Skip to main content

Chichewa Nyanja - The Power of the Tongue - Good and Evil

Page 1


MphamvuyaLilime

Pentateuch

Ndiawandipozilumbazaamitunduzinagawikanam'maikomwawo,aliyensemongamwachinenero chake,mongamwamabanjaawo,m'mitunduyawo.AwandianaaHamu,mongamwamabanjaawo, mongamwazinenerozawo,m'maikoawo,m'mitunduyawoAwandianaaSemu,mongamwa mabanjaawo,mongamwazinenerozawo,m'maikoawo,m'mitunduyawo.Genesis10:5,20,31

NdipoMoseanatikwaYehova,Ambuyewanga,sindiliwolankhulabwino,ngakhalekale,kapena kuyambirapamenemunalankhulandimtumikiwanu;komandinewolankhulamochedwa,ndiwa lilimelofookaNdipoYehovaanatikwaiye,Ndanianalengapakamwapamunthu?Ndanianalenga wosalankhula,kapenawogontha,kapenawopenya,kapenawakhungu?KodisindineYehova? Eksodo4:10-11

KomagalusadzagwedezalilimelakepaanaonseaIsrayeli,pamunthukapenapanyama,kuti mudziwekutiYehovaasiyanitsapakatipaAiguptondiAisrayeliEksodo11:7

PopezasimunatumikireYehovaMulunguwanundichisangalalondichimwemwechamtima, chifukwachakuchulukakwazinthuzonse,chifukwachakemudzatumikiraadanianuameneYehova adzakutumizirani,ndinjala,ndiludzu,ndiumaliseche,ndikusowazinthuzonse;ndipoadzaikagoli lachitsulopakhosipanu,kufikiraatakuononganiYehovaadzakubweretseranimtunduwochokera kutali,kuchokerakumalekezeroadzikolapansi,wothamangangatichiwombankhangachikuuluka; mtunduumenesimudzamvachilankhulochawo;Deuteronomo28:47-49

Mbiri

NdipoanthuonseanabwererakumsasakwaYoswakuMakedandimtendere;palibeamene anagwedezalilimelakemotsutsanandianaaIsrayelialiyenseYoswa10:21

Ndipoanatsikiraanthukumadzi;ndipoYehovaanatikwaGideoni,Aliyenseameneakapizamadzi ndililimelake,mongagaluakapiza,ameneyoumuikepayekha;momwemonsoaliyenseamene akagwadapamawondoakekutiamwe.Oweruza7:5

MzimuwaYehovaunalankhulamwaine,ndipomawuakeanalim'lirimelanga.Mulunguwa Israyelianati,ThanthwelaIsrayelilinanenandiine,Iyeamenealamuliraanthuayenerakukhala wolungama,wolamuliramoopaMulungu2Samueli23:2-3

Ndipom'masikuaAritasasta,Bislamu,Mitredati,Tabeeli,ndianzawoenaonse,analembera AritasastamfumuyaPerisiya;ndipokalatayoinalembedwam'Chiaramu,ndikumasuliridwa m'Chiaramu.Ezara4:7

Pakutitagulitsidwa,inendianthuanga,kutitiwonongedwe,tiphedwe,ndikuwonongedwa.Koma tikadagulitsidwakukhalaakapoloaamunandiaakazi,ndikanakhalachete,ngakhalekutimdani sakanathakubwezerakuwonongekakwamfumuEzara7:4

Ndakatulo

Udzabisikakumkwapulowalilime,ndiposudzaopachiwonongekochikadzaYobu5:21

Mundiphunzitse,ndipondidzatonthola,ndipomundidziwitsemomwendalakwiraYobu6:24

Kodipalicholakwam'lilimelanga?Kodikukomakwangasikungathekuzindikirazinthuzokhota? Yobu6:30

Ndaniameneanganditsutse?Tsopano,ndikakhalachete,ndidzafa(Yobu13:19)

Pakutipakamwapakopalankhulazolakwazako,ndipowasankhalilimelaachinyengo.Yobu15:5

Ngakhalechoipachitakhalachokomamkamwamwake,ngakhaleatachibisapansipalilimelake; Yobu20:12

Adzayamwaululuwanjoka;lilimelanjokalidzamupha.Yobu20:16

Milomoyangasidzalankhulachoipa,ndipolilimelangasilidzalankhulachinyengo.Yobu27:4

Anthuolemekezekaanakhalachete,ndipolilimelawolinamamatirapakamwapawoYobu29:10

Taonani,ndatsegulapakamwapangatsopano,lilimelangalalankhulamkamwamwangaYobu33:2

Kodiungakokeng'onandimbedza,kapenalilimelakendichingwechimeneumachigwetsa?Yobu 41:1

Pakutim'kamwamwawomulibechoonadi;mkatimwawomulichoipachachikulu;pakhosipawo palimandaotseguka;amalankhulamokomamtimandililimelawo.Masalimo5:9

Pakamwapakepadzazandimatemberero,chinyengo,ndichinyengo;pansipalilimelakepalizoipa ndizopandapake.Salmo10:7

Yehovaadzadulamilomoyonseyosyasyalika,ndililimelolankhulazinthuzodzikuza:Masalmo12:3

Ameneanati,Ndililimelathutidzapambana,milomoyathundiyathu;ndanialimbuyepaife? Masalimo12:4

Wosanyozandililimelake,kapenakuchitiramnzakechoipa,kapenakunyozamnzakeMasalmo 15:3

Mphamvuyangayaumangatiphale,ndipolilimelangalagwiranandinsagwadazanga;ndipo mwandifikitsam'fumbilaimfa.Salmo22:15

Mudzawabisam'maloobisikapamasopanukukudzikuzakwaanthu:Mudzawabisam'chipinda chobisikakumikanganoyamalilimeSalmo31:20

Letsanililimelanukuzoipa,ndimilomoyanukutiisalankhulechinyengo.Masalimo34:13

Ndipolilimelangalidzanenazachilungamochanu,ndizachitamandochanutsikulonseMasalmo 35:28

Pakamwapawolungamapalankhulazanzeru,ndipolilimelakelilankhulazachiweruzoSalmo 37:30

(KwamkuluwaNyimbo,kwaYedutuni,SalmolaDavide.)Ndinati,Ndidzasamaliranjirazanga,kuti ndisachimwendililimelanga;Ndidzasungapakamwapangandichomangira,pamenewoipaali pamasopangaMasalimo39:1

Mtimawangaunatenthamkatimwanga,pamenendinalikuganiziramotounayaka:pamenepo ndinalankhulandililimelanga,Masalimo39:3

(KwaMkuluwaNyimbopaShoshannim,kwaanaaKora,Maschil,Nyimboyachikondi)Mtima wangaukuimbankhaniyabwino:Ndikulankhulazazinthuzomwendapangazokhudzamfumu: LilimelangandicholemberachawolembawodziwakulembaMasalimo45:1

Umaperekapakamwapakokuchitazoipa,ndipolilimelakolimapangachinyengo.Salmo50:19

Mundilanditsekumlanduwamwazi,Mulungu,Mulunguwachipulumutsochanga;ndipolilime langalidzayimbamokwezazachilungamochanuSalmo51:14

Lilimelakolikuganizazoipangatilumolakuthwa,lochitachinyengo.(Masalmo52:2)

Umakondamawuonseonyeketsa,iwelilimelonyenga.Masalimo52:4

Pasulani,Ambuye,ndipogawanimalilimeawo:pakutindaonachiwawandindewumumzinda Salmo55:9

Moyowangaulipakatipamikango,ndipondigonapakatipaiwoameneatenthedwandimoto,anaa anthu,amenemanoawondimikondondimivi,ndililimelawondilupangalakuthwaMasalimo57:4

Ameneakunolalilimelawongatilupanga,ndipoakungautawawokutiaponyemiviyawo,ngakhale mawuowawa:Masalmo64:3

Moteroadzadzigwetsapalilimelawo:onseowaonaadzathawa.Salmo64:8

NdinafuulirakwaIyendipakamwapanga,ndipoanalemekezedwandililimelanga.Salmo66:17

Kutiphazilakolilowem'mwaziwaadaniako,ndililimelaagaluakom'mwaziwomwewo. Masalimo68:23

Lilimelangalidzalankhulazachilungamochanutsikulonse,pakutiachitamanyazi,chifukwaamene akufunakundipwetekaachitamanyazi(Masalimo71:24)

Pakamwapawopalankhulazakumwamba,ndipolilimelawolimayendapadzikolapansi.(Masalmo 73:9)

Komaanam’nyengererandipakamwapawo,ndipoanam’namizandimalilimeawo”Salmo78:36

Pakutipakamwapaoipandipakamwapaachinyengopatsegulidwamotsutsananane:Alankhula motsutsanananendililimelabodza.Salmo109:2

Lilimelangalidzalankhulazamawuanu,pakutimalamuloanuonsendiolungamaMasalimo 119:172

Landitsanimoyowanga,Yehova,kumilomoyonama,ndikulilimelonyenga.Masalimo120:2

Kodiadzakupatsanichiyani,kapenaadzakuchitiranichiyani,iwelilimelonama?(Salmo120:3)

Pamenepopakamwapathupanadzazandikuseka,ndililimelathulinadzazandikuyimba;pamenepo anatipakatipaamitundu,Yehovawawachitirazinthuzazikulu.Masalimo126:2

Ngatisindikukumbukira,lilimelangalimamatirepadengalapakamwapanga,ngatisindikonda Yerusalemukuposachimwemwechangachachikulu.(Masalmo137:6)

Pakutipalibemawum'lirimelanga,komataonani,Yehova,muwadziwaonse.Masalimo139:4

Anolalilimelawongatinjoka;ululuwanjokaulipansipamilomoyawoSelahSalmo140:3

ZinthuzisanundichimodziiziYehovaamadananazo;Inde,zisanundiziwirindizonyansakwaiye: Masoodzikuza,lilimelonama,ndimanjaokhetsamwaziwosalakwa,Mtimawoganiziramalingaliro oipa,mapaziothamangirachoipamwachangu,Mboniyonamayonenamabodza,ndiwoyambitsa mikanganopakatipaabaleMiyambo6:16-19

Kutiakutetezekwamkaziwoipa,ndikulilimelosyasyalikalamkaziwachilendoMiyambo6:24

Lilimelawolungamalilingatisilivawosankhika;mtimawaoipandiwopandaphindu.Miyambo 10:20

Pakamwapawolungamapamatulutsanzeru,komalilimelopotokalidzadulidwaMiyambo10:31

Paliwolankhulangatikulasakwalupanga,komalilimelaanzerulimachiritsa.Miyambo12:18

Mlomowachoonadiudzakhazikikakosatha,komalilimelonamalidzakhalapokwakanthawi kochepa.Miyambo12:19

Lilimelaanzerulimagwiritsantchitochidziwitsobwino,komapakamwapazitsirupamatulutsa utsiruMiyambo15:2

Lilimelokomandimtengowamoyo;komakukhotakwakekumaswekamtima.Miyambo15:4

Makonzedweamtimamwamunthu,ndimayankhidwealilime,achokerakwaYehova.Miyambo 16:1

Wochitazoipaamamveramilomoyonama,ndipowabodzaamamveralilimeloipa.Miyambo17:4

Munthuwokhotamtimasapezazabwino,ndipomunthuwolankhulamolakwikaamagwam'mavuto. Miyambo17:20

Imfandimoyozilimumphamvuyalilime,ndipoiwoameneamalikondaadzadyazipatsozake Miyambo18:21

Kupezachumandililimelonamandichinthuchopandapakechomwechimaponyedwaukundiuku kwaiwoameneakufunaimfa.Miyambo21:6

Wosungapakamwapakendililimelakeamatetezamoyowakekumavuto.Miyambo21:23

Kalongaamakopekandikulezamtima,ndipolilimelofewalimaswafupaMiyambo25:15

Mphepoyakumpotoimabweretsamvula,momwemonsolilimelolankhulamonyozalimachititsa nkhopeyokwiya.Miyambo25:23

Lilimelonamalimadanandiameneakhudzidwanalo,ndipopakamwaposyasyalikapamabweretsa chiwonongeko.Miyambo26:28

Wodzudzulamunthupambuyopakeadzalandirachisomochachikulukuposawolankhulamonyoza ndililimelake.Miyambo28:23

Amatsegulapakamwapakendinzeru,ndipom'lirimelakemulilamulolachifundo.Miyambo31:26

Milomoyako,mkwatibwiwanga,ikuthirauchingatiuchi;uchindimkakazilipansipalilimelako; ndipofungolazovalazakolilingatifungolaLebanoni.NyimboyaSolomo4:11

Aneneri

PakutiYerusalemuwawonongeka,ndipoYudawagwa:chifukwalilimelawondizochitazawo zikutsutsanandiYehova,kutiakwiyitsemasoaulemererowakeYesaya3:8

NdipoYehovaadzawonongakotheratulilimelanyanjayaAigupto,ndipondimphepoyake yamphamvuadzagwedezadzanjalakepamtsinjewo,nadzaumenyam'mitsinjeisanundiiwiri, nadzapangitsaanthukuwolokansapatozouma.Yesaya11:15

PakutindimilomoyachibwibwindililimelinaadzalankhulandianthuawaYesaya28:11

Taonani,dzinalaYehovalikuchokerakutali,likuyakandimkwiyowake,ndipokatunduwakendi wolemera:milomoyakeyadzazandimkwiyo,ndililimelakengatimotowonyeketsa:Yesaya30:27

Mtimawaanthuopupulumaudzazindikirachidziwitso,ndipolilimelaanthuachibwibwi lidzakonzekakulankhulamomvekabwino.Yesaya32:4

Sudzaonaanthuaukali,anthuachilankhulochozamachomwesungachimve,alilimelolankhula movutikira,lomwesungalimve.Yesaya33:19

Pamenepowolumalaadzalumphangatinswala,ndililimelawosalankhulalidzayimba:pakuti m'chipululumadziadzatuluka,ndimitsinjem'chipululuYesaya35:6

Pameneosaukandiosowaafunamadzi,komapalibe,ndililimelawolilepherandiludzu,IneYehova ndidzawamvera,IneMulunguwaIsrayelisindidzawasiyaYesaya41:17

Ndalumbirapainendekha,mawuatulukamkamwamwangam'chilungamo,ndiposadzabwerera, kutibondolililonselidzagwadakwaine,lilimelililonselidzalumbira.Yesaya45:23

AmbuyeMulunguwandipatsalilimelaophunzira,kutindidziwekulankhulamawuoyenerakwaiye amenealiwotopa:Iyeamadzukam'mawandim'mawa,amadzukakhutulangakutilimvemonga ophunziraYesaya50:4

Palibechidachopangidwiraiwechomwechidzapambana,ndipolilimelililonselomwelidzakutsutsa iwem'chiweruzoudzalitsutsaIchindicholowachaatumikiaYehova,ndipochilungamochawo chimachokerakwaine,atiYehova.Yesaya54:17

Kodimumasewerandiyani?Mumafutukulapakamwapayani,ndikutulutsalilime?Kodisimuliana azolakwa,mbewuyabodza?Yesaya57:4

Pakutimanjaanuadetsedwandimwazi,ndizalazanundimphulupulu;milomoyanuyanena mabodza,lilimelanulalankhulamolakwikaYesaya59:3

Pakutindidziwantchitozawondimaganizoawo;nthawiikubwera,ndidzasonkhanitsamitundu yonsendizilankhulozonse,ndipoadzabweranadzaonaulemererowangaYesaya66:18

Ndipoapindalilimelawongatiutawawokutiachitemabodza,komasaliolimbamtimapachoonadi padzikolapansi;pakutiapitakuchokerakuchoipakupitakuchoipa,ndiposandidziwaIne,ati Yehova.Ndipoaliyenseadzanyengamnzake,ndiposadzanenazoona;aphunzitsalilimelawo kulankhulamabodza,ndipoadzitopetsaokhakuchitazoipaYeremiya9:3,5

Lilimelawolilingatimuviwolasa,limalankhulazachinyengo:winaamalankhulamwamtenderendi mnansiwakendipakamwapake,komamumtimamwakeamamudikiriraYeremiya9:8

Pamenepoanati,TiyenitipangechiwembuchotsutsanandiYeremiya;pakutichilamulo sichidzatayikakwawansembe,kapenauphungukwaanzeru,kapenamawukwamneneri.Tiyeni timumenyendililime,tisamveremawuakealiwonseYeremiya18:18

Kodimawuangasalingatimoto,atiYehova;ndipongatinyundoyoswathanthwe?Chifukwachake, taonani,nditsutsanandianeneri,atiYehova,ameneamabamawuanga,yensekwamnzakeTaonani, nditsutsanandianeneri,atiYehova,ameneamagwiritsantchitolilimelawo,nati,Iyewatero. Taonani,nditsutsanandiiwoameneaneneramalotoonama,atiYehova,nawafotokozera, nasokeretsaanthuangandimabodzaawo,ndikuululakwawo;komasindinawatume,kapena kuwalamula;chifukwachakesadzapindulitsaanthuawakonse,atiYehova.Yeremiya23:29-32

Lilimelamwanawoyamwalimamatirapadengalapakamwapakechifukwachaludzu:anaaang'ono apemphamkate,ndipopalibeameneamawanyemera.Maliro4:4

Ndipondidzamamatizalilimelakopadengapakamwapako,kutiukhalechete,ndiposudzakhala wowadzudzula;pakutiiwondinyumbayopandukaEzekieli3:26

Anaaang'onoopandachilema,komaokongola,alusom'nzeruzonse,anzerum'kudziwa,ndi ozindikiranzeru,ndiokhozakuimiriram'nyumbayamfumu,ndiomweangawaphunzitse maphunzirondichilankhulochaAkasidi.Danieli1:4

Abwerera,komaosatikwaWammwambamwamba:alingatiutawonyenga:akalongaawoadzagwa ndilupangachifukwachamkwiyowalilimelawo:ichichidzakhalachitonzochawom'dzikola IguptoHoseya7:16

Ndipoamalumeakeamunthuadzamunyamula,ndiiyeameneamamuwotcha,kutiatulutsemafupa m'nyumbamo,nadzatikwaiyeamenealim'mbalimwanyumbayo,Kodipaliwinaaliyenseameneali nanu?Ndipoiyeadzati,Ayi.Pamenepoadzati,Khalanichete,pakutisitingathekutchuladzinala Yehova.Amosi6:10

Pakutianthuolemeraam’dzikomoadzazandichiwawa,ndipookhalamoamanenamabodza,ndipo lilimelawondilachinyengom’kamwamwawoMika6:12

Ulindimasooyerakwambirimotisungayang'anechoipa,ndiposungayang'anechoipa:chifukwa chiyaniumayang'anaonyenga,ndikukhalachetepamenewoipaamezamunthuwolungamakuposa iyeyo?Habakuku1:13

OtsalaaIsrayelisadzachitachoipa,kapenakunenamabodza,ndipom'kamwamwawo simudzapezekalilimelonyenga;pakutiadzadyandikugonapansi,ndipopalibeameneadzawaopsa. Zefaniya3:13

NdipomliriumeneYehovaadzakanthanawoanthuonseameneanamenyanandiYerusalemundi uwu:Minofuyawoidzawonongekaakaimachilili,masoawoadzawonongekam'mabowoawo,ndi lilimelawolidzawonongekam'kamwamwawo.Zekariya14:12

MauthengaAbwino

Ndipoadamtengapambalipakhamulaanthu,naikazalazakem'makutumwake,nalavulamalovu, nakhudzalilimelake;Marko7:33

Ndipomakutuakeanatsegukanthawiyomweyo,ndililimelakelinamasuka,ndipoanalankhula momvekabwinoMarko7:35

Ndipozizindikiroizizidzawatsataiwoakukhulupirira;m'dzinalangaadzatulutsaziwanda; adzalankhulandimalilimeatsopano;Marko16:17

Ndipopakamwapakepanatsegukanthawiyomweyo,ndililimelakelinamasuka,ndipoanalankhula, natamandaMulungu.Luka1:64

Ndipoanafuulanati,AtateAbrahamu,mundichitirechifundo,mutumizeLazaro,kutiaviikensonga yachalachakem'madzi,naziziritselilimelanga;pakutindikuzunzidwam'lawiili.Luka16:24

TsopanokuYerusalemupafupindikholalankhosakulidziwelotchedwamuChihebriBetesda, lomwelilindimakhondeasanu.Yohane5:2

MachitidweaAtumwi

NdipoizizinadziwikakwaonseokhalakuYerusalemu,koterokutimundawom'chinenerochawo umatchedwaAkeledama,ndikokuti,MundawaMagaziMachitidwe1:19

Ndipoanaonekerakwaiwomalilimeogawanikangatiamoto,ndipoanakhalapaaliyensewaiwo NdipoonseanadzazidwandiMzimuWoyera,nayambakulankhulandimalilimeena,mongaMzimu anawalankhuliraNdipobwanjitimvaaliyensem'chilankhulochathu,chimenetinabadwira?Akrete ndiAarabu,tikumvaiwoakulankhulam'malilimeathuntchitozodabwitsazaMulunguMachitidwe 2:3-4,8,11

PakutiDavideanenazaiye,NdinaonaAmbuyepamasopanganthawizonse,pakutialikudzanja langalamanja,kutindisasunthike;Chifukwachakemtimawangaunakondwera,ndipolilimelanga linakondwera;komansothupilangalidzapumulam'chiyembekezo:Pakutisimudzasiyamoyowanga kuHade,ndiposimudzalolaWoyerawanuaonechivundi.Machitidwe2:25-27

Pakutianawamvaakulankhulandimalilime,ndikumkuzaMulungu.PamenepoPetroanayankha, Kodipalimunthuameneangaletsemadzi,kutiawaasabatizidwe,amenealandiraMzimuWoyera mongansoife?Machitidwe10:46-47

NdipoPauloatawaikamanja,MzimuWoyeraunadzapaiwo;ndipoanalankhulandimalilime, nanenera.Machitidwe19:6

Ndipoatamlola,Pauloanaimapamakwerero,nakwezadzanjalakekwaanthuwo;ndipoatakhala chetekwambiri,analankhulanawom'chinenerochaChihebri,nati,Machitidwe21:40

(Ndipoatamvakutiakulankhulanawom'Chihebri,anakhalachetekwambiri;ndipoanati,) Machitidwe22:2

Ndipopamenetonsetinagwapansi,ndinamvamawuakunenakwainem'Chihebri,Saulo,Saulo, ukundizunzabwanji?N'kovutakutiumenyezisongaMachitidwe26:14

Makalata

Mmeromwawondimandaotseguka;ndimalilimeawoachitachinyengo;ululuwanjokaulipansipa milomoyawo:Aroma3:13

Pakutikwalembedwa,PaliInewamoyo,atiAmbuye,bondolililonselidzagwadiraIne,ndipolilime lililonselidzavomerezaMulunguAroma14:11

Kwawinakuchitazodabwitsa;kwawinauneneri;kwawinakuzindikiramizimu;kwawinamitundu yamalilime;kwawinakumasuliramalilime:NdipoMulunguwaikaenamumpingo,poyamba atumwi,kachiwirianeneri,kachitatuaphunzitsi,pambuyopakezozizwitsa,kenakomphatsoza machiritso,mathandizo,maulamuliro,malilimeosiyanasiyanaKodimphatsozonsezamachiritso? Kodionseamalankhulandimalilime?Kodionseamatanthauzira?Komafunitsitsanimphatso zabwinokwambiri;komandikuonetsaninjirayabwinokwambiri1Akorinto12:10,28,30-31

Ngakhalendilankhulamalilimeaanthundiaangelo,komandilibechikondi,ndikhalangatimkuwa wolira,kapenanguliyoliraChikondisichilephera:komangakhalepalimaulosi,adzalephera; ngakhalepalimalilime,adzaleka;ngakhalepalichidziwitso,chidzatha.1Akorinto13:1,8

1Akorinto14

1Tsatiranichikondi,ndipofunanimphatsozauzimu,komamakamakakutimunenere.

2Pakutiwolankhulam'chinenerochosadziwikasalankhulandianthu,komandiMulungu;pakuti palibeameneamamumvetsa;komaamalankhulazinsinsimumzimu.

3Komawoneneraamalankhulandianthukutiamangirire,alimbikitse,ndipoatonthozedwe

4Uyowakuyowoyamululimilwamburakumanyawakuzikayekha,kweniuyowakuyowoya wakuzikampingo

5Inendikanakondakutinonsenumulankhulemalilime,komamakamakakutimunenere:pakuti wonenerawamkulundiwoposawolankhulamalilime,pokhapokhangatiiyeatanthauzira,kuti mpingoulandirekumangiriridwa

6Tsopanoabale,ngatindibwerakwainundikulankhulamalilime,ndidzapindulachiyani, pokhapokhangatindilankhulananumwavumbulutso,kapenamwachidziwitso,kapenamwaulosi, kapenamwachiphunzitso?

7Ndipongakhalezinthuzopandamoyozomwezimatulutsamawu,kayachitolirokapenazeze,ngati siziperekakusiyanakwamawu,zidzadziwikabwanjizomwezikuyimbidwandichitolirokapenazeze?

8Pakutingatilipengaliperekaphokosolosadziwikabwino,ndaniangakonzekerenkhondo?

9Momwemonsoinu,ngatisimulankhulandililimemawuosavutakumva,chidzadziwikabwanji chimenechikulankhulidwa?Pakutimudzalankhulamlengalenga

10Padzikolapansipalimitunduyambiriyamawu,komapalibendilimodzimwamawuwolopanda tanthauzo

11Chifukwachakengatisindikudziwatanthauzolamawuwo,ndidzakhalangatiwakunjakwa wolankhulayo,ndipowolankhulayoadzakhalangatiwakunjakwaine.

12Namwenso,popezamulindichangupamphatsozauzimu,yesetsanikutimupambane polimbikitsampingo.

13Chifukwachakeiyeamenealankhulam'malilimeosadziwikaapempherekutiazithakumasulira 14Pakutingatindipempheram'chinenerochosadziwika,mzimuwangaumapemphera,komanzeru zangasizibalazipatso.

15Ndichiyanitsono?Inendidzapempherandimzimu,ndipondidzapempheransondichidziwitso: ndidzaimbandimzimu,ndipondidzaimbansondichidziwitso.

16Ngatisimukumvetsa,kodimunthuamenealim’chipindachamunthuwosaphunziraanganene bwanjikutiAmenpakuyamikakwanu,popezasakumvetsazimenemukunena?

17Pakutiiweuyamikirabwino,komawinayosamangiriridwa.

18NdiyamikaMulunguwanga,kutindimalankhulamalilimekuposainunonse;

19Komamumpingondimakondakulankhulamawuasanundikumvetsetsakwanga,kuti ndiphunzitseenandimawuanga,kuposamawuzikwikhumim'chinenerochosadziwika

20Abale,musakhaleanam'kuzindikira;komam'kuipakhalaniana,komam'kuzindikirakhalani akulu.

21M’chilamulomwalembedwakuti,Ndianthuamalilimeenandimilomoinandidzalankhulandi anthuawa,komangakhalezilichonchosadzandimvera,akuteroAmbuye.

22Chifukwachakemalilimendichizindikiro,osatikwaiwookhulupirira,komakwaiwo osakhulupirira;komakunenerasikulikwaiwoosakhulupirira,komakwaiwookhulupirira

23Ngatimpingowonsewasonkhanapamodzi,ndipoonsealankhulamalilime,ndipoanthu osaphunzirakapenaosakhulupiriraalowa,kodisadzanenakutimwachitamisala?

24Komangationseanenera,ndipowinawosakhulupirirakapenawosaphunziraalowa,iye adzatsimikizikandionse,ndipoadzaweruzidwandionse;

25Ndipozinsinsizamumtimamwakezidzawululidwa;ndipomoteroadzagwadapansinkhopeyake, nadzanenakutiMulungualimwainundizoona.

26Nangabwanjiabale,pamenemusonkhanapamodzi,aliyensewainualindisalmo,alindi chiphunzitso,alindililime,alindivumbulutso,alindikutanthauzira?Zinthuzonsezichitikekuti zimangiriridwe.

27Ngatiwinaalankhulam'chinenerochosadziwika,alankhuleawirikapenaatatuokha,ndipo mmodzialankhulemotsatizana;ndipommodziafotokoze.

28Komangatipalibewomasulira,akhalechetemumpingo,ndipoalankhuleyekhandiMulungu

29Anenerialankhuleawirikapenaatatu,ndipoenaaweruze

30Ngatichinthuchaululidwakwawinaamenewakhalapafupi,woyambaakhalechete

31Pakutinonsenumungathekunenerammodzindimmodzi,kutionseaphunzire,ndipoonse atonthozedwe

32Ndipomizimuyaaneneriimamveraaneneri

33PakutiMulungusiwoyambitsachisokonezo,komawamtendere,mongamomwezililim'mipingo yonseyaoyeramtima

34Akazianuakhalechetem'mipingo,pakutisaloledwakulankhula;komaalamulidwakutiakhale omvera,mongansolamulolimanenera.

35Ndipongatiakufunakuphunzirakanthu,afunseamunaawokunyumba;pakutin’zochititsa manyazikutiakazialankhulemumpingo.

36KodimawuaMulunguanachokerakwainu,kapenaanafikakwainunokha?

37Ngatiwinaakuganizakutindimneneri,kapenawauzimu,avomerezekutizimene ndikukulemberanindimalamuloaAmbuye.

38Komangatiwinasadziwa,akhalewosadziwa

39Chifukwachake,abale,funitsitsanikunenera,ndipomusaletsekulankhulamalilime.

40Zinthuzonsezichitikemoyenerakomansomwadongosolo

NdipolilimelililonselivomerezekutiYesuKhristundiyeAmbuye,kutiMulunguAtate alemekezedweAfilipi2:11

Ngatiwinaadziyesawopembedza,komawosalamuliralilimelake,komaadzinyengamtimawake, chipembedzochamunthuuyunchopandapake.Yakobo1:26

Momwemonsolilimendichiwalochaching'ono,ndipolimadzitamandirandizinthuzazikulu Taonani,motowaung'onoumayatsachinthuchachikulubwanji!Ndipolilimendimoto,dzikola kusayeruzika;momwemolilimepakatipaziwalozathu,lomwelimadetsathupilonse,ndikuyatsa njirayachilengedwe;ndipolimayatsidwandimotowagehenaPakutimitunduyonseyanyama,ndi mbalame,ndinjoka,ndizam'nyanja,zimazoloweretsedwa,ndipozazoloweretsedwandianthu: Komalilimepalibemunthuangathekulizoloweretsa;ndichoipachosalamulirika,chodzazandi poizoniwakupha.TiyamikanaloMulungu,Atate;ndiponalonsotimatembereraanthu,opangidwa mongamwachifanizirochaMulunguMkamwamomwemomutulukachiyamikonditemberero Abaleanga,izisiziyenerakukhalachonchoYakobo3:5-10

Pakutiiyeameneakondamoyo,ndikuonamasikuabwino,aletselilimelakekuzoipa,ndimilomo yakekutiisalankhulechinyengo:1Petro3:10

Anaanga,tisakondendimawu,kapenandililime,komandizochitandichoonadi1Yohane3:18

Chivumbulutso

Ndipoanaimbanyimboyatsopano,nati,Muyenerakutengabuku,ndikutsegulazizindikirozake; chifukwamunaphedwa,ndipomunatiwombolakwaMulungundimwaziwanukuchokerakumafuko onse,ndimanenedweonse,ndimitunduyonse;Chivumbulutso5:9

Pambuyopaizindinaona,ndipotaonani,khamulalikulu,lotipalibemunthuanathakuliwerenga, ochokeram'mitunduyonse,ndimafuko,ndianthu,ndimanenedwe,akuimirirapamasopampando wachifumu,ndipamasopaMwanawankhosa,atavalazovalazoyera,ndikanjedzam'manjamwawo; Chivumbulutso7:9

Ndipoanalindimfumuyowalamulira,ndiyemngelowaphompholopandakanthu,dzinalake m'ChihebrindiAbadoni,komam'ChigirikidzinalakendiApoliyoni.Chivumbulutso9:11

Ndipoanatikwaine,Uyenerakuneneransopamasopaanthuambiri,ndimitundu,ndizilankhulo,ndi mafumu.Chivumbulutso10:11

Ndipoanthuamitunduyonsendimafuko,ndimanenedwe,ndimitunduadzaonamitemboyawo masikuatatunditheka,ndiposadzalolamitemboyawokuikidwam’manda.Chivumbulutso11:9

Ndipoanapatsidwamphamvuyolimbanandioyeramtima,ndikuwagonjetsa,ndipoanapatsidwa mphamvupamafukoonse,ndimanenedweonse,ndimitunduyonseChivumbulutso13:7

Ndipondinaonamngelowinaakuulukapakatipathambo,alindiuthengawabwinowosathawoti aulalikirekwaiwookhalapadzikolapansi,ndikwamtunduuliwonse,ndifukolililonse,ndi manenedweonse,ndianthuonse,Chivumbulutso14:6

Ndipomngelowachisanuanatsanulirambaleyakepampandowachifumuwachilombo;ndipo ufumuwakeunadzazandimdima;ndipoanalumamalilimeawochifukwachaululu,ndipo anawasonkhanitsapamodzikumalootchedwam'ChihebriArmagedoChivumbulutso16:10,16

Ndipoanatikwaine,Madziameneunawaona,kumenehulelimakhala,ndiwoanthu,ndimakamu, ndimitundu,ndizilankhulo.Chivumbulutso17:15

Apocrypha

Inuamuna,mfumusiyenerabwanjikukhalayamphamvukwambiri,pameneakumveramotere?” Ndipoanakhalachete.1Esdras4:12

Komandinangoonakutianatulutsamkamwamwakengatimoto,ndimpweyawoyakamkamwa mwake,ndipom'kamwamwakemunatulukanthunzindimphepoyamkuntho.2Esdras13:10

Komaine,ndimalankhulausana,ndiposindinalicheteusiku.2Esdras14:43

Sindidzaletsansokulankhulazazoyipazawo,zimeneamachitamonyoza,ndiposindidzawalola kuchitazinthuzoipazo:taonani,magaziosalakwandiolungamaakundilirira,ndipomiyoyoya olungamaikudandaulanthawizonse2Esdras15:8

Komaanagwetsamalireawo,nadulamitengoyawoyamitengo:pakutianalamulakuwononga milunguyonseyadzikolo,kutimitunduyonseilambireNebukadinezarayekha,ndikutimalilimendi mafukoonseazimuitanangatimulungu.Judith3:8

Pakutinzerundimzimuwachikondi,ndiposizimamasulawonyozamawuake:chifukwaMulungu ndiyemboniyaimpsozake,ndiwowonamtimawake,ndiwomvalilimelake.NzeruyaSolomo1:6

Chonchochenjeranindikudandaula,komwesikupindulitsa;ndipolekanililimelanukuti lisalankhulemiseche:pakutipalibemawuobisikangatiamenewa,omweangakhaleopandapake: ndipopakamwaponyengapaphamoyo.NzeruyaSolomo1:11

Ndikangokhalachete,adzandiletsa,ndipondikalankhula,adzandimverabwino;ndikalankhula zambiri,adzaikamanjaawopakamwapawo.NzeruyaSolomo8:12

Pakutinzeruinatsegulapakamwapawosalankhula,ndipoinapangamalilimeaiwoosalankhula bwinoNzeruyaSolomo10:21

Pakutinzeruzidzadziwikandikulankhula,ndikuphunzirandimawualilime.Mlaliki4:24

Usamafulumirekulankhula,ndipozochitazakozikhalezolezamtimakomansozosasamala.Mlaliki 4:29

Usapetendimphepoiliyonse,ndipousapitekulikonse:pakutiwochimwaamenealindililime lolankhulakawiriamachitachimodzimodziMlaliki5:9

Ulemundimanyazizilim'mawu:ndipolilimelamunthundikugwakwake.Mlaliki5:13

Usatchulidwekutindiwonong'oneza,ndipousabisendililimelako:pakutimanyazioipaalipa wakuba,ndichiweruzochoipapalilimelawiriMlaliki5:14

M'malomwabwenzi,usakhalemdani;pakutichifukwachaichiudzalandiradzinaloipa,manyazi, ndichitonzo;momwemonsowochimwaamenealindililimelowirikizaadzakhalanso (Ecclesiasticus6:1)

Chilankhulochokomachidzachulukitsamabwenzi:ndipolilimelolankhulabwinolidzawonjezera moniwabwino.Mlaliki6:5

Usakanganendimunthuwodzalandililime,ndipousaunjikenkhunipamotowake.Mlaliki8:3

Munthuwolankhulamolakwikandiwoopsamumzindawake,ndipowolankhulamopupuluma adzadedwa.(Ecclesiasticus9:18)

Munthuwolemeraakamalankhula,aliyenseamakhalachete,ndipoakaonazimeneakunena, amazikwezampakakumitambo:komamunthuwosaukaakalankhula,amati,Kodiuyundindani? Ndipoakagwa,adzathandizakumugwetsaMlaliki13:23

Anawapatsauphungu,ndililime,ndimaso,ndimakutu,ndimtimakutiamvetsetseMlaliki17:6

Iyeameneangathekulamuliralilimelakeadzakhalandimoyowopandamkangano,ndipoiyeamene amadanandimawuonyodolaadzakhalandizoipazochepaMlaliki19:6

Paliwinaameneamalankhulamozembakomaosatimochokeramumtimamwake,ndipondani amenesakhumudwandililimelake?Mlaliki19:16

Palichidzudzulochomwesichilichoyenera:winaamakhalachete,komawanzeruMlaliki20:1

Munthuwinaamakhalachetechifukwachosowachoyankha,ndipowinaamakhalachete,podziwa nthawiyake.Mlaliki20:6

Munthuwanzeruamakhalachetempakaataonamwayi,komawolankhulamonyodolandiwopusa saganizirazanthawi.Mlaliki20:7

Kutsetserekapamsewuwabwinokuposakutsetserekandililime:koterokugwakwaoipa kudzabweramwachangu.Mlaliki20:18

Ndaniadzaikamlondapakamwapanga,ndichizindikirochanzerupamilomoyanga,kutindisagwe nawomwadzidzidzi,ndikutililimelangalisandiwononge?(Mlaliki22:27)

Palizinthuzisanundizinayizomwendaganizamumtimamwangakutizikhalezosangalatsa,ndipo chakhumindidzalankhulandililimelanga:Munthuameneamasangalalandianaake;ndiamene amakhalandimoyokutiaonekugwakwamdaniwake:Mlaliki25:7

Ndibwinoameneamakhalandimkaziwanzeru,amenesanachitemanyazindililimelake,ndipo sanatumikiremwamunawosayenerakuposaiyemwini.

Komachisonichamtimandichisonindimkaziameneamachitiransanjemkaziwina,ndichikwapu chalilimechomwechimalankhulandionse.Mlaliki26:6

Tembereraniwonong'onezandiwalilimelowiri:pakutiotereawonongaambiriomweanali pamtendere.Lilimelonong'onezalasokonezaambiri,ndipolawathamangitsakuchokerakufukolina kupitakufukolina:mizindayolimbayagwetsa,ndipoyagwetsanyumbazaanthuakuluakuluLilime lonong'onezalatulutsaakaziabwino,ndipolawalandantchitozawo.Aliyensewomverasadzapeza mpumulo,ndiposadzakhalacheteKukwapulidwakwamkwapulokumapangamabalam'thupi: komakukwapulidwakwalilimekumaswamafupa.Ambiriagwandilupanga:komasiambiriomwe agwandililime.Alibwinoamenewatetezedwandiululuwake;amenesanakokegolilake,kapena kumangidwam'matangadzaakePakutigolilakendigolilachitsulo,ndipomatangadzaakendi amkuwa.Imfayakendiimfayoipa,mandaanaliabwinokuposaiye.Sadzalamuliraiwoakuopa Mulungu,ndiposadzatenthedwandilawilakeMlaliki28:13-22

Mawuakoakhaleafupikitsa,omvetsazambirim'mawuochepa;khalaningatimunthuwodziwakoma wodziletsaMlaliki32:8

Kukongolakwamkazikumakondweretsankhope,ndipomwamunasakondachinachilichonse chabwinokuposaichiNgatipalikukomamtima,kufatsa,ndichitonthozo,m'lirimelake,ndiyekuti mwamunawakesalingatiamunaena.Mlaliki36:22-23

Zinthuzinayizimaonekera:zabwinondizoipa,moyondiimfa:komalilimelimalamulirapaizo nthawizonse.Mlaliki37:18

Chitolirondizezezimapanganyimbozokoma:komalilimelokomalilipamwambapazonsezi. Mlaliki40:21

PempherolaYesumwanawaSiraki.Ndidzakuyamikani,AmbuyendiMfumu,ndikukutamandani, MulunguMpulumutsiwanga:Ndidzatamandadzinalanu:Pakutindinumteteziwangandimthandizi wanga,ndipomwatetezathupilangakuchiwonongeko,ndikumsamphawalilimelonyoza,ndiku milomoyopangamabodza,ndipomwakhalamthandiziwangapaadanianga:Ndipo mwandipulumutsa,mongamwakuchulukakwachifundochawondiukuluwadzinalanu,kumanoa iwoameneanaliokonzekakundidya,ndim'manjamwaiwoameneakufunamoyowanga,ndiku masautsoambiriomwendinalinawo;kumotowotsamirambalizonse,ndipakatipamotoumene sindinayatse;Kuchokerapansipamimbayagehena,kulilimelodetsedwa,ndikumawuabodza. Mwamlandukwamfumukuchokerakulilimelosalungamamoyowangaunayandikiraimfa,moyo wangaunalipafupindigehenapansiMlaliki51:1-6

Ambuyewandipatsalilimengatimphothoyanga,ndipondidzamutamandanalo.Ecclesiasticus51:22

Ponenazalilimelawo,limapukutidwandimmisiri,ndipoiwookhandiagolidendiopakidwasiliva, komandiabodza,osalankhula.KalatayaYeremiya1:8

Ndiponthawiyomweyoanakwiyakwambiri,nalamulakutilirimelamunthuameneanayamba kulankhulalidulidwe,ndikutiadulembalizonsezathupilake,abaleakeenaonsendiamayiake akuyang'ana2Maccabees7:4

Pambuyopakepanaliwachitatuameneananyozedwa:ndipopameneanafunsidwa,anatulutsalilime lake,ndipomwamsanga,atatambasulamanjaakemwamphamvu.2Maccabees7:10

NdipoatadulalilimelaNikanoriwosapembedzayo,analamulakutiaperekelilimelokwambalame, ndipoaikemphothoyamisalayakepatsogolopakachisi.2Maccabees15:33

Ndipoanalamulaonsendilamulolimodzikutitsikulimenelolidutsepopandachikondwerero,koma kutiakondwereretsikulakhumindichitatulamweziwakhumindichiwiri,umenem’chinenerocha ChiaramuumatchedwaAdari,tsikulisanafiketsikulaMardocheus

Enoki

Ndinaonam’tulomwangazimenendinenetsopanondililimelathupindimpweyawapakamwa panga:umeneWamkuluwaperekakwaanthukutialankhulenawondikumvetsetsandimtima. Ndipondinalowampakandinayandikirakhomalomangidwandimakristalondipolinazunguliridwa ndimalilimeamoto:ndipolinayambakundiopsaNdipondinalowam’malilimeamotondipo ndinayandikiranyumbayaikuluyomweinamangidwandimakristalo:ndipomakomaanyumbayo analingatipansilopangidwandimakristalo,ndipomazikoakeanaliakristaloEnoke14:2,9-10

Ndipoanasandutsamzimuwangakumwambakwakumwamba,Ndipondinaonapamenepongati nyumbayomangidwandimakristalo,Ndipopakatipamakristaloamenewomalilimeamotowamoyo Enoke71:5

Ndipondinakwezamanjaangam’chilungamo,ndinadalitsaWoyerandiWamkulu,ndipo ndinalankhulandimpweyawapakamwapanga,ndililimelathupi,limeneMulunguanapangiraana aanthu,kutialankhulenalo,ndipoanawapatsampweya,ndililime,ndipakamwakutialankhulenalo: Enoke84:1

Ndipomitunduyonsendizilankhulozonsezinamvazakutchukakwake,ndipoanasonkhanakwaiye, ndipoanagwadapansi,naperekansembekwaiye,ndipoanakhalambuyewawondimfumuyawo, ndipoonseanakhalanayemumzindawaSinara,ndipoNimrodeanalamulirapadzikolonselapansi anaonseaNowa,ndipoonseanalipansipamphamvuzakendiuphunguwake.Ndipodzikolonse lapansilinalilachilankhulochimodzindimawuamodzi,komaNimrodesanayendem'njiraza Yehova,ndipoanaliwoipakwambirikuposaanthuonseameneanalipoiyeasanakhalepo,kuyambira masikuachigumulampakamasikuamenewo.Jasher7:45-46

Jasher

NdipomfumuNimrodeanalamuliramotetezeka,ndipodzikolonselapansilinalipansipaulamuliro wake,ndipodzikolonselapansilinalilachilankhulochimodzindimawuamodzi.NdipoMulungu anatikwaangelomakumiasanundiawiriomweanalipatsogolopake,kwaomweanalipafupinaye, nati,Tiyenititsike,tisokonezemalilimeawo,kutimunthummodziasamvechilankhulochamnansi wake,ndipoanawachitiraiwomotero.Kuyambiratsikulomwelo,aliyenseanaiwalalilimelamnansi wake,ndiposanathekumvetsetsakulankhulachilankhulochimodzi,ndipowomangayoakatenga m'manjamwamnansiwakelaimukapenamwalaumenesanalamule,womangayoankautayandi kuuponyapamnansiwake,kutiafe.Jasher9:20,32-33

Ndipoumundimomwemafanoamachitira:kutengamunthuwoyambakubadwandikumuphandi kuchotsatsitsipamutupake,ndikutengamcherendikuthiramcherepamutupakendikuupaka mafuta,kenakokutengapiritsilaling'onolamkuwakapenapiritsilagolidendikulembadzinalake, ndikuyikapiritsipansipalilimelake,ndikutengamutundipiritsipansipalilimelakendikuliyika m'nyumba,ndikuyatsanyalipatsogolopakendikuligwadiraJasher31:41

Ndipoanaikamnyamatayopatsogolopawo,ndipomnyamatayoanayesetsakutambasuladzanjalake pamwalawaonikisi,komamngelowaYehovaanagwiradzanjalakenaliikapakhala,ndipokhala linazimitsidwam'dzanjalake,ndipoanalinyamulanaliikamkamwamwake,ndipoanatenthambali yamilomoyakendimbaliyalilimelake,ndipoanalemeramkamwandililimeJasher70:29

Malilimeathuadzafotokozamphamvuyanu,tidzaimbandikutamandantchitozanuzodabwitsa Pakutimunatipulumutsakwaadaniathu,munatipulumutsakwaiwoameneanatiukira, munawawonongapamasopathundikuwaponderezapansipamapaziathu.Jasher89:20-21

ZakazaJubilee

Ndipotsikulimenelopakamwapanyamazonse,nding'ombe,ndimbalame,ndimayendedwe aliwonse,ndimayendedwealiwonse,koterokutisakanathansokulankhula:pakutionseanali kulankhulanawinandimnzakendimilomoimodzindililimelimodzi.Jubilees3:28

NdipoimatambasukampakaikafikakuKaraso:iyiilipachifuwachalilimelomwelimayang'ana kum'mwera.Ndipogawolakelimatambasukam'nyanjayayikulu,ndipolimatambasukamolunjika mpakaikafikakumadzulokwalilimelomwelimayang'anakum'mwera:pakutinyanjaiyi imatchedwalilimelaNyanjayaIguptoJubilees8:13-14

NdipokwaArpakisadikunatulukagawolachitatu,dzikolonselaAkasidikum'mawakwaFirate, m'malirendiNyanjaYofiira,ndimadzionseam'chipululupafupindililimelanyanjalomwe likuyang'anakuIgupto,dzikolonselaLebanonindiSanirindi'AmanampakamalireaFirateNdipo kwaTubalakunatulukagawolachisanupakatipalilimelomwelimayandikiramalireagawolaLudi kuchilankhulochachiwiri,kuderalakutalindichilankhulochachiwirikuchilankhulochachitatu. NdipokwaMeshekikunatulukagawolachisanundichimodzi,deralonsekupitirirachilankhulo chachitatumpakakufikakum'mawakwaGadir.Jubilees9:4,11-12

Ndipondinatsegulapakamwapake,ndimakutuake,ndimilomoyake,ndipondinayambakulankhula nayem'Chiheberim'chinenerochachilengedwe.Jubilee12:26

Ndipomongamomweunatsitsimutsiramzimuwaamayiakopamoyowawo,mimbayaamene anakubalaikudalitsamotere,Chikondichangandimabereangazikudalitsanindipopakamwapanga ndililimelangazikulemekezanikwambiriJubilee25:19

NdipoYosefeanaonakutionseanaliogwirizanamuubwinowinandimnzake,ndiposanathe kudziletsa,ndipoanawauzakutiiyendiYosefe.Ndipoanalankhulanawom'Chiheberindipo anagwadapakhosipawonaliraJubilee43:14-15

MabukuOtayikaaM'Baibulo

Ndipopameneabusaanalikugwirantchitoyomweyo,phangapanthawiyolinkaonekangatikachisi wokongola,chifukwamalilimeaangelondianthuonseanagwirizanakutialambirendikulemekeza Mulungu,chifukwachakubadwakwaAmbuyeKhristu.UthengaWabwinoWoyambawaUbwana waYesuKhristu1:20

Nthawiyomweyochingwechalilimelakechinamasulidwa,ndipomakutuakeanatseguka,ndipo anayambakuimbanyimbozotamandaMulungu,ameneanamuchiritsaUthengaWabwinoWoyamba waUkhandawaYesuKhristu6:7

Yesuanayankhakuti,“Akadakhalakutialibelusololankhula,sakadalankhula;komapopezaaliyense alindimphamvuyolankhulalilimelake,chabwinondichoipa,ayang’anepalilimelake.”Uthenga WabwinowaNikodemo2:5

CharinusndiLenthius,anaawiriaSimeoni,ananjenjemeraatamvaizi,ndipoanadabwa,nabuula; ndiponthawiyomweyoakuyang'anakumwamba,anapangachizindikirochamtandandizalazawo pamalilimeawo.UthengaWabwinowaNikodemo12:24

Ndipoakunenansokuti,Anamukondandipakamwapawo,ndipondililimelawoanam’namiza. Pakutimtimawawosunaliwolungamakwaiye,ndipoiwosanaliokhulupirikam’panganolake. Milomoyonseyonyengaikhalechete,ndililimelolankhulazinthuzodzikuzaAmeneanati,ndi lilimelathutidzapambana;milomoyathundiyathu,amenealiAmbuyepaife.KalataYoyambaya ClementkwaAkorinto7:16-17

Ndipongakhalemunthuuyu,ngakhaleanaliwolemekezekakwambirichonchi,sanalankhule kwambirizaiyemwini;komapamenemawuaMulunguadaperekedwakwaiyekuchokeraku chitsambaanati,Ndineyaniine,kutimunditumizeine?Ndinewamawuochepa,komansolilime lofookaKalataYoyambayaClementkwaAkorinto8:22

Mundipulumutsekumlanduwamagazi,Mulungu,Mulunguwachipulumutsochanga,ndipolilime langalidzayimbamokwezazachilungamochanuKalatayoyambayaClementkwaAkorinto8:37

LolaniulamulirowamalilimeawouwonekerechifukwachachetechawoKalataYoyambaya ClementkwaAkorinto10:10

Letsanililimelanukuzoipa,ndimilomoyanukutiisalankhulechinyengoKalatayoyambaya ClementkwaAkorinto11:3

Pakutiiyeanati,Kodiwolankhulandikumvazinthuzambiri,ndiwolankhulabwino,angaganizekuti ndiwolungama?Wodalawobadwandimkazi,wokhalandimoyomasikuochepaokha;chifukwa chakemusalankhulekwambiri1stEpistleofClementtotheCorinthians14:6

Ukaonambala,umavomerezananayo;ndipoumachitanawoachigololo.Umaperekapakamwapako kuchitazoipa,ndipolilimelakolimapangachinyengoUmakhalapansindikunenazoipazam'bale wako;umaneneramwanawamayiakozoipa.KalataYoyambayaClementkwaAkorinto17:11

Udzabisikakumkwapulowalilime,ndiposudzaopachiwonongekochikadzafika.KalataYoyamba yaClementkwaAkorinto23:10

Phunziranikukhalaomvera,kusiyakudzikuzakonsendikudzikuzakwalilimelanu.Kalata YoyambayaClementkwaAkorinto23:16

Musamachitezinthuziwiri,kapenakukhalandililimeziwiri;pakutikukhalandililimeziwirindi msamphawaimfaMuzimveraAmbuyendiambuyeochepamongaoimiraMulungu,mwamantha ndiulemu.KalataYonseyaBarnaba14:14

N’zosamvekakutchulaYesuKhristu,ndikutengeraChiyuda.PakutichipembedzochaChikhristu sichinalandireChiyuda,komaMyudandiMkristu;kutililimelililonselokhulupiriralisonkhane pamodzikwaMulunguKalatayaIgnatiuskwaaMagnesian3:11

Ndiponsoatumikiayenerakukhalaopandachilemapamasopake,mongaatumikiaMulungumwa Khristu,osatiaanthu.Osationenezaena;osakhalaalilimelawiri;osakhalaokondandalama;koma odziletsam'zonse,achifundo,osamala;oyendamotsatirachoonadichaAmbuye,ameneanali mtumikiwaonseKalatayaPolycarpkwaAfilipi2:10

Ndipotsopanoawonjezerachiwerewerepamachimoawoena,ndizodetsazakuipakwawo:motero adzazakuchulukakwazolakwazawo.Komaiweudzudzuleanaakondimawuawaonse;ndimkazi wako,ameneadzakhalamlongowako;ndipoaphunzirekuletsalilimelake,limeneamalinyozanalo. BukuLoyambalaHermas(Masomphenya)2:10

Likutanthauzaokayikira,ameneakhulupirira,ndienaameneamanyamulaAmbuyem'malilimeawo, komaalibeIyemumtimamwawo:chifukwachakeudzuwawondiwouma,wopandamizu;chifukwa amakhalandimoyom'mawuokha,komantchitozawondizakufa.BukuLachitatulaHermas (Mafanizo)9:194

MabukuOiwalikaaEdeni

KenakoAdamundiHavaanalowam'phanga,naimaakupemphera,m'chinenerochawochomwe sitinkachidziwa,komachomweankachidziwabwinoBukuLoyambalaAdamundiHava5:1

AdamuatamalizalamulolakekwaSeti,miyendoyakeinamasuka,manjandimapaziakeanataya mphamvuzonse,pakamwapakepanakhalachete,ndipolilimelakelinalekakulankhulakonse. AnatsekamasoakenaperekamzimuBukuLachiwirilaAdamundiHava9:1

KumwambakwakhumikuliMulungu,m'chinenerochaChiheberiamatchedwaAravat.Bukula ZinsinsizaEnoke20:3

NdipondinaonaKumwambakwachisanundichitatu,komwem'ChihebrikumatchedwaMuzaloti, wosinthanyengo,chilala,ndimvula,ndizizindikirokhumindiziwirizazodiac,zomwezili pamwambapaKumwambakwachisanundichiwiri.BukulaZinsinsizaEnoke21:7

Ndipoanalikundiuzantchitozonsezakumwamba,dzikolapansindinyanja,ndizinthuzonse zakumwamba,njirazawondimayendedweawo,ndimabinguamabingu,dzuwandimwezi, mayendedwendikusinthakwanyenyezi,nyengo,zaka,masiku,ndimaola,kutulukakwamphepo, ziwerengerozaangelo,ndimapangidweanyimbozawo,ndizinthuzonsezaanthu,lilimelanyimbo

ndimoyowamunthualiyense,malamulo,malangizo,ndinyimbozokoma,ndizinthuzonsezomwe ziyenerakuphunziridwa.BukulaZinsinsizaEnoke23:1

Kapenangatimunthuwinaadzionetsangatiwabwinokwamnzakemwachinyengochalilime,koma alindichoipamumtimamwake,kodiwinayosadzamvetsachinyengochamtimawake,ndipoiye mwiniadzaweruzidwa,popezabodzalakelinalilomvekabwinokwaonse?BukulaZinsinsiza Enoke46:3

Wodalaiyeameneamalankhulandililimelodzichepetsandimtimawonsekwaonse Wotembereredwandiyeameneamalankhulamtenderendililimelake,komamumtimamwake mulibemtenderekomalupangaBukulaZinsinsizaEnoke52:13-14

..Lilimelakelimanamaakapanganandilumbiro...MasalimoaSolomo4

Ambuye,pulumutsanimoyowangakwamunthuwosayeruzikandiwoipa,kulilimelosayeruzikandi loneneza,ndikulankhulamabodzandichinyengoMawualilimelamunthuwoipandiopotoka mosiyanasiyana,Mongamotopakatipaanthuwomweumatenthakukongolakwawo.Koteroiye amasangalalakudzazanyumbandililimelabodza,Kugwetsamitengoyachisangalaloyomwe imayatsaochimwa,KulowetsamabanjamunkhondopogwiritsantchitomilomoyabodzaM'moto woyakamotoliwonongekelilimelabodzakutalindiopembedza!...MasalimoaSolomo12

Chipatsochamilomondichidachokonzedwabwinochalilime,...MasalmoaSolomo15

Tchinjirizanililimelangandimilomoyangandimawuachoonadi;MasalimoaSolomo16

KoteromtimawangaudzatulutsamatamandoaYehova,ndipomilomoyangaidzamutamanda,ndipo lilimelangalidzamutamanda(MasalmoaSolomo40:5)

AyenerakugwiritsantchitochilankhulochaChisiriya,komaizisizilichoncho;chilankhulochawo ndichosiyanakwambiri.KalatayaAristeas1:16

TsopanopopezandikufunitsitsakusonyezakuyamikirakwangakwaamunaawandiAyudapadziko lonselapansindimibadwoikubwerayi,ndatsimikizakutilamulolanulimasuliridwekuchokeraku chilankhulochaChihebrichomwechikugwiritsidwantchitopakatipanukupitakuChigiriki,kuti mabukuawaawonjezedwekumabukuenaachifumuomwealimulaibulaleyanga.Kalataya Aristeas2:20

Atamvaizi,Antiochuswokondakuphaanthu,wakupha,komansowonyansakwambirianawalamula kutiadulirelilimelakeKomaanati,'Ngakhalemutachotsachiwalochangacholankhulira,Mulungu amamvansoosalankhula.Taonani,ndimatulutsalilimelanga:liduleni,pakutisimudzaletsaMaganizo anga.MosangalalatimaperekaziwalozathukutizidulidwechifukwachaMulungu.KomaMulungu adzakutsatanimwachangu;chifukwamumadulalilimelomwelimamuyimbiranyimbo zomutamanda.'BukuLachinayilaMakabe5:39-43

Komamayiyo,polankhulam'Chiheberi,mongamomwendidzanenerapambuyopake,analimbikitsa mnyamatayo,ndipoanauzaalondakuti,'Ndimasuleni,kutindilankhulendimfumundimabwenzi akeonseomwealinaye'Kodisimuchitamanyazi,popezandinumunthu,inuanthuosaukaokhala ndimtimangatiwachilombochakuthengo,kutengaanthuokhalandimalingaliroofananananu, opangidwakuchokerakuzinthuzomwezo,ndikung'ambamalilimeawo,ndikuwakwapulandi kuwazunzamotere?BukuLachinayilaMakabe6:5,9

Pakutizoonadipamenemunamangidwandianaanu,munaimapamenepomukuonaEleazara akuzunzidwa,ndipomunalankhulandianaanum'Chiheberikuti:'Anaanga,nkhondondiyabwino; ndipoinu,popezamwaitanidwakutimuchitireumbonizamtunduwathu,menyaninkhondoyo mwachangum'malomwaChilamulochamakoloathu.'BukuLachinayilaMakabe7:36-37

Tsikulolinalilankhanza,komaosatilankhanza,pamenewolamulirawankhanzawaAgirikianayatsa motopazipolopolozakezankhanza,ndipondichilakolakochakechotenthaanabweretsakukatapult ndikubwezeretsakuzunzakwakeanaaamunaasanundiawiriamwanawamkaziwaAbrahamu, nachititsakhungumasoawo,nadulamalilimeawo,nawaphandimitunduyambiriyakuzunza.Buku LachinayilaMaccabees8:32

Mwanawanga,ngatiumvamawu,alowemumtimamwako,ndipousaululekwawina,kutiasanduke khalalamotondikutenthalilimelakondikubweretsaululum'thupilako,ndipoudzapezachitonzo, ndimanyazipamasopaMulungundianthu.NkhaniyaAhikar2:2

Mwanawanga,kongoletsanimawuanundiposangalatsanililimelanu,ndipomusalolemnzanuyo kupondapondaphazilanu,kutiangapondensopachifuwachanunthawiina.NkhaniyaAhikar2:35

Mwanawanga,kupunthwakwamunthundiphazilaken'kwabwinokuposakupunthwakwalilime lakeNkhaniyaAhikar2:45

Mwanawanga,ngatiukufunakukhalawanzeru,lekanililimelanukutilisalankhulezabodza,ndi dzanjalanukutilisabe,ndimasoanukutiasaonechoipa,pamenepomudzatchedwawanzeruNkhani yaAhikar2:60

Kenakoanamuonetsamakalataomweanalim'malembaakendichidindochakeNdipoHaiqârataona izi,miyendoyakeinagwedezekandipolilimelakelinamangidwanthawiyomweyo,ndiposanathe kulankhulachilichonsechifukwachamantha;komaanaweramitsamutuwakepansindipoanali chete.NkhaniyaAhikar3:34

NdipoFaraoatamvamawuamenewo,anadabwandipoanadabwandiufuluwalilimelakendi kukomakwamawuake.NkhaniyaAhikar5:26

NdipoFaraoanadabwandikumasukakwaliwulakendikulimbamtimakwakepoyankha.Kenako Faraoanaimirirapampandowakewachifumu,naimapamasopaHaiqâr,natikwaiye,'Ndiuze tsopano,kutindidziweamenembuyewakomfumualingatiinu,ndianthuakeolemekezeka,amene alingatiinu.'NkhaniyaAhikar5:49

Mwanawanga!Ndinkakufuniranizabwino,ndipomunandibwezerazoipandichidani,ndipotsopano ndikanakuchotsamasoanu,ndikupangiranichakudyachaagalu,ndikudulalilimelanu,ndikudula mutuwanundilupanga,ndikubwezeranichifukwachazochitazanuzonyansa’NkhaniyaAhikar 7:43

NdipomudzakhalaanthuaYehova,ndipomudzalankhulachinenerochimodzi,ndiposipadzakhala mzimuwachinyengowaBeliari,pakutiadzaponyedwapamotokwamuyaya.ChipanganochaYuda 4:30

NdipochifukwachakemudzabalalitsidwamongaabaleangaaGadindiDani,ndiposimudzadziwa maloanu,fukolanu,ndichilankhulochanuChipanganochaAseri1:44

Munthuwabwinoalibemalilimeawiri,achiyamikondiotemberera,achipongwendiaulemu,a chisonindichisangalalo,abatandichisokonezo,achinyengondichoonadi,aumphawindichuma; komaalindimalingaliroamodzi,osadetsedwakomansooyera,kwaanthuonseChipanganocha Benjamini1:37

Turn static files into dynamic content formats.

Create a flipbook
Chichewa Nyanja - The Power of the Tongue - Good and Evil by Filipino Tracts and Literature Society Inc. - Issuu