A Morte, a Sepoltura è a Risurrezzione di Ghjesù Cristu Allora Mosè chjamò tutti l'anziani d'Israele, è disse à elli: Pigliate un agnellu secondu e vostre famiglie, è immolate a Pasqua. Piglierete un mazzulu d'issopo, è immergeretelu in u sangue chì hè in u bacino, è batterete u lintelu è i dui stipiti laterali cù u sangue chì hè in u bacino; è nimu di voi ùn escerà à a porta di a so casa finu à a mane. Perchè u Signore passerà per batte l'Egiziani; è quandu viderà u sangue nantu à u lintelu è nantu à i dui stipiti laterali, u Signore passerà sopra a porta, è ùn permetterà micca à u distruttore d'entre in e vostre case per battevi. Esodu 12:21-23 È s'è un omu hà cummessu un peccatu degnu di morte, è ellu deve esse messu à morte, è l'appiccicate à un arburu, u so corpu ùn resterà micca tutta a notte nantu à l'arburu, ma l'intarrarete in ogni modu quellu ghjornu; (perchè quellu chì hè appesu hè maledettu da Diu;) affinchì a to terra ùn sia micca contaminata, chì u Signore, u to Diu, ti dà in eredità. Deuteronomiu 21:22-23 Perchè i cani m'anu circundatu: l'assemblea di i gattivi m'anu circundatu: m'anu trapassatu e mani è i pedi. Possu cuntà tutte e mo osse: mi fighjanu è mi fissanu. Spartenu i mo vestiti trà di elli, è tiranu a sorte nantu à u mo vestitu. Salmu 22:16-18 È dopu à sessantadue settimane, u Messia serà sterminatu, ma micca per ellu stessu; è u populu di u principe chì venerà distrughjerà a cità è u santuariu; è a fine di questu serà cù un diluviu, è finu à a fine di a guerra e desolazioni sò determinate. Daniel 9:26 È sparghjeraghju nantu à a casa di David, è nantu à l'abitanti di Ghjerusalemme, u spiritu di grazia è di suppliche; è mi guarderanu quellu ch'elli anu trafittu, è u pienghjeranu, cum'è quellu chì pienghje u so unicu figliolu, è saranu in amarezza per ellu, cum'è quellu chì hè in amarezza per u so primogenitu. Zaccaria 12:10 Perchè vi aghju trasmessu prima di tuttu ciò chì aghju ancu ricevutu, cumu chì Cristu hè mortu per i nostri peccati secondu e Scritture; è ch'ellu hè statu intarratu, è ch'ellu hè risuscitatu u terzu ghjornu secondu e Scritture: 1 Corinzi 15:3-4
u prufeta Isaia Isaia 53 1 Quale hà cridutu à a nostra nutizia ? È à quale hè statu rivelatu u bracciu di u Signore ? 2 Perchè ellu crescerà davanti à ellu cum'è una pianta tenera, è cum'è una radica chì esce da una terra secca: ùn hà nè forma nè bellezza; è quandu u videremu, ùn ci hè bellezza per desiderà lu. 3 Hè disprezzatu è rifiutatu da l'omi; un omu di dulori, è familiarizatu cù u dulore: è ci piattavamu cum'è s'è e nostre facce da ellu; era disprezzatu, è ùn l'avemu micca stimatu. 4 Di sicuru hà purtatu i nostri dulori, è hà purtatu i nostri dulori: eppuru l'avemu cunsideratu culpitu, feritu da Diu è afflittu.
A Morte, a Sepoltura è a Risurrezzione di Ghjesù Cristu
5 Ma ellu hè statu feritu per e nostre trasgressioni, hè statu contusionatu per e nostre iniquità: u casticu di a nostra pace hè statu nantu à ellu; è cù e so strisce simu guariti. 6 Tutti noi cum'è pecure simu andati smarriti; ognunu simu vultatu à a so propria strada; è u Signore hà fattu cascà nantu à ellu l'iniquità di tutti noi. 7 Era oppressu, è era afflittu, eppuru ùn hà apertu a bocca: hè statu purtatu cum'è un agnellu à a macellazione, è cum'è una pecura muta davanti à i so tosatori, cusì ùn apre micca a bocca. 8 Hè statu pigliatu da a prigiò è da u ghjudiziu: è quale dichjarerà a so generazione? Perchè hè statu cacciatu da a terra di i vivi: hè statu culpitu per via di a trasgressione di u mo populu. 9 È hà fattu a so tomba cù i gattivi, è cù i ricchi in a so morte; perchè ùn avia fattu viulenza, nè ci era ingannu in a so bocca. 10 Eppuru, à u Signore li hè piaciutu di rompe lu; l'hà messu à u dulore: quandu farai a so anima un'offerta per u peccatu, ellu viderà a so discendenza, prulungherà i so ghjorni, è u piacè di u Signore prospererà in a so manu. 11 Viderà u travagliu di a so ànima, è serà suddisfattu: per a so cunniscenza u mo servitore ghjustu ghjustificherà parechji; perchè ellu purtarà e so iniquità. 12 Dunque, li daraghju una parte cù i grandi, è ellu sparterà u bottino cù i forti; perchè hà versatu a so ànima finu à a morte: è hè statu cunsideratu trà i trasgressori; è hà purtatu u peccatu di parechji, è hà intercessu per i trasgressori.
Vangelu di Matteu Matteu 26 1 È accadde chì, quandu Ghjesù ebbe finitu tutti sti discorsi, disse à i so discìpuli: 2 Sapete chì dopu à dui ghjorni hè a festa di Pasqua, è u Figliolu di l'omu serà traditu per esse crucifissu. 3 Allora i capi sacerdoti, i scribi è l'anziani di u populu si riuniscenu in u palazzu di u summu sacerdote, chjamatu Caiafa, 4 È si cunsiglionu di piglià Ghjesù per astuzia, è di tumballu. 5 Ma elli dicianu: Micca u ghjornu di festa, per paura ch'ellu ci sia un tumultu trà u populu. 6 Quandu Ghjesù era in Betania, in casa di Simone u lebbroso, 7 Una donna s'avvicinò à ellu, avendu una scatula d'alabastru piena d'unguentu assai preziosu, è u versò nantu à u so capu mentre era à tavola. 8 Ma quandu i so discìpuli l'anu vistu, s'indignaru, dicendu: À chì serve stu sprecu ? 9 Perchè st'unguentu si pudia vende per assai soldi, è dà à i poveri. 10 Quandu Ghjesù l'avè capitu, disse à elli: « Perchè date fastidiu à sta donna ? Perchè hà fattu una bona opera per mè.» 11 Perchè i poveri l'avete sempre cun voi; ma à mè ùn mi l'avete micca sempre. 12 Perchè, avendu versatu st'unguentu nant'à u mo corpu, l'hà fattu per a mo sepultura. 13 In verità vi dicu: induve questu vangelu serà predicatu in tuttu u mondu, ci serà ancu dettu ciò chì sta donna hà fattu in memoria d'ella. 14 Allora unu di i dodici, chjamatu Ghjuda Iscariotu, andò da i capi sacerdoti, 15 È disse à elli: «Chì mi darete, è ve lu cunsegneraghju?» È fecenu un pattu cun ellu per trenta pezzi d'argentu. 16 È da tandu cercava un'occasione per tradillu. 17 Avà, u primu ghjornu di a festa di i pani senza lievitu, i discìpuli s'avvicinonu à Ghjesù, dicenduli: Induve vulete chì ti preparemu per manghjà a Pasqua? 18 È disse: « Andate in cità, da un tale omu, è diteli: U Maestru dice: U mo tempu hè vicinu; faraghju a Pasqua in casa toia cù i mo discìpuli.» 19 È i discìpuli fecenu cum'è Ghjesù avia urdinatu; è pripararu a Pasqua. 20 Quandu a sera hè ghjunta, si pusò cù i dodici. 2
A Morte, a Sepoltura è a Risurrezzione di Ghjesù Cristu
21 È mentre ch'elli manghjavanu, disse: « In verità vi dicu chì unu di voi mi tradirà.» 22 Eranu assai tristi, è ognunu di elli cuminciò à dilli: Signore, sò eiu? 23 È ellu rispose è disse: Quellu chì mette a manu cun mè in u piattu, quellu mi tradirà. 24 U Figliolu di l'omu si ne và cum'è hè scrittu di ellu; ma guai à quellu omu da quale u Figliolu di l'omu hè traditu! Saria statu megliu per quellu omu s'ellu ùn fussi natu. 25 Allora Ghjuda, chì u tradiva, rispose è disse: Maestru, sò eiu? Ellu li disse: Tu l'hai dettu. 26 È mentre ch'elli manghjavanu, Ghjesù pigliò u pane, u benedisse, u ruppe è u dete à i discìpuli, dicendu: Pigliate, manghjate; questu hè u mo corpu. 27 È pigliò u calice, ringraziò è u dete à elli, dicendu: Bevitene tutti; 28 Perchè questu hè u mo sangue di a nova alleanza, chì hè versatu per parechji per a remissione di i peccati. 29 Ma vi dicu: ùn beveraghju più di stu fruttu di a vigna, finu à quellu ghjornu chì u beveraghju novu cun voi in u regnu di u mo Babbu. 30 È dopu avè cantatu un innu, sò andati à u monte di l'Olivi. 31 Allora Ghjesù disse à elli: « Sta notte, voi tutti sarete scandalizati per via di mè; perchè hè scrittu: Batteraghju u pastore, è e pecure di u gregge saranu sparse.» 32 Ma dopu ch'e sarò risuscitatu, andaraghju davanti à voi in Galilea. 33 Petru rispose è li disse: Ancu s'è tutti l'omi si scandalizeranu per via di tè, eiu ùn mi scandalizeraghju mai. 34 Ghjesù li disse: « In verità ti dicu, sta notte, prima chì u gallu canti, mi rinnegherai trè volte.» 35 Petru li disse: «Ancu s'e devu more cun tè, ùn ti rinnegheraghju micca.» Tutti i discìpuli dissenu listessu. 36 Allora Ghjesù ghjunse cun elli in un locu chjamatu Getsemani, è disse à i discìpuli: « Pusatevi quì, mentre eiu andaraghju à pregà laggiù.» 37 È pigliò cun ellu Petru è i dui figlioli di Zebedeu, è cuminciò à esse tristu è assai afflittu. 38 Allora disse à elli: A mo ànima hè assai trista, finu à a morte; state quì, è vegliate cun mè. 39 È andò un pocu più luntanu, si lampò cù a faccia in terra, è pricò, dicendu: O Babbu meu, s'ellu hè pussibule, lascia chì stu calice passi luntanu da mè; però, micca cum'è eiu vogliu, ma cum'è tù voli. 40 È vene à i discìpuli, è i trova addurmintati, è dice à Petru: « Ma cumu, ùn avete pussutu veglià cun mè un'ora? 41 Vegliate è pregate, per ùn entre micca in tentazione: u spiritu hè vuluntariu, ma a carne hè debule. 42 Si n'andò torna per a seconda volta, è pricò, dicendu: O Babbu meu, s'ellu ùn si pò alluntanà da mè stu calice, senza ch'eiu u beia, sia fatta a to vuluntà. 43 È vultò è i truvò addurmintati torna: perchè i so ochji eranu pisanti. 44 È li lasciò, è si n'andò torna, è pricò a terza volta, dicendu e listesse parolle. 45 Allora vene à i so discìpuli, è li dice: Dormite avà, è ripusatevi; eccu, l'ora hè vicina, è u Figliolu di l'omu hè traditu in e mani di i peccatori. 46 Alzatevi, andemu : eccu, quellu chì mi tradisce hè vicinu. 47 È mentre ch'ellu parlava ancu, eccu chì Ghjuda, unu di i dodici, ghjunse, è cun ellu una grande folla cù spade è bastoni, da i capi sacerdoti è l'anziani di u populu. 48 Quellu chì u tradia li dete un segnu, dicendu: «Quellu chì basgiaraghju, hè ellu; tenetelu forte.» 49 È subitu s'avvicinò à Ghjesù, è disse: "Salve, Maestru!" è u basgiò. 50 È Ghjesù li disse: « Amicu, perchè sì ghjuntu?» Allora s'avvicinaru, è mettenu e mani addossu à Ghjesù, è u piglionu. 51 È eccu, unu di quelli chì eranu cun Ghjesù stese a manu, è tirò a spada, è culpì un servitore di u summu sacerdote, è li tagliò l'arechja. 52 Allora Ghjesù li disse: Rimetti a to spada in u so locu; perchè tutti quelli chì piglianu a spada periranu cù a spada. 53 Pensi tu chì ùn possu micca pricà avà u mo Babbu, è ch'ellu mi darà subitu più di dodici legioni d'angeli ?
3
A Morte, a Sepoltura è a Risurrezzione di Ghjesù Cristu
54 Ma cumu si compieranu dunque e Scritture, chì dicenu chì cusì deve esse ? 55 In quellu stessu mumentu Ghjesù disse à e folle: « Site venuti cum'è contr'à un ladrone cù spade è bastoni per piglià mi? Eru pusatu ogni ghjornu cun voi à insignà in u tempiu, è ùn m'avete micca pigliatu.» 56 Ma tuttu què hè accadutu affinchì e Scritture di i prufeti fussinu cumpiite. Allora tutti i discìpuli l'abbandunonu è fughjenu. 57 È quelli chì avianu pigliatu Ghjesù u purtonu da Caiafa, u summu sacerdote, induve eranu riuniti i scribi è l'anziani. 58 Ma Petru u seguitò da luntanu finu à u palazzu di u summu sacerdote, è intrì, è si pusò cù i servitori, per vede a fine. 59 Avà i capi sacerdoti, è l'anziani, è tuttu u cunsigliu, cercavanu una falsa testimonianza contru à Ghjesù, per mettelu à morte; 60 Ma ùn anu trovu nimu; ancu s'è parechji falsi testimoni sò ghjunti, ùn ne anu trovu nimu. Infine sò ghjunti dui falsi testimoni, 61 È disse: Questu omu hà dettu: Possu distrughje u tempiu di Diu è custruisce lu in trè ghjorni. 62 È u summu sacerdote si alzò è li disse: «Ùn rispondi à nunda? Chì hè ciò chì questi testimonianu contru à tè?» 63 Ma Ghjesù hà taciutu. È u summu sacerdote hà rispostu è li hà dettu: Ti sghjuru per u Diu vivu, di dì ci s'è tù sì u Cristu, u Figliolu di Diu. 64 Ghjesù li disse: « Tu l'hai dettu; ma vi dicu chì d'ora in poi viderete u Figliolu di l'omu pusatu à a diritta di a putenza è chì vene trà e nuvole di u celu.» 65 Allora u summu sacerdote si stracciò i vestiti, dicendu: Hà dettu una bestemmia; chì ci vole ancu di testimoni? Eccu, avà avete intesu a so bestemmia. 66 Chì ne pensate ? Rispunsenu è dicenu : « Hè culpevule di morte. » 67 Tandu li sputonu in faccia, è u schiaffeggianu; è altri u colpiscenu cù e palme di e mani, 68 Dicendu: Prufetizzaci, o Cristu, quale hè quellu chì t'hà colpitu ? 69 Petru era pusatu fora in u palazzu; è una zitella s'avvicinò à ellu, dicendu: "Ancu tè eri cun Ghjesù di Galilea." 70 Ma ellu nigò davanti à tutti, dicendu: Ùn so micca ciò chì dici. 71 È quand'ellu fu surtitu in u purtellu, un'altra serva u vide, è disse à quelli chì eranu quì: "Questu omu era ancu cun Ghjesù di Nazareth." 72 È ellu hà nigatu torna cù ghjuramentu: «Ùn cunnoscu micca quest'omu.» 73 È dopu un pocu tempu, quelli chì eranu quì s'avvicinaru à ellu, è dicenu à Petru: «Di sicuru, ancu tè sì unu di elli, perchè e to parolle ti tradisce.» 74 Allora cuminciò à maledicà è à ghjurà, dicendu: Ùn cunnoscu micca l'omu. È subitu u gallu cantò. 75 È Petru si ricurdò di a parolla di Ghjesù, chì li avia dettu: Prima chì u gallu canti, mi nigherai trè volte. È surtì, è piense amaramente. Matteu 27 1 Quandu hè ghjunta a mane, tutti i capi sacerdoti è l'anziani di u populu anu tinutu cunsigliu contru à Ghjesù per mettelu à morte: 2 È dopu avèllu ligatu, l'anu purtatu via è l'anu cunsignatu à Ponziu Pilatu, u guvernatore. 3 Allora Ghjuda, chì l'avia traditu, quandu vide ch'ellu era statu cundannatu, si pentì è purtò i trenta pezzi d'argentu à i capi sacerdoti è à l'anziani, 4 Dicendu: «Aghju peccatu tradiendu u sangue innocente». È elli dicenu: «Chì ci importa? Guarda ti.» 5 È ghjittò i pezzi d'argentu in u tempiu, è si n'andò, è andò è si impiccò. 6 È i capi sacerdoti piglionu i pezzi d'argentu, è dicenu: Ùn hè micca permessu di metteli in u tesoru, perchè hè u prezzu di sangue. 7 È piglionu cunsigliu, è cumprànu cun elli u campu di u pignattaiu, per intarrà i stranieri.
4
A Morte, a Sepoltura è a Risurrezzione di Ghjesù Cristu
8 Per quessa, quellu campu hè statu chjamatu u campu di sangue, finu à oghje. 9 Allora s'hè compiu ciò chì era statu dettu da u prufeta Ghjeremia, dicendu: È anu pigliatu i trenta pezzi d'argentu, u prezzu di quellu chì era statu stimatu, quellu chì i figlioli d'Israele avianu stimatu; 10 È li detti per u campu di u pignattu, cum'è u Signore m'avia urdinatu. 11 È Ghjesù si prisentò davanti à u guvernatore, è u guvernatore l'interrogò, dicendu: «Sì tù u rè di i Ghjudei?» È Ghjesù li disse: « Tù u dici.» 12 È quandu era accusatu da i capi sacerdoti è l'anziani, ùn hà rispostu nunda. 13 Allora Pilatu li disse: «Ùn senti micca quante cose tistimunianu contru à tè? 14 È ùn li rispose mancu una parolla, à tal puntu chì u guvernatore si maravigliò assai. 15 Avà, à quella festa, u guvernatore avia l'abitudine di liberà à u populu un prigiuneru, quellu ch'elli vulianu. 16 Avianu tandu un prigiuneru famosu, chjamatu Barabba. 17 Dunque, quand'elli eranu riuniti, Pilatu disse à elli: Quale vulete ch'eiu vi liberi: Barabba, o Ghjesù chì hè chjamatu Cristu? 18 Perchè sapia ch'elli l'avianu liberatu per invidia. 19 Quandu ellu era pusatu nantu à u tribunale, a so moglia li mandò à dì: «Ùn avè nunda à chì vede cù quellu ghjustu; perchè aghju patitu assai cose oghje in sognu per via di ellu.» 20 Ma i capisacerdoti è l'anziani persuasero a folla à dumandà à Barabba è à fà perde Ghjesù. 21 U guvernatore rispose è disse à elli: Quale di i dui vulete ch'e vi liberi? Elli dissenu: Barabba. 22 Pilatu li disse: «Chì faraghju dunque di Ghjesù, chjamatu Cristu?» Tutti li dicenu: «Ch’ellu sia crucifissu.» 23 È u guvernatore disse: «Ma chì male hà fattu?» Ma elli gridavanu ancu di più, dicendu: «Ch'ellu sia crucifissu.» 24 Quandu Pilatu vide ch'ellu ùn pudia riesce à nunda, ma ch'ellu si facia piuttostu un tumultu, pigliò acqua è si lavò e mani davanti à a folla, dicendu: Sò innocente di u sangue di stu ghjustu: vedetene voi. 25 Allora tuttu u populu rispose, è disse: Chì u so sangue sia sopra à noi, è sopra à i nostri figlioli. 26 Allora li liberò Barabba; è dopu avè flagellatu Ghjesù, u cunsignò per esse crucifissu. 27 Allora i suldati di u guvernatore purtonu à Ghjesù in u palazzu cumunu, è riuniscenu intornu à ellu tutta a banda di suldati. 28 È u spoglianu, è li mettenu una veste scarlatta. 29 È avendu intrecciatu una curona di spine, a pusonu nantu à u so capu, è una canna in a so manu diritta; è inginocchiavanu davanti à ellu, è u schernianu, dicendu: "Salve, rè di i Ghjudei!" 30 È li sputonu addossu, piglionu a canna è u colpìnu in capu. 31 È dopu avè lu burlatu, li cacciaru a veste, li misenu i so vestiti è u purtonu via per crucifigelu. 32 È quand'elli sò surtiti, anu trovu un omu di Cirene, chjamatu Simone: l'anu ubligatu à purtà a so croce. 33 È quand'elli ghjunsenu à un locu chjamatu Golgota, vale à dì, un locu di craniu, 34 Li dettinu à beie acetu mischiatu cù fiele; è quandu l'ebbe tastatu, ùn vulia micca beie. 35 È l'anu crucifissu, è si sò spartuti i so vestiti, tirendu à sorte: affinchì s'accomplissi ciò chì era statu dettu da u prufeta: Si sò spartuti i mo vestiti trà di elli, è anu tiratu à sorte nantu à u mo vestitu. 36 È si pusonu, u fighjulavanu culà; 37 È hà messu sopra à u so capu a so accusazione scritta: QUESTU HÈ GESÙ, U RÈ DI I GUEDEI. 38 Tandu dui ladri sò stati crucifissi cun ellu, unu à diritta è l'altru à manca. 39 È quelli chì passavanu l'inghjuriavanu, scuzzulendu u capu, 40 È dicendu: «Tu chì distruggi u tempiu è u ricustruisci in trè ghjorni, salva ti stessu. Sè sì u Figliolu di Diu, scendi da a croce.» 41 Similmente ancu i capi sacerdoti, burlendusi di ellu cù i scribi è l'anziani, dicianu: 42 Hà salvatu l'altri; ùn si pò salvà ellu stessu. S'ellu hè u rè d'Israele, ch'ellu scenda avà da a croce, è ci crederemu.
5
A Morte, a Sepoltura è a Risurrezzione di Ghjesù Cristu
43 Hà cunfidatu in Diu; ch'ellu u liberi avà, s'ellu u vole avè! Perchè hà dettu: Sò u Figliolu di Diu. 44 Ancu i ladri, chì eranu stati crucifissi cun ellu, li insultavanu. 45 Avà da a sesta ora ci hè stata bughjura annantu à tutta a terra finu à a nona ora. 46 È versu a nona ora Ghjesù gridò à voce alta, dicendu: Eli, Eli, lama sabachthani? vale à dì: Diu meu, Diu meu, perchè m'hai abbandunatu? 47 Certi di quelli chì eranu quì, quandu l'anu intesu, anu dettu: "Questu omu chjama Elia." 48 È subitu unu di elli corse, pigliò una spugna, a piense d'acetu, a pusò nantu à una canna è li dete da beie. 49 L'altri dicianu: «Lasciate, vedemu s'ellu venerà Elia à salvallu.» 50 Ghjesù, avendu gridatu torna à voce alta, rese u spiritu. 51 È eccu, u velu di u tempiu si strappò in dui da cima à fondu; è a terra tremò, è e petre si spaccaronu; 52 È e tombe sò state aperte; è parechji corpi di i santi chì eranu addurmintati si sò risuscitati, 53 È surtiru da e tombe dopu a so risurrezzione, è intrinu in a santa cità, è apparsu à parechji. 54 Quandu u centurione è quelli chì eranu cun ellu, chì guardavanu Ghjesù, videru u terramotu è e cose chì eranu accadute, ebbenu una grande paura, dicendu: «Davveru questu era u Figliolu di Diu.» 55 È parechje donne eranu quì, chì fighjulavanu da luntanu, è chì avianu seguitu à Ghjesù da a Galilea, servendulu. 56 Trà elle ci era Maria Maddalena, Maria a mamma di Ghjacumu è di Ghjiseppu, è a mamma di i figlioli di Zebedeu. 57 Quandu a sera hè ghjunta, hè ghjuntu un omu riccu d'Arimatea, chjamatu Ghjiseppu, chì era ancu ellu discìpulu di Ghjesù. 58 Andò da Pilatu, è dumandò u corpu di Ghjesù. Allora Pilatu urdinò chì u corpu fussi datu. 59 È quandu Ghjiseppu ebbe pigliatu u corpu, l'avvolse in un pannu di linu pulitu, 60 È u pusò in u so sepolcru novu, ch'ellu avia scavatu in a roccia; è vultò una grande petra à l'entrata di u sepolcru, è si n'andò. 61 È ci era Maria Maddalena, è l'altra Maria, pusate davanti à u sepulcru. 62 U ghjornu dopu, quellu di a preparazione, i capi sacerdoti è i farisei si riuniscenu da Pilatu, 63 Dicendu: Signore, ci ricurdemu chì quellu ingannatore hà dettu, mentre era ancu vivu: Dopu à trè ghjorni risusciteraghju. 64 Cumanda dunque chì u sepolcru sia assicuratu finu à u terzu ghjornu, per paura chì i so discìpuli ùn venganu di notte, è ùn l'arrubinu, è ùn dicanu à u populu: Hè risuscitatu da i morti; cusì l'ultimu sbagliu serà peghju chè u primu. 65 Pilatu disse à elli: «Avete una guardia; andate, è assicuratela u più pussibule.» 66 Cusì andonu, è assicuraru u sepulcru, sigillendu a petra, è mettendu una guardia. Matteu 28 1 À a fine di u sabbatu, quandu cuminciava à spuntà u primu ghjornu di a settimana, Maria Maddalena è l'altra Maria ghjunsenu à vede u sepulcru. 2 È eccu, ci hè statu un grande terramotu: perchè l'anghjulu di u Signore hè falatu da u celu, hè ghjuntu è hà fattu vultulà a petra da a porta, è si hè pusatu sopra. 3 A so faccia era cum'è u lampu, è i so vestiti bianchi cum'è a neve: 4 È per paura di ellu i guardiani tremavanu, è diventonu cum'è morti. 5 È l'ànghjulu rispose è disse à e donne: Ùn abbiate paura; perchè so chì cercate Ghjesù, chì hè statu crucifissu. 6 Ùn hè micca quì: perchè hè risuscitatu, cum'ellu hà dettu. Venite, vede u locu induve u Signore era pusatu. 7 Andate prestu, è dite à i so discìpuli ch'ellu hè risuscitatu da i morti; è eccu, ellu vi precede in Galilea; quì u viderete; eccu, vi l'aghju dettu. 8 È si ne andonu prestu da u sepulcru cù paura è grande gioia; è corsenu à dà a nutizia à i so discìpuli.
6
A Morte, a Sepoltura è a Risurrezzione di Ghjesù Cristu
9 È mentre ch'elli andavanu à dì à i so discìpuli, eccu Ghjesù li scuntrò, dicendu: « Salute!». È s'avvicinaru, u piglionu per i pedi è l'adoravanu. 10 Allora Ghjesù disse à elli: Ùn abbiate paura: andate à dì à i mo fratelli ch'elli vadanu in Galilea, è quì mi vedranu. 11 Mentre ch'elli andavanu, eccu, qualchi guardia ghjunse in cità, è annunziò à i capi sacerdoti tuttu ciò chì era accadutu. 12 È quand'elli si sò riuniti cù l'anziani, è anu pigliatu cunsigliu, anu datu assai soldi à i suldati, 13 Dicendu: «Dite chì i so discìpuli sò ghjunti di notte, è l'anu arrubatu mentre noi dormiamu.» 14 È s'ellu vene questu à l'orecchie di u guvernatore, u persuaderemu è vi metteremu in sicurezza. 15 Cusì piglionu i soldi, è fecenu cum'è era statu insignatu; è sta parolla hè stata sparta trà i Ghjudei finu à oghje. 16 Allora l'undici discìpuli si ne andonu in Galilea, nant'à a muntagna induve Ghjesù li avia urdinatu di stà. 17 È quand'elli l'anu vistu, l'anu adoratu; ma certi anu dubbitatu. 18 È Ghjesù s'avvicinò è li parlò, dicendu: Ogni putere mi hè statu datu in celu è in terra. 19 Andate dunque, è insegnate à tutte e nazioni, battezzenduli in nome di u Babbu, è di u Figliolu, è di u Spìritu Santu. 20 Insignenduli à osservà tutte e cose chì vi aghju urdinatu; è eccu, sò cun voi tutti i ghjorni, finu à a fine di u mondu. Amen.
Vangelu di Marcu Marcu 14 1 Dopu à dui ghjorni, ci era a festa di a Pasqua è di i pani senza lievitu; è i capi sacerdoti è i scribi cercavanu cumu piglià lu cù astuzia è mette lu à morte. 2 Ma elli dicianu: Micca u ghjornu di festa, per paura ch'ellu ci sia un tumultu in u populu. 3 È essendu in Betania in casa di Simone u lebbrosu, mentre ch'ellu era à tavola, ghjunse una donna chì avia una scatula d'alabastru piena d'unguentu di nardu spinosu assai preziosu; è ella ruppe a scatula, è u versò nantu à u so capu. 4 È ci n'eranu alcuni chì s'indignavanu in sè stessi, è dicianu: Perchè hè statu fattu stu sprecu di l'unguentu? 5 Perchè si pudia vende per più di trecentu denari, è dà lu à i poveri. È murmuravanu contru à ella. 6 È Ghjesù disse: « Lasciatela stà; perchè a disturbate? Hà fattu una bona opera per mè.» 7 Perchè i poveri i avete sempre cun voi, è pudete fà li u bè quandu vulete; ma à mè ùn mi avete micca sempre. 8 Hà fattu ciò ch'ella pudia: hè venuta in anticipu per unge u mo corpu per a sepultura. 9 In verità vi dicu: Induve serà predicatu stu vangelu in tuttu u mondu, ancu questu ch'ella hà fattu serà dettu in memoria d'ella. 10 È Ghjuda Iscariotu, unu di i dodici, andò da i capi sacerdoti, per tradillu in manu à elli. 11 È quand'elli l'anu intesu, si sò rallegrati, è anu prumessu di dà li soldi. È ellu cercava cumu tradisce lu cunvenientemente. 12 È u primu ghjornu di i pani senza lievitu, quandu anu immolatu a Pasqua, i so discìpuli li dissenu: Induve vulete chì andemu à preparà per pudè manghjà a Pasqua? 13 È manda dui di i so discìpuli, è li dice: « Andate in cità, è vi scuntrerà un omu chì porta una brocca d'acqua: seguitelu.» 14 È induve ellu entre, dite à u patrone di casa: U Maestru dice: Induve hè a stanza d'ospiti, induve manghjaraghju a Pasqua cù i mo discìpuli ? 15 È vi mustrarà una grande stanza superiore, ammobiliata è pronta: culà preparate per noi. 16 È i so discìpuli sò surtiti, è sò ghjunti in cità, è anu trovu cum'ellu avia dettu; è anu preparatu a Pasqua. 7
A Morte, a Sepoltura è a Risurrezzione di Ghjesù Cristu
17 È à sera vene cun i dodici. 18 È mentre ch'elli eranu pusati è manghjavanu, Ghjesù disse: « In verità vi dicu, unu di voi chì manghja cun mè mi tradirà.» 19 È cuminciaru à esse tristi, è à dilli unu per unu: Sò eiu? è un altru dicia: Sò eiu? 20 È ellu rispose è disse à elli: Hè unu di i dodici, chì intinge cun mè in u piattu. 21 U Figliolu di l'omu si ne và, cum'è hè scrittu di ellu; ma guai à quellu omu da quale u Figliolu di l'omu hè traditu! Saria megliu per quellu omu s'ellu ùn fussi mai natu. 22 È mentre ch'elli manghjavanu, Ghjesù pigliò u pane, è benedisse, è u ruppe, è u dete à elli, dicendu: Pigliate, manghjate: questu hè u mo corpu. 23 È pigliò u calice, è dopu avè ringraziatu, u dete à elli: è ne bevveru tutti. 24 È disse à elli: Questu hè u mo sangue di a nova allianza, chì hè versatu per parechji. 25 In verità vi dicu, ùn beveraghju più di u fruttu di a vigna, finu à quellu ghjornu chì u beveraghju novu in u regnu di Diu. 26 È dopu avè cantatu un innu, sò andati à u monte di l'Olivi. 27 È Ghjesù li disse: « Sta notte, voi tutti sarete scandalizati per via di mè; perchè hè scrittu: Batteraghju u pastore, è e pecure saranu sparse.» 28 Ma dopu ch'e sarò risuscitatu, andaraghju davanti à voi in Galilea. 29 Ma Petru li disse: Ancu s'è tutti saranu scandalizati, eiu ùn mi scandalizeraghju micca. 30 È Ghjesù li disse: « In verità ti dicu, oghje, sta notte, prima chì u gallu canti duie volte, mi rinnegherai trè volte.» 31 Ma ellu disse ancu più vehemente: «Ancu s'e devu more cun tè, ùn ti rinnegheraghju in alcun modu.» Tutti dissenu listessu. 32 È ghjunsenu in un locu chjamatu Getsemani, è disse à i so discìpuli: « Pusate quì, mentre eiu pregheraghju.» 33 È pigliò cun ellu Petru, Ghjacumu è Ghjuvanni, è cuminciò à esse assai spaventatu è à esse assai afflittu; 34 È li disse: « L'anima meia hè trista finu à a morte; state quì, è vegliate.» 35 È andò un pocu più avanti, è si lampò in terra, è prigò chì, s'ellu era pussibule, l'ora passassi da ellu. 36 È disse: Abba, Babbu, tutte e cose sò pussibuli per tè; alluntana da mè stu calice; però, micca ciò ch'e vogliu, ma ciò chì tù voli. 37 È vene, è i trova addurmintati, è dice à Petru: « Simone, dormi? Ùn hai pussutu veglià un'ora?» 38 Vegliate è pregate, per ùn entre in tentazione. U spiritu hè prontu, ma a carne hè debule. 39 È torna si n'andò, è pricò, è disse e listesse parolle. 40 È quand'ellu vultò, i truvò torna addurmintati (perchè i so ochji eranu pisanti), è ùn sapianu ciò chì risponde li. 41 È vene a terza volta, è dice à elli: Dormite avà, è ripusatevi: basta, l'ora hè ghjunta; eccu, u Figliolu di l'omu hè traditu in e mani di i peccatori. 42 Alzatevi, andemu; eccu, quellu chì mi tradisce hè vicinu. 43 È subitu, mentre ch'ellu parlava ancu, ghjunse Ghjuda, unu di i dodici, è cun ellu una grande folla cù spade è bastoni, da i capi sacerdoti, i scribi è l'anziani. 44 È quellu chì l'avia traditu li avia datu un segnu, dicendu: Quellu chì basgiaraghju, hè ellu; pigliatelu, è purtatelu via in sicurezza. 45 È appena ghjuntu, si n'andò subitu à ellu, è disse: Maestru, Maestru; è u basgiò. 46 È li pusonu e mani sopra, è u piglionu. 47 È unu di quelli chì eranu quì hà tiratu una spada, hà colpitu un servitore di u summu sacerdote è li hà tagliatu l'arechja. 48 È Ghjesù rispose è disse à elli: Site surtiti cum'è contru à un ladrone, cù spade è bastoni per piglià mi?
8
A Morte, a Sepoltura è a Risurrezzione di Ghjesù Cristu
49 Eru ogni ghjornu cun voi in u tempiu à insignà, è ùn m'avete micca pigliatu; ma ci vole chì e Scritture sianu cumplete. 50 È tutti l'abbandunonu, è fughjenu. 51 È un ghjovanu u seguitava, avvoltu in un pannu di linu intornu à u so corpu nudu; è i ghjovani u piglionu. 52 È abbandunò u linzolu, è fuggì da elli nudu. 53 È cundussero à Ghjesù da u summu sacerdote, è eranu riuniti cun ellu tutti i principali sacerdoti, l'anziani è i scribi. 54 È Petru u seguitò da luntanu, finu à u palazzu di u summu sacerdote; è si pusò cù i servitori, è si scaldò à u focu. 55 È i capi sacerdoti è tuttu u cunsigliu cercavanu testimonianze contru à Ghjesù per mettelu à morte; è ùn ne truvonu nimu. 56 Perchè parechji anu datu falsa tistimunianza contru à ellu, ma e so tistimunianze ùn eranu micca d'accordu. 57 È certi si sò alzati, è anu datu falsa tistimunianza contru à ellu, dicendu: 58 L'avemu intesu dì: «Distrughjeraghju stu tempiu fattu da mani umane, è in trè ghjorni ne custruiraghju un altru fattu senza mani umane.» 59 Ma mancu cusì a so tistimunianza ùn era d'accordu. 60 È u summu sacerdote si pusò in mezu à a ghjente è interrogò à Ghjesù, dicendu: «Ùn rispondi à nunda ? Chì hè ciò chì questi testimonianu contru à tè ?» 61 Ma ellu stete zittu è ùn rispose nunda. U summu sacerdote l'interrogò torna è li disse: Sì tù u Cristu, u Figliolu di u Benedettu? 62 È Ghjesù disse: « Sò eiu; è viderete u Figliolu di l'omu pusatu à a diritta di a putenza, è chì vene trà e nuvole di u celu.» 63 Allora u summu sacerdote si stracciò i vestiti, è disse: Chì ci vole più di testimoni? 64 Avete intesu a bestemmia: chì ne pensate? È tutti l'anu cundannatu à morte. 65 È certi cuminciaru à sputà li, è à cupre li a faccia, è à dà li un colpu di schiaffu, è à dilli: Prufetizza! È i servitori u battianu cù e palme di e mani. 66 È mentre Petru era sottu in u palazzu, ghjunse una di e serve di u summu sacerdote. 67 È quandu ella vide Petru chì si scaldava, u fighjò è disse: È tù eri ancu cun Ghjesù di Nazareth. 68 Ma ellu hà nigatu, dicendu: «Ùn so micca, è ùn capiscu micca ciò chì dici.» È hè surtitu in u purtellu; è u gallu hà cantatu. 69 È una serva u vide torna, è cuminciò à dì à quelli chì eranu quì : « Questu hè unu di elli. » 70 È ellu nigò torna. È un pocu dopu, quelli chì eranu quì dicenu torna à Petru: «Di sicuru sì unu di elli, perchè sì Galileu, è u to discorsu hè d'accordu cun ellu.» 71 Ma ellu cuminciò à maledicà è à ghjurà, dicendu: Ùn cunnoscu micca quest'omu di quale parlate. 72 È a seconda volta u gallu cantò. È Petru si ricurdò di a parolla chì Ghjesù li avia dettu: « Prima chì u gallu canti duie volte, mi negherai trè volte». È quandu ci pinsò, piense. Marcu 15 1 È subitu a mane, i capi di i sacerdoti anu avutu un cunsigliu cù l'anziani, i scribi è tuttu u cunsigliu, è liganu Ghjesù, u purtonu è u cunsignu à Pilatu. 2 È Pilatu li dumandò: «Sì tù u rè di i Ghjudei?» È ellu rispose: « Tù u dici.» 3 È i capi sacerdoti l'accusavanu di parechje cose; ma ellu ùn rispose nunda. 4 Pilatu u dumandò torna, dicendu: Ùn rispondi à nunda? eccu quante cose tistimunianu contru à tè. 5 Ma Ghjesù ùn rispose ancu nunda, tantu chì Pilatu si maravigliò. 6 Avà, à quella festa, li liberò un prigiuneru, quellu ch'elli vulianu. 7 Ci era unu chjamatu Barabba, chì era incarceratu cù quelli chì s'eranu insurretti cun ellu, chì avia cummessu un assassiniu in a insurrezzione. 8 È a folla, gridendu forte, cuminciò à dumandallu di fà cum'ellu avia sempre fattu cun elli.
9
A Morte, a Sepoltura è a Risurrezzione di Ghjesù Cristu
9 Ma Pilatu rispose à elli, dicendu: Vulete ch'e vi liberi u rè di i Ghjudei ? 10 Perchè sapia chì i capi sacerdoti l'avianu cunsignatu per invidia. 11 Ma i capisacerdoti incitonu u populu à ch'ellu li liberi piuttostu Barabba. 12 Pilatu rispose è disse torna à elli: Chì vulete dunque ch'eiu faccia à quellu chì chjamate u rè di i Ghjudei? 13 È gridonu torna: Crucifighjalu. 14 Allora Pilatu disse à elli: «Ma chì male hà fattu?» È gridonu ancu più forte: «Crucifighjalu!» 15 Cusì Pilatu, vulendu suddisfà u populu, liberò Barabba, è cunsignò Ghjesù, dopu avèllu flagellatu, per esse crucifissu. 16 È i suldati u purtonu in a sala, chjamata Pretoriu; è chjamanu tutta a banda. 17 È u vestinu di porpora, intreccianu una curona di spine è a mettenu intornu à u so capu, 18 È cuminciaru à salutallu: «Salve, rè di i Ghjudei!» 19 È u culpiscenu in capu cù una canna, è sputenu nantu à ellu, è inginocchiandu si l'adoranu. 20 È dopu avèllu burlatu, li cacciaru a porpora, li misenu i so vestiti è u purtonu fora per crucifigelu. 21 È ubligonu un certu Simone di Cirene, chì passava, venendu da a campagna, u babbu d'Alessandru è di Rufu, à purtà a so croce. 22 È u portanu à u locu Golgotha, chì hè interpretatu cum'è u locu di u craniu. 23 È li dettinu à beie vinu mischiatu cù mirra: ma ùn l'accettò. 24 È dopu avèllu crucifissu, si sò spartuti i so vestiti, tirandu à sorte ciò chì ognunu duvia piglià. 25 Era a terza ora, è l'anu crucifissu. 26 È a sopraiscrizione di a so accusazione era scritta: U RE DI I GIUDEI. 27 È cun ellu anu crucifissu dui ladri, unu à a so diritta è l'altru à a so manca. 28 È a Scrittura hè stata cumpleta, chì dice: È hè statu cunsideratu trà i trasgressori. 29 È quelli chì passavanu u maledivanu, scuzzulendu u capu, è dicendu: Ah, tù chì distruggi u tempiu è u ricustruisci in trè ghjorni, 30 Salva ti stessu, è scendi da a croce. 31 Similmente ancu i capi sacerdoti, burlendusi, dicianu trà di elli cù i scribi: Hà salvatu l'altri; ùn si pò salvà ellu stessu. 32 Chì Cristu, u rè d'Israele, scenda avà da a croce, affinchì pudemu vede è crede. È quelli chì eranu crucifissi cun ellu l'insultavanu. 33 È quandu a sesta ora hè ghjunta, ci hè stata bughjura annantu à tutta a terra finu à a nona ora. 34 È à a nona ora Ghjesù gridò à voce alta, dicendu: Eloi, Eloi, lama sabachthani? chì significa: Diu meu, Diu meu, perchè m'hai abbandunatu? 35 È certi di quelli chì eranu quì, quandu l'anu intesu, anu dettu: Eccu, chjama Elia. 36 È unu corse, pienghje una spugna d'acetu, a pusò nantu à una canna è li dete da beie, dicendu: «Lasciate, vedemu s'ellu vene Elia à calà lu.» 37 È Ghjesù gridò cun una voce forte, è rese u spiritu. 38 È u velu di u tempiu si strappò in dui da cima à fondu. 39 È quandu u centurione, chì stava davanti à ellu, videndu ch'ellu avia gridatu cusì, è avia resu u spiritu, disse: Veramente quest'omu era u Figliolu di Diu. 40 Ci eranu ancu donne chì fighjulavanu da luntanu: trà e quali era Maria Maddalena, Maria a mamma di Ghjacumu u minore è di Ghjiseppu, è Salomè; 41 (chì dinù, quand'ellu era in Galilea, u seguitavanu è u servianu;) è parechje altre donne chì eranu cullate cun ellu in Ghjerusalemme. 42 È avà, quandu a sera hè ghjunta, perchè era a Preparazione, vale à dì, u ghjornu nanzu à u sabbatu, 43 Ghjuseppe d'Arimatea, un cunsiglieru rispettabile, chì anch'ellu aspittava u regnu di Diu, ghjunse è intrì cun audacia da Pilatu, è dumandò u corpu di Ghjesù. 44 È Pilatu si maravigliò s'ellu era digià mortu; è chjamendu u centurione, li dumandò s'ellu era digià mortu dapoi un pezzu. 45 È quandu l'hà saputu da u centurione, hà datu u corpu à Ghjiseppu.
10
A Morte, a Sepoltura è a Risurrezzione di Ghjesù Cristu
46 È cumprò un linu finu, u fece falà da a croce, l'imbulighjò in u linu, è u pusò in un sepulcru scavatu in una roccia, è fece vultulà una petra à l'entrata di u sepulcru. 47 È Maria Maddalena è Maria, a mamma di Ghjiseppu, fighjulavanu induve era statu messu. Marcu 16 1 È quandu u sabbatu era passatu, Maria Maddalena, Maria a mamma di Ghjacumu, è Salomè avianu compru spezie dolci, per vene à ungelu. 2 È assai prestu a mane di u primu ghjornu di a settimana, ghjunsenu à u sepulcru à l'alba di u sole. 3 È si dicianu trà di elli: Quale ci farà vultulà a petra da l'entrata di u sepulcru? 4 È quand'elli fighjulavanu, videnu chì a petra era stata vultulata via: perchè era assai grande. 5 È intruti in u sepulcru, videnu un ghjovanu pusatu à diritta, vistutu d'una longa veste bianca; è sò stati spaventati. 6 È li disse: «Ùn vi spaventate: cercate Ghjesù di Nazareth, chì hè statu crucifissu; hè risuscitatu; ùn hè micca quì; eccu u locu induve l'anu messu.» 7 Ma andate, dite à i so discìpuli è à Petru ch'ellu vi precede in Galilea; quì u viderete, cum'ellu vi hà dettu. 8 È sò surtiti prestu, è sò fughjiti da u sepulcru; perchè tremavanu è eranu stupiti: è ùn anu dettu nunda à nimu; perchè avianu paura. 9 Quandu Ghjesù hè risuscitatu a mane u primu ghjornu di a settimana, hè apparsu prima à Maria Maddalena, da a quale avia cacciatu sette diavuli. 10 È ella andò è disse à quelli chì eranu stati cun ellu, mentre ch'elli eranu in dolu è pienghjianu. 11 È elli, quandu avianu intesu ch'ellu era vivu, è ch'ella l'avia vistu, ùn ci anu cridutu. 12 Dopu à quessa, hè apparsu in un'altra forma à dui di elli, mentre ch'elli camminavanu è andavanu in campagna. 13 È andonu è l'anu dettu à l'altri: mancu elli ùn li anu cridutu. 14 Dopu, apparve à l'undici mentre eranu à tavola, è li rimpruverò a so incredulità è a durezza di u core, perchè ùn avianu micca cridutu à quelli chì l'avianu vistu dopu ch'ellu era risuscitatu. 15 È disse à elli: Andate in tuttu u mondu, è predicate u vangelu à ogni criatura. 16 Quellu chì crede è hè battezzatu serà salvu; ma quellu chì ùn crede micca serà dannatu. 17 È sti segni accumpagneranu quelli chì credenu; in u mo nome scacceranu i diavuli; parleranu lingue nove; 18 Piglieranu serpenti; è s'elli bevenu qualcosa di mortale, ùn li ferà male; metteranu e mani nantu à i malati, è guariranu. 19 Cusì dopu chì u Signore ebbe parlatu cun elli, fù accoltu in celu, è si pusò à a diritta di Diu. 20 È si n'andònu, è predicavanu in ogni locu, u Signore travagliava cun elli, è cunfirmava a parolla cù i segni chì seguitavanu. Amen.
Vangelu di Luca Luca 22 1 Avà s'avvicinava a festa di i pani senza lievitu, chjamata Pasqua. 2 È i capisacerdoti è i scribi cercavanu cumu tumballu; perchè avianu paura di u populu. 3 Tandu Satanassu intrì in Ghjuda, soprannominatu Iscariotu, chì era di u numeru di i dodeci. 4 È si n'andò, è si messe à parlà cù i capisacerdoti è i capitani, di cumu u tradiria in manu à elli. 5 È eranu cuntenti, è fecenu pattu di dà li soldi. 6 È ellu prumesse, è cercò un'occasione per tradillu à elli in assenza di a folla. 7 Dopu hè ghjuntu u ghjornu di i pani senza lievitu, quandu si duvia tumbà a Pasqua. 8 È mandò Petru è Ghjuvanni, dicendu: « Andate è preparateci a Pasqua, per ch'è no a pudemu manghjà.» 9 È li dissenu: Induve vulete chì preparemu? 11
A Morte, a Sepoltura è a Risurrezzione di Ghjesù Cristu
10 È disse à elli: Eccu, quandu sarete intruti in a cità, vi scuntrerà un omu chì porta una brocca d'acqua; seguitelu in a casa induve ellu entre. 11 È dite à u patrone di casa: U Maestru ti dice: Induve hè a stanza di l'ospiti, induve manghjaraghju a Pasqua cù i mo discìpuli ? 12 È vi mustrarà una grande stanza superiore ammubulata; quì preparate. 13 È andonu, è truvonu cum'ellu avia dettu; è preparanu a Pasqua. 14 È quandu l'ora hè ghjunta, si pusò, è i dodici apòstuli cun ellu. 15 È disse à elli: « Aghju desideratu cun brama di manghjà sta Pasqua cun voi prima di soffre. 16 Perchè vi dicu chì ùn ne manghjaraghju più, finu à ch'ella sia cumpleta in u regnu di Diu. 17 È pigliò u calice, ringraziò è disse: Pigliate questu, è spartitelu trà di voi: 18 Perchè vi dicu: ùn beveraghju più di u fruttu di a vigna, finu à chì u regnu di Diu ùn venga. 19 È pigliò u pane, ringraziò, u ruppe è u dete à elli, dicendu: Questu hè u mo corpu, chì hè datu per voi; fate questu in memoria di mè. 20 Similmente ancu u calice dopu cena, dicendu: Questu calice hè a nova alleanza in u mo sangue, chì hè versatu per voi. 21 Ma eccu, a manu di quellu chì mi tradisce hè cun mè à tavula. 22 È veramente u Figliolu di l'omu si ne và, cum'è era statu stabilitu; ma guai à quellu omu da quale hè traditu! 23 È cuminciaru à dumandassi trà di elli quale di elli duvia fà sta cosa. 24 Ci hè stata ancu una disputa trà elli, quale di elli duvia esse cunsideratu u più grande. 25 È disse à elli: I rè di e nazioni esercitanu u so dumineghjanu annantu à elle; è quelli chì esercitanu l'autorità annantu à elle sò chjamati benefattori. 26 Ma voi ùn duvete micca esse cusì; ma quellu chì hè u più grande trà voi, ch'ellu sia cum'è u più ghjovanu; è quellu chì hè u capu, cum'è quellu chì serve. 27 Infatti, quale hè u più grande, quellu chì si mette à tavola, o quellu chì serve ? Ùn hè micca quellu chì si mette à tavola ? Ma eiu sò trà voi cum'è quellu chì serve. 28 Voi site quelli chì avete perseveratu cun mè in e mo tentazioni. 29 È vi stabiliscu un regnu, cum'è u Babbu m'hà stabilitu. 30 Affinchì possiate manghjà è beie à a mo tavola in u mo regnu, è pusà nantu à troni per ghjudicà e dodici tribù d'Israele. 31 È u Signore disse: Simone, Simone, eccu, Satanassu vi hà vulsutu per vagliarvi cum'è u granu. 32 Ma eiu aghju pricatu per tè, affinchì a to fede ùn svanisca; è quandu sarai cunvertitu, rinfurza i to fratelli. 33 È li disse: Signore, sò prontu à andà cun tè, sia in prigiò, sia à a morte. 34 È disse: « Ti dicu, Petru, u gallu ùn cantarà micca oghje, prima chì tu neghi trè volte di cunnosce mi.» 35 È disse à elli: Quandu vi aghju mandatu senza borsa, senza saccu è senza scarpi, vi hè mancatu qualcosa? Elli risposenu: Nunda. 36 Allora disse à elli: Ma avà, quellu chì hà una borsa, ch'ella a pigli, è ancu u so saccu; è quellu chì ùn hà micca spada, ch'ellu venda u so vestitu è ne cumpra unu. 37 Perchè vi dicu chì questu chì hè scrittu deve ancu esse compiu in mè: È hè statu cunsideratu trà i trasgressori; perchè e cose chì mi riguardanu anu una fine. 38 È elli dicenu: Signore, eccu duie spade. È ellu disse à elli: Basta. 39 È surtì, è andò, cum'è di solitu, à u monte di l'Olivi; è ancu i so discìpuli u seguitavanu. 40 È quand'ellu ghjunse à quellu locu, disse à elli: « Pregate per ùn entre micca in tentazione.» 41 È s'alluntanò da elli à circa un ghjittu di petra, s'inginocchiò è pricò, 42 Dicendu: Babbu, s'è vo vulete, alluntana da mè stu calice; ma ùn sia fatta a mo vulintà, ma a toia. 43 È un anghjulu li apparve da u celu, per dà li forza. 44 È essendu in agunia, pricava più fervidamente: è u so sudore era cum'è grosse gocce di sangue chì cascavanu in terra.
12
A Morte, a Sepoltura è a Risurrezzione di Ghjesù Cristu
45 È quandu si alzò da a preghiera, è ghjunse à i so discìpuli, i truvò addurmintati per a tristezza, 46 È disse à elli: Perchè dormite? Alzatevi è pregate, per ùn entre in tentazione. 47 È mentre ch'ellu parlava ancu, eccu una folla, è quellu chì si chjamava Ghjuda, unu di i dodici, andava davanti à elli, è s'avvicinò à Ghjesù per basgiallu. 48 Ma Ghjesù li disse: Ghjuda, tradisci u Figliolu di l'omu cù un basgiu? 49 Quand'elli eranu intornu à ellu, videndu ciò chì stava per accade, li dissenu: Signore, duvemu culpisce cù a spada? 50 È unu di elli hà culpitu u servitore di u summu sacerdote, è li hà tagliatu l'arechja dritta. 51 È Ghjesù rispose è disse: «Soffrite fin'à avà». È li tuccò l'arechja, è u guarì. 52 Allora Ghjesù disse à i capi sacerdoti, è à i capitani di u tempiu, è à l'anziani, chì eranu ghjunti à ellu, : Site surtiti cum'è contru à un ladrone, cù spade è bastoni ? 53 Quandu eru cun voi in u tempiu ogni ghjornu, ùn avete stesu e mani contru à mè; ma questa hè a vostra ora, è u putere di e tenebre. 54 Allora u piglionu, u cundussenu è u purtonu in casa di u summu sacerdote. È Petru u seguitava da luntanu. 55 È quand'elli avianu acceso un focu in mezu à a sala, è eranu pusati inseme, Petru si pusò trà di elli. 56 Ma una certa serva u vide mentre era pusatu accantu à u focu, è u fighjò fissamente, è disse: Quest'omu era ancu cun ellu. 57 È ellu u nigò, dicendu: Donna, ùn u cunnoscu micca. 58 È dopu un pocu di tempu, un altru u vide è disse: «Ancu tù sì di quelli.» Petru disse: «Omu, ùn sò micca.» 59 È circa un'ora dopu, un altru cunfermò cun fiducia, dicendu: In verità, ancu questu omu era cun ellu, perchè hè un Galileu. 60 È Petru disse: «Omu, ùn sò micca ciò chì dici.» È subitu, mentre ch'ellu parlava sempre, u gallu cantò. 61 È u Signore si vultò è fighjò à Petru. È Petru si ricurdò di a parolla di u Signore, cum'ellu l'avia detta: Prima chì u gallu canti, mi rinnegherai trè volte. 62 È Petru surtì, è pienghje amaramente. 63 È l'omi chì tinianu Ghjesù si burlavanu di ellu, è u battevanu. 64 È avendulu bendatu l'ochji, l'anu colpitu in faccia, è l'anu dumandatu, dicendu: Prufetizza, quale hè quellu chì t'hà colpitu? 65 È parechje altre cose dicenu blasfeme contr'à ellu. 66 È appena ch'ellu fù ghjornu, l'anziani di u populu, i capi sacerdoti è i scribi si riunìronu, è u purtonu in u so cunsigliu, dicendu: 67 Sì tù u Cristu ? Dicci ciò ch'ellu hà dettu. È ellu li disse : S'e ve lu dicu, ùn mi crederete micca. 68 È s'eiu vi dumandu, ùn mi risponderete micca, è ùn mi lascerete micca andà. 69 Da tandu in avanti, u Figliolu di l'omu si puserà à a diritta di a putenza di Diu. 70 Allora tutti dicenu: «Sì dunque u Figliolu di Diu?» È ellu disse à elli: « Voi dite ch'eiu sò.» 71 È elli dicianu: Chì ci vole più testimunianza? Perchè noi stessi l'avemu intesu da a so bocca. Luca 23 1 È tutta a folla si alzò è u purtonu à Pilatu. 2 È cuminciaru à accusallu, dicendu: Avemu trovu quest'omu chì perverte a nazione, è pruibisce di dà u tributu à Cesare, dicendu ch'ellu hè Cristu, rè. 3 È Pilatu l'interrogò, dicendu: «Sì tù u rè di i Ghjudei?» È ellu li rispose: « Tù u dici.» 4 Allora Pilatu disse à i capi sacerdoti è à u populu: «Ùn truvu nisuna colpa in quest'omu. 5 È eranu ancu più feroci, dicendu: «Ellu assalta u populu, insignendu in tutta a Ghjudea, cuminciendu da a Galilea finu à quì.» 6 Quandu Pilatu intese parlà di Galilea, dumandò s'ellu st'omu era Galileu.
13
A Morte, a Sepoltura è a Risurrezzione di Ghjesù Cristu
7 È appena ch'ellu sapia ch'ellu era di a ghjurisdizione d'Erode, u mandò à Erode, chì era ancu ellu in Ghjerusalemme à quellu tempu. 8 È quandu Erode vide à Ghjesù, si rallegrò assai; perchè era desiderosu di vedelu dapoi un bellu pezzu, per via di ciò ch'ellu avia intesu dì assai di ellu; è sperava d'avè vistu qualchì miraculu fattu da ellu. 9 Tandu l'interrogò assai parolle; ma ellu ùn li rispose nunda. 10 È i capi sacerdoti è i scribi si sò alzati è l'accusavanu cun vehemenza. 11 È Erode cù i so guerrieri u disprezzò, si burlò di ellu, u rivestì d'una veste splendida è u riandò à Pilatu. 12 È quellu ghjornu Pilatu è Erode diventonu amici trà di elli, perchè prima eranu nemici trà di elli. 13 È Pilatu, avendu chjamatu i capi sacerdoti, i magistrati è u populu, 14 Li disse: «M'avete purtatu quest'omu cum'è s'ellu face sconvolgere u populu; è eccu, dopu avèllu interrogatu davanti à voi, ùn aghju trovu nisuna colpa in quest'omu per ciò chì riguarda e cose di e quali l'accusate. 15 Innò, nè ancu Erode: perchè vi aghju mandatu da ellu; è eccu, ùn li hè statu fattu nunda chì meritassi a morte. 16 Dunque u castigaraghju è u liberaraghju. 17 (Perchè di necessità ci vole ch'ellu ne liberi unu à a festa.) 18 È gridonu tutti à tempu, dicendu: «Togli questu omu, è liberaci Barabba!» 19 (Chì per via di una sedizione fatta in cità, è per assassiniu, hè statu messu in prigiò.) 20 Pilatu dunque, vulendu liberà Ghjesù, parlò torna cun elli. 21 Ma elli gridavanu, dicendu: Crucifighjalu, crucifighjalu. 22 È li disse a terza volta: «Ma chì male hà fattu? Ùn aghju trovu in ellu nisuna causa di morte. Dunque, u castigheraghju è u lasciaraghju andà.» 23 È insistianu cù voci forti, dumandendu ch'ellu fussi crucifissu. È e voci di elli è di i capi sacerdoti si sò aggravate. 24 È Pilatu hà datu a cundanna ch'ellu fussi cum'è elli dumandavanu. 25 È li liberò quellu chì era statu messu in prigiò per sedizione è assassiniu, quellu ch'elli avianu dumandatu; ma cunsignò Ghjesù à a so vuluntà. 26 È mentre u purtavanu via, piglionu un certu Simone, un Cireneu, chì vinia da a campagna, è li pusonu a croce, per ch'ellu a purtassi dopu à Ghjesù. 27 È una grande folla di populu u seguitava, è ancu di donne, chì si lamentavanu è si lamentavanu per ellu. 28 Ma Ghjesù, vultendusi versu elle, disse: « Figliole di Ghjerusalemme, ùn pienghjite micca per mè, ma pienghjite per voi stesse è per i vostri figlioli.» 29 Perchè eccu, i ghjorni venenu, in i quali si dicerà: Beate e sterili, è i ventri chì ùn anu mai parturitu, è i mamme chì ùn anu mai allattatu. 30 Allora cuminceranu à dì à e muntagne: Cascate nantu à noi; è à e colline: Copriteci. 31 Perchè s'elli facenu ste cose à un arburu verde, chì si farà à quellu seccu ? 32 È ci eranu ancu dui altri malfattori, cundutti cun ellu per esse messi à morte. 33 È quand'elli ghjunsenu à u locu chjamatu Calvariu, u crucifissenu, ellu è i malfattori, unu à diritta è l'altru à manca. 34 Allora Ghjesù disse: « Babbu, perdonali, perchè ùn sanu micca ciò chì facenu.» È si sò spartuti i so vestiti, è anu tiratu à sorte. 35 È u populu stava à fighjà. È ancu i capi cun elli u deridevanu, dicendu: Hà salvatu l'altri; ch'ellu si salvi ellu stessu, s'ellu hè Cristu, u sceltu di Diu. 36 È i suldati si burlavanu ancu di ellu, avvicinendusi à ellu, è offrenduli l'acetu, 37 È dicendu: Sì tù sì u rè di i Ghjudei, salva ti stessu. 38 È una soprascritta era ancu scritta sopra à ellu in lettere greche, latine è ebraiche: QUESTU HÈ U RÈ DI I GIUDEI.
14
A Morte, a Sepoltura è a Risurrezzione di Ghjesù Cristu
39 È unu di i malfattori chì eranu appesi u malediva, dicendu: Sè tù sì u Cristu, salva tè stessu è noi. 40 Ma l'altru u rimpruverò, dicendu: Ùn teme micca Diu, postu chì sì in a listessa cundanna? 41 È noi ghjustamente, perchè ricevemu a ricumpensa ghjusta di e nostre opere; ma quest'omu ùn hà fattu nunda di male. 42 È disse à Ghjesù: Signore, ricurdati di mè quandu venerai in u to regnu. 43 È Ghjesù li disse: « In verità ti dicu: oghje sarai cun mè in paradisu.» 44 Era circa a sesta ora, è ci hè stata una bughjura annantu à tutta a terra finu à a nona ora. 45 È u sole s'oscurò, è u velu di u tempiu si strappò in mezu. 46 È quandu Ghjesù avia gridatu à voce alta, disse: Babbu, in e to mani cunfidu u mo spiritu. È avendu dettu cusì, rese u fiatu. 47 Quandu u centurionu vide ciò chì era accadutu, glorificò Diu, dicendu: Di sicuru questu era un omu ghjustu. 48 È tutta a ghjente chì era venuta à quellu spettaculu, videndu e cose chì eranu accadute, si battevanu u pettu è si ne vultavanu. 49 È tutti quelli chì eranu cunniscenti di ellu, è e donne chì l'avianu seguitu da Galilea, stavanu luntanu, fighjendu ste cose. 50 Ed eccu, ci era un omu chjamatu Ghjiseppu, cunsiglieru; era un omu bonu è ghjustu. 51 (Questu ùn avia micca accunsentutu à u so cunsigliu è à l'attu;) era d'Arimatea, cità di i Ghjudei: è ellu stessu aspittava u regnu di Diu. 52 Quest'omu andò da Pilatu, è li dumandò u corpu di Ghjesù. 53 È u pigliò in terra, l'imbulighjò in pannu di linu è u pusò in un sepulcru scavatu in a petra, induve ùn era mai statu messu nimu prima. 54 È quellu ghjornu era a Preparazione, è u sabbatu s'avvicinava. 55 È ancu e donne, chì eranu venute cun ellu da a Galilea, u seguitonu, è videru u sepulcru, è cumu u so corpu era statu messu. 56 È vultonu, è priparò spezie è unguenti; è si ripusò u ghjornu di u sabbatu secondu u cumandamentu. Luca 24 1 Avà, u primu ghjornu di a settimana, assai prestu a mane, ghjunsenu à u sepulcru, purtendu i spezii ch'elli avianu preparatu, è certi altri cun elli. 2 È anu trovu a petra vultulata da u sepulcru. 3 È intrinu, è ùn truvonu micca u corpu di u Signore Ghjesù. 4 È accadde chì, mentre eranu assai perplessi per via di què, eccu, dui omi si sò messi accantu à elli in vestiti scintillanti: 5 È cum'elli avianu paura, è si inchinavanu cù a faccia in terra, li dissenu: Perchè cercate quellu chì hè vivu trà i morti? 6 Ùn hè micca quì, ma hè risuscitatu; ricordatevi cum'ellu vi hà parlatu quand'ellu era sempre in Galilea, 7 Dicendu: U Figliolu di l'omu deve esse messu in manu à i peccatori, esse crucifissu, è risuscità u terzu ghjornu. 8 È si sò ricurdati di e so parolle, 9 È vultonu da u sepulcru, è cuntonu tutte ste cose à l'undici, è à tutti l'altri. 10 Eranu Maria Maddalena, Ghjuvanna, Maria a mamma di Ghjacumu è altre donne chì eranu cun elle, chì anu dettu ste cose à l'apòstuli. 11 È e so parolle li parevanu cum'è storie vane, è ùn li credevanu micca. 12 Allora Petru si alzò è corse à u sepolcru; è inchinendusi, vide i panni di linu messi da cantu, è si n'andò, maravigliendu si di ciò chì era accadutu. 13 È eccu, dui d'elli andavanu quellu ghjornu in un paese chjamatu Emmaus, chì era da Ghjerusalemme circa sessanta stadii.
15
A Morte, a Sepoltura è a Risurrezzione di Ghjesù Cristu
14 È parlavanu inseme di tutte ste cose chì eranu accadute. 15 È accadde chì, mentre ch'elli parlavanu è ragiunavanu inseme, Ghjesù stessu s'avvicinò è andò cun elli. 16 Ma i so ochji eranu impediti di cunnosce lu. 17 È disse à elli: «Chì sò ste parolle chì avete trà di voi, mentre camminate, è site tristi?» 18 È unu di elli, chì si chjamava Cleopas, li rispose: Sì tù solu un stranieru in Ghjerusalemme, è ùn sai micca ciò chì hè accadutu quì in questi ghjorni? 19 È ellu disse à elli: « Chì cose?» È elli li dissenu: «À propositu di Ghjesù di Nazareth, chì era un prufeta putente in fatti è in parolle davanti à Diu è à tuttu u populu: 20 È cumu i capi sacerdoti è i nostri guvernanti l'anu cunsegnatu per esse cundannatu à morte, è l'anu crucifissu. 21 Ma noi aviamu fiducia ch'ellu era quellu chì duvia liberà Israele; è fora di tuttu què, oghje hè u terzu ghjornu dapoi chì ste cose sò accadute. 22 Iè, è ancu certe donne di a nostra cumpagnia ci anu fattu stupisce, chì eranu di bon'ora à u sepulcru; 23 È quandu ùn anu micca trovu u so corpu, sò ghjunti, dicendu ch'elli avianu ancu vistu una visione d'angeli, chì dicianu ch'ellu era vivu. 24 È certi di quelli chì eranu cun noi sò andati à u sepulcru, è l'anu trovu cum'è e donne avianu dettu: ma ellu ùn l'anu vistu. 25 Allora disse à elli: O sciocchi, è lenti di core à crede tuttu ciò chì i prufeti anu dettu! 26 Ùn duvia micca Cristu avè patitu ste cose, è entre in a so gloria ? 27 È cuminciendu da Mosè è tutti i prufeti, li spiegò in tutte e Scritture e cose chì u riguardavanu. 28 È s'avvicinaru à u paese induve andavanu, è ellu fece finta d'andà più luntanu. 29 Ma elli u stringhjenu, dicendu: «Stà cun noi, perchè hè sera, è u ghjornu hè digià finitu.» È ellu intrì per stà cun elli. 30 È accadde chì, mentre ch'ellu era à tavola cun elli, pigliò u pane, u benedisse, u ruppe è u dete à elli. 31 È i so ochji sò stati aperti, è l'anu ricunnisciutu; è ellu hè sparitu da a so vista. 32 È si dicianu l'unu à l'altru: Ùn brusgiava micca u nostru core in noi, mentre ellu ci parlava per via, è mentre ci sprimeva e Scritture? 33 È si sò alzati à listessa ora, è sò vultati in Ghjerusalemme, è anu trovu l'undici riuniti, è quelli chì eranu cun elli, 34 Dicendu: U Signore hè veramente risuscitatu, è hè apparsu à Simone. 35 È elli cuntavanu ciò chì era accadutu per a strada, è cumu ellu era statu ricunnisciutu da elli à a frazione di u pane. 36 È mentre ch'elli parlavanu cusì, Ghjesù stessu si firmò in mezu à elli, è disse à elli: Pace à voi. 37 Ma eranu spaventati è spaventati, è pensavanu d'avè vistu un spiritu. 38 È li disse: Perchè site turbati, è perchè i pinsamenti vi sortenu in u core? 39 Fighjate e mo mani è i mo pedi, sò eiu stessu: toccatemi, è vede; perchè un spiritu ùn hà carne è osse, cum'è vo vedete chì aghju eiu. 40 È quandu ebbe dettu cusì, li mustrò e so mani è i so pedi. 41 È cum'elli ùn credevanu ancu per a gioia, è eranu maravigliati, disse elli: " Avete quì qualcosa da manghjà?" 42 È li detenu un pezzu di pesciu arrustitu è un favu di mele. 43 È ellu u pigliò, è u manghjò davanti à elli. 44 È disse à elli: « Queste sò e parolle ch'e vi aghju dettu quandu eru sempre cun voi, chì tutte e cose chì sò state scritte in a lege di Mosè, in i prufeti è in i salmi, chì devenu esse compiute à mè.» 45 Allora li aprì l'intelligenza, affinchì capissenu e Scritture, 46 È disse à elli: Cusì hè scrittu, è cusì era necessariu chì u Cristu soffrissi è risuscitessi da i morti u terzu ghjornu:
16
A Morte, a Sepoltura è a Risurrezzione di Ghjesù Cristu
47 È chì u pentimentu è a remissione di i peccati sianu predicati in u so nome trà tutte e nazioni, cuminciendu da Ghjerusalemme. 48 È voi site testimoni di ste cose. 49 È eccu, mandu a prumessa di u mo Babbu sopra à voi; ma voi, state in a cità di Ghjerusalemme, finu à chì siate rivestiti di putenza da sopra. 50 È i cundusse fora finu à Betania, è alzò e mani, è li benedisse. 51 È accadde chì, mentre li benedìa, si separò da elli è fu purtatu in celu. 52 È l'adoranu, è vultonu in Ghjerusalemme cù una grande gioia: 53 È eranu cuntinuamente in u tempiu, lodendu è benedendu Diu. Amen.
Vangelu di Ghjuvanni Ghjuvanni 18 1 Quandu Ghjesù ebbe dettu ste parolle, surtì cù i so discìpuli da l'altra parte di u fiume Cedron, induve ci era un ortu, in u quale entrò ellu è i so discìpuli. 2 È ancu Ghjuda, chì u tradiva, cunniscia u locu, perchè Ghjesù s'era riunitu spessu cù i so discìpuli. 3 Ghjuda tandu, avendu ricevutu una banda d'omi è di guardiani da i capi sacerdoti è i farisei, ghjunse quì cù lanterne, torce è armi. 4 Ghjesù dunque, sapendu tuttu ciò chì li duvia accade, surtì è disse à elli: «Quale cercate? 5 Li risposenu: «Ghjesù di Nazareth». Ghjesù li dice: « Sò eiu». È ancu Ghjuda, quellu chì u tradiva, stava cun elli. 6 Appena ch'ellu li disse: «Sò eiu», si ne vultonu in daretu è cascànu in terra. 7 Allora li dumandò torna: «Quale cercate?» È elli risposenu: «Ghjesù di Nazareth». 8 Ghjesù rispose: « Vi aghju dettu ch'eiu sò quellu; dunque, sè mi cercate, lasciate andà questi. 9 Per ch'ella si compia a parolla ch'ellu avia dettu: « Di quelli chì m'hai datu, ùn aghju persu nimu». 10 Allora Simon Petru, avendu una spada, a tirò fora, è culpì u servitore di u summu sacerdote, è li tagliò l'arechja dritta. U nome di u servitore era Malcu. 11 Allora Ghjesù disse à Petru: « Metti a to spada in u fodero: u calice chì u Babbu m'hà datu, ùn lu beieraghju micca?» 12 Allora a banda, u capitanu è l'ufficiali di i Ghjudei piglionu Ghjesù è u liganu, 13 È u purtonu prima da Anna; perchè era u suoceru di Caiafa, chì era u summu sacerdote quellu annu. 14 Avà Caiafa era quellu chì hà datu u cunsigliu à i Ghjudei, dicendu ch'ellu era megliu ch'ellu morisse un solu omu per u populu. 15 Simon Petru seguitò à Ghjesù, è ancu un altru discìpulu; quellu discìpulu era cunnisciutu da u summu sacerdote, è intrì cun Ghjesù in u palazzu di u summu sacerdote. 16 Ma Petru stava fora à a porta. Tandu l'altru discìpulu, chì era cunnisciutu da u summu sacerdote, surtì è parlò à a purtiera, è fece entre Petru. 17 Allora a serva chì guardava a purtiera disse à Petru: «Ùn sì micca ancu tù unu di i discìpuli di quest'omu?» Ellu disse: «Ùn sò micca.» 18 È i servi è l'ufficiali eranu quì, avendu fattu un focu di carboni; perchè facia fretu; è si scaldavanu; è Petru stava cun elli, è si scaldava. 19 U summu sacerdote hà tandu interrugatu à Ghjesù nantu à i so discìpuli è nantu à a so duttrina. 20 Ghjesù li rispose: « Eiu aghju parlatu publicamente à u mondu; aghju sempre insignatu in a sinagoga è in u tempiu, induve i Ghjudei si riuniscenu sempre; è in secretu ùn aghju dettu nunda.» 21 Perchè mi dumandate ? Dumandate à quelli chì m'anu intesu ciò ch'aghju dettu à elli ; eccu, sanu ciò ch'aghju dettu. 22 È quand'ellu ebbe dettu cusì, unu di l'ufficiali chì eranu quì hà datu un colpu à Ghjesù cù a palma di a manu, dicendu: «Cusì rispondi à u summu sacerdote?»
17
A Morte, a Sepoltura è a Risurrezzione di Ghjesù Cristu
23 Ghjesù li rispose: S'aghju parlatu male, testimonia u male; ma s'aghju parlatu bè, perchè mi culpisci? 24 Anna l'avia mandatu ligatu à Caiafa, u summu sacerdote. 25 Simon Petru stava in pedi è si scaldava. Li dicianu dunque: «Ùn sì micca ancu tù unu di i so discìpuli?» Ellu nigò è disse: «Ùn sò micca.» 26 Unu di i servitori di u summu sacerdote, essendu u so parente à quale Petru hà tagliatu l'arechja, disse: Ùn t'aghju micca vistu in l'ortu cun ellu? 27 Petru nigò torna tandu: è subitu u gallu cantò. 28 Tandu cundussero à Ghjesù da Caiafa à u tribunale; era di mane; è elli stessi ùn intrìnu micca in u tribunale, per paura d'esse contaminati, ma per pudè manghjà a Pasqua. 29 Pilatu dunque surtì versu elli, è disse: «Chì accusazione purtate contru à quest'omu? 30 Risposenu è li dicenu: S'ellu ùn fussi micca un malfattore, ùn l'avessimu micca cunsignatu. 31 Allora Pilatu disse à elli: «Pigliatelu voi, è ghjudicatelu secondu a vostra lege.» I Ghjudei dunque li dissenu: «Ùn ci hè permessu di mette à morte nimu. 32 Per ch'ella fussi cumpiita a parolla ch'ellu avia dettu Ghjesù, significendu di quale morte duvia more. 33 Allora Pilatu intrì di novu in u tribunale, chjamò à Ghjesù è li disse: Sì tù u rè di i Ghjudei? 34 Ghjesù li rispose: « Dici questu da tè stessu, o altri te l'anu dettu di mè?» 35 Pilatu rispose: «Sò eiu Ghjudeu? A to nazione è i capi sacerdoti t'anu cunsegnatu à mè. Chì hai fattu?» 36 Ghjesù rispose: « U mo regnu ùn hè micca di stu mondu; s'ellu fussi di stu mondu u mo regnu, i mo servi cumbatterianu per ch'e ùn fussi micca datu à i Ghjudei; ma avà u mo regnu ùn hè micca di quì.» 37 Pilatu dunque li disse: «Sì dunque rè?» Ghjesù rispose: « Tu dici ch'e sò rè. Per questu sò natu, è per questu sò venutu in u mondu, per rende tistimunianza à a verità. Ognunu chì hè di a verità ascolta a mo voce.» 38 Pilatu li dice: «Chì ghjè a verità?» È quandu ebbe dettu questu, surtì di novu versu i Ghjudei, è li disse: «Ùn truvu nisuna colpa in ellu.» 39 Ma avete una usanza, ch'e vi liberi unu à a Pasqua: vulete dunque ch'e vi liberi u rè di i Ghjudei ? 40 Allora tutti gridavanu torna, dicendu: Micca questu, ma Barabba. Avà Barabba era un ladrone. Ghjuvanni 19 1 Allora Pilatu pigliò dunque Ghjesù, è u flagelò. 2 È i suldati intrecciaru una curona di spine, è a pusonu nantu à u so capu, è li vestinu un mantellu di porpora, 3 È dicenu: «Salve, rè di i Ghjudei!», è u battenu cù e mani. 4 Pilatu dunque surtì di novu è li disse: «Eccu, ve lu portu fora, affinchì sappiate chì ùn ci truvu nisuna colpa.» 5 Allora Ghjesù surtì, purtendu a curona di spine è u mantellu di porpora. È Pilatu li disse: «Eccu l'omu!» 6 Quandu i capi sacerdoti è l'ufficiali u videru, gridonu: «Crucifighjalu, crucifighjalu!». Pilatu li disse: «Pigliatelu voi, è crucifighjalu, perchè ùn ci truvu nisuna colpa.» 7 I Ghjudei li risposenu: «Noi avemu una lege, è secondu a nostra lege ellu deve more, perchè s'hè fattu Figliolu di Diu.» 8 Quandu Pilatu hà intesu ste parolle, hà avutu ancu più paura; 9 È intrì di novu in u tribunale, è disse à Ghjesù: «Da induve sì tù?» Ma Ghjesù ùn li dete nisuna risposta. 10 Allora Pilatu li disse: «Ùn mi parli micca? Ùn sai micca ch'e aghju u putere di crucifighje ti, è aghju u putere di liberà ti?»
18
A Morte, a Sepoltura è a Risurrezzione di Ghjesù Cristu
11 Ghjesù rispose: « Ùn averiate micca putere contru à mè, s'ellu ùn vi fussi datu da sopra; dunque quellu chì m'hà datu in tè hà un peccatu più grande.» 12 È da tandu Pilatu hà cercatu di liberallu; ma i Ghjudei gridavanu, dicendu: Sè tù liberi questu omu, ùn sì micca amicu di Cesare; quellu chì si face rè parla contru à Cesare. 13 Quandu Pilatu ebbe intesu ste parolle, purtò fora à Ghjesù è si pusò in u tribunale, in un locu chjamatu u Litturatu, ma in ebraicu Gabbatha. 14 Era a preparazione di a Pasqua, versu a sesta ora. È disse à i Ghjudei: «Eccu u vostru Rè!» 15 Ma elli gridonu: « Porta lu via, porta lu via, crucifighji lu ! » Pilatu li dice: « Devu crucifighjà u vostru rè ? » I capi sacerdoti risposenu: « Ùn avemu altru rè chè Cesare. » 16 Allora u cunsignò dunque à elli per esse crucifissu. È piglionu Ghjesù, è u purtonu via. 17 È ellu, purtendu a so croce, surtì in un locu chjamatu u locu di u craniu, chjamatu in ebraicu Golgotha. 18 Induve l'anu crucifissu, è dui altri cun ellu, unu da ogni latu, è Ghjesù in mezu. 19 Pilatu scrisse un titulu è u pusò nantu à a croce. È a scrittura era: GESÙ DI NAZARETU, U RE DI I GUEDEI. 20 Parechji Ghjudei leghjenu tandu stu tìtulu, parchì u locu induve Ghjesù hè statu crucifissu era vicinu à a cità, è era scrittu in ebraicu, grecu è latinu. 21 Allora i capisacerdoti di i Ghjudei dissenu à Pilatu: «Ùn scrivi micca: U rè di i Ghjudei; ma ch'ellu hà dettu: Sò u rè di i Ghjudei.» 22 Pilatu rispose: «Ciò ch'aghju scrittu, l'aghju scrittu.» 23 Allora i suldati, quandu avianu crucifissu Ghjesù, piglionu i so vestiti, è ne fecenu quattru parti, per ogni suldatu una parte; è ancu a so tunica: avà a tunica era senza cucitura, tessuta da cima à fondu. 24 Dunque si dicianu trà di elli: Ùn la strappemu micca, ma tiremu à sorte per sapè à quale serà: affinchì si compia a Scrittura chì dice: Si sò spartuti i mo vestiti trà di elli, è per u mo vestitu anu tiratu à sorte. Cusì i suldati fecenu queste cose. 25 Avà, accantu à a croce di Ghjesù, stavanu a so mamma, a surella di a so mamma, Maria, moglia di Cleofa, è Maria Maddalena. 26 Quandu Ghjesù vide dunque a so mamma è u discìpulu ch'ellu amava, ch'ellu stava accantu, disse à a so mamma: « Donna, eccu u to figliolu!» 27 Allora disse à u discìpulu: « Eccu a to mamma!». È da quellu mumentu u discìpulu a pigliò in casa soia. 28 Dopu questu, Ghjesù, sapendu chì tuttu era avà compiu, affinchì a Scrittura fussi compiuta, disse: « Aghju sete». 29 Avà ci era un vasu pienu d'acetu; è elli riempienu una spugna d'acetu, a mettenu sopra l'issopu, è a portanu à a so bocca. 30 Quandu Ghjesù ebbe dunque pigliatu l'acetu, disse: « Hè compiu.» È inchinendu u capu, rese u spiritu. 31 I Ghjudei dunque, postu ch'era a Preparazione, affinchì i corpi ùn fermassinu micca nantu à a croce u ghjornu di u sabbatu (perchè quellu ghjornu di u sabbatu era un ghjornu impurtante), dumandonu à Pilatu ch'elli li rompessinu e gambe è ch'elli fussinu purtati via. 32 Tandu i suldati ghjunsenu, è rumpinu e gambe di u primu, è ancu di l'altru chì era statu crucifissu cun ellu. 33 Ma quand'elli sò ghjunti à Ghjesù, è anu vistu ch'ellu era digià mortu, ùn li anu micca rottu e gambe. 34 Ma unu di i suldati li trapassò u fiancu cù una lancia, è subitu ne surtì sangue è acqua. 35 È quellu chì l'hà vistu hà resu tistimunianza, è a so tistimunianza hè vera; è ellu sà ch'ellu dice a verità, affinchì voi crediate. 36 Perchè ste cose sò accadute, affinchì a Scrittura fussi cumpiita: Mancu un ossu di ellu serà rottu. 37 È dinò un'altra Scrittura dice: Guarderanu quellu ch'elli anu trafittu.
19
A Morte, a Sepoltura è a Risurrezzione di Ghjesù Cristu
38 È dopu à questu, Ghjiseppu d'Arimatea, essendu discìpulu di Ghjesù, ma in secretu per paura di i Ghjudei, dumandò à Pilatu ch'ellu li permettessi di piglià u corpu di Ghjesù: è Pilatu li dete u permessu. Venne dunque, è pigliò u corpu di Ghjesù. 39 È ghjunse ancu Nicodemu, chì era ghjuntu prima di notte da Ghjesù, è purtò una mistura di mirra è d'aloe, di circa centu libbre. 40 Tandu piglionu u corpu di Ghjesù, è l'avvolgenu in panni di linu cù spezie, cum'è hè a manera di i Ghjudei di seppellillu. 41 Avà, in u locu induve ellu hè statu crucifissu, ci era un ortu, è in l'ortu un novu sepolcru, induve ùn era ancu statu messu nimu. 42 Ci anu dunque messu Ghjesù per via di a preparazione di i Ghjudei; perchè u sepulcru era vicinu. Ghjuvanni 20 1 U primu ghjornu di a settimana, Maria Maddalena ghjunse à u sepulcru di bon'ora, quand'ellu era ancu bughju, è vide a petra cacciata da u sepulcru. 2 Allora ella corre, è vene da Simon Petru, è da l'altru discìpulu, quellu chì Ghjesù amava, è dice à elli: Anu purtatu via u Signore da u sepulcru, è ùn sapemu induve l'anu messu. 3 Petru dunque surtì, è ancu quell'altru discìpulu, è ghjunsenu à u sepulcru. 4 Cusì corsenu tramindui inseme, è l'altru discìpulu corse più veloce chè Petru, è ghjunse prima à u sepulcru. 5 È inchinendusi, fighjendu dentru, vide i panni di linu chì eranu stesi; ma ùn intrì micca. 6 Tandu vene Simon Petru chì u seguitava, è intra in u sepulcru, è vede i panni di linu chì eranu distesi, 7 È u sudariu ch'era intornu à u so capu ùn era micca messu cù i panni di linu, ma avvoltu inseme in un locu à parte. 8 Tandu entrò ancu quellu altru discìpulu, chì era ghjuntu prima à u sepulcru, è vide, è credette. 9 Perchè ùn cunniscianu ancu a Scrittura, ch'ellu duvia risuscità da i morti. 10 Allora i discìpuli si ne vultonu in casa soia. 11 Ma Maria stava fora vicinu à u sepulcru pienghjendu; è mentre pienghjia, si chinò è fighjò in u sepulcru, 12 È vede dui anghjuli in biancu pusati, unu à u capu è l'altru à i pedi, induve era statu messu u corpu di Ghjesù. 13 È li dicenu: «Donna, perchè pienghji?» Ella dice: «Perchè anu purtatu via u mo Signore, è ùn so micca induve l'anu messu.» 14 È quandu ella ebbe dettu cusì, si vultò è vide à Ghjesù chì stava in pedi, ma ùn sapia micca ch'ellu era Ghjesù. 15 Ghjesù li dice: « Donna, perchè pienghji? Quale cerchi?» Ella, pensendu ch'ellu fussi u giardiniere, li dice: «Signore, s'è tù l'hai purtatu quì, dimmi induve l'hai messu, è eiu u piglieraghju.» 16 Ghjesù li disse: «Maria». Ella si vultò è li disse: «Rabboni», vale à dì: Maestru. 17 Ghjesù li disse: « Ùn mi toccate micca, perchè ùn sò ancu cullatu versu u mo Babbu; ma vai da i mo fratelli è dilli: cullu versu u mo Babbu è u vostru Babbu, versu u mo Diu è u vostru Diu.» 18 Maria Maddalena ghjunse è disse à i discìpuli ch'ella avia vistu u Signore, è ch'ellu li avia dettu ste cose. 19 Allora, à sera di quellu stessu ghjornu, u primu ghjornu di a settimana, quandu e porte eranu chjuse induve i discìpuli eranu riuniti per paura di i Ghjudei, Ghjesù ghjunse è si firmò in mezu, è disse à elli: Pace à voi. 20 È quandu ebbe dettu cusì, li mustrò e so mani è u so fiancu. Allora i discìpuli si rallegraru quandu videru u Signore. 21 Ghjesù disse torna à elli: « Pace à voi! Cum'è u Babbu m'hà mandatu, cusì vi mandu eiu.» 22 È quandu ebbe dettu questu, soffiò sopra à elli è disse à elli: « Ricevete u Spìritu Santu. 23 À quelli chì i peccati rimettite, li sò rimessi; è à quelli chì i peccati ritenete, li sò ritenuti.
20
A Morte, a Sepoltura è a Risurrezzione di Ghjesù Cristu
24 Ma Tumasgiu, unu di i dodeci, chjamatu Didimu, ùn era micca cun elli quandu Ghjesù hè ghjuntu. 25 L'altri discìpuli li dissenu dunque: «Avemu vistu u Signore.» Ma ellu disse à elli: «S'e ùn vecu in e so mani a marca di i chiodi, è ùn mettu u mo ditu in a marca di i chiodi, è ùn mettu a mo manu in u so fiancu, ùn crederaghju micca.» 26 È dopu à ottu ghjorni, i so discìpuli eranu di novu dentru, è Tumasgiu cun elli. Allora Ghjesù ghjunse, essendu chjuse e porte, si firmò in mezu è disse: « Pace à voi.» 27 Allora disse à Tumasgiu: « Metti quì u to ditu, è fighjate e mo mani; è metti quì a to manu, è mettila in u mo fiancu; è ùn esse micca incredulu, ma credente.» 28 È Tumasgiu rispose è li disse: Signore meu è Diu meu. 29 Ghjesù li disse: « Tumasgiu, perchè m'hai vistu, hai cridutu; beati quelli chì ùn anu vistu, è anu cridutu.» 30 È parechji altri segni hà fattu Ghjesù davanti à i so discìpuli, chì ùn sò micca scritti in questu libru: 31 Ma queste sò state scritte affinchì voi possiate crede chì Ghjesù hè u Cristu, u Figliolu di Diu; è affinchì, credendu, possiate avè vita per via di u so nome. Ghjuvanni 21 1 Dopu à ste cose, Ghjesù si manifestò di novu à i discìpuli vicinu à u mare di Tiberiade; è cusì si manifestò. 2 Eranu inseme Simon Petru, è Tumasgiu chjamatu Didimu, è Natanaele di Cana di Galilea, è i figlioli di Zebedeu, è dui altri di i so discìpuli. 3 Simon Petru li disse: «Vagu à pesca.» Li dicenu: «Ancu noi andemu cun tè.» Partinu subitu è intranu in una barca; è quella notte ùn pigliò nunda. 4 Ma quandu hè ghjunta a mane, Ghjesù si firmò nant'à a riva; ma i discìpuli ùn sapianu micca ch'ellu era Ghjesù. 5 Allora Ghjesù li disse: « Figlioli, avete qualcosa da manghjà?» Li risposenu: «Innò. 6 È li disse: « Lanciate a rete à diritta di a barca, è ne truverete». A lancianu dunque, è ùn pudianu più tiralla per via di a moltitudine di pesci. 7 Dunque quellu discìpulu chì Ghjesù amava disse à Petru: «Hè u Signore.» Quandu Simon Petru intese ch'ellu era u Signore, si cinse a so tunica di piscatore (perchè era nudu) è si ghjittò in mare. 8 È l'altri discìpuli ghjunsenu in una piccula barca (perchè ùn eranu luntanu da a terra, ma circa dui centu cubiti), trascinendu a rete piena di pesci. 9 Appena ghjunti à terra, videnu un focu di carboni accesi, è pesci pusati sopra, è pane. 10 Ghjesù li dice: « Purtate qualchi di i pesci chì avete pigliatu avà.» 11 Simon Petru cullò in a barca, è tirò a rete in terra piena di grossi pesci, centu cinquanta trè; è malgradu a quantità, a rete ùn si ruppe. 12 Ghjesù li disse: « Venite à manghjà.» È nimu di i discìpuli ùn hà osatu dumandallu: «Quale sì tù?», sapendu ch'ellu era u Signore. 13 Ghjesù vene tandu, piglia u pane è li ne dà, è ancu u pesciu. 14 Questa hè a terza volta chì Ghjesù si hè manifestatu à i so discìpuli, dopu esse risuscitatu da i morti. 15 Dopu ch'elli avianu manghjatu, Ghjesù disse à Simone Petru: « Simone, figliolu di Ghjona, mi ami più chè questi?» Ellu li disse: «Iè, Signore, tu sai chì ti amu.» Li disse: « Pasci i mo agnelli.» 16 Li disse torna una seconda volta: «Simone, figliolu di Ghjona, mi ami?» Li disse: «Iè, Signore, tu sai chì ti amu.» Li disse: « Pasci e mo pecure.» 17 Li disse per a terza volta: «Simone, figliolu di Ghjuvanna, mi ami?» Petru era tristu perchè li avia dettu a terza volta: «Mi ami?» È li disse: «Signore, tu sai tutte e cose; tu sai chì ti amu.» Ghjesù li disse: « Pasci e mo pecure.» 18 In verità, in verità, ti dicu: quandu eri ghjovanu, ti cingii è andavi induve vulia; ma quandu sarai vechju, stenderai e to mani, è un altru ti cingirà è ti purterà induve ùn vulia micca.
21
A Morte, a Sepoltura è a Risurrezzione di Ghjesù Cristu
19 Cusì disse, significendu cù quale morte duvia glorificà Diu. È quandu ebbe dettu què, li disse: Seguitemi. 20 Allora Petru, vultendu si, vide u discìpulu chì Ghjesù amava chì u seguitava; quellu chì, à cena, s'era ancu appoghjatu à u so pettu è avia dettu: Signore, quale hè quellu chì ti tradisce? 21 Petru, videndulu, disse à Ghjesù: «Signore, è chì farà questu omu?» 22 Ghjesù li disse: « S'e vogliu ch'ellu s'aspitti finch'eiu venga, chì t'importa? Seguitemi.» 23 Tandu si sparse a parolla trà i fratelli, chì quellu discìpulu ùn duveria more; ma Ghjesù ùn li disse micca: Ùn duveria more; ma: S'e vogliu ch'ellu s'aspitti finu à ch'eiu venga, chì t'importa? 24 Questu hè u discìpulu chì hà tistimunianza di ste cose, è hà scrittu ste cose; è sapemu chì a so tistimunianza hè vera. 25 È ci sò ancu parechje altre cose chì Ghjesù hà fattu, chì, s'elle fussinu scritte una per una, pensu chì ancu u mondu stessu ùn puderebbe cuntene i libri chì devenu esse scritti. Amen.
Atti di l'Apòstuli Atti 1 1 U primu trattatu l'aghju fattu, o Teofilu, di tuttu ciò chì Ghjesù hà cuminciatu à fà è à insignà, 2 Finu à u ghjornu ch'ellu hè statu pigliatu in celu, dopu avè datu cumandamenti à l'apòstuli ch'ellu avia sceltu per mezu di u Spìritu Santu: 3 À i quali si hè ancu mustratu vivu dopu à a so passione per parechje prove infallibili, essendu apparitu à elli quaranta ghjorni, è parlendu di e cose chì riguardanu u regnu di Diu: 4 È, essendusi riunitu cun elli, li urdinò di ùn alluntanassi da Ghjerusalemme, ma d'aspittà a prumessa di u Babbu, a quale, dice ellu, avete intesu da mè. 5 Ghjuvanni hà veramente battezzatu cù acqua; ma voi sarete battezzati cù u Spìritu Santu, fra pocu ghjorni. 6 Quand'elli eranu dunque riuniti, li dumandavanu, dicendu: Signore, in questu mumentu ristabilirai u regnu à Israele? 7 È li disse: Ùn hè micca à voi di sapè i tempi o e stagioni, chì u Babbu hà messu in u so putere. 8 Ma riceverete putenza, dopu chì u Spìritu Santu serà ghjuntu nantu à voi; è mi sarete testimoni in Ghjerusalemme, in tutta a Ghjudea è in Samaria, è finu à l'estremità di a terra. 9 È dopu avè dettu ste cose, mentre ch'elli fighjulavanu, fù alzatu; è una nuvola u pigliò fora di a so vista. 10 È mentre ch'elli fighjulavanu fissamente u celu mentre ellu s'alzava, eccu, dui omi eranu accantu à elli in vestiti bianchi; 11 Chì disse ancu: Omi di Galilea, perchè state à fighjà in celu? Stu Ghjesù, chì hè statu pigliatu da voi in celu, venerà cum'è l'avete vistu andà in celu.
Vangelu di Nicodemu Capitulu 1 1 Anna è Caiafa, è Summas, è Datam, Gamaliel, Ghjuda, Levi, Neftali, Alessandru, Ciru, è altri Ghjudei, andonu da Pilatu per via di Ghjesù, accusendulu di parechji crimini gattivi. 2 È disse: Semu sicuri chì Ghjesù hè u figliolu di Ghjiseppu u falegname, natu da Maria, è ch'ellu si dichjara Figliolu di Diu, è rè; è micca solu què, ma prova ancu à dissolve u sabbatu, è e lege di i nostri babbi. 3 Pilatu rispose : Chì dice ellu, è chì prova à scioglie ? 4 I Ghjudei li dissenu: «Avemu una lege chì pruibisce di fà guarigioni u ghjornu di u sabbatu; ma ellu guarisce i zoppi è i sordi, i paralitici, i ciechi, i lebbrosi è l'indemoniati, quellu ghjornu cù metudi malvagi.»
22
A Morte, a Sepoltura è a Risurrezzione di Ghjesù Cristu
5 Pilatu rispose: «Cumu pò fà questu cù metudi gattivi?» Risposenu: «Hè un magu, è scaccia i diavuli per via di u principe di i diavuli; è cusì tutte e cose li diventanu sottumesse. 6 Allora Pilatu disse: «Scaccià i diavuli ùn pare micca esse l'opera di un spiritu impuru, ma vene da a putenza di Diu. 7 I Ghjudei risposenu à Pilatu: «Vi supplichemu di chjamallu davanti à u vostru tribunale è di sentelu voi stessu.» 8 Allora Pilatu chjamò un messageru è li disse: "In chì modu serà purtatu quì u Cristu?" 9 Allora u messageru surtì, è cunniscendu Cristu, l'adorò; è avendu stesu u mantellu ch'ellu avia in manu in terra, disse: Signore, cammina sopra questu, è entra, perchè u guvernatore ti chjama. 10 Quandu i Ghjudei anu capitu ciò chì u messageru avia fattu, si sò lanciati contr'à Pilatu, dicendu: Perchè ùn l'hai micca chjamatu per mezu di un bedellu, è micca per mezu di un messageru? Perchè u messageru, quandu l'hà vistu, l'hà adoratu, hà stesu per terra davanti à ellu u mantellu ch'ellu avia in manu è li hà dettu: Signore, u guvernatore ti chjama. 11 Allora Pilatu chjamò u messageru, è disse: Perchè avete fattu cusì? 12 U messageru rispose: Quandu m'hai mandatu da Ghjerusalemme à Alessandru, aghju vistu Ghjesù pusatu in una figura vile nantu à una sumera, è i figlioli di l'Ebrei gridavanu: Osanna, tenendu rami d'arburi in manu. 13 Altri sparghjenu i so vestiti in strada, dicendu: Salvaci, tu chì sì in celu; benedettu quellu chì vene in nome di u Signore. 14 Allora i Ghjudei gridavanu contru à u messageru, è dicianu: I figlioli di l'Ebrei anu fattu e so acclamazioni in lingua ebraica; è cumu pudete capisce l'ebraicu, chì site grecu? 15 U messageru li rispose è disse: Aghju dumandatu à unu di i Ghjudei è aghju dettu: Chì hè questu chì i zitelli gridanu in lingua ebraica? 16 È ellu me l'hà spiegatu, dicendu: gridanu Osanna, chì hè interpretatu, hè: O Signore, salvami; o: O Signore, salvami. 17 Pilatu disse tandu à elli: «Perchè voi stessi testimoniate e parolle dette da i zitelli, vale à dì, cù u vostru silenziu ? In chì hà fattu di male u messageru ?» È elli stavanu zitti. 18 Allora u guvernatore disse à u messageru: «Esci è prova in ogni modu à fà lu entre.» 19 Ma u messageru surtì, è fece cum'è prima; è disse: Signore, entra, perchè u guvernatore ti chjama. 20 È mentre Ghjesù entrava accantu à e bandiere, chì purtavanu i stendardi, i so capi si inchinavanu è adoravanu Ghjesù. 21 Dopu à quessa, i Ghjudei gridavanu più vehementemente contr'à l'insignie. 22 Ma Pilatu disse à i Ghjudei: «So chì ùn vi piace micca chì e cime di e stendarde si sianu inchinate è abbianu adoratu Ghjesù da per elle; ma perchè gridate contru à e stendarde, cum'è s'elle si fussinu inchinate è avessinu adoratu?» 23 Risposenu à Pilatu: «Avemu vistu i stendardi stessi inchinassi è adurà Ghjesù.» 24 Allora u guvernatore chjamò i guardiamarina è disse à elli: Perchè avete fattu cusì? 25 L'insigni dissenu à Pilatu: «Simu tutti pagani è adoremu i dii in i tempii; è cumu pudemu pensà à adurallu? Teniamu solu i stendardi in manu è si inchinavanu è l'adoravanu.» 26 Allora Pilatu disse à i capi di a sinagoga: Sceglite voi stessi omi forti, è ch'elli tenganu e stendarde, è videremu s'elli si piegheranu tandu da soli. 27 Cusì l'anziani di i Ghjudei cercanu dodeci trà i vechji i più forti è i più capaci, è li facenu tene i stendardi è si sò presentati davanti à u guvernatore. 28 Allora Pilatu disse à u messageru: «Pigliate fora à Ghjesù, è fate lu entre in qualchì modu.» È Ghjesù è u messageru surtiru da u pretorio. 29 È Pilatu chjamò i vessilli chì prima avianu purtatu i stendardi, è ghjurò à elli, chì s'elli ùn avianu micca purtatu i stendardi in questu modu quandu Ghjesù era entratu prima, li tagliaria a testa. 30 Allora u guvernatore hà urdinatu à Ghjesù di vultà. 31 È u messageru fece cum'è avia fattu prima, è supplicò assai à Ghjesù ch'ellu andessi sopra u so mantellu, è ch'ellu ci camminava sopra, è intrì.
23
A Morte, a Sepoltura è a Risurrezzione di Ghjesù Cristu
32 È quandu Ghjesù hè entratu, i stendardi s'inchinanu cum'è prima, è l'adoranu. Capitulu 2 1 Quandu Pilatu vide questu, ebbe paura, è stava per alzassi da u so postu. 2 Ma mentre ellu pensava à alzassi, a so moglia, chì stava luntanu, li mandò à dì: «Ùn avè nunda à chì vede cù quellu ghjustu; perchè aghju patitu assai per via di ellu in una visione sta notte.» 3 Quandu i Ghjudei intesinu què, dicenu à Pilatu: «Ùn t'avemu micca dettu ch'ellu hè un magu ? Eccu, hà fattu sunnià a to moglia.» 4 Pilatu chjamò tandu à Ghjesù è li disse: «Hai intesu ciò ch'elli tistimunianu contru à tè, è ùn rispondi micca? 5 Ghjesù rispose: «S'elli ùn avianu micca a capacità di parlà, ùn averebbenu pussutu parlà; ma postu chì ognunu hà u cumandu di a so lingua, di parlà bè è male, ch'ellu ci pensi.» 6 Ma l'anziani di i Ghjudei risposenu, è dicenu à Ghjesù: À chì duvemu circà ? 7 Prima di tuttu, sapemu questu di tè, chì sì natu per fornicazione; secondu, chì per via di a to nascita i zitelli sò stati uccisi in Betlemme; terzu, chì u to babbu è a to mamma Maria sò fuggiti in Egittu, perchè ùn pudianu micca fidà si di u so populu. 8 Certi di i Ghjudei chì eranu quì parlavanu più favurevolmente: «Ùn pudemu dì ch'ellu sia natu per fornicazione; ma sapemu chì a so mamma Maria era fidanzata cù Ghjiseppu, è dunque ùn hè micca natu per fornicazione.» 9 Allora Pilatu disse à i Ghjudei chì dichjaravanu ch'ellu era natu per fornicazione: «Stu vostru racontu ùn hè micca veru, postu chì ci hè statu un fidanzamentu, cum'è testimonianu quelli chì sò di a vostra nazione. 10 Anna è Caiafa dissenu à Pilatu: «Tutta sta folla di ghjente deve esse cunsiderata, chì gridanu ch'ellu hè natu per fornicazione, è ch'ellu hè un magu; ma quelli chì neganu ch'ellu sia natu per fornicazione, sò i so proseliti è i so discìpuli.» 11 Pilatu rispose à Anna è Caiafa: «Quale sò i proseliti?» Risposenu: «Sò figlioli di pagani, è ùn sò micca diventati Ghjudei, ma seguitori di ellu.» 12 Allora risposenu Eleazaru, Asteriu, Antoniu, Ghjacumu, Caras è Samuele, Isaccu è Finees, Crispu è Agrippa, Anna è Ghjuda: Ùn simu micca proseliti, ma figlioli di Ghjudei, è dicemu a verità, è eramu prisenti quandu Maria era stata prumessa. 13 Allora Pilatu, rivolgendosi à i dodici omi chì avianu dettu questu, disse à elli: «Vi scongiuru per a vita di Cesare, di dichjarà fedelmente s'ellu hè natu per fornicazione, è s'è e cose chì avete dettu sò vere.» 14 Rispundìnu à Pilatu: «Avemu una lege, per a quale ci hè pruibitu di ghjurà, essendu un peccatu: ch'elli ghjurinu per a vita di Cesare chì ùn hè micca cum'è avemu dettu, è seremu cuntenti d'esse messi à morte.» 15 Allora Anna è Caiafa dissenu à Pilatu: «Questi dodici omi ùn crederanu micca chì sapemu ch'ellu hè di nascita vile, è ch'ellu hè un magu, ancu s'ellu pretende d'esse u figliolu di Diu, è un rè: ciò chì simu cusì luntani da crede, chì trememu à sente.» 16 Allora Pilatu urdinò à tutti d'esce fora di i dodici omi chì dicianu ch'ellu ùn era micca natu per fornicazione, è Ghjesù d'alluntanassi, è disse à elli: Perchè i Ghjudei anu intenzione di tumbà Ghjesù? 17 Li risposenu: «Sò arrabbiati perchè hà fattu guarigioni u ghjornu di u sabbatu.» Pilatu disse: «U tumbaranu per una bona opera?» Li dicenu: «Iè, Signore.» Capitulu 3 1 Allora Pilatu, pienu di rabbia, surtì da u palazzu è disse à i Ghjudei: «Chjugu tuttu u mondu à testimone chì ùn truvu nisuna colpa in quest'omu. 2 I Ghjudei risposenu à Pilatu: «S'ellu ùn fussi statu un gattivu, ùn l'avessimu micca purtatu davanti à tè.» 3 Pilatu li disse: «Pigliatelu voi è ghjudicatelu secondu a vostra lege.»
24
A Morte, a Sepoltura è a Risurrezzione di Ghjesù Cristu
4 Allora i Ghjudei dicianu: Ùn ci hè permessu di mette à morte nimu. 5 Pilatu disse à i Ghjudei: «L'ordine dunque di ùn tumbà hè vostru, ma micca mè.» 6 È vultò in u palazzu, chjamò Ghjesù in disparte è li disse: «Sì tù u rè di i Ghjudei ?» 7 È Ghjesù, rispundendu, disse à Pilatu: «Dici questu da tè stessu, o i Ghjudei te l'anu dettu di mè?» 8 Pilatu rispose è disse à Ghjesù: «Sò eiu Ghjudeu ? Tutta a nazione è i capi di i Ghjudei t'anu datu in manu à mè. Chì hai fattu ?» 9 Ghjesù rispose è disse: «U mo regnu ùn hè micca di stu mondu; s'ellu fussi di stu mondu u mo regnu, i mo servi cumbatterianu, è ùn sarei statu messu in manu à i Ghjudei; ma avà u mo regnu ùn hè micca di quì. 10 Pilatu disse: «Sì dunque rè?» Ghjesù rispose: «Tu dici ch'e sò rè; per questu sò natu, è per questu sò venutu in u mondu; è per questu sò venutu, per rende tistimunianza à a verità; è quellu chì hè di a verità ascolta a mo voce. 11 Pilatu li disse: «Chì ghjè a verità? 12 Ghjesù hà dettu: A verità hè da u celu. 13 Pilatu disse: «Dunque, a verità ùn hè micca nantu à a terra.» 14 Ghjesù disse à Pilatu: «Credi chì a verità hè nantu à a terra trà quelli chì, quandu anu u putere di ghjudicà, sò guvernati da a verità è ghjudicanu bè. Capitulu 4 1 Pilatu lasciò Ghjesù in u palazzu, surtì versu i Ghjudei, è disse: «Ùn truvu nisuna colpa in Ghjesù.» 2 I Ghjudei li dicenu: Ma ellu hà dettu: Possu distrughje u tempiu di Diu, è in trè ghjorni ricustruiscelu. 3 Pilatu li dice: «Chì tipu di tempiu hè quellu di u quale parla? 4 I Ghjudei li dicenu: «Ciò chì Salomone hà custruitu per quarantasei anni, disse ch'ellu u distrughjeria è u ricustruirebbe in trè ghjorni.» 5 Pilatu li disse torna: «Sò innocente di u sangue di quell'omu; fighjatelu voi.» 6 I Ghjudei li dicenu: «U so sangue sia sopra à noi è à i nostri figlioli.» Allora Pilatu, chjamendu l'anziani, i scribi, i preti è i Leviti, li disse in privatu: «Ùn fate micca cusì; ùn aghju trovu nunda in a vostra accusazione (contr'à ellu) riguardu à a guarigione di i malati è à a violazione di u sabbatu, chì sia degna di morte. 7 I preti è i Leviti risposenu à Pilatu: «Per a vita di Cesare, s'ellu ci hè qualchissia chì blasfema, hè degnu di morte; ma questu omu hà blasfematu contru à u Signore.» 8 Allora u guvernatore urdinò torna à i Ghjudei di sorte da u palazzu; è chjamendu Ghjesù, li disse: Chì devu fà cun tè? 9 Ghjesù li rispose: «Fate cum'è hè scrittu. 10 Pilatu li disse: «Cumu hè scrittu? 11 Ghjesù li disse: Mosè è i prufeti anu prufetizatu di a mo suffrenza è di a mo risurrezzione. 12 I Ghjudei, à sente què, sò stati pruvucati è dicenu à Pilatu: «Perchè vulete sente più a bestemmia di quell'omu?» 13 Pilatu li disse: «Sè ste parolle vi parenu una bestemmia, pigliatelu, purtatelu in u vostru tribunale è ghjudicatelu secondu a vostra lege.» 14 I Ghjudei rispondenu à Pilatu: «A nostra lege dice ch'ellu serà ubligatu à riceve trentanove frustate, ma s'ellu blasfema contr'à u Signore in questu modu, serà lapidatu.» 15 Pilatu li disse: «S'ellu era una bestemmia u so discorsu, pruvatelu secondu a vostra lege.» 16 I Ghjudei dicenu à Pilatu: «A nostra lege ci cumanda di ùn mette à morte nimu; vulemu ch'ellu sia crucifissu, perchè merita a morte di a croce.» 17 Pilatu li disse: «Ùn hè micca degnu ch'ellu sia crucifissu; ch'ellu sia solu frustatu è mandatu via.» 18 Ma quandu u guvernatore fighjulava u populu chì era prisente è i Ghjudei, vide parechji Ghjudei in lacrime, è disse à i capi sacerdoti di i Ghjudei: Tuttu u populu ùn vole micca a so morte.
25
A Morte, a Sepoltura è a Risurrezzione di Ghjesù Cristu
19 L'anziani di i Ghjudei risposenu à Pilatu: «Noi è tuttu u populu simu ghjunti quì precisamente per ch'ellu mori.» 20 Pilatu li disse: Perchè deve more? 21 Li dissenu: Perchè si dice Figliolu di Diu è Rè. Capitulu 5 1 Ma Nicodemu, un Ghjudeu, si presentò davanti à u guvernatore è disse: Ti pregu, o ghjustu ghjudice, di dà mi a libertà di dì qualchì parolla. 2 Pilatu li disse: «Parla puru.» 3 Nicodemu disse: «Aghju parlatu à l'anziani di i Ghjudei, à i scribi, à i preti è à i Leviti, è à tutta a folla di i Ghjudei, in a so assemblea: Chì vulete fà cù quest'omu? 4 Hè un omu chì hà fattu parechji miraculi utili è gloriosi, cum'è nimu ùn hà mai fattu prima nantu à a terra, nè ne farà mai. Lasciatelu andà, è ùn li fate micca male; s'ellu vene da Diu, i so miraculi, (e so guarigioni miraculose) continueranu; ma s'ellu vene da l'omi, ùn saranu più utili. 5 Cusì Mosè, quandu hè statu mandatu da Diu in Egittu, hà fattu i miraculi chì Diu li avia urdinatu, davanti à Faraone rè d'Egittu; è ancu s'è i maghi di quellu paese, Jannes è Jambres, anu fattu per a so magia i stessi miraculi chì Mosè hà fattu, ùn anu pussutu fà tuttu ciò ch'ellu hà fattu; 6 È i miraculi chì i maghi anu fattu, ùn eranu micca da Diu, cum'è sapete, o Scribi è Farisei; ma quelli chì l'anu fatti sò periti, è tutti quelli chì anu cridutu in elli. 7 È avà lasciate andà quest'omu; perchè i miraculi stessi per i quali l'accusate sò da Diu; è ùn hè micca degnu di morte. 8 I Ghjudei dissenu tandu à Nicodemu: «Sì diventatu u so discìpulu, è faci discorsi in favore soiu?» 9 Nicodemu li disse: «U guvernatore hè diventatu ancu u so discìpulu, è face discorsi per ellu? Cesare ùn l'hà micca messu in quellu postu altu?» 10 Quandu i Ghjudei anu intesu questu, anu tremulatu è anu stringhjitu i denti contr'à Nicodemu, è li anu dettu: "Chì tù possi riceve a so duttrina per verità, è avè a to sorte cù Cristu!" 11 Nicodemu rispose: Amen; accetteraghju a so duttrina, è a mo sorte cun ellu, cum'è vo avete dettu. 12 Tandu un altru Ghjudeu si alzò è dumandò à u guvernatore di pudè sente qualchì parolla. 13 È u guvernatore disse: «Dite ciò chì avete in mente.» 14 È disse: «Sò statu trentottu anni accantu à a piscina di e pecure in Ghjerusalemme, malatu da una grande infermità, aspittendu una guarigione chì duvia esse fatta da a venuta di un anghjulu, chì à un certu mumentu hà agitatu l'acqua; è quellu chì, dopu à l'agitazione di l'acqua, ci hè entratu prima, hè statu guaritu da qualsiasi malatia ch'ellu avia.» 15 È quandu Ghjesù mi vide languisce quì, mi disse: «Vulete esse guaritu?» È aghju rispostu: «Signore, ùn aghju nimu, quandu l'acqua hè agitata, per mette mi in a piscina.» 16 È ellu mi disse: «Alzati, piglia u to lettu è cammina.» È subitu sò statu guaritu, aghju pigliatu u mo lettu è aghju camminatu. 17 I Ghjudei dissenu tandu à Pilatu: «Signore Guvernatore, dumandateli, per piacè, quale ghjornu hè statu guaritu da a so infermità.» 18 L'infermu rispose: «Era u sabbatu.» 19 I Ghjudei dissenu à Pilatu: «Ùn avemu micca dettu ch'ellu hà fattu e so guarigioni u sabbatu, è hà cacciatu i diavuli per via di u principe di i diavuli?» 20 Allora un altru Ghjudeu hè surtitu è hà dettu: «Eru orbu, pudia sente i soni, ma ùn pudia vede nimu; è mentre Ghjesù andava, aghju intesu a folla chì passava, è aghju dumandatu ciò chì ci era. 21 M'anu dettu chì Ghjesù passava: tandu aghju gridatu, dicendu: Ghjesù, Figliolu di David, abbia pietà di mè. È ellu si firmò, è urdinò ch'e fussi purtatu da ellu, è mi disse: Chì vulete? 22 Aghju dettu: Signore, affinchì possu ricuperà a vista. 23 Ellu mi disse: «Ricevi a vista». È subitu aghju vistu, è l'aghju seguitu, rallegrendu mi è ringraziendu mi.
26
A Morte, a Sepoltura è a Risurrezzione di Ghjesù Cristu
24 Un altru Ghjudeu hè surtitu ancu ellu, è hà dettu: Eru lebbrosu, è m'hà guaritu solu cù a so parolla, dicendu: Vogliu, sii puru; è subitu sò statu purificatu da a mo lebbra. 25 È un altru Ghjudeu hè surtitu, è hà dettu: Eru tortu, è ellu m'hà fattu drittu per via di a so parolla. 26 È una donna chjamata Veronica disse: «Eru afflitta da un flussu di sangue da dodici anni, è aghju toccu l'orlu di i so vestiti, è subitu u flussu di u mo sangue si firmò.» 27 I Ghjudei dissenu tandu: Avemu una lege chì impedisce à una donna di dà a prova. 28 È, dopu à altre cose, un altru Ghjudeu disse: Aghju vistu Ghjesù invitatu à un matrimoniu cù i so discìpuli, è ci era mancanza di vinu in Cana di Galilea; 29 È quandu u vinu hè statu tuttu bevutu, hà urdinatu à i servitori d'empie sei pignatte chì eranu quì d'acqua, è l'anu piene finu à l'orlu, è li hà benedetti, è hà trasfurmatu l'acqua in vinu, è tuttu u populu hà bevutu, essendu surpresu di stu miraculu. 30 È un altru Ghjudeu si fece avanti, è disse: Aghju vistu Ghjesù insignà in a sinagoga di Cafarnao; è ci era in a sinagoga un omu chì avia un diavulu; è gridò, dicendu: Lasciami solu; chì ci hè trà noi è tè, Ghjesù di Nazareth? Sì venutu per perde ci? So chì sì u Santu di Diu. 31 È Ghjesù u rimpruverò, dicendu: «Taci, spiritu impuru, è surti da quest'omu». È subitu surtì da ellu, è ùn li fece nisun male. 32 E cose seguenti sò state dette ancu da un Fariseu: Aghju vistu chì una grande folla hè ghjunta à Ghjesù da a Galilea è da a Ghjudea, è da a costa maritima, è da parechji paesi intornu à u Ghjurdanu, è parechji malati sò ghjunti à ellu, è ellu li hà guariti tutti. 33 È aghju intesu i spiriti impuri chì gridavanu è dicianu: «Tu sì u Figliolu di Diu.» È Ghjesù li hà urdinatu severamente di ùn fà lu cunnosce. 34 Dopu à questu, un altru omu, chjamatu Centurione, disse: «Aghju vistu à Ghjesù in Cafarnao, è l'aghju supplicatu, dicendu: Signore, u mo servitore hè in casa paralizatu.» 35 È Ghjesù mi disse: «Vengu è u guariraghju.» 36 Ma eiu aghju dettu: Signore, ùn sò micca degnu chì tu entri sottu à u mo tettu; ma di' solu a parolla, è u mo servitore serà guaritu. 37 È Ghjesù mi disse: «Vai, è cum'è tù hai cridutu, cusì ti sia fattu.» È u mo servitore hè statu guaritu da quella ora. 38 Allora un certu nobile disse: Avia un figliolu in Cafarnao, chì era vicinu à a morte; è quandu aghju intesu chì Ghjesù era ghjuntu in Galilea, sò andatu è l'aghju supplicatu ch'ellu scendessi in casa meia, è guarisse u mo figliolu, perchè era vicinu à a morte. 39 M'hà dettu: Vai, u to figliolu hè vivu. 40 È u mo figliolu hè statu guaritu da quell'ora. 41 In più di questi, parechji altri Ghjudei, omi è donne, gridavanu è dicianu: «Ellu hè veramente u Figliolu di Diu, chì guarisce tutte e malatie solu per a so parolla, è à quale i diavuli sò cumpletamente sottumessi.» 42 Certi di elli dicianu ancu: «Sta putenza ùn pò vene da nimu altru chè da Diu.» 43 Pilatu disse à i Ghjudei: «Perchè i diavuli ùn sò micca sottumessi à i vostri dottori?» 44 Certi di elli dicianu: U putere di sottumette i diavuli ùn pò vene chè da Diu. 45 Ma altri dicianu à Pilatu ch'ellu avia risuscitatu Lazzaru da i morti, dopu ch'ellu era statu quattru ghjorni in a so tomba. 46 U guvernatore, sentendu questu, tremulendu, disse à a folla di i Ghjudei: «Chì vi prufittarà à sparghje sangue innocente? Capitulu 6 1 Allora Pilatu, avendu chjamatu Nicodemu è i quindici omi chì dicianu chì Ghjesù ùn era micca natu per fornicazione, disse à elli: Chì devu fà, vistu chì ci hè cum'è s'ellu ci fussi un tumultu trà u populu? 2 Li dissenu: Ùn sapemu micca; ch'elli ci pensinu quelli chì suscitanu u tumultu.
27
A Morte, a Sepoltura è a Risurrezzione di Ghjesù Cristu
3 Pilatu chjamò torna a folla è li disse: «Sapete chì avete una usanza, ch'e vi liberi un prigiuneru per a festa di Pasqua; 4 Aghju un prigiuneru famosu, un assassinu, chjamatu Barabba, è Ghjesù chjamatu Cristu, in i quali ùn aghju trovu nunda chì meritessi a morte; quale dunque di elli vulete ch'eiu vi liberi ? 5 Tutti gridanu, è dicenu: «Liberaci Barabba!» 6 Pilatu li disse: «Chì faraghju dunque cù Ghjesù, chjamatu Cristu? 7 Tutti rispondenu: «Ch’ellu sia crucifissu.» 8 Gridavanu torna è dicenu à Pilatu: «Ùn sì micca amicu di Cesare s'è tù liberi quest'omu ? Perchè hà dichjaratu ch'ellu hè u Figliolu di Diu è un rè. Ma vulete ch'ellu sia rè, è micca Cesare ?» 9 Allora Pilatu pienu di rabbia disse à elli: A vostra nazione hè sempre stata sediziosa, è site sempre contru à quelli chì vi sò stati utili? 10 I Ghjudei risposenu: Quale sò quelli chì ci sò stati utili? 11 Pilatu rispose à elli: «U vostru Diu, chì vi hà liberatu da a dura schiavitù di l'Egiziani, vi hà fattu passà u Mari Rossu cum'è s'ellu fussi terra secca, vi hà nutritu in u desertu cù manna è carne di quaglie, hà fattu sorte l'acqua da a roccia è vi hà datu una lege da u celu: 12 L'avete pruvucatu in tutti i modi, è avete desideratu per voi un vitellu di metallu funditu, è l'avete adoratu, è li avete offertu sacrifizii, dicendu: "Questi sò i vostri dii, o Israele, chì vi anu fattu sorte da a terra d'Egittu. 13 Per via di questu, u vostru Diu era inclinatu à distrughjevi; ma Mosè hà intercedutu per voi, è u vostru Diu l'hà intesu, è hà perdonatu a vostra iniquità. 14 Dopu, site stati furiosi contr'à i vostri prufeti, Mosè è Aaron, è avete vulsutu tumbà li, quand'elli sò fuggiti à u tabernaculu, è avete sempre murmuratu contr'à Diu è i so prufeti. 15 È alzendusi da u so tribunale, vulia sorte; ma tutti i Ghjudei gridavanu: "Ricunnoscemu Cesare cum'è rè, è micca Ghjesù." 16 Mentre chì questu omu, appena natu, i magi sò ghjunti è li anu offertu rigali; quandu Erode hà intesu questu, hè statu assai turbatu, è vulia tumballu. 17 Quandu u so babbu hà saputu questu, hè fughjitu cun ellu è a so mamma Maria in Egittu. Erode, quandu hà intesu ch'ellu era natu, vulia tumballu; è dunque hà mandatu è hà tumbatu tutti i zitelli chì eranu in Betlemme, è in tuttu u so cuntinente, da dui anni è menu. 18 Quandu Pilatu hà intesu questu racontu, hà avutu paura; è cumandendu silenziu à u populu, chì facia rumore, disse à Ghjesù: Sì dunque rè? 19 Tutti i Ghjudei risposenu à Pilatu: «Hè ellu stessu quellu chì Erode vulia fà tumbà.» 20 Allora Pilatu pigliò acqua, si lavò e mani davanti à u populu è disse: Sò innocente di u sangue di stu ghjustu; fighjatelu voi. 21 I Ghjudei risposenu è dicenu: «Chì u so sangue sia sopra à noi è à i nostri figlioli. 22 Allora Pilatu urdinò ch'ellu fussi purtatu Ghjesù davanti à ellu, è li disse cusì: 23 A to nazione t'hà accusatu di fà ti rè; per quessa, eiu, Pilatu, ti cundannu à esse frustatu secondu e lege di i guvernatori precedenti; è chì tu sia prima ligatu, dopu appesu à una croce in quellu locu induve sì avà prigiuneru; è ancu dui criminali cun tè, chì si chjamanu Dimas è Gestas. Capitulu 7 1 Allora Ghjesù surtì da u palazzu, è i dui ladri cun ellu. 2 È quand'elli ghjunsenu à u locu chjamatu Golgotha, u spoglianu di i so vestiti, u cinsenu cù un pannu di linu, li pusonu una curona di spine nantu à u capu è li pusonu una canna in manu. 3 È fecenu listessu à i dui ladri chì eranu stati crucifissi cun ellu, Dimas à a so diritta è Gestas à a so manca. 4 Ma Ghjesù disse: Babbu meu, perdonali; perchè ùn sanu micca ciò chì facenu. 5 È si sò spartuti i so vestiti, è anu tiratu à sorte nantu à a so veste.
28
A Morte, a Sepoltura è a Risurrezzione di Ghjesù Cristu
6 Intantu, u populu stava quì, è i capisacerdoti è l'anziani di i Ghjudei si burlavanu di ellu, dicendu: «Hà salvatu l'altri, ch'ellu si salvi avà ellu stessu s'ellu pò; s'ellu hè u figliolu di Diu, ch'ellu scenda avà da a croce.» 7 I suldati si burlavanu ancu di ellu, è pigliendu acetu è fiele, li ne offrironu da beie, è li dissenu: Sì sì u rè di i Ghjudei, liberati tè stessu. 8 Allora Longinus, un certu suldatu, pigliò una lancia, 1 li trapassò u fiancu, è subitu ne surtì sangue è acqua. 9 È Pilatu hà scrittu u tìtulu nant'à a croce in lettere ebraiche, latine è greche, vale à dì: Questu hè u rè di i Ghjudei. 10 Ma unu di i dui ladri chì eranu stati crucifissi cun Ghjesù, chjamatu Gestas, disse à Ghjesù: «Sì sì u Cristu, libera ti tè stessu è noi.» 11 Ma u ladrone chì era statu crucifissu à a so manu dritta, chì si chjamava Dimas, rispose, u rimpruverò, è disse: Ùn teme micca Diu, chì sì cundannatu à sta punizione? Noi ricevemu ghjustamente è ghjustamente u demeritu di e nostre azzioni; ma questu Ghjesù, chì male hà fattu? 12 Dopu à stu gemitu, disse à Ghjesù: Signore, ricurdati di mè quandu venerai in u to regnu. 13 Ghjesù rispose è li disse: «In verità ti dicu chì oghje sarai cun mè in Paradisu.» Capitulu 8 1 Era circa a sesta ora, è a bughjura era sopra à a faccia di tutta a terra finu à a nona ora. 2 È mentre u sole era eclissatu, eccu chì u velu di u tempiu si strappò da cima à fondu; è ancu e petre si strappò, è e tombe si aprirono, è parechji corpi di santi, chì dormianu, si risuscitarono. 3 È versu a nona ora Ghjesù gridò cun una voce forte, dicendu: Eli, Eli, lama zabactani? chì, interpretatu, significa: Diu meu, Diu meu, perchè m'hai abbandunatu? 4 È dopu à què, Ghjesù disse: «Babbu, in e to mani cunfidu u mo spiritu.» È avendu dettu què, rese u fiatu. 5 Ma quandu u centurionu vide chì Ghjesù avia resu u spiritu gridendu cusì, glorificò Diu, è disse: In verità, questu era un omu ghjustu. 6 È tuttu u populu chì era quì, fù assai turbatu à vista; è riflettendu à ciò chì era accadutu, si battevanu u pettu, è dopu si vultonu in a cità di Ghjerusalemme. 7 U centurionu andò à truvà u guvernatore è li cuntò tuttu ciò chì era accadutu; 8 È quandu ebbe intesu tutte ste cose, ne fù assai tristu; 9 È chjamendu i Ghjudei, disse à elli: «Avete vistu u miraculu di l'eclissi di sole, è l'altre cose chì sò accadute mentre Ghjesù stava morendu?» 10 Quandu i Ghjudei l'anu intesu, anu rispostu à u guvernatore: «L'eclissi di sole hè accaduta secondu a so abitudine.» 11 Ma tutti quelli chì cunniscianu Cristu stavanu luntanu, cum'è e donne chì avianu seguitu à Ghjesù da a Galilea, fighjendu tutte ste cose. 12 È eccu, un omu d'Arimatea, chjamatu Ghjiseppu, chì era ancu ellu discìpulu di Ghjesù, ma micca publicamente, per paura di i Ghjudei, ghjunse à u guvernatore, è supplicò u guvernatore ch'ellu li dessi a licenza di caccià u corpu di Ghjesù da a croce. 13 È u guvernatore li hà datu u permessu. 14 È Nicodemu ghjunse, purtendu cun ellu una mistura di mirra è d'aloe, circa centu libbre; è calarunu Ghjesù da a croce cù lacrime, è u liganu cù panni di linu cù spezie, secondu l'usu di seppellisce trà i Ghjudei, 15 È u pusonu in una nova tomba, chì Ghjiseppu avia custruitu, è fece scavà da una roccia, in a quale nimu ùn era mai statu messu; è vultonu una grande petra à l'entrata di a tomba. Capitulu 9 1 Quandu i Ghjudei ingiusti anu intesu chì Ghjiseppu avia supplicatu è intarratu u corpu di Ghjesù, anu cercatu Nicodemu; è quelli quindici omi chì avianu testimuniatu davanti à u guvernatore, chì
29
A Morte, a Sepoltura è a Risurrezzione di Ghjesù Cristu
Ghjesù ùn era micca natu per fornicazione, è altre persone bone chì avianu mostratu qualchì bona azzione versu ellu. 2 Ma quand'elli si sò tutti ammucciati per paura di i Ghjudei, Nicodemu solu si hè mustratu à elli, è hà dettu: Cumu ponu entre in a sinagoga persone cum'è queste? 3 I Ghjudei li risposenu: «Ma cumu avete pussutu entre in a sinagoga, voi chì eri un alleatu di Cristu? Chì a to sorte sia cun ellu in l'altru mondu.» 4 Nicodemu rispose: «Amen; ch'eiu possi avè a mo sorte cun ellu in u so regnu.» 5 In listessu modu, Ghjiseppu, quand'ellu ghjunse à i Ghjudei, disse à elli: Perchè site arrabbiati cun mè, perchè vogliu u corpu di Ghjesù di Pilatu ? Eccu, l'aghju messu in u mo sepolcru, l'aghju avvoltu in linzolu pulitu è aghju messu una petra à l'entrata di u sepolcru. 6 Aghju agitu bè cun ellu; ma voi avete agitu ingiustamente in timore di quella persona ghjusta, crucificendulu, dendu li l'acetu da beie, incurunendu lu di spine, strappendu u so corpu cù fruste, è pregandu di fà cascà a culpabilità di u so sangue nantu à voi. 7 À sente què, i Ghjudei eranu turbati è turbati; è piglionu Ghjiseppu, è urdinonu ch'ellu fussi messu in prigiò prima di u sabbatu, è ch'ellu fussi tenutu quì finu à a fine di u sabbatu. 8 È li dissenu: «Fate a cunfessione; perchè avà ùn hè micca permessu di fà vi male, finu à u primu ghjornu di a settimana. Ma sapemu chì ùn sarete micca cunsideratu degnu d'una sepultura; ma daremu a vostra carne à l'acelli di u celu è à e bestie di a terra.» 9 Ghjiseppu rispose: «Stu discorsu hè cum'è u discorsu di l'orgogliu Golia, chì hà rimpruveratu u Diu vivu parlendu contru à David. Ma voi, scribi è dottori, sapete chì Diu dice per mezu di u prufeta: A vendetta hè meia, è vi renderaghju un male uguale à quellu chì m'avete minacciatu.» 10 U Diu chì avete appesu à a croce, hè capace di liberami da e vostre mani. Tutta a vostra malvagità tornerà nantu à voi. 11 Perchè u guvernatore, quandu si lavò e mani, disse: Sò senza colpa da u sangue di stu ghjustu. Ma voi avete rispostu è gridatu: Chì u so sangue sia sopra à noi è à i nostri figlioli. Cum'è avete dettu, pudete perisce per sempre. 12 L'anziani di i Ghjudei, à sente ste parolle, eranu assai infuriati; è pigliendu Ghjiseppu, u mettenu in una camera induve ùn ci era micca finestra; chjosenu a porta, è sigillanu a serratura; 13 Anna è Caiafa ci pusonu una guardia, è piglionu cunsigliu cù i preti è i Leviti, affinchì si riunissenu tutti dopu u sabbatu, è cuncipitu a morte di Ghjiseppu. 14 Quandu avianu fattu questu, i capi, Anna è Caiafa, urdinonu ch'ellu fussi purtatu fora Ghjiseppu. Capitulu 10 1 Quandu tutta l'assemblea hà intesu questu, sò stati ammiratori è stupiti, perchè anu trovu u listessu sigillo nantu à a serratura di a camera, è ùn anu pussutu truvà Ghjiseppu. 2 Tandu Anna è Caiafa sò surtiti, è mentre tutti eranu ammiratori di a partenza di Ghjiseppu, eccu unu di i suldati, chì guardavanu u sepulcru di Ghjesù, hà parlatu in l'assemblea. 3 Mentre ch'elli guardavanu u sepulcru di Ghjesù, ci hè statu un terramotu; è avemu vistu un anghjulu di Diu fà vultà a petra di u sepulcru è pusà si sopra; 4 È a so faccia era cum'è u lampu è u so vestitu cum'è a neve; è diventemu per via di a paura cum'è morti. 5 È avemu intesu un anghjulu chì dicia à e donne à u sepulcru di Ghjesù: Ùn abbiate paura; so chì cercate Ghjesù chì hè statu crucifissu; hè risuscitatu cum'ellu hà preditu. 6 Venite à vede u locu induve hè statu messu; è andate subitu, è dite à i so discìpuli ch'ellu hè risuscitatu da i morti, è ch'ellu vi precederà in Galilea; quì u viderete cum'ellu vi hà dettu. 7 Allora i Ghjudei chjamanu tutti i suldati chì guardavanu u sepulcru di Ghjesù, è li dicenu: Quale sò quelle donne, à quale l'ànghjulu hà parlatu? Perchè ùn l'avete micca pigliate? 8 I suldati risposenu è dicenu: Ùn sapemu micca quale eranu e donne; in più, simu diventati cum'è morti per via di a paura, è cumu pudemu piglià quelle donne? 9 I Ghjudei li dissenu: «Cum'è u Signore vive, ùn vi credemu micca.»
30
A Morte, a Sepoltura è a Risurrezzione di Ghjesù Cristu
10 I suldati risposenu è dissenu à i Ghjudei: «Quandu avete vistu è intesu à Ghjesù fà tanti miraculi, è ùn l'avete micca cridutu, cumu ci crederete? Avete dettu bè: cum'è u Signore vive, perchè u Signore vive veramente.» 11 Avemu intesu dì chì avete chjosu Ghjiseppu, chì hà intarratu u corpu di Ghjesù, in una camera, sottu à una serratura chì era sigillata; è quandu l'avete aperta, ùn l'avete micca trovu quì. 12 Pruduce dunque Ghjiseppu chì avete messu sottu guardia in a camera, è noi pruduceremu Ghjesù chì avemu guardatu in u sepulcru. 13 I Ghjudei risposenu è dicenu: «Noi pruduceremu Ghjiseppu, voi pruducerete Ghjesù.» Ma Ghjiseppu hè in a so cità d'Arimatea. 14 I suldati risposenu: S'è Ghjiseppu hè in Arimatea, è Ghjesù in Galilea, avemu intesu l'ànghjulu dì à e donne. 15 I Ghjudei, à sente què, ebbenu paura è si dicianu trà di elli: «S'è ste cose fussinu publicate, tutti crederanu in Ghjesù.» 16 Tandu racoglienu una grande somma di soldi, è a denu à i suldati, dicendu: «Dite voi à u populu chì i discìpuli di Ghjesù sò ghjunti di notte, mentre voi dormivate, è sò stati arrubati u corpu di Ghjesù; è s'è Pilatu, u guvernatore, sente questu, u cunvinceremu è vi metteremu in sicurezza.» 17 I suldati piglionu dunque i soldi, è dicenu cum'è eranu stati urdinati da i Ghjudei; è a so voce si sparse trà u populu. 18 Ma un certu prete Finees, Ada un maestru di scola, è un Levita, chjamatu Ageus, sò ghjunti trè da a Galilea à Ghjerusalemme, è anu dettu à i capi preti è à tutti quelli chì eranu in e sinagoghe, dicendu: 19 Avemu vistu Ghjesù, quellu chì avete crucifissu, chì parlava cù i so undici discìpuli, è era pusatu in mezu à elli in u monte Olivetu, è li dicia: 20 Andate in u mondu sanu, predicate u Vangelu à tutte e nazioni, battezzenduli in nome di u Babbu, è di u Figliolu, è di u Spìritu Santu; è quellu chì crederà è serà battezzatu, serà salvu. 21 È quandu ellu avia dettu ste cose à i so discìpuli, l'avemu vistu cullà in celu. 22 Quandu i capi sacerdoti, l'anziani è i Leviti intesero ste cose, dissenu à questi trè omi: «Date gloria à u Diu d'Israele, è cunfessatelu s'ellu sò vere e cose chì dite d'avè vistu è intesu. 23 Rispundenu è dicenu: «Cum'è u Signore di i nostri babbi vive, u Diu d'Abrahamu, è u Diu d'Isaccu, è u Diu di Ghjacobbu, cum'è avemu intesu Ghjesù parlà cù i so discìpuli, è cum'è l'avemu vistu cullà in celu, cusì vi avemu dettu a verità.» 24 È i trè omi risposenu ancu di più, è dicenu, aghjunghjendu ste parolle: Sè ùn ricunnoscessimu micca e parolle chì avemu intesu dì à Ghjesù, è chì l'avemu vistu ascende in celu, sariamu culpevuli di peccatu. 25 Allora i capi sacerdoti si sò alzati subitu, è tenendu u libru di a lege in manu, anu sconvuratu questi omi, dicendu: Ùn dichjarerete più e cose chì avete dettu di Ghjesù. 26 È li dete una grande somma di soldi, è mandonu altre persone cun elli, chì li cunducessinu in u so paese, affinchì ùn si fermassinu in Ghjerusalemme. 27 Allora i Ghjudei si riunìru tutti inseme, è avendu espressu a più lagnante preoccupazione, dicenu: Chì hè sta cosa straurdinaria chì hè accaduta in Ghjerusalemme? 28 Ma Anna è Caiafa i cunsulavanu, dicendu: Perchè duvemu crede à i suldati chì guardavanu u sepulcru di Ghjesù, chì ci dicenu chì un anghjulu hà rotulatu a petra da a porta di u sepulcru? 29 Forse i so discìpuli li dissenu questu, è li dete soldi per ch'elli u dicessinu, è elli stessi si sò purtati via u corpu di Ghjesù. 30 Inoltre, cunsiderate questu, chì ùn ci hè micca creditu da dà à i stranieri, perchè ancu elli anu pigliatu una grande somma di noi, è ci anu dichjaratu secondu l'istruzzioni chì li avemu datu. Devenu esse fideli à noi, o à i discìpuli di Ghjesù.
31
A Morte, a Sepoltura è a Risurrezzione di Ghjesù Cristu
Capitulu 11 1 Allora Nicodemu si alzò è disse: «Dite bè, figlioli d'Israele, avete intesu ciò chì quelli trè omi anu ghjuratu per a Legge di Diu, chì anu dettu: Avemu vistu Ghjesù parlà cù i so discìpuli nant'à u monte Uliveti, è l'avemu vistu cullà in celu.» 2 È a Scrittura ci insegna chì u benedettu prufeta Elia hè statu purtatu in celu; è Eliseu hè statu dumandatu da i figlioli di i prufeti: Induve hè u nostru babbu Elia? Ellu disse à elli, ch'ellu hè statu purtatu in celu. 3 È i figlioli di i prufeti li dissenu: Forse u spiritu l'hà purtatu in una di e muntagne d'Israele, forse ci u truveremu. È dumandavanu à Eliseu, è ellu marchjò cun elli trè ghjorni, è ùn u pudianu truvà. 4 È avà ascoltatemi, figlioli d'Israele, è mandemu omi in e muntagne d'Israele, per paura chì u spiritu ùn abbia purtatu Ghjesù, è forse quì u truveremu è seremu suddisfatti. 5 È u cunsigliu di Nicodemu piacque à tuttu u populu; è mandaru omi chì cercavanu à Ghjesù, ma ùn l'anu pussutu truvà; è vultendu, dicenu: Avemu giratu dappertuttu, ma ùn avemu pussutu truvà à Ghjesù, ma avemu trovu Ghjiseppu in a so cità d'Arimatea. 6 I capi, à sente questu, è tuttu u populu, si ralegraru, è lodavanu u Diu d'Israele, perchè Ghjiseppu era statu trovu, ch'elli avianu chjosu in una camera, è ùn pudianu truvà. 7 È quand'elli avianu furmatu una grande assemblea, i capi sacerdoti dicianu: "Per chì mezu purteremu Ghjiseppu quì per parlà cun ellu?" 8 È pigliendu un pezzu di carta, li scrissinu, dicendu: Pace sia cun tè, è tutta a to famiglia. Sapemu chì avemu offesu contr'à Diu è contr'à tè. Sii cuntentu di fà una visita à noi, i to babbi, perchè simu stati cumpletamente surpresi di a to fuga da a prigiò. 9 Sapemu chì era un cunsigliu maliziosu chì avemu pigliatu contru à tè, è chì u Signore hà pigliatu cura di tè, è u Signore stessu t'hà liberatu da i nostri disegni. Pace à tè, Ghjiseppu, chì sì onorevule trà tuttu u populu. 10 È scelsinu sette amichi di Ghjiseppu, è li dissenu: Quandu ghjunghjite da Ghjiseppu, salutatelu in pace, è dateli sta lettera. 11 Cusì, quandu l'omi ghjunsenu da Ghjiseppu, u salutonu in pace, è li dete a lettera. 12 È quandu Ghjiseppu l'ebbe lettu, disse: Benedettu sia u Signore Diu, chì m'hà liberatu da l'Israeliti, affinchì ùn pudianu micca sparghje u mo sangue. Benedettu sia Diu, chì m'hà prutettu sottu à e to ale. 13 È Ghjiseppu i basgiò, è i purtò in casa soia. È u ghjornu dopu, Ghjiseppu muntò u so sumere, è andò cun elli in Ghjerusalemme. 14 È quandu tutti i Ghjudei intesi ste cose, andavanu à scuntrà lu, è gridavanu, dicendu: Pace accumpagna a to venuta quì, babbu Ghjiseppu. 15 À chì ellu rispose: Chì a prosperità da u Signore accumpagni tuttu u populu. 16 È tutti u basgiò; è Nicodemu u purtò in casa soia, avendu preparatu un grande cunvitu. 17 Ma u ghjornu dopu, essendu u ghjornu di a Preparazione, Anna, Caiafa è Nicodemu dissenu à Ghjiseppu: «Fate cunfessione à u Diu d'Israele è risponditeci à tutte e dumande chì vi faremu; 18 Perchè simu stati assai turbati, chì tù hai intarratu u corpu di Ghjesù; è chì, quandu t'avemu chjosu in una camera, ùn t'avemu pussutu truvà; è avemu avutu paura dapoi, finu à questu mumentu di a to apparizione trà noi. Dicci dunque davanti à Diu, tuttu ciò chì hè accadutu. 19 Allora Ghjiseppu rispose è disse: M'avete messu in prigiò u ghjornu di a preparazione finu à a mane. 20 Ma mentre eru in preghiera in mezu à a notte, a casa era circundata da quattru anghjuli; è aghju vistu Ghjesù cum'è u splendore di u sole, è sò cascatu in terra per a paura. 21 Ma Ghjesù, pigliendu a mo manu, mi alzò da terra, è a rugiada hè stata spruzzata sopra à mè; ma ellu, asciugandumi a faccia, mi basgiò è mi disse: Ùn teme, Ghjiseppu; fighjatemi, perchè sò eiu. 22 Allora l'aghju guardatu è aghju dettu: Rabboni Elia! M'hà rispostu: Ùn sò micca Elia, ma Ghjesù di Nazareth, chì tù hai intarratu. 23 Li dissi: «Mostrami a tomba induve t'aghju messu.»
32
A Morte, a Sepoltura è a Risurrezzione di Ghjesù Cristu
24 Allora Ghjesù, pigliendu mi per a manu, mi cundusse à u locu induve l'avia messu, è mi mostrò i panni di linu è u sudariu ch'avia messu intornu à u so capu. Allora aghju saputu ch'ellu era Ghjesù, è l'aghju adoratu, dicendu: Benedettu quellu chì vene in nome di u Signore. 25 Ghjesù, pigliendu mi torna per manu, mi purtò in Arimatea, in casa meia, è mi disse: «Pace à tè; ma ùn sorte micca da a to casa finu à u quarantesimu ghjornu; devu andà da i mo discìpuli.» Capitulu 12 1 Quandu i capi di i sacerdoti anu intesu tutte ste cose, sò stati stupiti, è sò cascati cù a faccia in terra cum'è morti, è si sò gridati l'uni à l'altri dicendu: Chì hè stu segnu straordinariu chì hè accadutu in Ghjerusalemme? Cunniscimu u babbu è a mamma di Ghjesù. 2 È un certu Levita disse: Cunnoscu parechji di i so parenti, persone religiose, chì sò abituati à offre sacrifici è offerte brusgiate à u Diu d'Israele, in u tempiu, cù preghiere. 3 È quandu u summu sacerdote Simeone u pigliò in bracciu, li disse: Signore, avà lascia chì u to servitore parte in pace, secondu a to parolla; perchè i mo ochji anu vistu a to salvezza, chì hai preparatu davanti à a faccia di tutti i populi: una luce per illuminà e nazioni, è a gloria di u to populu Israele. 4 Simeone benedisse ancu Maria, a mamma di Ghjesù, è li disse: «Ti dicu ciò chì riguarda stu zitellu: ellu hè statu rispostu per a caduta è a risurrezione di parechji, è per un segnu chì serà cuntraditu. 5 Iè, una spada ti trapasserà ancu l'anima, è i pinsamenti di parechji cori saranu rivelati. 6 Allora tutti i Ghjudei dicenu: Mandemu da quelli trè omi, chì anu dettu ch'elli l'anu vistu parlà cù i so discìpuli in u monte Olivetu. 7 Dopu questu, li dumandavanu ciò ch'elli avianu vistu; quelli risposenu à l'unisonu: «Davanti à u Diu d'Israele dichjaremu chì avemu vistu chjaramente Ghjesù parlà cù i so discìpuli in u monte Olivetu, è cullà in celu.» 8 Allora Anna è Caiafa i purtonu in lochi separati, è li interrogò separatamente; quelli cunfessero unanimamente a verità, è dissenu: Avianu vistu Ghjesù. 9 Allora Anna è Caiafa dissenu: «A nostra lege dice: Per a bocca di dui o trè testimoni ogni parolla serà stabilita». 10 Ma chì avemu dettu ? U benedettu Enoch hà piaciutu à Diu, è hè statu traslatu da a parolla di Diu ; è u locu di sepultura di u benedettu Mosè hè cunnisciutu. 11 Ma Ghjesù hè statu cunsegnatu à Pilatu, frustatu, incurunatu di spine, sputatu, trafittu cù una lancia, crucifissu, mortu nantu à a croce, è hè statu intarratu, è u so corpu l'onorevule Ghjiseppu l'hà intarratu in un novu sepolcru, è ellu testimonia d'avè lu vistu vivu. 12 È in più, questi omi anu dichjaratu ch'elli l'anu vistu parlà cù i so discìpuli in u monte Olivetu, è cullà in celu. 13 Allora Ghjiseppu si alzò è disse à Anna è à Caiafa: «Siate ghjustamente assai maravigliati, chì vi sia statu dettu chì Ghjesù hè vivu è hè cullatu in celu. 14 Hè veramente una cosa sorprendente, ch'ellu ùn solu sia risuscitatu da i morti, ma ancu ch'ellu abbia risuscitatu altri da e so tombe, chì sò stati visti da parechji in Ghjerusalemme. 15 È avà ascoltatemi un pocu: tutti cunnisciamu u benedettu Simeone, u summu sacerdote, chì hà pigliatu Ghjesù quandu era zitellu in e so braccia in u tempiu. 16 Stu listessu Simeone avia dui figlioli soii, è eramu tutti prisenti à a so morte è à u so funerale. 17 Andate dunque è vede e so tombe, perchè sò aperte, è sò risuscitate; ed eccu, sò in a cità d'Arimatea, chì passanu u so tempu inseme in uffizii di devozione. 18 Certi, in verità, anu intesu u sonu di e so voce in preghiera, ma ùn volenu parlà cun nimu, ma stanu muti cum'è morti. 19 Ma venite, andemu da elli, è cumpurtemuci cun elli cù tuttu u rispettu è a prudenza dovuti. È s'è no pudemu fà li ghjurà, forse ci diceranu alcuni di i misteri di a so risurrezzione. 20 Quandu i Ghjudei intesero questu, si rallegrarono assai.
33
A Morte, a Sepoltura è a Risurrezzione di Ghjesù Cristu
21 Allora Anna è Caiafa, Nicodemu, Ghjiseppu è Gamaliele sò andati in Arimatea, ma ùn i anu micca trovati in e so tombe; ma passeghjendu per a cità, i anu ligati in ghjinochje durante e so preghiere. 22 Dopu, salutenduli cun tuttu rispettu è deferenza à Diu, i purtonu à a sinagoga di Ghjerusalemme; è avendu chjusu e porte, piglionu u libru di a lege di u Signore, 23 È mettendulu in e so mani, ghjurò per Diu Adonai, è u Diu d'Israele, chì hà parlatu à i nostri babbi per mezu di a lege è di i prufeti, dicendu: Sè vo credite in quellu chì vi hà risuscitatu da i morti, chì hè Ghjesù, diteci ciò chì avete vistu, è cumu site stati risuscitati da i morti. 24 Carinu è Lenziu, i dui figlioli di Simeone, tremavanu quandu intesenu ste cose, è eranu turbati, è gemianu; è à u listessu tempu, fighjendu in celu, si facianu u segnu di a croce cù e dite nantu à a lingua. 25 È subitu parlanu, è dicenu: Date à ognunu di noi un pezzu di carta, è scriveremu per voi tutte e cose chì avemu vistu. È ognunu si pusò è scrisse, dicendu: Capitulu 13 1 O Signore Ghjesù è Babbu, chì sì Diu, ancu a risurrezzione è a vita di i morti, dà ci u permessu di dichjarà i to misteri, chì avemu vistu dopu a morte, appartenenti à a to croce; perchè simu ghjurati per u to nome. 2 Perchè tù hai pruibitu à i to servitori di dichjarà e cose secrete, chì sò state fatte da a to putenza divina in l'infernu. 3 Quandu simu stati posti cù i nostri babbi in u prufondu di l'infernu, in a bughjura di a bughjura, di colpu hè apparsu u culore di u sole cum'è l'oru, è una luce sustanziale di culore viola chì illuminava u locu. 4 Subitu dopu, Adamu, u babbu di tutta l'umanità, cù tutti i patriarchi è i prufeti, si rallegrò è disse: Quella luce hè l'autore di a luce eterna, chì hà prumessu di trasladassi à a luce eterna. 5 Allora u prufeta Isaia gridò, è disse: Questa hè a luce di u Babbu, è di u Figliolu di Diu, secondu a mo prufezia, quandu eru vivu nantu à a terra. 6 A terra di Zabulon, è a terra di Neftali al di là di u Ghjurdanu, un populu chì camminava in a bughjura, hà vistu una grande luce; è per quelli chì stavanu in a regione di l'ombra di a morte, a luce hè spuntata. È avà hè ghjuntu, è hà illuminatu noi chì eramu seduti in a morte. 7 È mentre eramu tutti in gioia di a luce chì brillava sopra à noi, u nostru babbu Simeone hè ghjuntu trà noi, è felicitendu tutta a cumpagnia, hà dettu: Glorificate u Signore Ghjesù Cristu, u Figliolu di Diu. 8 Ch'aghju pigliatu in bracciu quandu era zitellu in u tempiu, è essendu mossu da u Spìritu Santu, li dissi, è ricunnoscei: 1 Chì avà i mo ochji anu vistu a to salvezza, chì hai preparatu davanti à a faccia di tutti i populi, una luce per illuminà e nazioni è a gloria di u to populu Israele. 9 Tutti i santi chì eranu in u fondu di l'infernu, à sente questu, si ne rallegrànu ancu di più. 10 Dopu ne hè surtitu unu cum'è un picculu eremita, è tutti l'anu dumandatu: Quale sì tù? 11 À chì ellu rispose: «Sò a voce di quellu chì grida in u desertu, Ghjuvanni Battista, è u prufeta di l'Altissimu, chì hè andatu prima di a so venuta per preparà a so via, per dà a cunniscenza di a salvezza à u so populu per u pirdunu di i peccati.» 12 È eiu Ghjuvanni, quandu aghju vistu Ghjesù chì venia à mè, essendu mossu da u Spìritu Santu, aghju dettu: Eccu l'Agnellu di Diu, eccu quellu chì toglie i peccati di u mondu. 13 È l'aghju battezzatu in u fiume Ghjurdanu, è aghju vistu u Spìritu Santu chì scendeva sopra à ellu in forma di culomba, è aghju intesu una voce da u celu chì dicia: Questu hè u mo Figliolu amatu, in quale mi compiacciu. 14 È avà, mentre andava davanti à ellu, sò ghjuntu quì per fà vi sapè chì u Figliolu di Diu ci visiterà dopu, è, cum'è l'aurora da l'altu, venerà à noi chì simu in e tenebre è in l'ombra di a morte.
34
A Morte, a Sepoltura è a Risurrezzione di Ghjesù Cristu
Capitulu 14 1 Ma quandu u primu omu, u nostru babbu Adamu, intese ste cose, chì Ghjesù era statu battezzatu in u Ghjurdanu, chjamò u so figliolu, Seth, è disse: 2 Dichjarate à i vostri figlioli, i patriarchi è i prufeti, tutte e cose chì avete intesu da Michele, l'arcangelu, quandu vi aghju mandatu à e porte di u Paradisu, per supplicà Diu ch'ellu mi ungessi u capu quandu eru malatu. 3 Allora Seth, avvicinendu si à i patriarchi è i prufeti, disse: Eiu Seth, quandu pregava à Diu à e porte di u Paradisu, aghju vistu l'anghjulu di u Signore, Michele, apparisce à mè dicendu: Sò mandatu à tè da u Signore; sò numinatu per preside à i corpi umani. 4 Ti dicu Seth, ùn pricà micca à Diu in lacrime, è ùn supplicallu micca per l'oliu di l'arburu di a misericordia per unghje u to babbu Adamu per u so mal di testa; 5 Perchè ùn pudete micca ottenellu in alcun modu finu à l'ultimu ghjornu è tempi, vale à dì, finu à chì sianu passati cinquemila cinquecentu anni. 6 Allora Cristu, u Figliolu di Diu u più misericordioso, venerà nantu à a terra per risuscità u corpu umanu d'Adamu, è à u listessu tempu per risuscità i corpi di i morti, è quandu ellu venerà serà battezzatu in u Ghjordanu: 7 Dopu, cù l'oliu di a so misericordia, ungerà tutti quelli chì credenu in ellu; è l'oliu di a so misericordia cuntinuerà à e generazioni future, per quelli chì nasceranu da l'acqua è da u Spìritu Santu per a vita eterna. 8 È quandu in quellu tempu u Figliolu di Diu u più misericordioso, Cristu Ghjesù, scenderà nantu à a terra, ellu introdurrà u nostru babbu Adamu in Paradisu, à l'arburu di a misericordia. 9 Quandu tutti i patriarchi è i prufeti intesero tutte ste cose da Seth, si rallegrarono di più. Capitulu 15 1 Mentre tutti i santi si rallegravanu, eccu chì Satanassu, u principe è capitanu di a morte, disse à u principe di l'infernu: 2 Preparatevi à riceve Ghjesù di Nazareth stessu, chì si vantava d'esse u Figliolu di Diu, eppuru era un omu chì temeva a morte, è disse: A mo ànima hè trista finu à a morte. 3 Inoltre, m'hà fattu assai danni è à parechji altri; perchè quelli chì aghju fattu cechi è zoppi è ancu quelli chì aghju turmentatu cù parechji diavuli, li hà guariti cù a so parolla; iè, è quelli chì t'aghju purtatu morti, li porta via per forza. 4 À questu u principe di l'infernu rispose à Satanassu: Quale hè quellu principe cusì putente, è eppuru un omu chì hà paura di a morte? 5 Perchè tutti i putenti di a terra sò sottumessi à u mo putere, chì tù hai sottumessu per via di u to putere. 6 Ma s'ellu hè cusì putente in a so natura umana, ti dicu per verità ch'ellu hè onnipotente in a so natura divina, è nimu pò resiste à u so putere. 7 Quandu dunque hà dettu ch'ellu avia paura di a morte, hà vulsutu intrappulà ti, è disgraziatu ti serà per i seculi eterni. 8 Allora Satanassu rispose, è disse à u principe di l'infernu: Perchè avete espressu un dubbitu, è avete avutu paura di riceve quellu Ghjesù di Nazareth, u vostru avversariu è u meiu? 9 Quant'à mè, l'aghju tentatu è aghju incitatu u mo vechju populu, i Ghjudei, cù zelu è rabbia contru à ellu ? 10 Aghju affilatu a lancia per a so suffrenza; aghju mischiatu u fiele è l'acetu, è aghju urdinatu ch'ellu u beie; aghju preparatu a croce per crucifighjallu, è i chiodi per trapassà e mani è i pedi d'Ibis; è avà chì a so morte hè vicina, u purteraghju quì, sottumessu à tè è à mè. 11 Allora u principe di l'infernu rispose è disse: «M'hai dettu pocu fà ch'ellu m'hà toltu i morti per forza.
35
A Morte, a Sepoltura è a Risurrezzione di Ghjesù Cristu
12 Quelli chì sò stati tenuti quì finu à ch'elli campessinu torna nantu à a terra, sò stati purtati via da quì, micca per via di u so propiu putere, ma per via di preghiere fatte à Diu, è u so Diu onnipotente li hà presi da mè. 13 Quale hè dunque quellu Ghjesù di Nazareth chì, per a so parolla, m'hà cacciatu i morti senza pricà Diu ? 14 Forse hè listessu chì m'hà toltu Làzaru, dopu ch'ellu era mortu quattru ghjorni, è puzzava è era marciu, è di quale aghju avutu pussessu cum'è una persona morta, eppuru l'hà fattu vultà à a vita per via di u so putere. 15 Satanassu rispose, rispose à u principe di l'infernu: Hè a listessa persona, Ghjesù di Nazareth. 16 Quandu u principe di l'infernu l'ebbe intesu, li disse: «Ti scongiuru per i puteri chì appartenenu à tè è à mè, di ùn me lu purtà.» 17 Perchè quandu aghju intesu parlà di a putenza di a so parolla, aghju trematu di paura, è tutta a mo cumpagnia empia hè stata à u listessu tempu turbata; 18 È ùn avemu pussutu trattene Làzaru, ma ellu s'hè scuzzulatu, è cù tutti i segni di malizia, s'hè subitu alluntanatu da noi; è a stessa terra, in a quale era allughjatu u corpu mortu di Làzaru, l'hà subitu fattu sorte vivu. 19 È avà socu ch'ellu hè Diu Onnipotente chì puderia fà tali cose, chì hè putente in u so duminiu, è putente in a so natura umana, chì hè u Salvatore di l'umanità. 20 Ùn purtate dunque micca quì sta persona, perchè ellu libererà tutti quelli chì tengu in prigiò per via di a mibelegenza, è ligati cù e catene di i so peccati, è li cunducerà à a vita eterna. Capitulu 16 1 È mentre Satanassu è u principe di l'infernu si parlavanu cusì, di colpu ci hè stata una voce cum'è di tronu è di venti chì dicenu: Alzate e vostre porte, o principi; è alzatevi, o porte eterne, è entrerà u Rè di Gloria. 2 Quandu u principe di l'infernu hà intesu questu, disse à Satanassu: Alluntana ti da mè, è esci da e mo abitazioni; sè sì un guerrieru putente, cumbatti cù u rè di a Gloria. Ma chì hai da fà cun ellu? 3 È u cacciò fora di e so abitazioni. 4 È u principe disse à i so ufficiali empi: Chjudite e porte di bronzu di a crudeltà, è assicurateli cù sbarre di ferru, è cumbattete curaghjosamente, per paura d'esse presi prigiuneri. 5 Ma quandu tutta a cumpagnia di i santi intese questu, parlànu cun una voce forte di rabbia à u principe di l'infernu: 6 Aprite e vostre porte per ch’ellu possi entre u Rè di Gloria. 7 È u divinu prufeta David gridò dicendu: Ùn aghju micca veramente prufetizatu, quandu eru nantu à a terra, è dettu: Oh, chì l'omi lodessinu u Signore per a so buntà, è per e so opere maravigliose per i figlioli di l'omi. 8 Perchè hà rottu e porte di bronzu, è hà tagliatu e sbarre di ferru. Li hà presi per via di a so iniquità, è per via di a so ingiustizia sò afflitti. 9 Dopu à questu, un altru prufeta, vale à dì u santu Isaia, hà parlatu in listessu modu à tutti i santi: Ùn vi aghju micca prufetizatu bè quandu eru vivu nantu à a terra ? 10 I morti camperanu, è quelli chì sò in e so tombe risorgeranu, è quelli chì sò in terra si rallegreranu; perchè a rugiada chì vene da u Signore li purterà a liberazione. 11 È aghju dettu in un altru locu: O morte, induve hè a to vittoria ? O morte, induve hè u to pungiglione ? 12 Quandu tutti i santi intesinu ste cose dette da Isaia, dicenu à u principe di l'infernu: Apri avà e to porte, è caccia e to sbarre di ferru; perchè avà sarai ligatu, è ùn avrai più putere. 13 Tandu ci hè stata una grande voce, cum'è u sonu di u tronu, chì dice: Alzate e vostre porte, o principi; è siate alzati, o porte di l'infernu, è u rè di a Gloria entrerà. 14 U principe di l'infernu, percependu a listessa voce ripetuta, gridò cum'è s'ellu ùn sapia nunda: Quale hè quellu Rè di Gloria ?
36
A Morte, a Sepoltura è a Risurrezzione di Ghjesù Cristu
15 David rispose à u principe di l'infernu, è disse: Capiscu e parolle di quella voce, perchè l'aghju dette per mezu di u so spiritu. È avà, cum'è aghju dettu sopra, ti dicu, u Signore forte è putente, u Signore putente in battaglia: ellu hè u Rè di Gloria, è ellu hè u Signore in celu è in terra; 16 Hà guardatu in ghjò per sente i gemiti di i prigiuneri, è per liberà quelli chì sò cundannati à morte. 17 È avà, tu principe sporcu è puzzolente di l'infernu, apri e to porte, affinchì u Rè di Gloria possi entre; perchè ellu hè u Signore di u celu è di a terra. 18 Mentre David dicia cusì, u Signore putente apparve in forma d'omu, è illuminò quelli lochi chì eranu sempre stati in bughjura, 19 È hà rottu i cateni chì prima ùn pudianu esse rotti; è cù a so putenza invincibile hà visitatu quelli chì stavanu in a bughjura prufonda per via di l'iniquità, è in l'ombra di a morte per via di u peccatu. Capitulu 17 1 A Morte impia è i so crudeli ufficiali, à sente ste cose, sò stati presi da paura in i so regni, quandu anu vistu a chiarezza di a luce, 2 È Cristu stessu apparisce di colpu in e so abitazioni; gridavanu dunque, è dicenu: Semu ligati da tè; pare chì tù vulii vulè a nostra cunfusione davanti à u Signore. 3 Quale sì tù, chì ùn hai micca segnu di corruzzione, fora di quellu aspettu luminosu chì hè una prova piena di a to grandezza, di a quale eppuru pare chì ùn ti ne accorgi ? 4 Quale sì tù, cusì putente è cusì debule, cusì grande è cusì chjucu, un suldatu vile è eppuru un suldatu di primu rangu, chì pò cumandà in a forma di un servitore cum'è un suldatu cumunu ? 5 U Rè di Gloria, mortu è vivu, ancu s'ellu hè statu una volta uccisu nantu à a croce ? 6 Chì sì mortu in a tomba, è sì falatu vivu finu à noi, è in a to morte tutte e creature anu trematu, è tutte e stelle sò state mosse, è avà hai a to libertà trà i morti, è dai disturbu à e nostre legioni ? 7 Quale sì tù, chì liberi i prigiuneri chì eranu tenuti incatenati da u peccatu originale, è li rimetti in a so antica libertà 8 Quale sì tù, chì sparghji una luce cusì gloriosa è divina sopra à quelli chì sò stati accecati da a bughjura di u peccatu ? 9 In listessu modu tutte e legioni di diavuli sò state pigliate da u listessu orrore, è cù a paura più sottumessa gridavanu, è dicenu: 10 Da induve vene, o Ghjesù Cristu, chì sì un omu cusì putente è gloriosu in maestà, cusì luminosu da ùn avè macchia, è cusì puru da ùn avè crimine ? Perchè quellu mondu inferiore di a terra, chì era sempre finu à avà sottumessu à noi, è da induve ricevemu tributi, ùn ci hà mai mandatu un omu cusì mortu prima, ùn hà mai mandatu tali rigali cum'è questi à i principi di l'infernu. 11 Quale sì dunque tù, chì cun tantu curagiu entre in e nostre dimore, è ùn solu ùn hai paura di minaccià ci cù e più grande punizioni, ma cerchi ancu di salvà tutti l'altri da e catene in cui i tenemu ? 12 Forse sì tù quellu Ghjesù, di quale Satanassu hà appena parlatu à u nostru principe, chì per a morte di a croce eri per riceve u putere di a morte. 13 Allora u Rè di Gloria calpestendu a morte, pigliò u principe di l'infernu, u privò di tuttu u so putere, è purtò u nostru babbu terrestre Adam cun ellu à a so gloria. Capitulu 18 1 Allora u principe di l'infernu pigliò Satanassu, è cun grande segnu li disse: O tu principe di distruzzione, autore di a scunfitta è di l'esiliu di Belzebub, u disprezzu di l'angeli di Diu è disprezzatu da tutti i ghjusti! Chì t'hà inclinatu à agisce cusì? 2 Vuleresti crucifige u Rè di Gloria, è per a so distruzzione, ci hai fattu prumesse di grandi vantaghji, ma cum'è un scemu eri ignurante di ciò chì stavi facendu. 3 Perchè eccu avà chì Ghjesù di Nazareth, cù u splendore di a so divinità gloriosa, mette in fuga tutti i puteri orribili di e tenebre è di a morte;
37
A Morte, a Sepoltura è a Risurrezzione di Ghjesù Cristu
4 Hà sfondatu e nostre prigiò da cima à fondu, hà licenziatu tutti i prigiuneri, hà liberatu tutti quelli chì eranu ligati, è tutti quelli chì prima eranu abituati à geme sottu à u pesu di i so turmenti ci anu avà insultatu, è simu cum'è s'è no fussimu scunfitti da e so preghiere. 5 I nostri duminii empi sò sottumessi, è nisuna parte di l'umanità hè oramai lasciata sottumessa à a nostra sughjettazione, ma da l'altra parte, ci sfidanu tutti audacemente; 6 Ancu s'è, prima, i morti ùn anu mai osatu cumportassi insolentemente cun noi, nè, essendu prigiuneri, ùn pudianu mai esse allegri in alcuna occasione. 7 O Satanassu, tu principe di tutti i gattivi, babbu di l'empii è di l'abbandunati, perchè hai pruvatu sta impresa, vistu chì i nostri prigiuneri eranu finu à avà sempre senza a minima speranza di salvezza è di vita ? 8 Ma avà ùn ci hè più nimu di elli chì geme, nè ci hè a minima apparizione di una lacrima in alcuna di e so facce. 9 O principe Satanassu, tu grande guardianu di e regioni infernali, tutti i to vantaghji chì hai acquistatu per via di l'arburu pruibitu, è a perdita di u Paradisu, avà li hai persi per via di u legnu di a croce; 10 È a to felicità hè tutta scaduta, quandu hai crucifissu Ghjesù Cristu, u Rè di Gloria. 11 Hai agitu contru à i toi interessi è à i mei, cum'è prestu capirai da quelli grandi turmenti è punizioni infinite chì stai per soffre. 12 O Satanassu, principe di ogni male, autore di a morte, è fonte di ogni orgogliu, duveresti prima avè indagatu nantu à i crimini malvagi di Ghjesù di Nazareth, è tandu averiesti trovu ch'ellu ùn era culpevule d'alcuna colpa degna di morte. 13 Perchè avete osatu, senza ragione nè ghjustizia, à crucifigelu, è avete purtatu in e nostre regioni una persona innocente è ghjusta, è cusì avete persu tutti i peccatori, l'empii è l'ingiusti in u mondu sanu ? 14 Mentre u principe di l'infernu parlava cusì à Satanassu, u Rè di Gloria disse à Belzebub, u principe di l'infernu, Satanassu, u principe serà sottumessu à u to duminiu per sempre, in u locu d'Adamu è di i so figlioli ghjusti, chì sò mei. Capitulu 19 1 Allora Ghjesù stese a manu è disse: Venite à mè, tutti i mo santi, chì site stati creati à a mo imagine, chì site stati cundannati da l'arburu di u fruttu pruibitu, è da u diavulu è da a morte; 2 Campate avà per u legnu di a mo croce; u diavulu, u principe di stu mondu, hè vintu, è a morte hè vinta. 3 Tandu subitu tutti i santi sò stati riuniti sottu à a manu di u Diu Altissimu; è u Signore Ghjesù hà pigliatu a manu d'Adamu è li hà dettu: Pace à tè, è à tutta a to ghjusta posterità, chì hè a meia. 4 Allora Adamu, ghjittendusi à i pedi di Ghjesù, si rivolse à ellu, cù lacrime, in parolle umili è à voce alta, dicendu: 5 Ti loderaghju, o Signore, perchè m'hai alzatu, è ùn hai micca fattu chì i mo nemici si rallegrinu di mè. O Signore u mo Diu, aghju gridatu à tè, è tu m'hai guaritu. 6 O Signore, tù hai fattu sorte a mo ànima da a tomba ; tù m'hai mantinutu in vita, affinchì eiu ùn falessi micca in a fossa. 7 Cantate à u Signore, tutti i so santi, è ringraziate à memoria di a so santità. Perchè a so còllera dura solu per un mumentu; in u so favore hè a vita. 8 In listessu modu tutti i santi, prostrati à i pedi di Ghjesù, dicenu à una voce: Sì ghjuntu, o Redentore di u mondu, è hai veramente compiu tutte e cose chì hai preditu per mezu di a lege è di i to santi prufeti. 9 Hai redentu i vivi per via di a to croce, è sì ghjuntu à noi, affinchì per via di a morte di a croce ci possi liberà da l'infernu, è per via di a to putenza da a morte.
38
A Morte, a Sepoltura è a Risurrezzione di Ghjesù Cristu
10 O Signore, cum'è avete messu i segni di a vostra gloria in celu, è avete stabilitu u segnu di a vostra redenzione, a vostra croce in terra! cusì, Signore, mettite u segnu di a vittoria di a vostra croce in infernu, affinchì a morte ùn abbia più duminiu. 11 Allora u Signore, stendendu a manu, fece u segnu di a croce sopra Adamu, è sopra tutti i so santi. 12 È pigliendu Adamu per a manu dritta, ascende da l'infernu, è tutti i santi di Diu u seguitanu. 13 Allora u prufeta reale David gridò cun audacia, è disse: 1 Cantate à u Signore un cantu novu, perchè hà fattu cose maravigliose; a so manu dritta è u so bracciu santu li anu datu a vittoria. 14 U Signore hà fattu cunnosce a so salvezza, hà manifestatu a so ghjustizia davanti à i pagani. 15 È tutta a multitùdine di i santi rispose, dicendu: Questu onore appartene à tutti i so santi, Amen, Lode à u Signore. 16 Dopu, u prufeta Abacuc 3 gridò, è disse: Sì surtitu per a salvezza di u to populu, ancu per a salvezza di u to populu. 17 È tutti i santi dicenu: 4 Benedettu quellu chì vene in nome di u Signore; perchè u Signore ci hà illuminatu. Questu hè u nostru Diu per sempre è sempre; ellu regnerà sopra à noi per i seculi eterni. Amen. 18 In listessu modu tutti i prufeti anu dettu e cose sacre di a so lode, è anu seguitu u Signore. Capitulu 20 1 Allora u Signore, tenendu Adamu per a manu, u cunsignò à Michele l'arcangelu; è li cundusse in Paradisu, pienu di misericordia è di gloria; 2 È dui omi assai anziani li scontranu, è i santi li dumandanu: Quale site voi, chì ùn site ancu stati cun noi in infernu, è i vostri corpi sò stati posti in Paradisu? 3 Unu di elli rispose: «Sò Enoch, chì hè statu traslatu da a parolla di Diu; è quest'omu chì hè cun mè hè Elia u Tishbita, chì hè statu traslatu in un carru di focu.» 4 Quì simu stati finu à avà, è ùn avemu micca tastatu a morte, ma avà simu in traccia di vultà à a venuta di l'Anticristu, essendu armati di segni divini è miraculi, per impegnassi cun ellu in battaglia, è per esse uccisi da ellu in Ghjerusalemme, è per esse purtati vivi di novu in e nuvole, dopu à trè ghjorni è mezu. 5 È mentre i santi Enoch è Elia cuntavanu questu, eccu chì ghjunse un altru omu in una figura miserabile chì purtava u segnu di a croce nantu à e spalle. 6 È quandu tutti i santi u videru, li dissenu: Quale sì tù ? Perchè a to faccia hè cum'è quella di un ladrone ; è perchè porti una croce nantu à e to spalle ? 7 À chì ellu rispose: «Dite bè, perchè eru un ladrone chì facia ogni sorta di male nantu à a terra.» 8 È i Ghjudei m'anu crucifissu cù Ghjesù; è aghju osservatu e cose maravigliose chì sò accadute in a creazione à a crucifissione di u Signore Ghjesù. 9 È aghju cridutu ch'ellu era u Creatore di tutte e cose, è u Rè Onnipotente; è l'aghju pricatu, dicendu: Signore, ricurdati di mè, quandu vene in u to regnu. 10 Subitu hà ascultatu a mo supplica, è mi hà dettu: In verità ti dicu, oghje sarai cun mè in Paradisu. 11 È ellu m'hà datu stu segnu di a croce dicendu: Porta questu, è vai in Paradisu; è s'è l'anghjulu chì hè u guardianu di u Paradisu ùn ti vole micca ammette, mostrali u segnu di a croce, è dilli: Ghjesù Cristu chì hè avà crucifissu, m'hà mandatu quì à tè. 12 Quandu aghju fattu questu, è aghju dettu à l'anghjulu chì hè u guardianu di u Paradisu tutte ste cose, è ellu l'hà intese, hà subitu apertu e porte, m'hà introduttu è m'hà piazzatu à a diritta in Paradisu, 13 Dicendu: Fermate quì un pocu di tempu, finu à chì Adamu, u babbu di tutta l'umanità, entrerà, cù tutti i so figlioli, chì sò i santi è ghjusti servitori di Ghjesù Cristu, chì hè statu crucifissu. 14 Quandu anu intesu tuttu stu racontu da u ladrone, tutti i patriarchi anu dettu à una voce: Benedettu sia tu, o Diu Onnipotente, Babbu di a bontà eterna, è Babbu di e misericordie, chì hai mostratu tantu favore à quelli chì eranu peccatori contru à ellu, è li hai purtati à a misericordia di u Paradisu, è li hai posti in mezu à e to grande è spirituale pruvisione, in una vita spirituale è santa. Amen.
39
A Morte, a Sepoltura è a Risurrezzione di Ghjesù Cristu
Capitulu 21 1 Quessi sò i misteri divini è sacri chì avemu vistu è intesu. Eiu, Carinu è Lenzio ùn sò micca autorizati à dichjarà l'altri misteri di Diu, cum'è l'arcangelu Michele ci hà urdinatu, 2 Dicendu: anderete cù i mo fratelli in Ghjerusalemme, è perseverete in e preghiere, dichjarendu è glorificendu a risurrezzione di Ghjesù Cristu, postu ch'ellu vi hà risuscitati da i morti in listessu tempu cun ellu stessu. 3 È ùn parlerete micca cù nimu, ma state cum'è persone mute finu à chì vene u tempu quandu u Signore vi permetterà di cuntà i misteri di a so divinità. 4 L'arcànghjulu Michele ci hà urdinatu d'andà oltre u Ghjordanu, in un paese eccellente è fertile, induve ci sò parechji chì sò risuscitati da i morti cun noi per a prova di a risurrezzione di Cristu. 5 Perchè ùn avemu chè trè ghjorni permessi da i morti, chì simu risuscitati per celebrà a Pasqua di u nostru Signore cù i nostri genitori, è per rende a nostra tistimunianza per Cristu u Signore, è simu stati battezzati in u fiume santu di u Ghjurdanu. È avà ùn sò più visti da nimu. 6 Questu hè tuttu ciò chì Diu ci hà permessu di dì vi; date dunque lode è onore à ellu, è pentitevi, è ellu averà misericordia di voi. Pace à voi da u Signore Diu Ghjesù Cristu, è u Salvatore di tutti noi. Amen, Amen, Amen. 7 È dopu ch'elli avianu finitu di scrive è avianu scrittu in dui pezzi di carta distinti, Carinu hà datu ciò ch'ellu avia scrittu in manu à Anna, Caiafa è Gamaliele. 8 Lenzio diede ancu ciò ch'ellu avia scrittu in manu à Nicodemu è à Ghjiseppu; è subitu si trasformò in forme assai bianche è ùn si videru più. 9 Ma ciò ch'elli avianu scrittu hè statu trovu perfettamente d'accordu, quellu ùn cuntene micca una lettera di più o di menu cà l'altra. 10 Quandu tutta l'assemblea di i Ghjudei intese tutte ste storie maravigliose di Carinu è di Lenziu, si dissenu trà di elli: «In verità tutte ste cose sò state fatte da Diu, è sia benedettu u Signore Ghjesù per sempre è sempre. Amen.» 11 È andavanu intornu cun grande preoccupazione, paura è tremulu, si battevanu u pettu è si ne vultonu ognunu in casa soia. 12 Ma subitu tutte ste cose chì eranu state racuntate da i Ghjudei in e so sinagoghe riguardu à Ghjesù, sò state subitu annunziate da Ghjiseppu è Nicodemu à u guvernatore. 13 È Pilatu hà scrittu tutte ste transazzioni, è hà messu tutti sti conti in i registri publichi di a so sala. Capitulu 22 1 Dopu à què, Pilatu andò à u tempiu di i Ghjudei, cunvocò tutti i capi, i scribi è i dottori di a lege è intrì cun elli in una cappella di u tempiu. 2 È urdinendu chì tutte e porte fussinu chjuse, disse à elli: Aghju intesu dì chì avete un grande libru in questu tempiu; vi pregu dunque di purtallu davanti à mè. 3 È quandu u grande libru, purtatu da quattru ministri di u tempiu, è adornatu d'oru è di pietre preziose, hè statu purtatu, Pilatu disse à tutti: "Vi scongiuru per u Diu di i vostri babbi, chì hà fattu è urdinatu di custruisce stu tempiu, di ùn mi piattà a verità." 4 Sapete tutte e cose chì sò scritte in quellu libru; ditemi dunque avà, s'è vo avete trovu qualcosa in e Scritture di quellu Ghjesù chì avete crucifissu, è in quale tempu di u mondu duvia vene: ditemela. 5 Dopu, avendu fattu ghjurà Anna è Caiafa, urdinonu à tutti l'altri chì eranu cun elli di sorte da a chjesa. 6 È chjudenu e porte di u tempiu è di a cappella, è dicenu à Pilatu: «O ghjudice, ci hai fattu ghjurà per a custruzzione di stu tempiu, di dichjarà ti ciò chì hè veru è ghjustu.» 7 Dopu avè crucifissu Ghjesù, senza sapè ch'ellu era u Figliolu di Diu, ma pensendu ch'ellu facia i so miraculi per qualchì arte magica, avemu cunvucatu una grande assemblea in questu tempiu. 8 È quandu eramu in discussione trà di noi nantu à i miraculi chì Ghjesù avia fattu, avemu trovu parechji testimoni di u nostru paese, chì anu dichjaratu ch'elli l'avianu vistu vivu dopu a so morte, è
40
A Morte, a Sepoltura è a Risurrezzione di Ghjesù Cristu
ch'elli l'avianu intesu discorre cù i so discìpuli, è l'avianu vistu ascende finu à l'altezza di i celi, è entre in elli; 9 È avemu vistu dui testimoni, i quali Ghjesù hà risuscitatu i corpi da i morti, chì ci anu parlatu di parechje cose strane chì Ghjesù hà fattu trà i morti, di e quali avemu un racontu scrittu in e nostre mani. 10 È hè a nostra abitudine ogni annu d'apre stu libru santu davanti à una assemblea, è di circà quì u cunsigliu di Diu. 11 È avemu trovu in u primu di i settanta libri, induve Michele l'arcangelu parla à u terzu figliolu d'Adamu u primu omu, un racontu chì dopu à cinquemila cinquecentu anni, Cristu, u Figliolu u più amatu di Diu, hè ghjuntu nantu à a terra, 12 È avemu ancu cunsideratu chì forse ellu era u stessu Diu d'Israele chì hà parlatu à Mosè: "Tu farai l'arca di a tistimunianza; dui cubiti è mezu saranu a so lunghezza, è un cubitu è mezu a so larghezza, è un cubitu è mezu a so altezza. 13 Per via di sti cinque cubiti è mezu per a custruzzione di l'arca di l'Anticu Testamentu, avemu percepitu è saputu chì in cinque mila anni è mezu (mille) anni, Ghjesù Cristu duvia vene in l'arca o tabernaculu di un corpu; 14 È cusì e nostre Scritture testimonianu ch'ellu hè u figliolu di Diu, è u Signore è u Rè d'Israele. 15 È perchè dopu à a so patimentu, i nostri capi sacerdoti sò stati stupiti di i segni chì sò stati fatti per mezu di ellu, avemu apertu quellu libru per circà tutte e generazioni finu à a generazione di Ghjiseppu è Maria, a mamma di Ghjesù, supponendu ch'ellu fussi di a discendenza di David; 16 È avemu trovu u racontu di a creazione, è in quale tempu hà fattu u celu è a terra è u primu omu Adamu, è chì da quì à u diluviu, ci sò stati dui mila dui centu dodici anni. 17 È da u diluviu à Abrahamu, novecentu dodici. È da Abrahamu à Mosè, quattrucentu trenta. È da Mosè à David u rè, cinquecentu dece. 18 È da David à a captività babilonese, cinquecentu anni. È da a captività babilonese à l'incarnazione di Cristu, quattrucentu anni. 19 A somma di tuttu ciò chì ammonta à cinque mila è mezu (mille). 20 È cusì pare chì Ghjesù, quellu chì avemu crucifissu, hè Ghjesù Cristu, u Figliolu di Diu, è Diu veru è Onnipotente. Amen.
41