
CAPITULU1
1Èaccaddeinuprimuannudil'esodudiifigliolid'Israele foradil'Egittu,inuterzumese,usedicesimughjornudiu mese,[2450AnnoMundi]chìDiuparlòàMosè,dicendu: "Saliàmènantuàumonte,ètidaraghjuduietavuledi petradialegeèdiucumandamentu,chìaghjuscrittu,per ch'ètùpossiinsignàli".
2ÈMosècullònantuàumontediDiu,èagloriadiu SignorestetenantuàumonteSinai,èunanuvolaucupriò perseighjorni
3ÈchjamòàMosèusettimughjornudamezuàanuvola, èl'aspettudiagloriadiuSignoreeracum'èunfocu fiammeggianteincimaàumonte
4ÈMosèeranant'àuMontequarantaghjornièquaranta notte,èDiuliinsignòastoriainizialeèsuccessivadia divisionedituttiighjornidialegeèdiatistimunianza
5Èdisse:«Inclinautocoreàogniparollach'eti diceraghjunant'àstumonte,èscriviliinunlibru,affinchìe sogenerazionipossinuvedecumuùnliaghjumicca abbandunatiperviadituttuumalech'ellianufattu, trasgredendul'alleanzach'estabiliscutràmèètèpereso generazionioghjenant'àumonteSinai
6Ècusìaccadràquandututtestecoseliaccadrà,ch'elli ricunnosceranuch'esòpiùghjustuchèelliintuttiiso ghjudiziièintutteesoazzioni,èricunnosceranuch'esò statuveramentecunelli
7Èscrivitepervoituttesteparollechìvidichjaruoghje, perchècunnoscuasoribellioneèusocollurigidu,prima ch'eliportiinaterradiaqualeaghjughjuratuàisobabbi, àAbrahamu,àIsaccuèàGhjacobbu,dicendu:Àavostra discendenzadaraghjuunaterrainduvescorrilatteèmele 8Èmanghjaranuèsaranusazi,èsivultaranuàdiistranieri, à(dii)chìùnponumiccaliberallidanundadiaso tribulazione:èstatistimunianzaseràintesacum'è tistimunianzacontruàelliPerchèsiscurderanudituttii mocumandamenti,(ancu)tuttuciòchìlicumandu,è cammineranudopuàipagani,èdopuàasoimpurità,è dopuàasovergogna,èserviranuisodii,èquestisaranu perelliunscandaluèunatribulazioneèunaafflizioneè unatrappula
9Èparechjiperiranuèsaranupresiprigiuneri,ècascaranu inmanuàunemicu,perchèanuabbandunatuimo ghjudiziièimocumandamenti,èefestediumopattu,èi mosabbati,èumolocusantuchìaghjusantificatupermè stessuinmezuàelli,èumotabernaculu,èumosantuariu, chìaghjusantificatupermèstessuinmezuàaterra,per ch'ecimettessiumonome,èch'ellacistà.
10Èsifaranualtilochi,boschettièimaginesculpite,è aduranuognunuasoia(imaginesculpita),finuàsviassi,è sacrificaranuisofiglioliàidemonii,èàtuttel'operedi l'errorediisocori.
11Èmanderaghjutestimoniàelli,affinchìpossitestimunià contruàelli,maùnascultaranumicca,èuccideranuancui testimoni,èperseguitaranuquellichìcercanualege,è abrogheranuècambieranututtuperfàumaledavantiài moochji.
12Èlipiattaraghjuamofaccia,èlidaraghjuinmanuài paganiperessecaptivi,predaèdivurati;licacceraghjuda mezuàaterraèlisparghjeraghjutràipagani.
13Èsiscurderanudituttaamolegeèdituttiimo cumandamentièdituttiimoghjudizii,èsismarriranuper ciòchìriguardaelunenove,isabbati,efeste,igiubileiè l'ordinanze.
14Èdopuàquestu,sivultaranuàmèdatràipaganicun tuttuusocore,cuntuttaasoanimaècuntuttaasoforza,è liriuniraghjudatràtuttiipagani,èmicercheranu,affinchì eiusiatrovudaelli,quand'ellimicercheranucuntuttuuso coreècuntuttaasoanima
15Èlipaleseraghjuunapaceabbundantecùaghjustizia,è caccieraghjudaelliapiantadiarettitudine,cuntuttuumo coreècuntuttaamoanima,èsaranuunabenedizioneè miccaunamaledizione,èsaranuucapuèmiccaacoda.
16Ècustruiraghjuumosantuariuinmezuàelli,è staraghjucunelli,èseraghjuusoDiuèellisaranuumo populuinveritàèghjustizia.
17Èùnliabbanduneraghjunèlitrascureraghju;perchèsò uSignore,usoDiu
18ÈMosèsilampòinterraèpricòèdisse:«OSignore Diumeu,ùnabbandunàmiccautopopuluèatoeredità, affinchìvaghinuinl'errorediisocori,èùnlidàmiccain manuàisonemici,ipagani,perpaurach'elliùnli dumininuèùnlifacinupeccàcontruàtè
19Chìatomisericordia,oSignore,siaalzatasopraàuto populu,ècreainelliunspiritughjustu,èùnlasciamicca chìuspiritudiBeliardumininantuàelliperaccusalli davantiàtè,èperintrappulallidatuttiipercorsidi ghjustizia,affinchìpossinuperiscedadavantiàatofaccia. 20Masòutopopuluèatoeredità,chìhailiberatucùato grandeputenzadaemanidil'Egiziani:creainelliuncore puruèunspiritusantu,èùnch'ellisianumiccaintrappulati inisopeccatidaavàfinuàl'eternità
21ÈuSignoredisseàMosè:«Conoscuasocuntradizione èisopinsamentièasorigiditàdicollu,èùnsaranu ubbidientifinuàch'elliùncunfessinuusopeccatuèu peccatudiisobabbi
22Èdopuàquestu,sivultaranuàmèintuttaarettitudineè cùtuttuusocoreècùtuttaasoanima,ècircuncideraghju uprepuziudiusocoreèuprepuziudiucorediaso discendenza,ècreeraghjuinelliunspiritusantu,èli purificheraghjuaffinchìùnsialluntaninumiccadamèda quellughjornufinuàl'eternità
23Èesoanimesiattaccaranuàmèèàtuttiimo cumandamenti,ècompieranuimocumandamenti,èeiu seraghjuusobabbuèellisaranuimofiglioli
24ÈtuttiseranuchjamatifigliolidiuDiuvivu,èogni anghjuluèognispiritusaperanu,iè,saperanuchìquestisòi mofiglioli,èchìsòusoBabbuinrettitudineèghjustizia,è chìliamu
25Èscrivitepervoituttesteparollechìvidichjarunantuà stamuntagna,aprimaèl'ultima,chìaccadràintuttee divisionidiighjorniinalegeèinatistimunianzaèine settimaneèigiubileifinuàl'eternità,finuàch'eiuscendaè dimoricunellipertuttal'eternità
26Èdisseàl'ànghjuludiaprisenza:ScriviperMosèdau principiudiacreazionefinuàchìumosantuariusia custruitutràellipertuttal'eternità.
27ÈuSignoreapparirààl'ochjiditutti,ètuttisaperanu ch'eiusòuDiud'IsraeleèuBabbudituttiifigliolidi Ghjacobbu,èuRèdiuMonteSionpertuttal'eternità.È SionèGhjerusalemmesaranusante
28Èl'ànghjuludiaprisenzachìandavadavantiàucampu d'Israelepigliòetavulediedivisionidil'anni-dautempu diacreazione-dialegeèdiatistimunianzadiesettimane diigiubilei,secondul'anniindividuali,secondututtuu numerudiigiubilei[secondu,àl'anniindividuali],dau ghjornudia[nova]creazionequanduicelièaterrasaranu rinnuvatiètuttaasocreazioneseconduiputeridiucelu,è secondututtaacreazionediaterra,finuàchìusantuariudi uSignoreseràfattuinGhjerusalemmenantuàuMonte Sion,ètuttiiluminarisaranurinnuvatiperaguarigioneè perapaceèperabenedizionepertuttil'elettid'Israele,è chìcusìsiadaquellughjornuèfinuàtuttiighjornidia terra.
CAPITULU2
1Èl'ànghjuludiaprisenzaparlòàMosèseconduaparolla diuSignore,dicendu:Scriviteastoriacumpletadia creazione,cumuinseighjorniuSignoreDiuhàfinitututte esoopereètuttuciòch'elluhàcreatu,èhàosservatuu Sabbatuusettimughjornuèl'hàsantificatupertutteeetà,è l'hàstabilitucum'èsegnupertutteesoopere.
2Perchèuprimughjornuhàcreatuicelichìsòsopraèa terraèl'acqueètuttiispiritichìservenudavantiàellul'angelidiapresenza,èl'angelidiasantificazione,è l'angeli[diuspiritudiufocuèl'angeli]diuspiritudii venti,èl'angelidiuspiritudienuvole,èdiabughjura,èdi aneveèdiagrandineèdiabrina,èl'angelidievoceèdiu tronuèdiulampu,èl'angelidiispiritidiufretuèdiu calore,èdil'inguernuèdiaprimaveraèdil'autunnuèdi l'estateèdituttiispiritidiesocreaturechìsòiniceliè nantuàaterra,(Hàcreatu)l'abissièabughjura,asera<èa notte>,èaluce,l'albaèughjornu,ch'elluhàpreparatuina cunniscenzadiusocore.
3Ètanduavemuvistuesoopere,èl'avemulodatu,è l'avemulodatudavantiàelluperviaditutteesoopere; perchèsettegrandioperehàcreatuuprimughjornu.
4Èusecondughjornuhàcreatuufirmamentuinmezuà l'acque,èl'acquesisòdivisequellughjornu-amitàdielle hèandatainsùèamitàhèfalatasottuàufirmamentu(chì era)inmezuàafacciadituttaaterraÈquestuhèstatu l'unicutravagliu(Diu)creatuusecondughjornu
5Èuterzughjornuhàurdinatuàl'acquedipassàdaa facciadituttaaterrainunlocusolu,èchìaterrasecca apparisca
6Èl'acquefecenucum'elluliurdinò,èsiritironudaa facciadiaterrainunlocuforadistufirmamentu,èaterra seccaapparve.
7Èinquellughjornucreòperellituttiimariseconduiso lochidiraccoltaseparati,ètuttiifiumi,èeriunionidi l'acqueinemuntagneènantuàtuttaaterra,ètuttiilaghi,è tuttaarugiadadiaterra,èasumentechìhèsuminata,è tutteecosechìgermoglianu,èl'arburifruttiferi,èl'arburi diuboscu,èugiardinudil'Eden,inEdenètutteepiante seconduasospezia
8DiuhàcreatustequattrugrandeopereuterzughjornuÈ uquartughjornuhàcreatuusole,alunaèestelle,èlihà postiinufirmamentudiucelu,perilluminetuttaaterra,è perguvernàughjornuèanotte,èperseparàalucedae tenebre.
9ÈDiuhànuminatuusoleperesseungrandesegnunantu àaterraperighjorni,èperisabbati,èperimesi,èpere feste,èperl'anni,èperisabbatidil'anni,èperigiubilei,è pertutteestagionidil'anni.
10Èseparaalucedaabughjuraperaprosperità,affinchì tutteecosechìgermoglianuècrescenunantuàaterra possinuprosperà
11Hàfattustetrèspezieuquartughjornu.Èuquintu ghjornuhàcreatugrandimostrimariniineprufunditàdi l'acque,perchèquesteeranueprimecosedicarnechìsò statecreatedaesomani,ipesciètuttuciòchìsimovein l'acque,ètuttuciòchìvola,l'acelliètuttaasospezia 12Èusoles'hèlevutusopraàelliperfàliprosperà,è sopraàtuttuciòchìeranantuàaterra,tuttuciòchìspunta daaterra,ètuttil'arburifruttiferi,ètuttaacarne
13Hàcreatustetrèspezieuquintughjornu.Èusestu ghjornuhàcreatututtil'animalidiaterra,ètuttuu bestiame,ètuttuciòchìsimovenantuàaterra
14Èdopuàtuttuquè,hàcreatul'omu,unomuèunadonna, èlihàcreati,èlihàdatuuduminiuannantuàtuttuciòchì hènantuàaterra,èinimari,èannantuàtuttuciòchìvola, èannantuàebestieèubestiame,èannantuàtuttuciòchì simovenantuàaterra,èannantuàtuttaaterra,èannantu àtuttuquèlihàdatuuduminiu
15Èhàcreatustequattruspezieusestughjornu.Ècieranu intuttuvintiduespezie
16Èhàfinitututtaasooperausestughjornu-tuttuciòchì hèinceluènantuàaterra,èinimarièinl'abissi,èina luceèinabughjura,èintuttu
17Ècihàdatuungrandesegnu,ughjornudiusabbatu, chìduvemutravagliàseighjorni,maosservàusabbatuu settimughjornudaognitravagliu
18Ètuttil'angelidiaprisenza,ètuttil'angelidia santificazione,steduiegrandeclassi-Ellucihàurdinatudi osservàuSabbatucunElluinceluèinterra
19Ècihàdettu:Eccu,misepareraghjuunpopulutràtuttii populi,èquestiosserveranuughjornudiusabbatu,èli santificheraghjupermècum'èumopopulu,èli benediraghju;cum'èaghjusantificatuughjornudiu sabbatuèusantificupermè,cusìlibenediraghju,èsaranu umopopuluèeiuseraghjuusoDiu
20ÈaghjusceltuadiscendenzadiGhjacobbutràtuttuciò ch'aghjuvistu,èl'aghjuscrittucum'èumofigliolu primogenitu,èl'aghjusantificatupermèstessupersempre èpersempre;èliinsignaraghjuughjornudiusabbatu, affinchìpossinuosservàusabbatudaognitravagliu.
21Ècusìhàcreatuinquestuunsegnuseconduuquale devenuguardàuSabbatucunnoiusettimughjornu,per manghjàèbeie,èperbenedisceQuelluchìhàcreatututtee cosecum'èelluhàbenedettuèsantificatuperellustessuun populuparticularesopraàtuttiipopuli,èaffinchìdevenu guardàuSabbatuinsemecunnoi.
22Èhàfattuascendeisocumandamenticum'èunodore dolceaccettabiledavantiàellututtiighjorni
23Cieranuvintiduicapidil'umanitàdaAdamuà Ghjacobbu,èvintiduitipid'operesòstatefattefinuàu settimughjornu;questuhèbenedettuèsantu;èancuu primuhèbenedettuèsantu;èquestuservecùquellupera santificazioneèabenedizione
24Èàquestu(Ghjacobbuèasodiscendenza)hèstatu cuncessuch'ellifussinusempreibenedettièisantidia
primatistimunianzaèdialege,cum'èelluaviasantificatu èbenedettuughjornudiuSabbatuusettimughjornu.
25Hàcreatuuceluèaterraètuttuciòch'elluhàcreatuin seighjorni,èDiuhàfattusantuusettimughjornu,pertutte esoopere;dunquehàurdinatuperelluchìquelluchìface qualchìtravagliucimorirà,èquelluchìucontaminamorirà disicuru
26Dunque,ordinaàifigliolid'Israeled'osservàstu ghjornuperch'elliusantifichinuèùncifacenualcun travagliu,èùnucontamininumicca,postuch'elluhèpiù santuchètuttil'altrighjorni
27Èquelluchìuprufanamoriràdisicuru,èquelluchìci facequalchìtravagliumoriràdisicurupersempre,affinchì ifigliolid'Israelepossinuosservàstughjornupertutteeso generazioni,èùnsianumiccasradicatidaaterra;perchèhè unghjornusantuèunghjornubenedettu.
28Èquelluchìl'osservaèguardausabbatudatuttuuso travagliu,seràsantuèbenedettupertuttiighjornicum'è noi.
29Dichjarateèditeàifigliolid'Israelealegedistu ghjornu,chìdevenuosservàuSabbatuinquestughjornu,è chìùndevenumiccaabbandunalluperviadil'errorediiso cori;(è)chìùnhèmiccapermessudifàalcuntravagliu indecente,difàciusopropiupiacè,èchìùndevenumicca preparàcinundadamanghjàodabeie,è(chìùnhèmicca permessu)ditiràacqua,odipurtàodicacciàperesoporte alcunpesu,chìùnavianumiccapreparatuperellistessiu sestughjornuinesoabitazioni.
30Èùnnepurteranunènepiglieranudacasaincasa quellughjornu;perchèquellughjornuhèpiùsantuè benedettuchèqualsiasighjornudigiubileudiigiubilei;in questuavemuosservatuuSabbatuinuceluprimach'ellu fussicunnisciutuàalcunacarnediguardàuSabbatuquì nantuàaterra.
31ÈuCreatoreditutteecosel'hàbenedettu,maùnhà miccasantificatututtiipopulièenazioniperch'ellici guardassinuuSabbatu,masoluIsraele:soluàellihà permessudimanghjàèdibeieèdiguardàuSabbatunant'à aterra
32ÈuCreatoreditutteecosehàbenedettustughjornu ch'elluaviacreatuperabenedizione,asantitàèagloria sopraàtuttiighjorni
33Stalegeèstatistimunianzahèstatadataàifiglioli d'Israelecum'èunalegeperpetuaperesogenerazioni
CAPITULU3
1Èiniseighjornidiasecondasettimanaavemupurtatu, seconduaparolladiDiu,àAdamututteebestie,ètuttuu bestiame,ètuttil'acelli,ètuttuciòchìsimovenantuàa terra,ètuttuciòchìsimoveinl'acqua,seconduasospezia, èseconduisotipi:ebestieuprimughjornu;ubestiameu secondughjornu;l'acelliuterzughjornu;ètuttuciòchìsi movenantuàaterrauquartughjornu;èciòchìsimovein l'acquauquintughjornu
2ÈAdamlichjamòtutticùisonomirispettivi,ècum'èli chjamò,cusìerausonome.
3ÈinquesticinqueghjorniAdamhàvistututtiquesti, mascièfemine,seconduognispeziachìeranantuàaterra, maerasoluèùnhàtrovunimuaiutuadattatuperellu.
4ÈuSignorecihàdettu:Ùnhèmiccabèchìl'omusiasolu; femuciunaiutuadattatuperellu.
5ÈuSignore,unostruDiu,hàfattucascàunsonnu prufondunantuàellu,èelluhàdormitu,èhàpigliatupera donnaunacostatràesocoste,èstacostaeral'originedia donnatràesocoste,èhàcustruituacarneinusolocu,è hàcustruituadonna
6ÈsvegliòAdamudausosonnuè,svegliatu,sialzòu sestughjornu,èapurtòdaellu,èacunnobbe,èlidisse: "Questahèavàossudiemoosseècarnediamocarne; seràchjamata[amo]moglia;perchèhèstatapresadauso maritu"
7Dunque,l'omuèamogliasaranuunu,èdunquel'omu abbanduneràusobabbuèasomamma,ès'unirààaso moglia,èsaranuunasolacarne
8InaprimasettimanaAdamuhèstatucreatu,èacostaa somoglia:inasecondasettimanaamustròàellu:èper questaragionehèstatudatuucumandamentudimantene inasocontaminazione,perunmasciusetteghjorni,èper unafeminaduievoltesetteghjorni
9ÈdopuchìAdamuebbecumpletatuquarantaghjorniina terrainduveerastatucreatu,l'avemupurtatuinugiardinu dil'Edenpercultivàluèguardallu,maasomoglial'anu purtatal'ottantesimughjornu,èdopuquestuhèentratainu giardinudil'Eden.
10Èperquestaragioneucumandamentuhèscrittunantuà etavulecelestiinquantuàquellachìdànascita:"S'ella parturisceunmasciu,ellaresteràinasoimpuritàsette ghjorniseconduaprimasettimanadighjorni,ètrentatrè ghjorniellaresteràinusanguediasopurificazione,èùn toccherànundadisantu,nèentreràinusantuariu,finuà ch'ellaùncompiaquestighjornichì(sòprescritti)inucasu diunzitellumasciu
11Mainucasudiunazitella,ellaresteràinasoimpurità duiesettimanedighjorni,secondueprimeduiesettimane, èsessantaseighjorniinusanguediasopurificazione,è saranuintuttuottantaghjorni.
12Èquanduellaebbecompiuquestiottantaghjorni, l'avemupurtatainugiardinudil'Eden,perchèhèpiùsantu chètuttaaterraèogniarburuchìcihèpiantatuhèsantu.
13Dunque,hèstatuurdinatuperquellachìparturisceun figliolumaschileofeminaustatutudiquellighjornichìùn duverebbetuccànundadisantu,nèentreinusantuariufinu àchìquestighjorniperufigliolumaschileofeminasianu compiuti
14Questahèalegeèatistimunianzachìhèstatascrittaper Israele,affinchìl'osservinututtiighjorni
15Èinaprimasettimanadiuprimugiubileu,[1-7AM] Adamuèasomogliaeranuinugiardinudil'Edenpersette anniàcultivàèàmantenelu,èlidemutravagliuèl'avemu urdinatudifàtuttuciòchìhèadattatuperacultura
16Èelluhàcultivatu(l'ortu),èeranuduèùnusapiamicca, èùnsivergugnavamicca,èhàprutettul'ortudal'acelliè daebestieèdaubestiame,ènehàracoltuifrutti,èhà manghjatu,èhàmessudaparteurestuperellustessuèper asomoglia[èhàmessudaparteciòchìeracunservatu] 17Èdopuàucumpletamentudiisetteanni,ch'elluavia cumpletatuquì,setteanniesattamente,[8AM]èinu secondumese,udiciassettesimughjornu(diumese),u serpentehèghjuntuès'avvicinòàadonna,èuserpente
disseàadonna:"Diut'hàurdinatu,dicendu:Ùn manghjaretemiccadituttil'arburidiugiardinu?"
18Èelladisse:«Dituttiifruttidil'arburidiugiardinu, Diucihàdettu:Manghjate;madiufruttudil'arburuchìhè inmezuàugiardinu,Diucihàdettu:Ùnnemanghjarete micca,èùnutucherete,perùnmore»
19Èuserpentedisseàadonna:«Ùnmoriretemicca, perchèDiusàchìughjornuchìnemanghjarete,ivostri ochjisaranuaperti,èsaretecum'èdii,ècunnoscereteubèè umale
20Èadonnavidechìl'arburuerapiacevuleèpiacevuleà l'ochju,èchìusofruttuerabonupermanghjà,ènepigliòè nemanghjò.
21Èquanduellaaviacupertuasovergognacùfogliedi fico,nedeteàAdamuèellunemanghjò,èisoochjisi apriru,èvidech'ellueranudu.
22Pigliòfogliedificoèecucìinseme,sifeceun grembiuleècupriòasovergogna
23ÈDiuhàmaledettuuserpente,ès'hèinfuriatucunellu persempre
24Ès'hèinfuriatucontr'àadonna,perchèellaavia ascultatuavocediuserpente,èaviamanghjatu;èlidisse: Multiplicheraghjuassaiutoduloreèitodulori:indulore parturiraifiglioli,èutoritornuseràversuutomaritu,è ellutiduminerà.
25ÈàAdamudisseancu:«Perchètùhaiascultatuavoce diatomoglia,èhaimanghjatul'arburudiuqualet'aghju urdinatudiùnmanghjàlu,maledettasiaaterraperviaditè: spineècarditipruducerà,èmanghjaraiutopanecùu sudorediatofaccia,finuàchìtutorniàaterradainduve sìstatupigliatu;perchèterrasì,èinterraturnerai».
26Èlifecetunichedipelle,livestìèlimandòforadiu giardinud'Eden
27ÈquellughjornuchìAdamusurtìdauGiardinu,hà offertucum'èundolceodoreunaofferta,incensu,galbanu, èstacte,èspezieamanecùusorgerediusoledaughjornu chìhàcupertuasovergogna.
28Èinquellughjornuhèstatachjusaaboccaditutte l'animali,èdiubestiame,èdil'acelli,èdituttuciòchì cammina,èdituttuciòchìsimove,affinchìùnpudianu piùparlà:perchèavianuparlatututtitràdiellicùunasola labbraècùunasolalingua
29ÈmandòforadiuGiardinudil'Edentuttaacarnechì erainuGiardinudil'Eden,ètuttaacarnehèstatasparsa seconduasospezia,èseconduisotipiinilochichìeranu staticreatiperelli.
30ÈsoluàAdamuhàdatu(imezi)percopreaso vergogna,tràtuttel'animalièubestiame.
31Perviadiquestu,hèprescrittunantuàetavulecelesti, pertuttiquellichìcunnoscenuughjudiziudialege,ch'elli devenucopreasovergogna,èùndevenumiccascopresi cum'èiGentilisiscoprenu.
32Èàanovalunadiuquartumese,Adamuèasomoglia surtirudauGiardinudil'Eden,èstavanuinaterrad'Elda inaterradiasocreazione
33ÈAdamuchjamòasomogliaEva
34Èùnanuavutufigliolufinuàuprimughjubileu,[8AM] èdopuquestuacunniscì
35Avàcultivavaaterracum'elluerastatuurdinatuinu giardinud'Eden.
CAPITULU4
1Èinaterzasettimanainusecondughjubileu[64-70AM] hàparturituCainu,èinuquartu[71-77AM]hàparturitu Abel,èinuquintu[78-84AM]hàparturituasofigliola Âwân
2Èinuprimu(annu)diuterzughjubileu[99-105AM], CainuhàtombuAbelperchè(Diu)hàaccettatuusacrifiziu d'Abel,èùnhàmiccaaccettatul'offertadiCainu
3Èl'hàtombuinucampu;èusosanguehàgridatudaa terraàucelu,lagnendusiperchèl'aviatombu
4ÈuSignorehàrimpruveratuCainuperviad'Abel,perchè l'aviatombu,èl'hàfattufuggitivunantuàaterraperviadi usanguediusofratellu,èl'hàmaleditunantuàaterra
5Èperquestuhèscrittunantuàetavulecelesti: "Maledettoquelluchìcolpisceusovicinucuntradimentu, èchìtuttiquellichìanuvistuèintesudicanu:Cusìsia;è l'omuchìhàvistuèùnl'hàmiccadichjaratu,siamaledettu cum'èl'altru".
6Èperquestaragioneannunziemuquanduvenemudavanti àuSignoreunostruDiututtiipeccatichìsòcummessiin celuèinterra,èinluceèinbughjura,èinognilocu.
7ÈAdamuèasomogliaanufattuudoluperAbele quattrusettimaned'anni,[99-127AM]èinuquartuannu diaquintasettimana[130AM]sisòrallegrati,èAdamuhà cunnisciutudinovuasomoglia,èellalihàparturituun figliolu,èelluhàchjamatuusonomeSeth;perchèdisse: "Diuhàsuscitatuunasecondadiscendenzapernoinantuà aterrainveced'Abele;perchèCainul'hàtombu"
8Èinasestasettimana[134-40AM]hàinghjennatuaso figliolaAzûrâ.
9ÈCainupigliòÂwân,asosurella,peresseasomoglia,è ellaliparturìEnochàafinediuquartujubileu[190-196 AM]Èinuprimuannudiaprimasettimanadiuquintu jubileu,[197AM]casesòstatecustruitenantuàaterra,è Cainucustruìunacità,èachjamòseconduunomediuso figlioluEnoch.
10ÈAdamucunniscìEva,asomoglia,èellaparturìancu novefiglioli
11Èinaquintasettimanadiuquintugiubileu[225-31AM] SethpigliòAzûrâasosurellaperesseasomoglia,èinu quartu(annudiasestasettimana)[235AM]ellaliparturì Enos.
12EllucuminciòàinvucàunomediuSignorenantuàa terra
13Èinusettimughjubileudiaterzasettimana[309-15 AM]EnospigliòNôâm,asosurella,peresseasomoglia, èellaliparturìunfiglioluinuterzuannudiaquinta settimana,èelluuchjamòKenan
14Èàafinedil'ottavughjubileu[325,386-3992AM] KenanpigliòMûalêlêth,asosurella,peresseasomoglia, èellaliparturìunfiglioluinunonughjubileu,inaprima settimanadiuterzuannudistasettimana,[395AM]èu chjamòMahalalel
15Èinasecondasettimanadiudecimughjubileu[449-55 AM]MahalaleelpigliòpermogliaDinaH,afiglioladi Barakiel,afiglioladiufratelludiusobabbu,èellali parturìunfiglioluinaterzasettimanadiusestuannu,[461 AM]èchjamòusonomeJared,perchèinisoghjorni l'angelidiuSignoresòscesinantuàaterra,quellichìsò chjamatiiGuardiani,perch'ellistruiscinuifigliolidil'omi,
èperch'ellifacianuughjudiziuèarettitudinenantuàa terra.
16Èinl'undicesimughjubileu[512-18AM]Jaredpigliò perelluunamoglia,èusonomeeraBaraka,afiglioladi Râsûjâl,unafiglioladiufratelludiusobabbu,inaquarta settimanadistughjubileu,[522AM]èellaliparturìun figlioluinaquintasettimana,inuquartuannudiu ghjubileu,èchjamòusonomeEnoch.
17Èelluhèstatuuprimutràl'ominatinantuàaterrachì hàamparatuascrittura,acunniscenzaèasapienza,èchìhà scrittuisegnidiucelusecondul'ordinediisomesiinun libru,affinchìl'omipudessinucunnosceestagionidil'anni secondul'ordinediisomesiseparati.
18Èelluhèstatuuprimuàscriveunatistimunianzaèhà tistimuniatuàifigliolidil'omitràegenerazionidiaterra, èhàcuntatuesettimanediigiubilei,èlihàfattucunnosce ighjornidil'anni,èhàmessuinordineimesièhàcuntatui sabbatidil'annicum'ènoil'avemufattucunnosceàellu
19Èciòchìeraèciòchìaccadrà,hàvistuinunavisionedi usosonnu,cum'èaccadrààifigliolidil'omiintutteeso generazionifinuàughjornudiughjudiziu;hàvistuè capitututtu,èhàscrittuasotistimunianza,èhàpiazzatua tistimunianzanantuàaterrapertuttiifigliolidil'omièper esogenerazioni
20Èinudodicesimughjubileu,[582-88]inasettima settimana,pigliòperelluunamoglia,èusonomeeraEdna, afiglioladiDanel,afiglioladiufratelludiusobabbu,èin usestuannuinquestasettimana[587AM]ellaliparturìun figlioluèelluuchjamòMetusela
21Èelluerainpiùcùl'angelidiDiuquestiseigiubilei d'anni,èlimustravanututtuciòchìhènantuàaterraèinu celu,uregnudiusole,èelluscrissetuttu
22ÈelluhàtistimuniatuàiGuardiani,chìavianupeccatu cùefiglioledil'omi;perchèquesteavianucuminciatuà uniscesi,peressecontaminate,cùefiglioledil'omi,è Enochhàtistimuniatucontruà(elle)tutte
23Èelluhèstatupigliatutràifigliolidil'omi,èl'avemu cunduttuinuGiardinudil'Edeninmaestàèonore,èeccu quìch'elluscriveacundannaèughjudiziudiumondu,è tuttaamalvagitàdiifigliolidil'omi.
24Èperviadiquestu(Diu)hàpurtatul'acquediudiluviu annantuàtuttaaterrad'Eden;perchèquìhèstatumessu cum'èunsegnuèperch'elluduvessitestimuniàcontruà tuttiifigliolidil'omi,perch'elluduvessicuntàtuttel'attidi egenerazionifinuàughjornudiacundanna
25Èbrusgiòl'incensudiusantuariu,speziedolci accettabilidavantiàuSignore,nant'àumonte
26PerchèuSignorehàquattrulochinantuàaterra,u Giardinudil'Eden,èuMontedil'Oriente,èstamuntagna induvesìoghje,uMonteSinai,èuMonteSion(chì) seranusantificatiinanovacreazioneperunasantificazione diaterra;permezudiellaaterraseràsantificatadatuttaa soculpaèdaasoimpuritàintutteegenerazionidiu mondu
27Èinuquattordicesimughjubileu[652AM]Metusela pigliòperelluunamoglia,Edna,figliolad'Azrial,figliola diufratelludiusobabbu,inaterzasettimana,inuprimu annudistasettimana,[701-7AM]ègeneròunfiglioluèu chjamòLamech
28Èinuquindicesimughjubileu,inaterzasettimana, Lamechpigliòunamoglia,èusonomeeraBetenos,
figlioladiBaraki'il,figlioladiufratelludiusobabbu,èin stasettimanaellaliparturìunfiglioluèelluuchjamòNoè, dicendu:"Questumicunsularàperamopenaèpertuttuu motravagliu,èperaterrachìuSignorehàmaleditu".
29Èàafinediudiciannovesimughjubileu,inasettima settimanadiusestuannu[930AM],Adamuhèmortu,è tuttiisofigliolil'anuintarratuinaterradiasocreazione,è elluhèstatuuprimuàesseintarratuinterra.
30Èlimancavanusettantaannidimilleanni;perchèmille annisòcum'èunghjornuinatistimunianzadiiceliè dunquehèstatuscritturiguarduàl'arburudiacunniscenza: "Ughjornuchìnemanghjarete,morirete"Perquesta ragioneùnhàmiccacumpletatul'annidistughjornu; perchèhèmortuduranteellu
31Àafinedistughjubileu,Cainuhèstatutombudopuà elluinustessuannu;perchèasocasahècascatasopraà elluèhèmortuinmezuàasocasa,èhèstatutombudae sopetre;perchècùunapetraaviatombuAbel,ècùuna petrahèstatutombuinunghjustughjudiziu.
32Perquessahèstatuurdinatunantuàetavulecelesti:Cù ustrumentucùuqualeunomuuccideusovicinu,serà tombu;seconduamanerachìl'hàferitu,inlistessumoduu trattaranu
33Èinuvinticinquèsimu[1205AM]ghjubileu,Noèpigliò unamoglia,èusonomeera`Emzârâ,figlioladiRâkê'êl, figlioladiufratelludiusobabbu,inuprimuannuina quintasettimana[1207AM]:èinuterzuannuliparturì Sem,inuquintuannu[1209AM]liparturìHam,èinu primuannuinasestasettimana[1212AM]liparturì Japheth
CAPITULU5
1Èaccaddequanduifigliolidil'omicuminciaruà multiplicàsinantuàafacciadiaterraèefiglioleli nasceru,chìl'angelidiDiulivideruinuncertuannudistu giubileu,ch'ellieranubelliàvede;èsipiglionumoglitrà tuttequellech'elliscelsinu,èliparturìfigliolièeranu giganti
2Èl'illegalitàhècresciutanantuàaterraèognicarnehà curruttuasovia,cum'èl'omièubestiameèebestieè l'acelliètuttuciòchìcamminanantuàaterra-tuttianu curruttuesovieèisoordini,èanucuminciatuàdivuràsi l'unil'altri,èl'illegalitàhècresciutanantuàaterraèogni imaginazionediipinsamentidituttil'omi(era)cusìmale continuamente.
3ÈDiufighjòaterra,èeccuch'ellaeracurrotta,èogni carneaviacurrottaisoordini,ètuttiquellichìeranunantu àaterraavianufattuognisortadimaledavantiàisoochji 4Èdissech'elludistrughjerial'omuèognicarnenantuàa facciadiaterrach'elluaviacreatu
5MaNoètruvògraziadavantiàl'ochjidiuSignore.
6Ècontruàl'angelich'elluaviamandatunantuàaterra, eraassaiinfuriatu,èhàdatul'ordinedisradicàlidatuttuu soduminiu,ècihàurdinatudiligàliineprufunditàdia terra,èeccuch'ellisòligatiinmezuàelli,èsò(tenuti) separati.
7Ècontruàisofigliolihèsurtituuncumandamentuda davantiàasofacciach'ellidevenuessecolpiticùaspada, èessecacciatidasottuàucelu.
8Èdisse:«Umospirituùnstàmiccasemprenantuàl'omu; perchèancuellisòcarneèisoghjornisaranucentuvinti anni»
9Èmandòasospadainmezuàelliaffinchìognunu tumbessiusovicinu,ècuminciaruàtumbàsil'unil'altri finuàch'ellicaschessinututtiperaspadaèfussinudistrutti daaterra
10Èisobabbieranutestimoni(diasodistruzzione),è dopuquestusòstatiligatiineprufunditàdiaterraper sempre,finuàughjornudiagrandecundanna,quanduu ghjudiziuseràeseguituannantuàtuttiquellichìanu curruttuesovieèesooperedavantiàuSignore
11Èelluhàdistruttututtidaisolochi,èùnnehèstatu lasciatuunuchìùnhàmiccaghjudicatusecondututtaaso malvagità
12Èhàfattupertutteesoopereunanaturanovaèghjusta, affinchìùnpecchessinumiccaintuttaasonaturaper sempre,mafussinututtighjustiognunuinasospezia sempre.
13Èughjudiziudituttihèurdinatuèscrittunantuàe tavulecelestiinghjustizia-ancu(ughjudiziudi)tutti quellichìsialluntananudaupercorsuchìhèurdinatuper ellidimarchjà;ès'elliùncicamminanumicca,ughjudiziu hèscrittuperognicriaturaèperognitipu
14Èùncihènundainceluointerra,oinluceoin bughjura,oinuSheoloinaprufundità,oinulocudi bughjura(chìùnsiamiccaghjudicatu);ètuttiisoghjudizii sòurdinatièscrittièincisi.
15Ghjudicheràtutti,ugrandeseconduasograndezza,èu picculuseconduasopicculezza,èognunuseconduasovia
16Èùnhèmiccaquelluchìsipreoccuperàdiapersona(di nimu),nèhèquelluchìaccetteràrigali,s'elludicech'ellu eseguiràughjudiziunantuàognunu:s'ellusidessituttuciò chìhènantuàaterra,ùnsipreoccuperàmiccadiirigalinè diapersona(dinimu),nèaccetterànundadaesomani, perchèhèunghjudiceghjustu
17Èdiifigliolid'Israelehèstatuscrittuèurdinatu:S'ellisi cunvertenuàelluinghjustizia,elluperdoneràtutteeso trasgressionièperdoneràtuttiisopeccati
18Hèscrittuèurdinatuch'ellumostreràmisericordiaàtutti quellichìsicunvertiscenudatuttaasoculpaunavoltaà l'annu
19Èquant'àtuttiquellichìanucurrottatuesovieèiso pinsamentiprimadiudiluviu,nimuùnhèstatuaccettatu foradiquelladiNoèsolu;perchèasopersonahèstata accettataperisofiglioli,chì(Diu)hàsalvatudal'acquedi udiluviuperviadiellu;perchèusocoreeraghjustuin tutteesovie,seconducum'èerastatuurdinatuperellu,è ùns'eraalluntanatudanundadiciòchìerastatuurdinatu perellu
20ÈuSignoredissech'elludistrughjeriatuttuciòchìera nantuàaterra,dal'omiàubestiame,èebestie,èl'acellidi l'aria,ètuttuciòchìsimovenantuàaterraÈurdinòàNoè difàsiun'arca,perpudèsalvàsidal'acquediudiluviu
21ÈNoèfecel'arcaintuttuciòch'elluliaviaurdinatu,inu vintisettesimughjubileud'anni,inaquintasettimanadiu quintuannu(àanovalunadiuprimumese).[1307AM] 22Èintrìinusestu(annu)diquestu,[1308AM]inu secondumese,àalunanovadiusecondumese,finuàu sedicesimu;èintrì,ètuttuciòchìliavemupurtatu,inl'arca, èuSignoreachjusedaforaadiciassettesimasera
23ÈuSignoreaprìsetteportediucelu,èebocchedie funtanediugrandeabissu,setteboccheinnumeru.
24Èeportedil'inundazionecuminciaruàversàacquadau celuquarantaghjornièquarantanotte,èancuefuntanedi l'abissumandavanuacque,finuàchìtuttuumondufussi pienud'acqua
25Èl'acquecrebbenunantuàaterra:Quindicicubiti s'alzavanul'acquesopraàtuttel'altemuntagne,èl'arca s'alzòsopraàaterra,èsimuvianantuàafacciadil'acque
26Èl'acquahàprevalsunantuàafacciadiaterraper cinquemesi-centucinquantaghjorni
27Èl'arcaandòèsipusònantuàacimadiLubar,unadie muntagned'Ararat.
28È(àanovaluna)inuquartumeseefuntanediugrande abissusòstatechjuseèeportediucelusòstatechjuse;èà anovalunadiusettimumesetutteebocchedil'abissidia terrasòstateaperte,èl'acquahàcuminciatuàscendein l'abissusottu
29Èàanovalunadiudecimumese,ecimediemuntagne sòstateviste,èàanovalunadiuprimumese,aterrahè diventatavisibile
30Èl'acquesòsparitedasopraàaterrainaquinta settimanadiusettimuannu[1309AM],èudiciassettesimu ghjornudiusecondumeseaterraerasecca
31Èuvintisettimughjornu,aprìl'arca,ènemandòfora bestie,èbestiame,èacelli,èognicosachìsimove
CAPITULU6
1Èàanovalunadiuterzumese,surtìdal'arca,ècustruì unaltarenant'àquellamuntagna.
2Èfecel'espiazioneperaterra,èpigliòuncaprettuèfece l'espiazionecùusosanguepertuttaaculpadiaterra; perchètuttuciòchìerasopraerastatudistruttu,foradi quellichìeranuinl'arcacùNoè
3Ènepusòugrassunantuàl'altare,èpigliòunboiu,èuna capra,èunapecuraècapretti,èsale,èunaturturella,èu ghjovanudiunaturturella,èpusòunsacrifiziubrusgiatu nantuàl'altare,èciversòsopraunaoffertamischiatacù oliu,èspruzzòvinuèsparseincensunantuàtuttu,èfece nasceunbonodore,accettabiledavantiàuSignore 4ÈuSignorehàsentituubonodore,èhàfattuunpattu cunelluchìùncisariapiùundiluviuperdistrughjeaterra; chìtuttiighjornidiaterra,aseminaèaracoltaùn cesserebbenumai;ufretuèucalore,èl'estateèl'invernu,è ughjornuèanotteùncambianumiccausoordine,nè cessanupersempre
5«Èvoi,cresceteèmultiplicatevinantuàaterra,è diventatenumerosinantuàella,èsiateunabenedizioneper ellaApauradivoièuterroredivoiispireraghjuintuttu ciòchìhènantuàaterraèinumare»
6Èeccu,viaghjudatututteebestie,ètuttil'animalialati,è tuttuciòchìsimovenantuàaterra,èipesciinl'acqua,è tutteecosepermanghjà;cum'èl'erbeverdi,viaghjudatu tutteecosedamanghjà
7Maùnmanghjaretemiccaacarnecùasovita,cùu sangue;perchèavitadiognicarnehèinusangue,per paurachìuvostrusanguediavostravitasiadumandatu Daamanudiogniomu,daamanudiogni(animale) dumanderaghjuusanguedil'omu.
8Quelluchìsparghjeusanguedil'omuperl'omu,uso sangueseràsparsu,perchèàl'imaginediDiuhàfattul'omu.
9Èvoi,cresceteèmultiplicatevinant'àaterra
10ÈNoèèisofigliolighjuraruch'elliùnmanghjarianu miccasanguechìerainalcunacarne,èfeceunpattu davantiàuSignoreDiupersemprepertutteegenerazioni diaterrainquestumese
11Perviadiquestu,t'hàdettuch'ètùduverestifàunpattu cùifigliolid'Israeleinquestumese,nantuàamuntagna, cùghjuramentu,èchìtuduverestisparghjesanguenantuà elli,perviaditutteeparollediupattuchìuSignorehà fattucunellipersempre
12Èstatistimunianzahèscrittariguarduàvoiaffinchìa duviateosservàcuntinuamente,affinchìùnduviatemicca manghjàinalcunghjornusanguedibestieod'acelliodi bestiamedurantetuttiighjornidiaterra,èl'omuchì manghjausanguedibestiameodibestiameod'acelli durantetuttiighjornidiaterra,elluèasodiscendenza saranusradicatidaaterra.
13Èordinaàifigliolid'Israelediùnmanghjàsangue, affinchìisonomièasodiscendenzasianudavantiàu Signore,unostruDiu,continuamente.
14Èperstalegeùncihèlimitedighjorni,perchèhèper sempreL'osserveranupertutteesogenerazioni,affinchì possinucuntinuààsupplicàpervoicùusanguedavantià l'altare;ognighjornuèàl'oradiamattinaèdiasera, cercheranuupirdunupervoiperpetuamentedavantiàu Signore,affinchìapossinuosservàèùnessesradicati.
15ÈhàdatuàNoèèàisofiglioliunsegnuchìùncisaria piùundiluviunant'àaterra
16Hàmessuusoarcuinanuvolacum'èsegnudil'alleanza eterna,chìùncisariapiùundiluviunant'àaterraper distrughjelapertuttiighjornidiaterra
17Perquestaragionehèstatuurdinatuèscrittunantuàe tavulecelesti,ch'ellidevenucelebràafestadiesettimane inquestumeseunavoltaàl'annu,perrinnuvàl'alleanza ogniannu.
18Ètuttastafestahèstatacelebratainceludaughjornudi acreazionefinuàighjornidiNoè-vintiseigiubileiè cinquesettimaned'anni[1309-1659AM]:èNoèèiso figliolil'anuosservatapersettegiubileièunasettimana d'anni,finuàughjornudiamortediNoè,èdaughjornudi amortediNoèisofigliolil'anueliminatafinuàighjorni d'Abrahamu,èmanghjanusangue
19MaAbrahaml'hàosservatu,èIsaacèGhjacobbuèiso figliolil'anuosservatufinuàivostrighjorni,èinivostri ghjorniifigliolid'Israelel'anuscurdatufinuàchìl'avete celebratudinovunantuàstamuntagna.
20Ècumandaàifigliolid'Israeled'osservàstafestain tutteesogenerazionicum'èuncumandamentuperelli:un ghjornuàl'annuinquestumesecelebreranuafesta
21Perchèhèafestadiesettimaneèafestadieprimizie: stafestahèdoppiaèdidoppianatura:seconduciòchìhè scrittuèincisuàpropositu,celebratela
22Perchèaghjuscrittuinulibrudiaprimalege,inciò ch'aghjuscrittupertè,chìaduvessicelebràinusotempu, unghjornuàl'annu,ètiaghjuspiegatuisosacrifizii affinchìifigliolid'Israelesinericordinuèacelebrinuper tutteesogenerazioniinquestumese,unghjornuogniannu
23Èàanovalunadiuprimumese,èàanovalunadiu quartumese,èàanovalunadiusettimumese,èàanova
lunadiudecimumese,cisòighjornidiricordu,èighjorni diestagioniinequattrudivisionidil'annu.Quessisò scrittièurdinaticum'èunatistimunianzapersempre
24ÈNoèlihàstabilitiperellustessucum'èfestepere generazionipersempre,affinchìsianudiventaticusìun memorialeperellu
25Èàanovalunadiuprimumeselihèstatuurdinatudi fàsiun'arca,èinquellu(ghjornu)aterradiventòseccaè elluaprì(l'arca)èvideaterra
26Èàanovalunadiuquartumese,ebocchedie prufunditàdil'abissusottusòstatechjuseÈàanovaluna diusettimumese,tutteebocchedil'abissidiaterrasò stateaperte,èl'acqueanucuminciatuàscendeinelle.
27Èàanovalunadiudecimumese,ecimediemuntagne sòstateviste,èNoènehèstatucuntentu
28Èperviadiquestulihàurdinatiperellustessucum'è festeperunamemorialepersempre,ècusìsòurdinati
29Èipusonunantuàetavulecelesti,ognunaaviatredeci settimane;daunaàl'altra(passava)usomemoriale,daa primaàaseconda,èdaasecondaàaterza,èdaaterzaàa quarta
30Ètuttiighjornidiucumandamentusaranu cinquantaduesettimanedighjorni,è(questefaranu)tuttu l'annucumpletuCusìhèincisuèurdinatunantuàetavule celesti.
31Èùncihèmiccatrascuranza(stucumandamentu)per unsoluannuodaannuinannu
32Ècumandaàifigliolid'Israelech'elliosservinul'anni secondustucalculu-trecentusessantaquattrughjorni,è (questi)custituiranuunannucumpletu,èùndisturberanu miccausotempudaisoghjornièdaesofeste;perchè tuttuaccadràinelliseconduasotistimunianza,èùn lasceranuforaalcunghjornunèdisturberanualcunafesta
33Mas'ellitrascuranuèùnl'osservanumiccaseconduuso cumandamentu,alloradisturberanututteesostagioniè l'annisaranuspiazzatidaquestu(ordine),[èdisturberanue stagionièl'annisaranuspiazzati]ètrascuraranueso ordinanze
34Ètuttiifigliolid'Israelesiscurderanuèùntruveranu miccaastradadil'anni,èsiscurderanudielunenove,èdi estagioni,èdiisabbatièsisbaglieranuinquantuàtuttu l'ordinedil'anni
35Perchèeiusocuèdaavàinpoiteludichjareraghju,èùn hèmiccadiamopropriainvenzione;perchèulibru(si trova)scrittudavantiàmè,ènantuàetavulecelestia divisionediighjornihèordinata,perch'elliùnsiscurdinu diefestedil'alleanzaèùncammininuseconduefestedii Gentilidopuàusoerroreèdopuàasoignuranza.
36Perchècisaranuquellichìfaranucertamente osservazionidialuna-cumu(ella)disturbaestagioniè vened'annuinannudeceghjornitroppuprestu
37Perquessa,l'anniveneranunantuàelliquandu disturberanu(l'ordine),èfacenuunghjornuabominevule(u ghjornu)ughjornudiatistimunianza,èunghjornuimpuru unghjornudifesta,ècunfunderanututtiighjorni,usantu cùl'impuru,èughjornuimpurucùusantu;perchè andaranumaleinquantuàimesièisabbatièefesteèi giubilei
38Perquestaragioneticumanduètitestimuniuchìtu possitestimuniàcunelli;perchèdopuàatomorteito figliolilidisturberanu,affinchìùnfacinumiccal'annusolu
trècentusessantaquattrughjorni,èperquestaragionesi sbaglieranuinquantuàenoviluneèestagionièisabbatiè efeste,èmanghjaranuognitipudisanguecùognitipudi carne.
CAPITULU7
1Èinasettimasettimanadiuprimuannu[1317AM],in questugiubileu,Noèpiantòvignenantuàamuntagna induvel'arcaerastataposta,chjamataLubar,unadie muntagneArarat,èprudussenufruttiinuquartuannu, [1320AM]èelluhàguardatuusofruttu,èl'hàracoltu quest'annuinusettimumese.
2Ènefecevinuèumiseinunvasu,èucunservòfinuàu quintuannu,[1321AM]finuàuprimughjornu,àanova lunadiuprimumese.
3Ècelebròcungioiaughjornudistafesta,èfeceun sacrifiziubrusgiatuàuSignore,unghjovanuvitelluèun montone,èsettepecure,ognunad'unannu,èuncaprettu, perpudèfàcusìl'espiazioneperellustessuèisofiglioli 4Èhàpreparatuprimaucaprettu,èhàmessuunpocudiu sosanguenantuàacarnechìeranantuàl'altarech'ellu aviafattu,ètuttuugrassul'hàmessunantuàl'altareinduve aviafattuusacrifiziubrusgiatu,èuboiuèumontoneèa pecura,èhàmessututtaasocarnenantuàl'altare.
5Ècihàmessusopratutteesooffertemischiatecùoliu,è dopuhàspruzzatuuvinunantuàufocuch'elluaviafattu primanantuàl'altare,èhàmessul'incensunantuàl'altareè hàfattuascendeundolceodoreaccettabiledavantiàu SignoreusoDiu
6Èsirallegròèbevvedistuvinu,elluèisofigliolicun gioia
7Èerasera,èintrìinasotenda,èessenduimbriacusi steseèsiaddurmintì,èsiscuperseinasotendamentre durmia
8ÈHamvideNoè,usobabbu,nudu,èsurtìèdisseàiso duifratellichìeranufora.
9ÈSempigliòusomantelluèsialzò,elluèJapheth,èsi pusonuumantellunantuàespalleèandavanuindaretuè cuprianuavergognadiusobabbu,èesofacceeranuin daretu
10ÈNoèsisvegliòdausosonnuèsapiatuttuciòchìuso figlioluminoreliaviafattu,èmaledìusofiglioluèdisse: "MaleditusiaCanaan;seràunschiavuperisofratelli"
11ÈbenedisseSem,èdisse:BenedettusiauSignoreDiu diSem,èchìCanaansiausoservitore.
12DiustenderàJapheth,èDiustaràinacasadiSem,è Canaanseràusoservitore.
13ÈHamsapiachìusobabbuaviamaledituusofigliolu minore,èeradispiacitud'avèmaledituusofiglioluÈsi separòdausobabbu,elluèisofigliolicunellu,Cushè MizraimèPutèCanaan.
14Èelluhàcustruituperellustessuunacitàèl'hà chjamatadopuàunomediasomogliaNe'elatama'uk
15ÈGhjafetuvide,èdiventòinvidiosudiusofratellu,è ancuellusicustruìunacità,èachjamòcum'èasomoglia "Adataneses".
16ÈSemhàcampatucùusobabbuNoè,èhàcustruitu unacitàvicinuàusobabbunantuàamuntagna,èancu elluhàchjamatuasocitàseconduunomediasomoglia Sedeqetelebab
17Èeccu,stetrècitàsòvicineàumonteLubar; Sedeqetelebabdifronteàamuntagnaàlivante;è Na'eltama'ukàusudu;'Adatan'esesversupunente
18ÈquestisòifigliolidiSem:Elam,Assur,èArpachshad -questu(figliolu)hènatuduiannidopuàudiluviu-èLud, èAram
19IfigliolidiJafet:Gomer,Magog,Madai,Javan,Tubal, MeshechèTiras:questisòifigliolidiNoè.
20Èinuvint'ottesimughjubileu[1324-1372AM]Noè cuminciòàimponeàifigliolidiisofigliolil'ordinanzeèi cumandamenti,ètuttiighjudiziich'ellucunniscia,èesortò isofiglioliàosservàaghjustizia,èàcopreavergognadia socarne,èàbenedisceusoCreatore,èàonuràubabbuèa mamma,èàamàusoprossimu,èàguardàesoanimedaa fornicazioneèl'impuritàèogniiniquità
21Perchèperviadistetrècosehèghjuntuudiluviunant'à aterra,valeàdì,perviadiafornicazioneinduvei Guardiani,contruàalegediesoordinanze,sisòprostituiti dopuàefiglioledil'omi,èanupigliatupermoglitutte quellech'ellianusceltu:èanufattul'iniziudil'impurità
22Èanuinghjenatufiglioli,iNafidim,èeranututti diffirenti,èsidivuravanul'unil'altri:èiGigantiuccisenuu Naphil,èuNaphiluccisel'Eljo,èl'Eljol'umanità,èun omuunaltru
23Èognunusihèvindutuperfàiniquitàèpersparghje assaisangue,èaterraerapienad'iniquità
24Èdopuquestuanupeccatucontruàebestieèl'acelli,è tuttuciòchìsimoveècamminanantuàaterra:èassai sanguehèstatuversatunantuàaterra,èogniimaginazione èdesideriudil'omihàimaginatuvanitàèmale continuamente.
25ÈuSignorehàdistruttututtudaafacciadiaterra;per viadiamalvagitàdiesoazzioni,èperviadiusangue ch'elliavianuversatuinmezuàaterra,hàdistruttututtu.
26Èsimurimasti,eiuèvoi,figliolimei,ètuttiquellichì sòentraticunnoiinl'arca,èeccu,vecuevostreopere davantiàmèchìùncamminatemiccainghjustizia:perchè inucaminudiadistruzzioneavetecuminciatuàmarchjà,è visiteseparatil'unidal'altri,èsiteinvidiosil'unidil'altri,è (cusìaccade)chìùnsitemiccainarmunia,figliolimei, ognunucùusofratellu
27Perchèvecu,èeccuchìidimòniianucuminciatueso seduzionicontr'àvoiècontr'àivostrifigliolièavàtemo pervoi,chìdopuàamomortespargereteusanguedil'omi nantuàaterra,èchìancuvoisaretedistruttidaafacciadi aterra.
28Perchèquelluchìsparghjeusanguedil'omu,èquellu chìmanghjausanguediqualsiasicarne,seràtuttu sterminatudaaterra
29Èùnciseràpiùnimuchìmanghjasangue,ochì sparghjeusanguedil'omunantuàaterra,nèliseràpiù nimudidiscendenzachìcampasottuàucelu;perchè anderanuinuSceol,èscenderanuinulocudicundanna,è inl'oscuritàdil'abissuseranututticacciatidaunamorte viulenta
30Ùnciseràsanguenant'àvoi,dituttuusanguechìciserà tuttiighjornichìavetetombuqualsiasibestiaobestiameo qualsiasimoschenantuàaterra,èfateunabonaoperaper evostreanimecuprenduciòchìhèstatuversatunantuàa facciadiaterra.
31Èùnsiatemiccacum'èquelluchìmanghjacùusangue, maguardatevichìnimuùnpossimanghjàsanguedavantià voi:cupriteusangue,perchècusìmihèstatuurdinatudi tistimuniààvoièàivostrifiglioli,insemecùognicarne.
32Èùnlasciatemiccachìl'animasiamanghjatacùacarne, affinchìuvostrusangue,chìhèavostravita,ùnsia dumandatuàalcunacarnechìusparghjenantuàaterra
33Perchèaterraùnseràmiccapuradausanguechìhè statuversatunantuàella;perchè(solu)perviadiusangue diquelluchìl'hàversatuaterraseràpurificatapertutteeso generazioni
34Èavà,figliolimei,ascoltate:praticateughjudiziuèa ghjustiziaaffinchìpossiateessepiantatiinghjustizianantu àafacciadituttaaterra,èavostragloriasiaalzatadavanti àumoDiu,chìm'hàsalvatudal'acquediudiluviu 35Èeccu,andereteèvicustruiretecità,èpiantereteinelle tutteepiantechìsònantuàaterra,èancututtil'arburi fruttiferi
36Pertrèanni,ufruttudituttuciòchìsimanghjaùnserà miccaracoltu:èinuquartuannuusofruttuserà cunsideratusantu[èoffriranueprimizie],accettabili davantiàuDiuAltissimu,chìhàcreatuuceluèaterraè tutteecoseCh'ellioffrinuinabbundanzaeprimiziediu vinuèdil'oliu(cum'è)primizienantuàl'altarediuSignore, chìuriceve,èciòchìferma,lasciatechìiservitoridiacasa diuSignoremanghjinudavantiàl'altarechìuriceve(u)
37Èinuquintuannufatealiberazioneinmoduchìa liberateinghjustiziaèrettitudine,èsareteghjusti,ètuttu ciòchìpiantateprospererà
38PerchècusìhàurdinatuEnoch,ubabbudiuvostru babbu,àMetusala,usofigliolu,èàMetusala,usofigliolu Lamech,èLamechm'hàurdinatututteecosechìisobabbi lianuurdinatu
39Èeiuvidaraghjuancucumandamenti,figliolimei, cum'èEnochhàurdinatuàusofiglioluiniprimigiubilei: mentreerasemprevivu,usettimuinasogenerazione,hà urdinatuètistimuniatuàusofiglioluèàifigliolidiuso figliolufinuàughjornudiasomorte
CAPITULU8
1Inuvintinovesimughjubileu,inaprimasettimana, [1373AM]àuprincipiudiquestu,Arpachshadpigliòper elluunamogliaèusonomeeraRasu'eja,afiglioladi Susan,afigliolad'Elam,èellaliparturìunfiglioluinu terzuannuinquestasettimana,[1375AM]èchjamòuso nomeKainam
2Èufigliolucrebbe,èusobabbul'insignòàscrive,èandò àcircàunlocuinduveellupuderiapigliàunacitàperellu stessu
3Ètruvòunascritturachìegenerazioniprecedentiavianu sculpitanantuàaroccia,èlesseciòchìciera,èatrascrisse èpeccòperviadiella;perchècuntenel'insignamentudii Guardianiseconduuqualeeranuabituatiàosservài presagidiusoleèdialunaèdiestelleintuttiisegnidiu celu
4Èellul'hàscrittuèùnhàdettunundaàpropositu;perchè aviapauradiparlààNoèdiquestuperpaurach'elluùn s'arrabbiassicunelluperviadiquestu
5Èinutrentesimughjubileu,[1429AM]inaseconda settimana,inuprimuannu,pigliòperelluunamoglia,èu
sonomeeraMelka,figlioladiMadai,figlioludiJapheth,è inuquartuannu[1432AM]engendraunfigliolu,èu chjamòShelah;perchèdisse:"Inveritàsòstatumandatu" 6[Èinuquartuannuhènatu],èShelahhècresciutuèhà pigliatuperelluunamoglia,èusonomeeraMu'ak,a figlioladiKesed,ufratelludiusobabbu,inutrentesimu giubileu,inaquintasettimana,inuprimuannu[1499AM] diquestu.
7Èellaliparturìunfiglioluinuquintuannu[1503AM],è elluuchjamòEber:èpigliòperelluunamoglia,èuso nomeera'Azûrâd,afiglioladiNebrod,inutrentaduiesimu giubileu,inasettimasettimana,inuterzuannu[1564AM] 8Èinusestuannu[1567AM],ellaliparturìunfigliolu,è elluuchjamòPeleg;perchèinighjorniquanduelluhè natu,ifigliolidiNoècuminciaruàsparteaterratràdielli: perquestaragionelichjamòPeleg.
9Èsinesòspartutiinsecretutràdielli,èl'anudettuàNoè 10Èaccaddeàuprincipiudiutrentatresimughjubileu [1569AM]ch'ellidiviseroaterraintrèparti,perSem, HamèJapheth,secondul'ereditàdiognunu,inuprimu annuinaprimasettimana,quanduunudinoichìerastatu mandatueracunelli.
11Èchjamòisofiglioli,ès'avvicinaruàellu,ellièiso figlioli,èdiviseaterrainlotti,chìisotrèfiglioliduvianu pigliàinpussessu,èstesenuesomani,èpiglionua scritturadausenudiNoè,usobabbu
12Èhèsurtitunantuàascritturacum'èasortediSemu mezudiaterrach'elluduviapigliàcum'èereditàperellu stessuèperisofiglioliperegenerazionidil'eternità,dau mezudiacatenamuntosadiRafa,daafocedil'acquadiu fiumeTina,èasopartevàversupunentepermezudistu fiume,èsistendefinuàghjunghjeàl'acquadil'abissi,da qualestufiumeesceèversaesoacqueinumareMe'at,è stufiumescorreinugrandemare.Ètuttuciòchìhèversu unorduhèdiJapheth,ètuttuciòchìhèversuusudu apparteneàSem
13ÈsistendefinuàKaraso:questuhèinusenudialingua chìguardaversuusudu
14Èasopartesistendelonguugrandemare,èsistendein lineadrittafinuàghjunghjeàpunentedialinguachì guardaversuusudu:perchèstumarehèchjamatualingua diuMareEgittu
15Èsivoltadaquìversuusuduversuafocediugrande marenantuàarivadiesoacque,èsistendeàpunentefinu à'Afra,èsistendefinuàghjunghjeàl'acquediufiume Gihon,èàusududil'acquediGihon,finuàerivedistu fiume
16Èsistendeversul'est,finuàghjunghjeàuGiardinudi l'Eden,àusosudu,[àusudu]èdal'estdituttaaterradi l'Edenèdituttul'est,sivoltaversul'estèavanzafinuà ghjunghjeàl'estdiamuntagnachjamataRafa,èscende finuàarivadiafocediufiumeTina.
17StapartehèsurtitaàsorteperSemèisofiglioli, affinchìapussedessinupersempreperesogenerazioniper sempre
18ÈNoèsirallegròchìstapartehèghjuntaperSemèperi sofiglioli,èsiricurdòdituttuciòch'elluaviadettucùaso boccainprufezia;perchèaviadettu:"Benedettusiau SignoreDiudiSemèchìuSignoredimoressiinadimora diSem".
19ÈellusapiachìuGiardinudil'Edenhèusantudiisanti, èadimoradiuSignore,èuMonteSinaiucentrudiu desertu,èuMonteSion-ucentrudil'ombelicudiaterra: questitrèsòstaticreaticum'èlochisantichìsitrovanuunu difronteàl'altru.
20ÈbenedisseuDiudiidii,chìaviamessuaparolladiu Signoreinasobocca,èuSignorepersempre
21Èsapiachìunapartebenedettaèunabenedizioneeranu ghjunteàSemèàisofiglioliperegenerazionipersempre -tuttaaterrad'EdenètuttaaterradiuMariRossu,ètutta aterradil'estèdil'India,èdiuMariRossuèdieso muntagne,ètuttaaterradiBashan,ètuttaaterradiu Libanuèdil'isulediKaftur,ètutteemuntagnediSanirè di'Amana,èemuntagned'Assuràunordu,ètuttaaterra d'Elam,d'AssurèdiBabele,èdiSusanèdiMa'edai,ètutte emuntagned'Ararat,ètuttaaregioneoltreumare,chìhè oltreemuntagned'Assurversuunordu,unaterrabenedetta èspaziosa,ètuttuciòchìcihèhèassaibonu
22ÈperHamhèsurtitaasecondaparte,aldilàdiuGihon versuusuduàdirittadiuGiardinu,èsistendeversuu suduèsistendefinuàtutteemuntagnedifocu,èsistende versupunentefinuàumaredi'Atelèsistendeversu punentefinuàghjunghjeàumarediMa'uk-quellu(mare) inuqualetuttuciòchìùnhèmiccadistruttudiscende 23ÈsinevàversuunordufinuàilimitidiGadir,èsine vàfinuàacostadil'acquediumarefinuàl'acquediu grandemarefinuàch'ellas'avvicinaàufiumeGihon,è correlonguufiumeGihonfinuàch'ellaghjunghjeàa dirittadiuGiardinudil'Eden
24ÈquestahèaterrachìhèsurtitaperHamcum'èaparte ch'elluduviaoccupàpersempreperellustessuèiso figlioliperesogenerazionipersempre
25ÈperJaphethhèghjuntaaterzapartealdilàdiufiume Tinaàunordudiasboccadiesoacque,èsistendeànordestfinuàtuttaaregionediGog,èàtuttuupaeseàlivante 26Èsistendeàunorduversuunordu,èsistendefinuàe muntagnediQeltversuunordu,èversuumarediMa'uk,è sinevààlivantediGadirfinuàaregionedil'acquediu mare
27Èsistendefinuàch'ellas'avvicinaàpunentediFaraè tornaversu'Aferag,èsistendeàlivantefinuàl'acquediu marediMe'at
28ÈsistendefinuàaregionediufiumeTinain direzzionenord-estfinuàavvicinassiàucunfinedieso acqueversuumonteRafa,èsivoltaversuunordu
29QuestahèaterrachìhèsurtitaperJaphethèisofiglioli cum'èapartediasoereditàch'elluduveriapussedeper ellustessuèisofiglioli,peresogenerazionipersempre; cinquegrandiisule,èunagrandeterraàunordu
30Mahèfretu,èaterradiHamhècalda,èaterradiSem ùnhènècaldanèfredda,mahèdifretuèdicalore mischiati.
CAPITULU9
1ÈHamhàspartututràisofiglioli,èaprimapartehè andataàCushversul'est,èàpunentedielluperMizraim,è àpunentedielluperPut,èàpunentediellu[èàpunentedi questu]nant'àumareperCanaan
2ÈSemhàancuspartututràisofiglioli,èaprimapartehè andataperHamèisofiglioli,àlivantediufiumeTigri
finuàch'ellus'avvicinaàlivante,tuttaaterradil'India,è nant'àuMariRossunant'àasocosta,èl'acquediDedan,è tutteemuntagnediMebrièEla,ètuttaaterradiSusanè tuttuciòchìhèdaulatudiPharnakfinuàuMariRossuèu fiumeTina.
3ÈperAssurhèghjuntaasecondaParte,tuttaaterra d'AssuruèNiniveèShinarèfinuàafruntieradil'India,è ascendeècosteggiaufiume.
4ÈperArpachshadhèsurtitaaterzaparte,tuttaaterradia regionediiCaldeiàlivantedil'Eufrate,cunfinantecùu MariRossu,ètuttel'acquediudesertuvicinuàalinguadi umarechìguardaversul'Egittu,tuttaaterradiuLibanuè Sanirè'Amanafinuàafruntieradil'Eufrate.
5ÈperAramhèghjuntaaquartaparte,tuttaaterradi MesopotamiatràuTigrièl'EufrateàunordudiiCaldei finuàafruntieradiemuntagned'Assiriaèaterrad'Arara.
6ÈcihèstataperLudaquintaparte,imontid'Assiriaè tuttuciòchìliappartenefinuàghjunghjeàuGrandeMare, èfinuàghjunghjeàl'estd'Assiriausofratellu.
7ÈancuGhjafethàspartutuaterradiasoereditàtràiso figlioli
8ÈaprimapartehèghjuntaperGomeràlivantedaulatu nordufinuàufiumeTina;èàunorduhèghjuntaper Magogtutteeparteinternediunordufinuàghjunghjeàu marediMe'at.
9ÈMadaihèghjuntucum'èasoparte,perch'ellu pussedessidapunentediisoduifratellifinuàl'isuleèfinu àecostedil'isule.
10ÈperJavanhèsurtitaaquartapartediogniisulaèdi l'isulechìsòversuafruntieradiLud
11ÈperTubalhèsurtitaaquintaparteinmezuàalingua chìs'avvicinaàucunfinediapartediLudfinuàaseconda lingua,finuàaregioneoltreasecondalinguafinuàaterza lingua.
12ÈperMeshechhèsurtitaasestaparte,tuttaaregione oltreaterzalinguafinuàch'ellas'avvicinaàl'estdiGadir 13ÈperTirashèghjuntaasettimaparte,quattrugrandi isuleinmezuàumare,chìghjunghjenuàapartediHam[è l'isulediKamaturisòstateattribuiteàsorteperifiglioli d'Arpachshadcum'èasoeredità].
14ÈcusìifigliolidiNoèsisòspartutitràisofiglioliin presenzadiNoè,usobabbu,èellulihàligatututticùun ghjuramentu,imprecenduunamaledizioneàognunuchì cercavadipigliàapartechìùnlieracascatapersorte 15Ètuttidicenu:"Chìcusìsia;ch'ellasia"perellistessiè perisofigliolipersempreintutteesogenerazionifinuàu ghjornudiughjudiziu,inuqualeuSignoreDiuli ghjudicheràcùunaspadaècùufocupertuttaamalvagità impuradiisoerrori,cùiqualianupienuaterradi trasgressione,impurità,fornicazioneèpeccatu
CAPITULU10
1Èinaterzasettimanadistughjubileu,idimòniiimpuri cuminciaruàsviareifigliolidiifigliolidiNoè,èàfàli sbagliàèdistrughjeli
2ÈifigliolidiNoèsòghjuntiàNoè,usobabbu,èlianu dettudiidimòniichìisviavanu,iaccecavanuèi tumbavanu
3ÈpricòdavantiàuSignore,usoDiu,èdisse:Diudii spiritidiognicarne,chìm'haimostratumisericordiaÈ
m'haisalvatuèimofigliolidal'acquediudiluviu,èùn m'haifattuperiscecum'èhaifattucùifigliolidiperdizione; perchèatograziahèstatagrandeversumè,ègrandehè stataatomisericordiaversuamoànima;Chìatograziasia elevatasopraàimofiglioli,èchìispiritimaligniùnli dumininumicca,perpaurach'elliidistrugghinudaaterra 4Mabenediscimèèimofiglioli,affinchìpudemucresceè multiplicàèriempieaterra.
5ÈsapetecumuivostriGuardiani,ibabbidistispiriti,anu agituàumoghjornu:èquant'àstispiritichìsòvivi, imprigiunateliètenetelifermiinulocudicundanna,èùn lasciatelimiccapurtàdistruzzioneàifigliolidiuvostru servitore,umoDiu;perchèquestisòmaligni,ècreatiper distrughje
6Èch'elliùndumininumiccanantuàispiritidiivivi; perchètùsolupudeteesercitàuduminiunantuàelli.È ch'elliùnabbianumiccaputerenantuàifigliolidiighjusti daavàèpersempre
7ÈuSignore,unostruDiu,cihàurdinatudiligàtutti.
8Èucapudiispiriti,Mastêmâ,hèghjuntuèhàdettu: «Signore,Creatore,lasciachìalcunidiellistanudavantià mè,èch'elliascoltinuamovoce,èfacenututtuciòchìli diceraghju;perchès'èalcunidielliùnsòlasciatiàmè,ùn puderaghjumiccaesercitàuputerediamovuluntànantuà ifigliolidil'omi;perchèquestisòperacorruzzioneè l'evitàdisbagliàdavantiàumoghjudiziu,perchègrande hèamalvagitàdiifigliolidil'omi»
9Èdisse:Chìadecimapartediellirestidavantiàellu,è chìnovepartiscendinuinulocudicundanna
10Èunudinoicihàurdinatud'insignààNoètutteeso medicine;perchèsapiach'elliùncamminerianumiccain rettitudine,nèluttarianuinghjustizia
11Èavemufattusecondututteesoparolle:tuttiimalignii avemuligatiinulocudicundannaèunadecimapartedi ellil'avemulasciataperch'ellifussinusottumessià Satanassunant'àaterra
12ÈavemuspiegatuàNoètutteemedicinediesomalatie, insemecùesoseduzioni,cumuellupuderiaguarìlicù l'erbediaterra
13ÈNoèhàscrittututteecoseinunlibrucum'èl'avemu urdinaturiguarduàognitipudimedicinaCusìispiriti malignisòstatiimpeditidi(fàmale)àifigliolidiNoè
14Èelluhàdatututtuciòch'elluaviascrittuàSem,uso figliolumaiò;perchèl'amavaassaipiùdituttiisofiglioli
15ÈNoèsiaddurmintìcùisobabbi,èfùintarratunant'àu monteLubarinaterrad'Ararat.
16Novecentucinquantaannihàcompiuinasovita, diciannovegiubileièduiesettimaneècinqueanni.[1659 AM]
17Èinasovitanantuàaterra,hàsuperatuifigliolidi l'omi,eccettuEnochperviadiaghjustiziainaqualeera perfettu.Perchèl'uffiziud'Enochhèstatuurdinatuperuna tistimunianzaàegenerazionidiumondu,affinchìellu cuntessituttel'attidigenerazioneingenerazione,finuàu ghjornudiughjudiziu
18Èinutrentetrèsimughjubileu,inuprimuannuina secondasettimana,Pelegpigliòperelluunamoglia,chìsi chjamavaLomna,figlioladiSina'ar,èellaliparturìun figlioluinuquartuannudistasettimana,èelluchjamòu sonomeReu;perchèdisse:"Eccu,ifigliolidil'omisò
diventatigattiviperviadiuscopumalvagiudicustruisce perellistessiunacitàèunatorreinupaesediShinar". 19Perchèsòpartutidaupaesed'Araratàlivanteversu Shinar;perchèinisoghjornianucustruituacitàèatorre, dicendu:"Andate,ascendimuincelupermezudiella".
20Ècuminciaruàcustruisce,èinaquartasettimana fecenumattonicùufocu,èimattoniliservianudapetra,è l'argillacùaqualeicimentavanuinsemeeraasfaltuchì venedaumare,èdaefuntaned'acquainupaesediShinar 21Èl'anucustruita:quarantatrèanni[1645-1688AM]a custruìanu;asolarghezzaeradi203mattoni,èl'altezza(di unmattone)erauterzudiunu;asoaltezzaghjunghjiaà 5433cubitiè2palme,è(l'estensionediunmuruera) tredecistadi(èdil'altrutrentastadi)
22ÈuSignore,unostruDiu,cihàdettu:Eccu,sòunsolu populu,è(questu)anucuminciatuàfà,èavànundaùnli seràimpedituAndemu,scendemuècunfundemuaso lingua,affinchìùncapiscinumiccaudiscorsudil'altri,è sianudispersiincitàènazioni,èunsoluscopuùnresterà piùcunellifinuàughjornudiughjudiziu
23ÈuSignorehèfalatu,ènoisimufalaticunellupervede acitàèatorrechìifigliolidil'omiavianucustruitu.
24Ècunfundìasolingua,èùncapianupiùudiscorsudi l'altri,ècessarutandudicustruisceacitàèatorre
25PerquestaragionetuttaaterradiShinarhèchjamata Babel,perchèuSignorehàcunfusuquìtuttaalinguadii figliolidil'omi,èdaquìsòstatidispersiinesocità, ognunuseconduasolinguaèasonazione.
26ÈuSignoremandòunventuputentecontr'àatorreèa rovesciòperterra,èeccuch'ellaeratràAssurèBabilonia inupaesediShinar,èachjamanu"Rovescia".
27Inaquartasettimanadiuprimuannu[1688AM]àu principiudiquestu,inutrentaquattrughjubileu,sòstati dispersidaaterradiShinar.
28ÈHamèisofiglioliandonuinaterrach'elluduvia occupà,ch'elluacquistòcum'èasoparteinaterradiu sudu.
29ÈCanaanvideupaesediuLibanufinuàufiume d'Egittu,ch'ellueraassaibonu,èùnintrìmiccainupaese diasoereditààpunente(valeàdì)umare,èsteteinu paesediuLibanu,àlivanteèàpunentedaafruntieradiu Ghjordanuèdaafruntieradiumare
30ÈHam,usobabbu,èCushèMizraim,isofratelli,li dissenu:«Tùsìstallatuinunaterrachìùnhèmiccaatoia, èchìùncihècascatapersorte:ùnfàmiccacusì;perchès'è tùfacicusì,tùèitofigliolicaschereteinaterraèsarete maledettiperviadisedizione;perchèperviadisedizioneti sìstallatu,èperviadisedizioneitofigliolicascheranu,è tùsaraisradicatupersempre
31ÙnstàmiccainacasadiSem;perchèàSemèàiso figliolihèghjuntaperasosorte
32Maledettusìtù,èmaledettusaraipiùcàtuttiifigliolidi Noè,perviadiamaledizionecùaqualecisimuligatiper ghjuramentudavantiàusantughjudiceèdavantiàunostru babbuNoè
33Maùnlihàmiccaascultatu,èhàcampatuinupaesedi uLibanudaHamathfinuàl'entratadil'Egittu,elluèiso figliolifinuàoghje
34ÈperquessachìquellaterrahèchjamataCanaan
35ÈJaphethèisofiglioliandonuversuumareèstavanu inaterradiasoparte,èMadaivideaterradiumareèùn
lipiacìmicca,èdumandòuna(parte)daHamèAssurè Arpachshad,ufratelludiasomoglia,èstavainaterradi Media,vicinuàufratelludiasomogliafinuàquestu ghjornu.
36Èchjamòasodimora,èadimoradiisofiglioli,Media, seconduunomediusobabbuMadai
CAPITULU11
1Èinutrentacinquesimughjubileu,inaterzasettimana,in uprimuannu[1681AM],Reupigliòperelluunamoglia,è usonomeera'Ôrâ,afiglioladi'Ûr,ufiglioludiKesed,è ellaliparturìunfigliolu,èchjamòusonomeSêrôh,inu settimuannudistasettimanainquestughjubileu[1687 AM]
2ÈifigliolidiNoècuminciaruàfàaguerratràdielli,à pigliàprigiunerièàtumbàsil'unil'altri,èàsparghjeu sanguedil'ominantuàaterra,èàmanghjàsangue,èà custruiscecitàforti,èmuri,ètorri,èl'individui (cuminciaru)àesaltassisopraàanazione,èàfundàl'inizii diregni,èàfàaguerrapopulucontrupopulu,ènazione contrunazione,ècitàcontrucità,ètutti(cuminciaru)àfàu male,èàacquistàarmi,èàinsignààisofiglioliaguerra,è cuminciaruàcatturàecità,èàvendeschiavimasciè femine.
3È'Ûr,ufiglioludiKesed,custruìacitàdi'AradiiCaldei, èachjamòseconduusonomeèunomediusobabbuÈsi fecenuimaginedifusione,èaduranuognunul'idolu, l'imaginedifusionech'elliavianufattuperellistessi,è cuminciaruàfàimaginesculpiteèsimulacriimpuri,è spiritimaligniaiutavanuèliseducianuàcummette trasgressioneèimpurità
4ÈuprincipeMastêmâs'impegnòàfàtuttuquè,èmandò altrispiriti,quellichìeranustatimessisottuàasomanu, perfàognitipudimaleèdipeccatu,èognitipudi trasgressione,percurrompeèdistrughje,èpersparghje sanguenantuàaterra.
5PerquestaragionechjamòunomediSêrôh,Serug, perchèognunusivultòperfàognisortadipeccatuè trasgressione.
6Èelluhècrisciutu,èhàcampatuinUrdiiCaldei,vicinu àubabbudiamammadiasomoglia,èhàaduratuidoli,è hàpigliatuperelluunamogliainutrentaseiesimugiubileu, inaquintasettimana,inuprimuannudiquestu,[1744AM] èusonomeeraMelka,afiglioladiKaber,afiglioladiu fratelludiusobabbu.
7ÈellaliparturìNahor,inuprimuannudistasettimana,è ellucrebbeèsteteinUrdiiCaldei,èusobabbul'insignòe ricerchediiCaldeiperdivinazioneèaugurà,secondui segnidiucelu
8Èinutrentasettesimughjubileu,inasestasettimana,inu primuannudiquestu,[1800AM],pigliòperelluuna moglia,èusonomeera'Ijaska,afiglioladiNestagdii Caldei
9ÈellaliparturìTerahinusettimuannudistasettimana [1806AM]
10ÈuprincipeMastêmâmandòcorvièacelliàdivuràa sumentechìerastatasuminatainaterra,perdistrughjea terra,èarrubàifigliolidil'omidiisotravagliPrima ch'ellipudessinuaràasumente,icorviacolserodaa superficiadiaterra
11Èperquessach'elluhàchjamatuusonomeTerah perchèicorvièl'acelliianuriduttiàamiseriaèanu divuratuasosumente
12Èl'annicuminciaruàessesterili,perviadil'acelli,è divuravanututtiifruttidil'arburidal'arburi:hèsolucù grandesforzuch'ellianupussutusalvàunpocudituttii fruttidiaterrainisoghjorni
13Èinquestutrentanovesimughjubileu,inaseconda settimanadiuprimuannu,Terahpigliòunamoglia,èuso nomeeraEdna,figliolad'Abram,figlioladiasurelladiu sobabbuÈinusettimuannudistasettimanaellaliparturì unfigliolu,èelluuchjamòAbram,seconduunomediu babbudiasomamma.
14perchèeramortuprimachìasofigliolaavessicuncipitu unfigliolu
15Èuzitelluhàcuminciatuàcapiscel'erroridiaterrachì tuttisisòsmarritidopuàl'imaginesculpiteèdopuà l'impurità,èusobabbul'hàinsignatuàscrive,èaviaduie settimaned'anni,[1890AM]èsihèseparatudausobabbu, perùnpudèmiccaaduràidolicunellu
16ÈcuminciòàpricàuCreatoreditutteecoseaffinchìu pudessisalvàdal'erroridiifigliolidil'omi,èaffinchìaso parteùncaschessimiccainl'erroredopuàl'impuritàèa vilezza
17Èghjunseutempudisuminàasumentenantuàaterra, ètuttisòandatiinsemeperprutegeasosumentecontr'ài corvi,èAbramhèandatucùquellichìsòandati,èuzitellu eraungiuvanottudiquattordicianni.
18Èunanuvoladicorvihèghjuntaperdivuràasumente,è Abramuhàcursuàscuntràliprimach'ellisipusessinuin terra,èhàgridatuàelliprimach'ellisipusessinuinterra perdivuràasumente,èhàdettu:"Ùnscenditemicca: vultateàulocudainduvesitevenuti",èsisòvultati
19Èfecevultàindaretuinuvulidiicorviquellughjornu settantavolte,èdituttiicorviintuttuupaeseinduve Abramueraquì,ùnsifirmòmancuunu
20Ètuttiquellichìeranucunelluintuttuupaeseuvideru gridà,ètuttiicorvivultonuindaretu,èusonomediventò grandeintuttuupaesediiCaldei
21Èghjunsenuàelluquest'annututtiquellichìvulianu suminà,èandòcunellifinuàchìutempudisuminàcessò: èsuminaruasoterra,èquell'annupurtonuabbastanza granuincasaèmanghjòèeranusazi.
22Èinuprimuannudiaquintasettimana[1891AM] Abramuinsignòàquellichìfacianuarnesiperibuoi, l'artigianiinlegnu,èfecenuunvasusopraàaterra,di fronteàuquadrudil'aratu,permettecisopraasemente,èa sementecascòdaquìnantuàapartedil'aratu,èfù ammucciatainterra,èùntemevanupiùicorvi 23Ècusìanufattu(vasi)sopraàaterra,nantuàtuttiitelai dil'aratri,èanusuminatuèaratututtaaterra,cum'è Abramuliaviaurdinatu,èùnanupiùpauradil'acelli.
CAPITULU12
1Èaccaddeinasestasettimana,inusettimuannudi questu,[1904AM]chìAbramdisseàTerah,usobabbu, dicendu:"Babbu!"
2Èdisse:«Eccumi,figliolumeu»Èdisse: "Chìaiutuèprufittuavemudaquelliidolichìtùaduri, Èdavantiàqualetiinchini?
3Perchèùncihèmiccaspirituinelli, Perchèsòformestupide,èuningannudiucore. Ùnliadoratemicca:
4AdurateuDiudiucelu, Qualefacechìapioggiaèarugiadascendinunantuàa terra
Èfacetuttuciòchìhènantuàaterra, Èhàcreatututtuperviadiasoparolla, Ètuttaavitavenedadavantiàasofaccia
5Perchèaduratecosechìùnanumiccaspirituinelle?
Perchèsòl'operadiemani(dil'omi), Ènantuàevostrespallelipurtate, Èùnavetemiccaaiutudaelli, Masòunagrandecausadivergognaperquellichìlifacenu, Èuningannudiucoreperquellichìl'adoranu: Ùnliadoratemicca.
6Èusobabbulidisse:«Anch'eiuusocu,figliolumeu,ma chìfaraghjucùunpopuluchìm'hàfattuservedavantià elli?
7Ès'elidicuaverità,miuccideranu;perchèasoànima s'attaccaàelliperadurallièonuràlli
8Taci,figliolumeu,perpaurach'elliùnt'uccidinu.’Èste parolledisseàisoduifratelli,èeranuarrabiaticunelluè ellustetezittu
9Èinuquarantesimughjubileu,inasecondasettimana,in usettimuannu,[1925AM]Abrampigliòperelluuna moglia,èusonomeeraSarai,afiglioladiusobabbu,è elladiventòasomoglia.
10ÈHaran,usofratellu,pigliòunamogliainuterzuannu diaterzasettimana,[1928AM]èellaliparturìunfigliolu inusettimuannudistasettimana,[1932AM]èchjamòu sonomeLot
11ÈNahor,usofratellu,pigliòperelluunamoglia
12Èinusessantesimuannudiavitad'Abram,valeàdì,in aquartasettimana,inuquartuannudiquestu,[1936AM] Abramsialzòdinotte,èbrusgiòacasadil'idoli,èbrusgiò tuttuciòchìerainacasaènimuusapia.
13Èsisòalzatidinotteèanucercatudisalvàisodiidau mezudiufocu
14ÈHaransiprecipitòàsalvàli,maufocufiammeggiò sopraàellu,èfùbrusgiatuinufocu,èmorseinUrdii CaldeidavantiàTerahusobabbu,èl'anuintarratuinUrdi iCaldei.
15ÈTerahsurtìdaUrdiiCaldei,elluèisofiglioli,per andàinupaesediuLibanuèinupaesediCanaan,èstete inupaesediHaran,èAbramstetecùTerah,usobabbu,in Haranduiesettimaned'anni
16Èinasestasettimana,inuquintuannudiquestu,[1951 AM]Abramustetesvegliututtaanotteàanovalunadiu settimumeseperosservàestelledaaseraàamattina,per vedeciòchìsariaucaratterudil'annuinquantuàepiogge, èerasolumentresipusavaèosservava.
17Èunaparollalighjunseincoreèdisse:Tuttiisegnidie stelle,èisegnidialunaèdiusolesòtuttiinmanudiu SignorePerchèlicercu?
18S'elluvole,facepiove,maneèsera; Ès'elluvole,uritene, Ètutteecosesòinasomanu 19Èpricòquellanotteèdisse: «Diumeu,DiuAltissimu,tùsolusìumoDiu, Ètèèutoduminiuaghjusceltu
Ètùhaicreatututteecose, Ètutteecosechìsòl'operadietomani. 20Liberamidaemanidiispiritimalignichìanuu duminiudiipinsamentidiucoredil'omi, Èch'elliùnmisvianumiccaluntanudatè,oDiumeu. Èstabiliscimèèamodiscendenzapersempre Chìùncismarremumiccadaavàinpoièpersempre 21Èdisse:«DevuvultàinUrdiiCaldei,chìcercanuamo faccia,perpudèvultààelli?Devustàquìinquestulocu?
Chìastradabonadavantiàtèprosperiinemanidiuto servitore,affinchìapossicompieèch'eùnpossimicca marchjàinl'ingannudiumocore,oDiumeu» 22Èellufinìdiparlàèdipricà,èeccuchìaparolladiu Signorelihèstatamandatapermezudimè,dicendu:"Esci dautopaese,èdaatoparentelaèdaacasadiutobabbu, versuunaterrachìtimustraraghju,ètifaraghjuuna nazionegrandeènumerosa 23Ètibenediraghju Èfaraghjugrandeutonome, Èsaraibenedettunant'àaterra, Èintèsaranubenedettetutteefamigliediaterra, Èbenediraghjuquellichìtibenediranu, Èmalediciquellichìtimaledicenu
24ÈseraghjuunDiupertè,perutofigliolu,perufigliolu diutofigliolu,èpertuttaatodiscendenza.Ùntememicca, daavàèpertutteegenerazionidiaterra,sòutoDiu 25ÈuSignoreDiudisse:«Apriteasoboccaèl'arechje, affinchìpossisenteèparlàcùasobocca,cùalinguachìhè statarivelata»;perchèeracessatadaaboccadituttii figliolidil'omidapoiughjornudiadistruzzione(diBabel) 26Èaghjuapertuasobocca,èesoorecchieèesolabbre, èaghjucuminciatuàparlàcunelluinebraicuinalinguadi acreazione
27Èpigliòilibridiisobabbi,èquestieranuscrittiin ebraicu,èlitrascrisse,ècuminciòdatanduàstudiàli,èli fecisapèciòch'elluùnpudiamicca(capisce),èlistudiò duranteiseimesipiovosi.
28Èaccaddeinusettimuannudiasestasettimana[1953 AM]ch'elluparlòàusobabbuèl'informòch'ellu abbandunariaHaranperandàinaterradiCanaanpervede laèvultàdaellu
29ÈTerah,usobabbu,lidisse:Vaiinpace
ChìuDiueternutirendadrittaastrada.
ÈchìuSignoresiacuntè,ètipruteggadaognimale, Ècuncedetigrazia,misericordiaèfavoredavantiàquelli chìtivedenu,
Èchìnimudiifigliolidil'omiùnabbiaputereannantuàtè perfàtimale;
Andateinpace
30Ès'èvovediunaterrapiacevuleàitoochjiperstàci, alloraalzatièpigliamicuntèèpigliaLot,ufiglioludi Haran,utofratellu,cum'èutofigliolu:uSignoresiacuntè.
31ÈNacor,utofratellu,partecunmèfinuàchìtutorniin pace,èandemucuntètuttiinseme
CAPITULU13
1ÈAbrampartìdaHaran,èpigliòSarai,asomoglia,èLot, figlioludiusofratelluHaran,inaterradiCanaan,è ghjunseinAssur,èsin'andòàSichem,èstetevicinuàuna querciaalta
2Èvide,èeccu,aterraeraassaipiacevuledal'entratadi Hamathfinuàaquerciaalta.
3ÈuSignorelidisse:«Àtèèàatodiscendenzadaraghju staterra.»
4Ècustruìquìunaltare,ècioffrìunsacrifiziubrusgiatuà uSignore,chìlieraapparsu
5Èsin'andòdaquìàamuntagnaBetelàpunenteèAià livante,ècipiantòasotenda.
6Èvide,èeccu,aterraeraassaivastaèbona,ètuttuci cresceva-vigneèfichièmelagrane,querceèilci,è terebintièalberid'oliu,ècedriècipressièdatteri,ètutti l'arburidiucampu,ècieraacquanantuàemuntagne
7ÈbenedisseuSignorechìl'aviaguidatuforad'Urdii Caldei,èl'aviapurtatuinquestupaese
8Èaccaddeinuprimuannu,inasettimasettimana,àa novalunadiuprimumese,1954AM]ch'ellucustruìun altarenant'àstamuntagna,èinvucòunomediuSignore: "Tù,uDiueternu,sìumoDiu"
9Èhàoffertunantuàl'altareunsacrifiziubrusgiatuàu Signore,affinchìfussicunelluèùnl'abbandunessimicca tuttiighjornidiasovita
10Èsin'andòdaquìèandòversuusudu,èghjunseà HebronèHebronhèstatacustruitainquellutempu,èci steteduianni,èandò(daquì)inupaesediusudu,àBealot, ècieraunacarestiainupaese.
11ÈAbramuandòinEgittuuterzuannudiasettimana,è steteinEgittucinqueanniprimachìasomoglialifussi strappata.
12AvàTanaisinEgittuhèstatacustruitaàquellutempu setteannidopuàHebron
13ÈquanduuFaraonepigliòSarai,amogliad'Abram,u SignoreculpìuFaraoneèasocasacùgrandipiagheper viadiSarai,amogliad'Abram 14ÈAbramueraassaigloriosuperviadipussessiin pecure,èvacche,èasini,ècavalli,ècammelli,èservitori, èserve,èinassaiargentuèoruÈancuLot,figlioludiuso fratellu,erariccu.
15ÈFaraonehàresuSarai,amogliad'Abram,èl'hà mandatuforadiupaesed'Egittu,èelluhèpartutuversuu locuinduveaviapiantatuasotendaàuprincipiu,versuu locudil'altare,cùAiàlivanteèBetelàpunente,èhà benedettuuSignoreusoDiuchìl'aviafattuvultàinpace 16Èaccaddeinuquarantunesimughjubileudiuterzu annudiaprimasettimana,[1963AM]ch'elluvultòin questulocuècioffrìunsacrifiziubrusgiatu,èinvucòu nomediuSignore,èdisse:"Tù,DiuAltissimu,sìumo Diupersempreèpersempre" 17Èinuquartuannudistasettimana[1964AM]Lotsi n'andòdaellu,èLotsteteinSodoma,èl'omidiSodoma eranupeccatoriassai
18Èurattristòinusocorechìufiglioludiusofratellu s'eraseparatudaellu;perchèùnaviamiccafiglioli.
19InquelluannuquanduLothèstatufattuprigiuneru,u SignoredisseàAbram,dopuchìLotsin'eraandatudaellu, inuquartuannudistasettimana:"Alzaitoochjidaulocu induvestai,versuunorduèusudu,versupunenteè livante".
20Perchètuttaaterrachìtùvedi,adaraghjuàtèèàato discendenzapersempre,èfaraghjuatodiscendenzacum'è arenadiumare;ancus'èunomupòcuntàapolvaradia terra,atodiscendenzaùnseràcuntata
21Alzati,cammina(peraterra)inlunghezzaèlarghezza,è vedituttu;perchèàatodiscendenzaadaraghju.ÈAbram andòinHebron,ècistete 22Èinquest'annughjunseChedorlaomer,rèd'Elam,è Amrafel,rèdiShinar,èArioch,rèdiSellasar,èTergal,rè dienazioni,ètumbòurèdiGomorra,èurèdiSodoma fuggì,èparechjicascòperferiteinavallediSiddim, vicinuàuMareSalatu.
23ÈanupigliatuSodoma,AdamuèZeboimincattività,è anuancupigliatuLot,figlioludiufratellud'Abram,ètutti isopussessi,èsòandatiinDan
24ÈunuchìerascappatuhèghjuntuèhàdettuàAbramu chìufiglioludiusofratelluerastatufattuprigiuneruè (Abramu)hàarmuisoservitoridicasa
25perAbramu,èperasodiscendenza,unadecimadi eprimizieàuSignore,èuSignorel'hàurdinatucum'èuna ordinanzapersemprech'elliadessinuàipretichìservianu davantiàellu,affinchìapussedessinupersempre
26Èàstalegeùncihèlimitedighjorni;perchèl'hà urdinatuperegenerazionipersempre,ch'ellidessinuàu Signoreadecimadituttu,diasemente,diuvinu,dil'oliu, diubestiameèdiepecure.
27Èelluudeteàisosacerdotipermanghjàèbeiecùgioia davantiàellu
28ÈurèdiSodomaghjunseàelluès'inchinòdavantià ellu,èdisse:"NostruSignoreAbram,daccil'animechìhai salvatu,machìubottinosiatoiu"
29ÈAbramulidisse:«AlzuemomaniàuDiuAltissimu, chìdaunfiluàunlacciudiscarpaùnpiglieraghjunundadi ciòchìhètoiu,perpaurachìtuùndica:Aghjuarricchitu Abramu;forasoluciòchìighjovanianumanghjatu,èa partedil'omichìsòvenuticunmè:Aner,EscholèMamre Quessipiglieranuasoparte»
CAPITULU14
1Dopuàstecose,inuquartuannudistasettimana,àa novalunadiuterzumese,aparolladiuSignorehèghjunta àAbramuinsognu,dicendu:«Ùntememicca,Abramu;sò utodifensore,èatoricumpensaseràassaigrande».
2Èdisse:«Signore,Signore,chìmidarai,vistuchìpartu daquìsenzafiglioli,èufiglioludiMaseq,ufiglioludia moserva,hèuDammasekEliezer:elluseràumoerede,è ùnm'haidatunisunadiscendenza»
3Èlidisse:«Questu(omu)ùnseràmiccautoerede,ma quelluchìesceràdaetoviscere;elluseràutoerede.»
4Èupurtòfora,èlidisse:«Guardaversuuceluènumera estelles'ètùsìcapacedinumeralle».
5Èfighjòversuucelu,èvideestelleÈlidisse:"Cusìserà atodiscendenza"
6ÈelluhàcridutuinuSignore,èquestulihèstatu imputatuperghjustizia.
7Èlidisse:«SòuSignorechìt'aghjufattusortedaUrdii Caldei,perdàtiupaesediiCananeiperpussedeluper sempre;èseraghjuDiupertèèperatodiscendenzadopuà tè»
8Èdisse:«Signore,Signore,cumupossusapèchìne erediteraghju?»
9Èlidisse:«Pigliamiunaghjovanaditrèanni,unacapra ditrèanni,unapecuraditrèanni,unaturturellaèun culombu»
10Èpigliòtuttiquestiàamitàdiumeseèsistabilìàa querciadiMamre,chìhèvicinuàHebron.
11Ècustruìquìunaltare,èsacrificòtuttiquesti;èversòu sosanguenantuàl'altare,èlidivisepermezu,èlipusò l'unudavantiàl'altru;maùndivisemiccal'acelli.
12Èl'acellisòcascatinantuàipezzi,èAbramuihà cacciati,èùnhàmiccalasciatuchìl'acellilitoccassinu
13Èaccadde,quanduusolefutramontatu,chìunaestasi hècascatasopraàAbramu,èeccu!unorroredigrande bughjurahècascatusopraàellu,èhèstatudettuàAbramu:
"Sappidisicuruchìatodiscendenzaseràstranierainuna terrachìùnhèmiccaasoia,èliridurranuinschiavitù,èli affliggeranuquattrucentuanni.
14Èghjudicheraghjuancuanazioneàaqualesaranu schiavi,èdopuàquessanesurtiranucunassairicchezza
15Ètùanderàiinpaceàitobabbi,èsaraiintarratuinuna bonavechjaia
16Maàaquartagenerazionetorneranuquì;perchè l'iniquitàdil'Amoreiùnhèancupiena.
17Èsisvegliòdausosonnu,èsialzò,èusoleera tramontatu;ècieraunafiamma,èeccu!unafornace fumava,èunafiammadifocupassavatràipezzi.
18ÈinquellughjornuuSignorefeceunpattucùAbramu, dicendu:Àatodiscendenzadaraghjustaterra,daufiume d'Egittufinuàugrandefiume,ufiumeEufrate,iCheniti,i Chenizziti,iCadmoniti,iPerizziti,iRefaimi,iPakoriti, l'Evei,l'Amorei,iCananei,iGergaseièiGebusei
19Èughjornupassò,èAbramuoffrìipezzi,èl'acelli,èe sooffertedifrutti,èesooffertedibevande,èufocui divorò
20ÈinquellughjornufacemuunpattucùAbram,secondu cum'èavemufattupattucùNoèinquestumese;èAbram rinnuvòafestaèl'ordinanzaperellustessupersempre
21ÈAbramusirallegrò,èfecesapètuttestecoseàSarai,a somoglia;ècridevach'elluaveriadiscendenza,maellaùn parturì
22ÈSaraihàcunsigliatuàusomarituAbramu,èlihà dettu:«VaidaAgar,amoservaegiziana;forsetipossufà unadiscendenzapermezud'ella»
23ÈAbramuascultòavocediSarai,asomoglia,èlidisse: «Fàcusì»ÈSaraipigliòAgar,asoserva,l'Egiziana,èa deteàAbramu,usomaritu,permoglia
24Èelluandòversuella,èellacuncepìèliparturìun figliolu,èelluuchjamòIsmaele,inuquintuannudista settimana[1965AM];èquestueral'ottantaseiesimuannu inavitad'Abram.
CAPITULU15
1Èinuquintuannudiaquartasettimanadistughjubileu, [1979AM]inuterzumese,àamitàdiumese,Abramhà celebratuafestadieprimiziediaracoltadigranu.
2Èhàoffertunovioffertenantuàl'altare,eprimiziedii prudutti,àuSignore,unaghjovanaèunacapraèuna pecuranantuàl'altarecum'èunsacrifiziubrusgiatuàu Signore;esooffertedifruttièesooffertedibevandelihà offertinantuàl'altarecùl'incensu.
3ÈuSignoreapparveàAbramu,èlidisse:«SòDiu Onnipotente;ammettitidavantiàmèèsiiperfettu 4Faraghjuumopattutràmèètè,ètimultiplicheraghju assai
5ÈAbramusilampòcùafacciainterra,èDiuparlòcun ellu,èdisse:
6«Eccu,umoghjudiziuhècuntè, Ètùdiventeraiubabbudiparechjenazioni.
7ÈutonomeùnseràpiùchjamatuAbramu, Mautonomedaavàinpoi,ancupersempre,serà Abraham Perchèt'aghjufattubabbudiparechjenazioni.
8Ètifaraghjuassaigrande, Ètifaraghjudiventànazioni, Èirèsurtiranudatè
9Stabiliraghjuumopattutràmèètè,èatodiscendenza dopuàtè,pertutteesogenerazioni,perunpattueternu, affinchìeiusiaunDiupertè,èperatodiscendenzadopuà tè
10<Ètidaraghjuàtèèàatodiscendenzadopuàtè>a terrainduvesìstatustranieru,aterradiCanaan,affinchìa possipussedepersempre,èeiuseraghjuusoDiu
11ÈuSignoredisseàAbrahamu:«Quantuàtè,osservau mopattu,tùèatodiscendenzadopuàtè;circuncideteogni maschiletràvoi,ècircuncideteivostriprepuzii,èseràun segnudiunpattueternutràmèèvoi.
12Ècircuncidereteuzitelluàl'ottavughjornu,ogni maschileintutteevostregenerazioni,quelluchìhènatuin casa,oquelluchìavetecumpratucùsoldidaqualsiasi stranieru,chìaveteacquistatuchìùnhèmiccadiavostra discendenza
13Quelluchìhènatuinatocasaseràcertamente circuncisu,èquellichìhaicumpratucùsoldisaranu circuncisi,èumopattuseràinatocarneperun'ordinanza eterna.
14Èl'omuincircuncisuchìùnseràmiccacircuncisuina carnediusoprepuziul'ottavughjornu,quellaanimaserà tagliataforadausopopulu,perchèhàrottuumopattu.
15ÈDiudisseàAbrahamu:«QuantuàSarai,atomoglia, usonomeùnseràpiùchjamatuSarai,maSaraseràuso nome.
16Abenediraghju,ètidaraghjuunfiglioludaella,èu benediraghju,èdiventeràunanazione,èrèdinazioni nasceranudaellu.
17ÈAbrahamusilampòinterra,èsirallegrò,èdisseinu socore:"Nasceràunfiglioluàquelluchìhàcentuanni,è Sara,chìhànovantaanni,parturiscerà?"
18ÈAbrahamdisseàDiu:«Ch’Ismaelecampessidavanti àtè!»
19ÈDiudisse:Iè,èancuSaratiparturisceràunfigliolu,è uchjameraiIsaccu,èstabiliraghjuumopattucunellu,un pattueternu,èperasodiscendenzadopuàellu.
20ÈquantuàIsmaele,t'aghjuancuascultatu,èeccu,u benediraghju,ufaraghjugrande,èumultiplicheraghju assai,èellugenereràdodiciprincipi,ènefaraghjuuna grandenazione.
21MaumopattustabiliraghjucùIsaccu,chìSarati parturiscerà,inquestighjorni,l'annuchìvene
22Èellucessòdiparlàcunellu,èDiusin'andòda Abrahamu
23ÈAbrahamhàfattucum'èDiuliaviadettu,èhàpigliatu Ismaele,usofigliolu,ètuttiquellichìeranunatiincasa soia,èch'elluaviacomprucùisosoldi,ognimaschilein casasoia,èhàcircuncisuacarnediusoprepuziu.
24ÈinquellustessughjornuAbrahamuhèstatucircuncisu, ètuttil'omidiasocasa,<èquellinatiincasa>,ètutti quellich'elluaviacumpratucùsoldidaifigliolidiu stranieru,sòstaticircuncisicunellu.
25Stalegehèpertutteegenerazionipersempre,èùncihè circuncisionediighjorni,nèomissionediunghjornufora dil'ottughjorni;perchèhèun'ordinanzaeterna,ordinataè scrittanantuàetavulecelesti.
26Èognipersonachìnasce,acarnediuqualeprepuziuùn hèmiccacircuncisal'ottavughjornu,ùnappartenemiccaà ifigliolidil'alleanzachìuSignorehàfattucùAbrahamu, maàifigliolidiadistruzzione;èùncihèancualcunsegnu nantuàelluch'ellusiadiuSignore,ma(hèdestinatu)à essedistruttuèuccisudaaterra,èàessesradicatudaa terra,perchèhàrottul'alleanzadiuSignore,unostruDiu
27Perchètuttil'angelidiaprisenzaètuttil'angelidia santificazionesòstaticreaticusìdaughjornudiaso creazione,èdavantiàl'angelidiaprisenzaèàl'angelidia santificazione,hàsantificatuIsraele,affinchìfussinucun elluècùisosantianghjuli
28Ècumandaàifigliolid'Israeleèch'elliosservinuu segnudiquestupattuperesogenerazionicum'è un'ordinanzaeterna,èùnsaranumiccasradicatidaaterra
29Perchèucumandamentuhèstatustabilitucum'èun pattu,affinchìl'osservinupersempretràtuttiifiglioli d'Israele
30PerIsmaele,isofiglioli,isofratellièEsau,uSignore ùnl'hàmiccafattuavvicinassiàellu,èlihàsceltimicca perchèsòifigliolid'Abrahamu,perchèlicunniscia,mahà sceltuIsraeleperesseusopopulu
31Èellul'hàsantificatu,èl'hàriunitutràtuttiifigliolidi l'omi;perchècisòparechjenazionièparechjipopuli,è tuttisòisoii,èsopraàtuttihàmessuspiritiinautoritàper sviallidaellu.
32MasopraIsraeleùnhànuminatunisunanghjuluo spiritu,perchèellusoluhèusoguvernante,èlipriservaràè lidumanderàdaamanudiisoanghjulièdiisospiriti,è daamanuditutteesoputenzeperch'ellulipossipriserva èbenedisce,èch'ellisianusoiièch'ellusiausoiudatandu inavantipersempre.
33Èavàtiannunziuchìifigliolid'Israeleùnsiteneranu miccafideliàstaordinanza,èùncircuncideranumiccaiso figliolisecondututtastalege;perchèinacarnediaso circuncisioneometteranustacircuncisionediisofiglioli,è tuttielli,figliolidiBeliar,lasceranuisofiglioli incircuncisicum'èsònati.
34ÈciseràunagrandecòlleradauSignorecontr'ài figliolid'Israele.perchèanuabbandunatuusopattuèsisò alluntanatidaasoparolla,èanupruvucatuèblasfematu, postuch'elliùnosservanumiccal'ordinanzadistalege; perchèanutrattatuisomembricum'èiGentili,affinchì possinuesserimossièsradicatidaaterra.Èùnciseràpiù perdonunèpirdunuperelli[affinchìcisiaperdonuè perdonu]pertuttuupeccatudiquestuerroreeternu
CAPITULU16
1ÈàanovalunadiuquartumesesimuapparsiàAbraham, àaquerciadiMamre,èavemuparlatucunellu,èl'avemu annunziatuchìunfigliolulisariadatudaSara,asomoglia.
2ÈSarahàrisu,perchèhàintesuchìavemudettuste parollecùAbraham,èl'avemuammonita,èhàavutupaura, èhànigatud'avèrisuperviadieparolle
3Èliavemudettuunomediusofigliolu,cum'èusonome hèstatuurdinatuèscrittuinetavulecelesti(valeàdì) Isaac,
4È(chì)quandusimuvultatidaellaàuntempufissu,ella averiacuncipituunfigliolu.
5ÈinquestumeseuSignorehàeseguituisoghjudizii annantuàSodoma,èGomorra,èZeboim,ètuttaaregione diuGhjordanu,èlihàbrusgiaticùufocuèuzolfu,èlihà distruttifinuàquestughjornu,cum'è[eccu]tiaghju dichjaratututteesoopere,chìsògattivièpeccatoriassai,è chìsicontaminanuècummettenufornicazioneinaso carne,èfacenuimpuritànantuàaterra
6È,inlistessumodu,Diueseguiràughjudiziunantuài lochiinduveanufattusecondul'impuritàdiiSodomiti, cum'èughjudiziudiSodoma
7MaavemusalvatuLot;perchèDius'hèricurdatu d'Abrahamu,èl'hàmandatuforadimezuàaruina
8Èelluèesofiglioleanucummessupeccatinantuàa terra,cum'èùncin'erastatudipeccatunantuàaterra dapoiighjornid'Adamufinuàusotempu;perchèl'omusi hèchjinatucùesofigliole
9Èeccu,hèstatuurdinatuèincisuriguarduàtuttaaso discendenza,nantuàetavulecelesti,dicacciàlièdi sradicàli,èdieseguisceughjudiziuannantuàellicum'èu ghjudiziudiSodoma,èdiùnlasciànisunadiscendenzadi l'omunantuàaterraughjornudiacundanna 10ÈinquestumeseAbrahamupartìdaHebron,èpartìè stetetràKadesèShurinemuntagnediGerar.
11Èàamitàdiuquintumesesin'andòdaquì,èsteteàu PozzudiuGhjuramentu
12Èàamitàdiusestumese,uSignorevisitòSaraèfece perellacum'èaviadettu,èellacuncepì 13Èellaparturìunfiglioluuterzumese,èàamitàdiu mese,àutempudiuqualeuSignoreaviaparlatuà Abraham,àafestadieprimiziediaracolta,Isaccuhènatu 14ÈAbrahamhàcircuncisuusofigliolul'ottavughjornu: elluhèstatuuprimuàessecircuncisusecondul'alleanza chìhèstabilitapersempre
15Èinusestuannudiaquartasettimanasimughjuntida Abraham,àuPozzudiuGhjuramentu,èlisimuapparsi [cum'èavemudettuàSarachìduviamuvultàdaella,èella averiacuncipituunfigliolu
16Èsimuvultatiàusettimumese,èavemutrovuSara incintadavantiànoi]èl'avemubenedettu,èliavemu annunziatututteecosechìeranustatedecretateriguarduà ellu,ch'elluùnduveriamorefinuàch'elluùnavessiavutu seifiglioliinpiù,èch'elluliduveriavedeprimadimore; ma(chì)inIsaccuusonomeèasodiscendenza duverebbenuessechjamati:
17ÈchìtuttaadiscendenzadiisofigliolifussiGentili,è fussicunsideratatràiGentili;madaifigliolid'Isaccuunu diventessiunadiscendenzasanta,èùnfussicunsideratatrà iGentili
18Perchèelluduveriadiventàapartedil'Altissimu,ètutta asodiscendenzaseriacascatainpussessudiDiu,affinchì fussiperuSignoreunpopuluperasopussessusopraà tutteenazionièchìdiventessiunregnuèsacerdotièuna nazionesanta
19Èsimuandatiperanostrastrada,èavemuannunziatuà Saratuttuciòchìliavemudettu,ètraminduisisòrallegrati digrandegioia
20ÈcustruìquìunaltareàuSignorechìl'avialiberatu,è chìufaciarallegràinaterradiusosughjornu,ècelebrò unafestadigioiainquestumesesetteghjorni,vicinuà l'altarech'elluaviacustruituàuPozzudiuGhjuramentu 21Ècustruìcapanneperellustessuèperisoservitoriin questafesta,èfùuprimuàcelebràafestadiitabernaculi nantuàaterra
22Èdurantequestisetteghjorni,purtavaognighjornuà l'altareunolocaustuàuSignore,duibuoi,duimontoni, settepecure,uncapru,perunsacrifiziuperupeccatu,per pudèespiàcusìperellustessuèperasodiscendenza
23È,cum'èoffertadiringraziamentu,settemontoni,sette capretti,settepecureèsettecapri,èesooffertedifruttièe sooffertedibevande;ènebrusgiòtuttuugrassunantuà l'altare,un'offertasceltaàuSignoreperunodoredolce
24Èamaneèaserabrusgiavasustanzifragranti,incensu, galbanu,stackte,nardu,mirra,spezieècostumu;tutti questisettelioffrì,macinati,mischiatiinsemeinparti uguali(è)puri.
25Ècelebròstafestadurantesetteghjorni,rallegrendusidi tuttuusocoreèdituttaasoanima,elluètuttiquellichì eranuincasasoia,èùncieranimustranierucunellu,nè nimuchìeraincircuncisu
26ÈbenedisseusoCreatorechìl'aviacreatuinaso generazione,perchèl'aviacreatuseconduusobonpiacè; perchèsapiaècapiachìdaellunasceriaapiantadi ghjustiziaperegenerazionieterne,èdaelluunasanta sumente,affinchìdiventessicum'èQuelluchìaviafattu tutteecose
27Èbenedisseèsirallegrò,èchjamòunomedistafestaa festadiuSignore,unagioiaaccettabileàuDiuAltissimu.
28Èl'avemubenedettupersempre,ètuttaaso discendenzadopuàelluintutteegenerazionidiaterra, perchèhàcelebratustafestainasostagione,secondua tistimunianzadietavulecelesti
29Perquestaragionehèstatuurdinatunantuàetavule celestiriguardantiIsraele,chìcelebreranuafestadii tabernaculisetteghjornicùgioia,usettimumese, accettabiledavantiàuSignore-unalegepersempreper tutteesogenerazioniogniannu.
30Èperquestuùncihèlimitedighjorni;perchèhèstatu urdinatupersempreperIsraelech'elliucelebrinuèch'elli stanuincapanne,èch'ellimettinughirlandenantuàuso capu,èch'ellipiglinuramifrondosièsalicidauruscellu
31ÈAbrahampigliòramidipalmeèufruttudibelliarburi, èognighjornu,giranduintornuàl'altarecùiramisette volteàghjornuamane,lodenduèringrazianduusoDiu pertutteecoseingioia
CAPITULU17
1Èinuprimuannudiaquintasettimana,Isaccuhèstatu svezzatuinquestujubileu,[1982AM]èAbrahamhàfattu ungrandebanchettuinuterzumese,ughjornuchìuso figlioluIsaccuhèstatusvezzatu
2ÈIsmaele,figliolud'Agar,l'Egiziana,eradavantià Abraham,usobabbu,inusolocu,èAbrahamsirallegròè
benedisseDiuperchèaviavistuisofigliolièùneramortu senzafiglioli.
3Èsiricurdòdieparollech'elluliaviadettuughjornuchì Lots'erasiparatudaellu,èsirallegròperchèuSignoreli aviadatuasumentenantuàaterraperereditàaterra,è benedissecùtuttaasoboccauCreatoreditutteecose
4ÈSaravideIsmaelechìghjucavaèballava,èAbrahamu chìsirallegravadigrandegioia,èdiventòghjelosa d'IsmaeleèdisseàAbrahamu:"Cacciatestaschiavaèuso figliolu;perchèufiglioludistaschiavaùnseràmiccaerede cùumofigliolu,Isaccu"
5Èacosaeradifficiuleàl'ochjid'Abrahamu,perviadia soservaèdiusofigliolu,ch'elluicacciavaluntanudaellu.
6ÈDiudisseàAbrahamu:«Chìùnsiamiccagraveàito ochji,perviadiuzitelluèdiaschiava;intuttuciòchìSara t'hàdettu,ascoltaesoparolleèfàli;perchèinIsaccuserà chjamatuutonomeèatodiscendenza
7Maquant’àufiglioludistaschiava,nefaraghjuuna grandenazione,perchèhèdiatodiscendenza.
8Abrahamsialzòamanedibon'ora,pigliòupaneèuna buttigliad'acqua,limisenantuàespalled'Agarèdia zitella,èamandòvia.
9Èellasin'andòèerròinudesertudiBeerSheba,è l'acquainabuttiglias'eraesaurita,èazitellaebbesete,è ùnpudiapiùcuntinuà,ècascò.
10Èasomammaupigliòèughjittòsottuàunalivu,è andòàpusàsidavantiàellu,àadistanzad'uncolpud'arcu; perchèdisse:"Ùnvogliumiccavedeamortediumo figliolu",èmentreerasedutapienghjia
11ÈunanghjuludiDiu,unudiisanti,lidisse:«Perchè pienghji,Agar?Alzati,pigliauzitelluèteneluinmanu; perchèDiuhàintesuatovoceèhàvistuuzitellu»
12Èellaaprìl'ochji,èvideunpozzud'acqua,èandòè empieasobuttigliad'acqua,èdeteàbeieusofigliolu,èsi alzòèandòversuudesertudiParan
13Èuzitellucrebbeèdiventòunarciere,èDiueracun ellu,èasomammalipigliòunamogliatràefigliole d'Egittu
14Èellaliparturìunfigliolu,èelluuchjamòNebaiot; perchèelladisse:"USignoreeravicinuàmèquandu l'aghjuinvucatu"
15Èaccaddeinasettimasettimana,inuprimuannudi questu,[2003AM]inuprimumesedistughjubileu,u dodicesimudistumese,cisòstatevociinceluriguarduà Abraham,chìerafideleintuttuciòch'elluliaviadettu,è chìamavauSignore,èchìinogniafflizioneerafidele.
16ÈuprincipeMastêmâhèghjuntuèhàdettudavantià Diu:Eccu,AbrahamamaIsaccu,usofigliolu,èsi compiaceinellusopraàtutteecose;ordinaglidioffrelu cum'èunolocaustunantuàl'altare,èvideretes'ellufaràstu cumandamentu,èsaperetes'elluhèfideluintuttuciòchìu pruvate.
17ÈuSignoresapiachìAbrahamerafideleintutteeso afflizioni;perchèl'aviapruvatuperviadiusopaeseècùa carestia,èl'aviapruvatucùaricchezzadiirè,èl'avia pruvatudinovuperviadiasomoglia,quand'ellaerastata strappata(daellu),ècùacircuncisione;èl'aviapruvatuper viadiIsmaeleèAgar,asoserva,quanduimandòvia 18Èintuttuciòch'ellul'aviapruvatu,hèstatutrovufidelu, èasoànimaùneramiccaimpaziente,èùneramiccalentu àagisce;perchèerafideluèunamantediuSignore
CAPITULU18
1ÈDiulidisse:«Abrahamu,Abrahamu!».Èelludisse: «Eccu,sòquì».
2Èdisse:Pigliautofigliolupredilettu,quelluchìami, Isaccu,èvàinupaesealtu,èoffrelunantuàunadie muntagnechìtiindicheraghju.
3Èsialzòamanedibon'ora,sellòusoasinu,pigliòcun elluisoduighjovanièIsaccu,usofigliolu,tagliòalegna dil'olocaustuèandòinquellulocuuterzughjornu,èvide ulocudaluntanu
4Èghjunseàunapozzad'acqua,èdisseàisoghjovani: «Statequìcùl'asinu,èeiuèuzitelluanderemu(laggiù),è quanduaveremuadoratu,torneremudavoi»
5Èpigliòalegnadil'olocaustuèapusònantuàIsaccu,u sofigliolu;pigliòinmanuufocuèucultellu,èandavanu traminduiinsemeinquellulocu
6ÈIsaccudisseàusobabbu:«Babbu».Èdisse:«Eccumi, figliolumeu»Èlidisse:«Eccuufocu,ucultelluèalegna; mainduvehèapecuraperl'olocaustu,babbu?»
7Èdisse:«Diusipruveràunapecuraperunolocaustu, figliolumeu»Ès'avvicinòàulocudiamuntagnadiDiu
8Ècustruìunaltare,èpusòalegnasopral'altare,èligò Isaccu,usofigliolu,èupusòsopraalegnachìerasopra l'altare,èsteseamanuperpigliàucultellupertumbà Isaccu,usofigliolu
9Èeiumisòprisentatudavantiàellu,èdavantiàu principeMastêmâ,èuSignoredisse:"Ordinatelidiùn metteamanunantuàuzitellu,nèdifàlinunda,perchè aghjudimustratuch'ellutemeuSignore".
10Èl'aghjuchjamatudaucelu,èliaghjudettu: "Abrahamu,Abrahamu!"Èelluhèstatuspaventatuèhà dettu:"Eccumiquì".
11Èlidissi:«Ùnstendemiccaamanunantuàuzitellu,è ùnlifànunda;perchèavàaghjudimustratuchìtemiu Signore,èùnm'haimiccarifiutatuutofigliolu,uto figlioluprimogenitu»
12ÈuprincipeMastêmâhèstatuvergugnatu;èAbraham alzòl'ochjièfighjulò,èeccuunmuntonepigliatu...pere socorne,èAbrahamandòèpigliòumuntoneèl'offrìper olocaustuinlocudiusofigliolu
13ÈAbrahamchjamòquellulocu«USignorehàvistu», affinchìsidicainumontechìuSignorehàvistu:questuhè umonteSion
14ÈuSignorechjamòAbrahamuperusonomeuna secondavoltadaucelu,cum'ècihàfattucumparisceper parlàcunelluinnomediuSignore.
15Èdisse:«Ghjurupermèstessu,diceuSignore,postu chìhaifattuquestu,èùnm'haimiccarifiutatuutofigliolu, utofigliolupredilettu,tibenediraghjuinbenedizzione,è multiplicheraghjuatodiscendenza,cum'èestellediucelu, ècum'èarenachìhènantuàarivadiumareÈato discendenzaerediteràecitàdiisonemici, 16Èinatodiscendenzasaranubenedettetutteenazionidi aterra,perchèhaiubbidituàamovoce,èaghjudimustratu àtuttichìmisìfideleintuttuciòchìt'aghjudettu:Vaiin pace
17ÈAbrahamandòàisoghjovani,èsialzònuèandonu insemeàBeerSheba,èAbraham[2010AM]stavavicinuà uPozzudiuGhjuramentu
18Èellucelebravastafestaogniannu,setteghjornicù gioia,èachjamavaafestadiuSignoreseconduisette ghjorniduranteiqualiandavaètornavainpace 19Èdunquehèstatuurdinatuèscrittunantuàetavule celestiriguarduàIsraeleèasodiscendenzach'ellidevenu celebràstafestasetteghjornicùagioiadiafesta
CAPITULU19
1Èinuprimuannudiaprimasettimanadiu quarantaduisimugiubileu,Abrahamvultòèstetedifronteà Hebron,valeàdìKirjat-Arba,perduiesettimaned'anni 2Èinuprimuannudiaterzasettimanadistugiubileu,i ghjornidiavitadiSarasòstaticompiuti,èellahèmortain Hebron
3ÈAbrahamhèandatuàpienghjelaèàintarràla,è l'avemumessuàprova[pervede]s'elluusospirituera pazienteès'elluùns'indignavamiccadieparollediaso bocca;èhèstatutrovupazienteinquestu,èùnhèstatu disturbatu
4Perchècùapazienzadiuspiritucunversòcùifigliolidi Heth,cùl'intenzionech'ellilidessinuunlocuinduve intarràusomortu
5ÈuSignorelifecegraziadavantiàtuttiquellichìu vidianu,èellusupplicòcungentilezzaifigliolidiHeth,èli detteruaterradiadoppiagrottadifronteàMamre,valeà dìHebron,perquattrucentupezzid'argentu
6Èusupplicavanudicendu:«Teludaremupernunda;ma ùnuvuliapigliàdaesomanipernunda,perchèhàdatuu prezzudiulocu,isoldiperinteru,ès'hèinchinatudavanti àelliduievolte,èdopuquestuhàintarratuusomortuina doppiagrotta
7ÈtuttiighjornidiavitadiSaraeranucentuvintisette anni,valeàdìduigiubileièquattrusettimaneèunannu: quessisòighjornidil'annidiavitadiSara
8QuestahèadecimaprovacùaqualeAbrahamhèstatu messuàprova,èhèstatutrovufidelu,pazienteinspiritu.
9Èùndissemancuunaparollariguarduàavocechìcurria inaterra,cum'èDiuaviadettuch'elluadariaàelluèàaso discendenzadopuàellu,èdumandòunlocuperintarràiso morti;perchèhèstatutrovufidelu,èhèstatuscrittunantuà etavulecelesticum'èamicudiDiu
10Èinuquartuannu,pigliòunamogliaperusofigliolu Isaccu,èusonomeeraRebecca[2020AM][afiglioladi Bethuel,figlioludiNahor,fratellud'Abrahamu],surelladi LabanuèfiglioladiBethuel;èBethuelerafiglioludi Melca,chìeraamogliadiNahor,fratellud'Abrahamu 11ÈAbrahampigliòperelluunaterzamoglia,èuso nomeeraKetura,tràefigliolediisoservitori,perchèAgar eramortaprimadiSaraÈellaliparturìseifiglioli, Zimram,Jokshan,Medan,Midian,IsbakèShuah,ineduie settimaned'anni.
12Èinasestasettimana,inuseconduannu,Rebecca parturìàIsaccuduifiglioli,GhjacobbuèEsaù, 13È[2046AM]Ghjacobbueraunomulisciuèdrittu,è Esauerafieru,unomudiacampagna,èpelutu,è Ghjacobbustavaintende.
14Èighjovanicrebbenu,èGhjacobbuamparaàscrive; maEsaùùnamparavamicca,perchèeraunomudia campagnaèuncacciadore,èamparavaaguerra,ètutteeso azzionieranuferoci
15ÈAbrahamamavaGhjacobbu,maIsaacamavaEsaù
16ÈAbrahamhàvistul'attid'Esaù,èsapiachìin Ghjacobbuusonomeèasodiscendenzaduverebbenuesse chjamati;èchjamòRebeccaèdetecumandamentiriguardu àGhjacobbu,perchèsapiach'ella(anch'ella)amava GhjacobbuassaipiùchèEsaù
17Èlidisse:Figliameia,survegliaumofigliolu Ghjacobbu,perchèelluseràinumopostunantuàaterra,è perunabenedizioneinmezuàifigliolidil'omi,èpera gloriadituttaadiscendenzadiSem
18PerchèsochìuSignoreusceglieràperesseunpopulu perasopussessu,sopraàtuttiipopulichìsònantuàa facciadiaterra.
19Èeccu,umofiglioluIsaccuamaEsaùpiùchè Ghjacobbu,mavecuchìtùamiveramenteàGhjacobbu
20Aghjunghjiteancudipiùàavostrabuntàperellu,èchì ivostriochjisianunantuàellucùamore;perchèelluserà unabenedizionepernoinantuàaterradaavàpertuttee generazionidiaterra.
21Chìetomanisianuforti,èchìutocoresirallegriinu tofiglioluGhjacobbu;perchèl'aghjuamatuassaipiùdi tuttiimofiglioli.Seràbenedettupersempre,èaso discendenzaempieràtuttaaterra
22S'unomupòcuntàarenadiaterra,ancuaso discendenzaseràcuntata.
23ÈtutteebenedizionicùequaliuSignorem'hà benedettu,mèèamodiscendenza,saranudiGhjacobbuè diasodiscendenzapersempre.
24Èinasodiscendenzaseràbenedettuumonome,èu nomediimobabbi,Sem,èNoab,èEnoch,èMahalalel,è Enos,èSeth,èAdam.
25Èquestiserviranuàponeifundamentidiucelu,èà rinfurzàaterra,èàrinnuvàtuttiiluminarichìsòinu firmamentu.
26ÈchjamòàGhjacobbudavantiàl'ochjidiRebecca,aso mamma,èubasgiò,èubenedisse,èdisse:
27«Ghjacobbu,umofigliolupredilettu,chìamoànima ama,chìDiutibenedicadasopraàufirmamentu,èch'ellu tidiatutteebenedizionicùequalihàbenedettuAdamu, Enoch,NoèèSem;ètutteecosech'ellum'hàdettu,ètutte ecosech'elluhàprumessudidàmi,ch'ellufaciattaccassià tèèàatodiscendenzapersempre,seconduighjornidiu celusopraàaterra.
28ÈiSpiritidiMastêmâùntidumineranunèàato discendenzaperalluntanàtidauSignore,chìhèutoDiu datandupersempre.
29ÈchìuSignoreDiusiaunbabbupertè,èpertè,u figlioluprimogenitu,èperupopulupersempre.
30Vaiinpace,figliolumeuÈtraminduisòpartutiinseme daAbrahamu
31ÈRebeccaamavaàGhjacobbu,cuntuttuusocoreè cuntuttaasoanima,assaipiùchèEsaù;maIsaccuamavaà EsaùassaipiùchèGhjacobbu
CAPITULU20
1Èinuquarantaduimughjubileu,inuprimuannudia settimasettimana,AbrahamchjamòIsmaele,[2052(2045?) AM]èisododicifiglioli,èIsaccuèisoduifiglioli,èisei figliolidiKeturah,èisofiglioli.
2Èlicumandòd'osservàaviadiuSignore;ch'elli pratichinuaghjustizia,èaminuognunuusovicinu,è agiscinuinquestumodutràtuttil'omi;ch'ellicammininu ognunuinmodudafàghjudiziuèghjustizianantuàaterra.
3Ch'ellicircuncidessinuisofiglioli,secondul'alleanza ch'elluaviafattucunelli,èch'elliùnsideviessinunèà dirittanèàmancaditutteeviechìuSignoreciavia urdinatu;èch'ènociguardessimudaognifornicazioneè impurità,[èrinunziemutrànoiàognifornicazioneè impurità]
4Ès'èunadonnaounaservacummettefornicazionetràdi voi,brusgiatelacùufocuèùncummettitemicca fornicazionecunellaseconduisoochjièusocore;èùn pigliatemiccaperellimoglidaefigliolediCanaan;perchè adiscendenzadiCanaanseràsradicatadaaterra
5Èlidissediughjudiziudiigiganti,èdiughjudiziudii Sodomiti,cumueranustatighjudicatiperviadiaso malvagità,èeranumortiperviadiasofornicazione,èdi l'impurità,èdiacurruzzionemutualeperviadia fornicazione
6Èguardatevidaognifornicazioneèimpurità,èdaogni contaminazionedipeccatu,perpaurachìunostrunomesia unamaledizione,ètuttaavostravitaunsibilu,èchìtuttii vostrifigliolisianudistruttidaaspada,èchìùnsiate maledetticum'èSodoma,ètuttuuvostrurestucum'èi figliolidiGomorra
7Viscongiuru,figliolimei,amateuDiudiucelu,è attaccateviàtuttiisocumandamenti.Èùncamminate miccadopuàisoidoli,èdopuàesoimpurità, 8Èùnvifatemiccadiifusiosculpiti;perchèsòvanità,è ùncihèspirituinelli;perchèsòoperadimani(dil'omi),è tuttiquellichìsifidanudielliùnsifidanudinunda 9Ùnliservitemicca,èùnliadoratemicca,maserviteu DiuAltissimu,èadoratelucuntinuamente:èsperatesempre inasofaccia,èpraticatearettitudineèaghjustiziadavanti àellu,affinchìelluabbiapiacèinvoièvicuncedaaso misericordia,èmandipioggianantuàvoimaneèsera,è benedicatutteevostreoperechìavetefattunantuàaterra, èbenedicauvostrupaneèavostraacqua,èbenedicau fruttudiuvostruventreèufruttudiavostraterra,èi greggidiuvostrubestiame,èigreggidievostrepecure 10Èsareteunabenedizionenant'àaterra,ètutteenazioni diaterravidesidereranu,èbenediranuivostrifiglioliinu monome,affinchìsianubenedetticum'èmè
11ÈelluhàdatuàIsmaeleèàisofiglioli,èàifigliolidi Ketura,rigali,èlihàmandatiluntanudaIsaccuuso figliolu,èhàdatututtuàIsaccuusofigliolu
12ÈIsmaeleèisofiglioli,èifigliolidiKeturahèiso figlioli,andonuinsemeèstavanudaParanfinuàl'entrata diBabilonia,intuttaaterrachìhèàlivante,difronteàu desertu
13Èquestisimischionutràdielli,èusonomehèstatu chjamatuArabièIsmaeliti
CAPITULU21
1Èinusestuannudiasettimasettimanadistughjubileu AbrahamchjamòIsaccuusofigliolu,è[2057(2050?)AM] licumandatu:dicendu:"Sòdiventatuvechju,èùn cunnoscumiccaughjornudiamomorte,èsòpienudii moghjorni
2Èeccu,aghjucentusettantacinqueanni,èpertuttii ghjornidiamovitamisòricordatudiuSignore,èaghju cercatucùtuttuumocoredifàasovuluntà,èdimarchjà drittuintutteesovie.
3Amoànimahàodiatul'idoli,<èaghjudisprezzatuquelli chìliservianu,èaghjudatuumocoreèumospiritu>per pudèosservàdifàavulintàdiQuelluchìm'hàcreatu
4PerchèelluhèuDiuvivu,èelluhèsantuèfidelu,èellu hèghjustupiùcàtutti,èùncihècunellunisuna accettazionedipersone(dil'omi)nèalcunaaccettazionedi rigali;perchèDiuhèghjustu,èesegueghjudiziucontr'à tuttiquellichìtrasgredenuisocumandamentiè disprezzanuusopattu.
5Ètù,figliolumeu,osservaisocumandamentièeso ordinanzeèisoghjudizii,èùnmarchjàmiccadopuà l'abominazionièdopuàl'imaginesculpiteèdopuà l'imaginedimetallofusu
6Èùnmanghjatemiccasangued'animaliodibestiame,o d'alcunacelluchìvolaincelu.
7Ès'èvoimmolateunavittimacum'èoffertadipace accettabile,immolatela,èversateusosanguenantuà l'altare,ètuttuugrassudil'offertaoffriretenantuàl'altare cùafarinafinaèl'offertadicarnemischiatacùoliu,cùaso libazione-offrelituttiinsemenantuàl'altaredil'olocaustu; hèunodoredolcedavantiàuSignore.
8Èoffriraiugrassudiusacrifiziudiringraziamentunantu àufocuchìhènantuàl'altare,èugrassuchìhènantuàu ventre,ètuttuugrassunantuàl'intestinièiduireni,ètuttu ugrassuchìhèsopraàelli,ètoglierainantuàilombièu fegatu,insemecùireni
9Èoffretuttuquècum'èunodoredolceaccettabiledavanti àuSignore,cùasooblazionedicarneècùasooblazione dibevanda,cum'èunodoredolce,upanedil'offertaàu Signore.
10Èmanghjateasocarnequellughjornuèusecondu ghjornu,èùnlasciatemiccachìusoleusecondughjornu tramontifinuàch'ellusiamanghjatu,èùnlasciatemicca stànundaperuterzughjornu;perchèùnhèmicca accettabile[perchèùnhèmiccaappruvatu]èùnsiapiù manghjatu,ètuttiquellichìnemanghjanusipurteranuu peccatu;perchècusìl'aghjutrovuscrittuinilibridiimo antenati,èineparolled'Enoch,èineparollediNoè 11Ènantuàtutteevostreoffertespargereteusale,èùn lasciatemiccamancàusaledil'alleanzaintutteevostre offertedavantiàuSignore
12Èperciòchìriguardaulegnudiisacrifizii,attentiàùn purtà(altru)legnuperl'altareinpiùdiquesti:cipressu, alloru,amandulu,abete,pinu,cedru,savina,fico,aliva, mirra,alloru,aspalathus
13Èdistitipidilegnu,mettenantuàl'altaresottuàu sacrifiziu,quellichìsòstatipruvatiperusoaspettu,èùn mettemicca(cisopra)alcunlegnuspaccatuoscuru,(ma) duruèpulitu,senzadifettu,unacrescitasanaènova;èùn mettemicca(cisopra)legnuvechju,[perchèasofragranza hèsparita]perchèùncihèpiùfragranzacum'èprima
14Oltreàstitipidilegnu,ùncin'hèaltruchìduverete mette(nantuàl'altare),perchèafragranzahèsparsa,è l'odorediasofragranzaùns'alzamiccaincelu
15Osservastucumandamentuèmettiluinpratica,figliolu meu,affinchìpossiesseghjustuintutteetoopere.
16Èinognimumentusiatepuriinuvostrucorpu,è lavatevicùl'acquaprimadiavvicinavviperoffrenantuà l'altare,èlavateevostremanièivostripediprimadi avvicinavviàl'altare;èquanduavetefinitudisacrificà, lavatetornaevostremanièivostripedi.
17Èùnlasciatemiccachìusangueappariscanantuàvoi nènantuàivostrivestiti;staiattentu,figliolumeu,àu sangue,staiattentuassai;cupriteludipolvere.
18Èùnmanghjatemiccasangueperchèhèl'anima;ùn manghjatemiccasangueinalcunmodu
19Èùnpigliatemiccarigaliperusanguedil'omu,per paurach'ellusiaversatuimpunemente,senzaghjudiziu; perchèhèusanguechìhèversatuchìfacepeccàaterra,èa terraùnpòessepurificatadausanguedil'omu,salvuperu sanguediquelluchìl'hàversatu
20Èùnpigliatemiccarigaliodoniperusanguedil'omu: sanguepersangue,affinchìpossiateesseaccettatudavanti àuSignore,uDiuAltissimu;perchèelluhèadifesadiubè: èaffinchìpossiateessepreservatudaognimale,èaffinchì elluvisalvidaognitipudimorte
21Vegu,figliolumeu,chìtuttel'operediifigliolidil'omi sòpeccatuèmalvagità,ètutteesooperesòimpurità, abominazioneècontaminazione,èùncihèghjustiziain elli
22Guardati,perùnmarchjàperesovieèùncalàperiso sentieri,èùnpeccàunpeccatuchìghjunghjeàamorte davantiàuDiuAltissimuAltrimenti,ellutipiatteràaso faccia,tirimetteràinmanuàatotrasgressione,ti sradicheràdaaterra,èatodiscendenzaancudasottuàu celu,èutonomeèatodiscendenzaspariranudatuttaa terra.
23Alluntanatevidatutteesoopereèdatuttaasoimpurità, èosservatel'ordinanzadiuDiuAltissimu,èfateaso vuluntàèsiateghjustiintutteecose.
24Ètibenediràintutteetoopere,èfaràcrescedatèuna piantadighjustiziaintuttaaterra,pertutteegenerazionidi aterra,èumonomeèutonomeùnsaranumiccascurdati sottuàucelupersempre
25Vai,figliolumeu,inpaceChìuDiuAltissimu,umo DiuèutoDiu,tirinforziperfàasovulintà,èch'ellu benedicatuttaatodiscendenzaèurestudiato discendenzaperegenerazionipersempre,cùtuttee benedizionighjuste,affinchìtupossiesseunabenedizione nantuàtuttaaterra
26Èellusurtìdaellututtucuntentu
CAPITULU22
1Èaccaddeinaprimasettimanadiuquarantaquattru ghjubileu,inuseconduannu,valeàdì,l'annuinuquale Abrahamhèmortu,chìIsaccuèIsmaelesòghjuntidau PozzudiuGhjuramentupercelebràafestadiesettimanevaleàdì,afestadiiprimifruttidiaracolta-daAbraham, usobabbu,èAbrahamsihèrallegratuperchèisodui figliolieranughjunti
2PerchèIsaccuaviaassaipussessiinBeerSheba,èIsaccu eraabituatuàandààvedeisopussessièàvultàdauso babbu
3ÈinquellighjorniIsmaeleghjunseàvedeusobabbu,è traminduisiriunìnu,èIsaccuoffrìunsacrifiziuperun
olocaustu,èuprisentònantuàl'altarediusobabbuch'ellu aviafattuinHebron.
4Èelluhàoffertuun'offertadiringraziamentuèhàfattu unbanchettudigioiadavantiàIsmaele,usofratellu:è Rebeccahàfattunovifocaccinecùugranunovu,èlihà datiàGhjacobbu,usofigliolu,perpurtalliàAbraham,uso babbu,daeprimiziediaterra,affinchìellumanghjessiè benedisceuCreatoreditutteecoseprimadimore.
5ÈIsaccu,ancuellu,mandòperamanudiGhjacobbuà Abrahamunbellusacrifiziudiringraziamentu,affinchì manghjessièbeiessi
6Èmanghjòèbevve,èbenedisseuDiuAltissimu,chìhà creatuuceluèaterra,chìhàfattututteecosegrassedia terra,èl'hàdateàifigliolidil'omi,affinchìmanghjinuè bevenuèbenediscinuusoCreatore
7«Èavàtiringraziu,oDiumeu,perchèm'haifattuvede stughjornu:eccu,aghjucentusettantaquindicianni,sò vechjuèpienudighjorni,ètuttiimoghjornisòstatiper mèpace.
8Aspadadil'avversariuùnm'hàmiccavintuintuttuciò chìm'haidatuàmèèàimofiglioli,tuttiighjornidiamo vitafinuàquestughjornu.
9Diumeu,chìatomisericordiaèatopacesianusopraàu toservitoreèsopraàadiscendenzadiisofiglioli,affinchì sianupertèunanazionesceltaèunaereditàtràtuttee nazionidiaterra,daavàinpoifinuàtuttiighjornidie generazionidiaterra,pertuttiiseculi
10ÈchjamòàGhjacobbuèdisse:«Figliolumeu Ghjacobbu,chìuDiudituttitibenedicaètirinforziperfà aghjustizia,èasovuluntàdavantiàellu,èch'ellutiscelga tèèatodiscendenzaperchìpossiatediventàunpopuluper asoereditàseconduasovuluntàpersempre
11Ètù,figliolumeiu,Ghjacobbu,avvicinatièbasgiami’ Ès’avvicinòèubasgiò,èdisse:‘Benedettusiaumo figlioluGhjacobbu,ètuttiifigliolidiDiuAltissimu,per tuttiiseculi:ChìDiutidiaunasumentedighjustizia;è ch’ellusantifichialcunidiitofiglioliinmezuàtuttaa terra;chìenazionitiservinu,èchìtutteenazioni s’inchininudavantiàatosumente
12Siatefortedavantiàl'omi,èesercitatel'autoritàannantu àtuttaadiscendenzadiSethCusìevostrevieèeviedii vostrifigliolisaranughjustificate,affinchìdiventinuuna nazionesanta.
13ChìuDiuAltissimutidiatutteebenedizioni,cùequali m'hàbenedettu,ècùequalihàbenedettuNoèèAdamu; Ch'elleriposinunantuàucapusacrudiatodiscendenzadi generazioneingenerazionepersempre
14Èch'ellutipurifichidaogniingiustiziaèimpurità, affinchìtisianuperdonatetutteetrasgressionichìhai cummessuperignoranzaÈch'ellutirinfurziètibenedica Èch'ètùpossiereditàtuttaaterra,
15Èch'ellurinnoviusopattucuntè,affinchìtusiaper elluunanazioneperasoereditàpertuttiiseculi,èch'ellu siapertèèperatodiscendenzaunDiuinveritàè ghjustiziapertuttiighjornidiaterra 16Ètù,figliolumeiuGhjacobbu,ricurdatidiemoparolle, èosservaicumandamentid'Abrahamu,utobabbu: Separatidaenazioni,èùnmanghjatemiccacunelle;èùn fatemiccaseconduesoopere,èùndiventatemiccauso cumpagnu;perchèesooperesòimpure,ètutteesoviesò unacontaminazione,unaabominazioneèunaimpurità
17Offrenuisosacrifiziiàimorti,èveneranuspiriti maligni,èmanghjanusopraàetombe,ètutteesooperesò vanitàènulla
18Ùnanumiccacorepercapisce,èisoochjiùnvedenu miccaciòchìsòesoopere,ècumus'erroranudicenduàun pezzudilegnu:"TùsìumoDiu",èàunapetra:"Tùsìu moSignoreètùsìumoliberatore"[Èùnanumiccacore]
19Èquant’àtè,figliolumeiuGhjacobbu,chìuDiu Altissimut’aiuti,chìuDiudiucelutibenedicaèti alluntanidaasoimpuritàèdatuttiisosbagli
20Guardati,figliolumeuGhjacobbu,dipigliàunamoglia daunadiefigliolediCanaan;perchètuttaaso discendenzaseràsradicatadaaterra.
21Perchè,perviadiatrasgressionediHam,Canaanhà sbagliatu,ètuttaasodiscendenzaseràdistruttadaaterraè tuttuciòchìneresta,ènimudiquellichìnasceranudaellu seràsalvatuughjornudiughjudiziu
22Èquant'àtuttil'adoratorid'idolièdiiprufani (a)Ùnciserànisunasperanzaperelliinaterradiivivi; (b)Èùnciseràpiùmemoriadiellinant'àaterra;
(c)PerchèscenderanuinuSceol, (d)Èinulocudicundannaandaranu, Cum'èifigliolidiSodomasòstatitoltidaaterra,cusì saranutoltituttiquellichìadoranuidoli
23Ùntememicca,figliolumeiuGhjacobbu,èùnti scuraggià,figliolud'Abrahamu:ChìuDiuAltissimuti preservidaadistruzzione,èchìtiliberidatuttiisentieridi l'errore.
24Aghjucustruitustacasaperpudèmetteumonome soprainterra:[hèdataàtèèàatodiscendenzapersempre], èseràchjamatacasad'Abrahamu;hèdataàtèèàato discendenzapersempre;perchètucustruiraiamocasaè stabiliraiumonomedavantiàDiupersempre:ato discendenzaèutonomedureranupertutteegenerazionidi aterra
25Ècessòdidàlicumandamentièdibenediscelu
26Èiduisisòstesiinsemenantuàunlettu,èGhjacobbu hàdormituinusenud'Abrahamu,ubabbudiusobabbu,è l'hàbasgiatusettevolte,èusoaffettuèusocoresisò rallegratiperellu.
27Èubenedissedituttuusocoreèdisse:"UDiu Altissimu,uDiuditutti,èCreatoreditutti,chìm'hàfattu sortedaUrdiiCaldeiperdàmistaterraperereditàper sempre,èperch'eiupossistabilisceunasantasementebenedettusial'Altissimupersempre"
28ÈbenedisseàGhjacobbuèdisse:«Figliolumeu,per qualemirallegrucuntuttuumocoreèumoaffettu,chìa tograziaèatomisericordiasianuelevatesopraàelluè sopraàasodiscendenzapersempre
29Èùnl'abbandunàmicca,èùnudisprezzàmiccadaavà finuàighjornidil'eternità,èchìitoochjisianuaperti nantuàelluènantuàasodiscendenza,affinchìtuupossi priservà,èbenedisce,èsantificàcum'èunanazioneperato eredità;
30Èbenediscilucùtutteetobenedizionidatanduàtuttii ghjornidil'eternità,èrinnuvautopattuèatograziacun elluècùasodiscendenzasecondututtuutobonpiacèper tutteegenerazionidiaterra
CAPITULU23
1ÈellupusòduiditediGhjacobbunantuàisoochji,è benedisseuDiudiidii,èsicupriaafacciaèsteseipediè addurmintìusonnudil'eternità,èfùriunitucùisobabbi
2Èmalgradututtuquè,Ghjacobbustavachjinatuinuso senu,èùnsapiamiccach'Abrahamu,ubabbudiusobabbu, eramortu
3ÈGhjacobbusisvegliòdausosonnu,èeccuchì Abrahamerafretucum'èughjacciu,èdisse:"Babbu, babbu!";maùncieranimuchìparlava,èsapiach'elluera mortu
4ÈsialzòdausosenuècorseàdìàRebecca,aso mamma;èRebeccaandòdaIsaccudinotte,èlidisse;è andonuinseme,èGhjacobbucunelli,èunalampadaerain manu,èquand'ellieranuintruti,truvonuAbrahammortu
5ÈIsaccusilampònantuàafacciadiusobabbu,pienseè ubasgiò.
6Èevocesòstateinteseinacasad'Abrahamu,èIsmaele, usofigliolu,sialzò,èandòdaAbraham,usobabbu,è pianseperAbraham,usobabbu,elluètuttaacasa d'Abrahamu,èpianserucùungrandepienghje
7ÈisofiglioliIsaccuèIsmaelel'anuintarratuinagrotta doppia,vicinuàSara,asomoglia,èl'anupienghjutu quarantaghjorni,tuttil'omidiasocasa,èIsaccuèIsmaele, ètuttiisofiglioli,ètuttiifigliolidiKeturainusolocu;èi ghjornidipienghjuperAbrahameranufiniti.
8Èellucampòtrègiubileièquattrusettimaned'anni,centu settantacinqueanni,ècompieighjornidiasovita,essendu vechjuèpienudighjorni.
9Perchèighjornidil'antenati,diasovita,eranu diciannovegiubilei;èdopuàuDiluviucuminciaruàcresce menudidiciannovegiubilei,èàdiminuisceingiubilei,èà invechjàprestu,èàessepienidiisoghjorniperviadia tribulazionenumerosaèdiamalvagitàdiesovie,cù l'eccezzioned'Abrahamu.
10PerchèAbrahameraperfettuintutteesooperecùu Signore,èpiacevuleinghjustiziatuttiighjornidiasovita; èeccu,ùnhàmiccacumpletatuquattrugiubileiinasovita, quanduerainvechjatuperviadiamalvagità,èerapienudi isoghjorni
11Ètutteegenerazionichìnasceranudaquestutempufinu àughjornudiugrandeghjudiziuinvechjaranuprestu, primach'ellicompianuduigiubilei,èasocunniscenzali abbanduneràperviadiasovechjaia.Terratuttaaso cunniscenzasparirà
12Èinquellighjorni,s'èunomucampaunghjubileuè mezuanni,sidiceràdiellu:"Hàcampatuassai,èamaiò partediisoghjornisòdulore,tristezzaètribulazione,èùn cihèpace:
13Perchècalamitàseguitacalamitàdopucalamità,èferita dopuferita,ètribulazionedoputribulazione,ècattive nutiziedopucattivenutizie,èmalatiadopumalatia,ètuttii ghjudiziigattivicum'èquesti,l'unucùl'altru,malatiaè scunfitta,èneveèbrinaèghjacciu,èfrebba,èbrividi,è torpore,ècarestia,èmorte,èspada,ècaptività,èogni sortadicalamitàèdulori
14Ètuttequestecoseaccadrànantuàunagenerazione malvagia,chìtrasgrediscenantuàaterra:esooperesò impuritàèfornicazione,ècontaminazioneèabominazioni
15Alloradiceranu:"Ighjornidil'antenatieranunumerosi (ancumilleanni,èeranuboni;maeccu,ighjornidia nostravita,s'èunomuhàcampatuassai,sòsettantaanniè
dece,è,s'elluhèforte,ottantaanni,èquellisògattivi,èùn cihèpaceinighjornidistagenerazionemalvagia".
16Èinquellagenerazioneifigliolicunvinceranuiso babbièisoanzianidipeccatuèd'ingiustizia,èdieparolle diasoboccaèdiegrandemalvagitàch'elliperpetranu,è riguarduàusoabbandonudil'alleanzachìuSignorehà fattutràellièellu,ch'ellidevenuosservàèfàtuttiiso cumandamentièesoordinanzeètutteesolege,senza alluntanassinèàdirittanèàmanca
17Perchètuttianufattuumale,èogniboccaparlainiquità ètutteesooperesòimpuritàèabominazione,ètutteeso viesòcontaminazione,impuritàèdistruzzione
18Eccu,aterraseràdistruttaperviaditutteesoopere,è ùnciseràpiùsumentedivigna,nèoliu;perchèesoopere sòcumpletamenteinfedeli,èperiranututtiinseme,bestieè bestiameèacelli,ètuttiipescidiumare,perviadii figliolidil'omi
19Èsibatteranutràdielli,ighjovanicùivechji,ivechji cùighjovani,ipovericùiricchi,ipovericùigrandi,èu mendicantecùuprincipe,perviadialegeèdil'alleanza; perchèanuscurdatuucumandamentu,èl'alleanza,èefeste, èimesi,èisabbati,èigiubilei,ètuttiighjudizii.
20Èsifermeranu<cùarchiè>spadeèguerraperfàli vultàinastradaghjusta;maùnsinevultaranumiccafinuà chìassaisangueùnsiastatuversatunantuàaterra,l'unu perl'altru
21Èquellichìsòscappatiùntorneranumiccadaaso malvagitààaviadiaghjustizia,masiesalteranututtià l'ingannuèàaricchezza,affinchìognunupossipigliàtuttu ciòchìhèdiusovicinu,èchjameranuugrandenome,ma miccainveritàèmiccainghjustizia,ècontamineranuu santudiisanticùasoimpuritàèacorruzzionediaso inquinamentu
22Èungrandecastiguaccadrààl'operedistagenerazione dapartediuSignore,èlidarààaspadaèàughjudiziuèà acaptività,èperessesaccheggiatièdivurati
23ÈellusveglieràcontruàelliipeccatoridiiGentili,chì ùnanunèmisericordianècumpassione,èchìùn rispetteranuapersonadinimu,nèvechjunèghjovanu,nè dinimu,perchèsòpiùgattivièfortiàfàumalechètuttii figliolidil'omiÈuseranuviulenzacontruàIsraeleè trasgressionecontruàGhjacobbu,èassaisangueserà versatunantuàaterra,èùnciserànimupercoglieènimu perseppellisce
24Inquellighjornigridaranuforte,èchjameranuè prigheranuperch'ellisianusalvatidaamanudiipeccatori, ipagani;manimuùnseràsalvatu
25Èicapidiizitellisaranubianchicùcapelligrigi,èun zitelluditrèsettimaneappariràvechjucum'èunomudi centuanni,èasostaturaseràdistruttadaatribulazioneè l'oppressione
26Èinquellighjorniizitellicuminceranuàstudiàelege, Èàcircàicumandamenti,Èàvultààaviadiaghjustizia
27Èighjornicuminceranuàcresceassaièàcrescetrà quellifigliolidil'omifinuàchìisoghjornis'avvicineranu àmilleanniÈàunnumerud'annipiùgrandechè(prima) eraunumerudiighjorni.
28Èùnciseràmiccavechjunèqualchissiachìùnsia miccacuntentudiisoghjorni,perchètuttisaranu(cum'è) zitellièghjovani.
29Ètuttiisoghjornisaranucumpletiècamperanuinpace èingioia,ÈùnciserànèSatanassunèalcundistruttore male;Perchètuttiisoghjornisaranughjornidi benedizioneèdiguarigione.
30ÈinquellutempuuSignoreguariràisoservitori,èsi rialzeranuèvedranuunagrandepace,ècacceranuiso avversariÈighjustivideranuèsaranuringrazianti,èsi rallegreranudigioiapersempreèpersempre,èvedranu tuttiisoghjudiziiètutteesomaledizioninantuàiso nemici
31Èesoosseriposeranuinterra,èisospiritiaveranu assaigioia,èsaperanuchìhèuSignorechìesegueu ghjudiziu,èchìmostramisericordiaàcentinaieèmigliaiaè àtuttiquellichìl'amanu
32Ètù,Mosè,scrivisteparolle;perchècusìsòscritte,è l'anuregistratenantuàetavulecelestiperuna tistimunianzaperegenerazionipersempre
CAPITULU24
1Èaccaddedopuàamorted'Abrahamu,chìuSignore benedisseIsaccu,usofigliolu,èsialzòdaHebronèandòè steteàuPozzudiaVisioneinuprimuannudiaterza settimana[2073AM]distugiubileu,setteanni
2Èinuprimuannudiaquartasettimanaunacarestia cuminciòinupaese,[2080AM]inpiùdiaprimacarestia, chìerastatainighjornid'Abrahamu
3ÈGhjacobbuhàfattuunaminestradilenticchie,èEsaù hèvultatudaucampufamituÈhàdettuàGhjacobbu,uso fratellu:«Dammidistaminestrarossa»ÈGhjacobbulihà dettu:«Vendimiatoprimogenituraètidaraghjuupane,è ancuunpocudistaminestradilenticchie»
4ÈEsaùdisseinusocore:«Moriraghju;àchìmiservestu dirittudiprimogenitura?
5ÈdisseàGhjacobbu:«Teludò»ÈGhjacobbudisse: «Ghjuramioghje»,èellulighjurò
6ÈGhjacobbuhàdatuàusofratelluEsaupaneèminestra, èelluhàmanghjatufinuàch'elluhèstatusaziu,èEsauhà disprezzatuusodirittudiprimogenitura;perquessahè statuchjamatuEsauEdom,perviadiaminestrarossachì Ghjacobbulihàdatuperusodirittudiprimogenitura
7ÈGhjacobbudiventòupiùvechju,èEsaùfùdeclassatu
8Èacarestiaerasopraàupaese,èIsaccupartìperfalàin Egittuuseconduannudistasettimana,èandòdaurèdii FilisteiinGerar,daAbimelech
9ÈuSignoreliapparveèlidisse:«Ùnscendetemiccain Egittu;stàinupaesechìvidiceraghju,èsughjornatein questupaese,èseraghjucunvoièvibenediraghju.
10Perchèàtèèàatodiscendenzadaraghjututtastaterra, èmanteneraghjuumoghjuramentuch'aghjufattuà Abraham,utobabbu,èmultiplicheraghjuatodiscendenza cum'èestellediucelu,èdaraghjuàatodiscendenzatutta staterra
11Èinatodiscendenzasaranubenedettetutteenazionidi aterra,perchèutobabbuhàubbidituàamovoce,èhà osservatuimoordinièimocumandamenti,emolege,e moordinanzeèumopattu;èavàubbidisciàamovoceè stàinquestupaese
12ÈsteteinGelartrèsettimaned'anni
13ÈAbimelechhàdatuun'ordinecontruàellu,[20802101AM]ècontruàtuttuciòchìerasoiu,dicendu:
"Qualchissiachìutoccaoqualcosadisoiumoriràdi sicuru".
14ÈIsaccudiventòfortetràiFilistei,èacquistòassai pussessi,boièpecureècammellièsumerièunagrande famiglia.
15ÈsuminòinupaesediiFilisteiènepurtòcentuvolte più,èIsaccudiventòassaigrande,èiFilisteil'invidiavanu 16Avàtuttiipozzichìiservitorid'Abrahamuavianu scavatuduranteavitad'Abrahamu,iFilisteil'avianuchjusi dopuamorted'Abrahamu,èl'avianupieniditerra 17ÈAbimelechdisseàIsaccu:«Vattenedanoi,perchèsì assaipiùputentechènoi»ÈIsaccupartìdaquìuprimu annudiasettimasettimana,èsteteinevallediGerar.
18Èscavanutornaipozzid'acquachìiservitori d'Abrahamu,usobabbu,avianuscavatu,èchìiFilistei avianuchjusudopuamorted'Abrahamu,usobabbu,èli chjamòcum'èAbrahamu,usobabbu,liaviachjamati
19Èiservitorid'Isaccuscavaruunpozzuinavalle,è truvonuacquaviva,èipastoridiGerarsilitigòcùipastori d'Isaccu,dicendu:"L'acquahènostra";èIsaccuchjamòu nomediupozzu"Perversità",perchèeranustatiperversi cunnoi.
20Èscavaruunsecondupozzu,èsilitigaruancuper quellu,èelluuchjamò"Nemicizia"Èsialzòdaquìè scavaruunaltrupozzu,èperquelluùnsilitigarumicca,è elluuchjamò"Stanza",èIsaccudisse:"AvàuSignoreci hàfattuspaziu,èsimucresciutiinaterra"
21ÈcullòdaquìàuPozzudiuGhjuramentuinuprimu annudiaprimasettimanadiuquarantaquattrughjubileu [2108AM]
22ÈuSignoreliapparvequellanotte,àanovalunadiu primumese,èlidisse:«SòuDiud'Abrahamu,utobabbu; ùntememicca,perchèsòcuntè,ètibenediraghjuè multiplicheraghjuatodiscendenzacum'èarenadiaterra, perviad'Abrahamu,umoservitore»
23Ècustruìquìunaltare,quelluchìAbraham,usobabbu, aviacustruituprima,èinvucòunomediuSignore,èoffrì sacrifiziiàuDiudiAbraham,usobabbu
24Èscavaruunpozzuètruvonuacquaviva
25Èiservitorid'Isaccuscavaruunaltrupozzuèùn truvonuacqua,èandonuèdicenuàIsaccuch'elliùnavianu trovuacqua,èIsaccudisse:"Aghjughjuratuoghjeài Filisteièstacosacihèstataannunziata".
26ÈchjamòquellulocuuPozzudiuGhjuramentu;perchè quìaviaghjuratuàAbimelechèàAhuzzath,usoamicu,è àPicol,uprefettuousoesercitu.
27ÈIsaccusapiaquellughjornuch'elluaviaghjuratu,sottu custrettu,difàapacecunelli.
28ÈquellughjornuIsaccumaledìiFilisteièdisse: «MaleditisianuiFilisteifinuàughjornudil'iraèdi l'indignazionedamezuàtutteenazioni;chìDiulifaciun schernuèunamaledizioneèunughjettudicòlleraè d'indignazioneinemanidiipeccatori,ipagani,èinemani diiKittim
29ÈquelluchìscappaàaspadadiunemicuèdiiKittim, chìanazioneghjustasiasradicatainghjudiziudasottuàu celu;perchèseranuinemicièinemicidiimofigliolipere sogenerazioninantuàaterra
30Èùnliseràlasciatunisunresiduu,nènimuchìserà salvatuughjornudil'iradiughjudiziu;perchèa distruzzione,asradicazioneèl'espulsionedaaterrahètutta
adiscendenzadiiFilistei(riservata),èùnciseràpiùper questiCaftorimunnomenèunadiscendenzanantuàa terra
31Perchèancus'elluascendeincelu,daquìseràcalatu,è ancus'ellusifacefortenantuàaterra,daquìserà trascinatufora,èancus'ellusipiattatràenazioni,ancuda quìseràsradicatu;èancus'elluscendeinuSceol,quìaso cundannaseràgrande,èancuquìùnaveràpace.
32Ès'elluvàincattività,daemanidiquellichìcercanua sovital'uccideranupervia,èùnliseràlasciatunènomenè discendenzanant'àtuttaaterra;perchèsineanderàina maledizioneeterna
33Ècusìhèscrittuèincisuriguarduàellunantuàetavule celesti,perfàliughjornudiughjudiziu,affinchìpossi essesradicatudaaterra
CAPITULU25
1Èinuseconduannudistasettimanainquestugiubileu, RebeccachjamòGhjacobbuusofigliolu,èlidisse[2109 AM]:"Figliolumeu,ùnpigliàmiccaunamogliatràe figliolediCanaan,cum'èEsau,utofratellu,chìhàpigliatu duiemoglitràefigliolediCanaan,èanuamaricatuamo ànimacùtutteesoopereimpure:perchètutteesooperesò fornicazioneèlussuria,èùncihèmiccaghjustiziacunelli, perchè(esoopere)sòmale
2Èeiu,umofigliolu,tiamuassai,èumocoreèumo affettutibenedicenuognioradiughjornuèognivegliadi anotte
3Èavà,figliolumeu,ascoltaamovoce,èfàavuluntàdia tomamma,èùnpigliàunamogliatràefiglioledistaterra, masoludiacasadiumobabbu,èdiafamigliadiumo babbuPiglieraiunamogliadiacasadiumobabbu,èu DiuAltissimutibenedirà,èitofigliolisaranuuna generazioneghjustaèunasantadiscendenza
4ÈtanduGhjacobbuparlòàRebecca,asomamma,èli disse:«Eccu,mamma,aghjunovesettimaned'anni,èùn cunnoscunèaghjutoccualcunadonna,nèmisòprumessu ànimu,nèaghjumancupensatudipigliàmiunamogliadi efigliolediCanaan.
5Perchèmiricordu,mamma,dieparolled'Abrahamu,u nostrubabbu,perchèm'hàurdinatudiùnpigliàunamoglia tràefigliolediCanaan,madipigliàmiunamogliatràe figliolediacasadiumobabbuètràemoparentele
6AghjuintesudìchìsònatefiglioleàLabanu,utofratellu, èaghjuvulsutupigliàunamogliatràelle.
7Èperquestaragionemisòguardatuinumospiritudau peccàodaessecurruttuintutteemoviedurantetuttii ghjornidiamovita;perchèinquantuàalussuriaèa fornicazione,Abraham,umobabbu,m'hàdatuparechji cumandamenti
8È,malgradututtuciòch'ellum'hàurdinatu,perquesti vintiduianniumofratelluhàluttatucunmè,èm'hàparlatu spessuèm'hàdettu:"Fratellumeu,pigliapermoglieuna surelladiemoduiemogli";mamiricusudifàcum'èellu hàfattu
9Ghjurudavantiàtè,mamma,chìtuttiighjornidiamo vitaùnmipiglieraghjumiccaunamogliatràefiglioledia discendenzadiCanaan,èùnagisceraghjumiccamale cum'èhàfattuumofratellu.
10Ùntememicca,mamma;siasicurachìfaraghjuato vuluntàècammineraghjuinrettitudine,èùn curromperaghjumiccaemoviepersempre 11Ètanduellaalzòafacciaàuceluèsteseiditidieso mani,aprìaboccaèbenedisseuDiuAltissimu,chìavia creatuuceluèaterra,èlidetegrazieèlode
12Èelladisse:«BenedettusiauSignoreDiu,èchìuso santunomesiabenedettupersempreèpersempre,chì m'hàdatuGhjacobbucum'èunfigliolupuruèunasanta discendenza;perchèelluhèutoiu,èasodiscendenzaserà atoiacuntinuamenteèpertutteegenerazionipersempre 13Benedicilu,oSignore,èmettiinamoboccaa benedizionediaghjustizia,affinchìeiuupossibenedisce. 14Èàquell'ora,quanduuspiritudighjustiziahèfalatuina sobocca,hàmessueduiemaninantuàucapudi Ghjacobbu,èhàdettu:
15Benedettusìtù,SignorediaghjustiziaèDiudiiseculi, èch'ellutibenedicaaldilàditutteegenerazionidil'omi Ch'ellutidessi,Figliolumeu,aviadiaghjustizia,èrivelia ghjustiziaàatodiscendenza
16Èch'ellufaciitofigliolinumerosiduranteatovita,è ch'ellisorghjinuseconduunumerudiimesidil'annu.È ch'elliisofigliolidiventinunumerosiègrandipiùcàe stellediucelu,èchìusonumerusiapiùgrandechèarena diumare.
17Èch'ellulidessistabellaterra-cum'èhàdettuch'ellua dariaàAbrahamèàasodiscendenzadopuàelluper sempre-èch'elliatenessinucum'èpussessupersempre.
18Èch'epossuvede(nascere)pertè,figliolumeu,figlioli benedettiduranteamovita,èch'ellasiatuttaato discendenzabenedettaèsanta.
19Ècum'ètùhairinfriscatuuspiritudiatomamma duranteasovita,Uventrediquellachìtihàpurtatuti benedicacusì,[Umoaffettu]èimopettitibenedicanuÈa moboccaèamolinguatilodanuassai
20Crescièsparghjitinantuàaterra,Èchìato discendenzasiaperfettainagioiadiuceluèdiaterraper sempre;Èchìatodiscendenzasirallegri,Èchìinugrande ghjornudiapaceabbiapace
21Èchìutonomeèatodiscendenzadurinupertuttii seculi,èchìuDiuAltissimusiausoDiu,èchìuDiudi ghjustiziadimoressicunelli,èchìpermezudiellisia custruituusosantuariupertuttiiseculi.
22Benedettusiaquelluchìtibenedice,èognicarnechìti maledicefalsamente,siamaledetta
23Èellaubasgiò,èlidisse:«ChìuSignorediumondu t'amicum'èucorediatomammaèusoaffettusiralegranu intèètibenediscanu».Èellacessòdibenedisce.
CAPITULU26
1Èinusettimuannudistasettimana,IsaccuchjamòEsau, usofigliolumaiò,èlidisse:«Sòvechju,figliolumeu,è eccu,imoochjisòoffuscatiàvede,èùncunnoscumiccau ghjornudiamomorte
2Avàpigliateevostrearmidicaccia,avostrafaretraèu vostruarcu,èesciteinucampu,ècacciateèpigliatemè (cervatura),umofigliolu,èfatemiuncibusaporitu,cum'è amoànimaama,èpurtameluperch'eiupossimanghjà,è affinchìamoànimatibenedicaprimadimore.
3MaRebeccahàintesuIsaccuparlààEsaù
4ÈEsaùsurtìdibon'oraincampagnapercacciàèpigliàè purtàincasaàusobabbu.
5ÈRebeccachjamòàGhjacobbu,usofigliolu,èlidisse: «Eccu,aghjuintesuIsaccu,utobabbu,dìàEsaù,uto fratellu,dicendu:"Cacciami,fammiunpiattusaporituè portameloquelluchì
6PossumanghjàèbenediscetidavantiàuSignoreprima dimore.»Avà,figliolumeu,ascoltaamovoceinciòchìti cumandu:Vaiàutogreggeèpigliamiduibonicapretti,è nefaraghjuunpiattusaporituperutobabbu,cum'elluli piace,èupurteraiàutobabbuaffinchìellumanghjièti benediscadavantiàuSignoreprimadimore,èaffinchìtu siabenedettu.
7ÈGhjacobbudisseàRebecca,asomamma:«Mamma, ùnviricuseraghjunundadiciòchìumobabbumanghjaria èchìlipiacerebbe:soluaghjupaura,mamma,ch'ellu ricunnoscaamovoceèmivogliatuccà
8Ètusaich'eiusòlisciu,èEsau,umofratellu,hèpelutu,è appariraghjudavantiàisoochjicum'èunmalfattore,è faraghjuun'azionech'elluùnm'aviamiccaurdinatu,èellu s'arrabbieràcunmè,èmifaraghjupurtàunamaledizione,è miccaunabenedizione.
9ÈRebecca,asomamma,lidisse:«Chìatomaledizzione caschisopraàmè,figliolumeu,bastaàsenteamovoce» 10ÈGhjacobbuubbidìàavocediRebecca,asomamma, èandòàpigliàduicaprettiboniègrassi,èipurtòàaso mamma,èasomammalifeceuncibusaporitucum'elluli piacia.
11ÈRebeccapigliòibellivestitid'Esaù,usofigliolumaiò, chìeranucunellaincasa,èvestìGhjacobbu,usofigliolu minore,(cunelli),èpusòepellidiicaprettinantuàeso maniènantuàepartescupertediusocollu
12Èellahàdatuacarneèupanech'ellaaviapreparatuin manuàusofiglioluGhjacobbu.
13ÈGhjacobbuandòdausobabbuèdisse:«Sòuto figliolu:aghjufattucum'ètùm'haiurdinatu;alzati,pusatiè manghjaciòch'aghjupigliatu,babbu,affinchìatoànima mibenedica»
14ÈIsaccudisseàusofigliolu:«Cumul'haitrovucusì prestu,figliolumeu?
15ÈGhjacobbudisse:"PerchèuSignore,utoDiu,m'hà fattutruvà"
16ÈIsacculidisse:Avvicinati,ch'etipossitoccà,figliolu meu,s'ètùsìonò,figliolumeuEsaù
17ÈGhjacobbus'avvicinòàIsaccu,usobabbu,èutoccòè disse:"AvocehèavocediGhjacobbu,maemanisòe manid'Esaù"
18èùnl'hàmiccadiscernutu,perchèeraunadispensazione daucelupercacciàusoputeredipercezioneèIsaccuùn hàmiccadiscernutu,perchèesomanieranupelosecum'è quellediusofratelluEsaù,cusìch'ellul'hàbenedettu
19Èdisse:«SìtùumofiglioluEsaù?»Èdisse:«Sòuto figliolu»Èdisse:«Avvicinami,figliolumeu,ciòchìhai pigliatu,affinchìamoànimatibenedica»
20Èlipurtòvicinu,èmanghjò,èlipurtòvinuèbevve
21ÈIsaccu,usobabbu,lidisse:«Avvicinatièbasgiami, figliolumeu.
22Ès'avvicinòèubasgiòÈsintìl'odorediisovestiti,èu benedisseèdisse:"Eccu,l'odorediumofiglioluhècum'è l'odorediuncampupienuchìuSignorehàbenedettu".
23ÈchìuSignoretidiaarugiadadiuceluÈarugiadadia terra,Èassaigranuèoliu:Chìenazionitiservinu,Èchìi populis'inchininudavantiàtè
24Siisignorediitofratelli,èchìifigliolidiatomamma s'inchininudavantiàtè;èchìtutteebenedizionicùequali uSignorem'hàbenedettuèhàbenedettuAbraham,umo babbu,sianuspartutecuntèècùatodiscendenzaper sempre.Maledettusiaquelluchìtimaledice,èbenedettu siaquelluchìtibenedice
25ÈaccaddechìappenaIsaccuebbefinitudibenedisceu sofiglioluGhjacobbu,èGhjacobbufussisurtitudaIsaccu usobabbu,sipiattassièEsaù,usofratellu,vultòdaaso caccia.
26Feceancuelluunpiattusaporitu,èupurtòàusobabbu, èdisseàusobabbu:«Chìumobabbusialzièmanghjia mocacciagione,affinchìatoànimamibenedica».
27ÈIsaccu,usobabbu,lidisse:«Qualesìtù?»Èelluli disse:«Sòutoprimunatu,utofiglioluEsaùAghjufattu cum'ètùm'haiurdinatu.»
28ÈIsaccufùassaistupitu,èdisse:«Qualehèquelluchì hàcacciatuèpigliatuèpurtatuàmè,èaghjumanghjatudi tuttuprimachìtùghjunghjessi,èl'aghjubenedettu;(è)serà benedettu,elluètuttaasodiscendenzapersempre»
29ÈquanduEsaùinteseeparollediusobabbuIsaccu, gridòcunungriduassaigrandeèamaru,èdisseàuso babbu:Benedicimiancuàmè,babbu!
30Èlidisse:«Utofratelluhèghjuntucunastuzia,èhà pigliatuatobenedizione».Èdisse:«Avàsoperchèuso nomehèchjamatuGhjacobbu:eccu,m'hàsupplantatuste duievolte:hàpigliatuumodirittudiprimogenitura,èavà hàpigliatuamobenedizione».
31Èdisse:«Ùnm'haimiccariservatuunabenedizione, babbu?»ÈIsaccurisposeèdisseàEsaù:«Eccu,l'aghju fattuutosignore,èliaghjudatututtiisofratelliper servitori,èl'aghjurinfurzatucùassaigranu,vinuèoliuÈ avà,chìdevufàpertè,figliolumeu?»
32ÈEsaùdisseàIsaccu,usobabbu:«Ùnhaichèunasola benedizione,obabbu?Benedicimiancumè,babbu!»
33ÈEsaùalzòavoceèpienseÈIsaccurisposeèlidisse: Eccu,luntanudaarugiadadiaterraseràatodimora,è luntanudaarugiadadiuceludasopra
34Èperatospadacamperai,èserviraiutofratelluÈ accadràquandudiventeraigrande,èscuzzuleraiuso ghjugliudautocollu,peccaraiunpeccatucumpletuchì ghjunghjeàamorte,èatodiscendenzaseràsradicatada sottuàucelu.
35ÈEsaùcuntinuòàminacciàGhjacobbuperviadia benedizionech'elluaviadatuusobabbu,èdisseinuso core:Ch'ellighjunghjenuighjornididoluperumobabbu, èch'epossutumbàumofratelluGhjacobbu
CAPITULU27
1Èeparolled'Esaù,usofigliolumaiò,sòstatecuntateà Rebeccainsognu,èRebeccamandòàchjamàGhjacobbu, usofiglioluminore,
2èlidisse:«Eccu,Esaù,utofratellu,sivindicheràditè pertumbàti
3Avà,dunque,figliolumeu,ascoltaamovoce,èalzatiè fuggiversuLabanu,umofratellu,inHaran,èstàcunellu unipochidighjornifinuàchìacòlleradiutofratellusi
passi,èch'ellusinealluntanidatè,èsiscurdidituttuciò chìhaifattu;tandumanderaghjuàpigliàtidaquì.
4ÈGhjacobbudisse:«Ùnaghjupaura;s'elluvoletumbà mi,l'ammazzeraghju.»
5Maellalidisse:«Ch’eùnsiamiccaprivadiimodui figlioliinunsolughjornu»
6ÈGhjacobbudisseàRebecca,asomamma:«Eccu,tusai chìumobabbuhèdiventatuvechjuèùncivedepiùperchè isoochjisòannebbiatiS'eulasciu,seràmaleàisoochji, perchèulasciuèminevòluntanudatèUmobabbu s'arrabbieràèmimalediràÙnandaraghjumiccaQuandu ellumimanderà,alloraandaraghjusolu»
7ÈRebeccadisseàGhjacobbu:«Andaraghjuèli parleraghju,ètimanderàvia»
8RebeccaintrìèdisseàIsaccu:«Detestoamovitapervia dieduiefigliolediHeth,chìEsaùhàpigliatupermoglie;è s'elluGhjacobbupigliaunamoglietràefigliolediaterra cum'èqueste,perchìscopucamperaghjuancu?Perchèe figliolediCanaansòcattive.»
9ÈIsaccuchjamòàGhjacobbuèubenedisse,èl'ammonìè lidisse:ÙnpigliàmiccaunamogliatràefigliolediCanaan; 10AlzatièvàinMesopotamia,àacasadiBetuellu,u babbudiatomamma,èpigliatiquìunamogliatràe figliolediLabanu,ufratelludiatomamma
11ÈchìDiuOnnipotentetibenedica,tifacicresceèti multiplichi,affinchìtudiventiunamansadinazioni,èti diaebenedizionidiumobabbuAbraham,àtèèàato discendenzadopuàtè,affinchìtupossiereditàaterra induvestaiètuttaaterrachìDiuhàdatuàAbraham:vai, figliolumeu,inpace
12ÈIsaccumandòàGhjacobbu,èelluandòin Mesopotamia,daLabanu,figlioludiBetuellu,uSirianu, fratelludiRebecca,amammadiGhjacobbu
13Èaccadde,dopuchìGhjacobbusifussialzatuperandà inMesopotamia,chìuspiritudiRebeccas'addulcìpervia diusofigliolu,èellapienghje
14ÈIsaccudisseàRebecca:«Surellameia,ùnpienghje miccaperviadiGhjacobbu,umofigliolu;perchèellusine vàinpace,èinpacetornerà
15DiuAltissimuupriservaràdaognimale,èseràcunellu; perchèùnl'abbandunaràmiccatuttiisoghjorni;
16Perchèsocuchìesoviesaranuprosperateintutteecose induveelluanderà,finuàch'elluritorniinpaceànoi,ènoi uvideremuinpace
17Ùntememiccaperellu,surellameia,perchèelluhè nantuàastradadrittaèhèunomuperfettu:èhèfideluèùn periràmiccaÙnpienghjemicca
18ÈIsaccucunsulòRebeccaperviadiusofigliolu Ghjacobbu,èubenedisse
19ÈGhjacobbupartìdauPozzudiuGhjuramentuper andàinHaranuprimuannudiasecondasettimanadiu quarantaquattrughjubileu,èghjunseàLuznant'àe muntagne,valeàdì,Bethel,àanovalunadiuprimumese distasettimana,[2115AM]èghjunseàulocuàseraèsi vultòdaastradaàpunentediastradaquellanotte:è dormiaquì;perchèusoleeratramontatu
20Èpigliòunadiepetrediquellulocuèapusò<àuso capu>sottuàl'arburu,èviaghjavasolu,èdormia
21Èsunniòquellanotte,èeccuunascalapostanantuàa terra,èacimadiaqualeghjunghjiaàucelu,èeccu,
l'angelidiuSignoreacullavanuèscendevanunantuàella: èeccu,uSignorestavasopra.
22ÈdisseàGhjacobbu:«SòuSignoreDiud'Abrahamu,u tobabbu,èuDiud'Isaccu;aterrainduvedormi,àtèa daraghju,èàatodiscendenzadopuàtè.
23Èatodiscendenzaseràcum'èapolveradiaterra,èti multipliceraiàpunenteèàlivante,àunorduèàusudu,è intèèinatodiscendenzasaranubenedettetutteefamiglie dienazioni
24Èeccu,seraghjucuntè,ètipruteggeraghjuinduve anderai,ètifaraghjuvultàinquestupaeseinpace;perchè ùntiabbanduneraghjumiccafinuàch'eùnabbiafattututtu ciòchìt'aghjudettu.
25ÈGhjacobbusisvegliòdausosonnu,èdisse:"Inverità questulocuhèacasadiuSignore,èeiuùnasapiamicca" Èebbepauraèdisse:"Orribilehèquestulocuchìùnhè altruchèacasadiDiu,èquestahèaportadiucelu"
26ÈGhjacobbusialzòdibon'oraamane,pigliòapetra ch'elluaviamessusottuàusocapuèamisecum'èuna culonnapersegnu,èversòl'oliunantuàacimaÈchjamò quellulocuBetel;maunomediulocueraLuzprima
27ÈGhjacobbufeceunvotuàuSignore,dicendu:«Sèu Signoreseràcunmè,èmipruteggeràinquestastradachì andu,èmidaràpanedamanghjàèvestitidamette,affinchì torniinpaceàacasadiumobabbu,allorauSignoreseràu moDiu,èstapetrach'eaghjuerettucum'èpilastruper segnuinquestulocu,seràacasadiuSignore,èdituttuciò chìmidarai,tidaraghjuudecimu,oDiumeu».
CAPITULU28
1Èellusin'andòinviaghju,èghjunseinupaesedil'est,à Labanu,ufratelludiRebecca,èellueracunellu,èuservì perRachele,asofigliola,unasettimana.
2Èinuprimuannudiaterzasettimana[2122AM]lidisse: "Dammiamomoglia,peraqualet'aghjuservitusette anni";èLabanudisseàGhjacobbu:"Tidaraghjuato moglia"
3ÈLabanufeceunfesta,pigliòLea,asofigliolamaiò,èa deteàGhjacobbupermoglia,èlideteZilpa,asoserva,per serva;èGhjacobbuùnsapiamicca,perchèpensavach'ella fussiRachele
4Èelluintrìdaella,èeccu,eraLea;èGhjacobbu s'infuriavacontr'àLabanu,èlidisse:Perchèm'haifattu cusì?Ùnt'aghjumiccaservituperRacheleèmiccaperLea? Perchèm'haifattumale?
5Pigliaatofigliola,èeiumineandaraghju;perchèm'hai fattumale.’PerchèGhjacobbuamavaRachelepiùchèLea; perchèl'ochjidiLeaeranudebuli,maasoformaeraassai bella;maRacheleaviabelliochjièunaformabellaèassai bella
6ÈLabanudisseàGhjacobbu:«Ùnhèmiccacusìfattuin unostrupaese,didàapiùghjovanaprimadiapiùgrande» Èùnhèmiccaghjustudifàquestu;perchècusìhèurdinatu èscrittuinetavulecelesti,chìnimuùndevedàaso figliolapiùghjovanaprimadiapiùgrande;maapiù grande,unudàprimaèdopuàellaapiùghjovana-èl'omu chìfacecusì,simetteaculpacontr'àelluincelu,ènimuhè ghjustuchìfacestacosa,perchèquest'attuhèmaledavanti àuSignore.
7Ècumandaàifigliolid'Israelediùnfàstacosa;ch'elliùn piglinunèdenuupiùchjucuprimad'avèdatuupiùgrande, perchèhèassaimale
8ÈLàbanudisseàGhjacobbu:«Chìpassinuisetteghjorni diafestadiquestu,ètidaraghjuRachele,affinchìmipossi servealtrisetteanni,affinchìpossipasceemopecure cum'èhaifattuasettimanaprecedente»
9ÈughjornuchìisetteghjornidiafestadiLeaeranu passati,LabanudeteRacheleàGhjacobbu,affinchìu servissialtrisetteanni,èdeteàRacheleBilhah,asurelladi Zilpah,cum'èserva
10ÈservìancualtrisetteanniperRachele,perchèLeali erastatadatapernunda.
11ÈuSignoreaprìuventrediLea,èellacuncepìèparturì unfiglioluàGhjacobbu,èelluuchjamòRuben,u quattordicesimughjornudiunonumese,inuprimuannu diaterzasettimana[2122AM]
12MauventrediRacheleerachjusu,perchèuSignorehà vistuchìLeaeraodiataèRacheleamata.
13ÈGhjacobbuandòtornadaLea,èellacuncepì,èparturì àGhjacobbuunsecondufigliolu,èelluchjamòusonome
Simeone,uvintiunudiudecimumese,èuterzuannudista settimana[2124AM]
14ÈGhjacobbuandòtornadaLea,èellacuncepì,èli parturìunterzufigliolu,èelluuchjamòLevi,àanovaluna diuprimumesediusestuannudistasettimana[2127AM]
15ÈGhjacobbuandòtornadaella,èellacuncepì,èli parturìunquartufigliolu,èelluuchjamòGhjuda,u quindicesimudiuterzumese,inuprimuannudiaquarta settimana[2129AM]
16ÈperviadituttuquèRacheleinvidiavaLea,perchèùn parturìa,èdisseàGhjacobbu:«Dammifiglioli»È Ghjacobbudisse:«T'aghjuforserifiutatuifruttidiuto ventre?T'aghjuforseabbandunatu?»
17ÈquanduRachelevidechìLeaaviaparturituquattru figlioliàGhjacobbu,Ruben,Simeone,LevièGhjuda,li disse:«VaidaBilha,amoserva,èellacuncepiràèmi parturiràunfigliolu»(ÈlideteBilha,asoserva,per moglia)
18Èelluandòversuella,èellacuncepì,èliparturìun figliolu,èelluuchjamòDan,unovediusestumese,inu sestuannudiaterzasettimana[2127AM]
19ÈGhjacobbuandòtornadaBilhaunasecondavolta,è ellacuncepì,èparturìàGhjacobbuunaltrufigliolu,è RachelelichjamòNeftali,ucinquediusettimumese,inu seconduannudiaquartasettimana.[2130AM]
20ÈquanduLeavidech'ellaeradiventatasterileèùn parturìa,invidiòRachele,èdeteancuasoservaZilpaà Ghjacobbupermoglia,èellacuncepì,èparturìunfigliolu, èLeauchjamòGad,udodicesimudil'ottavumese,uterzu annudiaquartasettimana[2131AM]
21Èvultòdaella,èellacuncepì,èliparturìunsecondu figliolu,èLeauchjamòAser,usecondudil'undicesimu mese,uquintuannudiaquartasettimana[2133AM]
22ÈGhjacobbuandòversuLea,èellacuncepì,èparturì unfigliolu,èuchjamòIssacar,uquartudiuquintumese, inuquartuannudiaquartasettimana,[2132AM]èu diedeàunanutrice
23ÈGhjacobbuvultòdaella,èellacuncepì,èparturìdui (figlioli),unfiglioluèunafigliola,èchjamòunomediu figlioluZabulon,èunomediafigliolaDina,usettimudiu
settimumese,usestuannudiaquartasettimana[2134 AM]
24ÈuSignoreebbegraziaàRachele,èliaprìuventre,è ellacuncepì,èparturìunfigliolu,èuchjamòGhjiseppu,à anovalunadiuquartumese,inusestuannuinquesta quartasettimana[2134AM]
25ÈàighjornidianascitadiGhjiseppu,Ghjacobbudisse àLabanu:«Dammiemomoglièimofiglioli,èlasciami andàdaumobabbuIsaccu,èlasciamifàunacasa;perchè aghjucompiul'annichìt'aghjuservituperetoduiefigliole, èandaraghjuincasadiumobabbu»
26ÈLabanudisseàGhjacobbu:«Stàcunmèperatopaga, ètornaàpasceumogreggepermè,èpigliaatopaga.»
27Èsisòaccordatitràdiellich'ellulidessicum'èsalariu quellidil'agnellièdiicaprettichìeranunatineri,maculati èbianchi,(questi)devenuesseusosalariu.
28Ètutteepecureparturìanumacchiate,punteggiateè nere,cùdiversemarcature,èparturìanutornaagnellicum'è elli,ètuttiquellichìeranumacchiatieranudiGhjacobbuè quellichìùnl'eranueranudiLabanu
29ÈipussessidiGhjacobbusimultiplicavanuassai,è pussedevaboièpecureèasiniècammelli,èservièserve.
30ÈLabanuèisofiglioliinvidiavanuàGhjacobbu,è Labanuliripigliòesopecure,èellul'osservòcùmalizie
CAPITULU29
1Èaccadde,quanduRacheleebbeparturituGhjiseppu,chì Labanuandòàtondeesopecure;perchèeranuluntaneda elluàtrèghjornidiviaghju
2ÈGhjacobbuvidechìLabanuandavaàtondeesopecure, èGhjacobbuchjamòLeaèRachele,èdissecungentilezza cunellech'elleduvessinuvenecunelluinaterradiCanaan 3Perchèlidissecumuaviavistututtuinsognu,tuttuciò ch'elluliaviadettuch'elluduviavultàincasadiusobabbu, èellidissenu:"Inognilocuinduveanderai,anderemucun tè".
4ÈGhjacobbubenedisseuDiud'Isaccu,usobabbu,èu Diud'Abrahamu,ubabbudiusobabbu,èsialzòèmuntò esomoglièisofiglioli,èpigliòtuttiisopussessiè attraversòufiume,èghjunseinaterradiGalaad,è GhjacobbupiattòasointenzionedaLabanuèùnlidisse nunda.
5Èinusettimuannudiaquartasettimana,Ghjacobbusi vultò(asofaccia)versuGalaaduprimumese,uvintiunu [2135AM]ÈLabanuuperseguìèrighjunseGhjacobbuin amuntagnadiGalaaduterzumese,utredecesimu
6ÈuSignoreùnlihàmiccapermessudifàmaleà Ghjacobbu;perchèlihèapparsuinsognudinotteÈ LabanuhàparlatuàGhjacobbu
7Èuquindicesimudiquellighjorni,Ghjacobbufeceuna festaperLabanu,èpertuttiquellichìeranuvenuticunellu, èGhjacobbughjuròàLabanuquellughjornu,èLabanu ancuàGhjacobbu,chìnimudiiduiùnduveriapassàa muntagnadiGalaadperandààl'altrucùuncattivuscopu 8Èellufecequìunmunzeddupertestimunianza;per quessaunomediquellulocuhèchjamatu:"UMunzeddu diaTestimunianza",dastumunzeddu 9MaprimachjamavanuaterradiGalaadaterradii Refaim;perchèeraaterradiiRefaim,èiRefaimeranu
nati(quì),gigantichìasoaltezzaeradadece,nove,ottu finuàsettecubiti.
10Èasoabitazioneeradaaterradiifigliolid'Ammon finuàumonteHermon,èiseggidiusoregnueranu Carnaim,Astarot,Edrei,MisurèBeon.
11ÈuSignorelidistrusseperviadiagattivitàdieso azzioni;perchèeranuassaimaligni,èl'Amoreistavanuinu solocu,gattivièpeccatori,èùncihèoghjenisunpopulu chìabbiacummessucumpletamentetuttiisopeccati,èùn anupiùduratadivitanantuàaterra
12ÈGhjacobbumandòviaLabanu,èellupartìin Mesopotamia,inupaesed'Oriente,èGhjacobbuvultòinu paesediGalaad.
13ÈpassòuJabbokinunonumese,l'undicesimuÈin quellughjornuEsaù,usofratellu,ghjunsedaellu,èsi ricunciliòcunellu,èpartìdaelluperaterradiSeir,ma Ghjacobbustavaintende
14Èinuprimuannudiaquintasettimanainquestu giubileu[2136AM]attraversòuGhjordanu,èstetealdilà diuGhjordanu,èpascìesopecuredaumarediumucchiu finuàBetshan,èfinuàDothanèfinuàafuresta d'Akrabbim.
15ÈmandòàusobabbuIsaccututtaasosustanza,vestiti, cibu,carneèbevande,latte,burro,furmagliuèqualchi datteridiavalle.
16ÈàasomammaRebeccadinòquattruvolteàl'annu,trà itempidiimesi,tràl'araturaèaracolta,ètràl'autunnuèa stagionediepiogge(stagione)ètràl'inguernuèa primavera,àatorred'Abrahamu
17PerchèIsaccueravultatudauPozzudiuGhjuramentuè eracullatuàatorrediusobabbuAbraham,ècistava luntanudausofiglioluEsaù
18Perchè,àighjornichìGhjacobbuandòinMesopotamia, Esaùpigliòperelluunamoglia,Mahalath,figliola d'Ismaele,èriunìtutteegreggidiusobabbuèdieso mogli,ècullòèstetenantuàumonteSeir,èlasciòsolu IsaccuusobabbuàupozzudiuGhjuramentu.
19ÈIsaccucullòdauPozzudiuGhjuramentuèsteteina torred'Abrahamu,usobabbu,nantuàemuntagned'Ebron, 20ÈculàGhjacobbumandòtuttuciòch'ellumandavaàu sobabbuèàasomammaditantuintantu,tuttuciòchì avianubisognu,èellibenedixeruGhjacobbucuntuttuuso coreècuntuttaasoanima.
CAPITULU30
1Èinuprimuannudiasestasettimana[2143AM]cullò inpaceàSalem,àlivantediSichem.
2ÈculàanupurtatuDina,afiglioladiGhjacobbu,ina casadiSichem,figliolud'Hamor,l'Eveu,principediu paese,èellusihèchjinatucunellaèl'hàdisonorata,èera unazitellina,unazitelladidodicianni.
3Èellusupplicòusobabbuèisofratellich'ellalifussi datapermogliaÈGhjacobbuèisofigliolieranuinzerga perviadil'omidiSichem;perchèavianudisonoratuDina, asosurella,èliparlavanucunmaliziaèeranuingannatiè liingannavanu.
4ÈSimeoneèLevighjunsenuàl'improvvisuàSichemè esecutonughjudiziucontr'àtuttil'omidiSichem,ètumbaru tuttil'omich'ellitruvonuinquestu,èùnnelascianumicca
unusolu:tumbarututtiinturmentiperchèavianu disonoratuasosurellaDina.
5Ècusìùnsifacipiùdatanduchìunafigliolad'Israelesia contaminata;perchèughjudiziuhèurdinatuincelucontru àellichìdevenudistrughjecùaspadatuttil'omidii SichemitiperchèavianufattuvergognainIsraele
6ÈuSignorelicunsegnainmanuàifigliolidiGhjacobbu perch'elliisterminessinucùaspadaèeseguissinuu ghjudiziucontr'àelli,èaffinchìùnsifacessipiùcusìin Israelechìunavergined'Israelefussicontaminata 7Ès'ellucihèunomuinIsraelechìvoledàasofigliolao asosurellaàunomuchìhèdiadiscendenzadienazioni, ellumoriràdisicuru,èulapideranucùepetre;perchèhà fattuvergognainIsraele;èbrusgiaranuadonnacùufocu, perchèhàdisonoratuunomediacasadiusobabbu,èella seràsradicatadaIsraele.
8Èchìùnsitrovimiccaadulteruènisunaimpuritàin Israelepertuttiighjornidiegenerazionidiaterra;perchè IsraelehèsantuàuSignore,èogniomuchìl'hà contaminatumoriràdisicuru:ulapideranucùepetre 9Perchècusìhèstatuurdinatuèscrittuinetavulecelesti riguarduàtuttaadiscendenzad'Israele:quelluchìa contaminamoriràdisicuru,èseràlapidatucùepetre 10Èàstalegeùncihèlimitedighjorni,nèrimissione,nè espiazione:mal'omuchìhàdisonoratuasofigliolaserà sradicatuinmezuàtuttuIsraele,perchèhàdatudiaso discendenzaàMoloch,èhàagituempiamenteper disonoralla.
11Ètù,Mosè,cumandaàifigliolid'Israeleèesortaliàùn dàesofiglioleàiGentili,èàùnpigliàperisofiglioli alcunadiefigliolediiGentili,perchèquestuhè abominabiledavantiàuSignore
12Perquestaragioneaghjuscrittupertèineparolledia Leggetuttel'attidiiSichemiti,ch'ellianufattucontruà Dina,ècumuifigliolidiGhjacobbuanudettu,dicendu:Ùn daremumiccaanostrafigliolaàunomuchìhè incircuncisu;perchèquestuseriaundisprezzupernoi.
13ÈhèunvituperiuperIsraele,perquellichìcampanu,è perquellichìpiglianuefiglioledienazioni;perchèquestu hèimpuruèabominabileperIsraele.
14ÈIsraeleùnseràmiccaliberudastaimpuritàs'elluhà unamogliadiefigliolediiGentili,os'elluhàdatuunadie sofiglioleàunomuchìhèdiqualchissiadiiGentili.
15Perchèciseràpestadopupesta,èmaledizionedopu maledizione,èognighjudiziu,pestaèmaledizioneli veneràaddossu:s'ellufacestacosa,os'ellunascondeiso ochjidaquellichìcommettenuimpurità,odaquellichì contaminanuusantuariudiuSignore,odaquellichì profananuusosantunome,(allora)tuttaanazioneserà ghjudicatainsemepertuttal'impuritàèaprufanazionedi quest'omu
16Èùnciserànisunariferenzaàepersone[ènisuna cunsiderazionediepersone]èùnsiriceveràdaesomani fruttièofferteèolocaustiègrassu,nèfragranzadidolce odore,peraccettallu:ècusìfaceogniomuodonnain Israelechìcontaminausantuariu
17Perquestaragionet'aghjuurdinatu,dicendu:Testimunia statistimunianzaàIsraele:vedicumusòandatiiSichemiti èisofiglioli:cumusòstaticunsegnatiinmanuàdui figliolidiGhjacobbu,èlianuuccisisottutortura,èhèstatu
(cuntatu)perelliperghjustizia,èhèstatuscrittuperelli perghjustizia.
18ÈadiscendenzadiLevihèstatasceltaperusacerdoziu, èperesseLeviti,affinchìpossinuservedavantiàuSignore, cum'ènoi,continuamente,èaffinchìLevièisofiglioli possinuessebenedettipersempre;perchèerazelanteper eseguisceaghjustiziaèughjudiziuèavendettacontr'à tuttiquellichìsisòalzaticontr'àIsraele.
19Ècusìscrivenucum'ètistimunianzainusofavorenantu àetavulecelestiabenedizioneèaghjustiziadavantiàu Diuditutti:
20Èciricurdemudiaghjustiziachìl'omuhàcumpletu duranteasovita,intuttiiperiodidil'annu;finuàmille generazioniaregistraranu,èghjunghjerààelluèàiso discendentidopuàellu,èhèstaturegistratunantuàe tavulecelesticum'èunamicuèunomughjustu.
21Tuttustucontuaghjuscrittupertè,èt'aghjuurdinatudi dìàifigliolid'Israele,ch'elliùndevenumiccapeccatunè trasgrediscel'ordinanzenèrompel'alleanzachìhèstata stabilitaperelli,(ma)ch'elliadevenurispettàèesse registraticum'èamichi
22Mas'ellitrasgrediscenuèfacenuimpuritàinognimodu, seranuregistratinantuàetavulecelesticum'èavversarii,è seranudistruttidaulibrudiavita,èseranuregistratiinu librudiquellichìseranudistruttiècùquellichìseranu sradicatidaaterra
23ÈughjornuchìifigliolidiGhjacobbuanutombu Sichem,unascritturahèstatafattainusofavoreinceluchì avianueseguituaghjustiziaèarettitudineèavendetta contr'àipeccatori,èhèstatascrittaperunabenedizione
24ÈanupurtatuDina,asosurella,foradiacasadiSichem, èanupigliatuprigiunerituttuciòchìerainSichem,eso pecureèisoboièisoasini,ètutteesoricchezze,ètuttii sogreggi,èlianupurtatituttiàGhjacobbu,usobabbu.
25Èlirimpruveròperchèavianumessuacitààfildispada, perchètemevaquellichìabitavanuupaese,iCananeièi Perizziti.
26ÈuterrorediuSignoreerasopraàtutteecitàchìeranu intornuàSichem,èùnsisòalzatiperperseguitàifiglioli diGhjacobbu;perchèuterroreeracascatusopraàelli.
CAPITULU31
1Èàanovalunadiumese,Ghjacobbudisseàtuttaa ghjentediasocasa,dicendu:«Purificateviècambiatevii vostrivestiti,èalzemucièandemuàBetel,induveliaghju fattuunvotuughjornuchìsòfughjitudaafacciadiumo fratelluEsaù,perchèhèstatucunmèèm'hàpurtatuin questupaeseinpace,ècacciateviaidiistranierichìsòtrà voi»
2Èanuabbandunatuidiistranierièciòchìerainl'arechje èciòchìeranantuàisocollièl'idolichìRachelehà arrubatuàLabanu,usobabbu,hàdatuinteramenteà GhjacobbuÈelluibrusgiòèiruppeinpezzièidistrusse, èlipiattòsottuàunaquerciachìhèinaterradiSichem 3ÈcullòàanovalunadiusettimumeseàBetelÈcustruì unaltareinulocuinduveaviadormitu,ècipusòuna colonna,èmandòàdìàusobabbuIsaccuch'elluvinissida elluàusosacrifiziu,èàasomammaRebecca 4ÈIsaccudisse:«ChìumofiglioluGhjacobbuvenga,è ch’euvedaprimadimore»
5ÈGhjacobbuandòdausobabbuIsaccuèdaaso mammaRebecca,incasadiusobabbuAbrahamu,èpigliò cunelluduidiisofiglioli,LevièGhjuda,èghjunsedau sobabbuIsaccuèdaasomammaRebecca.
6ÈRebeccasurtìdaatorre,davantiàella,perbasgiàà Ghjacobbuèabbracciallu;perchèusospiritus'erarinvivitu quanduhàintesu:"Eccu,utofiglioluGhjacobbuhè ghjuntu".Èubasgiò.
7Èellavideisoduifiglioli,èiricunnosce,èlidisse:"Sò questiitofiglioli,figliolumeu?"Èliabbracciòèlibasgiò, èlibenedisse,dicendu:"Invoiadiscendenzad'Abrahamu diventeràillustre,èsareteunabenedizionenantuàaterra" 8ÈGhjacobbuintrìdausobabbuIsaccu,inacamera induveerachjinatu,èisoduifigliolieranucunellu,è pigliòamanudiusobabbu,èinchinendusiubasgiò,è Isaccus'aggrappòàucolludiGhjacobbu,usofigliolu,è pienghjenantuàusocollu
9Èabughjuraabbandunòl'ochjid'Isaccu,èvideidui figliolidiGhjacobbu,LevièGhjuda,èdisse:"Sòquestii tofiglioli,figliolumeu?Perchèsòcum'ètè"
10Èlidissech'ellieranuveramenteisofiglioli:"Èhai veramentevistuch'ellisòveramenteimofiglioli".
11Ès'avvicinaruàellu,èellusivultò,libasgiòèli abbracciòtraminduiinseme
12Èuspiritudiprufeziahèfalatuinasobocca,èhà pigliatuLeviperasomanudrittaèGhjudaperasomanca 13ÈsivultòprimaversuLevi,ècuminciòàbenediscelu prima,èlidisse:ChìuDiuditutti,uSignorestessuditutti iseculi,tibenedicatèèitofigliolipertuttiiseculi
14Èch'elluuSignoretidiaàtèèàatodiscendenza grandezzaègrandegloria,èch'ellufacitèèato discendenza,tràognicarne,avvicinassiàelluperservein usosantuariucum'èl'angelidiaprisenzaècum'èisanti (Ancu)cum'èelli,adiscendenzadiitofiglioliseràper gloria,grandezzaèsantità,èch'ellulifacigrandipertuttii seculi
15Èsaranughjudicièprincipi,ècapidituttaa discendenzadiifigliolidiGhjacobbu;Parleranuaparolla diuSignoreinghjustizia,èghjudicheranututtiiso ghjudiziiinghjustizia.Èdichjararanuemovieà GhjacobbuèimosentieriàIsraeleAbenedizionediu Signoreseràdatainboccaperbenediscetuttaa discendenzadil'amatu.
16Atomammat'hàchjamatuLevi,èghjustamentet'hà chjamatu;saraiunituàuSignoreèsaraiucumpagnudi tuttiifigliolidiGhjacobbu;Chìasotavolasiaatoia,ètùè itofigliolinemanghjate;èchìatotavolasiapienaper tutteegenerazioni,èchìutocibuùnmanchimaipertuttii seculi
17Èchìtuttiquellichìtiodianusiprosterninudavantiàtè, èchìtuttiitonemicisianusradicatièperiscanu;èsia benedettuquelluchìtibenedica,èsiamaledettaogni nazionechìtimaledice
18ÈàGhjudadisse:ChìuSignoretidiaforzaèputenza percalpestàtuttiquellichìtiodianu;saraiprincipe,tùè unudiitofiglioli,sopraifigliolidiGhjacobbu;chìuto nomeèunomediitofigliolisisparghjinuèpercorrinu ogniterraèregioneAlloraenazionitemeranudavantiàa tofaccia,ètutteenazionitremeranu
19Intèseràl'aiutudiGhjacobbu,èintèsitruveràa salvezzad'Israele
20Èquandutùpuserainantuàutronudil'onorediato ghjustizia,ciseràunagrandepacepertuttaadiscendenza diifigliolidil'amatu;Benedettusiaquelluchìtibenedica, ètuttiquellichìtiodianu,tiaffliggenuètimaledicenu, saranusradicatièdistruttidaaterraèsaranumaledetti.
21Èvultendusi,ubasgiòtornaèl'abbracciò,èsirallegrò assai;perchèaviavistuveramenteifigliolidiGhjacobbu,u sofigliolu.
22Èsurtìdatràisopedièsilampòèsiinchinòdavantià ellu,èlibenedisseèsiripusòquìcùusobabbuIsaccu quellanotte,èmanghjòèbevvecùgioia
23ÈfeceaddurmintàiduifigliolidiGhjacobbu,unuàaso dirittaèl'altruàasomanca,èquestulihèstatuimputatu cum'èghjustizia
24ÈGhjacobbucuntòtuttuàusobabbuduranteanotte, cumuuSignoreliaviamostratuunagrandemisericordia,è cumul'aviafattuprosperàintutteesovie,èl'aviaprutettu daognimale
25ÈIsaccubenedisseuDiudiusobabbuAbrahamu,chì ùnaviamiccaritiratuasomisericordiaèasoghjustiziada ifigliolidiusoservitoreIsaccu
26Èamanedopu,GhjacobbudisseàusobabbuIsaccuu votuch'elluaviafattuàuSignore,èavisionech'elluavia vistu,èch'elluaviacustruituunaltare,èchìtuttuera prontuperusacrifiziudafàdavantiàuSignorecum'ellu aviafattuuvotu,èch'ellueravenutupermettelunantuà unasinu
27ÈIsaccudisseàGhjacobbu,usofigliolu:«Ùnpossu andàcuntè,perchèsòvechjuèùnpossupiùsuppurtàa stradaVai,figliolumeu,inpace,perchèaghjucentu sessantacinqueannioghje;ùnpossupiùviaghjà.Mettiato mamma(nantuàunsumere)èlascialaandàcuntè 28Èsocu,figliolumeu,chìsìghjuntuperviadimè,è ch’ellusiabenedettustughjornuchìm’haivistuvivu,è anch’eiut’aghjuvistu,figliolumeu
29Chìtùpossiprosperàècompieuvotuchìhaifattu;èùn rimandimiccautovotu;perchètisaràdumandatudifà contuperviadiuvotu;avàdunque,affrettateviàcompie lu,èch'ellusiacuntentuQuelluchìhàfattututteecose,à qualehaifattuuvotu.
30ÈdisseàRebecca:«VaicunGhjacobbu,utofigliolu» RebeccaandòcunGhjacobbu,usofigliolu,èDeboracun ella,èghjunsenuàBetel.
31ÈGhjacobbusiricurdòdiapreghieracùaqualeuso babbul'aviabenedettu,elluèisoduifiglioli,Leviè Ghjuda,èsirallegròèbenedisseuDiudiisobabbi, AbrahamèIsaac
32Èdisse:«Avàsochìaghjuunasperanzaeterna,èancui mofiglioli,davantiàuDiuditutti»;ècusìhèurdinatu riguarduàidui;èuregistranucum'èunatistimunianza eternaperellinantuàetavulecelesticumuIsaacli benedisse.
CAPITULU32
1ÈstetequellanotteinBethel,èLevisunniòch'elli l'avianuurdinatuèfattupretediuDiuAltissimu,elluèiso figliolipersempre;èsisvegliòdausosonnuèbenedisseu
Signore
2ÈGhjacobbusialzòdibon'oraamane,uquattordicesimu distumese,èdeteunadecimadituttiquellichìeranu
ghjunticunellu,siadil'omisiadiubestiame,siadil'oru siadiognivasuèvestitu,iè,deteadecimadituttu.
3ÈinquellighjorniRachelehèdiventataincintadiuso figlioluBeniaminu.ÈGhjacobbuhàcuntatuisofigliolida elluinsùèLevihècascatuàapartediuSignore,èuso babbul'hàvestitucùivestitidiusacerdoziuèhàpienue somani
4Èuquindicidistumese,purtòàl'altarequattordicibuoi ditràubestiame,èvint'ottumontoni,èquarantanove pecure,èsetteagnelli,èvintunucapretticum'èun olocaustunantuàl'altarediusacrifiziu,bengradituperun odoredolcedavantiàDiu
5Questaeraasoofferta,incunsequenzadiuvotuch'ellu aviafattudidàunadecima,cùesooffertedifruttièeso offertedibevande
6Èquanduufocul'ebbecunsumatu,brusgiòincensunantu àufocusopraàufocu,èperunsacrifiziudi ringraziamentuduiboièquattrumontonièquattrupecure, quattrucaprièduiepecured'unannu,èduicapretti;ècusì feceognighjornupersetteghjorni
7Èellu,tuttiisofigliolièisoomimanghjavanu(questu) cùgioiapersetteghjorni,benedicenduèringrazienduu
Signore,chìl'avialiberatudatuttaasotribulazioneèli aviafattuusovotu
8Èhàdatuadecimadituttil'animalipuri,èhàfattuun sacrifiziubrusgiatu,mal'animaliimpuriùnl'hàmiccadati àLevi,usofigliolu,èlihàdatututtel'animedil'omi
9ÈLevihàesercitatul'uffiziusacerdotaleinBethel davantiàusobabbuGhjacobbuinpreferenzaàisodece fratelli,èeraunpretequì,èGhjacobbuhàfattuusovotu: cusìhàdecimatutornaadecimaàuSignoreèahà santificata,èhèdiventatasantaperellu
10Èperquestaragionehèstatuurdinatunantuàetavule celesticum'èunalegeperadecimatornaadecimaper manghjàdavantiàuSignored'annuinannu,inulocu induvehèstatusceltuchìusonomeduverebbestà,èàsta legeùncihèlimitedighjornipersempre.
11Questaordinanzahèscrittaaffinchìsipossacompie d'annuinannumanghjenduasecondadecimadavantiàu Signoreinulocuinduvehèstatascelta,èùnneresterà nundadaquestuannuàl'annudopu
12Perchèinusoannuasumenteseràmanghjatafinuài ghjornidiaracoltadiasumentedil'annu,èuvinufinuài ghjornidiuvinu,èl'oliufinuàighjornidiasostagione
13Ètuttuciòchìnefermaèdiventavechju,sia cunsideratucum'èimpuru:siabrusgiatucùufocu,perchè hèimpuru
14Ècusìch'elliumanghjinuinsemeinusantuariu,è ch'elliùnulascinumiccainvechjà
15Ètutteedecimediiboièdiepecuresaranusanteàu Signore,èapparteneranuàisosacerdoti,chìmanghjaranu davantiàellud'annuinannu;perchècusìhèurdinatuè incisuinquantuàadecimanantuàetavulecelesti
16Èanottedopu,uvintiduisimughjornudistumese, Ghjacobbuhàdecisudicustruiscequellulocu,èdi circundàucurtilecùunmuru,èdisantificàluèdifàlu santupersempre,perellustessuèperisofigliolidopuà ellu
17ÈuSignoreliapparvedinotteèubenedisseèlidisse: UtonomeùnseràmiccachjamatuGhjacobbu,maIsraele tichjameranu
18Èlidissetorna:«SòuSignorechìhàcreatuuceluèa terra,ètifaraghjucresceètimultiplicheraghjuassai,èirè esceranudatè,èghjudicheranuinognilocuinduveupede diifigliolidil'omihàcalpestu.
19Èdaraghjuàatodiscendenzatuttaaterrachìhèsottuà ucelu,èghjudicheranututteenazioniseconduisodesideri, èdopuàquessapiglieranupussessudituttaaterraèa erediteranupersempre.
20Èfinìdiparlàcunellu,èsin'andòdaelluÈGhjacobbu fighjòfinuàch'ellueracullatuincelu
21Èvideinunavisionedinotte,èeccuunanghjuluhè scesudaucelucùsettetavuleinmanu,èlihàdatià Ghjacobbu,èlihàlettièhàsaputututtuciòchìerascrittu inellechìliaccaderiaàelluèàisofiglioliintutteeetà
22Èlimustròtuttuciòchìerascrittunant'àetavule,èli disse:Ùncustruìmiccastulocu,èùnnefàmiccaun santuariueternu,èùnstàmiccaquì;perchèquestuùnhè miccaulocuVaiinacasad'Abrahamu,utobabbu,èstà cùIsaccu,utobabbu,finuàughjornudiamortediuto babbu
23PerchèinEgittumoriraiinpace,èinquestaterrasarai intarratucunonoreinusepulcrudiitobabbi,cùAbraham èIsaac
24Ùntememicca,perchècum'èl'haivistuèlettu,cusìserà tuttu;èscrivituttucum'èl'haivistuèlettu.
25ÈGhjacobbudisse:«Signore,cumupossuricurdàmidi tuttuciòch'aghjulettuèvistu?»Èlidisse:«Tifaraghju ricurdàtutteecose».
26Èsin'andòdaellu,èsisvegliòdausosonnu,èsi ricurdòdituttuciòch'elluavialettuèvistu,èscrissetuttee parollech'elluavialettuèvistu.
27Èellucelebròquìancuunaltrughjornu,ècisacrificò secondututtuciòch'elluaviasacrificatuighjorni precedenti,èuchjamò"Aggiunta",perchèquestughjornu hèstatuaghjuntuèighjorniprecedentilichjamò"AFesta"
28Ècusìhèstatumanifestatuchìduverebbeesse,èhè scrittunantuàetavulecelesti:dunquelihèstaturivelatu ch'elluuduverebbecelebrà,èaghjunghjeluàisetteghjorni diafesta
29Èusonomehèstatuchjamatu"Aggiunta",perchèhè staturegistratutràighjornidiefeste,seconduunumerudi ighjornidil'annu
30Èanotte,uvintitrèdistumese,Debora,anutricedi Rebecca,hèmorta,èl'anuintarratasottuàacitàsottuàa querciadiufiume,èelluhàchjamatustulocu"Ufiumedi Debora",èaquercia"AquerciadiudoludiDebora".
31ÈRebeccaandòèvultòincasasoiaàusobabbuIsaccu, èGhjacobbumandòperellamontoni,pecureècapri,per ch'ellapriparassiunpastuperusobabbucum'elluvulia
32Èelluseguitòasomammafinuàch'ellughjunseina terradiKabratan,ècistete
33ÈRacheleparturìunfiglioludinotte,èuchjamò "Figlioludiumodulore",perchèhàpatituàparturiscelu; mausobabbuuchjamòBeniaminu,l'undicesimudi l'ottavumese,uprimudiasestasettimanadistughjubileu [2143AM]
34ÈRachelehèmortaquìèhèstataintarratainupaese d'Efrata,valeàdìBetlemme,èGhjacobbuhàcustruituuna culonnanantuàatombadiRachele,nantuàastradasopra àasotomba.
CAPITULU33
1ÈGhjacobbuandòèstavaàusududiMagdaladra'efÈ andòdausobabbuIsaccu,elluèLea,asomoglia,àa novalunadiudecimumese.
2ÈRubenvideBilha,aservadiRachele,aconcubinadiu sobabbu,chìsilavavainacquainunlocusecretu,èl'amò 3Èsipiattòdinotte,èintrìincasadiBilha[dinotte],èa truvòaddurmintatasolanantuàunlettuincasasoia
4Èellusichjinòcunella,èellasisvegliòèvide,èeccu, Reubenerachjinatucunellainulettu,èellascoprìl'orludi asomantaèupigliò,ègridò,èscupriòchìeraReuben 5Èellasivergugnòdiellu,èlilasciòamanu,èellufuggì.
6Èellasilamentòassaiperviadistacosa,èùnl'hàdettuà nimu
7ÈquanduGhjacobbuvultòèacercò,ellalidisse:«Ùnsò miccapurapertè,perchèsòstataimpuraperviaditè; perchèRubenm'hàimpura,èhèstatuàdormecunmèdi notte,èeiudormia,èùnm'aghjuaccortafinch'elluùnhà scupertuamogonnaèhàdormitucunmè»
8ÈGhjacobbueraassaiinfuriatucontr'àRubenperchè s'erachjinatucùBilha,perchèaviascupertuagonnadiuso babbu
9ÈGhjacobbuùns'avvicinòpiùàellaperchèRubenl'avia disonorata.Èquant'àquelluchìscopreagonnadiuso babbu,asoazzionehèassaigattiva,perchèhè abominevuledavantiàuSignore
10Perquestaragionehèscrittuèurdinatunantuàetavule celestichìunomuùnsistendemiccacùamogliadiuso babbu,èùndevemiccascopreagonnadiusobabbu, perchèquestuhèimpuru:moriranusicuramenteinseme, l'omuchìsistendecùamogliadiusobabbuèancua donna,perchèanufattuimpuritànantuàaterra 11Èùnciserànundad'impurudavantiàunostruDiuina nazionech'elluhàsceltuperellustessucum'èpussessu 12Èdinò,hèscrittuunasecondavolta:"Maledettoquellu chìsichjinacùamogliadiusobabbu,perchèhàscupertu avergognadiusobabbu";ètuttiisantidiuSignoreanu dettu:"Cusìsia;cusìsia"
13Ètù,Mosè,cumandaàifigliolid'Israeled'osservàsta parolla;perchè(implica)unapunizionedimorte;èhè impura,èùncihèmiccaespiazionepersempreperespià perl'omuchìhàfattuquestu,maelludeveessemessuà morteèuccisu,èlapidatucùpetre,èsradicatudamezuàu populudiunostruDiu
14PerchèànimudiquellichìfacenucusìinIsraeleùnhè permessudistàinvitaunsolughjornunantuàaterra, perchèhèabominabileèimpuru.
15Èch'elliùndicanumicca:àRubenhèstatacuncessaa vitaèupirdunudopuch'ellus'hèchjinatucùaconcubina diusobabbu,èancuàella,benchìaviaunmaritu,èuso marituGhjacobbu,usobabbu,erasemprevivu.
16Perchèfinuàquellutempuùnerastaturivelatu l'ordinanza,ughjudiziuèalegeinasocumpletezzaper tutti,mainitoghjorni(hèstaturivelatu)cum'èunalegedi estagionièdiighjorni,èunalegeeternaperegenerazioni eterne.
17Èperstalegeùncihèmiccacunsumazionedighjorni, nèespiazioneperella,madevenuessetraminduisradicati inmezuàanazione:ughjornuchìl'anucummessa,li uccideranu
18Ètù,Mosè,scriviluperIsraele,affinchìl'osservinuè agiscinusecondusteparolle,èùncummettinumiccaun peccatuchìportaàamorte;perchèuSignore,unostruDiu, hèghjudice,chìùnrispettamiccaepersoneèùnaccetta miccarigali.
19Èdillisteparolledil'alleanza,affinchìascoltinuè osservinu,èsianuinguardiacunelli,èùnsianumicca distruttièsradicatidaaterra;perchèunaimpurità,èuna abominazione,èunacontaminazione,èuna contaminazionesòtuttiquellichìafacenunantuàaterra davantiàunostruDiu
20Èùncihèpeccatupiùgrandechèafornicazionech'elli cummettenunantuàaterra;perchèIsraelehèunanazione santaperuSignoreusoDiu,èunanazioned'eredità,èuna nazionesacerdotaleèrealeèper(usopropiu)pussessu;è ùnciserànisunataleimpuritàinmezuàanazionesanta.
21Èinuterzuannudistasestasettimana[2145AM] Ghjacobbuètuttiisofiglioliandonuèstavanuinacasa d'Abrahamu,vicinuàusobabbuIsaccuèàasomamma Rebecca 22ÈquestieranuinomidiifigliolidiGhjacobbu:u primogenituRuben,Simeone,Levi,Ghjuda,Issacar, Zabulon,ifigliolidiLea;èifigliolidiRachele,Ghjiseppu èBeniaminu;èifigliolidiBilha,DanèNeftali;èifiglioli diZilpa,GadèAser;èDina,afiglioladiLea,l'unica figlioladiGhjacobbu
23Èghjunsenuès'inchinarunudavantiàIsaccuèRebecca, èquanduivideru,benedissenuàGhjacobbuètuttiiso figlioli,èIsaccusirallegròassai,perchèvideifigliolidi Ghjacobbu,usofiglioluminore,èlibenedisse
CAPITULU34
1Èinusestuannudistasettimanadistu quarantaquattruesimugiubileu[2148AM]Ghjacobbu mandòisofiglioliàpasceesopecure,èisoservitoricun elliàipasculidiSichem.
2Èisetterèdil'Amoreisisòriuniticontr'àelli,pertumbà li,piattendusisottuàl'arburi,èperpigliàusobestiame cum'èpreda.
3ÈGhjacobbu,Levi,GhjudaèGhjiseppueranuincasacù usobabbuIsaccu;perchèusospiritueratristu,èùn pudianumiccalasciallu:èBeniaminueraupiùghjovanu,è perquestaragionehèstatucùusobabbu
4ÈcisòghjuntiurèdiTaphuèurèd'Aresa,èurèdi Seragan,èurèdiSelo,èurèdiGaas,èurèdiBethoron,è urèdiMa'anisakir,ètuttiquellichìstanuinstemuntagne (è)chìstanuiniboschiinaterradiCanaan.
5ÈannunzionuquestuàGhjacobbu,dicendu:«Eccu,irè dil'Amoreianucircundatuitofigliolièanusaccheghjatui sogreggi»
6Èsialzòdaasocasa,elluèisotrèfiglioliètuttii servitoridiusobabbu,èisoservitori,èandòcontr'àelli cùseimilaomi,chìpurtavanuspade
7ÈlitumbòinipascolidiSichem,èperseguitòquellichì fuggivanu,èlitumbòàfiludiaspada,ètumbòAresaè TaphuèSareganèSeloèAmani-sakirèGa[ga]'as,è ricuperòisogreggi
8Èellulihàprevalsu,èlihàimpusituuntributuaffinchìli paghessinuuntributu,cinquepruduttidiasoterra,èhà custruituRobelèTamnatares
9Èvultòinpace,èfeceapacecunelli,èdiventonuiso servitori,finuàughjornuch'elluèisofiglioliscesenuin Egittu
10Èinusettimuannudistasettimana[2149AM]mandò Ghjiseppuperamparàdipiùnantuàubenesserediiso fratellidaasocasaàaterradiSichem,èlitruvòinaterra diDothan
11Èl'anutrattatuinfidelmente,èanufattuuncomplottu contr'àellupertumballu,macambienduidea,l'anuvindutu àimercantiIsmaeliti,èl'anupurtatuinEgittu,èl'anu vindutuàPotifar,l'eunucudiFaraone,ucapudiicuochi, pretediacitàd'Elew
12ÈifigliolidiGhjacobbuanutombuuncaprettu,anu intintuatunicadiGhjiseppuinusangue,èaanumandataà Ghjacobbu,usobabbu,udecimudiusettimumese
13Èelluhàfattudolututtaquellanotte,perchèl'avianu purtatuasera,èhèdiventatufrebbatudaudoludiaso morte,èhàdettu:"Unabestiamalignahàdivuratu Ghjiseppu";ètuttiimembridiasocasa[anufattudolucun elluquellughjornu,è]eranuindoluèindolucunellututtu quellughjornu
14Èisofigliolièasofigliolasisòalzatipercunsulallu, maelluhàrifiutatud'essecunsulatuperusofigliolu
15ÈquellughjornuBilhahintesechìGhjiseppueraperitu, èellamorsepienghjendulu,èstavainQafratef,èancu Dinah,asofigliola,morsedopuchìGhjiseppueraperitu 16ÈstitrèdolusòghjuntiannantuàIsraeleinunmeseÈ anuintarratuBilhadavantiàatombadiRachele,èancu Dina,asofigliola,l'anuintarrataquì
17ÈfecedoluperGhjiseppuunannu,èùncessòmicca, perchèdisse:"Lasciamifalàinatombaàdoluperumo figliolu"
18Perquestaragionehèstatuurdinatuperifiglioli d'Israelech'ellisiaffliggessinuudecimudiusettimumese -ughjornuchìanutiziachìufecepienghjeperGhjiseppu hèghjuntaàGhjacobbu,usobabbu-ch'ellifacianu espiazioneperellistessicùuncaprettuudecimudiu settimumese,unavoltaàl'annu,perisopeccati;perchè avianuadduluratul'affettudiusobabbuperGhjiseppu,u sofigliolu.
19Èquestughjornuhèstatuurdinatuperch'ellisi lamentinuperisopeccati,èpertutteesotrasgressioniè pertuttiisosbagli,affinchìsipossinupurificàinquellu ghjornuunavoltaàl'annu
20ÈdopuamortediGhjiseppu,ifigliolidiGhjacobbu piglionuperellimogli.UnomediamogliadiRubenhè Ada;èunomediamogliadiSimeonehèAdlbaa,una Cananea;èunomediamogliadiLevihèMelka,die figlioled'Aram,diadiscendenzadiifigliolidiTerah;èu nomediamogliadiGhjuda,Betasuel,unCananeu;èu nomediamogliad'Issacar,Hezaqa:èunomediamoglia diZabulon,Ni'iman;èunomediamogliadiDan,Egla;è unomediamogliadiNèftali,Rasuu,diMesopotamia;èu nomediamogliadiGad,Maka;èunomediamoglia d'Aser,Ijona;èunomediamogliadiGhjiseppu,Asenat, l'Egizianu;èunomediamogliadiBeniaminu,Ijasaka 21ÈSimeonesipentì,èpigliòunasecondamogliada Mesopotamiacum'èisofratelli
CAPITULU35
1Èinuprimuannudiaprimasettimanadiu quarantacinquesimughjubileu[2157AM]Rebeccachjamò Ghjacobbu,usofigliolu,èlicumandòperciòchìriguarda usobabbuèusofratellu,ch'ellulionoressituttiighjorni diasovita.
2ÈGhjacobbudisse:«Faraghjututtucum'ètùm'hai urdinatu;perchèstacosaseràpermèonoreègrandezza,è ghjustiziadavantiàuSignore,chìlionoreraghju.
3Èancutè,mamma,saidapoiamonascitafinuàquestu ghjornu,tutteemoazzioniètuttuciòchìhèinumocore, chìpensusempreubèdituttu
4Ècumuùnfaraghjumiccastacosachìm'haiurdinatu, d'onoràumobabbuèumofratellu!
5Dimmi,mamma,chìperversitàhaivistuinmèèmine alluntaneraghju,èamisericordiaseràsopraàmè
6Èellalidisse:«Figliolumeu,ùnaghjuvistuintènisuna perversioneintuttiimoghjorni,masoluattighjusti Eppurutidiceraghjuaverità,figliolumeu:Moriraghju quest'annu,èùnsopravviveraghjumiccaquest'annuina movita;perchèaghjuvistuinsognuughjornudiamo morte,chìùncamperaghjumiccapiùdicentu cinquantacinqueanni:èeccu,aghjucumpletatututtii ghjornidiamovitachìdevucampà»
7ÈGhjacobburisedieparollediasomamma,perchèaso mammaliaviadettuch'elladuviamore;èellaerasedutadi fronteàellu,pienadiforza,èùneramiccainfermainaso forza;perchèentravaèsurtia,èvidia;isodentieranuforti, ènisunmalel'aviatoccataintuttiighjornidiasovita.
8ÈGhjacobbulidisse:«Beatasòeiu,mamma,s'èimo ghjornis'avvicinanuàighjornidiatovita,èamoforza fermacunmècum'èatoforza;èùnmoriraimicca,perchè scherzicunmèperatomorte»
9ÈellaandòdaIsaccuèlidisse:«Unadumandatifacciu: fàghjurààEsauch'elluùnferàmaleàGhjacobbu,èùnu perseguiràcùinimicizia;perchècunnosciipinsamenti d'Esau,ch'ellisòperversidapoiasoghjuventù,èùncihè miccabontàinellu;perchèvoletumballudopuàatomorte.
10Ètusaituttuciòch'elluhàfattudapoiughjornuchì Ghjacobbu,usofratellu,hèandatuinHaranfinuàquestu ghjornu:cumucihàabbandunatidituttucore,ècihàfattu male;hàpigliatuperelluitogreggi,èhàpurtatuviatuttii topussessidavantiàatofaccia
11Èquandul'avemusupplicatuèsupplicatuperciòchìera nostru,hàfattucum'èunomuchìaviapietàdinoi
12Èelluhèamarucontruàtèperchètùhaibenedettuà Ghjacobbu,utofiglioluperfettuèghjustu;perchèùncihè miccamale,masoluabontàinellu,èdapoich'elluhè ghjuntudaHaranfinuàquestughjornuùncihàarrubatu nunda,perchèciportatuttuàusotempusempre,èsi rallegradituttuusocorequandupigliamudaesomaniè cibenedice,èùns'hèmiccaalluntanatudanoidapoich'ellu hèghjuntudaHaranfinuàquestughjornu,èfermacunnoi cuntinuamenteincasaàonorarci
13ÈIsacculidisse:«Eiudinùcunnoscuèvecul'operedi Ghjacobbuchìhècunnoi,cumucionoradituttuusocore; maprimaamavaEsaùpiùchèGhjacobbu,perchèerau primogenitu;maavàamuGhjacobbupiùchèEsaù,perchè hàfattuparechjemalefatte,èùncihèghjustiziainellu, perchètutteesoviesòingiustiziaèviulenza,[èùncihè ghjustiziaintornuàellu].
14Èavàumocorehèturbatuperviaditutteesoopere,è nèellunèasodiscendenzasaranusalvati,perchèsòquelli chìsaranudistruttidaaterraèchìsaranusradicatidasottu àucelu,perchèhàabbandunatuuDiud'Abrahamuèhè andatudopuàesomoglièdopuàasoimpuritàèdopuàu soerrore,elluèisofiglioli
15Ètumiordinidifàlughjuràch'elluùntumberàmicca Ghjacobbu,usofratellu;ancus'ellughjura,ùnrispetterà miccausoghjuramentu,èùnfaràmiccaubè,masoluu male
16Mas'elluvoletumbàGhjacobbu,usofratellu,serà messuinmanuàGhjacobbu,èùnscapperàmiccadaeso mani,[perchèscenderàinesomani].
17ÈùntememiccaperviadiGhjacobbu;perchèu guardianudiGhjacobbuhègrandeèputenteèonoratu,è lodatupiùchèuguardianud'Esaù.
18RebeccamandòàchjamàEsaù,èellughjunsedaella,è ellalidisse:«Figliolumeu,aghjuunadumandadafàti,è prumettidifàla,figliolumeu».
19Èdisse:«Faraghjututtuciòchìmidici,èùn ricusaraghjumiccaatodumanda»
20Èellalidisse:«Tidumanduchìughjornudiamo morte,tumipiglieraièmiintarreraivicinuàSara,a mammadiutobabbu,èchìtùèGhjacobbuviamereteè chìnimudiiduiùndesidereràumalecontr'àl'altru,ma solul'amorereciprocu,ècusìprospererete,figliolimei,è sareteonoratiinmezuàaterra,ènisunnemicusirallegrerà divoi,èsareteunabenedizioneèunamisericordiaàl'ochji dituttiquellichìviamanu»
21Èdisse:«Faraghjututtuciòchìm'haidettu,èti intarraraghjuughjornuchìmoriraivicinuàSara,amamma diumobabbu,cum'ètùhaivulsutuchìesoossefussinu vicinuàetoosse»
22ÈancuGhjacobbu,umofratellu,l'ameraghjupiùcà ognicarne;perchèùnaghjumiccaunfratelluintuttaa terra,foradiellusolu:èquestuùnhèmiccaungrande meritupermès'ellul'amu;perchèhèumofratellu,èsimu statisuminatiinsemeinutocorpu,èinsemesimusurtitida utoventre,ès'elluùnamumiccaumofratellu,quale ameraghju?
23Èeiustessu,tipregud'esortàGhjacobbuàmèèàimo figlioli,perchèsoch'elluseràdisicururèsopraàmèèài mofiglioli,perchèughjornuchìumobabbul'hàbenedettu, l'hàfattuupiùaltuèmèupiùbassu
24Ètighjuruchìl'ameraghju,èùndesidereraghjumiccau malecontr'àellututtiighjornidiamovita,masoluubè.
25ÈellulighjuròpertuttastamateriaÈellachjamòà Ghjacobbudavantiàl'ochjid'Esaù,èlidetecumandamenti secondueparollech'ellaaviadettuàEsaù
26Èdisse:«Faraghjuutopiacè;credimichìnisunmaleùn veneràdamèodaimofigliolicontr'àEsaù,èùnseraghju uprimuinnunda,foradil'amoresolu».
27Èmanghjònuèbevveru,ellaèisofiglioliquellanotte, èellamorse,trègiubileièunasettimanaèunannu,quella notte,èisoduifiglioli,EsaùèGhjacobbu,l'anuintarratain adoppiagrottavicinuàSara,amammadiusobabbu
CAPITULU36
1Èinusestuannudistasettimana[2162AM]Isaac chjamòisoduifiglioliEsauèGhjacobbu,èsòghjuntida
ellu,èdisseàelli:"Figliolimei,eiuvogliuandàpera stradadiimobabbi,àacasaeternainduvesòimobabbi.
2IntarràmidunquevicinuàumobabbuAbraham,ina doppiagrottainucampud'Efronl'Hittita,induveAbraham hàcompruunsepulcruperintarràci;inusepulcruch'e aghjuscavatupermèstessu,quìintarràmi
3Èquestuvicumandu,figliolimei,dipraticàaghjustizia èarettitudinenantuàaterra,affinchìuSignorepossifà venenantuàvoituttuciòchìuSignorehàdettuch'ellu fariaàAbrahamuèàasodiscendenza
4Èamatevil'unil'altri,figliolimei,ivostrifratellicum'è unomuchìamaasopropriaànima,èchìognunucerchiciò chìpòesseutileàusofratellu,èagiscinuinsemenantuàa terra;èchìsiaminucum'èesoproprieànime
5Èinquantuàaquistionedil'idoli,vicumanduèvi ammoniscediricusàlièdiodiàli,èdiùnamàli,perchèsò pienid'ingannuperquellichìliadoranuèperquellichìsi inchinanudavantiàelli
6Ricurdatevi,figliolimei,diuSignoreDiud'Abrahamu,u vostrubabbu,ècumuanch'eiul'aghjuadoratuèservituin ghjustiziaèingioia,affinchìelluvimultiplichièaccrescaa vostradiscendenzacum'èestellediuceluinmoltitudine,è vistabiliscanantuàaterracum'èapiantadighjustiziachì ùnseràmiccasradicatapertutteegenerazionipersempre
7Èavàvifaraghjughjuràungrandeghjuramentu-perchè ùncihèmiccaghjuramentupiùgrandechèquelludiu nomegloriosuèonoratuègrandeèsplendiduè maravigliosuèputente,chìhàcreatuicelièaterraètuttee coseinseme-chìutemereteèl'adorarete
8Èchìognunuameràusofratellucunaffettuèghjustizia, èchìùndesidereràmiccaumalecontr'àusofratelluda tandupersempretuttiighjornidiavostravita,affinchì possiateprosperàintutteevostreopereèùnsiatemicca distrutti.
9Ès'èunudivoitramaumalecontr'àusofratellu, sappiatechìd'orainavantichiunquetramaumalecontr'àu sofratellucascaràinesomani,èseràsradicatudaaterra diivivi,èasodiscendenzaseràdistruttadasottuàucelu 10Maughjornudiaturbulenzaèdil'ecrazioneèdi l'indignazioneèdiacòllera,cùunfocudivoranteè fiammeggiantecum'èelluhàbrusgiatuSodoma,cusì brusgiaràasoterraèasocitàètuttuciòchìhèsoiu,èserà cancellatudaulibrudiadisciplinadiifigliolidil'omi,è ùnseràmiccascrittuinulibrudiavita,mainquelluchìhè destinatuàadistruzzione,èsineanderàinl'ecrazione eterna;affinchìasocundannasiasemprerinnuvatainodiu èinecrazioneèinfuriaèinturmentuèinindignazioneèin piagheèinmalattiapersempre.
11Vidicuèvitestimuniu,figliolimei,seconduu ghjudiziuchìveneràannantuàl'omuchìvolefàmaleàu sofratellu
12Èelluhàspartutututtiisopussessitràiduiinquellu ghjornuèhàdatuapartepiùgrandeàquelluchìerau primogenitu,èatorreètuttuciòchìeraintornu,ètuttuciò chìAbrahampussedevaàuPozzudiuGhjuramentu 13Èdisse:«Stapartepiùgrandeadaraghjuàu primogenitu».
14ÈEsaùdisse:«AghjuvindutuàGhjacobbuèaghjudatu umodirittudiprimogenituraàGhjacobbu;ch'ellulisia datu,èùnaghjuunaparolladadìàpropositu,perchèhèu soiu»
15ÈIsaccudisse:Chìunabenedizioneripusisopraàvoi, figliolimei,èsopraàavostradiscendenzaoghje,perchè m'avetedaturiposu,èumocoreùnhèmiccaadduluratu perviadiaprimogenitura,perpaurachìtuùnfacia malvagitàperviadiella.
16ChìuDiuAltissimubenedical'omuchìpraticaa ghjustizia,elluèasodiscendenzapersempre
17Èfinìdicumandàlièdibenedisceli,èmanghjaruè beieinsemedavantiàellu,èsirallegròperchècierauna solamentetràelli,èsineandarudaelluèsiripusòquellu ghjornuèdorminu
18ÈIsaccus'addurmintìquellughjornuinusolettu cuntentu;ès'addurmintìdiusonnueternu,èmorseàcentu ottantaanniCumpiìvinticinquesettimaneècinqueanni;è isoduifiglioliEsaùèGhjacobbul'anuintarratu
19ÈEsaùandòinupaesed'Edom,àemuntagnediSeir,è cistete
20ÈGhjacobbusteteinemuntagned'Ebron,inatorredia terradiisughjornidiusobabbuAbraham,èaduròu Signorecuntuttuusocoreèseconduicumandamenti visibiliseconducum'elluaviadivisuighjornidieso generazioni.
21ÈLea,asomoglia,hèmortainuquartuannudia secondasettimanadiuquarantacinquesimugiubileu,[2167 AM]èl'hàintarratainadoppiagrottavicinuàRebecca,a somamma,àmancadiatombadiSara,amammadiuso babbu
22ètuttiisofigliolièisofigliolisòghjuntiperpienghje Lea,asomoglia,cunelluèpercunsulalluperella,perchè apienghjiaperchèl'amavaassaidopuàamortediRachele, asosurella;
23perchèeraperfettaèdrittaintutteesovieèonorava Ghjacobbu,ètuttiighjornich'ellacampavacunelluùnhà intesudaasoboccaunaparolladura,perchèeradolceè pacificaèdrittaèonorevule
24Èsiricurdòdituttel'attich'ellaaviafattuduranteaso vitaèapienghjeassai;perchèl'amavacuntuttuusocoreè cuntuttaasoànima
CAPITULU37
1ÈughjornuchìIsaccu,ubabbudiGhjacobbuèEsau,hè mortu,[2162AM]ifigliolid'EsauanuintesuchìIsaccu aviadatuapartediumaiòàusofiglioluminore Ghjacobbuèeranuassaiarrabiati
2Èsisòlitigaticùusobabbu,dicendu:«Perchèuto babbuhàdatuàGhjacobbuapartediupiùvechjuèt'hà trascuratu,ancus'ètùsìupiùvechjuèGhjacobbuupiù ghjovanu?»
3Èlidisse:«Perchèaghjuvindutuumodirittudi primogenituraàGhjacobbuperunapicculaquantitàdi lenticchie,èughjornuchìumobabbum'hàmandatuà cacciàèàpigliàèàpurtàliqualcosadamanghjàèda benediscemi,hèghjuntucunastuziaèhàpurtatuàumo babbucibuèbevande,èumobabbul'hàbenedettuèm'hà messusottuàasomanu
4Èavàunostrubabbucihàfattughjurà,àmèèàellu,chì ùntrameremumiccaumaleinseme,nècontr'àusofratellu, èchìcontinueremuinamoreèinpaceognunucùuso fratelluèùnrenderemumiccaenostreviecurrotte.
5Èlidissenu:«Ùntiasculteremumiccaperfàapacecun ellu;perchèanostraforzahèpiùgrandediasoforza,è simupiùputentidiellu;anderemucontruàelluè l'uccideremu,èudistruggeremuelluèisofiglioli.Ès'èvo ùnvuletemiccavenecunnoi,vifaremuancumale.»
6Èavà,ascoltateci:MandemuinAram,inFilistea,in MoabèinAmmon,èscegliemupernoistessiomiscelti chìsòardentiperabattaglia,èandemucontruàelluè facemubattagliacunellu,èsterminemuludaaterraprima ch'elludiventiforte
7Èusobabbulidisse:«Ùnandatemiccaèùnfatemiccaa guerracunellu,perpauradicascàdavantiàellu»
8Èlidissenu:«Questuhèancuutomodud'agiscedaato ghjuventùfinuàquestughjornu,èstaimettenduutocollu sottuàusoghjugliu
9Ùnascolteremumiccasteparolle.’ÈmandanuinAram, èinAduramàl'amicudiusobabbu,èanuassuntucunelli milleguerrieri,sceltiperaguerra
10ÈghjunsenuàellidaMoabèdaifigliolid'Ammon, quellichìeranustatipagati,milleomiscelti,èdaaFilistea, milleomidiguerrascelti,èdaEdomèdal'Horietimille omidiguerrascelti,èdaiKittimomidiguerraputenti.
11Èellidissenuàusobabbu:«Vaicunellièguidali, altrimentitiuccideremu»
12Èerapienudirabbiaèd'indignazionequanduvidechìi sofiglioliufurzavanuàandàdavanti(àelli)perguidàli contruàGhjacobbu,usofratellu
13Madopusiricurdòdituttuumalechìstavapiattuinu socorecontr'àGhjacobbu,usofratellu;èùnsiricurdò miccadiughjuramentuch'elluaviafattuàusobabbuèàa somammach'elluùnaveriamiccainventatuumaleper tuttiisoghjornicontr'àGhjacobbu,usofratellu
14Èmalgradututtuquè,Ghjacobbuùnsapiamiccach'elli venianucontruàellupercumbatte,èstavaàdoluperLea, asomoglia,finuàch'ellis'avvicinavanuassaivicinuàa torrecùquattrumilaguerrierièomidiguerrascelti
15Èl'omid'Ebronlimandonuàdì:«Eccu,utofratelluhè venutucontruàtè,percumbatteti,cùquattrumilaomi cinghjitidispada,èportanuscudièarmi»Perchèamavanu GhjacobbupiùchèEsau.Cusìlidissenu;perchè Ghjacobbueraunomupiùliberaleèmisericordiosochè Esau
16MaGhjacobbuùnhàvulsutucredefinch'elliùnsò ghjuntiassaivicinuàatorre
17Èchjoseeportediatorre;èsifirmònantuàibastioniè parlòàusofratelluEsaùèdisse:"Nobilehèu cunsulamentucùuqualesìvenutuàcunsulamiperamo mogliachìhèmorta.Hèquestuughjuramentuchìhai ghjuratuàutobabbuètornaàatomammaprimach'elli morsessinu?Hairottuughjuramentu,èinumumentuchì haighjuratuàutobabbusìstatucundannatu"
18ÈtanduEsaùrisposeèlidisse:«Nèifigliolidil'ominè ebestiediaterraùnanughjuramentudighjustiziachì ghjurenduanughjuratu(unghjuramentuvalidu)per sempre;maognighjornusitramanuumalel'unucontru l'altru,ècumuognunupòtumbàusoavversariuènemicu 19Ètùmiodiiàmèèàimofigliolipersempre.Èùncihè maneradicunservàuligamedifratellanzacuntè
20Ascoltasteparollechìtidichjaru:S'elluucignalepò cambiàasopelleèfàesosetolemorbidecum'èalana,o s'ellupòfàspuntàecornenantuàasotestacum'èecorne
diuncervuodiunapecura,alloraosserveraghjuuligame difratellanzacuntè,ès'èipettisiseparanudaasomamma, perchèùnsìstatuunfratellupermè
21Ès'èilupifacenuapacecùl'agnelliperùndivuràlinè fàliviulenza,ès'èisocorisòperubècunelli,alloraci seràpaceinumocoreversutè
22Ès'èuleonediventaamicudiuboiuèfacepacecun ellu,ès'elluhèligatusottuàunghjugliucunelluèaràcun ellu,allorafaraghjupacecuntè
23Èquanduucorbudiventeràbiancucum'èarazza,allora sappichìt'aghjuamatu,èfaraghjuapacecuntè,sarai sradicatu,èitofigliolisaranusradicati,èùnciseràpace pertè.
24ÈquanduGhjacobbuvidech'ellueracusìmalvagiu contr'àellucùusocoreècùtuttaasoànima,pertumballu, èch'ellueraghjuntucum'èucignalechìvenenantuàa lancia,atrapassaèatomba,èùnsineritiramicca; 25Tandudisseàisoiièàisoservitorich'ellil'attaccassinu, elluètuttiisocumpagni.
CAPITULU38
1Èdopuàquessa,GhjudaparlòàGhjacobbu,usobabbu, èlidisse:«Tendiutoarcu,babbu,èmandaetofrecceè abbattel'avversariuètumbàunemicu;èch'ètùabbiu putere,perchèùntumberemumiccautofratellu,perchèhè cum'ètè,èhècum'ètè,demuliquestuonore»
2AlloraGhjacobbuteseusoarcuèmandòafrecciaèculpì Esaù,usofratellu(àusopettudrittu)èl'uccise
3ÈdinovumandòunafrecciaèculpìAdoranl'Arameu,à upettusinistro,èucacciòindaretuèl'uccise.
4ÈtanduifigliolidiGhjacobbusòsurtiti,ellièiso servitori,divisendusiingruppidaiquattrulatidiatorre 5ÈGhjudaandòdavanti,èNeftalièGadcunelluè cinquantaservitoricunelluàulatusududiatorre,è tumbarututtiquellichìtruvonudavantiàelli,ènimudielli scappò.
6ÈLevi,DanèAshersòsurtitidaulatuorientaledia torre,ècinquanta(omi)cunelli,èanutombuiguerrieridi MoabèAmmon.
7ÈRuben,IssacarèZabulonsòsurtitidaulatunordudia torre,ècinquantaomicunelli,èanutombuiguerrieridii Filistei.
8ÈSimeone,BeniaminuèEnoch,figlioludiReuben,sò surtitidaulatupunentediatorre,ècinquanta(omi)cun elli,èanuuccisuquattrucentuomid'Edomèdil'Horiti, guerrierirobusti;èseicentusòfuggiti,èquattrudiifiglioli d'Esaùsòfuggiticunelli,èanulasciatuusobabbuuccisu, cum'èeracascatunantuàacullinachìhèinAduram
9ÈifigliolidiGhjacobbuiperseguitarufinuàemuntagne diSeirÈGhjacobbuintarròusofratellunant'àacullina chìhèinAduram,èvultòincasasoia.
10ÈifigliolidiGhjacobbupressaruduramenteifiglioli d'EsaùinemuntagnediSeir,èinchinaruisocolliinmodu chìdiventonuservidiifigliolidiGhjacobbu 11Èmandonuàusobabbu(perdumandà)s'ellidevenufà apacecunelliotumbàli.
12ÈGhjacobbumandòàdìàisofigliolich'elliduvianufà apace,èellifecenuapacecunelli,èpusonuughjugliudi aservitùsopraàelli,affinchìpagassinutributiàGhjacobbu èàisofigliolipersempre
13ÈcuntinuonuàpagàtributiàGhjacobbufinuàu ghjornuch'ellufalòinEgittu.
14Èifigliolid'Edomùnsòmiccastatiliberatidau ghjugliudiaservitùchìidodicifigliolidiGhjacobbuli avianuimpostufinuàquestughjornu.
15ÈquessisòirèchìanuregnatuinEdomprimach'elluci fussiunrèannantuàifigliolid'Israele[finuàoghje]inu paesed'Edom.
16ÈBalaq,figlioludiBeor,hàregnatuinEdom,èunome diasocitàeraDanaba
17ÈBalaqhèmortu,èJobab,figlioludiZaradiBoser,hà regnatuinusopostu
18ÈGhjobabhèmortu,èAsam,diaterradiTeman,hà regnatuinlocusoiu
19ÈAsamhèmortu,èAdath,figlioludiBarad,chìhà tombuMadianinucampudiMoab,hàregnatuinlocusoiu, èunomediasocitàeraAvith
20ÈAdathmorse,èSalman,d'Amaseka,regnòinuso postu.
21Salmanmorse,èSauldiRa'abot(vicinuàu)fiume regnòàusopostu
22ÈSaulmorse,èBa'elunan,figliolud'Achbor,regnòàu sopostu
23ÈBa'elunan,figliolud'Achbor,hèmortu,è'Adathhà regnatuinusopostu,èunomediasomogliaera Maitabith,figlioladiMatarat,figlioladiMetabedza'ab 24Quessisòirèchìanuregnatuinupaesed'Edom
CAPITULU39
1ÈGhjacobbusteteinupaeseinduveusobabbuavia sughjornatu,inupaesediCanaanQuestesòegenerazioni diGhjacobbu
2ÈGhjiseppuaviadiciassetteanniquand'elliupurtonuin Egittu,èPutifaru,eunucudiFaraone,ucuciniereprincipale, ucumprò
3ÈhàstabilituàGhjiseppuacapudituttaasocasaèa benedizionediuSignorehèghjuntanantuàacasadi l'EgizianuperviadiGhjiseppu,èuSignorel'hàfattu prosperàintuttuciòch'elluhàfattu.
4Èl'EgizianucunfidòtuttuinemanidiGhjiseppu;perchè vidiachìuSignoreeracunellu,èchìuSignoreufacia prosperàintuttuciòch'ellufacia.
5Èl'aspettudiGhjiseppuerabellu[èassaibelluerauso aspettu],èamogliadiusosignorealzòl'ochjièvide Ghjiseppu,èl'amavaèusupplicòdichjinassicunella.
6Maùnhàmiccarinunziatuàasoànima,èsiricurdòdiu SignoreèdieparollechìGhjacobbu,usobabbu,era abituatuàleghjetràeparolled'Abrahamu,chìnimuùn duveriacummettefornicazionecùunadonnachìhàun maritu;chìperelluapunizionedimortehèstataordinata inicelidavantiàuDiuAltissimu,èupeccatuserà registratucontruàelluinilibrieternicontinuamente davantiàuSignore
7ÈGhjiseppusiricurdòdisteparolleèricusòdistàcun ella
8Èellausupplicòperunannu,maellurifiutòèùnvulìa ascultà
9Maellal'abbracciòèustrinseforteincasaperfurzàluà chjinassicunella,èchjuseeportediacasaèustrinseforte;
maellulasciòusomantelluinesomanièsfondòaportaè fuggìforadaasopresenza.
10Èadonnavidech'elluùnvuliamiccachjinassicunella, èucalunniòdavantiàusosignore,dicendu:"Uto servitoreebreu,chìtùami,hàcercatudifurzàmiper chjinassicunmè;èhèaccadutuquanduaghjualzatuavoce ch'elluhèfughjituèhàlasciatuusovestituinemomani quandul'aghjutenutu,èhàsfondatuaporta".
11Èl'EgizianuvideuvestitudiGhjiseppuèaportarotta,è inteseeparollediasomoglia,èghjittòGhjiseppuinprigiò inulocuinduveeranutenutiiprigiunerichìurèavia incarceratu
12Èellueraquìinaprigiò;èuSignorehàdatuà Ghjiseppufavoreàl'ochjidiucapudieguardiediaprigiò ècumpassionedavantiàellu,perchèhàvistuchìuSignore eracunellu,èchìuSignorefaciaprosperàtuttuciòch'ellu facia
13Èelluhàcunfidatututteecoseinesomani,èucapudi eguardiediaprigiòùnsapianundadiciòchìeracunellu, perchèGhjiseppuhàfattututtu,èuSignorel'hàperfettu 14ÈcisteteduianniÈinquellighjorni,Faraone,rè d'Egittu,s'infuriavacontr'àisoduieunuchi,contr'àucapu coppiereècontr'àucapupanettiere,èimesseinguardiain acasadiucapucuciniere,inaprigioneinduveGhjiseppu eratenutu.
15ÈucapudieguardiediaprigiòhànuminatuGhjiseppu perserveli;èelluhàservitudavantiàelli
16Ètraminduianusunniatuunsognu,ucapucoppiereèu capupanettiere,èl'anudettuàGhjiseppu
17Ècum'ellul'aviainterpretatu,cusìlihèaccadutu,è Faraonehàristabilituucapudiicoppieriinusouffiziuè hàtombuupanettiere,cum'èGhjiseppul'aviainterpretatu 18MaucapudiicupardisiscurdòdiGhjiseppuinaprigiò, ancus'ellul'aviainfurmatudiciòchìliaccaderia,èùnsi ricurdòmiccad'infurmààFaraonecumuGhjiseppul'avia dettu,perchès'erascurdatu
CAPITULU40
1Èinquellighjorni,Faraonehàfattuduisogniinuna notteriguarduàunacarestiachìduviaesseintuttuupaese, èsisvegliòdausosonnuèchjamòtuttil'interpretidisogni chìeranuinEgittu,èimaghi,èlicuntòisoduisogni,èùn anupussutudichjaralli
2ÈtanduucapudiicupardisiricurdòdiGhjiseppuè parlòdielluàurè,èufecesortedaaprigiò,èlifeceiso duisogni
3ÈdissedavantiàFaraonechìisoduisognieranuunu,è lidisse:Setteanniveneranu(iniqualiciserà)abbondanza intuttaaterrad'Egittu,èdopuàquessasetteannidi carestia,unacarestiacum'èùncin'hèmaistataintuttaa terra.
4Èavà,chìuFaraonenuminisorvegliantiintuttuupaese d'Egittu,èch'ellifacinuamagazzinudicibuinognicità duranteighjornidil'annidil'abbondanza,èciseràcibu perisetteannidicarestia,èaterraùnperiràmiccapervia diacarestia,perchèseràassaisevera.
5ÈuSignorehàdatuàGhjiseppufavoreèmisericordiaà l'ochjidiFaraone,èFaraonehàdettuàisoservitori:Ùn truveremumiccaunomucusìsaviuèdiscretucum'è quest'omu,perchèuspiritudiuSignorehècunellu
6Èunumineuseconduintuttuusoregnuèlideteautorità annantuàtuttul'Egittu,èufececavalcàinuseconducarru diFaraone
7Èuvestiudivestitidilinu,èlimiseunacatenad'oruàu collu,è(unaraldu)pruclamòdavantiàellu"'El'Elwa 'Abirer",èlimiseunanelluàamanuèufeceguvernatore dituttaasocasa,èumagnificò,èlidisse:"Solunantuàu tronuseraghjupiùgrandeditè".
8ÈGhjiseppuguvernavatuttaaterrad'Egittu,ètuttii principidiFaraone,ètuttiisoservitori,ètuttiquellichì facianul'affaridiurèl'amavanu,perchècamminavain rettitudine,perchèerasenzaorgogliuèarroganza,èùnavia miccariferenzaàepersone,èùnaccettavamiccarigali,ma ghjudicavainrettitudinetuttuupopuludiaterra
9Èaterrad'EgittuerainpacedavantiàFaraoneperviadi Ghjiseppu,perchèuSignoreeracunellu,èlidavafavoreè misericordiapertutteesogenerazionidavantiàtuttiquelli chìucunniscianuèquellichìavianuintesuparlàdiellu,è uregnudiFaraoneerabenurganizatu,èùncieranè Satanassunèpersonamaligna(inquestu)
10ÈurèchjamòàGhjiseppuSefantifane,èdeteà GhjiseppupermogliaafiglioladiPutifarre,figlioladiu preted'Eliopolis,ucuocuprincipale
11ÈughjornuchìGhjiseppusiprisentavadavantià Faraone,aviatrentaanni[quandusiprisentavadavantià Faraone]
12ÈinquelluannuIsaccumorseÈaccadde,cum'è Ghjiseppuaviadettuinl'interpretazionediisoduisogni, seconducum'ellul'aviadettu,cisòstatisetteanni d'abbondanzaintuttaaterrad'Egittu,èaterrad'Egittuhà pruduttuabbundantemente,unamisura(chìpruduceva) milleottucentumisure
13ÈGhjiseppuaccumulòcibuinognicitàfinuàch'elli eranupienidigranu,finuàch'elliùnpudianupiùcuntàè misuràluperasomultitùdine
CAPITULU41
1Èinuquarantacinquesimughjubileu,inaseconda settimana,(è)inuseconduannu,[2165AM]Ghjudapigliò perusoprimogenituEr,unamogliatràefiglioled'Aram, chjamataTamar
2Maelluaudiava,èùnsihèmiccachjinatucunella, perchèasomammaeradiefigliolediCanaan,èvulia pigliàperelluunamogliadiaparenteladiasomamma, maGhjuda,usobabbu,ùnupermettevamicca.
3ÈquestuEr,uprimogenitudiGhjuda,eramalvagiu,èu Signorel'hàtombu.
4ÈGhjudadisseàOnan,usofratellu:«Vaiversuamoglia diutofratellu,ècompiuduverediuncognatuversuella,è suscitiunadiscendenzaàutofratellu»
5ÈOnansapiachìasumenteùnsariamiccaasoia,(ma) soludiusofratellu,èintrìincasadiamogliadiuso fratellu,èsparseasumenteinterra,èeragattivuàl'ochjidi uSignore,èl'uccise
6ÈGhjudadisseàTamar,asonora:«Stàincasadiuto babbucum'èvedovafinuàchìSchela,umofigliolu,sia cresciutu,ètidaraghjupermoglia»
7Èelluhècresciutu;maBedsu'el,amogliadiGhjuda,ùn hàmiccapermessuàusofiglioluSheladimaritàsi.È
Bedsu'el,amogliadiGhjuda,hèmorta[2168AM]inu quintuannudistasettimana.
8ÈinusestuannuGhjudacullòpertosàesopecurein Timna.[2169AM]ÈdicenuàTamar:"Eccu,utosuoceru montainTimnapertosàesopecure".
9Èellasitolseisovestitidivedova,simiseunvelu,si adurnòèsipusòàaportaaccantuàastradadiTimna 10ÈmentreGhjudaandava,atruvò,èapinsòperuna prostituta,èlidisse:"Lasciamivenedatè"Èellalidisse: "Entra"Èelluintrì
11Èellalidisse:«Dammiumosalariu»Èellulidisse: «Ùnaghjunundainmanu,foradil'anelluchìaghjuàuditu, diamocollanaèdiubastonechìaghjuinmanu».
12Èellalidisse:«Damelifinuàchìtumimandiumo salariu»Èellulidisse:«Timanderaghjuuncaprettu»È ellulidete,èandòdaella,èellacuncepìdaellu.
13ÈGhjudaandòàesopecure,èellaandòàacasadiuso babbu
14ÈGhjudamandòuncaprettupermezudiusopastore, unAdullamita,èùnatruvòmicca;èdumandòàaghjente diulocu,dicendu:"Induvehèaprostitutachìeraquì?"Èli dissenu:"Ùncihènisunaprostitutaquìcunnoi".
15Èvultòèl'informò,èlidissech'elluùnl'aviamicca trovata:«Aghjudumandatuàaghjentediulocu,èm'anu dettu:"Ùncihènisunaprostitutaquì".»
16Èdisse:«Ch’ellalitenga,perùndiventàmiccauna causadischerno»Èquanduellaebbecompiutrèmesi,si scoprìch’ellaeraincinta,èdissenuàGhjuda:«Eccu, Tamar,atonora,hèincintaperviadiaprostituzione»
17ÈGhjudaandòincasadiusobabbu,èdisseàuso babbuèàisofratelli:«Fatelasorte,èch'elliabrusginu, perchèhàfattuimpuritàinIsraele»
18Èaccaddechì,quand'ellil'anupurtataforaper brusgialla,ellamandòàusosuocerul'anellu,acollanaèu bastone,dicendu:"Scupritediqualesòquesti,perchèper mezudiellusòincinta"
19ÈGhjudaricunnosce,èdisse:"Tamarhèpiùghjustachè mè"
20Èdunquech'elliùnabrusginumicca'Èperquessaùn hèstatadataàShelah,èelluùns'hèpiùavvicinatuàella. 21Èdopuàquessahàparturituduifiglioli,Perez[2170 AM]èZerah,inusettimuannudistasecondasettimana 22Ètandusicompianuisetteannidifecondità,diiquali GhjiseppuaviaparlatuàFaraone
23ÈGhjudaricunnoscechìl'attuch'elluaviafattueramale, perchès'erachjinatucùasonora,èl'hàcunsideratuodiosu àisoochji,èricunnoscech'elluaviatrasgredituèsviatu, perchèaviascupertuagonnadiusofigliolu,ècuminciòà lagnassièàsupplicàdavantiàuSignoreperviadiaso trasgressione
24Èliavemudettuinsognuch'elluerastatuperdonatu perchèaviasupplicatucunfervore,èsilagnava,èùnl'avia piùcummessu
25Èelluhàricevutuupirdunuperchès'hèvultatudauso peccatuèdaasoignoranza,perchèhàtrasgressuassai davantiàunostruDiu;èognunuchìagiscecusì,ognunu chìsistendecùasosuocera,ch'elliubrusginucùufocu perch'ellucipossibrusgià,perchècihèimpuritàè contaminazionenantuàelli,ch'ellilibrusginucùufocu 26Ècumandaàifigliolid'Israelech'elluùncisiaimpurità tràelli,perchèquelluchìsichjinacùasonoraocùaso
suocerahàfattuimpurità;brusgianucùufocul'omuchì s'hèchjinatucunella,èancuadonna,èellualluntanerà l'iraèapunizionedaIsraele
27ÈàGhjudaavemudettuchìisoduifiglioliùnavianu miccacullatucunella,èperquestaragioneaso discendenzahèstatastabilitaperunasecondagenerazione, èùnsariamiccasradicata
28Perchèinasimplicitàdil'ochjueraandatuèavia cercatuapunizione,valeàdì,seconduughjudiziu d'Abrahamu,ch'elluaviaurdinatuàisofiglioli,Ghjuda aviacercatudibrusgiallacùufocu
CAPITULU42
1Èinuprimuannudiaterzasettimanadiu quarantacinquesimughjubileu,acarestiacuminciòàvene inaterra[2171AM],èapioggiasirifiutòd'essedataàa terra,perchèùnnecascònunda
2Èaterradiventòsterile,mainupaesed'Egittucieracibu, perchèGhjiseppuaviaracoltuasumentediaterradurantei setteannid'abbondanzaèl'aviacunservata
3Èl'EgizianisòghjuntidaGhjiseppuperch'ellulidessida manghjà,èhàapertuimagazziniinduveeraugranudiu primuannu,èl'hàvindutuàupopuludiupaeseperoru
4<AvàacarestiaeraassaiforteinupaesediCanaan>,è GhjacobbuintesechìcieracibuinEgittu,èmandòiso decefiglioliperch'ellilicumprassinucibuinEgittu;maùn mandòmiccaBeniaminu,è<idecefigliolidiGhjacobbu> ghjunsenu<inEgittu>tràquellichìeranuandati(culà)
5ÈGhjiseppuiricunnosce,maelliùnl'anumicca ricunnisciutu,èelluparlòcunellièliinterrogò,èlidisse: "Ùnsitemiccaspieèùnsitemiccavenutiperesplorà l'accessuàupaese?"Èimesseinguardia
6Èdopuàquessaliliberòtorna,èritennesoluSimeoneè mandòviaisonovefratelli
7Èhàpienuisosacchidigranu,èhàmessuusooruini sosacchi,èùnanusaputu.
8Èliurdinòdipurtàusofratelluminore,perchèliavianu dettuchìusobabbueravivuèancuusofratelluminore
9Èsòcullatidaupaesed'Egittuèsòghjuntiinupaesedi Canaan;èanudettuàusobabbututtuciòchìliera accadutu,ècumuusignorediupaeseliaviaparlatu duramente,èaviapigliatuSimeonefinuàch'ellipurtessinu Beniaminu
10ÈGhjacobbudisse:«M'aveteprivatudiimofiglioli! Ghjiseppuùncihèpiù,èancuSimeoneùncihèpiù,è vuletepigliàBeniaminuAvostramalvagitàhèghjunta nantuàmè.
11«Èdisse:«Umofiglioluùnscenderàmiccacunvoiper paurach'ellusimalassi;perchèasomammahàparturitu duifiglioli,èunuhèmortu,èancuquestumipiglierete S'ellupigliessiafrebbaperstrada,mifaresticalàa vechjaiacùdulorefinuàamorte»
12Perchèelluhàvistuchìisosoldieranustatirestituitià ognunuinusosaccu,èperquessahàavutupauradi mandallu
13Èacarestiaaumentòèdiventòseverainupaesedi Canaan,èintuttiipaesieccettuinupaesed'Egittu,perchè parechjidiifigliolidil'Egizianiavianualmacenatuaso sumenteperucibudaumumentuchìanuvistuGhjiseppu
chìcogliaasumenteèametteinmagazzinièacunserva perl'annidicarestia.
14Èupopulud'Egittusinepasturòduranteuprimuannu diasocarestia.
15MaquanduIsraelehàvistuchìacarestiaeraassaiforte inupaese,èchìùncierasalvezza,disseàisofiglioli: "Tornate,ècumpratecicibuperùnmore"
16Èellidissenu:«Ùnanderemumicca;s'elluùnvene miccacunnoiunostrufratelluupiùchjucu,ùnanderemu micca»
17ÈIsraelehàvistuchìs'elluùnumandavamiccacunelli, tuttiperirianuperviadiacarestia
18ÈReubendisse:«Dateluinmanumeia,ès'eùnu ripurtumiccadatè,tumbaimoduifiglioliinvecediaso ànima»
19Èlidisse:«Ùnanderàmiccacuntè».ÈGhjuda s'avvicinòèdisse:«Mandalucunmè,ès'eùnuripurtu miccadatè,ch'eiusiaculpevuledavantiàtèpertuttii ghjornidiamovita».
20Èumandòcunelliinuseconduannudistasettimanau primughjornudiumese[2172Am],èghjunsenuinterra d'Egittucùtuttiquellichìeranuandati,è(avianu)rigaliin manu,stacteèamanduliènociditerebintuèmelepuru 21ÈandonuèsisòstatidavantiàGhjiseppu,èelluvide Beniaminu,usofratellu,èuricunnosce,èdisseàelli:Hè questuuvostrufratelluminore?Èlidicenu:HèelluÈ disse:ChìuSignoretisiagraziosu,figliolumeu!
22ÈumandòincasasoiaèpurtòforaSimeonecunelliè feceunafestaperelli,èliprisentòurigaluch'elliavianu purtatuinmanu
23Èmanghjavanudavantiàelluèlideteàtuttiunaparte, maapartediBeniaminuerasettevoltepiùgrandediquella dituttiiso
24Èmanghjaruèbevveru,sialzaruèstetecùisosumeri.
25ÈGhjiseppucuncipituunpianupersapès'èipinsamenti dipaceprevalevanutràdielli,èdisseàuservuchìera sopravvissutuàasocasa:«Riempitetuttiisosacchidi cibu,èrestituiteliisosoldiinisovasi,èamotazza,a tazzad'argentudaaqualebevu,mettitelainusaccudiu piùghjovanu,èmandatelivia».
CAPITULU43
1Èellufececum'èGhjiseppuliaviadettu,èriempietuttii sosacchiperellidicibuèmetteisosoldiinisosacchi,è metteatazzainusaccudiBeniaminu.
2Èàbon'oradimanesòpartuti,èaccaddechì,quand'elli eranupartutidaquì,Ghjiseppudisseàuservitorediaso casa:«Perseguiteli,correèpigliateli,dicendu:"Perchèubè m'avetericambiatucùumale;m'avetearrubatuatazza d'argentudaaqualebeveumosignore"Èriportatemiuso fratelluminore,èpigliateluprestuprimach'eiuvadaàu mopostudighjudiziu»
3Ècorsedopuàellièdisseàellisecondusteparolle
4Èlidissenu:«Diuguardidaitoservitoridifàstacosa,è diarrubàdaacasadiutosignorequalsiasiutensili,èancu isoldichìavemutrovuininostrisacchiaprimavolta,noii toservitoril'avemupurtatitornadaaterradiCanaan 5Cumupudemudunquearrubàqualchìutensile?Eccu, noièinostrisacchisimuàcircà,èinduvetruvereteatazza
inusaccudiqualchissiatràdinoi,ch'ellusiatombu,ènoi èinostrisumeriserviremuuvostrusignore.
6Èdisseàelli:«Innò,l'omucùqualetruveraghju,ellusolu upiglieraghjucum'èschiavu,èvoiturnereteinpaceincasa vostra.»
7Èmentrecercavainisovasi,cumincienducùupiù vechjuèfinenducùupiùchjucu,hèstatutrovuinusaccu diBeniaminu.
8Èsistracciaruisovestiti,ècarcòisosumeri,èvultonu incitàèghjunsenuàacasadiGhjiseppu,èsiinchinaru tutticùafacciainterradavantiàellu
9ÈGhjiseppudisseàelli:«Avetefattuumale»Èelli dissenu:«Chìdiceremuècumucidifenderemu?Unostru signorehàscupertuatrasgressionediisoservitori;eccu, simuiservitoridiunostrusignore,èancuinostrisumeri
10ÈGhjiseppudisseàelli:"Anch'eiutemouSignore; quant'àvoi,andateincasavostraèlasciatechìuvostru fratellusiaumoservitore,perchèavetefattuumaleÙn sapetemiccachìunomusicompiaceinasotazzacum'è eiuinstatazza?Eppuremel'avetearrubata"
11ÈGhjudadisse:«Ohsignoremeu,tipregu,lasciachìu toservitoredicaunaparollaàl'arechjadiumosignore:dui fratellihàparturituamammadiutoservitoreàunostru babbu:unuhèandatuèhèstatupersu,èùnhèpiùstatu trovu,èhèsoluquelluchìhèrimasudiasomamma,èuto servitore,unostrubabbu,l'ama,èancuasovitahèligataà avitadiquestu(giovanu)»
12Èaccadràchì,quanduandemudautoservitore,u nostrubabbu,èugiuvanottuùnhèpiùcunnoi,ellumorirà, ènoifaremufalàunostrubabbucùduloreàamorte
13Avàlasciapiuttostuàmè,utoservitore,distàinvecedi ugiuvanottucum'èschiavudiumosignore,èlasciachìu giuvanottuvadacùisofratelli,perchèsòdiventatugarante perellupermanudiutoservitore,unostrubabbu;ès'eùn uripurtumicca,utoservitoreseràculpevulediunostru babbupersempre
14ÈGhjiseppuvidech'ellieranututtid'accorduinbontà l'unicùl'altri,èùnpudiamiccacuntenesi,èlidissech'ellu eraGhjiseppu
15Èelluparlòcunelliinlinguaebraica,silampòàuso colluèpiense
16MaùnucunniscianumiccaèsisòmessiàpienghjeÈ ellulidisse:«Ùnpienghjitemiccapermè,mafateprestuè purtatemiumobabbu;èvedetechìhèamoboccachìparla èl'ochjidiumofratelluBeniaminovedenu»
17Eccuperchèquestuhèuseconduannudiacarestia,èci sòancucinqueannisenzaracoltanèfruttid'arburinèaratu
18Scenditeprestu,voièevostrefamiglie,affinchìùn periatemiccaperafame,èùnviadduluratemiccaperi vostripussessi,perchèuSignorem'hàmandatudavantià voipermetteinordineecoseaffinchìparechjepersone possinucampà.
19Èditeàumobabbuch'esòsemprevivu,èvoi,eccu, vedetechìuSignorem'hàfattucum'èbabbuperFaraone,è guvernatorediasocasaèdituttaaterrad'Egittu
20Èparlateàumobabbudituttaamogloria,èdituttee ricchezzeèagloriachìuSignorem'hàdatu.
21ÈperordinediaboccadiFaraone,lidetecarriè pruvisteperastrada,èlideteàtuttivestiticuluratiè argentu.
22Èàusobabbumandòvestitièargentuèdecesumeri chìpurtavanugranu,èlimandòvia.
23ÈsineandonuèdicenuàusobabbuchìGhjiseppuera vivu,èmisuravaugranuàtutteenazionidiaterra,è ch'ellueraguvernatoredituttaaterrad'Egittu.
24Èusobabbuùncihàcridutu,perchèeraforadisèina somente;maquanduvideicarrichìGhjiseppuavia mandatu,avitadiusospiritusiriprese,èdisse:"Mibasta s'elluGhjiseppucampa;scenderaghjuèuvideraghjuprima dimore"
CAPITULU44
1ÈIsraelepartìdaHaran,daasocasa,àanovalunadiu terzumese,èandòperastradadiuPozzudiu Ghjuramentu,èoffrìunsacrifiziuàuDiudiusobabbu Isaccuusettedistumese
2ÈGhjacobbusiricurdòdiusognuch'elluaviavistuin Betel,èaviapauradifalàinEgittu.
3Èmentrech'ellupensavaàmandàunmissaghjuà Ghjiseppuperch'elluvinissidaellu,èch'elluùnvuleria miccafalà,stetequìsetteghjorni,s'ellupudiaavèuna visiones'elluduviastàofalà
4Èellucelebròafestadiaracoltadieprimiziecùu vechjugranu,perchèintuttaaterradiCanaanùncierauna manatadisementi[inaterra],perchèacarestiaerasopraà tutteebestieèubestiameèl'acelli,èancusopraàl'omu 5Èusedicesimughjornu,uSignoreliapparveèlidisse: «Ghjacobbu,Ghjacobbu!»Ellurispose:«Eccumiquì»È lidisse:«SòuDiudiitobabbi,uDiud'Abrahamuè d'Isaccu;ùntememiccadifalàinEgittu,perchèquìti faraghjuunagrandenazioneScenderaghjucuntèèti faraghjucullà,èinquestaterrasaraiintarratu,èGhjiseppu timetteràemaninantuàl'ochji.»
6Ùnabbiatepaura;scenditeinEgittu
7Èisofigliolisisòalzati,èifigliolidiisofiglioli,èanu messuusobabbuèisopussessinantuàcarri.
8ÈIsraelesialzòdauPozzudiuGhjuramentuu sedicesimudistuterzumese,èandòinterrad'Egittu
9ÈIsraelemandòGhjudadavantiàelluàusofigliolu GhjiseppuperispezionàupaesediGosen,perchè Ghjiseppuaviadettuàisofratellich'elliduvianuveneàstà quìperessevicinuàellu.
10Èstaeraapiùbella(terra)inupaesed'Egittu,èvicinaà ellu,pertutti(elli)èancuperubestiame
11ÈquestisòinomidiifigliolidiGhjacobbuchìsò andatiinEgittucùGhjacobbuusobabbu
12Ruben,uprimogenitud'Israele;èquestisòinomidiiso figlioliEnoch,Pallu,HezronèCarmi-cinque
13Simeoneèisofiglioli;èquestisòinomidiisofiglioli: Jemuel,Jamin,Ohad,Jakin,ZoharèSaul,figlioludia donnaZefatita:sette.
14Levièisofiglioli;èquestisòinomidiisofiglioli: Gershon,KehathèMerari:quattru
15Ghjudaèisofiglioli;èquestisòinomidiisofiglioli: Sela,PerezèZerah:quattru
16Issacarèisofiglioli;èquestisòinomidiisofiglioli: Tola,Pua,JasubèShimron:cinque
17Zabulonèisofiglioli;èquestisòinomidiisofiglioli: Sered,ElonèJahleel:quattru.
18ÈquestisòifigliolidiGhjacobbuèisofigliolichìLea hàparturituàGhjacobbuinMesopotamia,sei,èaso surella,Dina,ètuttel'animediifigliolidiLea,èiso figlioli,chìsòandaticunGhjacobbuusobabbuinEgittu, eranuvintinove,èGhjacobbuusobabbuessenducunelli, eranutrenta
19ÈifigliolidiZilpa,servadiLea,mogliadiGhjacobbu, chìparturìàGhjacobbuGadèAssur.
20Èquestisòinomidiisofigliolichìsòandaticunellu inEgittuIfigliolidiGad:Ziphion,èHaggi,èShuni,è Ezbon,<èEri>,èAreli,èArodi-ottu
21Èifigliolid'Aser:Imna,Isva,Isvi,BeriahèSerah,aso surella,sei.
22Tuttel'animeeranuquattordici,ètuttequellediLea eranuquarantaquattru
23ÈifigliolidiRachele,mogliadiGhjacobbu:Ghjiseppu èBeniaminu
24ÈcisònatiàGhjiseppuinEgittu,primachìusobabbu venessiinEgittu,quellichìAsenat,figlioladiPotifar,prete d'Eliopolis,liparturìManasseèEfraim:trè
25ÈifigliolidiBeniaminu:Bela,Becher,Ashbel,Gera, Naaman,Ehi,Rosh,Muppim,HuppimèArd-undici.
26Ètuttel'animediRacheleeranuquattordici
27ÈifigliolidiBilha,aservadiRachele,amogliadi Ghjacobbu,ch'ellaparturìàGhjacobbu,eranuDanè Neftali
28Èquestisòinomidiisofigliolichìsòandaticunelliin Egittu.ÈifigliolidiDaneranuHushim,Samon,Asudi, IjakaèSalomone-sei
29Èsòmortil'annuinuqualesòentratiinEgittu,èùnhè statulasciatuchèDanHushim.
30ÈquestisòinomidiifigliolidiNeftali:Jahziel,Guni, Jezer,ShallumèIv
31È'Iv,chìhènatudopuàl'annidicarestia,hèmortuin Egittu
32Ètuttel'animediRacheleeranuvintisei
33Ètuttel'animediGhjacobbuchìsòandateinEgittu eranusettantaanimeQuessisòisofigliolièifigliolidii sofiglioli,intuttusettanta,macinquesòmortiinEgittu primadiGhjiseppu,èùnanuavutufiglioli.
34ÈinaterradiCanaanduifigliolidiGhjudasòmorti,Er èOnan,èùnanuavutufiglioli,èifigliolid'Israeleanu intarratuquellichìsòmorti,èsòstaticuntatitràesettanta nazionigentili
CAPITULU45
1ÈIsraeleintrìinupaesed'Egittu,inaterradiGoshen,àa novalunadiuquartumese,inuseconduannudiaterza settimanadiuquarantacinquesimugiubileu
2ÈGhjiseppuandòàscuntràusobabbuGhjacobbu,inu paesediGosen,èsilampòàucolludiusobabbuè pienghje
3ÈIsraeledisseàGhjiseppu:«Avà,ch'eiumorgapostu ch'et'aghjuvistu,èavàsiabenedettuuSignoreDiu d'Israele,uDiud'AbrahamuèuDiud'Isaccu,chìùnhà miccarifiutatuasomisericordiaèasograziaàuso servitoreGhjacobbu
4Mibastad'avèvistuatofacciamentresòsemprevivu;iè, verahèavisionech'aghjuvistuinBetel.Benedettusiau
Signore,umoDiu,persempreèpersempre,èbenedettu siausonome.
5ÈGhjiseppuèisofratellimanghjavanupanedavantiàu sobabbuèbevianuvinu,èGhjacobbusirallegròcùuna grandegioiaperchèvideGhjiseppumanghjàcùisofratelli èbeiedavantiàellu,èbenedisseuCreatoreditutteecose chìl'aviacunservatu,èaviacunservatuperelluisododici figlioli.
6ÈGhjiseppuaviadatuàusobabbuèàisofratellicum'è rigaluudirittudistàinupaesediGoshenèinRamsesèin tuttaaregioneintornu,ch'elluguvernavadavantiàFaraone ÈIsraeleèisofigliolistavanuinupaesediGoshen,a megliupartediupaesed'EgittuèIsraeleaviacentutrenta anniquand'ellughjunseinEgittu
7ÈGhjiseppuhànutrituusobabbuèisofratellièancui sopussessicùupanetantuquant'èlibastavaperisette annidicarestia
8Èaterrad'Egittuhàpatituperviadiacarestia,è Ghjiseppuhàacquistatututtaaterrad'EgittuperFaraonein cambiudicibu,èhàpigliatupussessudiupopuluèdiuso bestiameèdituttuperFaraone
9Èl'annidiacarestiasòfiniti,èGhjiseppuhàdatuàu populudiaterrasumentiècibuperch'ellisuminassinu(a terra)inl'ottavuannu,perchèufiumeaviatraboccatututta aterrad'Egittu.
10Perchèduranteisetteannidicarestiaùnaviamicca traboccatuèaviairrigatusolupochilochinantuàerivedi ufiume,maavàhàtraboccatuèl'Egizianianusuminatua terra,èhàpurtatuassaigranuquelluannu
11Èquestuhèstatuuprimuannudi[2178AM]aquarta settimanadiuquarantacinquesimugiubileu.
12ÈGhjiseppupigliòdiugranudiaracoltaaquintaparte perurèènelasciòquattrupartiperelliperucibuèpera semente,èGhjiseppunefeceunaregulaperaterrad'Egittu finuàquestughjornu
13ÈIsraelehàcampatuinupaesed'Egittudiciassetteanni, ètuttiighjornich'elluhàcampatusòstatitrègiubilei, centuquarantasetteanni,èhèmortuinuquartuannu[2188 AM]diaquintasettimanadiuquarantacinquesimu giubileu.
14ÈIsraelebenedisseisofiglioliprimadimoreèlidisse tuttuciòchìliaccaderiainupaesed'Egittu;èlifecesapè ciòchìliaccaderiainl'ultimighjorni,èlibenedisseèdete àGhjiseppuduieparteinupaese
15Èsin'andòàdormecùisobabbi,èfùintarratuina doppiagrottainupaesediCanaan,vicinuàusobabbu Abraham,inatombach'ellus'erascavatuinadoppiagrotta inupaesed'Ebron.
16ÈhàdatututtiisolibrièilibridiisobabbiàLevi,uso figliolu,perch'ellulicunservassièlirinnuvessiperiso figliolifinuàquestughjornu
CAPITULU46
1ÈaccaddechìdopuàamortediGhjacobbu,ifiglioli d'Israelesimultiplicaruinaterrad'Egittu,èdiventonuuna grandenazione,èeranud'unsolucore,cusìchìufratellu amavaufratelluèogniomuaiutavausofratellu,è crescenuabbundantementeèsimultiplicaruassai,dece [2242AM]settimaned'anni,tuttiighjornidiavitadi Ghjiseppu
2ÈùncieranèSatanassunèmalepertuttiighjornidia vitadiGhjiseppuch'elluhàcampatudopuàusobabbu Ghjacobbu,perchètuttil'Egizianianuonoratuifiglioli d'IsraelepertuttiighjornidiavitadiGhjiseppu.
3ÈGhjiseppuhèmortuavenducentuèdeceanni; diciassetteannihàcampatuinaterradiCanaan,èdece annihèstatuservitore,ètrèanniinprigiò,èottantaannihè statusottuàurè,guvernendututtaaterrad'Egittu.
4Èmorseelluètuttiisofratelliètuttaquellagenerazione
5Èhàurdinatuàifigliolid'Israele,primadimore,ch'elli purtassinuesoossecunelliquand'ellisurtianudaaterra d'Egittu
6Èlifeceghjuràriguarduàesoosse,perchèsapiachì l'Egizianiùnl'avarianupiùpurtatuforaèintarratuinaterra diCanaan,perchèMakamaron,rèdiCanaan,mentrestava inaterrad'Assiria,hàcumbattutuinavallecùurèd'Egittu èl'hàuccisuquì,èhàperseguitul'Egizianifinuàeportedi Ermon
7Maùnpudiaentre,perchèunaltru,unnovurè,era diventaturèd'Egittu,èerapiùfortechèellu,èvultòin terradiCanaan,èeported'Egittueranuchjuse,ènimu surtiaènimuentravainEgittu.
8ÈGhjiseppuhèmortuinuquarantaseiesimughjubileu,in asestasettimana,inuseconduannu,èl'anuintarratuinu paesed'Egittu,è[2242AM]tuttiisofratellisòmortidopu àellu
9Èurèd'EgittusurtìàfàguerraàurèdiCanaan[2263 AM]inuquarantasettesimughjubileu,inaseconda settimanadiuseconduannu,èifigliolid'Israelepurtonu foratuttel'ossediifigliolidiGhjacobbu,foradil'ossedi Ghjiseppu,èl'anuintarrateinucampuinadoppiagrottain amuntagna
10Èamaiòparte(dielli)sòvultatiinEgittu,maunipochi d'ellisòrimastiinemuntagned'Ebron,èAmram,uto babbu,hèstatucunelli
11ÈurèdiCanaanhàvintucontr'àurèd'Egittu,èhà chjusueported'Egittu.
12Ècuncipituunpianumalecontr'àifigliolid'Israeleper affliggeli,èdisseàupopulud'Egittu:"Eccu,upopuludii figliolid'Israelehècresciutuèmultiplicatupiùdinoi.
13Veniteètrattemucunsaviezzacunelliprimach'elli diventinutroppunumerosi,èaffliggemulicùaschiavitù primachìaguerracivengaèprimach'ellicumbattinuancu ellicontruànoi;altrimentisiunisceranuàinostrinemiciè icacceranuforadianostraterra,perchèisocorièeso faccesòversuaterradiCanaan.
14Èlihàstabilitucapidiutravagliuperaffliggelicùa schiavitù;èanucustruitucitàfortiperFaraone,Pitomè Raamsesèanucustruitututtiimuriètutteefortificazioni chìeranucascateinecitàd'Egittu
15Èlifecenuservecunrigore,èpiùlitrattavanumale,più crescevanuèsimultiplicavanu.
16Èupopulud'Egittuabbuminavaifigliolid'Israele
CAPITULU47
1Èinasettimasettimana,inusettimuannu,inu quarantasettesimugiubileu,utobabbuhèsurtitu[2303 AM]daaterradiCanaan,ètùsìnatuinaquartasettimana, inusestuannu,inu[2330AM]quarantaottesimugiubileu;
questuhèstatuutempuditribulazioneperifiglioli d'Israele.
2ÈFaraone,rèd'Egittu,hàdatuunordineperellidighjittà tuttiisofigliolimascichìeranunatiinufiume.
3Èighjittavanupersettemesifinuàughjornuchìsìnatu 4Èatomammat'hàpiattupertrèmesi,èanuparlatud'ella Èhàfattuun'arcapertè,èl'hàcupertadipeceèd'asfaltu,è l'hàpostainelastrenantuàarivadiufiume,ètihàmessu inellasetteghjorni,èatomammahèvenutadinotteèt'hà allattatu,èdighjornuMiriam,atosurella,tihàguardatuda l'acelli
5Èinquellighjorni,Tharmuth,afiglioladiFaraone,hè ghjuntaàbagnàsiinufiume,èhàintesuatovocechì gridava,èhàdettuàesoservedipurtàtifora,ètianu purtatudaella
6Èellatihàcacciatuforadil'arca,èhàavutucumpassione ditè
7Èatosurellalidisse:«Devuandààchjamàtiunadie donneEbreeperallattàèallattàstuzitellupertè?»
8Èelladisse:«Vai»Èandòàchjamàatomamma Jochebed,èellalideteusosalariu,ètiallattò
9Èdopu,quandusìcresciutu,tianupurtatuàafiglioladi Faraone,èsìdiventatuusofigliolu,èAmramutobabbu t'hàinsignatuàscrive,èdopuavècumpletatutrèsettimane tianupurtatuàacortereale.
10Ètùeritrèsettimaned'anniàacortefinuàutempu [2351-]quandusìsurtitudaacorterealeèhaivistuun Egizianuchìbattevautoamicuchìera[2372AM]dii figliolid'Israele,èl'haiuccisuèl'haipiattuinarena 11Èusecondughjornu,tùèduidiifigliolid'Israelevi litigate,èditeàquelluchìfaciaumale:"Perchètucolpisci utofratellu?"
12Èelluerainzergaèindignatu,èdisse:«Qualet'hàfattu principeèghjudicesopraànoi?Pensiditumbàmicum'è haitumbatul'Egizianueri?»Ètùhaiavutupauraèsì fughjituperviadisteparolle
CAPITULU48
1Èinusestuannudiaterzasettimanadiuquaranta novesimughjubileu,sìpartituèsìstatu<in[2372AM]a terradiMadian>,cinquesettimaneèunannuÈsìvultatu inEgittuinasecondasettimanadiuseconduannuinu cinquantesimughjubileu
2Ètùstessusaiciòch'ellut'hàdettunant'àu[2410AM] MonteSinai,èciòchìuprincipeMastêmâvuliafàcuntè quandueridiritornuinEgittu<instradaquandul'hai scontruàl'alloghju>.
3Ùnhàmiccacercatuellucùtuttaasoputenzaditumbàti èdiliberàl'Egizianidaatomanuquanduhàvistuchìeri mandatupereseguisceghjudiziuèvendettacontr'à l'Egiziani?
4Ètiaghjuliberatudaasomanu,ètùhaifattuisegnièe meravigliechìsìstatumandatuàfàinEgittucontruà Faraone,ècontruàtuttaasocasa,ècontruàisoservitoriè usopopulu
5ÈuSignorehàesecutatuunagrandevendettacontr'àelli perviad'Israele,èlihàculpitiperviadisangueèrane, pidocchièmoschedicane,èforuncolimalignichì spuntavanuinevesciche;èusobestiameperviadia morte;èperviadigrandine,cusìhàdistruttututtuciòchì
crescevaperelli;èperviadilocustechìanudivuratuu residuuchìerastatulasciatudaagrandine,èperviadie tenebre;è<perviadiamorte>diiprimogenitidil'omièdi l'animali,èdituttiisoidoli,uSignorehàpigliatuvendetta èlihàbrusgiaticùufocu.
6Ètuttuhèstatumandatuperatomanu,affinchìtù dichjaressi(stecose)primach'ellefussinufatte,ètùparli cùurèd'Egittudavantiàtuttiisoservitorièdavantiàuso populu
7Ètuttuhèaccadutuseconduetoparolle;decegrandiè terribilighjudiziisòghjuntiannantuàaterrad'Egittuper pudèeseguiscevindicàtiperIsraele
8ÈuSignorehàfattututtuperviad'Israele,èseconduuso pattuch'elluaviaurdinatucùAbrahamu,ch'ellusi vendicherebbedielli,postuch'ellil'avianuridottiperforza inschiavitù.
9ÈuprincipeMastêmâs'hèalzatucontruàtè,èhàcercatu dimettetiinmanuàFaraone,èhàaiutatuistregoni egiziani,
10Èsisòalzatièanufattudavantiàtèimalichìliavemu permessudifà,mairimediùnavemumiccapermessu ch'ellifussinufattidaesomani.
11ÈuSignoreiculpìcùulceremaligne,èùneranucapaci distàinpiedi,perchèlidistrughjemuinmoduchìùn pudianufàunsolusegnu.
12Èmalgradututti(sti)segnièmeraviglie,uprincipe Mastêmâùnhèstatuvergugnatuperchèhàpigliatucuragiu èhàgridatuàl'Egizianidiperseguitàvicùtutteeforzedi l'Egiziani,cùisocarri,ècùisocavalli,ècùtuttel'armata diipopulid'Egittu
13Èeiumisòmessutràl'EgizianièIsraele,èavemu liberatuIsraeledaasomanu,èdaamanudiusopopulu,è uSignorelihàfattipassàpermezudiumarecum'ès'ellu fussiterrasecca.
14Ètuttiipopulich'elluhàpurtatuàperseguitàIsraele,u SignoreunostruDiuihàghjittatiinmezuàumare,ine prufunditàdil'abissusottuàifigliolid'Israele,cum'èu populud'EgittuaviaghjittatuisofiglioliinufiumeHà pigliatuvendettadi1000000dielli,èmilleomifortiè energichisòstatidistruttiperviadiunzitelludiuto populuch'elliavianughjittatuinufiume
15Èuquattordicesimughjornu,uquindicesimughjornu,u sedicesimughjornu,udiciassettesimughjornuèu diciottesimughjornu,uprincipeMastêmâhèstatuligatuè incarceratudaretuàifigliolid'Israeleperùnaccusàli
16Èudiciannovesimuilasciamuliberiperch'ellipossinu aiutàl'Egizianièperseguitàifigliolid'Israele 17Èelluhàindurituisocorièlihàresistubborni,èu pianuhèstatucuncipitudauSignore,unostruDiu,per ch'ellupuderiacolpiscel'Egizianièghjittàliinmare 18Èuquattordicesimul'avemuligatuperch'elluùn accusassimiccaifigliolid'Israeleughjornuch'ellianu dumandatuàl'Egizianivasièvestiti,vasid'argentu,vasi d'oruèvasidibronzu,perspogliàl'Egizianiincambiudia schiavitùinaqualel'avianufurzatiàserve
19Èùnavemumiccafattusorteifigliolid'Israeleda l'Egittuàmaniviote.
CAPITULU49
1RicurdatevidiucumandamentuchìuSignorevihàdatu riguarduàaPasqua,chìaduviatecelebràinusotempuu quattordicesimudiuprimumese,chìaduviatetumbà primach'ellasiasera,èchìadevenumanghjàdinottea seradiuquindicesimudautramontudiusole.
2Perchèinquestanotte-uprincipiudiafestaèu principiudiagioia-manghjavateaPasquainEgittu, quandututtiiputeridiMastêmâeranustatiliberatiper tumbàtuttiiprimogenitiinaterrad'Egittu,dau primogenitudiFaraoneàuprimogenitudiaserva prigiunerainumulinu,èfinuàubestiame
3ÈquestuhèusegnuchìuSignorelihàdatu:Inognicasa nantuàilintelidiqualeanuvistuusanguediunagnelludi uprimuannu,inquellacasaùndevenumiccaentreper tumbà,madevenupassà(àfiancu),affinchìtuttiquellichì eranuincasafussinusalvatiperchèusegnudiusangueera nantuàisolinteli
4ÈiputeridiuSignoreanufattututtuseconduciòchìu Signoreliaviaurdinatu,èsòpassatiaccantuàtuttiifiglioli d'Israele,èapestaùnhèghjuntanantuàelliperdistrughje tràdiellialcunaanima,nèdibestiame,nèd'omu,nèdi cane.
5ÈapestaeraassaigraveinEgittu,èùncieracasain Egittuinduveùncifussiunmortu,èpienghjeèlamentà 6ÈtuttuIsraelemanghjavaacarnedil'agnellupasquale,è beiauvinu,èlodava,èbenedicia,èringraziavauSignore Diudiisobabbi,èeraprontuàsortedasottuàughjugliu dil'Egittu,èdaaschiavitùmalvagia.
7Èricurdatidistughjornututtiighjornidiatovita,è osservallud'annuinannututtiighjornidiatovita,una voltaàl'annu,inusoghjornu,secondututtaasolege,èùn lurimandaremiccadaghjornuinghjornu,nèdamesein mese
8Perchèhèun'ordinanzaeterna,èincisanantuàetavule celestipertuttiifigliolid'Israele,ch'ellil'osservinuogni annuinusoghjornuunavoltaàl'annu,pertutteeso generazioni;èùncihèlimitedighjorni,perchèquestuhè statuurdinatupersempre
9Èl'omuchìhèsenzaimpurità,èùnvenemiccaà celebralluinoccasionediusoghjornu,perpurtàuna offertaaccettabiledavantiàuSignore,èpermanghjàè beiedavantiàuSignoreughjornudiasofesta,quelluomu chìhèpuruèvicinuseràsterminatu:perchèùnhàoffertu l'oblazionediuSignoreinusotempuassignatu,piglieràa culpanantuàellustessu
10Chìifigliolid'IsraelevenganuècelebrinuaPasquau ghjornudiusotempufissu,uquattordicesimughjornudiu primumese,tràesere,daaterzapartediughjornuàa terzapartedianotte,perchèduiepartediughjornusòdate àaluce,èunaterzaparteàasera
11EccuciòchìuSignoret'hàurdinatudiosservàlutràe serate.
12Èùnhèmiccapermessuditumballudurantealcun periodudiluce,maduranteuperioduchìcunfinacùasera, èch'elliumanghjinuàumumentudiasera,finuàaterza partedianotte,ètuttuciòchìfermadituttaasocarnedaa terzapartedianotteinavanti,ch'elliubrusgianucùufocu.
13Èùnacoceranumiccacùacqua,nèamanghjaranu cruda,maarrustitaàufocu:amanghjaranucundiligenza, asotestacùesointerioraèesozampearrustiranuàufocu,
èùnneromperanumiccaalcunossu;perchèdiifiglioli d'Israelenisunossuseràschiacciatu.
14Perquestaragione,uSignorehàurdinatuàifiglioli d'Israeled'osservàaPasquaughjornudiusotempufissu, èùnneromperanumiccaunossu;perchèhèunghjornudi festa,èunghjornucumandatu,èùncipòessemicca passaghjudaghjornuàghjornu,èdameseàmese,mau ghjornudiasofestasiaosservata.
15Ècumandaàifigliolid'IsraeledicelebràaPasqua duranteisoghjorni,ogniannu,unavoltaàl'annuu ghjornudiusotempufissu,èseràunmemorialeben piacevuledavantiàuSignore,ènisunapestaùnliaccadrà pertumbàopercolpisceinquelluannuinuquale celebranuaPasquainusotempuinognirispettusecondu usocumandamentu
16Èùnamanghjaranumiccaforadiusantuariudiu Signore,madavantiàusantuariudiuSignore,ètuttuu populudiacungregazioned'Israeleacelebrerààuso tempustabilitu.
17Èogniomuchìghjunghjerààquellughjornuu manghjaràinusantuariudiuvostruDiudavantiàu Signoredavintianniinsù;perchècusìhèscrittuèurdinatu ch'elliumanghjinuinusantuariudiuSignore
18Èquanduifigliolid'Israeleghjunghjenuinaterrach'elli devenupussede,inaterradiCanaan,èstallanuu tabernaculudiuSignoreinmezuàaterrainunadieso tribùfinuàchìusantuariudiuSignoresiacustruituina terra,ch'ellivenganuècelebrinuaPasquainmezuàu tabernaculudiuSignore,èch'ellil'immulinudavantiàu Signored'annuinannu
19Èinighjorniquanduacasaseràcustruitainnomediu Signoreinaterradiasoeredità,anderanuquìè immoleranuaPasquaàsera,àutramontu,àaterzapartedi ughjornu.
20Èneoffriranuusanguenantuàasogliadil'altare,ène metteranuugrassunantuàufocuchìhènantuàl'altare,è nemanghjaranuacarnearrustitacùufocuinucortiledia casachìhèstatasantificatainnomediuSignore
21ÈùnpuderanumiccacelebràaPasquainesocità,nèin altròchèdavantiàutabernaculudiuSignore,odavantiàa socasainduveusonomehàabitatu;èùnsisviaranumicca dauSignore
22Ètù,Mosè,cumandaàifigliolid'Israeled'osservà l'ordinanzediaPasqua,cum'ètihèstatuurdinatu; dichjaralliogniannuèughjornudiisoghjorni,èafestadi upanesenzalievitu,ch'ellimanghjinupanesenzalievitu setteghjorni,(è)ch'elliosservinuasofesta,èch'elli portinuunaoblazioneognighjornudurantequellisette ghjornidigioiadavantiàuSignorenantuàl'altarediu vostruDiu
23Perchèavetecelebratustafestainfuriaquandusite surtitidal'EgittufinuàchìsiteentratiinudesertudiShur; perchènantuàarivadiumarel'avetecumpletata
CAPITULU50
1Èdopuàstaleget'aghjufattucunnosceighjornidii SabbatiinudesertudiSinai,chìhètràElimèSinai
2Ètiaghjudettuisabbatidiaterranant'àumonteSinai,è tiaghjudettul'annidiughjubileuinisabbatidil'anni:ma
ùntiaghjudettul'annudiquestufinuàchìùnsiateentrati inaterrachìduvetepussede.
3Èaterradinùosserveràisosabbatimentrech'ellici stanu,ècunnosceranul'annudiughjubileu.
4Dunqueaghjuurdinatupertèl'anni-settimaneèl'annièi giubilei:cisòquarantanovegiubileidaighjornid'Adamu finuàquestughjornu,[2410AM]èunasettimanaèdui anni:ècisòancuquarantaanniàvene(lett."lontani")per amparài[2450AM]cumandamentidiuSignore,finuà ch'ellipassanuinaterradiCanaan,attraversenduu Ghjordanuàpunente
5Èigiubileipasseranu,finuàchìIsraelesiapurificatuda ogniculpadifornicazione,impurità,contaminazione, peccatuèerrore,èabiteràcunfiduciaintuttaaterra,èùn ciseràpiùSatanassunèalcunmale,èaterraseràpurada tandupersempre.
6ÈeccuucumandamenturiguarduàiSabbati-l'aghju scrittipertè-ètuttiighjudiziidiesolege
7Travaglieraiseighjorni,mausettimughjornuhèu sabbatudiuSignore,utoDiuInquestuùnfarainisun travagliu,tùèitofiglioli,èitoservièetoserve,ètuttuu tobestiame,èancuustranieruchìhècuntè.
8Èl'omuchìcifacequalchìtravagliumorirà:quelluchì prufanaquellughjornu,quelluchìsistendecùasomoglia, oquelluchìdicech'ellucifaràqualcosa,ciparteràper cumpràovende;èquelluchìcitiraacquach'elluùns'era miccapreparatuusestughjornu,èquelluchìpigliaunpesu perpurtalluforadiasotendaodiasocasamorirà.
9Ùnfaretenisuntravagliuughjornudiusabbatu,foradi ciòchìavetepreparatupervoistessiusestughjornu,per manghjà,beieèripusà,èguardàusabbatudaogni travagliuinquellughjornu,èperbenedisceuSignoreu vostruDiu,chìvihàdatuunghjornudifestaèunghjornu santu:èunghjornudiuregnusantupertuttuIsraelehè questughjornutràisoghjornipersempre
10Perchègrandehèl'onorechìuSignorehàdatuàIsraele, ch'ellimanghjinu,bevanuèsianusaziinquestughjornudi festa,èsiripusinudatuttuutravagliuchìapparteneàu travagliudiifigliolidil'omi,foradibrusgiàincensuè purtàofferteèsacrificidavantiàuSignoreperghjorniè perisabati
11Quest'operasoluseràfattaighjornidisabbatuinu santuariudiuSignore,uvostruDiu;affinchìpossinuespià perIsraelecùunsacrifiziucuntinuudighjornuinghjornu perunmemorialebenpiacevuledavantiàuSignore,è affinchìlipossiricevesempredighjornuinghjornu seconducum'èvihèstatuurdinatu
12Èogniomuchìfacequalchìtravagliuquì,ovàin viaghju,ocultivaasosplutazione,siaincasasoiasiain qualsiasialtrulocu,èquelluchìaccendeunfocu,ocavalca unabestia,oviaghjainnaveinmare,èquelluchìcolpisce ouccidequalcosa,omassacraunabestiaounacellu,o quelluchìpigliaunanimaleounacelluounpesciu,o quelluchìdigiunaofaceaguerraisabbati:
13L'omuchìfacequalcunadiquestecoseughjornudiu sabbatumorirà,affinchìifigliolid'Israeleosservinui sabbatiseconduicumandamentiriguardantiisabbatidia terra,cum'èhèscrittuinetavule,ch'elluhàdatuinemo maniperch'eiutiscrivaelegediestagioni,èestagioni seconduadivisionediisoghjorni.Eccuhècumpletatuu contudiadivisionediighjorni