeningvanelkafzonderlijkledemaaten,bovendien,de organisatievandezintuigen,dewerkingenonzichtbare bewegingvandegeest,desnelheidvanzijnspecifieke handelingenenzijnontdekkingvandekunsten,toneneen oneindigevindingrijkheid

44Daaromspoorthijonsaantebedenkendatde bovengenoemdedelendoordegoddelijkemachtmet volmaaktevaardigheidbijeengehoudenworden.

45WantHijheeftalletijdenenplaatsenbepaald,opdatwij voortdurendzoudendenkenaandeGoddieoveronsheerst enonsbeschermt

46Wantwatbetreftetenendrinken,gebiedthijons allereersteendeelalsoffertebrengenendaarnameteen vanonzemaaltijdtegenieten

47BovendienheeftHijonsoponzekledingeentekenvan herinneringgegeven,enopdezelfdewijzeheeftHijons bevolendegoddelijkeorakelsoponzepoortenendeurente plaatsenalseenherinneringaanGod

48EnookoponzehandenbeveeltHijuitdrukkelijkdathet tekenbevestigdmoetworden,waarmeeHijduidelijklaat ziendatwijelkedaadinrechtvaardigheidmoeten

verrichten,indachtigonzescheppingenbovenalinde vrezeGods.

49Hijspoortdemensenookaanom,wanneerzegaan slapenenweeropstaan,temediterenoverdewerkenvan God,nietalleeninwoord,maardoorduidelijkte observerenwelkeveranderingenindrukophenwordt gemaaktwanneerzegaanslapenenookwanneerze wakkerworden,hoegoddelijkenonbegrijpelijkde overgangvandeenetoestandnaardeandereis

50Deuitmuntendheidvandeanalogiemetbetrekkingtot onderscheidingsvermogenengeheugenisunuduidelijk geworden,overeenkomstigonzeinterpretatievan‘de gespletenhoefenhetherkauwen’.

51Wantonzewettenzijnnietwillekeurigopgesteld,noch opbasisvandeeersteingevingdieonstebinnenschoot, maarmethetoogopdewaarheidenalsuitingvandejuiste rede

52Wantdoormiddelvandeaanwijzingendiehijgeeftmet betrekkingtotetenendrinkenenbepaaldegevallenvan aanraken,gebiedthijonsnietsonnadenkendstedoenofte beluisteren,nochonzetoevluchttenementotonrechtdoor misbruiktemakenvanonsverstand.

53Ookbijwildedierenkanhetzelfdeprincipeworden ontdekt

54Wanthetkaraktervandewezelenvanmuizenen dergelijkedieren,dieuitdrukkelijkgenoemdworden,is vernietigend

55Muizenbevuilenenbeschadigenalles,nietalleenvoor huneigenvoedsel,maarzelfsindiematedatzealleswat ophunpadkomtvolkomennutteloosmakenvoordemens 56Ookdewezelsoortisbijzonder:wantbehalvewatal gezegdis,heeftzijeenonreineeigenschap:zijverwektvia deorenenbaartviademond

57Endaaromwordteendergelijkegewoontebijmannen alsonreinbeschouwd

58Wantdoordatzijalleswatzijviadeorenontvangenin hunwoordenweergeven,betrekkenzijanderenbijhet kwaadenbedrijvenzijnietalleenonreinheid,maarworden zijzelfookgeheelverontreinigddoordesmetvande goddeloosheid.

59Enuwkoning,zoalsonsisverteld,handeltvolkomen terechtdoorzulkemannentevernietigen'

60Toenzeiik:'Ikneemaandatjedeinformantenbedoelt, wanthijstelthenvoortdurendblootaanmartelingenen pijnlijkevormenvandood'

61'Ja,'antwoorddehij,'ditzijndemannendieikbedoel, wanthetiseenonheiligezaakomtewakenoverde ondergangvanmensen.'

62Enonzewetverbiedtonsomiemandteschaden,noch metwoorden,nochmetdaden

63Mijnkorteuiteenzettingvandezezakenhaduervan moetenovertuigendatalonzevoorschriftenzijnopgesteld methetoogoprechtvaardigheid,endatnietsindeSchrift ondoordachtofzondergegronderedenisvastgelegd,maar dathetdoelervanisonsinstaattestellenomgedurende onsheleleveneninalonzedadenrechtvaardigheidte betrachtenvoorallemensen,indachtigdeAlmachtigeGod.

64Watbetreftvleesenonreinedingen,kruipendedieren enwildedieren,streefthethelesysteemnaar rechtvaardigheidenrechtvaardigerelatiestussenmensen.

65Hijleekmijeengoedeverdedigingtehebbengevoerd opallepunten;wantookmetbetrekkingtotdekalveren,

rammenengeitendiegeofferdworden,zeihijdathet noodzakelijkwasomzeuitdekuddesenschapentehalen entammedierenteofferenennietswildsteofferen,zodat deofferaarsdesymbolischebetekenisvandewetgever zoudenbegrijpenennietonderinvloedzoudenstaanvan eenarrogantezelfbewustheid

66Wantwieeenofferbrengt,brengtookeenoffervanzijn eigenzielinalhaargemoedstoestanden.

67Ikdenkdatdezebijzonderhedenmetbetrekkingtot onzediscussiehetwaardzijnomtevertellen,envanwege deheiligheidendenatuurlijkebetekenisvandewetbenik ertoebewogenzeuduidelijkuitteleggen,Philocrates, vanwegeuweigentoewijdingaandewetenschap.

HOOFDSTUK7

Deaankomstvandegezantenmethetmanuscriptvanhet kostbareboekengeschenkenVoorbereidingenvooreen koninklijkbanket.Degastheervermaaktzijngastendirect naplaatstehebbengenomenaantafelmeteenvragen-en antwoordsessieEnkelewijzeopmerkingenoversociologie

1EnEleazarbrachthetoffer,koosdegezantenuiten bereiddevelegeschenkenvoordekoning,waarnahijons inalleveiligheidopreisstuurde

2ToenweinAlexandriëaankwamen,werddekoning meteenopdehoogtegesteldvanonzeaankomst

3BijonzeaankomstinhetpaleisbegroettenAndreasenik dekoninghartelijkenoverhandigdenhemdebriefdie Eleazarhadgeschreven

4Dekoningwildedegezantenzeergraagontmoetenen gafopdrachtalleandereambtenarenteontslaanende gezantenonmiddellijkbijhemtelatenkomen

5Ditwektealgemeneverbazing,wanthetisgebruikelijk datzijdieeenaudiëntiebijdekoningkomenzoekenover belangrijkezaken,opdevijfdedagtothemworden toegelaten,terwijlgezantenvankoningenofzeer belangrijkestedenmetmoeitebinnendertigdagentoegang tothethofverkrijgenMaardezemannenachttehijmeer eerwaardig,omdathijhunmeesterzohooginaanzienhad Daaromstuurdehijonmiddellijkdegenenwegwier aanwezigheidhijoverbodigachtteenbleefrondlopen totdatzebinnenkwamenenhijhenkonverwelkomen

6Toenzijbinnenkwamenmetdegeschenkendiehen warenmeegestuurdendekostbareperkamenten,waaropde wetingoudenlettersinJoodsetekenswasgeschreven–wanthetperkamentwaswonderbaarlijkgoedgemaakten deverbindingtussendebladzijdenwaszogemaaktdat dezeonzichtbaarwas–begondekoning,zodrahijhenzag, henoverdeboekenteondervragen

7Entoenzijderollenuithunomslagenhaddengehaalden debladzijdenhaddenopengevouwen,bleefdekoning langetijdstaanenboogvervolgensongeveerzevenmaal diepDaarnazeihij:

8'Ikdankjullie,mijnvrienden,enikdankHemdiejullie gezondenheeftnogmeer,enbovenalGod,wienswoorden ditzijn'

9Entoenallen,degezantenendeanderendieaanwezig waren,tegelijkenmetéénstemriepen:‘Godzegenede Koning!’,barsttehijintranenvanvreugdeuit

10Zijnverhevenheidvanzielenhetbesefvande overweldigendeeerdiehemwasbewezen,brachtenhem ertoetehuilenomzijngeluk

11Hijbevalhenderollenterugophunplaatsteleggenen zeivervolgens,nademannengegroettehebben:‘Hetwas terecht,mannenGods,datikallereerstmijneerbied betuigdeaandeboekenwaarvoorikuhierbijeengeroepen heb,endatikudaarnaderechterhandvanvriendschap reikte

12Omdezeredenhebikditalseerstegedaan

13Ikhebbepaalddatdezedag,waaropubentaangekomen, alseengrotedagzalwordengevierdendatdezejaarlijks gedurendemijnlevenzalwordenherdacht

14Hetistoevalligookdeverjaardagvanmijn zeeoverwinningopAntigonusDaaromzalikgraag vandaagmetueenfeestmaalhouden.

15'Alleswatunodigzulthebben,'zeihij,'zalopgepaste wijzevooruklaargemaaktworden,enookvoormij,samen metu.'

16Nadatzehunblijdschaphaddengeuit,gafhijopdracht omhundebestevertrekkennabijdecitadeltoetewijzen enomvoorbereidingentetreffenvoorhetbanket.

17EnNicanorriepDorotheus,deoppersteman,bijzich, diespeciaalwasaangesteldomvoordeJodentezorgen,en gafhemopdrachtdenodigevoorbereidingenvoorieder vanhentetreffen

18Wantdezeregelingwasdoordekoninggetroffenenhet iseenregelingdie,zoalsuziet,totopdedagvanvandaag wordtnageleefd

19Voorelkestaddiebijzonderegewoontenheeftmet betrekkingtotdrinken,etenenrusten,zijnerspeciale ambtenarenaangesteldomvoorhunbehoeftentezorgen

20Enwanneerzijdekoningenkomenbezoeken,treffenzij voorbereidingenovereenkomstighuneigengebruiken, zodatergeenongemakkenontstaandiehetpleziervanhun bezoekzoudenkunnenverstoren

21Dezelfdevoorzorgsmaatregelwerdgenomeninhet gevalvandeJoodsegezanten

22Dorotheus,diealsbeschermheerwasaangesteldom voordeJoodsegastentezorgen,waseenzeer gewetensvolleman

23Allevoorradendieonderzijnbeheerstondenen bestemdwarenvoordeontvangstvanzulkegasten,bracht hijtevoorschijnvoorhetfeest

24Hijschiktedestoelenintweerijen,overeenkomstigde instructiesvandekoning.

25Wanthijhadhembevolendehelftvandemannenaan zijnrechterhandtelatenzittenenderestachterhem,zodat hijhundehoogstmogelijkeeernietzouonthouden.

26Toenzeplaatshaddengenomen,droeghijDorotheusop allestedoenvolgensdegebruikendiegangbaarwaren onderzijnJoodsegasten

27Daaromontsloeghijdedienstenvandeheiligeherauten, deofferpriestersendeanderendiegewoonlijkdegebeden opzegden,enriephijeenvanons,Eleazar,deoudstevan deJoodsepriesters,opominzijnplaatshetgebedopte zeggen

28Enhijstondopensprakeenopmerkelijkgebeduit: ‘MogedeAlmachtigeGodu,okoning,verrijkenmetalhet goededatHijgeschapenheeft,enmogeHiju,uwvrouw, uwkinderenenuwmetgezellenhetvoortdurendebezit daarvanschenkenzolanguleeft!’

29Bijdezewoordenbrakeenluidenvrolijkapplausuit datgeruimetijdaanhield,waarnazezichstorttenophet feestmaaldatwasklaargemaakt

30Allevoorbereidingenvoordebedieningaantafel werdengetroffenovereenkomstighetvoorschriftvan Dorotheus

31Onderdebediendenbevondenzichdekoninklijkepages enanderendieerepositiesbekleeddenaanhethofvande koning

32Dekoningmaaktevandegelegenheidgebruikdieeen pauzeinhetbanketboodenvroegdegezantdieopde ereplaatszat(wantdeplaatsenwarengerangschiktnaar anciënniteit)hoehijzijnkoninkrijktotheteindetoe ongeschondenkonhouden

33Naevennagedachttehebben,antwoorddehij:‘Jekunt deveiligheidervanhetbestewaarborgenalsjehet voorbeeldvanGodsonophoudelijkegoedheidvolgtWant alsjebarmhartigheidbetoontenmildestraffenoplegtaan hendiezeverdienennaarhunverdienste,zuljehenvanhet kwaadafwendenenhentotbekeringbrengen’

34Dekoningpreeshetantwoordenvroegvervolgensaan devolgendemanhoehijinalzijnhandelingenhetbeste kondoen

35Enhijantwoordde:‘Alsiemandrechtvaardigis tegenoveriedereen,zalhijaltijdrechtvaardighandelen,in dewetenschapdatGodelkegedachtekentAlsjedevreze Godsalsuitgangspuntneemt,zuljejedoelnooitmissen’

36Dekoningpreesookdezemanvoorzijnantwoorden vroegeenanderhoehijzulkegelijkgestemdevriendenkon hebben

37Hijantwoordde:‘Alszeziendatudebelangenbehartigt vandemenigteoverwieuheerst,dandoetuergoedaante lettenophoeGodzijnzegeningenaandemensheidschenkt, doorhenteallentijdetevoorzienvangezondheid,voedsel enalleanderedingen’

38Nadatdekoningzijninstemmingmethetantwoordhad betuigd,vroeghijdevolgendegasthoehij,dooraudiënties teverlenenenrechttespreken,zelfsdelofkonverwerven vanhendiehunzaakniethaddengewonnen

39Enhijzei:‘Alsurechtvaardigspreekttegeniedereenen nooitonbeschaamdoftiranniekoptreedttegenovertreders, danzultuditdoenalsudemanierwaaropGodhandeltin achtneemt.Desmeekbedenvandewaardigenworden altijdverhoord,terwijldegenendiegeenantwoordophun gebedenkrijgen,doormiddelvandromenof gebeurtenissenwordeningelichtoverwatermiswasmet hunverzoekenGodstrafthennietnaarhunzondenofnaar degroottevanzijnmacht,maarHijhandeltmet verdraagzaamheidjegenshen.’

40Dekoningpreesdemanhartelijkvoorzijnantwoorden vroegvervolgensaandevolgende:hoekanhij onoverwinnelijkzijninmilitaireaangelegenheden?

41Enhijantwoordde:‘Alshijnietvolledigopzijn menigteofzijnlegermachtvertrouwde,maarvoortdurend Godaanriepomzijnondernemingentoteengoedeindete brengen,terwijlhijzelfalzijntakenindegeestvan rechtvaardigheidvervulde’

42Hijwasblijmetditantwoordenvroegvervolgensaan iemandandershoehijeengevreesdvoorwerpvoorzijn vijandenkonworden.

43Enhijantwoordde:‘Alshij,terwijlhijeenenorme voorraadwapensentroepenonderhoudt,zichnietzou realiserendatdezedingenmachtelooszijnomeenblijvend endefinitiefresultaattebereikenWantzelfsGodboezemt

mensenangstindooruitstelteverlenenenslechtseen schijnvertoningvanzijnmachttegeven.’

44Dezemanpreesdekoningenvroegvervolgensaande volgende:‘Watishethoogstegoedinhetleven?’

45Enhijantwoordde:‘TewetendatGoddeHeervanhet heelalis,endathetnietwijzelfzijndiesuccesbehalenbij onzegrootsteprestaties,maarGoddiedoorzijnmacht allestotvoltooiingbrengtenonsnaarhetdoelleidt.’

46Dekoningriepuitdatdemangoedhadgeantwoorden vroegvervolgenshoehijalzijnbezittingenintactkon houdenenzeuiteindelijkindezelfdestaataanzijn opvolgerskonnalaten

47Enhijantwoordde:‘BidvoortdurendtotGoddatuinal uwondernemingendoorhogemotievengeïnspireerdzult worden,enwaarschuwuwnakomelingendatzijzichniet doorroemofrijkdommoetenlatenverblinden,wanthetis Goddiealdezegavenschenkt,enmensenverwervende overmachtnooituitzichzelf’

48Dekoningbetuigdezijninstemmingmethetantwoord envroegdevolgendegasthoehijalleswathemzou overkomen,zokalmenberustendzoukunnenverdragen

49Enhijzei:‘Alsugoedbegrijptdatallemensendoor Godbestemdzijnomzowelhetgrootstekwaadalshet grootstegoedteervaren,wanthetisonmogelijkvooreen mensomhieraanteontkomen.MaarGod,totwiewijaltijd moetenbidden,geeftonsdemoedomtevolharde’

50Dekoningwasverheugdoverhetantwoordvandeman enzeidatalhunantwoordengoedwarengeweest.'Ikzal nogéénvraagaaniemandandersstellen,'voegdehijeraan toe,'endanzalikvoorlopigstoppen,zodatweonskunnen richtenophetgenietenvanhetfeesteneenaangenametijd kunnendoorbrengen'

51Daaropvroeghijdeman:‘Watishetwaredoelvan moed?’

52Enhijantwoordde:‘Alseenjuistplanwordtuitgevoerd inhetuurvangevaar,overeenkomstigdeoorspronkelijke bedoeling.WantGodwerktallestengoedevooru,o koning,omdatuwvoornemengoedis’

53Toenallendoorhunapplaushuninstemmingmethet antwoordkenbaarhaddengemaakt,zeidekoningtegende filosofen(wanterwarenernietweinigaanwezig):'Ikben vanmeningdatdezemannenuitblinkenindeugdeneen buitengewonekennisbezitten,aangezienzijspontaan passendeantwoordenhebbengegevenopdevragendieik hunhebgesteld,enallenGodalsuitgangspuntvanhun woordenhebbengenomen.'

54EnMenedemus,defilosoofvanEretria,zei:'Inderdaad, okoning,wantaangezienhetheelaldoordevoorzienigheid wordtbestuurdenwijterechtinziendatdemenseen scheppingvanGodis,volgtdaaruitdatallekrachten schoonheidvandespraakvanGodafkomstigzijn'

55Toendekoninginstemmendknikte,hieldhetgesprek openbegonnenzezichtevermakenToendeavondviel, eindigdehetbanket

HOOFDSTUK8

MeervragenenantwoordenLetopvers20metde verwijzingnaarhetvliegendoordelucht,geschrevenin 150v.Chr.

1Devolgendedaggingenzeweeraantafelzittenenzetten hetbanketvoortvolgensdezelfdeafspraken

DebriefvanAristeas

2Toendekoningmeendedateengeschiktmomentwas aangebrokenomzijngastenvragentestellen,ginghijover tothetstellenvanverderevragenaandemannendienaast hemzaten,indevolgordevandegenendiedevorigedag antwoordhaddengegeven.

3Hijbegonhetgesprekmetdeelfdeman,wanterwarener tiendiedevorigekeervragenwarengesteld

4Toenereenstilteviel,vroeghijhoehijrijkkonblijven.

5Naeenkorteoverdenkingantwoorddedemanaanwiede vraagwasgesteld:‘Alshijnietsdeedwatzijnpositie onwaardigwas,nooitlosbandighandelde,nooitgeld verkwistteaannuttelozeenijdelebezigheden,maardoor dadenvanwelwillendheidalzijnonderdanengunstig gezindmaakteWanthetisGoddieallegoededingenheeft geschapenenHemmoetdemensgehoorzamen’

6Dekoningpreeshemenvroegvervolgensaaneenander hoehijdewaarheidkonbewaren

7Alsantwoordopdevraagzeihij:‘Doorteerkennendat eenleugengroteschandebrengtoverallemensen,eninhet bijzonderoverkoningenWantaangezienzijdemacht hebbenomtedoenwatzewillen,waaromzoudenzedan huntoevluchtnementotleugens?Bovendienmoetu,o koning,altijdbedenkendatGoddewaarheidliefheeft’

8Dekoningontvinghetantwoordmetgrotevreugdeen keekeenanderaanenzei:'Watisdeleervandewijsheid?'

9Deanderantwoordde:‘Zoalsuwenstdatugeenkwaad overkomt,maardeelhebtaanalhetgoede,zomoetuook handelenjegensuwonderdanenenuwovertreders,enmoet udeedelmoedigenengoedenmildterechtwijzenWant GodtrektallemensentotZichdoorzijngoedheid’ 10Dekoningpreeshemenvroegdevolgendehoehijde vriendvandemensenkonzijn

11Enhijantwoordde:‘Omdathetmenselijkgeslacht groeitengeborenwordtmetveelmoeiteengrootlijden, moetuhennietlichtvaardigstraffenofkwellen,wantu weetdathetlevenvandemensuitpijnenbeproevingen bestaat.Wantalsualleszoubegrijpen,zouuvol medelijdenzijn,wantookGodisvolmedelijden!’

12Dekoningnamhetantwoordmetinstemmingaanen vroegvervolgens:'Watisdebelangrijkstekwalificatieom teregeren?'

13‘Jezelfvrijhoudenvanomkoping,’antwoorddehij,‘en gedurendehetgrootstedeelvanjelevensoberleven, rechtvaardigheidbovenalleserenenvriendschapsluiten metzulkemensenWantookGodiseenliefhebbervan rechtvaardigheid!’

13Nadathijzijngoedkeuringhadgegeven,zeidekoning tegeneenander:‘Watishetwarekenmerkvanvroomheid?’

14Enhijantwoordde:‘UmoetbeseffendatGod voortdurendinhetheelalwerktenallesweet,endatgeen mensdieonrechtvaardighandeltenkwaaddoet,aanZijn aandachtkanontkomen.ZoalsGoddeweldoenervande helewereldis,zomoetookuHemnavolgenengeen aanstootgeven!’

15Dekoninggafzijninstemmingtekennenenzeitegen eenander:‘Watisdeessentievanhetkoningschap?’

16Enhijantwoordde:‘Jezelfgoedbeheersenenjeniet doorrijkdomofroemlatenverleidentotonmatigeof ongepasteverlangens,datisdewaremaniervanregeren, alsjeergoedovernadenkt.Wantalleswatjewerkelijk nodighebt,isvanjou,enGodisvrijvanbehoefteen bovendienwelwillendLaatjegedachtenzijnzoalseen

mensbetaamt,enverlangnietnaarveeldingen,maar alleennaarwatnodigisomteregeren!’

17Dekoningpreeshemenvroegeenanderemanhoezijn overwegingenhetbestetothunrechtzoudenkunnen komen.

18Enhijantwoordde:‘Alshijinallesrechtvaardigheid voorogenhieldenonrechtvaardigheidgelijksteldeaanhet ontnemenvanhetleven.WantGodbelooftde rechtvaardigenaltijddehoogstezegeningen!’

19Nadathijhemhadgeprezen,vroegdekoning vervolgenshoehijervoorkonzorgendathijtijdenszijn slaapnietwerdgeplaagddoorstorendegedachten 20Enhijantwoordde:'Usteltmijeenvraagdiezeer moeilijktebeantwoordenis,wantwekunnenonswarezelf nietlatenzientijdensdeurendatweslapen,maarworden daarinvastgehoudendoorverbeeldingendienietdoorde redetebeheersenzijnWantonzezielheefthetgevoeldat zededingendietijdensdeslaapinonsbewustzijn opkomen,daadwerkelijkziet.Maarwevergissenonsals wedenkendatwewerkelijkopzeevaren,doordelucht vliegen,naaranderestrekenreizenofietsdergelijksEn tochverbeeldenweonsdatzulkedingendaadwerkelijk gebeuren

21Voorzoverikdatkanbeoordelen,beniktotde volgendeconclusiegekomen.Umoet,oKoning,uw woordenendadeninalleopzichtenlatenleidendoorde regelvanvroomheid,zodatuzichervanbewustbentdatu deugdzaamhandeltendatunooituweigenzinlaatdoen tenkostevanderede,endatunooitdoormisbruikvanuw machtderechtvaardigheidschaadt

22Wantdegeesthoudtzichinzijnslaapmeestalbezig metdezelfdedingenwaarmeehijzichinwakendetoestand bezighoudtEnwiealzijngedachtenendadenrichtopde edelstedoelen,vestigtzichzelfinrechtvaardigheid,zowel inwakendealsinslapendetoestandDaarommoetu standvastigzijnindevoortdurendezelfbeheersing 23Dekoningpreesdemanenzeitegeneenander:‘Omdat jijdetiendebentdieantwoordt,zullenweons,zodraje gesprokenhebt,aanhetfeestmaalwijden’Vervolgens steldehijdevraag:hoekanikvoorkomendatikietsdoe watmijonwaardigis?

24Enhijantwoordde:‘Letaltijdopuweigenroemenuw eigenhogepositie,zodatualleendingenzegtendenktdie daarmeeovereenkomen,wetendedataluwonderdanen overudenkenensprekenUmagimmersniet minderwaardigoverkomendandeacteurs,diehunrol zorgvuldigbestuderenenalhunhandelingendaarop afstemmen.Uspeeltgeenrol,maarbentwerkelijkeen koning,wantGodheeftueenkoninklijkgezagverleend datpastbijuwkarakter’

25Nadatdekoningluidenlangdurigopdemeest hoffelijkewijzehadgeapplaudeerd,werdendegasten aangespoordomrusttezoekenToenhetgesprekwas afgelopen,wijddenzezichaanhetvolgendegerechtvan hetfeestmaal

26Devolgendedagwerddezelfdeproceduregevolgd,en toendekoningdegelegenheidzagomdemannenvragen testellen,vroeghijdeeerstevandegenendievoorde volgendeondervragingwarenovergebleven:Watisde hoogsteregeringsvorm?

27Enhijantwoordde:‘Jezelfbeheersenenjenietdoor impulsenlatenmeeslepenWantallemensenhebbeneen

zekerenatuurlijkeaanlegWaarschijnlijkhebbendemeeste menseneenneigingtoteten,drinkenenplezier,en koningeneenneigingtothetverwervenvangrondgebied engroteroem.Maarhetisgoeddaterinallesmatigheidis.

28WatGodgeeft,moetjeaannemenenbewaren,maar verlangnooitnaardingendiebuitenjebereikliggen'

29Tevredenmetdezewoordenvroegdekoning vervolgenshoehijvanafgunstbevrijdkonworden.

30Ennaeenkortepauzeantwoorddehij:‘Bedenk allereerstdathetGodisdieallekoningenglorieengrote rijkdomschenkt,endatniemandkoningisdooreigen machtAllemensenwillendeelhebbenaandezeglorie, maarkunnendatniet,omdatheteengavevanGodis!’

31Dekoningpreesdemanineenlangetoespraakenvroeg vervolgensaaneenanderhoehijzijnvijandenkon minachten.

32Enhijantwoordde:‘Alsjeallemensengoedgezindbent enhunvriendschapwint,hoefjevoorniemandbangtezijn Geliefdzijnbijallemensenishetmooistegeschenkdatje vanGodkuntontvangen!’

33Nadathijditantwoordhadgeprezen,bevaldekoningde volgendemanteantwoordenopdevraaghoehijzijngrote faamkonbehouden

34Enhijantwoordde:‘Alsuvrijgevigengrootmoedig bentinhetbetonenvangoedheidengenadeaananderen, zultuuwgoedenaamnooitverliezenMaaralsuwiltdat dezegenadeutendeelvalt,moetuvoortdurendtotGod bidden.’

35Dekoningsprakzijngoedkeuringuitenvroeg vervolgens:Aanwiebehoortmenvrijgevigheidtebetonen?

36Enhijantwoordde:‘Iedereenerkentdatwevrijgevig moetenzijntegenoverhendieonsgoedgezindzijn,maarik denkdatwedezelfdevrijgevigheidmoetentonenaanhen dieonstegenwerken,zodatwehenopdiemanierkunnen winnenvoorhetgoedeenvooronszelfvoordeligeMaar wemoetenGodbiddendatditmaggebeuren,wantHij regeertoverdegedachtenvanallemensen.’

37Nadathijzijninstemmingmethetantwoordhadbetuigd, vroegdekoningdezesdeomantwoordtegevenopde vraag:aanwiemoetenweonzedankbaarheidbetuigen?

38Enhijantwoordde:‘Wemoetenonzeouders voortdurendeerbetonen,wantGodheeftonseenzeer belangrijkgebodgegevenmetbetrekkingtotdeeerbieddie weonzeoudersverschuldigdzijnVervolgensnoemtHij dehoudingvanvriendenjegenselkaar,wantHijspreekt over‘eenvrienddiejezielis’.Jedoetergoedaanomte proberenallemensentotvriendschaptebrengen’

39Dekoningsprakhemvriendelijktoeenvroeg vervolgens:Watishetdatquawaardeopschoonheidlijkt?

40Enhijzei:‘Vroomheid,wantzijisdemeestverheven vormvanschoonheid,enhaarkrachtligtindeliefde,die eengavevanGodis.Dezehebtureedsverworven,en daarmeeallezegeningenvanhetleven’

41Dekoningapplaudisseerdeopdemeesthoffelijkewijze voorhetantwoordenvroegvervolgenshoehij,alshijzou falen,zijnreputatieindezelfdematezoukunnenherstellen

42Enhijzei:‘Julliekunnennietfalen,wantjulliehebben inallemensenhetzaadvandankbaarheidgezaaid,dateen oogstvanwelwillendheidvoortbrengtDezeissterkerdan desterkstewapensenbiedtdegrootstezekerheid.Maarals iemandtochfaalt,moethijnooitmeerdedingendoendie totzijnfalenhebbengeleid,maarhijmoetvriendschappen

sluitenenrechtvaardighandelenWanthetiseengavevan Godomgoededadentekunnenverrichten,enniethet tegenovergestelde’

43Verheugddoordezewoordenvroegdekoningaaneen anderhoehijvanzijnverdrietverlostkonworden.

44Enhijantwoordde:‘Alshijnooitiemandkwaadheeft gedaan,maariedereengoedheeftgedaanenhetpadvande rechtvaardigheidheeftgevolgd,danbrengtdat,wantde vruchtenervan,verlossingvanverdrietMaarwijmoeten totGodbiddendatonsgeenonverwachterampspoed overkomt,zoalsdedood,ziekte,pijnofietsdergelijks Maaromdatuvroombent,zalunooitzo'nrampspoed overkomen.’

45Dekoningpreeshemuitvoerigenvroegdetiende:Wat isdehoogstevormvanglorie?

46Enhijzei:‘EerGod,endatdoejenietmetgavenen offers,maarmeteenzuiverezieleneenheiligeovertuiging, wantalledingenwordendoorGodgeschapenenbestuurd overeenkomstigZijnwil.Daarvanbentuvoortdurendin hetbezit,zoalsiedereenkanzienaanuwdadeninhet verledeneninhetheden’

47Metluidestembegroettedekoninghenallenensprak vriendelijktothen,enalleaanwezigenbetuigdenhun goedkeuring,vooraldefilosofenWantzijwarenhen [d.w.z.defilosofen]vervooruit,zowelingedragalsin argumentatie,aangezienzijGodaltijdalsuitgangspunt namen

48Hiernalietdekoning,omzijngoedewiltetonen,een toastuitbrengenopdegezondheidvanzijngasten

HOOFDSTUK9

Vers8illustreertdewaardevankennisVers28staatvoor ouderlijkegenegenheid.Letvooralopdevraaginvers26 enhetantwoordLetookopdevraaginvers47enhet antwoordDitiseenwijzeraadvoorzakenlieden

1Devolgendedagwerdendezelfdevoorbereidingen getroffenvoorhetbanket,enzodradegelegenheidzich voordeed,begondekoningvragentestellenaande mannendienaasthenzatendiealantwoordhadden gegevenTegendeeerstezeihij:'Kanwijsheidworden aangeleerd?'

2Enhijzei:‘Dezieliszogemaaktdatzijdoorde goddelijkekrachtalhetgoedekanontvangenenhet tegendeelkanverwerpen’

3Dekoningsprakzijngoedkeuringuitenvroegde volgendeman:Watishetmeestheilzaamvoorde gezondheid?

4Enhijzei:‘Matigheid,endiekunjenietverwerventenzij Godjedaartoeinstaatstelt’

5Dekoningsprakvriendelijktotdemanenzeitegeneen ander:'Hoekaneenmanopwaardigewijzedeschuldvan dankbaarheidaanzijnoudersbetalen?'

6Enhijzei:‘Doorhennooitpijntedoen,endatisalleen mogelijkalsGoddegeestertoeaanzetdeedelstedoelenna testreven’

7Dekoningbetuigdezijninstemmingenvroegvervolgens hoehijeenaandachtigeluisteraarkonworden

8Enhijzei:‘Bedenkdatallekennisnuttigis,omdatdieje instaatsteltom,metGodshulp,intijdenvannoodeen deelvanwatjehebtgeleerdteselecterenentoetepassen opdecrisiswaarmeejegeconfronteerdwordtZoworden

deinspanningenvanmensenvervulddoordehulpvan God.’

9Dekoningpreeshemenvroegvervolgenshoehijkon voorkomendathijietsdeeddatinstrijdwasmetdewet.

10Enhijzei:‘AlsuerkentdathetGodisdiedewetgevers degedachteheeftingegevendatmensenlevensgespaard zoudenblijven,danzultuhenvolgen’

11Dekoningnamhetantwoordvandemanterharteen zeitegeneenander:'Watishetvoordeelvan verwantschap?'

12Enhijantwoordde:‘Alswebedenkendatwezelf getroffenwordendoordetegenspoeddieonzeverwanten treft,endathunlijdenookonslijdenwordt,danblijkt meteendekrachtvanverwantschapWantalleendoor zulkegevoelenstetonen,zullenweeerenaanzieninhun ogenverwerven.Wanthulp,wanneerdiegepaardgaatmet vriendelijkheid,isopzichzelfeenbanddievolkomen onverbreekbaarisEninhuntijdvanvoorspoedmoetenwe nietnaarhunbezittingenverlangen,maarGodbiddendat Hijhunallerleigoedsschenkt’

13Ennadatdekoninghemdezelfdelofhadtoegezwaaid alsdeanderen,vroeghijeenanderhoehijbevrijdkon wordenvanangst

14Enhijzei:‘Wanneerhetverstandzichervanbewustis dathetgeenkwaadheeftgedaan,enwanneerGodhettot allegoederaadgevingenleidt’

15Dekoningsprakzijngoedkeuringuitenvroegeen anderhoehijaltijdeenrechtvaardigoordeelkonbewaren.

16Enhijantwoordde:‘Alshijvoortdurenddetegenspoed diemensenoverkomtvoorogenhieldenbeseftedathet Godisdiesommigenvoorspoedontneemtenanderentot groteeerengloriebrengt’

17Dekoningontvingdemanhartelijkenvroeghem vervolgenshoehijeenlevenvangemakenplezierkon vermijden

18Enhijantwoordde:‘Alshijervoortdurendaandenkt dathijdeheerserisovereengrootrijkendeheervaneen grotemenigte,endathijzichnietmetanderezakenmoet bezighouden,maarzichvoortdurendmoetrichtenophoe hijhunwelzijnhetbestekanbevorderen,danmoethijook totGodbiddendatgeenenkeleplichtwordtverwaarloosd’ 19Nadatdekoninghemgeprezenhad,vroeghijdetiende hoehijdegenenkonherkennendiehembedrogen.

20Enhijantwoorddeopdevraag:‘Ofhijobserveerdeof hetgedragvandemensenomhemheennatuurlijkwasen ofzijdejuisterangordeinachtnamenbijontvangstenen bijeenkomsten,eninhunalgemeneomgang,ennooitde grenzenvanhetfatsoenoverschredeninfelicitatiesof anderegedragsregelsMaarGodzaluwhart,oKoning,tot alhetedeleneigen’

21Nadatdekoningluidkeelszijngoedkeuringhad uitgesprokenenhenallenafzonderlijkhadgeprezen(te middenvanhetgejuichvanalleaanwezigen),begonnenze tegenietenvanhetfeestmaal

22Endevolgendedag,toendegelegenheidzichvoordeed, vroegdekoningaandevolgendeman:Watisdeergste vormvannalatigheid?

23Enhijantwoordde:‘Alseenmannietvoorzijnkinderen zorgtenzichnietmethartenzielinzetvoorhunopvoeding, danzaldatnietlukken.WantwijbiddenaltijdtotGod,niet zozeervooronszelf,maarvooronzekinderen,datalle zegeningenhuntendeelmogenvallenOnsverlangendat

onzekinderenzelfbeheersingzullenbezitten,wordtalleen vervulddoordekrachtvanGod.’

24Dekoningzeidathijgoedgesprokenhadenvroeg vervolgensaaneenanderhoehijvaderlandslievendkon zijn.

25‘Houdvoorogen,’antwoorddehij,‘dathetgoedisom ineigenlandtelevenentestervenVerblijfinhet buitenlandbrengtverachtingoverdearmenenschande overderijken,alsofzevooreenmisdaadverbannenzijn Alsuiedereengoeddoet,zoalsuvoortdurenddoet,zal Godubijiedereengunstiggezindzijnenzultualseen patriotbeschouwdworden’

26Nadatdekoningnaardezemanhadgeluisterd,vroeghij devolgendehoehijingoedeharmoniemetzijnvrouwkon samenleven

27Enhijantwoordde:‘Omdatvrouwenvannature eigenzinnigenenergiekzijninhetnastrevenvanhuneigen verlangens,envatbaarvoorplotselinge meningswisselingendoormisleidenderedeneringen,en omdathunnatuurinwezenzwakis,moetmenwijsmet henomgaanengeenruzieuitlokkenVooreensuccesvol levenmoetdestuurmanwetennaarwelkdoelhijzijnkoers moetrichtenAlleendoordehulpvanGodinteroepen, kunnenmensenteallentijdeeenwarelevenskoersvaren’ 28Dekoningbetuigdezijninstemmingenvroeg vervolgenshoehijvandwalingvrijkonzijn

29Enhijantwoordde:‘Alsualtijdweloverwogenhandelt engeengeloofhechtaanlasterpraatjes,maarzelfdedingen onderzoektdieuwordenverteld,ennaaruweigenoordeel beslistoverdeverzoekendieuwordengedaan,enalles uitvoertinhetlichtvanuweigenoordeel,danzultuvrij zijnvandwaling,oKoningMaardekennisendepraktijk vandezedingenishetwerkvandegoddelijkemacht’ 30Verheugddoordezewoordenvroegdekoningaaneen anderhoehijvandetoornbevrijdkonworden

31Enhijantwoorddeopdevraag:‘Alshijbeseftedathij machthadoverallen,zelfsomhentedoden,alshijzich lietleidendoortoorn,endathetnutteloosen betreurenswaardigzouzijnalshij,alleenomdathijheer was,velenhetlevenontnam.

32Waaromwaserbehoefteaantoorn,toenallemensen aanHemonderworpenwarenenniemandHemvijandig gezindwas?HetisnoodzakelijkteerkennendatGodde helewereldregeertineengeestvangoedheidenzonder enigetoorn,enu,’zeiHij,‘oKoning,moet noodzakelijkerwijsZijnvoorbeeldnavolgen.’

33Dekoningzeidathijgoedhadgeantwoordenvroeg vervolgensaandevolgendeman:Watisgoedadvies?

34‘Omaltijdgoedenweloverwogentehandelen,’legde hijuit,‘endevoordelenvooronseigenbeleidaftewegen tegendenadeligegevolgenvanhetaannemenvaneen tegengesteldeopvatting,zodatwedoorallepuntenafte wegengoedgeadviseerdwordenenonsdoelbereiktwordt Enbovenal,doordekrachtvanGodzalelkplanvanutot eengoedeindekomen,omdatuvroomhandelt’

35Dekoningzeidatdezemangoedhadgeantwoorden vroegeenander:Watisfilosofie?

36Enhijlegdeuit:‘Goednadenkenoverelkevraagdie zichvoordoetenjenooitlatenmeeslependoorimpulsen, maarnadenkenoverdeschadedievoortkomtuitde hartstochtenenjuisthandelenzoalsdeomstandigheden vereisen,metbetrachtingvangematigdheidMaarwe

moetenGodbiddendatHijonseenontzagvoordeze dingeningeeft.’

37Dekoninggafzijninstemmingtekennenenvroegeen anderhoehijervoorkonzorgendathijherkendwerdals hijnaarhetbuitenlandreisde.

38‘Doorrechtvaardigtezijntegenoverallemensen,’ antwoorddehij,‘endoorzicheerderminderwaardigdan superieurtetonenaandegenenonderwiehijreisde.Want hetiseenalgemeenaanvaardprincipedatGodvannature denederigenaanvaardtEndemensheidheeftliefdevoor hendiebereidzijnzichaanhenteonderwerpen’

39Nadatdekoningzijngoedkeuringoverditantwoord haduitgesproken,vroeghijeenanderhoehijzokon bouwendatzijnbouwwerkenooknahemzoudenblijven bestaan

40Enhijantwoorddeopdevraag:‘Alszijnscheppingen grootennobelwaren,zodatdetoeschouwerszezouden sparenvanwegehunschoonheid,enalshijnooitiemand ontsloegdiezulkewerkenverrichtteennooitanderen dwongomhemzonderloontedienen’

41OmdathijziethoeGodvoordemensheidzorgtdoor hengezondheid,verstandenalleanderegaventeschenken, moethijzelfZijnvoorbeeldvolgenendemensenbelonen voorhunhardewerkWanthetzijnderechtvaardigedaden dieblijvenbestaan!

42Dekoningzeidatookdezemaneengoedantwoordhad gegevenenvroegdetiende:Watisdevruchtvanwijsheid?

43Enhijantwoordde:‘Eenmensmoetzichervanbewust zijndathijgeenkwaadheeftgedaanenhijmoetzijnleven inwaarheidleidenWantdaaruit,machtigekoning,vloeitu degrootstevreugde,degrootstestandvastigheidvanzielen hetsterkegeloofinGodvoort,alsuuwrijkinvroomheid regeert’

44Toenzijhetantwoordhoorden,juichtenzijallen luidkeels,endaarnabegondekoning,inzijnvollevreugde, ophungezondheidtedrinken

45Devolgendedagverliephetbanketopdezelfdemanier alsdevoorgaandekeren,entoendegelegenheidzich voordeed,steldedekoningvragenaandeovergebleven gasten.Hijzeitegendeeerste:‘Hoekaneenmenszichvan hoogmoedweerhouden?’

46Enhijantwoordde:‘Alshijgelijkheidhandhaaftenzich teallentijdeherinnertdathijeenmensisdieovermensen heerstGodbrengtdehoogmoedigentotnietsenverhoogt dezachtmoedigenennederigen!’

47Dekoningsprakhemvriendelijktoeenvroeg vervolgens:Wiezoueenmanalsraadgeversmoetenkiezen?

48Enhijantwoordde:‘Zijdieinveelopzichtenbeproefd zijnenHemonvoorwaardelijktrouwblijvenenZijn karakterdelenEnGodopenbaartZichaanhendiehet waardigzijn,opdatdezedoelenbereiktmogenworden’

49Dekoningpreeshemenvroegeenander:Watishet meestnoodzakelijkebezitvooreenkoning?

50‘Devriendschapenliefdevanzijnonderdanen,’ antwoorddehij,‘wantdaardoorwordtdebandvangoede wilonverbreekbaarEnhetisGoddieervoorzorgtdatdit gebeurtovereenkomstiguwwens.’

51Dekoningpreeshemenvroegeenander:Watishet doelvaneentoespraak?Enhijantwoordde:‘Je tegenstanderovertuigendoorhemzijnfoutentetonenmet eengoedgeordendlegervanargumenten’

52Wantzozultuuwtoehoorderwinnen,nietdoorhem tegentespreken,maardoorhemteprijzenenhemte overtuigenEnhetisdoordekrachtvanGoddat overtuigingtotstandkomt.'

53Dekoningzeidathijeengoedantwoordhadgegeven envroegvervolgenshoehijinvredekonlevenmetdevele verschillenderassendiedebevolkingvanzijnkoninkrijk vormden.

54‘Doorjeopdejuistemaniertegenoveriederte gedragen,’antwoorddehij,‘enrechtvaardigheidals leidraadtenemen,zoalsjenudoetmetbehulpvanhet inzichtdatGodjeschenkt’

55Dekoningwasverheugdoverditantwoordenvroeg nogeens:'Onderwelkeomstandighedenzoueenmens verdrietmoetenlijden?'

56‘Indetegenspoeddieonzevriendenoverkomt,’ antwoorddehij,‘zienwedatdielangdurigenonherstelbaar isDeredestaatonsniettoetetreurenomhendie gestorvenzijnenvanhetkwaadbevrijd,maarallemensen treurenomhen,omdatzealleenaanzichzelfenhuneigen voordeeldenkenAlleendoordekrachtvanGodkunnen weaanalhetkwaadontkomen!’

57Dekoningzeidathijeenpassendantwoordhad gegevenenvroegeenander:hoekanmenzijnreputatie verliezen?

58Enhijantwoordde:‘Wanneerhoogmoeden onbegrensdezelfverzekerheiddeoverhandkrijgen, ontstaanoneerenreputatieschade.WantGodisdeHeer vanallereputatieenHijgeeftdiewaarHijwil’ 59Dekoningbekrachtigdehetantwoordenvroegde volgendeman:Aanwiemoetendemensenzich toevertrouwen?

60‘Aanhen,’antwoorddehij,‘dieudienenuitgoedewil ennietuitvreesofeigenbelang,diealleenaanhuneigen gewindenkenWantheteneiseentekenvanliefde,het andereeentekenvankwaadwilligheidenopportunisme 61Wantwiealtijdopzijneigengewinuitis,isinwezen eenverraderMaarugenietdegenegenheidvanaluw onderdanendankzijdegoederaaddieGodugeeft' 62Dekoningzeidathijwijshadgeantwoordenvroegeen ander:Wathoudteenkoninkrijkveilig?

63Enhijantwoorddeopdevraag:‘Weesvoorzichtigen denkgoedna,zodatergeenkwaadwordtaangerichtdoor hendiegezagoverhetvolkhebben,endoeditaltijdmetde hulpvanGod,dieumetstrengoordeelingeeft’

64Dekoningsprakhembemoedigendewoordentoeen vroegeenander:Wathoudtdankbaarheideneerinstand?

65Enhijantwoordde:‘Deugd,wantzijisdebronvan goededadenendaardoorwordthetkwaadvernietigd,net zoalsuedelmoedigheidvankaraktertoontjegensallen doordegavedieGoduheeftgeschonken’

66Dekoningnamhetantwoordwelwillendinontvangst envroegdeelfde(aangezienertweemeerwarendan zeventig)hoehijinoorlogstijdzijninnerlijkerustkon bewaren

67Enhijantwoordde:‘Bedenkdathijgeenkwaadhad gedaanaaniemandvanzijnonderdanen,endatallenvoor hemzoudenstrijdenalsdankvoordegunstendieze haddenontvangen,wetendedatu,zelfsalszehunleven zoudenverliezen,voordegenenzultzorgendievanhen afhankelijkzijnWantuverzuimtnooitiemandte vergoeden–zogoedhartigisudoorGodbezield’

68Dekoningapplaudisseerdehenallenluidensprakzeer vriendelijktothen.Daarnadronkhijeenflinkeslokop iedersgezondheid,gafzichoveraanhetgenietenen overlaaddezijngastenmetdemeestgenereuzeen vreugdevollevriendschap.

HOOFDSTUK10

DevragenenantwoordengaanverderErwordtgetoond hoelegerofficierengeselecteerdzoudenmoetenworden Welkemanbewonderingverdientenandereproblemenuit hetdagelijkslevendievandaagdedagnetzorelevantzijn als2000jaargeledenVerzen15-17zijnopmerkelijk omdatzehettheateraanbevelenVerzen21-22beschrijven dewijsheidvanhetkiezenvaneenpresidentofhethebben vaneenkoning.

1Opdezevendedagwerdenveeluitgebreidere voorbereidingengetroffen,enerwarenveelanderen aanweziguitdeverschillendesteden(waarondereengroot aantalambassadeurs)

2Toenzicheengelegenheidvoordeed,vroegdekoning aandeeerstevandegenendienognietwarenondervraagd hoehijkonvoorkomendathijdoordrogredenenmisleid zouworden

3Enhijantwoordde:'Doorgoedtelettenopdespreker, watergezegdwordtenhetonderwerpvandiscussie,en doornaeentijdjedezelfdevragenineenanderevormte herhalen.Maareenscherpverstandhebbeneninelkgeval eengoedoordeelkunnenvellen,iseenvandegoedegaven vanGod,endiebezitu,oKoning'

4Dekoningapplaudisseerdeluidvoorhetantwoorden vroegnogeens:Waaromwordendemeestemensennooit deugdzaam?

5‘Want,’antwoorddehij,‘allemensenzijnvannature onmatigengeneigdtotgenotDaaruitontstaatonrechten eenvloedgolfvanhebzuchtDegewoontevan deugdzaamheidiseenbelemmeringvoorhendiezich overgevenaaneenlevenvangenot,omdatzijhunde voorkeurgeeftaanmatigheidenrechtvaardigheidWant GodisdeMeestervandezedingen.’

6Dekoningzeidathijgoedhadgeantwoordenvroeg:Wat behorenkoningentegehoorzamen?Enhijzei:Dewetten, opdatzijdoorrechtvaardigevoorschriftenhetlevenvan mensenkunnenherstellenZoalsudooruwgedrag,in gehoorzaamheidaanhetgoddelijkegebod,eenblijvende herinneringvooruzelfhebtopgebouwd.

7Dekoningzeidatookdezemangoedgesprokenhad,en vroegdevolgende:Wiezoudenwealsgouverneursmoeten aanstellen?

Enhijantwoordde:'Allendiedegoddeloosheidhatenen uwvoorbeeldvolgen,handelenrechtvaardig,zodatze voortdurendeengoedenaambehouden.Wantdatiswatu doet,machtigeKoning,'zeihij,'enhetisGoddieude kroondergerechtigheidheeftgegeven'

9Dekoningjuichteluidkeelstoenhetantwoordkwamen keekvervolgensnaardevolgendemanenzei:'Wiezouden wealsbevelhebbersoverdetroepenmoetenaanstellen?'

10Enhijlegdeuit:‘Zijdieuitblinkeninmoeden rechtvaardigheid,enzijdiemeerbezorgdzijnoverde veiligheidvanhunmannendanovereenoverwinningdoor roekelooshunleventeriskerenWantzoalsGodgoed

handeltjegensallemensen,zobentooku,doorHemnate volgen,deweldoenervanaluwonderdanen.’

11Dekoningzeidathijeengoedantwoordhadgegeven envroegeenander:Welkemanverdientbewondering?

12Enhijantwoordde:‘Demandieaanzien,rijkdomen machtbeziteneenzielheeftdiedaaraangelijkisU bewijstzelfdooruwdadendatu,metGodshulp,zeer bewonderenswaardigbent,omdatHijuinstaatsteltom voordezedingentezorgen’

113Dekoningsprakzijngoedkeuringuitenzeitegeneen ander:'Aanwelkezakenzoudenkoningendemeestetijd moetenbesteden?'

14Enhijantwoordde:‘Lezenenbestuderenvande verslagenvanofficiëlereizen,diegeschrevenzijnmet betrekkingtotdeverschillendekoninkrijken,methetoog opdehervormingenhetbehoudvandeonderdanen.En doorzulkeactiviteitenhebtueengloriebereiktdiedoor niemandandersisgeëvenaard,metdehulpvanGoddieal uwverlangensvervult.’

15Dekoningsprakenthousiasttotdemanenvroegeen ander:hoemoeteenmanzichbezighoudentijdenszijn urenvanontspanningenrecreatie?

16Enhijantwoordde:‘Hetisnuttigengepastomnaar toneelstukkentekijkendieopeengepastemanierworden opgevoerdenomscènesuithetlevenvoorogentehebben diemetwaardigheidenfatsoenwordenuitgebeeld

17Wantzelfsindezegenoegensvalterietsstichtendste vinden,wantvaakwordtereennuttigelesgeleerduitde meestonbeduidendezakenvanhetlevenMaardoorinal uwhandelingendegrootstegepastheidtebetrachten,hebt ubewezendatueenfilosoofbentenwordtudoorGod geëerdvanwegeuwdeugd'

18Dekoning,tevredenmetdewoordendiezojuist gesprokenwaren,zeitegendenegendeman:hoebehoort eenmanzichtegedragenopbanketten?

19Enhijantwoordde:‘Umoetgeleerdenbijuroepen, mensendieunuttigeraadkunnengevenoverdezakenvan uwkoninkrijkenhetlevenvanuwonderdanen(wantuzou geengeschikterofleerzameronderwerpkunnenvinden dandit),wantzulkemensenzijnGoddierbaaromdatze hunverstandhebbengetraindomdeedelsteonderwerpen teoverdenken–zoalsuzelfookdoet,aangezienaluw handelingendoorGodwordengeleid.’

20Verheugdoverhetantwoordvroegdekoningaande volgendeman:Watishetbestevoorhetvolk?Dateen gewoneburgertotkoningwordtbenoemdofeenlidvande koninklijkefamilie?

21Enhijantwoordde:‘Hijdievannaturehetbesteis. Wantkoningendievankoninklijkeafkomstzijn,zijnvaak hardenstrengtegenoverhunonderdanenEnditgeldtnog meervoorsommigendieuitdegelederenvangewone burgerszijnopgeklommen,die,nadatzehetkwaadhebben ervarenenhundeelvandearmoedehebbengedragen, wanneerzeovermenigtenheersen,wrederblijkentezijn dandegoddelozetirannen

22Maarzoalsikalzei,eengoedhartigmens,diegoedis gevormd,isinstaatteregeren,enubenteengrootkoning, nietzozeeromdatuuitblinktindeglorievanuw heerschappijenuwrijkdom,maarveeleeromdatualle mensenovertreftinbarmhartigheidenfilantropie,dankzij Goddieumetdezeeigenschappenheeftbegiftigd'

23Dekoningpreesdezemanuitvoerigenvroegtoenals laatste:Watisdegrootsteprestatiebijhetbesturenvaneen rijk?

24Enhijantwoordde:‘Datdeonderdanenvoortdurendin vredezoudenlevenendateringevalvangeschillensnel rechtzouwordengedaan’

25Dezeresultatenwordenbereiktdoordeinvloedvande heerser,wanneerhijeenmanisdiehetkwaadhaatenhet goedeliefheeftenzijnenergiewijdtaanhetreddenvan mensenlevens,zoalsuonrechtalsdeergstevormvan kwaadbeschouwtendooruwrechtvaardigbestuureen onsterfelijkereputatievooruzelfhebtverworven,omdat Godueenzuiverenonbesmetverstandheeftgeschonken.

26Toenhijophieldmetspreken,brakerluidenvrolijk applausuitdatgeruimetijdaanhieldToenhetverstomde, namdekoningeenbekerenbrachteentoastuittererevan alzijngastenendewoordendiezijhaddengesproken

27Totslotzeihij:'Ikhebhetmeesteprofijtgehadvanuw aanwezigheid.Ikhebveelbaatgehadbijdewijzeraaddie umijhebtgegevenmetbetrekkingtotdekunstvanhet regeren'

28Toenbevalhijdataaniedervanhendrietalentenzilver gegevenzoudenworden,engafhijeenvanzijnslavende opdrachthetgeldteoverhandigen

29Iedereenjuichteluidkeelsenhetfeestmaalwerdeen uitbundigfeest,terwijldekoningzichovergafaaneen aanhoudendefeestvreugde

HOOFDSTUK11

Vooreenopmerkingoveroudestenografie,zievers7.De vertalingwordttergoedkeuringvoorgelegdenzoals voorgelezenaanvaard,en(vers23)erwordteenstemming gehoudenomdegoedkeuringtebekrachtigen,dieunaniem wordtaangenomen

1Ikhebuitvoeriggeschrevenenmoetuomvergeving vragen,Philocrates.

2Ikwasbuitengewoonverbaasdoverdemannenende manierwaaropzeineenoogwenkantwoordengavendiein werkelijkheidveeltijdhaddengekostomtebedenken.

3Wanthoeweldevragenstelleroverelkevraaggoedhad nagedacht,haddendegenendieeenvooreenantwoord gavenhunantwoordendirectparaat.Daaromlekenzijmij, alleaanwezigenenvooraldefilosofen, bewonderenswaardig

4Enikverondersteldathetongelooflijkzallijkenvoor degenendiemijnverhaalindetoekomstzullenlezen

5Maarhetisongepastomfeitendieindeopenbare archievenzijnvastgelegd,verkeerdvoortestellen

6Enhetzounietjuistzijnalsikinzo'nzaakeen overtredingzoubegaanIkvertelhetverhaalprecieszoals hetgebeurdis,envermijddaarbijbewustelkefout.

7Ikwaszoonderdeindrukvandekrachtvanhun uitspraken,datikdemoeitenamomdegenenteraadplegen dietottaakhaddenverslagtedoenvanalleswatertijdens dekoninklijkeaudiëntiesenbankettengebeurde

8Wanthetis,zoalsuweet,degewoontedatvanafhet momentdatdekoningzakenbeginttedoentothetmoment dathijzichterugtrektomterusten,eenverslagwordt bijgehoudenvanalzijnwoordenendaden–een uitstekendeennuttigeregeling

9Wantdevolgendedagwordendenotulenvande gebeurtenissenenuitsprakenvandevorigedag voorgelezenvoordatdewerkzaamhedenbeginnen,enalser eenonregelmatigheidisgeweest,wordtdezaak onmiddellijkrechtgezet.

10Zoalsgezegdhebikdaaromaccurateinformatieuitde openbareregistersverkregenendefeitenindejuiste volgordeweergegeven,omdatikweethoegraagunuttige informatiewiltontvangen

11DriedagenlaternamDemetriusdemannenmeeenliep langsdezevenstadialangezeeweringnaarheteiland,stak debrugoverenbegafzichnaardenoordelijkedistricten vanPharos.

12Daarriephijhenbijeenineenhuisdataandekustwas gebouwd,eenprachtighuisopeenafgelegenplek,en nodigdehenuitomdevertalingteverrichten,aangezien alleswatzedaarvoornodighaddentothunbeschikking stond

13Zegingendusaandeslagomhunverschillende resultatentevergelijkenenmetelkaarinovereenstemming tebrengen,enwatzeookovereenstemden,werdonder leidingvanDemetriusnauwkeurigovergeschreven.

14Endesamenkomstduurdetothetnegendeuur;daarna werdenzevrijgelatenominhunlichamelijkebehoeftente voorzien.

15Alleswatzewensten,werdruimschootsvoorhen verzorgdBovendientrofDorotheusdagelijksdezelfde voorbereidingenvoorhenalsvoordekoningzelf–wantzo haddekoninghemopgedragen

16'sMorgensvroegverschenenzedagelijksaanhethof, ennadekoninggegroettehebben,gingenzeterugnaar huneigenverblijfplaats

17EnzoalsalleJodengewendzijn,wastenzijhunhanden indezeeenbadentotGod,waarnazijzichwijddenaanhet lezenenvertalenvandebetreffendepassagewaaraanzij bezigwarenIkvroeghun:Waaromwastenzijhunhanden voordatzijbaden?

18Enzijlegdenuitdatheteentekenwasdatzijgeen kwaadhaddengedaan(wantelkevormvanactiviteitwordt metdehandenverricht),aangezienzijophunnobeleen heiligewijzeallesbeschouwenalseensymboolvan rechtvaardigheidenwaarheid

19Zoalsikalzei,kwamenzedagelijkssamenopdeplek dieheerlijkwasvanwegederustenhetlicht,enwijdden zichaanhuntaak

20Enhetgebeurdezodatdevertalingintweeënzeventig dagenvoltooidwas,alsofditmetopzetzowasgeregeld

21Toenhetwerkvoltooidwas,riepDemetriusdeJoodse bevolkingbijeenopdeplaatswaardevertalingwas gemaaktenlasdezeaanallenvoor,inaanwezigheidvande vertalers,dieookdoorhetvolkzeerenthousiastwerden ontvangenvanwegedegrotevoordelendiezijhenhadden gebracht

22OokDemetriuswerddoorhenhartelijkgeprezenenzij drongenerbijhemopaandehelewettelaten overschrijveneneenexemplaaraanhunleiderste overhandigen.

23Nadatdeboekenwarenvoorgelezen,stondende priesters,deoudstenvandevertalers,deJoodse gemeenschapendeleidersvanhetvolkopenzeidendat, aangezienerzo'nvoortreffelijke,heiligeennauwkeurige vertalingwasgemaakt,hetterechtwasdatdezezozou

blijvenendatergeenwijzigingeninzoudenworden aangebracht.

24Entoenhethelegezelschapzijngoedkeuringhad uitgesproken,droegenzijhenopeenvloekuittespreken, overeenkomstighungewoonte,overeeniederdieookmaar ietszouveranderen,doorietstoetevoegenofopwelke wijzedanookietstewijzigenvanwatergeschrevenstond, ofdoorietswegtelaten.

25Ditwaseenzeerverstandigevoorzorgsmaatregelom ervoortezorgendathetboekvooralletoekomstigetijden ongewijzigdbewaardzoublijven

26Toendekoninghiervanopdehoogtewerdgesteld,was hijzeerverheugd,wanthijwaservanovertuigddathet plandathijhadbedacht,succesvolwasuitgevoerd

27Hetheleboekwerdaanhemvoorgelezenenhijwas zeerverbaasdoverdegeestdriftvandewetgever.

28EnhijzeitegenDemetrius:‘Hoekomthetdatgeenvan dehistoriciofdichtershetooitdemoeitewaardheeft gevondenomnaarzo’nwonderbaarlijkeprestatiete verwijzen?’

29Enhijantwoordde:‘Omdatdewetheiligisenvan goddelijkeoorsprong.Ensommigendievanplanwaren zichermeebezigtehouden,zijndoorGodgestraften hebbendaaromvanhunvoornemenafgezien’

30HijzeidathijvanTheopompushadgehoorddatdeze meerdandertigdagenlangzijnverstandhadverloren, omdathijvanplanwasominzijngeschiedenisenkele gebeurtenissenoptenemenuitdeeerdereenenigszins onbetrouwbarevertalingenvandewet

31Toenhijenigszinshersteldwas,smeektehijGodom hemduidelijktemakenwaaromditongelukhemwas overkomen

32Enineendroomwerdhemgeopenbaarddathij,uit louterenieuwsgierigheid,heiligewaarhedenaangewone mensenwildemeedelen,endathijzouherstellenalshij daarmeeophield

33IkhebookvanTheodektes,eenvandetragediedichters, vernomendathij,toenhijenkelevandeinhetboek beschrevengebeurtenissenwildebewerkenvooreenvan zijntoneelstukken,staarinbeideogenkreeg.

34Toenhijderedenbegreepwaaromhemditongelukwas overkomen,badhijveledagentotGodenwerddaarna genezen.

35Ennadatdekoning,zoalsikalzei,deuitlegvan Demetriushieroverhadontvangen,betuigdehijhuldeen gafhijopdrachtdatergrotezorgaandeboekenbesteed moestwordenendatzeheiligbewaaktmoestenworden

36Enhijspoordedevertalersaanomhemnahun terugkeernaarJudearegelmatigtebezoeken,wanthetwas volgenshemterechtdathijhennunaarhuislietgaan

37Maarwanneerzeterugkwamen,behandeldehijhenals vrienden,zoalshethoort,enontvingenzerijkegeschenken vanhem

38Hijgafopdrachtomvoorbereidingentetreffenvoorhun terugreisnaarhuisenbehandeldehenzeerroyaal

39Hijschonkiedervanhendriegewadenvandefijnste soort,tweetalentengoud,eendressoirvanééntalenten allemeubelsvoordriebanken

40EnmetdeescortezondhijEleazartienrustbankenmet zilverenpotenenallebenodigdeuitrusting,eendressoirter waardevandertigtalenten,tienpurperengewaden,een schitterendekroon,honderdstukkenvanhetfijnste

gewevenlinnen,kommenenschalen,entweegouden bekers,dieaanGodgewijdmoestenworden.

41Hijdrongerbijhemookineenbriefopaandatalseen vandemannenlievernaarhemterugwildekomen,hijhen nietmoesttegenhouden.

42Wanthijbeschouwdehetalseengrootvoorrechtomin hetgezelschapvanzulkegeleerdenteverkeren,enhijgaf zijnrijkdomlieveraanhenuitdanaanijdelheden.

43Ennu,Philocrates,hebjehetvolledigeverhaal,zoalsik beloofdheb

44Ikdenkdatumeerplezierbeleeftaandezezakendan aandegeschriftenvandemythologen

45Wantubenttoegewijdaandestudievanzakendiede zieltengoedekomen,enubesteedterveeltijdaanIkzal trachtenalleanderegebeurtenissentebeschrijvendiehet waardzijnomopteschrijven,zodatudoorzetelezende hoogstebeloningvooruwijverkuntverkrijgen