Skip to main content

Corsican - The Letter of Aristeas

Page 1


ALetterad'Aristea

INTRODUZIONE

Inaletterad'Aristea,unadiericuperazionipiùnotevuliè antichedistacullezzione,simuandatiassailuntanuda AdamuèEva,assailuntanudauDiluviu.Stascrittura prisentaunspettaculudiaresilienzadiarazzaumana,chì hàripupulatuaTerra,cùnazioniputentichìvivenuin pompaèsplendore.

Leghjeretequìdiuprimugrandebibliofilu-Tolomeu Filadelfu.Desideriaraccoglieinasobibliotecain Alessandria"tuttiilibridiumondu"Infine,inaso passioneperassicurassiunagrandeopera-eLeggi ebraiche-scambia100.000prigiuneriperquellulibru. Questuhèprobabilmenteuprezzupiùaltumaipagatuper unasolaoperaPresentaunaragioneinsolitaperafinedia GrandeCattività.

L'avvenimentidistanarrazionesòaccadutiduranteavita diafamosareginaArsinoe,chìhèmortainu270aCA dataesattadiascritturahèincerta

Iditagliidiavitadicorte,adiscussionediiprublemi sucialidil'epicasòdiupiùgrandeinteressuèvivacitàHè unascupertastranainquest'epicadivedeurèèisoinvitati ghjucààdumandeèrisposteduranteisobanchetti.

Astrutturadist'operaassorbentehèaseguente:

1DedicadiulibruàFilocrate

2Azionepreliminare:

(a)AprupostadiuBibliotecariudiliberàiprigiuneriebrei incambiudiunlibru

(b)L'emancipazione

(c)AletteradiFiladelfoàEleazar.

(d)Arisposta

(e)Inomidiucumitatunuminatupertraduceulibru

3.Descrizzionediirigalireali:

(a)Atavula(probabilmenteupezzudimobiliupiù elaboratumaipruduttu)

(b)L'altriprisenta.

4DescrizzionediGhjerusalemme (a)Utempiu(èusistemaidricu) (b)Aceremonia. (c)Acittadella (d)Acità (e)Acampagna.

5L'addiud'Eleazar

6AspiegazionedialegedapartediEleazar(questahè unaprufondasapienza).

7L'accoglienza

8Ubanchettu(72dumandeèrisposte)

9.AtraduzzionediuLibru.

CAPITULU1

Àl'epicadiacaptivitàebraicainEgittu,Tolomeu Filadelfusipalesacum'èuprimugrandebibliofilu Desideriaavètuttiilibridiumonduinasobiblioteca;per otteneeLeggidiMosè,offrediscambià100000 prigiuneriperquellutravagliuesclamendu:"Hèveramente unapicculamanna!"

1Siccomuaghjuraccoltumaterialeperunastoria memorabilediamovisitaàEleazar,uSommuSacerdote diiGhjudei,èsiccomuvoi,Filocrate,cum'èùnperdite miccal'occasionediricurdàmi,avetemessuassai impurtanzaàriceveuncontudiimotivièdil'ughjettudia momissione,aghjupruvatuàscriveunaspiegazionechjara diamateriapervoi,perchèpercepiscuchìaveteunamore naturaleperl'apprendimentu,unaqualitàchìhèapiù grandepussessudil'omu-pruvàconstantementeà "aghjunghjeàusostockdicunniscenzeèacquisizioni",sia permezudiustudiudiastoriasiaparticipenduà l'avvenimentistessi

2Hèperviadiquestu,piglienduinsèl'elementiipiù nobili,chìl'animahèstabilitainapurezza,èavendufissatu usoscopunantuàapietà,uscopuupiùnobileditutti, l'usacum'èasoguidainfallibileècusìacquistaunscopu definitu.

3Hèstataamodedizioneàaricercadiacunniscenza religiosachìm'hàpurtatuàfàl'ambasciataàl'omuchì aghjumintuvatu,chìeratenutuinapiùaltastimadaiso citadinièdal'altri,siaperasovirtùsiaperasomaestà,è chìpussedevadocumentidiupiùgrandevaloreperl'Ebrei inusopaeseèinterrestraniereperl'interpretazionedia legedivina,perchèesolegesòscrittenantuàpergamene dipelleincaratteriebraici

4Aghjudunqueintrapresustaambasciatacunentusiasmu, avenduprimatrovuunaoccasionepersupplicàurèperi prigiuneriebreichìeranustatitrasportatidaaGhjudeain Egittudaubabbudiurè,quanduelluaviapigliatu pussessudistacitàècunquistatuaterrad'Egittu

5Valeapenach'evicuntiancustastoria,postuchìsò cunvintuchìvoi,cùavostradispusizioneàasantitàèa vostrasimpatiaperl'omichìvivenusecondualegesanta, ascoltereteancupiùvolentieriuracontuchìaghju intenzionedispiegà,postuchìvoistessusiteghjuntupocu fàdal'isulaèsiteansiosudisentetuttuciòchìtendeà custruiscel'anima

6Ancuinunaoccasionepassata,viaghjumandatuun registrudiifattichìaghjupensatuchìvalevaapenadi cuntànantuàarazzaebraica,-uregistruchìaghjuottenutu daipiùeruditisommisacerdotidiaterrapiùerudita d'Egittu

7Siccomusìcusìdesiderosud'acquistàacunniscenzadi quellecosechìponuessebeneficheperamente,misentu incumbenteditrasmettetituttel'infurmazioniinumo putere.

8Devusenteulistessuduvereversututtiquellichì pussedenualistessadispusizione,mausentusoprattuttu versutè,postuchìhaiaspirazionicusìnobili,èpostuchì ùnsìmiccasoluumofratelluincaratteru,miccamenuchè insangue,masìancuunucunmèinaricercadiubè

9Perchènèupiacèderivatudal'orunèqualsiasialtru pussessuchìsòapprezzatidaementisuperficiali cunferisceulistessubenefiziucum'èaricercadiaculturaè ustudiuchìspendemuperottenela.

10Maperùnstancàvicùunaintroduzionetroppulonga, procederaghjusubituàusustanzadiamonarrazione

11DemetriudiFalero,upresidentediabibliotecadiurè, hàricevutuunagrandesommadisoldi,peruscopudi riunisce,quant'ellupudia,tuttiilibridiumondu

12Permezudicompraètrascrizione,hàrealizatu,àu megliudiasocapacità,uscopudiurè

13Unavolta,quanduerupresente,lihèstatudumandatu: Quantimillalibricisòinabiblioteca?èelluhàrispostu: "Piùdiduiecentumila,orè,èfaraghjusforziin l'immediatuperriunisceancuurestu,affinchìsipossa ghjunghjeàutotaledicinquecentumila.Mihèstatudettu chìelegediiGhjudeivalenuapenadiessetrascritteè meritanuunpostuinavostrabiblioteca!"

14«Chìviimpediscedifàquestu?»,risposeurè.«Tuttu ciòchìhènecessariuhèstatumessuàavostra dispusizione!»

15«Civoleàtraduceli»,risposeDemetriu,«perchèinu paesediiGhjudeiutilizanuunalfabetuparticulare(cum'è l'Egizianianuancuunaformaparticularedilettere)è parlanuundialettuparticulare.

16Sisupponech'elliusinualinguasiriaca,maùnhèmicca ucasu;asolinguahèabbastanzadiversa 17Èurè,quanduhàcapitututtiifattidiucasu,hà urdinatuchìunaletterafussiscrittaàuSommuSacerdote Ghjudeuaffinchìusoscopu(chìhèdigiàstatudiscrittu) fussicompiu.

18Pensenduchìeraghjuntuumumentudifàpressione nantuàadumanda,chìaghjuspessupresentatuàSosibius diTarentumèàAndreas,ucapudieguardiediucorpu, perl'emancipazionediiGhjudeichìeranustatideportatida aGhjudeadaubabbudiurè-perchèquandu,peruna cumbinazionedifurtunaèdicuragiu,aviapurtatuuso attaccucontr'àtuttaaregionediCelesiriaèFeniciaàun risultatusuccessu,inuprucessuditerrorizàupaesein sottumissione,hàdeportatualcunidiisonemicièaltrilihà riduttiincattività

19Unumerudiquellich'elluhàtrasportatudaupaesedii GhjudeiinEgittuùneramiccamenudicentumila. 20Diquestiarmòtrentamilaomisceltièlistabilìin guarnigioniineregionidicampagna

21(Èancuprimadiquestutempuungrannumerudi GhjudeieranughjuntiinEgittucùiPersiani,èinun perioduprecedenteancualtrieranustatimandatiinEgittu peraiutàPsammetichuinasocampagnacontr'àurèdi l'EtiopiMaquestiùneranumiccacusìnumerosicum'èi prigiunerichìTolomeu,figlioludiLagus,hàtrasportatu.)

22Cum'èaghjudigiàdettu,Tolomeuhàsceltuimiglioridi questi,l'omichìeranuinufiorediavitaèchìsi

distinguevanuperusocuragiu,èlihàarmati,maagrande massadil'altri,quellichìeranutroppuvechjiotroppu ghjovaniperquestuscopu,èancuedonne,lihàriduttiin schiavitù,miccachìvuliafàquestudiasopropriavuluntà, maeraubligatudaisosuldatichìirivendicavanucum'è ricumpensaperiserviziich'elliavianuresuinguerra 23Avendu,cum'èhèstatudigiàdettu,ottenutuuna opportunitàperassicuràasoemancipazione,aghjurivoltu àurècùiseguentiargumenti"Ùnsimumiccacusì irragionevulidapermettechìinostriattismentiscinue nostreparolle"

24Siccomualegechìvulemumiccasolutrascrivema ancutraduceapparteneàtuttaarazzaebraica,chì ghjustificazionepudemutruvàperanostraambasciata mentreunnumerucusìgrandediellifermanuinstatudi schiavitùinuvostruregnu?

25Inaperfezioneèaricchezzadiavostraclemenza, liberatequellichìsòtenutiinunaschiavitùcusìmiserabile, postuchì,cum'èaghjufattuassaisforziperscopre,uDiu chìlihàdatuasolegehèuDiuchìmanteneuvostruregnu

26AduranuulistessuDiu-uSignoreèCreatoredi l'Universu,cum'ètuttil'altriomi,cum'ènoistessi,orè, ancus'ènouchjamemucùnomidiversi,cum'èZeus1o Dis

27Stunomelihèstatudatuassaiapprupriatamentedai nostriprimiantenati,persignificàchìQuellu,permezudi uqualetutteecosesòdotatedivitaèvenenuàesse,hè necessariamenteuCavaliereèuSignoredil'Universu.

28Dateàtuttal'umanitàunesempiudimagnanimità liberenduquellichìsòtenutiinschiavitù

29Dopuàunbreveintervallu,mentrech'eiupricava fervidamenteàDiuch'elludispusissiamentediurèin moduchìtuttiiprigiunerifussinuliberati-(perchèarazza umana,essenduacreazionediDiu,hèinfluenzataè influenzatadaEllu

30Dunque,cùparechjepreghierediverse,aghjuinvucatu Quelluchìguvernaucore,affinchìurèfussicustrettuà cuncedeamodumanda

31Perchèaviagrandisperanzeperasalvezzadil'omi, postuchìerusicuruchìDiumicuncederial'esaudimentudi amopreghiera

32Perchèquandul'omipermotivipuripianificanuqualchì azzioneinl'interessudiaghjustiziaèdil'esecuzionedi nobiliatti,DiuOnnipotenteportaisosforzièscopiàun risultaturiesciutu)-urèalzòatestaèfighjendumicùuna facciaallegradumandò:"Quantemigliaiapensichì saranu?"

33Andreas,chìstavavicinu,rispose:"Unpocupiùdi centumila"

34«Hèveramenteunapicculabenedizione»,disseurè, «chìAristeascidumanda!»

35AlloraSosibiusèalcunialtrichìeranupresentidissenu: "Iè,maseràunomagiuadattatuàavostramagnanimitàper voioffrel'affrancazionediquestiomicum'èunattudi devozioneàuDiusupremu"

36SitestatuassaionoratudaDiuOnnipotenteèesaltatu sopraàtuttiivostriantenatiingloriaèhèghjustuchìli rendiateapiùgrandeoffertadiringraziamentuinuvostru putere

37Estremamentecuntentudistiargumenti,hàdatuordini chìsifacessiun'aghjuntaàisalariidiisuldatiper l'ammontudiisoldidiredenzione,chìvintidracmefussinu

pagateàipruprietariiperognischiavu,chìsiemanessiun ordinepublicuèchìiregistridiiprigiunerifussinuallegati àquestu

38Hàdimustratuupiùgrandeentusiasmuinl'affare, perchèeraDiuchìaviapurtatuunostruscopuàaso cumpletezzaèl'aviacustrettuàriscattàmiccasoluquelli chìeranughjuntiinEgittucùl'armatadiusobabbu,ma ancututtiquellichìeranughjuntiprimadiquellutempuo chìeranustatipurtatidopuinuregnu

39Lihèstatusignalatuchìisoldidiuriscattusariapiùdi quattrucentutalenti

40Pensuch'elluseràutiled'inserisceunacopiadiudecretu, perchècusìamagnanimitàdiurè,chìhèstatuautorizatu daDiuàsalvàtantegrandefolle,seràresapiùchjaraèpiù manifesta

41Udecretudiurèeracusì:"Tuttiquellichìanuservituin l'armatadiunostrubabbuinacampagnacontr'àaSiriaèa Feniciaèinl'attaccuàupaesediiGhjudeièsòdiventati pussedutidiprigiuneriGhjudeièlianupurtatiinacità d'Alessandriaèinaterrad'Egittuolianuvendutiàaltri-è inlistessumoduqualsiasiprigiunerichìeranuinanostra terraprimadiquellutempuosòstatipurtatiquìdopu-tutti quellichìpussedenutaliprigiunerisòtenutiàliberalli subitu,ricevenduvintidracmepercapucum'èriscattu

42Isuldatiriceveranustisoldicum'èunrigaluaghjuntuài sosalarii,l'altridautesorudiurè

43Pensemuchìeracontruàavuluntàdiunostrubabbuè contruàtuttaadecenzach'ellifussinustatifattiprigiuneriè chìadevastazionediasoterraèadeportazionedii GhjudeiinEgittueraunattudimalvagitàmilitare

44Ubottinochìhècascatuàisuldatinant'àucampudi battagliaeratuttuubottinoch'elliaverebbenuduvutu rivendicà

45Riduceupopuluinschiavitùerainpiùunattu d'inghjustiziaassoluta

46Dunque,postuchìhèricunnisciutuchìsimuabituatià rendeghjustiziaàtuttil'omièinparticulareàquellichìsò ingiustamenteinunacundizionediservitù,èpostuchìci sforzemuditrattàcurrettamentetuttil'omisecondu l'esigenzediaghjustiziaèdiapietà,avemudecretatu,in riferimentuàepersonediiGhjudeichìsòinqualchì cundizionedischiavitùinognipartediunostruduminiu, chìquellichìlipussedenuriceveranuasommadisoldi stipulataèlimetteranuinlibertàèchìnimuùnmostrerà alcunritarduinl'adempimentudiisoobblighi

47Entrotrèghjornidopuapublicazionedistudecretu, devenufàlistedischiaviperl'ufficialinuminatiper eseguisceanostravuluntà,èpruducesubituepersonedii prigiuneri

48Perchècunsideremuchìseràvantaghjosupernoièperi nostriaffarichìaquestionesiapurtataàunacunclusione

49Chiunquevogliapòdàinfurmazioninantuàqualchissia chìùnrispettamiccaudecretu,àcundizionechì,s'elluhè dimustratuculpevule,diventeràusoschiavu;isobeni, però,saranudatiàutesorureale

50Quanduudecretuhèstatupurtatuperesselettuàurè perasoappruvazione,cuntenetuttel'altredisposizioni eccettuafrase"qualsiasiprigiunerichìeranuinupaese primadiquellutempuosòstatipurtatiquìdopu",èinaso magnanimitàèagrandezzadiusocoreurèhàinseritusta clausulaèhàdatuordinichìacuncessionedisoldi necessariaperaredenzionefussidipusitataintuttucùi

pagatoridieforzeèibanchierireali,ècusìaquestionehè statadecisaèudecreturatificatuinsetteghjorni.

51Acuncessioneperaredenziones'hèelevataàpiùdi seicentusessantatalenti;perchèparechjizitelliàusenusò statiemancipatiinsemecùesomamme.

52Quanduaquistionehèstatapostaseasommadivinti talentiduviaessepagataperquesti,urèhàurdinatuchì fussifattu,ècusìhàmessuinoperaasodecisioneinu moduupiùcumpletu

CAPITULU2

Mustrenducumusitenevanuiregistriipiùattentidi l'affaridistatuBurocraziaguvernamentaleUncumitatu diseipersonehènuminatuperandààuSommuSacerdote inGhjerusalemmeèurganizàuscambiu.Aristeashè incaricatudiadelegazione

1Quanduquestuhèstatufattu,hàurdinatuàDemetriudi scriveunmemorialeriguarduàatrascrizionediilibriebrei.

2Perchètuttil'affaridistatueranusolitiesserealizatiper mezudidecretiècùapiùgrandeprecisionedaquestirè egiziani,ènundaerafattuinmodutrascuratuoàcasu.

3Ècusìaghjuinseritucopiediumemorialeèdielettere,u numerudiirigalimandatièanaturadiognunu,postuchì ognunudiellieccellevainmagnificenzaèabilitàtecnica.

4EccuunacopiadiumemorialeAMemoriadiDemetriu àugranderè«Postuchìm'avetedatustruzzioni,orè,chìi librinecessariipercumpletàavostrabibliotecasianu riuniti,èchìquellidifettosisianuriparati,misòdedicatu cùamassimacuraàarealizazionediivostridesideri,è avàaghjuaseguenteprupostadapresentàvi.

5IlibridialegediiGhjudei(cùqualchialtri)sòassentida abiblioteca

6Sòscrittiincaratterièlinguaebraicaèsòstatiinterpretati senzacura,èùnrapprisentanumiccautestuoriginale cum'èmisòinfurmatudaquellichìsanu;perchèùnanu maiavutuacuradiunrèperprutegelli.

7Hènecessariuchìquestisianufattiprecisiperavostra bibliotecapostuchìalegechìcuntenenu,inquantuhè d'originedivina,hèpienadisapienzaèsenzaognimacchia.

8Perquestaragioneilitteratièipuetièamassadiscrittori storichisisòtenutiàdistanzadariferiscesiàstilibrièà l'omichìanuvissutuèvivenuseconduelli,perchèaso cuncepzionediavitahècusìsacraèreligiosa,cum'èdice Ecateud'Abdera

9S'ellutipiace,orè,unaletteraseràscrittaàuSommu SacerdoteinGhjerusalemme,dumandendulud'inviàsei anzianidaognitribù-omichìanucampatuavitapiù nobileèsòipiùespertiinasolege-affinchìpudemu scopreipuntiiniqualiamaiòpartediellisòd'accordu,è cusì,avenduottenutuunatraduzzioneaccurata,pudemu mettelainunlocubenvisibileinunmodudegnudil'opera stessaèdiuvostruscopu

10Chìaprosperitàcuntinuasiaatoia!

11Quandustumemorialehèstatuprisentatu,urèhà urdinatuchìunaletterafussiscrittaàEleazarnantuàa materia,denduancuunracontudil'emancipazionedii prigiuneriGhjudei

12Èhàdatucinquantatalentid'oruèsettantatalenti d'argentuèunagrandequantitàdipietreprezioseperfà ciotoleèfiale,unatavolaècoppedalibazione

13Hàancudatuordiniàquellichìavianuacustodiadie socassedipermetteàl'artigianidifàunaselezzioneditutti imaterialichìpuderianuavèbisognuperuscopu,èchì centutalentiinsoldidevenuessemandatiperfurnisce sacrificiperutempiuèperaltribisogni.

14Vidaraghjuuncontucumpletudiutravagliudopuavè messudavantiàvoicopiedielettereAletteradiurèera cusì:

15«UrèTolomeumandasalutièsalutazioniàusummu sacerdoteEleazar»

16SiccomucisòparechjiGhjudeistabilitiinunostru regnuchìsòstatipurtativiadaGhjerusalemmedai Persianiàl'epicadiusoputereèassaialtrichìsòghjunti cùumobabbuinEgittucum'èprigiuneri-ungrannumeru diquestihàpiazzatuinl'armataèlihàpagatusalariipiù altidiusolitu,èquanduhàpruvatualealtàdiisocapihà custruitufortezzeèl'hàmessesottuàasocaricaaffinchì l'Egizianinativifussinuintimiditidaelli

17Èeiu,quandusòcullatunantuàutronu,aghjuaduttatu unatteggiamentubenignuversututtiimosughjetti,èpiù particularmenteversuquellichìeranucitadinivostriaghjuliberatupiùdicentumilaprigiuneri,pagenduàiso pruprietariiuprezzudimercatuapprupriatuperelli,ès'ellu hèmaistatufattumaleàuvostrupopuluperviadie passionidiafolla,liaghjufatturiparazione.

18Umutivuchìhàincitatuamoazzionehèstatuu desideriud'agiscepiamenteèdirendeàuDiusupremu un'offertadiringraziamentupermanteneumoregnuin paceègrandegloriaintuttuumondu

19Inoltre,quellidiuvostrupopuluchìeranuinufioredia vita,aghjuarruolatuinumoesercitu,èquellichìeranu adattiàesseattaccatiàamopersonaèdegnidiafiduciadi acorte,aghjustabilituinpusizioniufficiali

20Avà,postuchìsòansiosudimustràamogratitudineà questiomièàiGhjudeiintuttuumonduèàegenerazioni àvene,aghjudecisuchìavostralegeseràtraduttadaa linguaebraicachìhèinusutràvoiinalinguagreca, affinchìquestilibripossinuesseaghjuntiàl'altrilibrireali inamobiblioteca

21Saràunagentilezzadapartevostraèunaricumpensa perumozelus'èvoscegliteseianzianidaognunadie vostretribù,omidivitanobileèespertiinavostralegeè capacidiinterpretalla,affinchìinquestionididisputa pudemuscopreuverdictuinuqualeamaiuranzahè d'accordu,perchèl'inchiestahèdiapiùgrandeimpurtanza pussibule.

22Spergud'avèunagrandefamaperviadiarealizazione dist'opera.

23AghjumandatuAndreas,ucapudiamoguardiadiu corpuèAristeas-omichìaghjuingrandestima-per presentàaquestionedavantiàvoièpresentàvicentu talentid'argentu,eprimiziediamooffertaperutempiuèi sacrificièaltriritireligiosi

24Sèmiscriviteperdìivostridesideriinquestematerie, micunferireteungrandefavoreèmidareteunanova prumessad'amicizia,perchètuttiivostridesiderisaranu realizatiupiùprestupussibule.Addio!

25Àstalettera,Eleazarrisposecusì:«Eleazar,usummu sacerdote,mandasalutiàurèTolomeu,usoveruamicu

26Imopiùaltiaugurisòperuvostrubenessereèquelludi areginaArsinoe,diavostrasurellaèdiivostrifiglioli

27Anch'eiusòbèAghjuricevutuavostraletteraèsòassai cuntentudiuvostruscopuèdiuvostrunobilecunsigliu.

28Aghjuriunitututtuupopuluèl'aghjulettuperch'elli possinusapèdiavostradevozioneàunostruDiu.

29Liaghjumustratuancuetazzechìavetemandatu,vinti d'oruètrentad'argentu,ecinqueciotoleèatavoladi dedicazione,èicentutalentid'argentuperl'offertadii sacrificièperfurnisceecosedichìutempiuhàbisognu.

30StirigalimisòstatipurtatidaAndreas,unudiivostri servitoripiùonorati,èdaAristeas,traminduiomiboniè veri,distintiperasosapienza,èdegniinognimodud'esse irapprisentantidiivostrialtiprincipiièdiivostrighjusti scopi.

31Quessiomim'anutrasmessuuvostrumissaghjuèanu ricevutudamèunarispostaincunfurmitàcùavostra lettera.Accunsenteraghjuàtuttuciòchìhèvantaghjosuper voiancus'èavostradumandahèassaiinsolita

32Perchèavetecuncessuàinostricitadinigrandièmaida scurdàsibenefiziiinparechjimodi.

33Subitudunqueaghjuoffertusacrificipertè,atosurella, itofigliolièitoamichi,ètuttuupopuluhàpregatuchìito pianiprosperessinucontinuamente,èchìDiuOnnipotente cunserviutoregnuinpacecùonore,èchìatraduzzionedi asantalegetisiavantaggiosaèsiarealizatacùsuccessu

34Inpresenzadituttuupopuluaghjusceltuseianzianida ognitribù,omibonièsinceri,èliaghjumandatiàtècun unacopiadianostralege

35Seràunagentilezza,orèghjustu,s'èvodatestruzzioni chìappenaatraduzzionedialegeseràcumpletata,l'omici saranurestituitiinmodusicuruAddio!

36Eccuinomidil'anziani:Diaprimatribù,Ghjiseppu, Ezechia,Zaccaria,Ghjuvanni,Ezechia,Eliseu

37Diasecondatribù,Ghjuda,Simone,Samuele,Adaeus, Mattatias,Eschlemias.

38Diaterzatribù,Nehemia,Ghjiseppu,Teodosiu,Baseas, Ornias,Dakis

39Diaquartatribù,Ghjonatan,Abraeu,Eliseu,Anania, Cabria

40Diaquintatribù,Isaccu,Ghjacobbu,Ghjesù,Sabbateu, Simone,Levi.

41Diasestatribù:Ghjuda,Ghjiseppu,Simone,Zaccaria, Samuele,Selemas

42Diasettimatribù,Sabbataeus,Sedechia,Ghjacobbu, Isaccu,Ghjesia,Nattheus

43Dil'ottavatribù,Teodosiu,Ghjasone,Ghjesù,Teodotu, Ghjuvanni,Ghjonatan.

44Dianonatribù,Teofilu,Abràhamu,Arsamos,Ghjasonu, Endemias,Daniele.

45Diadecimatribù,Ghjeremia,Eleazar,Zaccaria,Baneas, Eliseu,Dateu

46Dil'undicesimatribù,Samuele,Ghjiseppu,Ghjuda, Ghjonates,Chabu,Dositeu.

47Diadodicesimatribù,Isaelu,Ghjuvanni,Teodosiu, Arsamo,Abiete,Ezechiele

48EranusettantadueintuttuCusìhèstataarisposta ch'Eleazarèisoamichianudatuàaletteradiurè

CAPITULU3

Inqualehèdescrittaatavolaapiùsquisitaèbellamai pruduttaAncualtririgaliricchi,interessantiàalucedii recentiscaviinEgittu

1Avàprocederaghjuàmanteneamoprumessaèdaraghju unadescrizzionedil'opered'arte.

2Eranufatticùunamaestriaeccezziunale,perchèurèùn hàrisparmiatunisunaspesaèhàsurvegliatupersonalmente l'operaiindividualmente.

3Ùnpudianudunquemiccatrascuràalcunapartediu travagliuofiniscelucùnegligenza

4Primadituttuvidaraghjuunadescrizzionediatavula.

5Urèerapreoccupatuchìst'operafussididimensioni eccezziunale,èfecedumandààiGhjudeidialucalitàa dimensionediatavoladigiàinutempiudiGhjerusalemme

6Èquanduellianudiscrittuemisure,elluhàdumandatu s'ellupuderiafàunastrutturapiùgrande.

7Ècertidiipretièdil'altriGhjudeirisposenuch'ùnciera nundachìl'impediscessi

8Èdissech'ellueraansiosudifàlucinquevoltepiù grande,maesitavaperpaurach'elluùnfussiinutileperi serviziidiutempiu

9Eradesiderosuchìusorigaluùnfussimiccasolu piazzatuinutempiu,perchèlisariastatuassaipiù piacevules'èl'omichìavianuuduvered'offreisacrifizii adattifussinucapacidifàluapprupriatamentenantuàa tavolach'elluaviafatta

10Ùnsuppuniamiccachìeraperviadiamancanzad'oru chìatavulaprecedenteerastatafattadipicculadimensione, maparechìcisiastata,disse,qualchìragioneperaquale erafatta-stadimensione

11Perchès'ellufussistatudatul'ordine,ùncisariastata mancanzadimezi

12Dunqueùnduvemumiccatrasgredisceoandàoltrea misuraadatta.

13Àulistessutempu,liurdinòdimetteinserviziututtee diverseformed'arte,perchèeraunomudiepiùalte cuncepzionièanatural'aviadotatudiunaimaginazione acutachìlipermettevadiimaginàl'aspettuchìsaria prisentatudal'operafinita

14Hàdatuancuordini,chìinduveùncieranumicca struzzionistabiliteineScrittureebraiche,tuttufussifattuu piùbellupussibule

15Quandutaliistruzionieranudate,duvianuesseeseguite àalettera

16Anufattuatavoladiduicubiti1dilunghezza,uncubitu dilarghezza,èuncubituèmezud'altezza,facendulad'oru puruèmassicciu

17Ciòchìdiscriviùneramiccaorufinupusatusopra un'altrafundazione,matuttaastrutturaerad'orumassicciu saldatuinseme

18Èfecenuunaborduralargaunapalmaintornu.

19Ècieraunaghirlandad'onda,incisainrilievuinforma dicordemaravigliosamentelavoratenantuàisotrèlati

20Perchèeradiformatriangulareèustiledil'operaera esattamenteulistessudaognilatu,cusìchìdaqualunque latufussinugirati,prisentavanuulistessuaspettu

21Diiduilatisottuàubordu,quelluchìscendevaversua tavulaeraunbellupezzud'opera,maeraulatuesternuchì attiravausguardudiuspettatore

22Avàubordusuperiorediiduilati,essenduelevatu,era affilatupostuchì,cum'èavemudettu,l'orlueraàtrèlati,da qualsiasipuntudivistacisiavvicinava

23Ècieranustratidipietreprezioseinmezuàutravagliu dicordoneinrilievu,èeranuintrecciatil'unicùl'altridaun dispositivuartisticuinimitabile

24Perragionidisicurezza,eranututtifissaticùaghid'oru chìeranuinseritiinperforazioniinepetre.

25Àilatieranuattaccatiinsemedachjappiperteneli fermi.

26Nant'àapartediuborduintornuàatavulachì s'inclinavainaltuèscontraval'ochji,cieraunmudellu d'ovainpietrepreziose,inciseelaboratamentedaunpezzu cuntinuudirilievuscanalatu,strettamentecunnessiinseme intornuàtuttaatavula

27Èsottuàepetrechìeranustatedisposteperrapprisintà l'ova,l'artistianufattuunacuronachìcunteneognitipudi frutti,avenduincimagrappolid'uvaèspighedigranu, ancudatterièmele,èmelagraneèsimili,dispostiinmodu vistosu

28Quessifruttieranufattidipietrepreziose,diulistessu culorechèifruttistessièifissavanudilatuintornuàtuttii latidiatavulacùunafasciad'oru

29Èdopuchìacuronadifruttierastataposta,sottuciera inserituunaltrumudellud'ovainpietrepreziose,èaltri travaglidiscanalaturaèdirilievu,affinchìiduilatidia tavulapudessinuesseaduprati,seconduidesideridii pruprietariièperquestaragioneutravagliud'ondaèu bordueranuestesifinuàipedidiatavula

30Anufattuèfissatusottuàtuttaalarghezzadiatavula unapiastramassicciadiquattruditedispessore,affinchìi pedipudessinuesseinseritiinella,èfissatafermamentecù pernichìs'inseriscianuinincavisottuàubordu,inmodu chìqualsiasilatudiatavulachìaghjentepreferia,pudesse esseadupratu

31Cusìhèdiventatumanifestamentechjaruchìl'operaera destinataàesseadupratainiduimodi.

32Nantuàatavulastessaanuincisuun"meandru",cù pietrepreziosechìspuntavanuinusomezu,rubiniè smeraldièancuunoniceèparechjialtritipidipietrechìsò digrandebellezza

33Èaccantuàu"maeandru"cierapiazzatuunpezzu maravigliosudirete,chìfaciachìucentrudiatavula parevaunaformaromboidale,ènantuàquestuerastatu fattuuncristalluèun'ambra,cum'èsichjama,chìpruducia unaimpressioneincomparabilenantuàispettatori.

34Anufattuipedidiatavulacùcapicum'ègigli,affinchì paressinugiglipiegatisottuàatavula,èepartechìeranu visibilirapprisentavanufogliechìstavanudritte.

35Abasadiupedenantuàaterraeracustituitadaun rubinuèmisuravaunalarghezzadipalmud'altezzatuttu intornu.

36Avial'aspettudiunascarpaèeralargaottudite

37Nantuàellasipusavatuttaasuperficiadiupede.

38Èanufattuchìupedeparessicum'èederachìcresce foradiapetra,intrecciatacùakantuècircundatadauna vignachìl'abbracciavacùgrappolid'uva,chìeranu travagliatiinepetre,finuàacimadiupede.

39Tuttiiquattrupedieranufattiinulistessustile,ètuttu erafattuèadattatucusìabilmente,èunataleabilitàè cunniscenzarimarchevulisòstatespeseperrendeluveru peranatura,chìquandul'ariaeramossadaunsoffiudi ventu,umuvimentueraimpartituàefoglie,ètuttuera fattupercurrispondeàarealtàattualechìrapprisentava 40Èanufattuacimadiatavulaintrèparticum'èun tripticu,èeranucusìadattatièincastratiinsemecùrubini longuàtuttaalarghezzadiutravagliu,chìl'incontrudii giuntiùnpudiaessevistunèancuscupertu

41Uspessorediatavolaùneramiccamenudimezu cubitu,cusìchìtuttuutravagliudeveavècustatuparechji talenti

42Perchè,postuchìurèùnvuliamiccaaghjunghjeàaso dimensione,hàspesuperidettaglialistessasommadi soldichìsariastatanecessarias'èatavulaavessipussutu essedidimensionipiùgrande

43Ètuttuhèstatucumpletatuseconduusopianu,inun modumaravigliosuèrimarchevule,cùun'arteinimitabileè unabellezzaincomparabile

44Diecoppe,duieeranufatted'oru,èdaabasaàumezu eranuincisecùrilieviinumudelludisquame,ètràe squameeranuinseritepietrepreziosecungrandeabilità artistica

45Cieratanduun"maeandru"altuuncubitu,cùaso superficiafattadipietrepreziosediparechjiculori,chì mustravaungrandesforzuartisticuèbellezza

46Sopraàquestucieraunmosaicu,travagliatuinformadi rombu,chìaviaunaspettudireteèghjunghjiafinuàl'orlu.

47Inumezu,picculiscudifattididiversepietrepreziose, postialternativamente,èditipudiversu,larghimiccamenu diquattrudite,aumentavanuabellezzadiusoaspettu.

48Nantuàacimadil'orlucieraunornamentudigigliin fiore,ègrappolid'uvaintrecciatieranuincisitutt'intornu

49Cusìeradunqueacustruzzionediecopped'oru,è cuntenevanupiùdiduiferriognuna

50Etazzed'argentuavianuunasuperficialiscia,èeranu fattemaravigliosamentecum'ès'ellefussinudestinateà essespecchi,inmoduchìtuttuciòchìlieraavvicinatuera riflessuancupiùchjaramentechèinispecchi

51Mahèimpussibiledidiscriveaveraimpressionechìste opered'arteanupruduttuinamentequandusòstatefinite

52Infatti,quandustivasieranustaticumpletatièpostiunu accantuàl'altru,primaunatazzad'argentuèdopuuna d'oru,dopuun'altrad'argentu,èdopuun'altrad'oru, l'aspettuch'elliprisentavanueracumpletamente indescrivibile,èquellichìsòghjuntiàvedeliùnanu pussutustrappassidaavistabrillanteèdauspettaculu incantevule

53L'impressionipruduttedauspettaculueranudinatura diversa

54Quandul'omifighjulavanuivasid'oru,èesomenti facianuunainchiestacumpletadiognidettagliudiafattura, esoanimeeranupienedimaraviglia

55Dinovuquanduunomuvuliadirigeusosguarduversu ivasid'argentu,mentreeranudavantiàellu,tuttupareva lampàdiluceintornuàulocuinduvestava,èdavauna gioiaancupiùgrandeàispettatori.

56Cusìch'elluhèveramenteimpussibiledidiscrivea bellezzaartisticadil'opere

57Efialed'oruanuincisuinucentrucùghirlandedivigna

58Èintornuàibordianuintrecciatuunaghirlandad'edera, dimirtuèd'ulivainrilievuècianuinseritupietrepreziose

59L'altrepartediutravagliudirilievul'anufattein mudellidiversi,postuch'ellianufattuunpuntud'onoredi compietuttuinunmodudegnudiamaestàdiurè

60Inunaparollasipòdìchìnèinutesorudiurènèin alcunaltru,ùncieranuoperechìuguagliavanuquestein costuoinabilitàartistica

61Perchèurècipensavaassai,perchèlipiaciaàguadagnà gloriaperl'eccellenzadiisodisegni

62Spessutrascuravaisoaffariufficiali,èpassavauso tempucùl'artisti,preoccupatich'ellicompiessinututtuin modudegnudiulocuinduveirigaliduvianuessemandati

63Cusìtuttuhèstaturealizatuàgrandescala,inuna maneradegnadiurèchìmandavairigalièdiusummu sacerdotechìerauguvernatorediupaese

64Ùncieramiccascarsitàdipietrepreziose,postuchì miccamenudicinquemilasòstateaduprateèeranututtedi grandedimensione

65L'abilitàartisticaapiùeccezziunalehèstataaduprata, cusìchìucostudiepetreèdiafatturaeracinquevoltepiù caruchèquelludil'oru

CAPITULU4

Dettaglivividiusacrifiziu.Aprecisioneinfallibiledii pretihènutèvuleUn'orgiasalvaticaUnadescrizzionediu tempiuèdiesoopereidriche

1Viaghjudatustadescrizzionediirigaliperchèaghju pensatuch'ellaeranecessaria

2Uprossimupuntudianarrazionehèunracontudiu nostruviaghjuversuEleazar,maprimadituttuvidaraghju unadescrizzionedituttuupaese

3QuandusimughjuntiinupaesediiGhjudei,avemuvistu acitàsituatainumezudituttaaGhjudea,incimaàuna muntagnadigrandealtezza

4Nantuàacima,utempiuerastatucustruituintuttuuso splendore.

5Eracircundatudatrèmurialtipiùdisettantacubitièin lunghezzaèlarghezzacurrispundentiàastrutturadi l'edifiziu.

6Tuttil'edifiziieranucarattarizatidaunamagnificenzaè uncostusenzaprecedenti

7Eraevidentechìùnerastatarisparmiataalcunaspesaper aportaèifissaggi,chìaculligavanucùistipiti,èa stabilitàdiuarchitrave

8Ustilediatendaeraancucumpletamenteinproporzione àquelludil'entrata

9Usotissutu,perviadiacorrentediuventu,erain muvimentuperpetuu,èpostuchìstumuvimentuera cumunicatudaufonduèacortinasigonfiavafinuàuso piùaltupuntu,offriaunspettaculupiacevuledauqualeun omuùnpudiaguasistrappassi.

10Acustruzzionedil'altareeraincunfurmitàcùulocu stessuècùl'offertebrusgiatechìeranucunsumatedau focusopra,èl'accessuàellueradiunascalasimile.

11Cieraunasalitagraduale,cunvenientementedisposta peradecenza,èipretichìservianueranuvestitidivestidi linu,finuàecaviglie

12Utempiuhèrivoltuàlivanteèusospinuhèversu punente

13Tuttuupianuhèpavimentatudipetreèscendefinuài lochidesignati,affinchìl'acquapossiessepurtataperlavà usanguediisacrifici,postuchìparechjemigliaiadibestie sòsacrificatequìduranteighjornidifesta

14Ècihèunapruvistainesauribiled'acqua,perchèuna surgentenaturaleabbundantesgorgadal'internudiu tempiu

15Cisòinoltrecisternemaraviglioseèindescrivibili sottuterranee,cum'èm'anuindicatu,àunadistanzadi cinquestadiiintornuàusitudiutempiu,èognunadielle

hàinnumerevolitubiinmoduchìidiversicorsid'acqua cunvergenuinseme.

16Ètuttiquestieranufissaticùpiombuinfonduèàimuri laterali,èsopraàellierastatasparsaunagrandequantitàdi gesso,èognipartediutravagliuerastatarealizatacùapiù grandecura

17Cisòparechjeapertureperl'acquaàabasadil'altarechì sòinvisibiliàtutti,eccettuàquellichìsòimpegnatiinu ministeru,affinchìtuttuusanguediisacrificichìhè raccoltuingrandiquantitàsialavatuviainunbatter d'ochju

18Talehèamoopinioneinquantuàucaratterudii riservorièvimustraraghjuavàcumuhèstatacunfirmata.

19M'anucunduttupiùdiquattrustadiiforadiacitàè m'anuurdinatudifighjàinghjòversuuncertulocuè d'ascultàurumorechìerafattudal'incontrudil'acque,cusì chìagrandedimensionediiriservorimihèdiventata manifesta,cum'èhèstatudigiàindicatu

20Uministerudiipretihèinognimoduinsuperabile,sia perasoresistenzafisicasiaperusoserviziuordinatuè silenziu

21Perchètuttitravaglianuspontaneamente,ancus'ellu implicaassaisforzudulurosu,èognunuhàuncompitu particulareassignatuàellu

22Userviziusisvolgesenzainterruzzione-certi furniscenualegna,altril'oliu,altriafarinadigranufiordi granu,altriespezie;altriancuportanuipezzidicarneper l'offertabrusgiata,mustrenduunmaravigliosugradudi forza

23Perchèpiglianucùeduiemaniimembrid'unvitellu, ognunudiellichìpesapiùdiduitalenti,èlighjettanucù ognimanuinunmodumaravigliosunantuàulocualtudi l'altareèùnmancanumaidimetteliinulocughjustu

24Inlistessumodu,ipezzidiepecureèancudiecapresò maravigliosisiaperusopesusiaperasograssurezza

25Perquellichìsòusotravagliu,sceglienusempre l'animalisenzadifettièparticularmentegrassi,ècusìsi svolgeusacrifiziuchìaghjudiscrittu

26Cihèunlocuparticulareriservatuperelliperripusassi, induvesipusanuquellichìsòliberatidausoduvere.

27Quanduquestuaccade,quellichìanudigiàripusatuèsò prontiàripigliàisoduverisialzanuspontaneamentepostu chìùncihènimuperdàordiniinquantuàl'urganizazione diisacrifici

28Usilenziuupiùcumpleturegnacusìchìsipuderebbe imaginàchìùncieraunasolapersonapresente,ancus'ellu cisòinrealtàsettecentuomiimpegnatiinutravagliu,fora diuvastunumerudiquellichìsòoccupatiàpurtài sacrifici

29Tuttuhèfattucunriverenzaèinunmodudegnudiu grandeDiu

30Simustatiassaistupiti,quanduavemuvistuEleazar impegnatuinuministeru,daamaneradiusovestitu,èda amaestàdiusoaspettu,chìerarivelatainavestech'ellu purtavaèinepietrepreziosenantuàasopersona

31Cieranucampaned'orunantuàuvestituchì ghjunghjìanufinuàisopedi,chìdavanuunamelodia particulare,èdaiduilaticieranumelagranecùfiori variegatidiunatonalitàmaravigliosa

32Eracintud'unacinturadibellezzavistosa,tessutaini culoriipiùbelli

33Nantuàusopettupurtaval'oraculudiDiu,cum'èsi chjama,nantuàuqualeeranuincrustatedodicipetre,di diversespezie,fissateinsemecùoru,chìcuntenenuinomi diicapidietribù,seconduusoordineoriginale,ognuna lampenduinunmoduindescrivibileusoculoreparticulare.

34Nantuàusocapupurtavaunatiara,cum'èsichjama,è sopraàquestuinmezuàasofronteunturbanteinimitabile, udiademarealepienudigloriacùunomediDiuscrittuin letteresacrenantuàunalastrad'oruessendustatu ghjudicatudegnudipurtàstiemblemiiniministeri

35Asoapparizionehàcreatutantapauraècunfusione mentalechìsisentiacum'ès'ènofussimughjuntiin presenzad'unomuchìappartiniaàunmondudiversu.

36Sòcunvintuchìquelluchìparticipaàuspettaculu ch'aghjudiscrittuseràpienudistuporeèdimaraviglia indescrivibileèseràprufundamentecummossuinaso menteàupenserudiasantitàchìhèattaccataàogni dettagliudiuserviziu

37Maperpudèotteneinfurmazionicumplette,simucullati àacimadiacittadellavicinaèavemuguardatuintornuà noi

38Hèsituatuinunlocuassaialtu,èhèfurtificatucù parechjetorri,chìsòstatecustruitefinuàacima,dipetre immense,cùl'ughjettivu,cum'ècihèstatudettu,diguardà irecintidiutempiu,affinchìs'ellucifussiunattaccu,o unainsurrezioneounassaltudiunemicu,nimuùn puderebbefurzàunaentratainimurichìcircundanuu tempiu.

39Nantuàetorridiacittadellaeranupiazzatemacchinedi guerraèsfarentitipidimacchine,èapusizioneeraassai piùaltachèucirculudimurachìaghjumintuvatu.

40Etorrieranuancuguardatedaomiassaifidatichì avianudatuapiùgrandeprovadiasolealtààusopaese

41Stiomiùnavianumaiudirittudilasciàacittadella,fora diighjornidifestaèsoluingruppi,nèpermettenuàalcun stranierud'entreci

42Eranuancuassaiattentiquanduqualchìordine ghjunghjiadaucapuufficialeperammetteàqualsiasi visitatoreàispezionàulocu,cum'èanostrapropria sperienzacihàamparatu.

43Eranuassaireticentiàammetteci-ancus'ènoeramu soluduiomidisarmati-pervedel'offertadiisacrifici

44Èanudichjaratuch'ellieranuligatidaunghjuramentu quanduafiducialierastatacunfidata,perchèavianututti ghjuratuèeranuligatiàeseguisceughjuramentu sacramenteàalettera,chìancus'ellieranucinquecentuin numeruùnpermettenumiccapiùdicinqueomid'entreà tempu.

45Acittadellaeraaprutezzioneparticularediutempiuèu sofundatorel'aviafurtificatacusìfortech'ellapuderia prutegeluefficacemente

UnadescrizzionediacitàèdiacampagnaParagunateu versu11cùecundizionid'oghjeIversi89-41rivelanu cumul'antichistimavanuunerudituèunsignore 1Acitàhèdidimensionimuderee

2Hàcircaquarantafurlongidicircunferenza,perciòchìsi pòcunjecturà.

3Hàesotorridisposteinformaditeatru,cùstradechì passanutràdielleavàl'incrociudietorriinferiorisò visibilimaquellidietorrisuperiorisòpiùfrequentati

4Perchèaterras’alza,postuchìacitàhècustruitasopra unamuntagna.

5Cisòancuscalinichìportanuàicrucivia,ècertipersone sòsempreinsalita,èaltriindiscendenza,èsitenenuupiù luntanupussibulel'unidal'altriperviadiquellichìsò ligatidaereguledipurità,perùntuccàqualcosachìhè illegale

6Ùnhèmiccasenzaragionechìifundatoriuriginalidia citàl'anucustruitainedebiteproporzioni,perchèavianu unavisionechjaradiciòchìeranecessariu.

7Perchèupaesehèvastuèbellu

8Certepartesòpiane,soprattuttueregionechì appartenenuàaSamaria,cum'èsichjama,èchìcunfinanu cùaterradil'Idumei,altrepartesòmuntagnose,soprattuttu quellechìsòcontigueàaterradiGhjudea

9Upopuluhèdunqueubligatuàdedicàsiàl'agriculturaè àaculturadiaterraaffinchìpermezupossinuavèuna pruvistaabbundantediculturi

10Inquestumodusifaceognitipudiculturaèsiraccoglie unaracoltaabbundanteintuttaaterrasopramenzionata

11Ecitàchìsògrandeègodenudiunaprosperità currispundentesòbenpopulate,matrascuranuezonerurali, postuchìtuttil'omisòpropensiàunavitadipiacè,perchè ognunuhàunatendenzanaturaleàaricercadiupiacè

12AlistessacosahèaccadutainAlessandria,chìsupera tutteecitàingrandezzaèprusperità

13Aghjentediacampagna,migrantidaidistrettiruraliè stallendusiincità,hàdiscreditatul'agricultura:ècusì,per impediscelidistallàsiincità,urèhàdatuordinichìùnci stassinupiùdivintighjorni

14Èinlistessumoduhàdatustruzzioniscritteàighjudici, chìs'ellueranecessariudiemetteunacitazionecontr'à qualchissiachìcampavainupaese,ucasuduviaesse risoltuincinqueghjorni.

15Èpostuch'ellucunsideravaamateriadigrande impurtanza,hànuminatuancuufficialilegaliperogni distrettucùisoassistenti,affinchìipaisanièisoavucati ùnpudessinumicca,perviadil'affari,svuotàigranaghjidi acità,vogliudì,diipruduttidil'agricultura

16AghjupermessustadigressioneperchèhèstatuEleazar chìhàindicatucungrandechiarezzaipuntichìsòstati mintuvati

17Perchègrandehèl'energiach'ellispendeperaculturadi aterra

18Perchèaterrahèpienadipianted'ulivi,digranuèdi legumi,divigne,ècihèassaimele

19Altritipid'arburidafruttuèdidatteriùncontanumicca inparagonecùquesti

20Cisòbestiamediognispeziaingrandequantitàèun pasculuriccuperelli

21Dunque,ricunnoscenughjustamentechìezonerurali anubisognudiunagrandepupulazione,èchìerelazionitrà acitàèipaesisòregulatecurrettamente

22Unagrandequantitàdispezie,pietreprezioseèoruhè purtatainupaesedal'Arabi

23Perchèupaesehèbenadattatumiccasoluper l'agriculturamaancuperucummerciu,èacitàhèricca d'artièùnmancanundadiemercanziechìsòpurtate attraversuumare

24PussedeportiadattiècomodiàAscalon,JoppaèGaza, èancuàPtolemaischìhèstatafundatadaurèèoccupa unapusizionecintraliparagunataàl'altrilochicitati,ùn essendumiccaluntanudanimudielli.

25Upaeseproducetuttuinabbundanza,postuch'elluhè benirrigatuintutteedirezzioneèbenprutettudae timpeste

26UfiumeGhjordanu,cum'èsichjama,chìùnsisecca mai,scorreperaterra

27Àl'origine,upaesecunteniamiccamenudi60milioni d'ettari-ancus'èdopuipopulivicinianufattuincursioni contr'àellu-è600000omisòstatistallatiinfattoriedi centuettariciascuna.

28Ufiumecum'èuNilucresceintempudiracoltaèirriga unagrandepartediaterra

29Vicinuàudistrettuchìapparteneàaghjentedi Tolemaide,sboccainunaltrufiumeèquestuscorrein mare

30Altritorrentidimuntagna,cum'èsichjamanu,scorrenu inapianuraècircundanueparteintornuàGazaèu distrettud'Asdod

31Upaesehècircundatudaunarecinzionenaturaleèhè assaidifficiuled'attaccàèùnpòesseassaltatudaforze numerose,perviadiipassistretti,cùprecipizichì sovrastanuèburroniprufondi,èucaratteruaccidentatudie regionimuntagnosechìcircundanututtaaterra

32Cihèstatudettuchìdaemuntagnevicinedil'Arabiasi ottenianuprimaurameèuferru.

33Questuhèstatufirmatu,però,àl'epicadiuduminiu persianu,postuchìl'autoritàdil'epicaanuspargugliatuun falsurapportuchìutravagliudiemineerainutileècaru perimpediscechìusopaesefussidistruttudal'estrazione minerariainquestidistrettièforsetoltudaelliperviadiu duminiupersianu,postuchìcùl'aiutudistufalsurapportu anutrovuunascusaperentreinudistrettu

34Avà,carufratelluFilocrate,viaghjudatututte l'infurmazioniessenzialinantuàquestusughjettuinforma breve

35Descriveraghjuutravagliuditraduzzioneinaseguita

36USommuSacerdotehàsceltuomidiumegliucaratteru èdiapiùaltacultura,cum'ècisipuderebbeaspittàdaaso nobileascendenza

37Eranuomichìùnavianumiccasoluacquistatu cumpetenzeinaliteraturaebraica,maavianuancustudiatu assaiattentamentequelladiiGrechi

38Eranudunqueparticularmentequalificatiperservein ambasciateèassumevanuquestuduvereognivoltachìera necessariu.

39Pussedevanuunagrandefacilitàperecunferenzeèa discussionediprublemiligatiàalege

40Anuaduttatuaviadimezu-èquestahèsemprea megliuviadaseguità.

41Anuabiuratuimodiruvidièrozzi,maeranu cumpletamentealdisopradil'orgogliuèùnanumai pigliatuun'ariadisuperioritàannantuàl'altri,èina cunversazioneeranuprontiàascultàèàdàunarisposta adattaàogniquistione.

42Ètuttielliosservavanuattentamentestaregulaèeranu ansiosisopraàtuttudisuperàsil'unil'altriinaso osservanzaèeranututtidegnidiusocapuèdiasovirtù.

43ÈsipudiaosservàcumuamavanuEleazarperviadia soriluttanzaàessestrappatidaelluècumuelluliamava

44Oltreàaletterach'elluhàscrittuàurèriguarduàuso ritornusanuèsalvu,hàancusupplicatuAndreasdi travagliàperulistessuscopuèm'hàincitatuancuàaiutàà umegliudiemocapacità.

45Èancus'ènoprumessessimudidàanostramegliu attenzioneàamateria,dissech'elluerasempreassai angosciatu,perchèsapiachìurè,perabuntàdiasonatura, cunsideravausopiùgrandeprivilegiu,ognivoltach'ellu sentiaparlàd'unomuchìerasuperioreàisocumpagniin culturaèsaviezza,dichjamalluàasocorte

46Perchèaghjuintesuunabellaparollasoiachì, assicurendusiintornuàelluomighjustièprudenti, assicurariaapiùgrandeprutezzioneperusoregnu,postu chìtaliamichilidarebbenusenzariserveicunsigliiipiù utili

47Èl'omichìeranuavàmandatidaEleazarpussedevanu senzadubbitustequalità

48Èelludichjaravaspessusottughjuramentuch'elluùn lasciariamaiandàl'omis'elluerasoluqualchìinteressu privatusoiuchìcustituiaumutivuimpulsivu-maeraperu vantaghjucumunudituttiicitatinich'ellulimandava

49Perchè,spiegò,abonavitacunsisteinl'osservanzadie disposizionidialege,èquestuscopusiottieneassaipiùcù l'ascoltuchècùalettura

50Daquestaèaltredichjarazionisimilierachjaruciòchì eranuisosentimentiversuelli

CAPITULU6

Spiegazionidiicostumidiupopuluchìmostranuciòchì significaaparola"Impuru".L'essenzaèl'originedia "CredenzadiDiu"Iversi48-44danuunadescrizzione pittorescadiaDivinitàdiafisiologia

1Valeapenadimintuvàbrevementel'infurmazionich'ellu hàdatuinrispostaàenostredumande

2Perchèsupponguchìamaiòpartediaghjentesenteuna curiositàpercertidiiregolamentidialege,inparticulare quellichìriguardanuicibièebevandeèl'animali ricunnisciuticum'èimpuri

3Quanduavemudumandatuperchè,postuchìùncihèchè unaformadicreazione,certianimalisòcunsideratiimpuri permanghjà,èaltriimpuriancuàutoccu(perchèancus'è alegehèscrupulosanantuàamaiòpartediipunti,hè particularmentescrupulosanantuàmateriecum'èqueste) hàcuminciatuasorispostacusì:

4«Osservate»,disse,«chìeffettuproducenuinostrimodi divitaèenostreassociazioninantuànoi;assuciendusicù igattivi,l'omipiglianuesodepravazionièdiventanu infelicipertuttaasovita;mas'ellicampanucùisaviièi prudenti,trovanuimeziperscappàdal'ignuranzaèper mudificàasovita

5Unostrulegislatorehàprimastabilituiprincipiidipietà èdighjustiziaèlihàinculcatipuntuperpuntu,miccasolu perviadipruibizioni,maancuperviadiesempi, dimustrendul'effettidannosidiupeccatuèepunizioni inflittedaDiuàiculpevuli

6Perchèhàpruvatuprimadituttuch'ellucihèunsoluDiu èchìusoputeresimanifestaintuttul'universu,postuchì ognilocuhèpienudiasosuvranitàènundadiecosechì sòfatteinsecretudal'ominantuàaterraùnsfuggeàaso cunniscenza

7Perchètuttuciòchìunomufaceètuttuciòchìdeve accadeinl'avvenelisòmanifesti.

8Elaborendusteveritàcuncuraèavendulefattechjare,hà dimustratuchìancus'èunomupensassiàfàumale-per ùndìmiccadimetteluinopera,-ùnscapperiamiccaà essescupertu,perchèhàfattucapiscechìaputenzadiDiu pervadevatuttaalege

9Partendudausopuntudipartenza,hàcuntinuatuà mustràchìtuttal'umanità,eccettunoistessi,credein l'esistenzadiparechjidii,ancus'ellistessisòassaipiù putentichèl'esserichìveneranuinvanità

10Perchèquanduanufattustatuedipetraèdilegnu, dicenuch'ellesòl'imaginediquellichìanuinventatu qualcosad'utileperavitaèl'adoranu,ancus'ellianua provachjarach'elliùnanumiccasentimenti

11Perchèseriacumpletamentescemudisupponechì qualchissiasiadiventatuundiuinvirtùdiesoinvenzioni

12Perchèl'inventorianusimpliciamentepigliatucerti oggettidigiàcreatiè,cumbinenduliinseme,anudimustratu ch'elliavianuunanovautilità:ùnanumiccacreatuelli stessiasustanzadiacosa,èdunquehèunacosavanaè scioccaperaghjentedifàdiidil'omicum'èellistessi.

13Perchèinunostrutempucisòparechjichìsòassaipiù inventivièassaipiùsapientichèl'omidiitempipassatichì sòstatidivinizzati,èeppuruùnveneranumaiperaduralli.

14Icreatorièl'autoridistimitipensanuch'ellisòipiù saviidiiGrechi

15Perchèavemubisognudiparlàd'altripopuliinfatuati, Egizianièsimili,chìsibasanunantuàebestiesalvaticheè amaiòpartediespeziedirettilièdibestiame,èli veneranu,èoffrenusacrificiàellisiamentresòvivisia quandusòmorti?

16AvàunostruLegislatore,essenduunomusaviuè particularmentedotatudaDiupercapiscetutteecose,hà pigliatuunavisionecumpletadiognidettagliuparticulare, ècihàcircundatucùbastioniimpenetrabilièmuridiferru, affinchìùncimischiemumiccacùalcunadil'altrenazioni, marimanessimupuriincorpuèanima,liberidaognivana imaginazione,adorendul'unicuDiuOnnipotentesopraà tuttaacreazione.

17Dunque,iprincipalipretiegiziani,avenduesaminatu attentamenteparechjematerieèessenducuscentidiinostri affari,cichjamanu"omidiDiu".

18Questuhèuntituluchìùnappartenemiccaàurestudi l'umanità,masoluàquellichìadoranuuveruDiu

19L'altriùnsòmiccaomidiDiu,madicibi,bevandeè vestiti

20Perchètuttaasodispusizioneliportaàtruvà cunsulazioneinquestecosechìùnsòmiccacunsiderate, maintutteesocose

21Tràunostrupopulu,tuttaasovita,asoprincipale cunsiderazionehèasuvranitàdiDiu.

22Dunque,perùnessecurruttidaalcunaabominazione,o perùnessepervertiteenostrevitedacumunicazioni malvagie,cihàcircundatudaognilatucùreguledipurità, affettenduinlistessumoduciòchìmanghjemu,obevemu, otocchemu,osentemu,ovedemu.

23Perchè,ancus'è,parlenduingenerale,tutteecosesò listesseinasocustituzionenaturale,postuchìsòtutte guvernatedaunsoluèlistessuputere,cihèunaragione prufondainognicasuindividualeperaqualeciastenemu dal'usudicertecoseègodemudil'usucumunudialtre

24Perillustrà,ripassaraghjuunuoduipuntièveli spiegheraghju.

25Perchèùnduvetemiccacascàinl'ideadegradantechìhè statuperviadiitopi,diedonnoleèdialtrecosesimilichì Mosèhàscrittuesolegecuntantacura.

26Tuttequesteordinanzesòstatefatteperviadia ghjustiziaperaiutàaricercadiavirtùèu perfezziunamentudiucaratteru.

27Infatti,tuttil'acellichìusemusòmansuetièsi distinguenuperasopulizia,nutrindosidivaritipidigranu èlegumi,cum'èperesempiuipiccioni,etortore,elocuste, epernici,ancul'oche,ètuttil'altriacellidistaclasse

28Mal'acellichìsòpruibititruveretesalvatichiècarnivori, chìtirannizanul'altriperviadiaforzach'ellipussedenu,è chìottenenucrudelmenteucibupredendul'acellimansueti enumeratisopra.

29Èmiccasoluquè,mapiglianuagnelliècapretti,è feriscenuancul'esseriumani,mortiovivi,ècusì chjamenduliimpuri,hàdatuunsegnupermezudiellichì quelli,periqualiu

alegislazionehèstataordinata,devenupraticàaghjustizia inisocorièùntirannizànimucunfidenduinasopropria forzanèarrubàlinunda,maguidàusocorsudivita seconduaghjustizia,cum'èl'acellidomestici,digiàcitati, cunsumanuidiversitipidilegumichìcrescenunantuàa terraèùntirannizeghjanumiccafinuàadistruzzionedia sopropriastirpe

30Unostrulegislatorecihàdunqueinsignatuchìhèper mezudimetudicum'èquestichìl'indicazionisòdateài savii,chìdevenuesseghjustièùnfànundaperviulenza,è astenesidaatirannisazionedil'altrifidendusidiaso propriaforza

31Perchè,postuchìhècunsideratuindecenteancuditoccà animaliimpuri,cum'èquellichìsòstatimintuvati,pervia diesoabitudiniparticulari,ùnduvemumiccapigliàtuttee precauzioniperchìinostricaratteriùnsianumiccadistrutti inlistessamisura?

32Dunque,tutteeregulech'elluhàstabilituinquantuàciò chìhèpermessuinucasudistiacellièaltrianimali,l'hà promulgatecùl'ughjettud'insignàciunalezziòmurale.

33Perchèadivisionediuzocculuèaseparazionedi l'unghiesòdestinateàinsignàcichìduvemudiscriminàtrà enostreazzioniindividualiinvistadiapraticadiavirtù.

34Perchèaforzadituttuunostrucorpuèasoattività dipendenudaenostrespalleèdainostrimembri

35Dunqueciobbligaàricunnoscechìduvemufàtuttee nostreazzionicùdiscriminazioneseconduustandarddi ghjustizia,soprattuttuperchèsimustatidistintamente separatidaurestudil'umanità

36Perchèamaiòpartedil'altriomisicontaminanupervia dirapportisessualipromiscui,cummettenducusìuna grandeiniquità,èpaesiècitàinteresivantanuditalivizii.

37Perchèùnsoluanurapportisessualicùl'omi,ma contaminanuancuesomadrièancuesofigliole

38Masimustatitenutiseparatidatalipeccati

39Èepersonechìsòstateseparateinumodusopracitatu sòancucarattarizatedauLegislatorecum'èpussedenduu donudiamemoria

40Pertuttil'animali"chìanuipedibiforcutièruminanu" rapprisentanuperl'iniziatiusimbuludiamemoria.

41Perchèl'attudiruminareùnhèaltruchèareminiscenza diavitaèdil'esistenza

42Perchèavitahèabituataàessesustenutapermezudiu cibu,perquessaciesortaancuinaScritturacùsteparolle: "TiricorderaicertamentediuSignorechìhàfattuintè quellecosegrandeèmaravigliose".

43Perchèquandusòcuncipiticurrettamente,sò manifestamentegrandiègloriosi;primaacustruzzionediu corpuèadispusizionediucibuèaseparazionediogni membruindividualeè,perdipiù,l'urganizazionediisensi, l'operazioneèumuvimentuinvisibilediamente,arapidità diesoazzioniparticularièasoscupertadil'arti,mostranu unaingegnositàinfinita

44Dunqueciesortaàricurdàchìepartisopramenzionate sòtenuteinsemedaaputenzadivinacùunaabilità cunsumata

45Perchèelluhàmarcatuognitempuèognilocuaffinchì pudemuricurdàcicuntinuamentediuDiuchìciguvernaè cicunserva

46Perchèinmateriadicibièbevandeciurdinaprimadi tuttud'offreunapartecum'èsacrifiziuèdopudigode subituunostrupastu

47Inoltre,nantuàinostrivestiticihàdatuunsimbuludi ricordu,èinlistessumoducihàurdinatudimettel'oracoli divininantuàenostreporteèportecum'èricordudiDiu

48Èancunantuàenostremani,ordinaespressamentechì usimbulusiafissatu,mustrenduchjaramentechìduvemu fàogniattuinghjustizia,ricurdenducidianostrapropria creazione,èsoprattuttuutimorediDiu

49Ordinaancuàl'omi,quandusistendenuperdormeèsi alzanudinovu,dimeditànantuàl'operediDiu,miccasolu inparolle,maosservendudistintamenteucambiamentuè l'impressioneprodottanantuàelli,quand'ellisinevanuà dorme,èancuusorisvegliu,quantudivinuè incomprensibilehèucambiamentudaunudististatià l'altru.

50L'eccellenzadil'analogiainquantuàadiscriminazione èamemoriavihèstataavàindicata,seconduanostra interpretazionedi"l'unghiafessaèamasticazionediu ruminatu"

51Perchèenostrelegeùnsòstatefatteàcasuoseconduu primupensamentucasualechìhèaccadutuàamente,ma cùunavistadiaveritàèdil'indicazionediarettaragione

52Perchèpermezudil'indicazionich'elludàinquantuài cibièebevandeèicasiparticulariditoccu,ciordinadiùn fànèd'ascultànundasenzapensànèdiricorreà l'inghjustiziaperviadil'abusudiuputerediaragione

53Ancuinucasudil'animalisalvatichi,sipòscopreu listessuprincipiu

54Perchèucaratterudiadonnolaèdiitopièdil'animali cum'èquesti,chìsòespressamentecitati,hèdistruttivu

55Itopicontaminanuèdannighjanututtu,miccasoluperu sopropiucibu,maancuàupuntudirendeassolutamente inutileperl'omututtuciòchìcascanantuàusocaminuper dannighjà

56Ancuaclassadiedonnolehèparticulare:perchè,oltreà ciòchìhèstatudettu,hàunacaratteristicachìhè contaminante:cuncepisceperl'arechjeèparturiscepera bocca.

57Èhèperquestaragionechìunapraticasimilehè dichjarataimpurainl'omi

58Perchè,incarnenduinparollatuttuciòch'elliricevenu perl'arechje,implicanul'altriinumaleèùnfacenumicca

impuritàordinaria,essenduellistessicumpletamente contaminatidaacontaminazionedil'empietà.

59Èuvostrurè,cum'ècihèstatudettu,facebèà distrughjetaliomi.

60Alloraaghjudettu:"Supponuchìvuletedìl'informatori, perchèliesponeconstantementeàtortureèàformedi mortedulurose"

61«Iè»,rispose,«questisòl'omichìvogliudì;perchè aspittàadistruzzionedil'omihèunacosaempia

62Èanostralegecipruibiscediferisceàqualchissia,sia perparollasiaperazzione

63Umobreveracontudistecoseduverebbeavècunvintu voichìtuttiinostriregulamentisòstatiredattiinvistadia ghjustizia,èchìnundahèstatupromulgatuinaScrittura senzariflessioneosenzaragione,mausoscopuhèdi permetteciintuttaanostravitaèintutteenostreazzionidi praticàaghjustiziadavantiàtuttil'omi,essendumemoridi DiuOnnipotente

64Ècusì,inquantuàicibièecoseimpure,ecosechì striscianuèebestiesalvatiche,tuttuusistemamiraàa ghjustiziaèàerelazionighjustetràomuèomu

65M'hàparsuch'elluaviafattuunabonadifesanant'àtutti ipunti;perchèancuinriferimentuàivitelli,imontonièi caprichìsòofferti,hàdettuch'ellueranecessariudi pigliallidaemandrieèdaigreggi,èdisacrificàanimali domesticièdiùnoffrenundadisalvaticu,affinchì l'offerentidiisacrificipudessinucapisceusignificatu simbolicudiulegislatoreèùnfussinumiccasottuà l'influenzadiunaarrogantecuscenzadisè

66Perchèquelluchìoffreunsacrifiziu,faceancu un'offertadiasopropriaànimaintuttiisostatid'animu.

67Pensuchìstiparticulaririguarduàanostradiscussione sianudegnid'essenarrati,èperviadiasantitàèdiu significatunaturaledialege,sòstatuindottuàspiegàteli chjaramente,Filocrate,perviadiatopropriadedizioneà l'apprendimentu

CAPITULU7

L'arrivudil'inviaticùumanuscrittudiupreziosulibruèi rigaliPreparazioniperunbanchetturealeL'ospitesubitu dopuessepusatuàtavulaintrattieneisoinvitaticù dumandeèrisposteAlcunicummentisaviinantuàa sociologia

1ÈEleazar,dopuavèoffertuusacrifiziu,sceltul'inviatiè preparatuparechjirigaliperurè,cimandòinviaghjuin grandesicurezza

2ÈquandusimughjuntiinAlessandria,urèhèstatusubitu infurmatudiunostruarrivu

3Àanostraentratainupalazzu,Andreasèeiuavemu salutatucalorosamenteurèèliavemudatualetterascritta daEleazar.

4Urèeraassaiansiosudiscuntràl'inviati,èhàdatuordini chìtuttil'altriufficialifussinulicenziatièchìl'inviati fussinuchjamatisubituàasopresenza

5Avàquestuhàsuscitatuunasurpresagenerale,perchèhè abitualeperquellichìvenenuàdumandàunaaudienzacùu rèperquestioniimpurtantiesseammessiàasopresenzau quintughjornu,mentrechìl'inviatidiirèodiecitàassai impurtantiottenenudifficultàl'ingressuàaCorteintrenta ghjorni-maquestiomilicunsideravadegnidipiùonore, postuchìtenevausomaestruintantastima,ècusì

licenziavasubituquellichìasopresenzacunsiderava superfluaècuntinuavaàmarchjàfinuàch'ellisòentratiè elluhàpussutuaccoglieli

6Quand'ellisòintruticùirigalichìeranustatimandaticun ellièipreziosipergamini,nantuàiqualialegeerascritta inoruincaratteriebrei,perchèupergaminuera maravigliosamentepreparatuèacunnessionetràepagine erastataeffettuatainmodutaledaesseinvisibile,urè appenalihàvistihàcuminciatuàdumandallinantuàilibri

7Èquanduavianucacciatuirotulidaesocopertureè spiegatuepagine,urèstetefermuperunbellupezzuè dopu,inchinendusicircasettevolte,disse:

8«Viringraziu,amichimei,èringraziuquelluchìvihà mandatuancudipiù,èsoprattuttuDiu,chìhàqueste parole»

9Èquandututti,l'inviatièl'altrichìeranuprisentidinù, gridonuàtempuèàunavocesola:«DiusalviuRè!», scoppiòinlacrimedigioia

10Perasoesaltazionedil'animaèusensudil'onore schiacciantechìlierastatufattul'anuubligatuàpienghje nantuàasofurtuna

11Liurdinòdirimetteirotuliinusopostuèdopuavè salutatul'omi,disse:"Eraghjustu,omidiDiu,chìprimadi tutturendessiriverenzaàilibriperiqualiviaghju chjamatuquìèdopu,quanduaghjufattuquestu,distendevi amanudrittadil'amicizia"

12Hèperquessach'aghjufattuquestuprima

13Aghjustabilituchìquestughjornu,inuqualesìghjuntu, seràosservatucum'èungrandeghjornuèseràcelebratu ogniannupertuttaamovita

14Accadeancuchìhèl'anniversariudiamovittoria navaleannantuàAntigonuDunque,saraghjucuntentudi festeghjàcunvoioghje

15Tuttuciòchìpudeteavèoccasioned'utilizà,disse,serà preparatupervoiinmoduadattatuèancupermècunvoi 16Dopuch'elliavianuespressuasogioia,elluhàdatu ordinichìlifussinuassignatiimigliorialloggivicinuàa cittadella,èchìsifacessinupreparativiperubanchettu

17ÈNicanorechjamòusignoreamministratore,Doroteu, chìeral'ufficialespecialeincaricatudicuràiGhjudei,èli urdinòdifàapreparazionenecessariaperognunu

18Perchèquestuarrangiamentuerastatufattudaurèèhè unarrangiamentuchìvedetemantenutuoghje.

19Perchètantecitàchìanuusiparticulariinmateriadi beie,manghjàèriposà,anuufficialiparticularinuminati percuràisobisogni.

20Èognivoltach'ellivenenuàvisitàirè,sifacenu preparativiseconduisousiècostumi,affinchìùncisia nisuninconvenientechìdisturbiupiacèdiasovisita

21Alistessaprecauzionehèstatapresainucasudi l'inviatiebrei

22AvàDoroteu,chìeraupatronuincaricatudicuràl'ospiti ebrei,eraunomuassaicuscienziosu

23Tutteepruvistechìeranusottuàusocuntrolluèmesse daparteperl'accoglienzaditaliinvitati,epurtòforapera festa

24Hàurganizatuisediinduiefilesecondul'istruzzionidi urè

25Perchèellul'aviaurdinatudifàpusàamitàdil'omiàa sodirittaèurestudaretuàellu,perùnliprivàmiccaupiù grandeonorepussibule

26Quand'ellisisòpusati,hàurdinatuàDoroteudifàtuttu secondul'usichìeranuinusutràisoinvitatiGhjudei.

27Dunque,hàdispensatudaiserviziidil'araldisacrièdii pretichìsacrificavanuèdil'altrichìeranuabituatiàfàe preghiere,èhàchjamatuunudiinostri,Eleazar,upiù vechjudiipretiebrei,perfàapreghierainvece

28Èsialzòèfeceunapreghierarimarchevule«ChìDiu Onnipotentetiarricchisca,orè,cùtutteecosebonech'ellu hàfattuèch'elluticuncedaàtè,àatomoglia,àitofiglioli èàitocumpagniupussessucuntinuudiellepertuttaa vita!»

29Àsteparollescoppiòunapplausuforteègioiosuchì duròperuntempucunsiderabile,èdopusivultonuàgode diubanchettuchìerastatupreparatu

30Tuttil'arrangiamentiperuserviziuàtavolasòstatifatti secondul'ordinediDoroteu.

31Tràiservitoricieranuipaggirealièaltrichì occupavanupostid'onoreàacortediurè

32Prufittendudil'occasioneoffertadaunapausainu banchettu,urèdumandòàl'inviatuchìstavapusatuinu postud'onore(perchèeranudispostisecondul'anzianità), cumupuderiamanteneusoregnusanufinuàafine?

33Dopuavèriflettutuperunmumentu,rispose:"Puderete megliustabilisceasosicurezzas'èvoimitateabenignità incessantediDiu.Perchès'èvomostrateclemenzaè infligitepunizionimitiàquellichìlimeritanuseconduiso meriti,lialluntaneretedaumaleèlicunducereteàu pentimentu".

34Urèhàlodatuarispostaèdopuhàdumandatuàl'altru omu,cumupudiafàtuttuperumegliuintutteesoazzioni?

35Èellurispose:«S'èunomumanteneuncumpurtamentu ghjustuversututti,agiscesemprebèinognioccasione, ricurdenduchìognipensamentuhècunnisciutudaDiuSè pigliateutimorediDiucum'èpuntudipartenza,ùn mancaretemaiameta»

36Urèhàcumplimentatuancuquest'omuperasorisposta èhàdumandatuàunaltru,cumupudiaavèamichichì pensavanucum'èellu?

37Ellurispose:«S'ellitivedenustudiàl'interessidiefolle nantuàequaliguverni,faraibèàosservàcumuDiu cuncedeisobenefiziiàarazzaumana,furnendulisalute, cibuètuttel'altrecoseàumumentuopportunu»

38Dopuavèespressuusoaccorducùarisposta,urè dumandòàl'invitatudopu,cumu,denduaudienzeè ghjudichendu,puderiaottenel'elogiuancudiquellichìùn anumiccavintuasocausa?

39Èdisse:«Sèvositeghjustuinparlàcùtuttièùnagite maiinsolentementenètirannicamenteinuvostru trattamentudiitrasgressoriÈfaretequestusèosservateu metuducùuqualeDiuagisceEpetizionidiidegnisò sempresoddisfatte,mentrechìquellichìùnriescenumicca àotteneunarispostaàesopreghieresòinformatipermezu disognioavvenimentidiciòchìeradannusuineso richiesteèchìDiuùnlicolpiscemiccaseconduisopeccati oagrandezzadiasoforza,maagiscecuntolleranzaversu elli»

40Urèhàlodatul'omucalorosamenteperasorispostaè hàdumandatuàuprossimuinordine,cumupuderiaesse invincibileinl'affarimilitari?

41Èellurispose:"S'elluùnsifidavamiccainteramentedi esomultitudiodiesoforzeguerriere,mainvucava continuamenteDiuperpurtàesoimpreseàunrisultatu

riesciutu,mentreellustessucompiatuttiisoduveriin spiritudighjustizia".

42Accoltendustarisposta,dumandòàunaltrucumu puderiadiventàunoggettuditerroreperisonemici.

43Èellurispose:«S'ellu,mantenenduunavastapruvista d'armièdiforze,siricurdavachìstecoseeranuimpotenti perotteneunrisultatupermanenteèconclusivuPerchè ancuDiuinstillaapaurainamentedil'omicuncedendu treguaèfacendusoluunamostradiagrandezzadiuso putere»

44Urèhàlodatuquest'omuèdopuhàdettuàl'altru:"Chì ghjèupiùgrandebèinavita?"

45Èellurispose:«PersapèchìDiuhèSignoredi l'Universu,èchìininostripiùbellisuccessiùnsimumicca noichìottenemuusuccessu,maDiuchìperasoputenza portatutteecoseàcompimentuèciconduceàameta».

46Urèesclamòchìl'omuaviarispostubèèdopu dumandòàuprossimucumupudiamantenetuttiiso pussessiintattièinfinetrasmetteliàisosuccessoriin listessacundizione?

47Èellurispose:«PregenducustantementeàDiuaffinchì possiateesseispiratidaaltimotiviintutteevostreimprese èavvertenduivostridiscendentidiùnesseabbagliatidaa famaodaaricchezza,perchèhèDiuchìcuncedetutti questidonièl'omiùnvincenumaidasoliasupremazia».

48Urèsprimòusoaccorducùarispostaèdumandòà l'invitatudopu,cumupuderiasuppurtàcunequanimitàtuttu ciòchìliaccadessi?

49Èdisse:«Sèvoaveteunafermacapiscituradiu pensamentuchìtuttil'omisònuminatidaDiupersparteu piùgrandemaleèancuupiùgrandebè,postuchìhè impussibileperquelluchìhèunomud'esseesentatuda questiMaDiuàqualeduvemusemprepricà,ciispiracùu curaghjudisuppurtà.»

50Incantatudaarispostadil'omu,urèdissechìtutteeso risposteeranustatebone«Mifaraghjuunadumandal'unu àl'altru»,aghjunse,«èdopumifermeraghjuperu mumentu:affinchìpudemuvultàanostraattenzioneàu piacèdiafestaèpassàuntempupiacevule»

51Dopudumandòàl'omu:«Chìghjèuveruscopudiu curagiu?»

52Èellurispose:«Sèunpianughjustuhèrealizatuinl'ora diupericulusecondul'intenzioneuriginale.Perchètuttee cosesòrealizatedaDiuàuvostruvantaghju,orè,postu chìuvostruscopuhèbonu»

53Quandututtiavianumanifestatucùl'applausiuso accorducùarisposta,urèdisseàifilosofi(perchèparechji eranupresenti):"Amoparè,stiomisòeccellentiinvirtùè pussedenuunacunniscenzastraordinaria,postuchìà l'improvvisuanudaturisposteadatteàedumandech'eli aghjufattu,èanututtifattudiDiuupuntudipartenzadie soparolle".

54ÈMenedemu,ufilòsofud'Eretria,disse:«Veru,orè, postuchìl'universuhèguvernatudaapruvidenzaèpostu chìpercepemucurrettamentechìl'omuhèacreazionedi Diu,nevenechìogniputenzaèbellezzadiaparolla prucedenudaDiu».

55Quanduurèebbefattuunsegnuditestaperassensuà questusentimentu,udiscorsucessòèsimessenuà divertissi.Quandughjunseasera,ubanchettufinì.

CAPITULU8

PiùdumandeèrisposteNutateuversu20cùuso riferimentuàuvoluinariascrittuinu150aC

1Ughjornudopusipusonudinovuàtavulaècuntinuonu ubanchettuseconduistessiarrangiamenti

2Quanduurèhàpensatuch'ellaeraghjuntaunaoccasione adattaperfàdumandeàisoinvitati,hàcuminciatuàfà altredumandeàl'omichìeranusedutiaccantuinordineà quellichìavianudaturispostiughjornuprima

3Hàcuminciatuàapreacunversazionecùl'undicesimu omu,perchèeranudeceàqualeeranustatefattedumande l'occasioneprecedente.

4Quanduusilenziuhèstatustabilitu,hàdumandatucumu puderiacuntinuààessericcu?

5Dopuunabreveriflessione,l'omuàqualeerastataposta adumandarispose:"S'elluùnhàfattunundad'indegnudia sopusizione,ùnhàmaiagitulicenziosamente,ùnhàmai spesuinattivitàvuoteèvane,maperattidibenevolenzahà fattuchìtuttiisosudditisianubendispostiversuellu stessuPerchèhèDiuchìhèl'autoreditutteecoseboneèà ellul'omudeveubbidisce".

6Urèl'hàlodatuèdopuhàdumandatuàunaltrucumu puderiamanteneaverità?

7Inrispostaàadumanda,disse:«Ricunnoscenduchìuna bugiaportaunagrandedisgraziaàtuttil'omi,èin particulareàirèPerchè,postuch'ellianuuputeredifà tuttuciòchìvolenu,perchèdevenuricorreàebugie?

Inoltre,duvetesemprericurdà,orè,chìDiuhèunamante diaverità

8Urèhàricevutuarispostacungrandegioiaèfighjendu unaltrudisse:"Chìghjèl'insignamentudiasaviezza?"

9Èl'altrurispose:«Cum'èvovuletechìùnviaccadanisun male,mad'esseparteditutteecosebone,cusìduvete agisceseconduulistessuprincipiuversuivostrisudditièi trasgressori,èduveteammoniscedolcementeinobilièi boni.PerchèDiuattiratuttil'omiàsèperasobenignità».

10Urèulodòèdumandòàuprossimuperordinecumu puderiaesseamicudil'omi?

11Èellurispose:«Osservenduchìarazzaumanacresceè nascecùassaiprublemiègrandesofferenza:dunqueùn duvetemiccapunisceligeramenteoinfliggeturmenti, postuchìsapetechìavitadil'omihèfattadidulorièdi penePerchèsecapitetuttu,sarestepienidipietà,perchè ancuDiuhèpietosu!»

12Urèhàricevutuarispostacunappruvazioneèhà dumandatuàuprossimu:"Chìhèaqualificazioneapiù essenzialeperguvernà?"

13«Permantenesi»,rispose,«senzacorruzzioneèpraticà asobrietàduranteamaiòpartediasovita,onuràa ghjustiziasopraàtuttu,èfàamiciziacùl'omidistutipu PerchèancuDiuhèunamantediaghjustizia!»

13Avendumanifestatuasoappruvazione,urèdisseàun altru:"Chìghjèaveramarcadipietà?"

14Èellurispose:«PercevechìDiutravagliacustantemente inl'Universuècunnoscetutteecose,ènimuchìagisce ingiustamenteèfaceamalvagitàpòsfuggireàaso attenzioneCum'èDiuhèubenefattorediumondusanu, cusìancuvoiduveteimitalluèessesenzaoffesa!»

15Urèhàsignalatuusoaccorduèhàdettuàunaltru:"Chì ghjèl'essenzadiaregalità?"

16Èellurispose:«Guvernassibèèùnessesviatudaa ricchezzaodaafamaversudesiderismoderatioindecenti, questuhèuverumodudiguvernàsèragiunatebèamateria Perchètuttuciòchìaveteveramentebisognuhèvostru,è Diuhèsenzabisognuèbenignu.Chìivostripinsamenti sianutalichìsiadattanuàunomu,èùndesideratemicca assaicose,masoluquellechìsònecessarieperguvernà!» 17Urèulodòèdumandòàunaltruomu,cumueso deliberazionipuderianuesseperumegliu?

18Èellurispose:«S'ellusimettesempredavantiàa ghjustiziaintuttuèpensavachìl'inghjustiziaera equivalenteàaprivazionediavitaPerchèDiuprumesse sempreepiùaltebenedizioniàighjusti!»

19Dopuavèlulodatu,urèdumandòàuprossimu,cumu puderiaesseliberudapinsamentiinquietantimentre dormia?

20Èellurispose:«M'avetefattuunadumandaassai difficiuleàrisponde,perchèùnpudemumiccamettein ghjocuunostruverusèdurantel'oredisonnu,masimu tenutifermiinquestedaimaginazionichìùnponuesse cuntrullatedaaragionePerchèenostreanimeanua sensazionechìvedenuveramenteecosechìentranuina nostracuscenzaduranteusonnuMafacemuunsbagliuse supponemuchìsimuinrealtànavigenduinmareinbarche ovulenduinariaoviaghjenduinaltreregionioqualcosadi simileEppuruimaginemuinrealtàchìtalicosestanu accadendu»

21Inquantumihèpussibuledidecide,sòghjuntuàa seguentecunclusioneDeviinognimodupussibule,oRè, guvernàetoparolleèetoazzioniseconduareguladia pietà,affinchìtupossiavèacuscenzachìstaimantenendu avirtùèchìùnsceglimaidigratificàtiàspesediaragione èchìùnabusendumaidiutoputereùndisprezzia ghjustizia.

22Perchèamentes'occupasoprattuttuinusonnucùe stessecosechìs'occupaquanduhèsvegliaÈquelluchìhà tuttiisopinsamentièazzioniorientativersuifinipiù nobilisistabilisceinaghjustiziasiaquanduhèsvegliusia quandudormeDunque,duveteessefermiinadisciplina custantedisèstessu.

23Urèhàlodatul'omuèhàdettuàunaltru:"Postuchìsìu decimuàrisponde,quanduavraiparlatu,cidedicheremuà ubanchettu".Èdopuhàdumandatu:cumupossuevitàdifà qualcosad'indegnudimèstessu?

24Èellurispose:«Guardatesempreàavostrapropria famaèàavostrapusizionesuprema,affinchìpossiateparlà èpensàsolucosechìsòcoerenticunelle,sapenduchìtutti ivostrisughjettipensanuèparlanudivoi.Perchèùn duvetemiccaparèpeghjuchèl'attori,chìstudianu attentamenteurolu,chìhènecessariuperellidighjucà,è modellanututteesoazzioniincunfurmitàcunelluÙn agiscimiccaunaparte,masìveramenteunrè,postuchì Diuvihàdatuunaautoritàrealeincunfurmitàcùuvostru caratteru»

25Quanduurèaviaapplaudituforteèlonguinumoduu piùgraziosu,l'invitatisòstatiinvitatiàcircàriposuCusì, quanduacunversazionehèfinita,sisòdedicatiàu prossimupiattudiafesta

26Ughjornudopu,alistessadisposizionehèstata osservata,èquanduurèhàtrovuunaoccasioneperfà dumandeàl'omi,hàinterrugatuuprimudiquellichìeranu

rimastiperaprossimainterrogazione,Chìghjèapiùalta formadiguvernu?

27Èellurispose:«Perguvernàsistessuèùnessepurtatu daimpulsi.Perchètuttil'omipussedenuunacerta inclinazionenaturaledimente.Hèprubabilechìamaiò partedil'omianuunainclinazioneversuucibu,abevanda èupiacè,èirèunainclinazioneversul'acquistudi territoriièunagrandefama.Mahèbèchìcisia muderazioneintutteecose

28CiòchìDiudà,quelluduvetepigliàètene,maùn bramatemaicosechìsòforadiavostraportata

29Cuntentudisteparolle,urèdumandòàuprossimu, cumupuderiaesseliberudal'invidia?

30Èdopuunabrevepausarispose:«Sècunsiderateprima dituttuchìhèDiuchìdààtuttiirègloriaègrande ricchezzaènimuhèrèperusopropiuputere.Tuttil'omi volenuspartestagloriamaùnponumicca,postuchìhèu donudiDiu!

31Urèhàlodatul'omuinunlongudiscorsuèdopuhà dumandatuàunaltru,cumupudiadisprezzàisonemici?

32Èellurispose:«Sèvomostrategentilezzaàtuttil'omiè guadagnateasoamicizia,ùnavetepauradinimu.Esse pupularecùtuttil'omihèumegliudiibonirigalichìsi ponuricevedaDiu!»

33Avendulodatustarisposta,urèhàurdinatuàl'omu dopudirispondeàadumanda,cumupuderiamanteneaso grandefama?

34Èellurisposechì"Sèvositegenerosuèdicorelarguin ucuncedegentilezzaèattidigraziaàl'altri,ùnperderete maiavostrarinomina,masèvovuletechìegraziesopra menzionatecuntinuinuevostre,duveteinvucàDiu continuamente"

35Urèhàespressuasoappruvazioneèhàdumandatuàu prossimu:Àqualeunomudevemustràliberalità?

36Èellurispose:«Tuttil'omiricunnoscenuchìduvemu mustràliberalitààquellichìsòbendispostiversunoi,ma pensuchìduvemumustràulistessuspirituacutudi generositààquellichìsòoppostiànoi,affinchìcusì pudemucunvinceliàudirittuèàciòchìhèvantaghjosuper noistessi.MaduvemupricààDiuchìquestusiarealizatu, perchèelluguvernaementidituttil'omi»

37Avenduespressuusoaccorducùarisposta,urè dumandòàusestudirispondeàaquistione,àquale duvemumustràgratitudine?

38Èellurispose:«Àinostrigenitoricuntinuamente, perchèDiucihàdatuuncumandamentuassaiimpurtante inquantuàl'onoreduvutuàigenitoriInseguitu,ellu contal'attitudinedil'amicuversul'amicuperchèparladi "unamicuchìhècum'èatopropriaanima"Fatebèà pruvààpurtàtuttil'omiinamiciziacunvoistessu»

39Urèliparlòcungentilezzaèdopudumandòàu prossimu:Chìghjèciòchìs'assumigliaàabellezzain valore?

40Èdisse:«Pietà,perchèhèaformapreeminentedi bellezza,èusoputerestàinl'amore,chìhèudonudiDiu Questul'avetedigiàacquistatuècunellututtee benedizionidiavita».

41Urè,inamanerapiùgraziosa,applaudiaarispostaè dumandòàunaltru:cumu,s'ellufallia,puderiaricuperàa soriputazioniinulistessugradu?

42Èdisse:«Ùnhèmiccapussibulepervoidifallu,perchè avetesuminatuintuttil'omiigraneddidiagratitudinechì

producenuunaracoltadibonavuluntà,èquestuhèpiù putentechèl'armepiùfortiègarantisceapiùgrande sicurezzaMas'ellucihèunomuchìfiasca,ùndevemai piùfàecosechìanucausatuusofiascu,madevefurmà amicizieèagisceghjustamente.PerchèhèudonudiDiudi pudèfàboneazzionièmiccaucuntrariu»

43Incantatudasteparolle,urèdumandòàunaltru,cumu puderiaesseliberudaudulore?

44Èellurispose:«S'elluùnhàmaifattumaleànimu,ma hàfattuubèàtuttièhàseguituaviadiaghjustizia,perchè isofruttiliberanudauduloreMaduvemupricààDiuchì imaliinaspettaticum'èamorteoamalatiaouduloreo qualcosadisimileùncipossanumiccaaccadeèferisce. Mapostuchìsitededicatuàapietà,nisunataledisgraziavi accadràmai»

45Urèl'hàlodatuassaièhàdumandatuàudecimu:Chì ghjèapiùaltaformadigloria?

46Èdisse:«PeronuràDiu,èquestuùnsifacemiccacù rigalièsacrifizii,macùpurezzad'animaèsanta cunvinzione,postuchìtutteecosesòfatteèguvernateda DiuseconduasovulintàDiquestuscopusiteinpussessu custantecum'ètuttil'omiponufàdaevostrerealizzazioni inupassatuèinupresente»

47Àvocealta,urèlisalutòtuttièliparlòcungentilezza,è tuttiquellichìeranuprisentiespresseroasoappruvazione, soprattuttuifilosofiPerchèeranuassaisuperioriàelli [valeàdìifilosofi]siaincumpurtamentusiainargumenti, postuchìfacianusempreDiuusopuntudipartenza.

48Dopuquestu,urè,permustràusobonsentimentu,si messeàbeieperasalutediisoinvitati

CAPITULU9

Uversu8epitomizeghjauvalorediacunniscenza.Versu 28,affettuparentaleNutateinparticulareaquistioneinu versu26èarispostaNutateancuaquistioneinuversu47 èarisposta.Questuhèuncunsigliusaviuperl'omid'affari. 1Ughjornudopu,istessipreparativisòstatifattiperu banchettu,èurè,appenasihèpresentatal'occasione,hà cuminciatuàfàdumandeàl'omichìeranusedutiaccantuà quellichìavianudigiàrispostu,èhàdettuàuprimu:"A sapienzapòesseinsignata?"

2Èdisse:«L'animahècustituitacusìch'ellahècapaceper aputenzadivinadiricevetuttuubèèdiricusàu cuntrariu»

3Urèhàespressul'approvazioneèhàdumandatuàl'omu vicinu:Chìhèupiùbeneficuperasalute?

4Èdisse:«Atemperanza,èùnhèmiccapussibule d'acquistàquestu,àmenuchìDiuùncreiunadispusizione versuella»

5Urèhàparlatucungentilezzaàl'omuèhàdettuàun altru:"Cumupòunomupagàdegnamenteudebitudi gratitudineversuisogenitori?"

6Èdisse:«Ùnlicausendumaidolore,èquestuùnhè pussibuleàmenuchìDiuùndispongaamenteàaricerca diifinipiùnobili»

7Urèhàespressuusoaccunsentuèhàdumandatuàu prossimu,cumupuderiadiventàunascoltatoreavidu?

8Èdisse:«Ricurdendusichìognicunniscenzahèutile, perchèvipermette,cùl'aiutudiDiuinunmumentu d'emergenza,diselezziunàalcunediecosechìavete

amparatuèdiapplicarleàacrisachìvicunfrontaÈcusì l'sforzidil'omisòrializaticùl'assistenzadiDiu».

9Urèl'hàlodatuèhàdumandatuàuprossimuCumu pudiaevitàdifàqualcosadicuntrariuàalege?

10Èdisse:«SèvoricunnoscitechìhèDiuchìhàmessui pinsamentiinucorediilegislatoriaffinchìavitadil'omi siacunservata,liseguiterete»

11Urèhàricunnisciutuarispostadil'omuèhàdettuàun altru:"Chìhèuvantaghjudiaparentela?"

12Èellurispose:«Sècunsideremuchìnoistessisimu afflittidaedisgraziechìcascanunantuàinostriparentiè s'èesosofferenzediventanuenostre,alloraaforzadia parentelahèsubituapparente,perchèhèsoluquanduun talesentimentuhèmostratuchìguadagneremuonoreè stimaàisoochjiPerchèl'aiutu,quanduhèligatuàa gentilezza,hèdipersèunligamechìhècumpletamente indissolubileÈinughjornudiasoprosperitàùnduvemu miccadesideràisopussessi,maduvemupricàDiuper cuncedeognitipudibè».

13Èavendulidatualistessalodechèàl'altri,urè dumandòàunaltru,cumupudiaottenealibertàdaapaura?

14Èdisse:«Quanduamentehècuscientechìùnhàfattu nisunmale,èquanduDiuadirigeversututtiicunsiglii nobili»

15Urèhàespressuasoappruvazioneèhàdumandatuàun altru,cumupuderiasempremanteneunghjudiziughjustu?

16Èellurispose:«S'ellusimettevacustantementedavanti àl'ochjiedisgraziechìaccadinuàl'omièricunnoscevachì hèDiuchìtoglieaprusperitààcertièportaàl'altriun grandeonoreègloria»

17Urèhàdatuunaaccoglienzagentileàl'omuèhà dumandatuàuprossimudirispondeàaquistione,cumu puderiaevitàunavitadifacilitàèpiacè?

18Èellurispose:«S'ellusiricurdavacuntinuamente ch'elluerauguvernantediungrandeimperuèusignoredi vastemultitudi,èchìasomenteùnduviaesseoccupatacù altrecose,maduviasemprecunsideràcumupuderia prumovemegliuusobenessereDeveancupricààDiuchì nisunduvereùnsiatrascuratu»

19Avendululodatu,urèdumandòàudecimu,cumupudia ricunnoscequellichìl'avianutrattatuinmodutraditore?

20Èellurisposeàadumanda:«S'elluhàosservatus'elluu cumpurtamentudiquellichìl'intornavanueranaturaleè s'ellimantinianuaregulaadattadiprecedenzaàericezioni èicunsiglii,èinisorapportigenerali,senzamaiandàoltre ilimitidiadecenzainefelicitazionioinaltremateriedi cumpurtamentuMaDiuinclineràatomente,oRè,àtuttu ciòchìhènobile».

21Quanduurèebbeespressuasoappruvazioneàvoce altaèliebbelodatituttiindividualmente(tràl'applausidi tuttiquellichìeranupresenti),sisòvultatiàgodediafesta 22Èughjornudopu,quandul'occasiones'hèpresentata,u rèdumandòàl'altruomu:Chìghjèaformapiùgrossadi trascuranza?

23Èellurispose:«Sìunomuùnsicuramiccadiiso figliolièùndedicamiccaognisforzuàasoeducazione PerchèpreghemusempreàDiumiccatantupernoistessi chèperinostrifiglioliaffinchìognibenedizionesiaasoia Unostrudesideriuchìinostrifigliolipossinuavè autocontrolluhèrealizatusoludaaputenzadiDiu.» 24Urèdissech'elluaviaparlatubèèdopudumandòàun altru,cumupudiaessepatrioticu?

25«Teneinmente»,rispose,«upensamentuchìhèbèdi campàèmoreinusopaese.Aresidenzaàl'esteruporta disprezzuàipoverièvergognaàiricchicum'ès'elli fussinustatibanditiperuncrimine.Sècuncedetebenefizii àtutti,cum'èfatecontinuamente,Diuvidaràfavorecùtutti èsaretecunsideratupatriottu»

26Dopuavèascultatuquest'omu,urèdumandòàu prossimuinordine,cumupuderiacampàamichevolmente cùasomoglia?

27Èellurispose:«Ricunnoscenduchìedonnesòper naturatestardeèenergicheinaricercadiisopropri desideri,èsottumesseàcambiamentibruschid'opinione perviadiragiunamentifallaci,èasonaturahè essenzialmentedebuleHènecessariutrattàcunelle saviamenteèùnpruvucàcunflittiPerunavitariescita,u timonieredevecunnosceuscopuversuuqualedevedirige usocorsuHèsoluinvucendul'aiutudiDiuchìl'omiponu guidàunverucorsudivitainognimumentu»

28Urèhàespressuusoaccorduèhàdumandatuàu prossimu,cumupuderiaessesenzaerrore?

29Èellurispose:«Sèvoagitesemprecundeliberazioneè ùndatemaicredituàecalunnie,mapruvatepervoistessie cosechìvisòdetteèdecidetecùuvostrupropiughjudiziu erichiestechìvisòfatteèeseguitetuttuàalucediuvostru ghjudiziu,saretesenzaerrore,oRè.Maacunniscenzaèa praticadistecosehèl'operadiuputereDivinu»

30Incantatudasteparolle,urèdumandòàunaltru,cumu puderiaesseliberudaacòllera?

31Èelludisseinrispostaàadumanda:"S'elluricunnosce ch'elluaviauputereannantuàtuttiancudiinfligeamorte, s'ellusilasciavaandààl'ira,èchìsariainutileèpietosu s'ellu,soluperchèerasignore,privavaparechjidiavita 32Chìbisognucierad'ira,quandututtil'omieranu sottumessiènimuùnlieranemicu?Hènecessariu ricunnoscechìDiuguvernaumondusanuinspiritudi gentilezzaèsenzairaalcuna,èvoi,disseellu,orè,duvete necessariamentecopiàusoesempiu.

33Urèdissech'elluaviarispostubèèdopudumandòà l'altruomu:Chìghjèunboncunsigliu?

34«Agiscebèinognimumentuècùadovutariflessione», spiegò,«paragunenduciòchìhèvantaghjosuperanostra propriapuliticacùl'effettidannosichìrisulterebbenuda l'adozionediupuntudivistaoppostu,affinchì,pisendu ognipuntu,pudemuessebencunsigliatièunostruscopu pòesserealizatuÈsoprattuttu,peraputenzadiDiuogni pianudiuvostruomutruveràrealizazioneperchèpraticate apietà»

35Urèdissechìquest'omuaviarispostubè,èdumandòà unaltru:Chìghjèafilusufia?

36Èelluhàspiegatu:«Deliberàbèinriferimentuà qualsiasiquistionechìemergeèùnessemaipurtatuda impulsi,mariflettànantuàidannichìrisultanudae passioni,èagiscecurrettamentecum'èecircustanze l'esigenu,praticenduamuderazioneMaduvemupricàà Diuperinstillàinanostramenteunaconsiderazioneper questecose»

37Urèhàmanifestatuusoaccunsentuèhàdumandatuà unaltru,cumupuderiaessericunnisciutuquanduviaghjava àl'esteru?

38«Essendughjustucùtuttil'omi»,rispose,«èparendu esseinferiorepiuttostuchèsuperioreàquellitràiquali viaghjavaPerchèhèunprincipiuricunnisciutuchìDiuper

asonaturastessaaccettal'umiliÈarazzaumanaama quellichìsòdispostiàessesottumessiàelli.»

39Avenduespressuasoappruvazioneperstarisposta,urè dumandòàunaltru,cumupuderiacustruisceinmoduchìe sostruttureduressinudopuàellu?

40Èellurisposeàadumanda:«Sèesocreazionifussinuà unascalagrandeènobile,affinchìispettatorie risparmiessinuperasobellezza,ès'elluùnhàmai licenziatunimudiquellichìanufattutaliopereèùnhàmai ubligatul'altriàserveisobisognisenzasalariu»

41PeravèosservatucumuDiuprovvedeàarazzaumana, cuncedendulisaluteècapacitàmentaleètuttil'altridoni, ellustessuduveriaseguitàusoesempiudenduàl'omiuna ricumpensaperusotravagliuarduuPerchèsòl'attichìsò fattiinghjustiziachìduranucontinuamente!

42Urèdissechìancuquest'omuaviarispostubèè dumandòàudecimu:Chìghjèufruttudiasaviezza?

43Èellurispose:«Chìunomusiacuscienteinsèstessu ch'elluùnhàfattunisunmaleèch'ellucampiasovitaina veritàSiccomuhèdaquesti,oputenteRè,chìapiùgrande gioiaèafermezzadil'animaèunafortefedeinDiuvi derivanusèguvernateuvostruregnuinpietà.»

44Èquanduanuintesuarisposta,anututtigridatucù acclamazioniforti,èdopuurèinapienezzadiasogioia hàcuminciatuàbeieàasosalute.

45Èughjornudopu,ubanchettuhàseguituulistessu corsucum'èinl'occasioniprecedenti,èquandul'occasione sihèpresentata,urèhàcuminciatuàfàdumandeà l'invitatirimanenti,èhàdettuàuprimu:"Cumupòunomu mantenesidal'orgogliu?"

46Èellurispose:«S'ellumantenel'uguaglianzaèsiricorda inognioccasionech'elluhèunomuchìguvernal'omiÈ Diuriduceisuperbiàunulla,èesaltaimansuetièl'umili!

47Urèliparlòcungentilezzaèdumandòàuprossimu: Qualedevesceglieunomucum'ècunsiglieri?

48Èellurispose:«Quellichìsòstatipruvatiinparechji affarièmantenenuunabonavuluntàsenzamischjuversu elluèparticipanuàasopropriadispusizioneÈDiusi manifestaàquellichìsòdegnichìquestiscopipossinuesse raggiunti».

49Urèulodòèdumandòàunaltru:Chìghjèa pussessioneapiùnecessariaperunrè?

50«L'amiciziaèl'amorediisosughjetti»,rispose,«perchè hèperviadiquestuchìuligamedibonavuluntàhèresu indissolubileÈhèDiuchìassicurachìquestuaccada seconduuvostrudesideriu.»

51Urèulodòèdumandòàunaltru:"Chìghjèuscopudi udiscorsu?"Èellurispose:"Cunvinceutoavversariu mustrenduliisosbagliinunesercitubenurganizatu d'argumenti"

52Perchècusìvincereteuvostruascoltatore,micca oppunenduvi,madendulilodepercunvincelu.Èhèpera putenzadiDiuchìapersuasionesicompie

53Urèdissech'elluaviadatuunabonarisposta,è dumandòàunaltru,cumupudiacampàamichevolmentecù enumeroserazzediversechìcustituiscenuapupulazionedi usoregnu?

54«Agiscenduaparteadattaversuognunu»,rispose,«è piglienduaghjustiziacum'èguida,cum'èfateavàcùl'aiutu diavisionechìDiuvidà».

55Urèhèstatuincantatudastarisposta,èhàdumandatuà unaltru:"Inqualicircustanzeunomudevesoffreudolu?"

56«Inedisgraziechìaccadenuàinostriamichi»,rispose, «quanduvedemuch'ellesòprolungateèirremediabili.A ragioneùncipermettemiccadipienghjeperquellichìsò mortièliberatidaumale,matuttil'omisipienghjenuper elliperchèpensanusoluàsèstessièàusopropiu vantaghjuHèsoluperaputenzadiDiuchìpudemuscappà àtuttuumale!»

57Urèdissech'elluaviadatuunarispostaadatta,è dumandòàunaltru,cumusiperdeareputazione?

58Èellurispose:«Quandul'orgogliuèafiduciainsè stessusenzalimitidominanu,sigeneradisonoreèperdita direputazionePerchèDiuhèuSignorediogni reputazioneèadàinduvevole».

59Urècunfermòarisposta,èdumandòàl'altruomu:À qualesidevenuaffidàl'omi?

60«Àquelli»,rispose,«chìviservenuperbonavuluntàè miccaperpauraoperinteressupersunale,pensendusoluà usopropiuguadagnuPerchèl'unuhèusegnudil'amore, l'altruusegnudiamalavuluntàèdiuserviziudiutempu.

61Perchèl'omuchìcercasempreusopropiuguadagnuhè untraditoreincoreMavoipussedetel'affettudituttii vostrisudditiperviadiuboncunsigliuchìDiuvidà.

62Urèdissech'elluaviarispostucunsaviezza,èdumandò àunaltru:Chìghjèciòchìmanteneunregnusicuru?

63Èellurisposeàadumanda:«Curaèprudenzachìnisun maleùnsiafattudaquellichìsòpostiinunapusizione d'autoritàannantuàupopulu,èquestufatesemprecù l'aiutudiDiuchìviispiraunghjudiziuseveru».

64Urèlidisseparolled'incuragimentu,èdumandòàun altru:Chìghjèciòchìmanteneagratitudineèl'onore?

65Èellurispose:«Virtù,perchèhèacreatricediebone azzioni,èperellaumalehèdistruttu,cum'èvoimustrate nubiltàdicaratteruversututtiperviadiudonuchìDiuvi cuncede».

66Urèhàricunnisciutugraziosamentearispostaèhà dumandatuàl'undicesimu(postuchìcin'eranuduidipiù disettanta),cumupuderiaintempudiguerramantenea tranquillitàdil'anima?

67Èellurispose:«Ricurdendusich'elluùnaviafattunisun maleànimudiisosughjetti,èchìtutticumbatterianuper elluincambiudiibenefiziich'elliavianuricevutu,sapendu chìancus'elliperdenuavita,vioccuperetediquellichì dipendenudaelli.Perchèùnmancatemaidifàriparazione ànimu-talehèagentilezzacùaqualeDiuvihàinspiratu»

68Urèliapplaudiaàtuttiforteèliparlavaassai gentilmente,dopubevveunlongusorsuàasalutedi ognunu,abbandunendusiàupiacèèprodigendul'amicizia piùgenerosaègioiosaàisoinvitati.

CAPITULU10

EdumandeèerispostecuntinueghjanuMustrenducumu l'ufficialidil'armatadevenuessesceltiChìomuhèdegne d'ammirazioneèaltriprublemidiavitaquotidianaveri oghjecum'è2000annifàIversi15-17sònotevuliper ricumandàuteatruIversi21-22descrivenuasaviezzadi eleggereunpresidenteoavèunrè 1Usettimughjornusòstatifattipreparativiassaipiùampi, èparechjialtrieranuprisentidaediversecità(tràelliun grannumerud'ambasciadori).

2Quanduunaoccasionesiprisentava,urèdumandòàu primudiquellichìùneranuancustatiinterrugati,cumu pudiaevitàd'esseingannatudaunragiunamentufallace?

3Èellurispose:«Osservenduattentamentequelluchìparla, ciòchìsidiceèusughjettuindiscussione,èrimettendue stessedumandedopuunintervalluinformediverseMa pussedeunamentealertaèessecapacediformàun ghjudiziusanuinognicasuhèunudiibonidonidiDiu,è tùupussedi,oRè»

4Urèapplaudiafortearispostaèdumandòàunaltru: Perchèamaiòpartedil'omiùndiventanumaivirtuosi?

5«Perchè»,rispose,«tuttil'omisòpernaturaintemperanti èpropensiàupiacè.Cusìnascel'ingiustiziaèundiluviu d'avariziaL'abitudinediavirtùhèunostaculuperquelli chìsòdedicatiàunavitadipiacèperchèliimponea preferenzadiatemperanzaèdiaghjustizia.PerchèhèDiu chìhèumaestrudistecose»

6Urèdissech'elluaviarispostubè,èdumandò:Àchì devenuubbidìirè?Èdisse:"Elege,affinchìpermezudi ghjustelegepossinurestauràavitadil'omiCum'èvoi,per mezudiunatalecunduttainubbidienzaàucumandamentu divinu,avetemessuinriservapervoistessiunmemoriale perpetuu"

7Urèdissechìancuquest'omuaviaparlatubè,èdumandò àuprossimu:Qualeduvemunuminàcum'èguvernatori?

SÈellurispose:«Tuttiquellichìodianuamalvagitàè imitanuatopropriacunduttaagiscenughjustamenteper pudèmanteneunabonareputazionecustantemente.Perchè questuhèciòchìfai,oputenterè»,disse,«èhèDiuchìt'hà datuacuronadighjustizia»

9Urèacclamòfortearispostaèdopu,fighjendul'altru, disse:"Qualeduvemunuminàcum'èufficialidil'armata?"

10Èelluspiegò:«Quellichìeccellenuincuragiuè ghjustiziaèquellichìsòpiùpreoccupatiperasicuritàdii soomichèperotteneunavittoriarisichenduasovitaper imprudenzaPerchècum'èDiuagiscebèversututtil'omi, cusìancuvoi,àimitazionediellu,siteubenefattoreditutti ivostrisudditi»

11Urèdissech'elluaviadatuunabonarispostaè dumandòàunaltru:Qualeomuhèdegnud'ammirazione?

12Èellurispose:«L'omuchìhèdotatudiriputazioni, ricchezzeèputere,èchìpussedeun'animachìpò ghjustificàtuttuquè.Tùstessudimustricùetoazzionichì sìdegnud'ammirazioneperviadil'aiutudiDiuchìtiface curàstecose»

113Urèhàespressuasoappruvazioneèhàdettuàun altru:"Àqualiaffariirèdevenudedicàupiùtempu?"

14Èellurispose:«Àaletturaèàustudiudiiregistridii viaghjiufficiali,chìsòscrittiinriferimentuàidiversiregni, cùuscopudiariformaèdiapreservazionediisughjettiÈ hèperviadiunataleattivitàchìaveteottenutuunagloria chìùnhèmaistataavvicinatadal'altri,permezudil'aiutu diDiuchìcompietuttiivostridesideri»

15Urèhàparlatucunentusiasmuàl'omuèhàdumandatu àunaltru:cumusideveoccupàunomuduranteesooredi rilassamentuèdirecreazione?

16Èellurispose:«Guardàquelleopereteatralichìponu esseghjucatecundecenzaèmettedavantiàl'ochjiscene pigliatedaavitaèmesseinscenacundignitàèdecenzahè prufittuosuèapprupriatu.

17Perchècihèqualchìedificazionedatruvàancuinquesti divertimenti,perchèspessuqualchìlezionedesiderabilehè

insegnatadal'affaripiùinsignificantidiavitaMa praticenduamassimadecenzaintutteevostreazzioni, avetedimustratuchìsiteunfilosofuèsiteonoratudaDiu perviadiavostravirtù.

18Urè,cuntentudieparollechìeranustateappenadette, disseàunonuomu:cumusidevecumportàunomuài banchetti?

19Èellurispose:«Duvetechjamààfiancuàvoiomi sapientièquellichìsòcapacididàvicunsigliiutiliin quantuàl'affaridiuvostruregnuèavitadiivostrisudditi (perchèùnpudetetruvànisuntemapiùadattatuopiù educativuchèquestu)postuchìtaliomisòcariàDiu perchèanufurmatuesomentiàcontemplareitemipiù nobili-cum'èvoistessifate,postuchìtutteevostreazzioni sòdirettedaDiu»

20Incantatudaarisposta,urèdumandòàquelluchìera vicinuàellu:Chìhèmegliuperupopulu?Chìuncitatinu privatusiafatturèsopraàelliounmembrudiafamiglia reale?

21Èellurispose:«Quelluchìhèumegliupernatura Perchèirèchìvenenudaalignarealesòspessuduriè severiversuisosudditi.Èancudipiùquestuhèucasucù alcunidiquellichìsòcresciutitràiranghidiicitadini privati,chìdopuavèsperimentatuumaleèpurtatuaso partedimiseria,quanduguvernanunantuàemultitudisi rivelanupiùcrudelichèitirannisenzaDiu

22Ma,cum'èaghjudettu,unabonanaturachìhèstata furmatacurrettamentehècapacediguvernà,èsìungrande rè,miccatantuperchèeccelliinagloriadiutoguvernuè diatoricchezza,mapiuttostuperchèhaisuperatututti l'omiinclemenzaèfilantropia,graziaàDiuchìt'hàdotatu distequalità

23Urèhàpassatuunpocuditempuàlodàquest'omuè dopuhàdumandatuàl'ultimuditutti:Chìghjèapiù granderealizazioneinuguvernudiunimperu?

24Èellurispose:«Chìisudditidevenucuntinuààstàinun statudipace,èchìaghjustiziadeveesseamministrata rapidamenteincasididisputa»

25Questirisultatisòottenutiperviadil'influenzadiu guvernante,quanduelluhèunomuchìodiaumaleèamau bèèdedicaesoenergieàsalvàavitadil'omi,cum'èvoi cunsideratel'inghjustiziaapeghjuformadimaleèpervia diavostraghjustaamministrazionevisitecustruituuna reputazioneimmortale,postuchìDiuvicuncedeunamente puraèsenzamacchiadaalcunmale

26Èquanduelluhàcessatu,unapplausuforteèallegruhè scoppiatuperunbellupezzuQuandusihèfirmatu,urèhà pigliatuunatazzaèhàfattuunbrindisiinonoredituttiiso invitatièdieparollech'elliavianudettu

27Dopu,incunclusione,disse:«Aghjuottenutuupiù grandebenefiziudaavostrapresenzaAghjuprufittatu assaidiasaviezzachìm'avetedatuinquantuàl'artedi guvernà»

28Dopuurdinòchìtrètalentid'argentufussinupresentatià ognunudielli,èincaricòunudiisoschiavidicunsignài soldi

29Tuttiàtempugridavanuasoappruvazione,èu banchettudiventòunascenadigioia,mentreurèsidavaà unciclucuntinuudifestività

CAPITULU11

Peruncummentariunantuàastenografiaantica,vedeu versu7Atraduzzionehèsottumessaperappruvazioneè accettatacum'èletta,è(versu23)unvotud'appruvazione hèpigliatuèappruvatuàl'unanimità

Aghjuscrittulonguèdevudumandàviscusa,Filocrate

2Erustupituoltremisuradal'omièdaumoduincui,à l'improvvisu,davanurispostechìcivulianuveramente assaitempuperesseelaborate

3Perchè,benchìquelluchìdumandavaaviapensatuassaià ogniquistioneparticulare,quellichìrispondianuunudopu àl'altruavianusubituesorisposteàedumandepronteè cusìmiparevanu,àmèèàtuttiquellichìeranupresenti,è soprattuttuàifilosofi,degned'ammirazione

4Èsupponguchìacosasembreràincredibileàquellichì leghjeranuamonarrazioneinl'avvene

5Mahèindecenteditravisàifattichìsòarregistratiin l'archivipublichi.

6Èùnsariamiccaghjustupermèditrasgrediinunatale materiaRaccuastoriacum'èhèaccaduta,evitendu cuscienziosamenteognierrore.

7Erucusìimpressiunatudaaforzadiesodichjarazioni, chìaghjufattuunsforzupercunsultàquellichìavianuu compitudifàunregistrudituttuciòchìhèaccadutuà l'audienzeèibanchettireali

8Perchèhèl'usu,cum'èsapete,daumumentuchìurè principiaàfàaffarifinuàumumentuch'ellusiritiraper ripusà,chìsitengaunregistrudituttiisodettièfatti-una disposizioneeccellenteèutile

9Perchèughjornudopu,iverbalidiifattièdiidettidiu ghjornuprecedentesòlettiprimadil'iniziudil'affari,è s'ellucihèstataqualchìirregolarità,aquestionehèsubitu curretta.

10Aghjudunqueottenutu,cum'èhèstatudettu, infurmazioniprecisedairegistripublichi,èaghjuespostui fattiinordinecurrettupostuchìsoquantusitedesiderosu d'otteneinfurmazioniutili

11Trèghjornidopu,Demetriupigliòl'omiè,passendu longuumurudiumare,longusettestadii,fin'àl'isula, attraversòuponteèsidiresseversuiquartierisittintriunali diPharos

12Quìliriunìinunacasa,chìerastatacustruitanantuàa rivadiumare,digrandebellezzaèinunasituazione appartata,èliinvitòàfàutravagliuditraduzzione,postu chìtuttuciòchìavianubisognuperquestuscopueramessu àasodispusizione

13Cusìsisòmessiàutravagliuperparagunàisodiversi risultatièfàliaccordà,ètuttuciòchìeranud'accorduhè statucopiatuinmoduapprupriatusottuadirezzionedi Demetriu

14Èasessioneduròfinuàanonaora;dopuàquestusò statiliberatiperserveisobisognifisichi

15Tuttuciòch'elliavianubisognuhèstatufurnituperelli ingrandequantitàInpiùdiquestu,Doroteufaciaistessi preparativiperelliognighjornucum'èquellichìeranufatti perurèstessu,perchècusìlierastatuurdinatudaurè.

16Amaneàbon'oracumparianuognighjornuàaCorte,è dopuavèsalutatuurètornavanuàusolocu

17Ècum'èhèl'usudituttiiGhjudei,silavavanuemaniin umareèpricavanuàDiuèdopusidedicavanuàleghjeè traduceupassaghjuparticularenantuàuqualeeranu

impegnati,èliaghjufattuadumanda:Perchèsilavavanue maniprimadipricà?

18Èanuspiegatuch'ellueraunsegnuch'elliùnavianu fattunundadimale(perchèogniformad'attivitàhèfatta permezudiemani)postuchìinasomaneranobileèsanta consideranututtucum'èunsimbuludighjustiziaèdiverità 19Cum'èaghjudigiàdettu,siriuniscenuognighjornuinu locuchìeraincantevuleperasotranquillitàèaso luminositàèsidedicavanuàusocompitu

20Ècusìhèaccadutuchìutravagliuditraduzzionesia statucumpletatuinsettantaduighjorni,cum'ès'ellufussi statuurganizatucùunscopuprecisu

21Quanduutravagliuhèstatufinitu,Demetriuhàriunitua pupulazioneebreainulocuinduveatraduzzioneerastata fatta,èl'hàlettaàtutti,inpresenzadiitraduttori,chìsò statiancuaccolticùunagrandeaccoglienzadaupopulu, perviadiigrandibenefiziich'elliliavianucunferitu

22AnuanculodatuDemetriucuncalore,èl'anuincitatuà fàtrascrivetuttaalegeèàpresentàunacopiaàisocapi.

23Dopuchìilibrieranustatiletti,ipretièl'anzianidii traduttorièacumunitàebraicaèicapidiupopulusisò alzatièanudettuchì,postuchìerastatafattauna traduzzionecusìeccellente,sacraèprecisa,eraghjustu ch'ellarimanessicum'ellaeraèchìùncifussifattaalcuna alterazione.

24Èquandututtaacumpagniahàespressuaso appruvazione,lianuurdinatudipronunziàuna maledizzioneseconduasousanzacontr'àchiunquefacia qualchìalterazione,siaaghjunghjenduqualcosa,sia cambienduinqualchìmoduqualsiasidieparollechìeranu statescritte,siaomettenduqualcosa.

25Questaeraunaprecauzioneassaisàviaperassicuràchì ulibrupuderiaessecunservatupertuttuutempufuturu senzacambiamenti.

26Quanduacosahèstatainfurmataàurè,sinerallegrò assai,perchèsentiachìupianuch'elluaviafurmatuera statumessuinoperainmodusicuru.

27Tuttuulibrulihèstatulettuèhèstatuassaistupitudiu spiritudiulegislatore

28ÈdisseàDemetriu:«Cumuhèpussibulechìnimudii storichiodiipuetiùnhàmaipensatuch'elluvalgaapena d'alludeàunatalemaravigliosarealizazione?»

29Èellurispose:«Perchèalegehèsacraèd'originedivina. Ècertidiquellichìanufurmatul'intenzioneditrattallasò staticolpitidaDiuèdunqueanudesistitudausoscopu»

30Dissech'elluaviaintesudaTeopompoch'elluerastatu scemuperpiùditrentaghjorniperchèaviaintenzione d'inserisceinasostoriaalcunidil'incidentidietraduzioni precedentièunpocuinaffidabilidialege

31Quandusifuunpocuripresu,supplicòàDiudifàli capisceperchèadisgrazialieraaccaduta

32Èlihèstaturivelatuinsognu,chìpercuriositàvana vuliacumunicàveritàsacreàl'omicumuni,èchìs'ellu desistiaricuperariaasosalute

33AghjuintesuancudaelabbrediTheodektes,unudii puetitragici,chìquandustavaperadattàalcunidi l'incidentiregistratiinulibruperunadiesoopereteatrali, hèstatuaffettatudaacatarattainiduiochji

34Èquanduellucapìaragioneperaqualeadisgraziali eraaccaduta,prigòàDiuperparechjighjornièdopufù guaritu

35Èdopuchìurè,cum'èaghjudigiàdettu,ebbericevutua spiegazionediDemetriunantuàquestupuntu,feceomagiu èurdinòchìsipigliessigrandecuradiilibri,èch'elli fussinuguardatisacramente.

36Èhàincitatuitraduttoriàvisitalluspessudopuuso ritornuinGhjudea,perchèeraghjustu,disse,ch'elluli mandassiavàincasa

37Maquand'ellisòvultati,litrattavacum'èamichi,cum'è eraghjustu,èricevevanuricchirigalidaellu

38Hàurdinatuchìsifacessinupreparativiperch'elli turnessinuincasa,èlihàtrattaticùapiùgrande munificenza

39Hàdatuàognunudiellitrèvestidiapiùbellaqualità, duitalentid'oru,unacredenzachìpesavauntalentu,tuttii mobilipertrèdivani

40ÈcùascortamandòEleazardecedivanicùgambe d'argentuètuttil'accessorinecessarii,unacredenzadi trentatalenti,decevestidiporporaèunacuronamagnifica, ècentupezzidilinufinissimo,ancuciotoleèpiatti,èdui bicchierid'orudadedicààDiu

41L'hàancuurgedinunaletterachì,s'èqualchissiadi l'omipreferiavultàdaellu,ùnl'impediscemicca.

42Perchèellucunsideravaungrandeprivilegiudigodedi acumpagniaditaliomisapienti,èpreferiaprodigàaso ricchezzanantuàellichènantuàvanità.

43ÈavàFilocrate,aveteastoriacumpletaseconduamo prumessa

44Creduchìtrovipiùpiacèinquestemateriechèini scrittidiimitulughi

45Perchèsìdedicatuàustudiudiquellecosechìponu essebeneficheperl'anima,ècipassiassaitempu. Pruvaraghjuànarràqualsiasialtriavvenimentichìvalenua penad'essearregistrati,affinchì,leghjenduli,possiate otteneapiùaltaricumpensaperuvostruzelu.

Turn static files into dynamic content formats.

Create a flipbook
Corsican - The Letter of Aristeas by Filipino Tracts and Literature Society Inc. - Issuu