Chifundo cha Mulungu ndi Munthu
Yehova ndiye wachifundo ndi wachisomo, wosakwiya msanga, ndi wachifundo chochuluka. Salmo 103:8 Chifukwa chake khalani achifundo, monga Atate wanu ali wachifundo. Luka 6:36
Pentateuch Ndipo pamene iye anali kuchedwa, amunawo anagwira dzanja lake, ndi dzanja la mkazi wake, ndi dzanja la ana ake aakazi awiri, chifukwa Yehova anamchitira chifundo; ndipo anamutulutsa, namuika kunja kwa mudzi. Genesis 19:16 Taonani, mtumiki wanu wapeza chisomo pamaso panu, ndipo mwakulitsa chifundo chanu, chimene mwandichitira populumutsa moyo wanga, ndipo sindingathe kuthawira kuphiri, kuti choipa chisandigwere ndi kufa. Genesis 19:19 Ndipo anati, Alemekezeke Yehova, Mulungu wa mbuyanga Abrahamu, amene sanasiye mbuye wanga chifundo chake ndi choonadi chake; ine panjira, Yehova ananditsogolera ku nyumba ya abale a mbuyanga. Genesis 24:27 Sindiyenera chifundo chonse, ndi choonadi chonse chimene munam’chitira mtumiki wanu; pakuti ndinaoloka Yordano uyu ndi ndodo yanga; ndipo tsopano ndasanduka magulu awiri. Genesis 32:10 Koma Yehova anali ndi Yosefe, namuchitira chifundo, namupatsa chisomo pamaso pa woyang'anira ndende. Genesis 39:21 Ndipo Mulungu Wamphamvuyonse akuchitireni chifundo pamaso pa munthuyo, kuti akulolezeni mng'ono wanu wina, ndi Benjamini, kuti ine ndikhale wopanda ana anga, ndikhale wopanda ana. Genesis 43:14 Mwa chifundo chanu mwatsogolera anthu amene mudawaombola; mwa mphamvu yanu mwawatsogolera ku malo anu opatulika okhalamo. Eksodo 15:13 Ndipo ndikuchitira chifundo anthu zikwizikwi amene amandikonda, nasunga malamulo anga. Eksodo 20:6 Ndipo upange chotetezerapo chagolide woyenga; kutalika kwake mikono iwiri ndi theka, ndi kupingasa kwake mkono umodzi ndi theka. Ndipo upange akerubi awiri agolide, uwapange ndi nsalu yopukutidwa, m'malekezero awiri a chotetezerapo. Ndipo upange kerubi mmodzi kumbali imodzi, ndi kerubi wina kumbali inayo; upange akerubiwo kumbali zonse ziwiri za chotetezerapo. Ndipo akerubi adzatambasula mapiko awo mmwamba, kuphimba chotetezera ndi mapiko awo, ndipo nkhope zawo ziyang'ane wina ndi mnzake; nkhope za akerubi zidzayang'ana chotetezera. Ndipo uike chotetezerapo pamwamba pa likasa, ndipo uikemo umboni umene ndidzakupatsa m'likasamo. Ndipo ndidzakumana nawe kumeneko, ndipo ndidzalankhula nawe kuchokera pamwamba pa chotetezerapo, pakati pa akerubi awiri omwe ali pa likasa la umboni, zonse zomwe ndidzakulamulira kwa ana a Israyeli. Eksodo 25: 17-22 Ndipo uike chotetezerapo pa likasa la umboni m'malo opatulika kwambiri. Eksodo 26:34
Chifundo cha Mulungu ndi Munthu Yehova ndiye wachifundo ndi wachisomo, wosakwiya msanga, ndi wachifundo chochuluka. Salmo 103:8 Chifukwa chake khalani achifundo, monga Atate wanu ali wachifundo. Luka 6:36
Ndipo uiike patsogolo pa nsalu yotchinga yomwe ili pafupi ndi likasa la umboni, patsogolo pa chotetezerapo chomwe chili pamwamba pa umboni, komwe ndidzakumana nawe. Eksodo 30:6 Chihema chokumanako, likasa la umboni, ndi chotetezerapo chomwe chili pamwamba pake, ndi zipangizo zonse za chihemacho, Eksodo 31:7 Ndipo anati, Ndidzapititsa ubwino wanga wonse pamaso pako, ndipo ndidzalengeza dzina la Yehova pamaso pako, ndipo ndidzakomera mtima amene ndidzamkomera mtima, ndipo ndidzachitira chifundo amene ndidzamchitira chifundo. Eksodo 33:19 Ndipo Yehova anadutsa pamaso pake, nafuula, Yehova, Yehova, Mulungu wachifundo ndi wachisomo, woleza mtima, wochuluka kukoma mtima ndi choonadi; Wosungira chifundo anthu zikwizikwi, wokhululukira mphulupulu ndi kulakwa ndi uchimo, ndipo sadzamasula wolakwa; wolanga ana ndi zidzukulu zawo mphulupulu za atate awo, kufikira mbadwo wachitatu ndi wachinayi. Eksodo 34: 6-7 Likasa, ndi mphiko zake, ndi chotetezerapo, ndi nsalu yotchingira, Eksodo 35:12 Ndipo anapanga chotetezerapo chagolide woyenga; utali wake mikono iwiri ndi theka, ndi m'lifupi mwake mkono umodzi ndi theka. Ndipo anapanga akerubi awiri agolide, anawapanga opangidwa ndi golide wopangidwa ndi golide, pa malekezero awiri a chotetezerapo; Kerubi mmodzi mbali iyi, ndi kerubi wina mbali inayo; anapanga akerubiwo mbali zonse ziwiri kuchokera ku chotetezerapo. Ndipo akerubi anatambasula mapiko awo mmwamba, naphimba ndi mapiko awo pachotetezerapo, ndi nkhope zawo zinayang'anana; nkhope za akerubi zinayang'ana pachotetezerapo. Eksodo 37: 6-9 Likasa la umboni, ndi mizati yake, ndi chotetezerapo; Eksodo 39:35 Ndipo anatenga umboniwo nauika m'likasa, naika mphiko pa likasa, naika chotetezerapo pamwamba pa likasa; Eksodo 40:20 Ndipo Yehova anati kwa Mose, Uzani Aroni mbale wanu kuti asalowe nthawi zonse m'malo opatulika mkati mwa nsalu yotchinga patsogolo pa chotetezerapo, chomwe chili pa likasa, kuti asafe; pakuti ndidzaonekera mumtambo pamwamba pa chotetezerapo. Levitiko 16:2 Ndipo ayike chofukizacho pamoto pamaso pa Yehova, kuti mtambo wa chofukizacho uphimbe chotetezerapo chomwe chili pa umboni, kuti asafe. Ndipo atengeko mwazi wa ng'ombe yamphongo, nauwaze ndi chala chake pa chotetezerapo chakum'mawa, ndipo patsogolo pa chotetezerapo awaze mwaziwo ndi chala chake kasanu ndi kawiri. Pamenepo aphe mbuzi ya nsembe yauchimo, ya anthu, nalowetse mwazi wake mkati mwa nsalu yotchinga, nachite nawo mwaziwo monga momwe anachitira ndi mwazi wa ng'ombe, nawaza pa chotetezerapo, ndi patsogolo pa chotetezerapo. Levitiko 16: 13-15 Ndipo Mose atalowa m’chihema chokomanako kukalankhula naye, anamva mawu a wina akulankhula naye kuchokera pa chotetezerapo chomwe chinali pa likasa la umboni, kuchokera pakati pa akerubi awiriwo; ndipo analankhula naye. Numeri 7:89 Yehova ndi woleza mtima, ndi wachifundo chachikulu, wokhululukira mphulupulu ndi zolakwa, ndipo samasula wochimwa konse, wolanga ana mphulupulu za atate awo kufikira mbadwo wachitatu ndi wachinayi. Ndikupemphani, khululukirani mphulupulu ya anthu awa monga mwa chifundo
2
Chifundo cha Mulungu ndi Munthu Yehova ndiye wachifundo ndi wachisomo, wosakwiya msanga, ndi wachifundo chochuluka. Salmo 103:8 Chifukwa chake khalani achifundo, monga Atate wanu ali wachifundo. Luka 6:36
chanu chachikulu, ndi monga mwakhululukira anthu awa kuyambira ku Igupto mpaka tsopano. Numeri 14: 18-19 (Pakuti Yehova Mulungu wanu ndi Mulungu wachifundo;) sadzakusiyani, kapena kukuwonongani, kapena kuiwala pangano la makolo anu limene adawalumbirira. Deuteronomo 4:31 Ndipo ndikuchitira chifundo anthu zikwizikwi amene amandikonda ndi kusunga malamulo anga. Deuteronomo 5:10 Ndipo Yehova Mulungu wanu akawapereka pamaso panu, muwakanthe, ndi kuwaononga konse; musamapangana nawo pangano, kapena kuwachitira chifundo; Chifukwa chake dziwani kuti Yehova Mulungu wanu ndiye Mulungu, Mulungu wokhulupirika, amene amasunga pangano ndi chifundo ndi iwo akumkonda ndi kusunga malamulo ake ku mibadwo chikwi; Chifukwa chake kudzachitika, ngati mumvera malamulo awa, ndi kuwasunga, ndi kuwachita, kuti Yehova Mulungu wanu adzakusungirani pangano ndi chifundo chimene analumbirira makolo anu; Deuteronomo 7: 2,9,12 Ndipo sichidzagwirana ndi dzanja lako chilichonse cha chotembereredwacho, kuti Yehova abwerere ku mkwiyo wake woyaka, nakuchitire chifundo, ndi kukumvera chifundo, ndi kukuchulukitsa, monga momwe analumbirira makolo ako; Deuteronomo 13:17 Yehova, chitirani chifundo anthu anu Aisiraeli, amene munawawombola, ndipo musaike magazi osalakwa pa mlandu wa anthu anu Aisiraeli, ndipo magaziwo adzakhululukidwa. Deuteronomo 21:8 Kondwerani, inu mitundu ya anthu, ndi anthu ake; pakuti adzabwezera chilango cha mwazi wa atumiki ake, nadzabwezera chilango kwa adani ake, nadzachitira chifundo dziko lake, ndi anthu ake. Deuteronomo 32:43
Mbiri Ndipo azondiwo anaona munthu akutuluka mumzinda, nati kwa iye, Tionetseni polowera mumzinda, ndipo tidzakuchitirani chifundo. Oweruza 1:24 Koma chifundo changa sichidzachoka pa iye, monga momwe ndinachichotsera kwa Sauli, amene ndinamuchotsa pamaso panu. 2 Samueli 7:15 Popeza unabwera dzulo lokha, kodi lero ndikuyendetse ndi ife? Popeza ndipita kulikonse komwe ndingapeze, bwerera, ukatenge abale ako; chifundo ndi choonadi zikhale nawe. 2 Samueli 15:20 Kwa munthu wachifundo mudzadzionetsera nokha kukhala wachifundo, ndipo kwa munthu wolungama mudzadzionetsera nokha kukhala wolungama. 2 Samueli 22:26 Iye ndiye chipulumutso chachikulu cha mfumu yake; ndipo achitira chifundo wodzozedwa wake, Davide, ndi mbewu yake kosatha. 2 Samueli 22:51 Ndipo Davide anati kwa Gadi, Ndili m'mavuto akulu; tiyeni tigwe m'dzanja la Yehova, pakuti chifundo chake n'chachikulu; koma ndisagwe m'dzanja la munthu. 2 Samueli 24:14 Ndipo Solomo anati, Munamchitira mtumiki wanu Davide atate wanga chifundo chachikulu, monga momwe anayenda pamaso panu m'choonadi, ndi m'chilungamo, ndi m'mtima wowongoka ndi inu;
3
Chifundo cha Mulungu ndi Munthu Yehova ndiye wachifundo ndi wachisomo, wosakwiya msanga, ndi wachifundo chochuluka. Salmo 103:8 Chifukwa chake khalani achifundo, monga Atate wanu ali wachifundo. Luka 6:36
ndipo mwamsungira chifundo chachikulu ichi, kuti mwampatsa mwana wamwamuna wokhala pampando wake wachifumu, monga lero lino. 1 Mafumu 3:6 Ndipo anati, Yehova Mulungu wa Israyeli, palibe Mulungu wonga Inu, kumwamba, kapena pansi pa dziko lapansi, amene mumasunga pangano ndi chifundo ndi atumiki anu oyenda pamaso panu ndi mtima wawo wonse. 1 Mafumu 8:23 Ndipo atumiki ake anati kwa iye, Taonani tsopano, tamva kuti mafumu a nyumba ya Israyeli ndi mafumu achifundo; chonde tiloleni tivale chiguduli m'chiuno mwathu, ndi zingwe pamutu pathu, tipite kwa mfumu ya Israyeli; kapena angakupulumutseni moyo wanu. 1 Mafumu 20:31 Yamikani Yehova, pakuti Iye ndiye wabwino; pakuti chifundo chake chimakhala kosatha. 1 Mbiri 16:34 Ndipo pamodzi nawo Hemani ndi Yedutuni, ndi otsala osankhidwa, omwe adatchulidwa mayina, kuti ayamike Yehova, pakuti chifundo chake chimakhala kosatha; 1 Mbiri 16:41 Ine ndidzakhala atate wake, ndipo iye adzakhala mwana wanga; ndipo sindidzachotsa chifundo changa pa iye, monga momwe ndinachotsera iye amene analipo iwe usanakhalepo. 1 Mbiri 17:13 Ndipo Davide anati kwa Gadi, Ndili m'mavuto akulu; ndigwere m'dzanja la Yehova, pakuti chifundo chake ndi chachikulu; koma ndigwere m'dzanja la munthu. 1 Mbiri 21:13 Pamenepo Davide anapatsa Solomo mwana wake chifaniziro cha khonde, ndi nyumba zake, ndi chuma chake, ndi zipinda zake zapamwamba, ndi zipinda zake zamkati, ndi malo achitetezo. 1 Mbiri 28:11 Ndipo Solomo anati kwa Mulungu, Inu mwachitira Davide atate wanga chifundo chachikulu, ndipo mwandiika mfumu m'malo mwake. 2 Mbiri 1:8 Ndipo zinachitikadi, pamene oimba malipenga ndi oimba anali ngati munthu mmodzi, kumveka mawu amodzi akuyamika ndi kutamanda Yehova; ndipo pamene anakweza mawu awo ndi malipenga, ndi zinganga, ndi zida zoimbira, natamanda Yehova, nati, Pakuti Iye ndiye wabwino; pakuti chifundo chake chikhala kosatha; pamenepo nyumbayo inadzazidwa ndi mtambo, ndiyo nyumba ya Yehova; 2 Mbiri 5:13 nati, Yehova Mulungu wa Israyeli, palibe Mulungu wonga Inu kumwamba, kapena padziko lapansi, amene mumasunga pangano ndi chifundo kwa atumiki anu, amene akuyenda pamaso panu ndi mtima wawo wonse. Yehova Mulungu, musataye nkhope ya wodzozedwa wanu; kumbukirani chifundo cha Davide mtumiki wanu. 2 Mbiri 6: 14,42 Ndipo ana onse a Israyeli ataona moto ukutsika, ndi ulemerero wa Yehova pa nyumbayo, anawerama nkhope zawo pansi pa miyala, nalambira, natamanda Yehova, nati, Pakuti Iye ndiye wabwino, pakuti chifundo chake chimakhala chosatha. Ndipo ansembe anaimirira pa ntchito zawo, Alevi nawonso anali ndi zida zoimbira Yehova, zimene Davide mfumu adapanga kuti azitamanda Yehova, pakuti chifundo chake chikhala chosatha, pamene Davide ankatamanda ndi utumiki wawo; ndipo ansembe anali kuimba malipenga pamaso pawo, ndipo Aisiraeli onse anaimirira. 2 Mbiri 7: 3,6
4
Chifundo cha Mulungu ndi Munthu Yehova ndiye wachifundo ndi wachisomo, wosakwiya msanga, ndi wachifundo chochuluka. Salmo 103:8 Chifukwa chake khalani achifundo, monga Atate wanu ali wachifundo. Luka 6:36
Ndipo atakambirana ndi anthu, anaika oimbira Yehova, ndi otamanda ulemerero wa chiyero, potuluka patsogolo pa gulu lankhondo, ndi kunena, Tamandani Yehova, pakuti chifundo chake chimakhala chosatha. 2 Mbiri 20:21 Pakuti mukabwerera kwa Yehova, abale anu ndi ana anu adzalandira chifundo pamaso pa iwo amene anawatenga ukapolo, kotero kuti adzabwerera kudziko lino; pakuti Yehova Mulungu wanu ndi wachisomo ndi wachifundo, ndipo sadzakuchotserani nkhope yake, mukabwerera kwa Iye. 2 Mbiri 30:9 Ndipo anaimba pamodzi motsatizana, akulemekeza ndi kuyamika Yehova, pakuti Iye ndi wabwino, pakuti chifundo chake chikhala kosatha pa Israyeli. Ndipo anthu onse anafuula ndi mfuu yaikulu, pamene anatamanda Yehova, chifukwa maziko a nyumba ya Yehova anamangidwa. Ezara 3:11 Ndipo wandisonyeza chifundo pamaso pa mfumu, ndi aphungu ake, ndi pamaso pa akalonga onse amphamvu a mfumu. Ndipo ndinalimbikitsidwa chifukwa dzanja la Yehova Mulungu wanga linali pa ine, ndipo ndinasonkhanitsa amuna olemekezeka ochokera ku Israyeli kuti akwere nane limodzi. Ezara 7:28 Pakuti tinali akapolo, koma Mulungu wathu sanatisiye mu ukapolo wathu, koma watisonyeza chifundo pamaso pa mafumu a Perisiya, kutipatsa moyo, kuti tikhazikitse nyumba ya Mulungu wathu, ndi kukonzanso mabwinja ake, ndi kutipatsa linga m'Yuda ndi m'Yerusalemu. Ezara 9:9 Ndipo anati, Ndikukupemphani, Yehova Mulungu wa Kumwamba, Mulungu wamkulu ndi woopsa, amene amasunga pangano ndi chifundo kwa iwo akumukonda ndi kusunga malamulo ake; Ambuye, ndikukupemphani, khutu lanu limvere pemphero la mtumiki wanu, ndi pemphero la atumiki anu, amene akufuna kuopa dzina lanu; ndipo mupambane, ndikukupemphani, mtumiki wanu lero, ndipo mumupatse chifundo pamaso pa munthu uyu. Pakuti ndinali woperekera chikho cha mfumu. Nehemiya 1: 5,11 Ndipo anakana kumvera, sanakumbukire zodabwitsa zanu zomwe mudachita pakati pawo; koma anaumitsa khosi lawo, ndipo m'kupanduka kwawo anaika mtsogoleri kuti abwerere ku ukapolo wawo; koma Inu ndinu Mulungu wokhululukira, wachisomo ndi wachifundo, wochedwa kukwiya, ndi wa chifundo chachikulu; ndipo simunawasiye. Koma inu, mwa chifundo chanu chachikulu, simunawasiye m'chipululu; mtambo woima pa denga sunawachokere usana, kuwatsogolera panjira, kapena mtambo wamoto usiku, kuwaunikira, ndi njira yoti ayendemo. Chifukwa chake munawapereka m'manja mwa adani awo amene anawasautsa; ndipo nthawi ya nsautso yawo, pamene anafuula kwa Inu, munawamva kuchokera kumwamba; ndipo monga mwa chifundo chanu chachikulu munawapatsa apulumutsi, amene anawapulumutsa m'manja mwa adani awo. Koma atapumula, anabwerezanso kuchita choipa pamaso panu; chifukwa chake munawasiya m'manja mwa adani awo, kotero kuti analamulira pa iwo; koma pobwerera, nafuulira kwa Inu, munamva kuchokera kumwamba; ndipo munawapulumutsa kangapo monga mwa chifundo chanu; Koma chifukwa cha chifundo chanu chachikulu simunawawononge konse, kapena kuwasiya, pakuti ndinu Mulungu wachisomo ndi wachifundo. Tsopano, Mulungu wathu, Mulungu wamkulu, wamphamvu, ndi woopsa, amene amasunga pangano ndi chifundo, musalole kuti mavuto onse amene atigwera ife, mafumu athu, akalonga athu, ansembe athu, aneneri athu, makolo athu, ndi anthu anu onse, kuyambira nthawi ya mafumu a Asuri mpaka lero. Nehemiya 9:17 ,19,27-28,31-32 Ndipo ndinalamula Alevi kuti adziyeretse okha, ndi kuti abwere kudzasunga zipata, kuti tsiku la Sabata likhale lopatulika. Mundikumbukirenso, Mulungu wanga, pa izi, ndipo mundikhululukire monga mwa ukulu wa chifundo chanu. Nehemiya 13:22
5
Chifundo cha Mulungu ndi Munthu Yehova ndiye wachifundo ndi wachisomo, wosakwiya msanga, ndi wachifundo chochuluka. Salmo 103:8 Chifukwa chake khalani achifundo, monga Atate wanu ali wachifundo. Luka 6:36
Ndakatulo Iye amaubweretsa, kaya chifukwa cha chilango, kapena chifukwa cha dziko lake, kapena chifukwa cha chifundo. Yobu 37:13 (Kwa Mkulu wa Nyimbo pa Neginoth, Salmo la Davide.) Mundimvere pamene ndikuitana, Mulungu wa chilungamo changa: Munandikulitsa pamene ndinali m'mavuto; Mundichitire chifundo, ndipo imvani pemphero langa. Masalmo 4:1 Koma ine, ndi chifundo chanu chachikulu ndidzalowa m'nyumba mwanu; ndipo ndidzalambira ndikuyang'ana kachisi wanu woyera ndi mantha anu. Masalmo 5:7 Mundichitire chifundo, Yehova; pakuti ndafooka; Yehova, ndichiritseni; pakuti mafupa anga akuvutika. Bwererani, Yehova, landitsani moyo wanga; ndipulumutseni chifukwa cha chifundo chanu. Masalimo 6: 2,4 Mundichitire chifundo, Yehova; onani kuzunzika kwanga kumene ndikumva chifukwa cha iwo ondida, Inu wondikweza kuchokera ku zipata za imfa; Masalmo 9:13 Koma ndakhulupirira chifundo chanu; mtima wanga udzakondwera ndi chipulumutso chanu. Masalmo 13:5 Ndi munthu wachifundo mudzadzionetsera nokha wachifundo, ndi munthu wolungama mudzadzionetsera nokha wolungama; Iye apatsa mfumu yake chipulumutso chachikulu; ndipo achitira chifundo wodzozedwa wake, Davide, ndi mbewu yake kwamuyaya. Masalimo 18:25 , 30 Pakuti mfumu imadalira Yehova, ndipo chifukwa cha chifundo cha Wam'mwambamwamba sadzagwedezeka. Masalmo 21:7 Inde, ubwino ndi chifundo zidzanditsata masiku onse a moyo wanga: ndipo ndidzakhala m'nyumba ya Yehova kosatha. Masalmo 23:6 Kumbukirani, Yehova, chifundo chanu chachikulu ndi chifundo chanu; pakuti zakhalapo kalekale. Musakumbukire machimo a ubwana wanga, kapena zolakwa zanga; mundikumbukire monga mwa chifundo chanu, chifukwa cha ubwino wanu, Yehova. Njira zonse za Yehova ndi chifundo ndi choonadi kwa iwo akusunga pangano lake ndi mboni zake. Tembenukirani kwa ine, ndipo mundichitire chifundo; pakuti ndine wopanda pake ndi wosautsika. Masalmo 25:6-7, 10, 16 Koma ine ndidzayenda mu ungwiro wanga; mundiombole, ndipo mundichitire chifundo. Masalmo 26:11 Imvani, Yehova, pamene ndifuwula ndi mawu anga; mundichitirenso chifundo, ndipo mundiyankhe. Masalmo 27:7 Imvani, Yehova, ndipo mundichitire chifundo; Yehova, khalani mthandizi wanga. Masalimo 30:10 Ndidzakondwera ndi kusangalala ndi chifundo chanu: pakuti mwaona sautso yanga; mwadziwa moyo wanga m'masautso; Mundichitire chifundo, Yehova, pakuti ndili m'mavuto; diso langa latha ndi chisoni, inde, moyo wanga ndi mimba yanga. Muwalitse nkhope yanu pa mtumiki wanu; ndipulumutseni chifukwa cha chifundo chanu. Masalmo 31: 7,9,16 6
Chifundo cha Mulungu ndi Munthu Yehova ndiye wachifundo ndi wachisomo, wosakwiya msanga, ndi wachifundo chochuluka. Salmo 103:8 Chifukwa chake khalani achifundo, monga Atate wanu ali wachifundo. Luka 6:36
Zisoni zambiri zidzagwera woipa; koma wokhulupirira Yehova adzamzinga ndi chifundo. Masalmo 32:10 Taonani, diso la Yehova lili pa iwo akumuopa Iye, pa iwo akuyembekeza chifundo chake; Chifundo chanu, Yehova, chikhale pa ife, monga momwe tikukuyembekezerani. Masalimo 33 :18,22 Chifundo chanu, Yehova, chili kumwamba, ndi chikhulupiriko chanu kufikira mitambo. Masalmo 36:5 Woipa amabwereka koma sabwezera, koma wolungama amachita chifundo ndi kupereka. Iye nthawi zonse amakhala wachifundo, ndipo amabwereketsa, ndipo mbewu zake zimadalitsidwa. Masalimo 37:21 , 26 Musandiletse chifundo chanu, Yehova; chifundo chanu ndi choonadi chanu zindisunge nthawi zonse. Masalimo 40:11 Ndinati, Yehova, mundichitire chifundo; chiritsani moyo wanga; pakuti ndakuchimwirani. Koma Inu Yehova, mundichitire chifundo, ndipo mundidzutse, kuti ndiwabwezere. Masalimo 41: 4,10 Ukani kuti mutithandize, ndipo mutiwombole chifukwa cha chifundo chanu. Masalmo 44:26 (Kwa mkulu wa Nyimbo, Salmo la Davide, pamene mneneri Natani anabwera kwa iye, atalowa kwa Batiseba.) Mundichitire chifundo, Mulungu, monga mwa chifundo chanu; monga mwa kuchuluka kwa chifundo chanu, fafanizani zolakwa zanga. Masalmo 51:1 Koma ine ndili ngati mtengo wa azitona wobiriwira m'nyumba ya Mulungu: Ndimadalira chifundo cha Mulungu kwamuyaya. Masalmo 52:8 (Kwa mkulu wa Nyimbo pa Yonatelemurekokimu, Miktamu wa Davide, pamene Afilisti adamugwira ku Gati.) Mundichitire chifundo, Mulungu; pakuti munthu akufuna kundimeza; akundizunza tsiku ndi tsiku. Masalmo 56:1 (Kwa mkulu wa Nyimbo, Altaschith, Michtam wa Davide, pamene anathawa Sauli m'phanga.) Ndichitireni chifundo, Mulungu, ndichitireni chifundo: pakuti moyo wanga ukukhulupirirani Inu; Inde, ndidzabisala mu mthunzi wa mapiko anu, kufikira masoka awa atatha. Iye adzatumiza kuchokera kumwamba, nandipulumutse ku chitonzo cha iye amene akufuna kundimeza. Mulungu adzatumiza chifundo chake ndi choonadi chake. Pakuti chifundo chanu ndi chachikulu mpaka kumwamba, ndi choonadi chanu mpaka mitambo. Masalimo 57:1 , 3, 10 Chifukwa chake Inu, Yehova Mulungu wa makamu, Mulungu wa Israyeli, dzukani kuti mulange amitundu onse; musachitire chifundo ochimwa onse oipa. Mulungu wa chifundo changa adzanditsogolera; Mulungu adzandionetsa chikhumbo changa pa adani anga. Koma ndidzayimba za mphamvu yanu; inde, ndidzayimba mokweza za chifundo chanu m'mawa; pakuti mwakhala linga langa ndi pothawirapo panga tsiku la nsautso yanga. Ndidzayimbira Inu, mphamvu yanga; pakuti Mulungu ndiye linga langa, ndi Mulungu wa chifundo changa. Masalmo 59:5 , 10, 16-17 Iye adzakhala pamaso pa Mulungu kwamuyaya: Konzani chifundo ndi choonadi kuti zimusunge. Masalmo 61:7
7
Chifundo cha Mulungu ndi Munthu Yehova ndiye wachifundo ndi wachisomo, wosakwiya msanga, ndi wachifundo chochuluka. Salmo 103:8 Chifukwa chake khalani achifundo, monga Atate wanu ali wachifundo. Luka 6:36
Chifundonso ndi chanu, Ambuye; pakuti mubwezera munthu aliyense monga mwa ntchito yake. Masalmo 62:12 Mulungu wodala, amene sanandichotsere pemphero langa, kapena chifundo chake. Masalmo 66:20 (Kwa Woyimba Wamkulu pa Neginoth, Salmo kapena Nyimbo.) Mulungu atichitire chifundo, natidalitse; natiwalitsire nkhope yake; Selah. Masalmo 67:1 Koma ine, pemphero langa lili kwa Inu, Yehova, m'nthawi yolandirika: Mulungu, mwa chifundo chanu chachikulu mundimvere, m'choonadi cha chipulumutso chanu. Mundimvere, Yehova; pakuti chifundo chanu n'chabwino; munditembenukire monga mwa kuchuluka kwa chifundo chanu. Masalimo 69:13 , 16 Kodi chifundo chake chatha kwamuyaya? Kodi lonjezo lake latha kwamuyaya? Kodi Mulungu wayiwala kukhala wachifundo? Kodi watseka chifundo chake mu mkwiyo? Selah. Masalimo 77: 8-9 Musakumbukire zolakwa zathu zakale, chifundo chanu chititsogolere msanga; pakuti tafooka kwambiri. Masalimo 79:8 Tionetseni chifundo chanu, Yehova, ndipo tipatseni chipulumutso chanu. Chifundo ndi choonadi zakumana, chilungamo ndi mtendere zapsompsonana. Masalimo 85: 7,10 Mundichitire chifundo, Ambuye: pakuti ndimafuulira kwa Inu tsiku ndi tsiku. Pakuti Inu, Ambuye, ndinu wabwino, wokonzeka kukhululukira, ndi wachifundo chochuluka kwa onse akuitana Inu. Pakuti chifundo chanu kwa ine n’chachikulu, ndipo mwandipulumutsa ku gehena. Koma Inu, Ambuye, ndinu Mulungu wachifundo ndi wachisomo, woleza mtima, wochuluka chifundo ndi choonadi. Munditembenukire, mundichitire chifundo; Patsani mphamvu yanu kwa mtumiki wanu, ndipo pulumutsani mwana wa mdzakazi wanu. Masalimo 86: 3,5,13,15-16 (Maschil ya Etani wa ku Ezira.) Ndidzayimba za chifundo cha Yehova kosatha; ndi pakamwa panga ndidzadziwitsa kukhulupirika kwanu ku mibadwomibadwo. Pakuti ndati, Chifundo chidzakhazikika kosatha; Mudzakhazikitsa chikhulupiriko chanu m'mwamba momwemo. Chilungamo ndi chiweruzo ndizo maziko a mpando wanu wachifumu; chifundo ndi choonadi zidzakutsogolerani. Koma chikhulupiriro changa ndi chifundo changa zidzakhala naye; ndipo nyanga yake idzakwezedwa m'dzina langa. Ndidzamusungira chifundo changa kosatha, ndipo pangano langa lidzakhala lolimba naye. Masalimo 89: 1-2,14,24,28 Tikhutitseni molawirira ndi chifundo chanu; kuti tikondwere ndi kusangalala masiku athu onse. Masalmo 90:14 Pamene ndinati, Phazi langa laterereka, chifundo chanu, Yehova, chinandichirikiza. Masalimo 94:18 Iye wakumbukira chifundo chake ndi choonadi chake pa nyumba ya Israyeli: malekezero onse a dziko lapansi aona chipulumutso cha Mulungu wathu. Masalimo 98:3 Pakuti Yehova ndiye wabwino, chifundo chake chimakhalapo kosatha, ndi choonadi chake chidzakhalapo ku mibadwomibadwo. Masalimo 100:5 (Salmo la Davide.) Ndidzayimba za chifundo ndi chiweruzo; ndidzayimba nyimbo kwa inu, Yehova. Masalmo 101:1
8
Chifundo cha Mulungu ndi Munthu Yehova ndiye wachifundo ndi wachisomo, wosakwiya msanga, ndi wachifundo chochuluka. Salmo 103:8 Chifukwa chake khalani achifundo, monga Atate wanu ali wachifundo. Luka 6:36
Udzauka, ndi kuchitira chifundo Ziyoni; pakuti nthawi yomuchitira chifundo yafika, inde, nthawi yoikika. Masalimo 102:13 Amene amaombola moyo wako ku chiwonongeko, amene amakuveka korona wa chifundo ndi chifundo; Yehova ndi wachifundo ndi wachisomo, wosakwiya msanga, ndi wachifundo chochuluka. Pakuti monga kumwamba kuli pamwamba pa dziko lapansi, momwemonso chifundo chake ndi chachikulu kwa iwo akumuopa Iye. Koma chifundo cha Yehova chilipo kuyambira muyaya kufikira muyaya pa iwo akumuopa Iye, ndi chilungamo chake kwa ana a ana; Masalimo 103: 4,8,11,17 Tamandani Yehova. Yamikani Yehova, pakuti Iye ndi wabwino; pakuti chifundo chake chimakhala kosatha. Makolo athu sanamvetse zodabwitsa zanu mu Igupto; sanakumbukire kuchuluka kwa chifundo chanu; koma anautsa mkwiyo wake panyanja, ngakhale pa Nyanja Yofiira. Ndipo anakumbukira pangano lake chifukwa cha iwo, nalapa monga mwa kuchuluka kwa chifundo chake. Masalimo 106: 1,7,45 Yamikani Yehova, pakuti Iye ndi wabwino; pakuti chifundo chake chimakhala kosatha. Masalimo 107:1 Pakuti chifundo chanu n’chachikulu pamwamba pa thambo, ndi choonadi chanu chimafika mpaka ku mitambo. Masalimo 108:4 Pasakhale wina womuchitira chifundo, ndipo pasakhale wina wochitira chifundo ana ake amasiye. Chifukwa sanakumbukire chifundo, koma anazunza munthu wosauka ndi wosowa, kuti aphe ngakhale wosweka mtima. Koma ndichitireni ine, Yehova Ambuye, chifukwa cha dzina lanu; popeza chifundo chanu n'chabwino, ndipulumutseni. Ndithandizeni, Yehova Mulungu wanga; Ndipulumutseni monga mwa chifundo chanu; Masalimo 109:12 , 16, 21, 26 Osati kwa ife, Yehova, osati kwa ife, koma kwa dzina lanu patsani ulemerero, chifukwa cha chifundo chanu, ndi chifukwa cha choonadi chanu. Masalimo 115:1 Yehova ndiye wachisomo, ndi wolungama; inde, Mulungu wathu ndi wachifundo. Masalimo 116:5 Pakuti chifundo chake ndi chachikulu kwa ife: ndipo choonadi cha Yehova chidzakhalapo kosatha. Tamandani Yehova. Masalimo 117:2 Yamikani Yehova, pakuti Iye ndiye wabwino; pakuti chifundo chake chimakhala kosatha. Aloleni Israyeli anene tsopano, kuti chifundo chake chikhala kosatha. Anene tsopano kuti banja la Aroni, kuti chifundo chake chimakhala kosatha. Anene tsopano iwo akuopa Yehova, kuti chifundo chake chimakhala kosatha. Yamikani Yehova, pakuti Iye ndiye wabwino; pakuti chifundo chake chimakhala kosatha. Masalimo 118: 1-4,29 Ndipo chifundo chanu chindidzere, Yehova, chipulumutso chanu, monga mwa mawu anu. Ndinapempha chisomo chanu ndi mtima wanga wonse; mundichitire chifundo monga mwa mawu anu. Dziko lapansi, Yehova, ladzala ndi chifundo chanu; ndiphunzitseni malamulo anu. Chifundo chanu chikhale chotonthoza ine, monga mwa mau anu kwa mtumiki wanu. Chifundo chanu chindidzere, kuti ndikhale ndi moyo; pakuti chilamulo chanu ndicho chikondwerero changa. Chitirani mtumiki wanu monga mwa chifundo chanu, ndipo mundiphunzitse malemba anu. Mundiyang'ane, ndipo mundichitire chifundo, monga momwe mumachitira ndi iwo okonda dzina lanu. Chifundo chanu chachikulu, Yehova; mundipatse moyo monga mwa maweruzo anu. Masalmo 119:41 ,58,64,76-77,124,132,156
9
Chifundo cha Mulungu ndi Munthu Yehova ndiye wachifundo ndi wachisomo, wosakwiya msanga, ndi wachifundo chochuluka. Salmo 103:8 Chifukwa chake khalani achifundo, monga Atate wanu ali wachifundo. Luka 6:36
Taonani, monga maso a akapolo akuyang'ana dzanja la ambuye awo, ndi maso a namwali akuyang'ana dzanja la mbuye wake wamkazi, momwemonso maso athu akuyang'ana Yehova Mulungu wathu, kufikira atichitira chifundo. Tichitireni chifundo, Yehova, tichitireni chifundo; pakuti tadzazidwa ndi kunyozedwa kwakukulu. Masalimo 123: 2-3 Israyeli ayembekezere Yehova; pakuti kwa Yehova kuli chifundo, ndipo kwa Iye kuli chiwombolo chochuluka. Masalimo 130:7 Masalimo 136 1 Yamikani Yehova, pakuti Iye ndiye wabwino; pakuti chifundo chake chimakhala kosatha. 2 Yamikani Mulungu wa milungu; pakuti chifundo chake nchosatha. 3 Yamikani Ambuye wa ambuye: pakuti chifundo chake chimakhala kosatha. 4 Kwa Iye yekhayo amene amachita zodabwitsa zazikulu: pakuti chifundo chake chimakhala kosatha. 5 Kwa Iye amene analenga kumwamba ndi nzeru; pakuti chifundo chake chimakhala kosatha. 6 Kwa Iye amene anatambasula dziko lapansi pamwamba pa madzi: pakuti chifundo chake chimakhala kosatha. 7 Kwa Iye amene anapanga zounikira zazikulu: pakuti chifundo chake chimakhala kosatha. 8 Dzuwa kuti lilamulire usana: pakuti chifundo chake chimakhala kosatha. 9 Mwezi ndi nyenyezi kuti zilamulire usiku: pakuti chifundo chake chimakhala kosatha. 10 Kwa Iye amene anakantha Aigupto mwa ana awo oyamba kubadwa; pakuti chifundo chake chimakhala kosatha. 11 Ndipo anatulutsa Israyeli pakati pawo: pakuti chifundo chake chimakhala chosatha. 12 Ndi dzanja lamphamvu, ndi mkono wotambasuka: pakuti chifundo chake chimakhala kosatha. 13 Kwa Iye amene anagawa Nyanja Yofiira m'magawo awiri: Pakuti chifundo chake chimakhala kosatha. 14 Ndipo anapititsa Israyeli pakati pake: pakuti chifundo chake chimakhala kosatha. 15 Koma anagwetsa Farao ndi gulu lake lankhondo m'Nyanja Yofiira: pakuti chifundo chake chimakhala kosatha. 16 Kwa Iye amene anatsogolera anthu ake m'chipululu: pakuti chifundo chake chimakhala kosatha. 17 Kwa Iye amene anakantha mafumu akuluakulu: pakuti chifundo chake chimakhala kosatha. 18 Ndipo anapha mafumu otchuka; pakuti chifundo chake chikhala kosatha. 19 Sihoni mfumu ya Aamori: pakuti chifundo chake chimakhala kosatha. 20 Ndipo Ogi mfumu ya Basana: pakuti chifundo chake chimakhala kosatha. 21 Ndipo anapereka dziko lawo ngati cholowa: pakuti chifundo chake chimakhala kosatha. 22 Cholowa cha mtumiki wake Israyeli: pakuti chifundo chake chimakhala kosatha. 23 Amene anatikumbukira pamene tinali odzichepetsa: pakuti chifundo chake chimakhala kosatha. 24 Ndipo anatipulumutsa kwa adani athu; pakuti chifundo chake chimakhala kosatha. 25 Iye amene amapatsa zamoyo zonse chakudya; pakuti chifundo chake chimakhala kosatha. 26 Yamikani Mulungu wakumwamba: pakuti chifundo chake chimakhala kosatha. Yehova adzakwaniritsa zomwe zili za ine: Chifundo chanu, Yehova, chikhala kosatha; musasiye ntchito za manja anu. Masalmo 138:8 Ndipo mwa chifundo chanu dulani adani anga, ndipo muwononge onse amene akuvutitsa moyo wanga; pakuti ine ndine mtumiki wanu. Masalimo 143:12 Yehova ndiye wachisomo, ndi wachifundo; wosakwiya msanga, ndi wachifundo chachikulu. Yehova ndi wabwino kwa onse: ndipo chifundo chake chili pa ntchito zake zonse. Masalimo 145: 8-9 Yehova akondwera ndi iwo akumuopa Iye, ndi iwo akuyembekeza chifundo chake. Masalimo 147:11
10
Chifundo cha Mulungu ndi Munthu Yehova ndiye wachifundo ndi wachisomo, wosakwiya msanga, ndi wachifundo chochuluka. Salmo 103:8 Chifukwa chake khalani achifundo, monga Atate wanu ali wachifundo. Luka 6:36
Chifundo ndi choonadi zisakusiye: Zimange pakhosi pako; Zilembe pamtima pako. Miyambo 3:3 Munthu wachifundo amachitira moyo wake zabwino, koma wankhanza amavutitsa thupi lake. Miyambo 11:17 Munthu wolungama amasamalira moyo wa chiweto chake, koma chifundo cha oipa ndi chankhanza. Miyambo 12:10 Wonyoza mnansi wake achimwa; koma wochitira chifundo osauka ndiye wodala. Kodi iwo amene amakonza zoipa sasochera? Koma chifundo ndi choonadi zidzakhala kwa iwo amene amakonza zabwino. Wopondereza wosauka amanyoza Mlengi wake; koma womulemekeza amakomera mtima wosauka. Miyambo 14:21 -22,31 Ndi chifundo ndi choonadi, choipa chimayeretsedwa; ndipo ndi kuopa Yehova anthu amapatuka ku choipa. Miyambo 16:6 Chifundo ndi choonadi zimasunga mfumu; ndipo mpando wake wachifumu umachirikizidwa ndi chifundo. Miyambo 20:28 Iye amene amatsata chilungamo ndi chifundo adzapeza moyo, chilungamo, ndi ulemu. Miyambo 21:21 Wobisa machimo ake sadzapambana; koma wowaulula ndi kuwasiya adzachitiridwa chifundo. Miyambo 28:13
Ulosi Chifukwa chake Ambuye sadzakondwera ndi anyamata awo, ndipo sadzachitira chifundo ana awo amasiye ndi akazi amasiye; pakuti aliyense ndi wachinyengo ndi wochita zoipa, ndipo pakamwa pa aliyense palankhula zopusa. Pa zonsezi mkwiyo wake sunabwerere m'mbuyo, koma dzanja lake lidakali lotambasulidwa. Yesaya 9:17 Pakuti Yehova adzachitira chifundo Yakobo, ndipo adzasankhanso Israyeli, nadzawaika m'dziko lawo; ndipo alendo adzadziphatika nawo, nadzadziphatika ku nyumba ya Yakobo. Yesaya 14:1 Ndipo mpando wachifumu udzakhazikika ndi chifundo, ndipo iye adzakhala pamenepo m'choonadi m'chihema cha Davide, akuweruza, nafunafuna chiweruzo, nafulumira kuchita chilungamo. Yesaya 16:5 Nthambi zake zikauma, zidzathyoledwa; akazi adzabwera, nadzaziyatsa moto; pakuti ndi anthu opanda nzeru; chifukwa chake Iye amene anawapanga sadzawachitira chifundo, ndipo Iye amene anawapanga sadzawachitira chifundo. Yesaya 27:11 Chifukwa chake Yehova adzadikira, kuti akuchitireni chifundo, ndipo chifukwa chake adzakwezedwa, kuti akuchitireni chifundo; pakuti Yehova ndiye Mulungu wa chiweruzo; odala onse akumuyembekezera Iye. Yesaya 30:18 Ndinakwiya ndi anthu anga, ndinaipitsa cholowa changa, ndipo ndinawapereka m'manja mwako; sunawachitire chifundo; pa okalamba unawasenza goli lako lolemera kwambiri. Yesaya 47:6
11
Chifundo cha Mulungu ndi Munthu Yehova ndiye wachifundo ndi wachisomo, wosakwiya msanga, ndi wachifundo chochuluka. Salmo 103:8 Chifukwa chake khalani achifundo, monga Atate wanu ali wachifundo. Luka 6:36
Sadzamva njala kapena ludzu, kutentha kapena dzuwa sizidzawatentha, pakuti Iye amene achitira chifundo adzawatsogolera, ngakhale pa akasupe amadzi adzawatsogolera. Imbani, inu kumwamba; ndipo kondwerani, inu dziko lapansi; ndipo fuulani, inu mapiri; pakuti Yehova watonthoza anthu ake, ndipo adzachitira chifundo ozunzika ake. Yesaya 49:10,13 Kwa kanthawi kochepa ndakusiya, koma ndi chifundo chachikulu ndidzakusonkhanitsa. Mu mkwiyo wochepa ndakubisira nkhope yanga kwa kanthawi kochepa, koma ndi chifundo chosatha ndidzakuchitira chifundo, ati Yehova Woombola wako. Pakuti mapiri adzachoka, ndi zitunda zidzasunthika; koma chifundo changa sichidzachoka kwa iwe, ndipo pangano langa la mtendere silidzasunthika, ati Yehova amene wakuchitira chifundo. Yesaya 54:7-8,10 Tcherani khutu lanu, mudze kwa Ine; Imvani, ndipo moyo wanu udzakhala ndi moyo; ndipo ndidzapangana nanu pangano losatha, chifundo chokhazikika cha Davide. Woipa asiye njira yake, ndi wosalungama asiye maganizo ake; nabwerere kwa Yehova, ndipo Iye adzamchitira chifundo; ndi kwa Mulungu wathu, pakuti Iye adzakhululukira kwambiri. Yesaya 55:3,7 Wolungama amatayika, ndipo palibe amene amaganizira zimenezo mumtima mwake, ndipo anthu achifundo amachotsedwa, ndipo palibe amene amaganizira kuti wolungama wachotsedwa pa choipa chomwe chikubwera. Yesaya 57:1 Ndipo ana a alendo adzamanga makoma ako, ndi mafumu awo adzakutumikira: pakuti ndi mkwiyo wanga ndinakumenya, koma ndi kukoma mtima kwanga ndakuchitira chifundo. Yesaya 60:10 Ndidzatchula za chifundo cha Yehova, ndi matamando a Yehova, monga mwa zonse zimene Yehova watipatsa, ndi ubwino waukulu kwa nyumba ya Israyeli, umene wawapatsa monga mwa chifundo chake, ndi monga mwa kuchuluka kwa chifundo chake. Yang'anani pansi kuchokera kumwamba, ndipo onani kuchokera pamalo anu oyera ndi aulemerero wanu: changu chanu ndi mphamvu zanu zili kuti, kufuula kwa mtima wanu ndi chifundo chanu pa ine? Kodi zaletsedwa? Yesaya 63:7,15 Pita, ukalalikire mawu awa kumpoto, nuti, Bwerera, Israyeli wobwerera m’mbuyo, ati Yehova; ndipo sindidzakukwiyirani; pakuti Ine ndine wachifundo, ati Yehova, ndipo sindidzasunga mkwiyo nthawi zonse. Yeremiya 3:12 Agwira uta ndi nthungo; ndi ankhanza, opanda chifundo; mawu awo akumveka ngati nyanja; ndipo akwera pamahatchi, okonzedwa ngati anthu okonzekera nkhondo ndi iwe, mwana wamkazi wa Ziyoni. Yeremiya 6:23 Ndipo ndidzaphwanya wina ndi mnzake, ngakhale atate ndi ana pamodzi, ati Yehova; sindidzawachitira chifundo, kapena kuwalekerera, kapena kuwachitira chifundo, koma kuwaononga. Yeremiya 13:14 Pakuti Yehova wanena kuti, “Usalowe m’nyumba ya maliro, usapite kukawalira maliro, kapena kuwalirira.” (Yeremiya 16:5) “Pakuti ndachotsa mtendere wanga kwa anthu awa,” watero Yehova. Ndipo pambuyo pake, ati Yehova, ndidzapereka Zedekiya mfumu ya Yuda, ndi atumiki ake, ndi anthu ake, ndi iwo otsala mumzinda uno ku mliri, ndi lupanga, ndi njala, m'dzanja la Nebukadirezara mfumu ya Babulo, ndi m'dzanja la adani awo, ndi m'dzanja la iwo akufuna moyo wawo; ndipo adzawapha ndi lupanga lakuthwa; sadzawalekerera, sadzawachitira chifundo, kapena kuwachitira chifundo. Yeremiya 21:7
12
Chifundo cha Mulungu ndi Munthu Yehova ndiye wachifundo ndi wachisomo, wosakwiya msanga, ndi wachifundo chochuluka. Salmo 103:8 Chifukwa chake khalani achifundo, monga Atate wanu ali wachifundo. Luka 6:36
Yehova wanena kuti: “Taonani, ndidzabwezanso anthu a m’mahema a Yakobo, ndipo ndidzachitira chifundo malo ake okhalamo, ndipo mzindawu udzamangidwa pa mulu wake, ndipo nyumba yachifumu idzakhalabe monga mwa mwambo wake.” Yeremiya 30:18 Kodi Efraimu ndi mwana wanga wokondedwa? Kodi ndi mwana wabwino? Pakuti kuyambira pamene ndinalankhula momutsutsa, ndimamukumbukirabe. Chifukwa chake mtima wanga umamuvutitsa; ndidzamuchitira chifundo ndithu, ati Yehova. Yeremiya 31:20 Mawu a chisangalalo, ndi mawu a chisangalalo, mawu a mkwatibwi, ndi mawu a mkwatibwi, mawu a iwo amene adzati, Tamandani Yehova wa makamu: pakuti Yehova ndiye wabwino; pakuti chifundo chake chikhala kosatha; ndi a iwo amene abweretsa nsembe yoyamika m’nyumba ya Yehova. Pakuti ndidzabweza ukapolo wa dzikolo, monga poyamba, ati Yehova. Pamenepo ndidzataya mbewu ya Yakobo, ndi Davide mtumiki wanga, kuti ndisatenge mbadwa zake kukhala olamulira mbewu ya Abrahamu, Isaki, ndi Yakobo; pakuti ndidzabweza ukapolo wawo, ndi kuwachitira chifundo. Yeremiya 33:11,26 Ndipo ndidzakuchitirani chifundo, kuti iye akuchitireni chifundo, ndikubweza inu kudziko lanu. Yeremiya 42:12 Adzagwira uta ndi nthungo; ndi ankhanza, osachitira chifundo; mawu awo adzamveka ngati nyanja, ndipo adzakwera pamahatchi, aliyense wokonzeka, ngati munthu wankhondo, kukamenyana nawe, mwana wamkazi wa Babulo. Yeremiya 50:42 Ndi chifundo cha Yehova kuti sitinathe, chifukwa chifundo chake sichimatha. Koma ngakhale achititsa chisoni, koma adzakhala ndi chifundo monga mwa kuchuluka kwa chifundo chake. Maliro 3:22,32 Chifukwa chake atero Ambuye Yehova, Tsopano ndidzabwezanso undende wa Yakobo, ndi kuchitira chifundo nyumba yonse ya Israyeli, ndipo ndidzachita nsanje ndi dzina langa loyera; Ezekieli 39:25 Kuti apemphe chifundo kwa Mulungu wakumwamba pa chinsinsi ichi, kuti Danieli ndi anzake asawonongeke pamodzi ndi anzeru ena onse a ku Babulo. Danieli 2:18 Chifukwa chake, mfumu, uphungu wanga ukhale wovomerezeka kwa inu, ndipo lekani machimo anu mwa kuchita chilungamo, ndi mphulupulu zanu mwa kuchitira chifundo osauka, ngati zingakulitse mtendere wanu. Danieli 4:27 Ndipo ndinapemphera kwa Yehova Mulungu wanga, ndinaulula machimo anga, ndipo ndinati, Ambuye, Mulungu wamkulu ndi woopsa, amene amasunga pangano ndi chifundo kwa iwo akumukonda, ndi kwa iwo akusunga malamulo ake; kwa Ambuye Mulungu wathu kuli chifundo ndi zikhululukiro, ngakhale tampandukira Iye; Mulungu wanga, tcherani khutu lanu, ndipo imvani; tsegulani maso anu, ndipo onani mabwinja athu, ndi mzinda wotchedwa ndi dzina lanu; pakuti sitipereka mapembedzero athu pamaso panu chifukwa cha chilungamo chathu, koma chifukwa cha chifundo chanu chachikulu. Danieli 9:4,9,18 Ndipo anatenganso pakati, nabala mwana wamkazi. Ndipo Mulungu anati kwa iye, Umutche dzina lake Loruhama; pakuti sindidzachitiranso chifundo nyumba ya Israyeli, koma ndidzawachotsa konse. Koma ndidzachitira chifundo nyumba ya Yuda, ndipo ndidzawapulumutsa ndi Yehova Mulungu
13
Chifundo cha Mulungu ndi Munthu Yehova ndiye wachifundo ndi wachisomo, wosakwiya msanga, ndi wachifundo chochuluka. Salmo 103:8 Chifukwa chake khalani achifundo, monga Atate wanu ali wachifundo. Luka 6:36
wawo, ndipo sindidzawapulumutsa ndi uta, kapena lupanga, kapena nkhondo, kapena akavalo, kapena okwera pamahatchi. Hoseya 1:6-7 Ndipo sindidzachitira chifundo ana ake, chifukwa iwo ndi ana a dama. Hoseya 2:4 Ndipo ndidzakukwatira iwe kwamuyaya, inde, ndidzakukwatira iwe kwa ine m'chilungamo, ndi m'chiweruzo, ndi m'chifundo, ndi m'chifundo. Ndipo ndidzabzala iye kwa ine m'nthaka, ndipo ndidzachitira chifundo iye amene sanalandire chifundo; ndipo ndidzati kwa iwo omwe sanali anthu anga, Ndinu anthu anga; ndipo iwo adzati, Ndinu Mulungu wanga. Hoseya 2:19,23 Tamverani mawu a Yehova, inu ana a Israyeli: pakuti Yehova ali ndi mlandu ndi okhala m'dzikomo, chifukwa palibe choonadi, kapena chifundo, kapena kudziwa Mulungu m'dzikomo. Hoseya 4:1 Pakuti ndimafuna chifundo, osati nsembe, ndi kudziwa Mulungu koposa nsembe zopsereza. Hoseya 6:6 Bzalani m'chilungamo, konzani mokoma mtima; limani nthaka yanu yolima: pakuti yafika nthawi yofuna Yehova, kufikira atadza, navumbitsirani chilungamo. Hoseya 10:12 Chifukwa chake bwerera kwa Mulungu wako: sunga chifundo ndi chiweruzo, ndipo yembekezera Mulungu wako nthawi zonse. Hoseya 12:6 Asuri sadzatipulumutsa; sitidzakwera pamahatchi, ndipo sitidzanenanso za ntchito ya manja athu, Inu ndinu milungu yathu; pakuti mwa Inu ana amasiye amapeza chifundo. Hoseya 14:3 Ndipo ng'ambani mitima yanu, osati zovala zanu, ndi kubwerera kwa Yehova Mulungu wanu: pakuti Iye ndiye wachisomo ndi wachifundo, wosakwiya msanga, ndi wachifundo chachikulu, ndipo amalapa choipacho. Yoweli 2:13 Iwo amene amayang'ana zinthu zopanda pake zabodza amasiya chifundo chawo. Yona 2:8 Ndipo anapemphera kwa Yehova, nati, “Ndikupemphani, Yehova, kodi si ichi chimene ndinanena ndili kudziko langa?” Chifukwa chake ndinathawira ku Tarisi kale; pakuti ndinadziwa kuti ndinu Mulungu wachisomo, wachifundo, wosakwiya msanga, ndi wachifundo chachikulu, ndi wolapa choipacho.” Yona 4:2 Iye wakudziwitsa, munthu iwe, chabwino; ndipo Yehova akufuna chiyani kwa iwe, koma kuchita cholungama, ndi kukonda chifundo, ndi kuyenda modzichepetsa ndi Mulungu wako? Mika 6:8 Mulungu ndani wonga Inu, amene amakhululukira mphulupulu, napitirira zolakwa za otsala a cholowa chake? Sasunga mkwiyo wake kosatha, chifukwa amakondwera ndi chifundo. Mudzachitira Yakobo zoona, ndi Abrahamu chifundo chimene munalumbira kwa makolo athu kuyambira kalekale. Mika 7:18,20 Yehova, ndamva mawu anu, ndipo ndachita mantha: Ambuye, tsitsimutsani ntchito yanu pakati pa zaka, pakati pa zaka dziwitsani; mu mkwiyo kumbukirani chifundo. Habakuku 3:2 Pamenepo mngelo wa Yehova anayankha nati, Yehova wa makamu, kodi mudzakhala osachitira chifundo Yerusalemu ndi mizinda ya Yuda, imene mwakwiya nayo zaka makumi asanu ndi awiri izi? Chifukwa chake atero Yehova, Ndibwerera ku Yerusalemu ndi chifundo; nyumba yanga
14
Chifundo cha Mulungu ndi Munthu Yehova ndiye wachifundo ndi wachisomo, wosakwiya msanga, ndi wachifundo chochuluka. Salmo 103:8 Chifukwa chake khalani achifundo, monga Atate wanu ali wachifundo. Luka 6:36
idzamangidwa momwemo, ati Yehova wa makamu, ndipo chingwe chidzatambasulidwa pa Yerusalemu. Zekariya 1:12,16 Atero Yehova wa makamu, ndi kuti, Chitani chiweruzo chenicheni, ndipo yense achitire mbale wake chifundo ndi chifundo. Zekariya 7:9 Ndipo ndidzalimbitsa nyumba ya Yuda, ndipo ndidzapulumutsa nyumba ya Yosefe, ndipo ndidzawabwezeretsa kuti awakhazikitsenso, pakuti ndimawachitira chifundo; ndipo adzakhala ngati sindinawataye; pakuti Ine ndine Yehova Mulungu wawo, ndipo ndidzawamvera. Zekariya 10:6
Mauthenga Abwino ndi Machitidwe Odala ali achifundo, chifukwa adzalandira chifundo. Mateyu 5:7 Koma pitani mukaphunzire tanthauzo lake lakuti, ‘Ndikufuna chifundo, osati nsembe.’ Pakuti sindinabwere kudzaitana olungama, koma ochimwa kuti alape.” Yesu atachoka kumeneko, amuna awiri akhungu anamutsatira, akufuula kuti, ‘Mwana wa Davide, tichitireni chifundo.’ Mateyu 9:13,27 Koma mukadadziwa tanthauzo la izi, Ndikufuna chifundo, osati nsembe, simukadatsutsa osalakwa. Mateyu 12:7 Ndipo onani, mkazi wa ku Kanani anatuluka m'malire omwewo, nafuwula kwa Iye, nati, Mundichitire ine chifundo, Ambuye, Mwana wa Davide; mwana wanga wamkazi wagwidwa ndi chiwanda kwambiri. Mateyu 15:22 Ambuye, chitirani chifundo mwana wanga, chifukwa ali ndi khunyu, ndipo akuvutika kwambiri; chifukwa nthawi zambiri amagwa pamoto, ndipo nthawi zambiri m'madzi. Mateyu 17:15 Ndipo onani, amuna awiri akhungu anakhala m’mbali mwa msewu, atamva kuti Yesu akudutsa, anafuula kuti: “Tichitireni chifundo, Ambuye, Mwana wa Davide!” Ndipo khamu la anthu linawadzudzula chifukwa chakuti anangokhala chete, koma anafuula kwambiri, nati: “Tichitireni chifundo, Ambuye, Mwana wa Davide!” Mateyu 20:30-31 Tsoka kwa inu, alembi ndi Afarisi, onyenga, chifukwa mumapereka chakhumi cha timbewu ta ... Ndipo atamva kuti ndi Yesu wa ku Nazarete, anayamba kufuula, nati, Yesu, Mwana wa Davide, mundichitire chifundo. Ndipo ambiri adamudzudzula kuti akhale chete; koma adafuwula kwambiri, Mwana wa Davide, mundichitire chifundo. Marko 10:47-48 Ndipo chifundo chake chili pa iwo akumuopa mibadwomibadwo. Wathandiza mtumiki wake Israyeli, pokumbukira chifundo chake; Ndipo anansi ake ndi abale ake anamva kuti Ambuye adamuchitira chifundo chachikulu; ndipo anakondwera naye. Kuti achite chifundo cholonjezedwa kwa makolo athu, ndi kukumbukira pangano lake lopatulika; Mwa chifundo chachikulu cha Mulungu wathu; momwe mbandakucha wochokera kumwamba watichezera, Luka 1:50,54,58,72,78 Chifukwa chake khalani achifundo, monga Atate wanu ali wachifundo. Luka 6:36 Koma Msamariya wina, ali paulendo, anafika komwe anali; ndipo atamuona, anamvera chifundo, nadza kwa iye, namanga mabala ake, nathira mafuta ndi vinyo, namukweza pa chiweto chake, napita 15
Chifundo cha Mulungu ndi Munthu Yehova ndiye wachifundo ndi wachisomo, wosakwiya msanga, ndi wachifundo chochuluka. Salmo 103:8 Chifukwa chake khalani achifundo, monga Atate wanu ali wachifundo. Luka 6:36
naye ku nyumba ya alendo, namusamalira. Ndipo m'mawa mwake atachoka, anatulutsa madinari awiri, napatsa mwini nyumba, nati kwa iye, Musamalire; ndipo chilichonse chomwe muwononga chochulukirapo, ndikabweranso, ndidzakubwezera. Ndani wa awa atatu, mukuganiza kuti, anali mnansi wa iye amene anagwa pakati pa achifwamba? Ndipo iye anati, Iye amene anamchitira chifundo. Ndipo Yesu anati kwa iye, Pita, uchite nawe momwemo. Luka 10:37 Ndipo anafuula nati, Atate Abrahamu, mundichitire chifundo, mutumize Lazaro, kuti aviike nsonga ya chala chake m'madzi, naziziritse lilime langa; pakuti ndikuzunzidwa m'lawi ili. Luka 16:24 Ndipo anakweza mawu awo, nati, Yesu, Ambuye, tichitireni chifundo. Luka 17:13 Ndipo wokhometsa msonkho, ataima patali, sanafune ngakhale kukweza maso ake kumwamba, koma anadziguguda pachifuwa pake, nati, Mulungu, mundichitire chifundo ine wochimwa. Ndipo anafuula, nati, Yesu, Mwana wa Davide, mundichitire chifundo. Ndipo iwo amene anatsogola anamdzudzula, kuti akhale chete; koma iye anafuula kwambiri, Mwana wa Davide, mundichitire chifundo. Luka 18:13,38-39 Ndipo ponena kuti anamuukitsa kwa akufa, osabwereranso ku chivundi, anati motere, Ndidzakupatsani chifundo choona cha Davide. Machitidwe 13:34
Makalata Pakuti anati kwa Mose, Ndidzachitira chifundo amene ndikufuna kumvera chifundo, ndipo ndidzachitira chifundo amene ndikufuna kumvera chisoni. Chifukwa chake sichichokera kwa iye amene akufuna, kapena kwa iye amene athamanga, koma kwa Mulungu amene achitira chifundo. Chifukwa chake amachitira chifundo amene akufuna kumvera chifundo, ndipo amaumitsa mtima amene akufuna. Ndipo kuti adziwitse ulemerero wake pa zotengera zachifundo, zimene adazikonzeratu ulemerero, Aroma 9:15-16,18,23. Pakuti monga inu kale simunakhulupirire Mulungu, koma tsopano mwalandira chifundo chifukwa cha kusakhulupirira kwawo, momwemonso iwo sanakhulupirire tsopano, kuti mwa chifundo chanu iwonso akalandire chifundo. Pakuti Mulungu wawatsekera onse m'kusakhulupirira, kuti akachitire chifundo onse. Aroma 11:30-32 Chifukwa chake ndikukupemphani abale, mwa chifundo cha Mulungu, kuti mupereke matupi anu nsembe yamoyo, yopatulika, yokondweretsa Mulungu, ndiyo utumiki wanu woyenera. Kapena iye wolimbikitsa, pa chilimbikitso: wopatsa, achite ndi mtima wofatsa; iye wolamulira, ndi changu; iye wochita chifundo, ndi kukondwera. Aroma 12:1,8 Ndipo kuti amitundu akalemekeze Mulungu chifukwa cha chifundo chake, monga kwalembedwa, Chifukwa cha ichi ndidzakuvomerezani pakati pa amitundu, ndi kuyimbira dzina lanu. Aroma 15:9 Koma ponena za anamwali, ndilibe lamulo la Ambuye; koma ndipereka lingaliro langa, monga munthu amene Ambuye walandira chifundo chake kukhala wokhulupirika. 1 Akorinto 7:25 Wodala Mulungu, Atate wa Ambuye wathu Yesu Khristu, Atate wa chifundo, ndi Mulungu wa chitonthozo chonse; 2 Akorinto 1:3 Chifukwa chake popeza tili ndi utumiki uwu, monga momwe talandira chifundo, sitifooka; 2 Akorinto 4:1 16
Chifundo cha Mulungu ndi Munthu Yehova ndiye wachifundo ndi wachisomo, wosakwiya msanga, ndi wachifundo chochuluka. Salmo 103:8 Chifukwa chake khalani achifundo, monga Atate wanu ali wachifundo. Luka 6:36
Ndipo onse amene ayenda motsatira lamulo ili, mtendere ndi chifundo zikhale pa iwo, ndi pa Israyeli wa Mulungu. Agalatiya 6:16 Koma Mulungu, wolemera mu chifundo, chifukwa cha chikondi chake chachikulu chimene anatikonda nacho, Aefeso 2:4 Ngati tsono muli chitonthozo mwa Khristu, ngati chitonthozo cha chikondi, ngati chiyanjano cha Mzimu, ngati chifundo ndi chifundo, Afilipi 2:1 Pakuti anadwaladi pafupi kufa; koma Mulungu anamchitira chifundo; osati iye yekha, komanso ine, kuti ndisakhale ndi chisoni chowonjezera pa chisoni. Afilipi 2:27 Chifukwa chake valani, monga osankhidwa a Mulungu, oyera mtima ndi okondedwa, mtima wachifundo, kukoma mtima, kudzichepetsa, chifatso, kuleza mtima; Akolose 3:12 Kwa Timoteo, mwana wanga weniweni m'chikhulupiriro: Chisomo, chifundo, ndi mtendere, zochokera kwa Mulungu Atate wathu ndi Yesu Khristu Ambuye wathu. 1 Timoteo 1:2 Ine amene kale ndinali wonyoza Mulungu, wozunza anthu, ndi wachipongwe, koma ndinalandira chifundo, chifukwa ndinachita izi mosadziwa ndi kusakhulupirira. Ndipo chisomo cha Ambuye wathu chinali chochuluka kwambiri pamodzi ndi chikhulupiriro ndi chikondi chimene chili mwa Khristu Yesu. Mawu awa ndi okhulupirika, oyenera kulandiridwa ndi onse, kuti Khristu Yesu anadza ku dziko lapansi kupulumutsa ochimwa; amene ine ndine wamkulu wa iwo. Koma chifukwa cha ichi ndinalandira chifundo, kuti mwa ine, poyamba, Yesu Khristu akaonetsere kuleza mtima konse, kukhala chitsanzo kwa iwo amene adzakhulupirira pa Iye kufikira moyo wosatha. 1 Timoteo 1:13-16 Kwa Timoteo, mwana wanga wokondedwa: Chisomo, chifundo, ndi mtendere, zochokera kwa Mulungu Atate ndi Khristu Yesu Ambuye wathu. Ambuye achitire chifundo banja la Onesiforo; pakuti ananditsitsimutsa kawirikawiri, ndipo sanachite manyazi ndi unyolo wanga: Ambuye ampatse kuti apeze chifundo kuchokera kwa Ambuye tsiku lomwelo; ndipo muzinthu zambiri zomwe ananditumikira ku Efeso, ukudziwa bwino. 2 Timoteo 1:2,16,18 Kwa Tito, mwana wanga weniweni monga mwa chikhulupiriro cha tonse: Chisomo, chifundo, ndi mtendere, zochokera kwa Mulungu Atate ndi Ambuye Yesu Khristu Mpulumutsi wathu. Tito 1:4 Iye anatipulumutsa ife osati chifukwa cha ntchito zathu zachilungamo, koma chifukwa cha chifundo chake, mwa kutsuka kwa kubadwanso, ndi kukonzanso kwa Mzimu Woyera; Tito 3:5 Chifukwa chake m'zonse adayenera kufanana ndi abale ake, kuti akhale mkulu wa ansembe wachifundo ndi wokhulupirika m'zinthu za Mulungu, kuti apereke chiyanjanitso cha machimo a anthu. Ahebri 2:17 Chifukwa chake tiyeni tiyandikire molimbika ku mpando wachifumu wachisomo, kuti tilandire chifundo, ndi kupeza chisomo chotithandiza nthawi yakusowa. Ahebri 4:16 Pakuti ndidzawachitira chifundo zosalungama zawo, ndipo machimo awo ndi zosalungama zawo sindidzazikumbukiranso. Ahebri 8:12 Ndipo pamwamba pake panali akerubi aulemerero akuphimba chivindikiro cha chifundo; chimene sitingathe kunena padera tsopano. Ahebri 9:5
17
Chifundo cha Mulungu ndi Munthu Yehova ndiye wachifundo ndi wachisomo, wosakwiya msanga, ndi wachifundo chochuluka. Salmo 103:8 Chifukwa chake khalani achifundo, monga Atate wanu ali wachifundo. Luka 6:36
Iye amene ananyoza chilamulo cha Mose amafa opanda chifundo pa mboni ziwiri kapena zitatu: Ahebri 10:28 Pakuti chiweruzo chopanda chifundo kwa iye amene sanachite chifundo, chidzamulandira iye; ndipo chifundo chidzitamandira motsutsana ndi chiweruzo. Yakobo 2:13 Koma nzeru yochokera kumwamba iyamba kukhala yoyera, kenako yamtendere, yofatsa, yosavuta kumva, yodzaza ndi chifundo ndi zipatso zabwino, yopanda tsankho, yopanda chinyengo. Yakobo 3:17 Taonani, tiwayesa odala opirirawo. Munamva za chipiriro cha Yobu, ndipo mwaona chitsiriziro cha Ambuye, kuti Ambuye ndi wachifundo chachikulu, ndi wachifundo chachikulu. Yakobo 5:11 Wodala Mulungu ndi Atate wa Ambuye wathu Yesu Khristu, amene, monga mwa chifundo chake chachikulu, anatibalanso ku chiyembekezo cha moyo mwa kuuka kwa Yesu Khristu kwa akufa, 1 Petro 1:3 Kale simunali anthu, koma tsopano ndinu anthu a Mulungu, amene simunalandira chifundo, koma tsopano mwalandira chifundo. 1 Petro 2:10 Chisomo, chifundo, ndi mtendere, zochokera kwa Mulungu Atate, ndi kwa Ambuye Yesu Khristu, Mwana wa Atate, zikhale nanu m'choonadi ndi chikondi. 2 Yohane 1:3 Chifundo, mtendere, ndi chikondi zikhale nanu, Yuda 1:2. Khalanibe m'chikondi cha Mulungu, ndi kuyembekezera chifundo cha Ambuye wathu Yesu Khristu, kuti akupatseni moyo wosatha. Yuda 1:21
Apocrypha Ndipo anaimba nyimbo zotamanda Yehova ndi mawu okweza, chifukwa chifundo chake ndi ulemerero wake ndi wosatha mwa Israyeli yense. 1 Esdras 5:61 Ndipo tsopano mwatichitira chifundo pang'ono kuchokera kwa Inu, Ambuye, kuti patisiyire muzu ndi dzina m'malo mwa malo anu opatulika; 1 Esdras 8:78 Popeza mwandisiya, inenso ndidzakusiyani; sindidzakuchitirani chifundo. 2 Esdras 1:25
mukafuna
kuti
ndikuchitireni
chifundo,
Koma ndichite chiyani tsopano kwa inu? Ine ndine mkazi wamasiye ndipo ndasiyidwa: pitani, ana anga, ndipo pemphani chifundo kwa Yehova. 2 Esdras 2:4 Kumbukirani ana anu ogona, pakuti ndidzawatulutsa ku malekezero a dziko lapansi, ndi kuwachitira chifundo: pakuti Ine ndine wachifundo, ati Yehova Wamphamvuyonse. Apatseni ana anu chifundo mpaka nditabwera, ndipo adzawachitira chifundo: pakuti zitsime zanga zikusefukira, ndipo chisomo changa sichidzatha. 2 Esdras 2:31-32 Ndipo timachoka m'dziko lapansi ngati ziwala, ndipo moyo wathu ndi wodabwitsa komanso woopsa, ndipo sitiyenera kulandira chifundo. 2 Esdras 4:24
18
Chifundo cha Mulungu ndi Munthu Yehova ndiye wachifundo ndi wachisomo, wosakwiya msanga, ndi wachifundo chochuluka. Salmo 103:8 Chifukwa chake khalani achifundo, monga Atate wanu ali wachifundo. Luka 6:36
Ndinayankha, ndipo ndinati, Ambuye, ndikudziwa kuti Wam'mwambamwamba amatchedwa wachifundo, chifukwa amawachitira chifundo iwo omwe sanabwere padziko lapansi, Ndipo kuti ndi wachifundo chachikulu, chifukwa amachulukitsa chifundo kwa iwo omwe alipo, ndi omwe alipo kale, komanso kwa iwo omwe akubwera. Pakuti ngati sadzachulukitsa chifundo chake, dziko lapansi silingakhalebe ndi iwo omwe adzalandira cholowa chake. 2 Esdras 7:62,66-67 Kuti chinthu chopangidwa chikhale chodyetsedwa kwa kanthawi, mpaka mutachipereka ku chifundo chanu. Pakuti ife ndi makolo athu timavutika ndi matenda otere: koma chifukwa cha ife ochimwa mudzatchedwa achifundo. Pakuti ngati mukufuna kutichitira chifundo, mudzatchedwa achifundo, kwa ife omwe tilibe ntchito zachilungamo. Pakuti mwa ichi, Ambuye, chilungamo chanu ndi ubwino wanu zidzalengezedwa, ngati muchitira chifundo iwo omwe alibe chidaliro cha ntchito zabwino. Musatikwiyire koma khululukirani anthu anu, ndipo chitirani chifundo cholowa chanu: chifukwa ndinu achifundo kwa cholengedwa chanu. 2 Esdras 8:11,31-32,36,45 Chifukwa chake chotsani chisoni chanu chachikulu, ndipo chotsani chisoni chochuluka, kuti Wamphamvuyonse akuchitireni chifundo kachiwiri, ndipo Wam'mwambamwamba adzakupatsani mpumulo ndi mpumulo ku ntchito zanu. 2 Esdras 10:24 Kuti dziko lonse lapansi litsitsimutsidwe, ndipo libwerere, litapulumutsidwa ku chiwawa chanu, ndi kuti liyembekezere chiweruzo ndi chifundo cha Iye amene adalipanga. 2 Esdras 11:46 Pakuti anthu anga otsala adzawapulumutsa ndi chifundo, iwo amene atsenderezedwa m'malire anga, ndipo adzawasangalatsa mpaka tsiku la chiweruzo, limene ndinalankhula nanu kuyambira pachiyambi. Koma ine, sindinakusiyeni, ndipo sindinakusiyeni: koma ndabwera kuno, kudzapempherera kuwonongedwa kwa Ziyoni, ndi kuti ndipemphere chifundo chifukwa cha malo anu opatulika otsika. 2 Esdras 12:34,48 Chifukwa chake ngati mudzakhala odzichepetsa, ndi kusintha mitima yanu, mudzasungidwa ndi moyo ndipo mukadzafa mudzalandira chifundo. 2 Esdras 14:34 Inu Ambuye, ndinu wolungama, ndipo ntchito zanu zonse ndi njira zanu zonse ndi chifundo ndi choonadi, ndipo mumaweruza moona mtima komanso molungama kosatha. Tobiti 3:2 Ndipo mdierekezi adzamva fungo lake, nathawa, osabweranso: koma mukadzafika kwa iye, inu nonse awiri, mupemphere kwa Mulungu wachifundo, amene adzakuchitirani chifundo, nadzakupulumutsani: musaope, pakuti anaikidwa kwa inu kuyambira pachiyambi; ndipo mudzamusunga, ndipo adzapita nanu. Komanso ndikuganiza kuti adzakuberekerani ana. Tsopano Tobias atamva izi, adamukonda, ndipo mtima wake unagwirizana naye. Tobiti 6:17 Ragueli anati, “Choncho mutenge kuyambira tsopano monga mwa mwambo, pakuti iwe ndiwe msuweni wake, ndipo iye ndi wako, ndipo Mulungu wachifundo akupatseni chipambano chabwino m’zinthu zonse.” Tobiti 7:12 Muyenera kutamandidwa, chifukwa mwandisangalatsa; ndipo zimenezo sizinandichitikire monga momwe ndimaganizira; koma mwatichitira monga mwa chifundo chanu chachikulu. Muyenera kutamandidwa chifukwa mwachitira chifundo awiri omwe anali ana okhawo a makolo awo: apatseni chifundo, Ambuye, ndipo malizitsani moyo wawo ndi chimwemwe ndi chifundo. Tobiti 8:16-17 Koma Tobias anayamika pamaso pawo, chifukwa Mulungu anamuchitira chifundo. Ndipo atayandikira Sara mpongozi wake, anamudalitsa, nati, Takulandirani, mwana wanga; Mulungu
19
Chifundo cha Mulungu ndi Munthu Yehova ndiye wachifundo ndi wachisomo, wosakwiya msanga, ndi wachifundo chochuluka. Salmo 103:8 Chifukwa chake khalani achifundo, monga Atate wanu ali wachifundo. Luka 6:36
adalitsike amene wakubweretsa kwa ife, ndipo adalitsike atate wako ndi amako. Ndipo panali chisangalalo pakati pa abale ake onse omwe anali ku Nineve. Tobiti 11:17 Pakuti iye amakwapula, ndipo ali ndi chifundo: amatsikira ku gehena, ndipo amaukitsanso: ndipo palibe amene angapewe dzanja lake. Ndipo iye adzatikwapula chifukwa cha zolakwa zathu, ndipo adzatichitiranso chifundo, ndipo adzatisonkhanitsa kuchokera m'mitundu yonse, imene anatibalalitsira. Ngati mutembenukira kwa iye ndi mtima wanu wonse, ndi maganizo anu onse, ndi kuchita zolungama pamaso pake, ndiye kuti adzakutembenukirani, ndipo sadzakubisirani nkhope yake. Choncho onani zimene adzakuchitirani, ndipo mumuvomereze ndi pakamwa panu ponse, ndi kutamanda Ambuye wamphamvu, ndi kulemekeza Mfumu yosatha. M'dziko la ukapolo wanga ndimamutamanda, ndipo ndimalengeza mphamvu zake ndi ulemerero wake kwa mtundu wochimwa. Inu ochimwa, tembenukani ndipo chitani chilungamo pamaso pake: ndani angadziwe ngati adzakulandirani, ndi kukuchitirani chifundo? Iwe Yerusalemu, mzinda woyera, adzakukwapulani chifukwa cha ntchito za ana anu, ndipo adzachitiranso chifundo ana a olungama. Tobiti 13:2,5-6,9 Ndipo Mulungu adzawachitiranso chifundo, nadzawabwezera kudziko, komwe adzamanga kachisi, koma osati ngati woyamba, mpaka nthawi imeneyo ikwaniritsidwe; ndipo pambuyo pake adzabwerera kuchokera kumadera onse a ukapolo wawo, nadzamanga Yerusalemu mokongola, ndipo nyumba ya Mulungu idzamangidwamo kosatha ndi nyumba yokongola, monga momwe aneneri adanenera. Motero mitundu yonse idzatamanda Yehova, ndipo anthu ake adzavomereza Mulungu, ndipo Yehova adzakweza anthu ake; ndipo onse amene amakonda Ambuye Mulungu m'choonadi ndi chilungamo adzakondwera, kusonyeza chifundo kwa abale athu. Koma sungani lamulo ndi malamulo, ndipo dzionetseni nokha wachifundo ndi wolungama, kuti zinthu zikuyendereni bwino. Tobiti 14:5,7,9 Ndipo Oziya anati kwa iwo, Abale, limbani mtima, tiyeni tipirire masiku asanu, pamene Yehova Mulungu wathu adzatichitira chifundo chake, pakuti sadzatisiya konse. Judith 7:30 Kenako anawauza ndi mawu okweza kuti, “Tamandani, tamandani Mulungu, tamandani Mulungu, chifukwa sanachotse chifundo chake pa nyumba ya Isiraeli, koma wawononga adani athu ndi manja anga usiku uno.” Judith 13:14 Pakuti mapiri adzasunthika pa maziko awo ndi madzi, miyala idzasungunuka ngati sera pamaso panu; koma inu ndinu achifundo kwa iwo akuopani. Judith 16:15 Chifukwa chake talamula kuti onse omwe adalembedwa kwa inu ndi Amani, amene waikidwa pa ntchito, ndipo ali pafupi nafe, onse pamodzi ndi akazi awo ndi ana awo, adzawonongedwa kwathunthu ndi lupanga la adani awo, popanda chifundo ndi chifundo, tsiku la khumi ndi chinayi la mwezi wa khumi ndi chiwiri wa Adari chaka chino: Zowonjezera ku Estere 13:6 Imvani pemphero langa, ndipo chitirani chifundo cholowa chanu: Sinthani chisoni chathu kukhala chimwemwe, kuti tikhale ndi moyo, Ambuye, ndi kutamanda dzina lanu: ndipo musawononge pakamwa pa iwo akukutamandani, Ambuye. Zowonjezera ku Estere 13:17 Chifukwa chake mzinda uliwonse ndi dziko lililonse, lomwe silidzachita zinthu izi, lidzawonongedwa popanda chifundo ndi moto ndi lupanga, ndipo silidzangopitikitsidwa kwa anthu okha, komanso lidzadedwa kwambiri ndi zilombo zakuthengo ndi mbalame kwamuyaya. Zowonjezera ku Estere 16:24
20
Chifundo cha Mulungu ndi Munthu Yehova ndiye wachifundo ndi wachisomo, wosakwiya msanga, ndi wachifundo chochuluka. Salmo 103:8 Chifukwa chake khalani achifundo, monga Atate wanu ali wachifundo. Luka 6:36
Iwo amene amamukhulupirira adzazindikira choonadi, ndipo okhulupirika m'chikondi adzakhala naye: pakuti chisomo ndi chifundo zili kwa oyera mtima ake, ndipo amasamalira osankhidwa ake. Nzeru ya Solomo 3:9 Anthu anaona izi koma sanazimvetse, ndipo sanaziganizirepo, kuti chisomo chake ndi chifundo chake zili ndi oyera mtima ake, ndipo amalemekeza osankhidwa ake. Nzeru ya Solomo 4:15 Pakuti chifundo chidzakhululukira osauka msanga, koma anthu amphamvu adzazunzidwa kwambiri. Nzeru ya Solomo 6:6 Mulungu wa makolo anga, ndi Ambuye wachifundo, amene munapanga zonse ndi mawu anu, Nzeru ya Solomo 9:1 Pakuti pamene anayesedwa ngakhale kuti analangidwa mwachifundo, anadziwa momwe anthu osalungama anaweruzidwa ndi mkwiyo ndi kuzunzidwa, ludzu m'njira ina kuposa olungama. Nzeru ya Solomo 11:9 Koma Inu muli ndi chifundo pa onse; pakuti Inu mungathe kuchita zonse, ndipo mumanyalanyaza machimo a anthu, chifukwa ayenera kusintha. Nzeru ya Solomo 11:23 Koma mwa ntchito zotere mwaphunzitsa anthu anu kuti munthu wolungama akhale wachifundo, ndipo mwapangitsa ana anu kukhala ndi chiyembekezo chabwino kuti muwapatse kulapa machimo awo. Chifukwa chake, pamene mukutilanga, mumakwapula adani athu kasanu ndi kawiri, kuti, pamene tikuweruza, tiziganizira mosamala za ubwino wanu, ndipo pamene ife tokha tikuweruzidwa, tiziyembekezera chifundo. Nzeru ya Solomo 12:19,22 Koma Inu, Mulungu, ndinu wachisomo ndi woona mtima, woleza mtima, ndi wokonza zinthu zonse m'chifundo, Nzeru ya Solomo 15:1 Koma ana anu sanagonjetse mano a njoka zaululu; pakuti chifundo chanu chinali nawo nthawi zonse, ndipo chinawachiritsa. Nzeru ya Solomo 16:10 Ponena za osalungama, mkwiyo unawagwera popanda chifundo mpaka kumapeto: chifukwa anadziwa kale zomwe angachite; Nzeru ya Solomo 19:1 Inu oopa Yehova, dikirani chifundo chake; ndipo musapatuke, kuti mungagwe. Inu oopa Yehova, yembekezerani zabwino, ndi chimwemwe chosatha ndi chifundo. Pakuti Yehova ndi wodzala ndi chifundo ndi chifundo, woleza mtima, ndi wachifundo chachikulu, ndipo amakhululukira machimo, ndi kupulumutsa mu nthawi ya masautso. Mlaliki 2:7,9,11 Akuti, “Tidzagwa m’manja mwa Yehova, osati m’manja mwa anthu, pakuti monga momwe alili ukulu wake, momwemonso chifundo chake.” Mlaliki 2:18 Ndipo musanene kuti chifundo chake ndi chachikulu; adzakhululukidwa chifukwa cha machimo anga ambiri: pakuti chifundo ndi mkwiyo zimachokera kwa Iye, ndipo mkwiyo wake umakhala pa ochimwa. Mlaliki 5:6 Ndipo ngati pali munthu wouma khosi pakati pa anthu, n’zodabwitsa ngati apulumuka osalangidwa: pakuti chifundo ndi mkwiyo zili naye; Iye ndi wamphamvu kukhululukira, ndi kutsanulira mkwiyo. Monga momwe chifundo chake chilili chachikulu, momwemonso chilango chake chilili: Iye
21
Chifundo cha Mulungu ndi Munthu Yehova ndiye wachifundo ndi wachisomo, wosakwiya msanga, ndi wachifundo chochuluka. Salmo 103:8 Chifukwa chake khalani achifundo, monga Atate wanu ali wachifundo. Luka 6:36
amaweruza munthu molingana ndi ntchito zake. Konzani njira ya ntchito iliyonse yachifundo: pakuti munthu aliyense adzapeza molingana ndi ntchito zake. Chifundo chake chimawonekera kwa cholengedwa chilichonse; ndipo walekanitsa kuwala kwake ndi mdima ndi cholimba. Mlaliki 16:1112,14,16 Ndani angawerenge mphamvu ya ukulu wake? Ndipo ndani anganenenso za chifundo chake? Chifukwa chake Mulungu amaleza mtima nawo, ndipo amawatsanulira chifundo chake. Chifundo cha munthu chili pa mnansi wake; koma chifundo cha Yehova chili pa anthu onse: amadzudzula, amasamalira, ndi kuphunzitsa, ndi kuwabwezeretsa, monga mbusa wa gulu lake. Amakhala ndi chifundo pa iwo amene amalandira chilango, ndi amene amafunafuna mwakhama ziweruzo zake. Udzifufuze wekha usanaweruzidwe, ndipo tsiku la kuyang'aniridwa udzapeza chifundo. Mlaliki 18:5,11,13-14,20 Kuti kusadziwa kwanga kusachuluke, ndi machimo anga ambiri kundiwononga, ndipo ndigwe pamaso pa adani anga, ndi mdani wanga akondwere chifukwa cha ine, amene chiyembekezo chake chili kutali ndi chifundo chanu. Ecclesiasticus 23:3 Sachitira chifundo munthu wofanana naye, ndipo kodi akupempha chikhululukiro cha machimo ake? Mlaliki 28:4 Wachifundo adzabwereka kwa mnansi wake, ndipo wolimbitsa dzanja lake amasunga malamulo. Koma khala woleza mtima ndi munthu wosauka, ndipo usachedwe kumuchitira chifundo. Mlaliki 29:1,8 Mpaka atabwezera munthu aliyense malinga ndi ntchito zake, ndi ntchito za anthu malinga ndi zochita zawo, mpaka ataweruza mlandu wa anthu ake, ndi kuwapangitsa kusangalala ndi chifundo chake. Chifundo chimakhazikika nthawi yamavuto, ngati mitambo yamvula nthawi ya chilala. Mlaliki 35:19-20 Tichitireni chifundo, Ambuye Mulungu wa zonse, ndipo mutiyang'ane: Ambuye, chitirani chifundo anthu otchedwa dzina lanu, ndi Israyeli, amene munawatcha oyamba kubadwa anu. Chitirani chifundo Yerusalemu, mzinda wanu woyera, malo opumulirako. Ecclesiasticus 36:1,12-13 Koma awa anali anthu achifundo, amene chilungamo chawo sichinaiwalike. (Ecclesiasticus 44:10) Ndipo anatulutsa mwa iye munthu wachifundo, amene anapeza chisomo pamaso pa anthu onse, Mose, wokondedwa ndi Mulungu ndi anthu, amene chikumbukiro chake chadalitsidwa. Ecclesiasticus 45:1 Mu nthawi ya Mose nayenso anachita ntchito yachifundo, iye ndi Kalebe mwana wa Yefune, mwakuti anatsutsa khamulo, naletsa anthu kuchita machimo, natonthoza madandaulo oipa. Mlaliki 46:7 Koma Yehova sadzasiya chifundo chake, ndipo palibe ntchito zake zomwe zidzatayika, ndipo sadzawononga mbadwa za osankhidwa ake, ndipo sadzachotsa mbewu ya iye amene amamukonda: chifukwa chake adapatsa Yakobo otsala, ndi Davide kuchokera mwa iye muzu. (Ecclesiasticus 47:22) Koma anaitana Yehova amene ndi wachifundo, natambasula manja awo kwa Iye: ndipo nthawi yomweyo Woyerayo anawamva kuchokera kumwamba, nawapulumutsa ndi utumiki wa Yesaya. Mlaliki 48:20
22
Chifundo cha Mulungu ndi Munthu Yehova ndiye wachifundo ndi wachisomo, wosakwiya msanga, ndi wachifundo chochuluka. Salmo 103:8 Chifukwa chake khalani achifundo, monga Atate wanu ali wachifundo. Luka 6:36
Ndipo anthu anapempha Yehova, Wam'mwambamwamba, ndi pemphero pamaso pa Iye wachifundo, mpaka chikondwerero cha Yehova chitatha, ndipo anamaliza utumiki wake. Chifukwa chake, tamandani Mulungu wa zonse, amene amachita zodabwitsa kulikonse, amene amakweza masiku athu kuyambira m'mimba, natichitira monga mwa chifundo chake. Kuti atitsimikizire chifundo chake, natipulumutse pa nthawi yake! Mlaliki 50:19,22,24 Ndipo mwandipulumutsa, monga mwa kuchuluka kwa chifundo ndi ukulu wa dzina lanu, ku mano a iwo amene anali okonzeka kundidya, ndi m'manja mwa iwo amene anali kufuna moyo wanga, ndi ku mavuto ambiri omwe ndinali nawo; Pamenepo ndinaganizira za chifundo chanu, Ambuye, ndi ntchito zanu zakale, momwe mumapulumutsira iwo amene akukuyembekezerani, ndi kuwapulumutsa m'manja mwa adani. Lolani moyo wanu ukondwere mu chifundo chake, ndipo musachite manyazi ndi matamando ake. Mlaliki 51:3,8,29 Inu Ambuye Mulungu wathu, mwatichitira zabwino zanu zonse, ndi monga mwa chifundo chanu chachikulu, Baruki 2:27 Imvani, Yehova, ndipo chitirani chifundo, pakuti ndinu wachifundo, ndipo tichitireni chifundo, chifukwa tachimwa pamaso panu. Baruki 3:2 Pakuti chiyembekezo changa chili mwa Wosatha, kuti adzakupulumutsani; ndipo chimwemwe chandidzera kuchokera kwa Woyera, chifukwa cha chifundo chomwe chidzabwera kwa inu posachedwa kuchokera kwa Wosatha Mpulumutsi wathu. Baruki 4:22 Pakuti Mulungu adzatsogolera Israyeli ndi chisangalalo mu kuwala kwa ulemerero wake ndi chifundo ndi chilungamo chochokera kwa Iye. (Baruki 5:9) Sangachitire chifundo mkazi wamasiye, kapena kuchitira zabwino ana amasiye. Kalata ya Yeremiya 1:38 Ndipo musachotse chifundo chanu pa ife, chifukwa cha Abrahamu wokondedwa wanu, chifukwa cha mtumiki wanu Isaki, ndi chifukwa cha Israyeli wanu woyera; Palibe kalonga, kapena mneneri, kapena mtsogoleri, kapena nsembe yopsereza, kapena nsembe, kapena chopereka, kapena zofukiza, kapena malo operekera nsembe pamaso panu, ndi kupeza chifundo. Musatichititse manyazi; koma mutichitire monga mwa chifundo chanu, ndi monga mwa kuchuluka kwa chifundo chanu. Yamikani Yehova, chifukwa Iye ndi wachisomo: pakuti chifundo chake chimakhala kosatha. Inu nonse olambira Yehova, lemekezani Mulungu wa milungu, mumtamande, ndi kumuyamika: pakuti chifundo chake chimakhala kosatha. Pemphero la Azariya 1:12,15,19,67-68 Pemphero la Manase 1:1 Ambuye, Mulungu Wamphamvuyonse wa makolo athu, Abrahamu, Isake, ndi Yakobo, ndi mbewu yawo yolungama; amene munapanga kumwamba ndi dziko lapansi, ndi zokongoletsera zake zonse; amene munamanga nyanja ndi mawu a lamulo lanu; amene munatseka nyanja yakuya, ndipo munaisindikiza ndi dzina lanu loopsa ndi laulemerero; amene anthu onse amamuopa, ndipo amanjenjemera pamaso pa mphamvu yanu; pakuti ulemerero wanu sungapiriridwe, ndipo mkwiyo wanu woopsa kwa ochimwa ndi wofunika; koma lonjezo lanu lachifundo ndi losayerekezeka ndipo silingathe kufufuzidwa; pakuti inu ndinu Ambuye Wamkulukulu, wachifundo chachikulu, woleza mtima, wachifundo kwambiri, ndi wolapa zoipa za anthu. Inu, Ambuye, monga mwa ubwino wanu waukulu mwalonjeza kulapa ndi chikhululukiro kwa iwo amene akuchimwirani; ndipo mwa chifundo chanu chosatha mwaika kulapa kwa ochimwa, kuti apulumutsidwe. Chifukwa chake, Inu Ambuye, amene ndinu Mulungu wa olungama, simunaika kulapa kwa olungama, monga Abrahamu,
23
Chifundo cha Mulungu ndi Munthu Yehova ndiye wachifundo ndi wachisomo, wosakwiya msanga, ndi wachifundo chochuluka. Salmo 103:8 Chifukwa chake khalani achifundo, monga Atate wanu ali wachifundo. Luka 6:36
ndi Isake, ndi Yakobo, omwe sanachimwireni; koma mwaika kulapa kwa ine amene ndine wochimwa: chifukwa ndachimwa kuposa mchenga wa m'nyanja. Zolakwa zanga, Ambuye, zachuluka: zolakwa zanga zachuluka, ndipo sindili woyenera kuyang'ana ndi kuona kutalika kwa kumwamba chifukwa cha kuchuluka kwa zolakwa zanga. Ndagwada ndi zingwe zambiri zachitsulo, kotero kuti sindingathe kukweza mutu wanga, kapena kumasuka kulikonse: chifukwa ndakwiyitsa mkwiyo wanu, ndipo ndachita zoyipa pamaso panu: Sindinachite chifuniro chanu, ndipo sindinasunge malamulo anu; ndakhazikitsa zonyansa, ndipo ndachulukitsa zolakwa. Chifukwa chake tsopano ndikugwada bondo la mtima wanga, ndikukupemphani chisomo. Ndachimwa, Ambuye, ndachimwa, ndipo ndikuvomereza zolakwa zanga: chifukwa chake, ndikukupemphani modzichepetsa, mundikhululukire, Ambuye, mundikhululukire, ndipo musandiwononge ndi zolakwa zanga. Musandikwiyire kwamuyaya, pondisungira choipa; ndipo musandiweruze pansi pa dziko lapansi. Pakuti Inu ndinu Mulungu, Mulungu wa iwo olapa; ndipo mwa Ine mudzawonetsa ubwino wanu wonse: pakuti mudzandipulumutsa ine, amene sindili woyenera, malinga ndi chifundo chanu chachikulu. Chifukwa chake ndidzakutamandani kwamuyaya masiku onse a moyo wanga: pakuti mphamvu zonse zakumwamba zimakutamandani, ndipo ulemerero ndi wanu kwamuyaya. Amen. Davide chifukwa cha chifundo chake anali ndi mpando wachifumu wa ufumu wosatha. 1 Makabe 2:57 Pamenepo mpingo unasonkhana pamodzi, kuti akhale okonzeka kumenya nkhondo, ndi kuti apemphere, ndi kupempha chifundo ndi chifundo. 1 Maccabees 3:44 Tsopano tiyeni tifuule kumwamba, ngati Yehova angatichitire chifundo, ndi kukumbukira pangano la makolo athu, ndi kuwononga gulu ili lankhondo lomwe lili pamaso pathu lero: Pambuyo pake adabwerera kwawo, nayimba nyimbo yoyamikira, natamanda Yehova kumwamba: chifukwa ndi wabwino, chifukwa chifundo chake chimakhala kosatha. 1 Maccabees 4:10,24 Ndipo anati, Musatichitire monga mwa kuipa kwathu, koma monga mwa chifundo chanu. 1 Maccabees 13:46 Koma tsopano ndakalamba, ndipo inu, mwa chifundo cha Mulungu, muli ndi zaka zokwanira: khalani m'malo mwa ine ndi m'bale wanga, ndipo pitani mukamenyere nkhondo mtundu wathu, ndipo thandizo lochokera kumwamba likhale nanu. 1 Makabe 16:3 Ndipo pemphero linali motere: Ambuye, Ambuye Mulungu, Mlengi wa zinthu zonse, amene muli woopsa ndi wamphamvu, wolungama, wachifundo, komanso Mfumu yokhayo komanso yachisomo, 2 Maccabees 1:24 Ndipo pamene Jeremy anazindikira, anawadzudzula, nati, Ponena za malo amenewo, sadzadziwika mpaka nthawi imene Mulungu adzasonkhanitsanso anthu ake pamodzi, ndi kuwalandira kuti awachitire chifundo. Monga momwe analonjezera m'chilamulo, posachedwapa adzatichitira chifundo, nadzatisonkhanitsa pamodzi kuchokera kudziko lonse lapansi kupita kumalo opatulika: chifukwa watipulumutsa ku mavuto akulu, nayeretsa malowo. 2 Maccabees 2:7,18 Koma Yasoni anapha nzika zake popanda chifundo, osaganiza kuti kupeza tsiku lawo kuchokera ku fuko lake kukanakhala tsiku losasangalatsa kwambiri kwa iye; koma ankaganiza kuti iwo anali adani ake, osati anthu a fuko lake, omwe anawagonjetsa. 2 Makabe 5:6 Ndipo chifukwa chake satichotsera chifundo chake: ndipo ngakhale alanga ndi mavuto, koma sasiya anthu ake. Koma mosakayikira Mlengi wa dziko lapansi, amene analenga mbadwo wa anthu, napeza
24
Chifundo cha Mulungu ndi Munthu Yehova ndiye wachifundo ndi wachisomo, wosakwiya msanga, ndi wachifundo chochuluka. Salmo 103:8 Chifukwa chake khalani achifundo, monga Atate wanu ali wachifundo. Luka 6:36
chiyambi cha zinthu zonse, adzakupatsaninso mpweya ndi moyo, monga momwe simukudzionera nokha chifukwa cha malamulo ake. Musaope wozunza uyu, koma, popeza ndinu woyenera abale anu, tengani imfa yanu kuti ndikulandireninso mwachifundo pamodzi ndi abale anu. Koma ine, monga abale anga, ndikupereka thupi langa ndi moyo wanga chifukwa cha malamulo a makolo athu, ndikupempha Mulungu kuti achitire chifundo mtundu wathu mwachangu; ndipo kuti inu mwa mazunzo ndi miliri muvomereze, kuti iye yekha ndiye Mulungu; 2 Maccabees 6:16,23,29,37 Tsopano pamene Maccabeus anali ndi gulu lake lomuzungulira, sanathe kulimbana ndi amitundu: chifukwa mkwiyo wa Yehova unasanduka chifundo. Choncho atasonkhanitsa zida zawo pamodzi, ndi kufunkha adani awo, anadzitangwanitsa ndi Sabata, kupereka matamando ndi kuyamika kwakukulu kwa Ambuye, amene anawasunga mpaka tsiku limenelo, lomwe linali chiyambi cha chifundo chomwe chinawagwera. Izi zitachitika, ndipo atapempha mowirikiza, anapempha Ambuye wachifundo kuti ayanjanitsidwe ndi atumiki ake kwamuyaya. 2 Maccabees 8:5,27,29 Ndipo pamene iye mwini sanathe kupirira fungo lake, ananena mawu awa, Nkoyenera kugonjera Mulungu, ndipo munthu amene ali ndi moyo sayenera kudzikuza ngati anali Mulungu. Munthu woipa ameneyu analumbiranso kwa Ambuye, amene tsopano sadzamuchitiranso chifundo, nati, Mzinda woyera (womwe anali kupita mwachangu kukaugwetsa pansi, ndi kuupanga kukhala manda wamba,) adzaumasula: 2 Maccabees 9:12-14 Pamene zimenezo zinachitika, anagwa pansi, napempha Ambuye kuti asakumanenso ndi mavuto otere; koma ngati achimwanso kwa Iye, Iye mwini adzawalanga ndi chifundo, ndipo asaperekedwe kwa mitundu yonyoza ndi yankhanza. Ndipo anagwa pansi pa guwa la nsembe, napempha Iye kuti awachitire chifundo, ndi kuti akhale mdani wa adani awo, ndi mdani wa adani awo, monga momwe lamulo limanenera. 2 Maccabees 10:4,26 Kenako anatamanda Mulungu wachifundo pamodzi, ndipo analimba mtima, kotero kuti anali okonzeka osati kumenyana ndi anthu okha, komanso ndi zilombo zankhanza kwambiri, ndi kuboola makoma achitsulo. Motero anayenda patsogolo atavala zida zawo zankhondo, ali ndi mthandizi wochokera kumwamba: chifukwa Ambuye anali wachifundo kwa iwo. 2 Makabe 11:9-10 Ndipo onse atachita izi pamodzi, ndi kupempha Ambuye wachifundo ndi kulira ndi kusala kudya, ndipo atagona pansi masiku atatu, Yudasi, atawalimbikitsa, anawalamula kuti akhale okonzeka. 2 Maccabees 13:12
Enoki Koma ndi olungama Iye adzakhazikitsa mtendere. Ndipo adzateteza osankhidwa, Ndipo chifundo chidzakhala pa iwo. Ndipo onse adzakhala a Mulungu, Ndipo adzapambana, Ndipo onse adzadalitsidwa. Ndipo Iye adzawathandiza onse, Ndipo kuwala kudzawonekera kwa iwo, Ndipo Iye adzakhazikitsa mtendere nawo. Enoke 1:18 Koma simunakhale olimba mtima, kapena kuchita malamulo a Ambuye, Koma mwabwerera m'mbuyo ndi kulankhula mawu odzikuza ndi ovuta ndi pakamwa panu poyipa motsutsana ndi ukulu Wake. Inu ouma mtima, simudzapeza mtendere. Chifukwa chake mudzatemberera masiku anu, Ndipo zaka za moyo wanu zidzatha, Ndipo zaka za chiwonongeko chanu zidzachulukitsidwa kukhala temberero losatha, Ndipo simudzapeza chifundo. Masiku amenewo mudzapanga mayina anu kukhala temberero losatha kwa olungama onse, Ndipo mwa inu onse otemberera, otemberera, Ndipo ochimwa onse ndi osapembedza adzatemberera ndi inu, Ndipo kwa inu osapembedza padzakhala temberero. Ndipo onse ... adzakondwera, Ndipo padzakhala chikhululukiro cha machimo, Ndi 25
Chifundo cha Mulungu ndi Munthu Yehova ndiye wachifundo ndi wachisomo, wosakwiya msanga, ndi wachifundo chochuluka. Salmo 103:8 Chifukwa chake khalani achifundo, monga Atate wanu ali wachifundo. Luka 6:36
chifundo chilichonse ndi mtendere ndi kuleza mtima: Padzakhala chipulumutso kwa iwo, kuwala kokongola. Ndipo kwa inu nonse ochimwa sipadzakhala chipulumutso, Koma pa inu nonse padzakhala temberero. Enoke 5:4-6 Adzaona kuphedwa kwa okondedwa awo, ndipo adzalira chifukwa cha kuwonongedwa kwa ana awo, ndipo adzapemphera kwamuyaya, koma simudzapeza chifundo ndi mtendere. Enoke 12:6 M'masiku otsiriza padzakhala chiweruzo cholungama pamaso pa olungama kosatha: apa achifundo adzatamanda Ambuye wa ulemerero, Mfumu Yamuyaya. M'masiku a chiweruzo pa oyamba, adzamutamanda chifukwa cha chifundo chomwe adawapatsa gawo lawo. Enoke 27:3-4 Ndipo kuyambira pamenepo palibe amene adzadzifunira chifundo kuchokera kwa Ambuye wa mizimu chifukwa moyo wawo watha. Enoke 38:6 Ndipo m'masiku amenewo Enoke analandira mabuku a changu ndi mkwiyo, ndi mabuku a chisokonezo ndi kuchotsedwa. Ndipo chifundo sichidzaperekedwa kwa iwo, atero Ambuye wa mizimu. Enoke 39:2 Apa maso anga anaona malo awo okhala ndi angelo Ake olungama, ndi malo awo opumulira ndi oyera. Ndipo anapempha, kupembedzera, ndi kupempherera ana a anthu, ndipo chilungamo chinayenda patsogolo pawo ngati madzi, ndi chifundo ngati mame padziko lapansi: Momwemonso chili pakati pawo kwamuyaya. Enoke 39:5 Ndipo anati kwa ine: ‘Uyu woyamba ndi Mikayeli, wachifundo ndi woleza mtima: ndipo wachiwiri, amene ali woyang’anira matenda onse ndi mabala onse a ana a anthu, ndi Rafaeli; ndipo wachitatu, amene ali woyang’anira mphamvu zonse, ndi Gabrieli: ndipo wachinayi, amene ali woyang’anira kulapa kuti akhale ndi chiyembekezo cha iwo olandira moyo wosatha, dzina lake ndi Phanueli.’ Ndipo awa ndi angelo anayi a Ambuye wa Mizimu ndi mawu anayi amene ndinamva m’masiku amenewo. Enoke 40:9 Ndipo Iye ndi wolungama pa chiweruzo Chake, Ndipo pamaso pa ulemerero Wake, chosalungama sichidzadzisunga: Pa chiweruzo Chake, osalapa adzawonongeka pamaso Pake. Ndipo kuyambira tsopano sindidzawachitira chifundo, atero Ambuye wa mizimu. Enoke 50:4-5 Ndipo Mikayeli anatumiza mngelo wina wochokera pakati pa oyera mtima ndipo anandikweza, ndipo atandikweza mzimu wanga unabwerera; chifukwa sindinathe kupirira kuyang'ana kwa gulu ili, ndi phokoso ndi kugwedezeka kwa kumwamba. Ndipo Mikayeli anati kwa ine: 'N'chifukwa chiyani ukuvutika ndi masomphenya otere? Mpaka lero lino tsiku la chifundo chake lilipo; ndipo wakhala wachifundo ndi woleza mtima kwa iwo okhala padziko lapansi. Ndipo tsikulo, ndi mphamvu, ndi chilango, ndi chiweruzo, chimene Ambuye wa Mizimu wakonzera iwo osalambira lamulo lolungama, ndi iwo amene amakana chiweruzo cholungama, ndi iwo amene atchula dzina lake pachabe - tsikulo lakonzedwa, kwa osankhidwa pangano, koma kwa ochimwa kufufuza. Pamene chilango cha Ambuye wa Mizimu chidzakhala pa iwo, chidzapuma kuti chilango cha Ambuye wa Mizimu chisabwere, pachabe, ndipo chidzapha ana ndi amayi awo ndi ana ndi abambo awo. Pambuyo pake chiweruzo chidzachitika molingana ndi chifundo chake ndi kuleza mtima kwake. Enoki 60:4-6 Pa tsiku limenelo adzakweza mawu amodzi, nadzadalitsa, nalemekeza, nakweza, ndi mzimu wa chikhulupiriro, ndi mzimu wa nzeru, ndi mzimu wa kuleza mtima, ndi mzimu wachifundo, ndi mzimu wa chiweruzo, ndi mzimu wa mtendere, ndi mzimu wa ubwino, ndipo onse adzanena ndi mawu amodzi, "Wodala Iye, ndipo dzina la Ambuye wa mizimu lidalitsike kwamuyaya." Onse
26
Chifundo cha Mulungu ndi Munthu Yehova ndiye wachifundo ndi wachisomo, wosakwiya msanga, ndi wachifundo chochuluka. Salmo 103:8 Chifukwa chake khalani achifundo, monga Atate wanu ali wachifundo. Luka 6:36
osagona kumwamba adzamudalitsa Iye: Oyera onse amene ali kumwamba adzamudalitsa Iye, ndi osankhidwa onse okhala m'munda wa moyo: Ndipo mzimu uliwonse wa kuunika womwe ukhoza kudalitsa, ndi kulemekeza, ndi kukweza, ndi kuyeretsa dzina lanu lodala, ndipo anthu onse adzalemekeza ndi kulemekeza dzina lanu kwamuyaya. Pakuti chifundo cha Ambuye wa mizimu ndi chachikulu, ndipo Iye ndi woleza mtima, Ndipo ntchito zake zonse ndi zonse zomwe adalenga waziulula kwa olungama ndi osankhidwa, M'dzina la Ambuye wa mizimu. Enoke 61:11-13 Ndipo mafumu onse, amphamvu, olemekezeka, ndi olamulira dziko lapansi, adzagwada pamaso pake, nadzalambira, nadzaika chiyembekezo chawo pa Mwana wa Munthu, nadzamupempha ndi kumupempha chifundo m'manja mwake. Enoke 62:9 Tsoka kwa inu amene mumakonda ntchito zosalungama: bwanji mukuyembekezera zabwino? Dziwani kuti mudzaperekedwa m'manja mwa olungama, ndipo adzadula makosi anu ndi kukuphani, ndipo sadzakuchitirani chifundo. Enoke 98:12
Jasher Ndipo tinabwera kudziko lino kuti tipewe njala, ndipo ngozi yoipa iyi yandigwera; chifukwa chake tsopano, Ambuye Mulungu, tipulumutseni ndi kutipulumutsa m'dzanja la wozunza uyu, ndipo mundichitire zabwino chifukwa cha chifundo chanu. Jasher 15:18 Pa nthawi imeneyo angelo achifundo anabwera pamaso pa Yehova ndipo analankhula naye za Isake, nati, 67 Ambuye, ndinu Mfumu yachifundo ndi yachifundo pa zonse zomwe mudalenga kumwamba ndi padziko lapansi, ndipo mumawachirikiza onse; chifukwa chake perekani dipo ndi chiwombolo m'malo mwa mtumiki wanu Isake, ndipo chitirani chifundo Abrahamu ndi mwana wake Isake, amene akuchita malamulo anu lero. Jasher 23:66-67 Ndipo Rebeka anati kwa Isaki, “Ndamvadi, mbuyanga, kuti amayi ako Sara anali wosabereka m’masiku ake mpaka Ambuye wanga Abrahamu, atate wako, atamupempherera, ndipo iye anatenga pakati ndi iye. Tsopano dzukani, pempherani kwa Mulungu, ndipo adzamva pemphero lanu, natikumbukire ife mwa chifundo chake.” Ndipo Isaki anati, “Inu Yehova, Mulungu wa kumwamba ndi dziko lapansi, amene ubwino wanu ndi chifundo chanu zadzaza dziko lapansi, inu amene munatenga bambo anga m’nyumba ya atate wake ndi m’nyumba yake, ndipo munamubweretsa kudziko lino, ndipo munati kwa iye, ‘Ndidzapatsa mbewu yako dzikolo,’ ndipo munamulonjeza ndipo munamuuza kuti, ‘Ndidzachulukitsa mbewu yako ngati nyenyezi zakumwamba ndi ngati mchenga wa m’nyanja,’ tsopano mawu anu akhale otsimikizika amene munalankhula ndi atate wanga.” Jasher 26:2-3,6 Ndipo pambuyo pake, chifukwa cha chifundo chachikulu cha Mulungu ndi kukoma mtima kwake, ndinapeza ng'ombe, abulu, ng'ombe, ndi akapolo aamuna ndi aakazi. (Jasher 32:5) Pakuti ndikudziwa kuti mwa kukoma mtima ndi chifundo ndapeza chuma ichi, chifukwa chake ndikukupemphani kuti mundipulumutse lero ndi kukoma mtima kwanu ndi kundiyankha. Jasher 32:23 Ndinu amene mumayambitsa nkhondo ndi kuziletsa, m'dzanja lanu muli mphamvu ndi mphamvu zokweza ndi kugwetsa; Pemphero langa likhale lovomerezeka pamaso panu kuti munditembenukire ndi chifundo chanu, kuti mukope mitima ya mafumu awa ndi anthu awo ndi mantha a ana anga, ndi kuwaopseza iwo ndi misasa yawo, ndipo ndi chifundo chanu chachikulu mupulumutse onse amene
27
Chifundo cha Mulungu ndi Munthu Yehova ndiye wachifundo ndi wachisomo, wosakwiya msanga, ndi wachifundo chochuluka. Salmo 103:8 Chifukwa chake khalani achifundo, monga Atate wanu ali wachifundo. Luka 6:36
akukhulupirirani Inu, pakuti ndi inu amene mungathe kubweretsa anthu pansi pathu ndi kuchepetsa mitundu pansi pa mphamvu zathu. Jasher 34:70 Ndipo Yakobo anapemphera kwa Yehova m'malo mwa ana ake aamuna, ndipo anatambasula manja ake kwa Yehova, nati, Mulungu, Inu ndinu Mulungu Wamphamvuyonse, Inu ndinu atate wathu, munatipanga ndipo ife ndife ntchito za manja anu; ndikukupemphani kuti mupulumutse ana anga aamuna kudzera m'chifundo chanu m'manja mwa adani awo, omwe akubwera lero kudzamenyana nawo ndi kuwapulumutsa m'manja mwawo, chifukwa m'dzanja lanu muli mphamvu ndi mphamvu, kupulumutsa ochepa kwa ambiri. Ndipo patsani ana anga aamuna, atumiki anu, mphamvu ndi mphamvu kuti amenyane ndi adani awo, kuwagonjetsa, ndi kuwagwetsa adani awo, ndipo musalole ana anga aamuna ndi antchito awo kufa m'manja mwa ana a Kanani. Koma ngati kukukomerani kuchotsa miyoyo ya ana anga aamuna ndi antchito awo, muwatenge mwachifundo chanu chachikulu kudzera m'manja mwa atumiki anu, kuti asawonongeke lero ndi manja a mafumu a Aamori. Jasher 37:14-16 Ndipo Yakobo anati kwa ana ake aamuna, “Ndikukhulupirira Yehova Mulungu kuti adzakupulumutsani ndi kukupatsani chisomo pamaso pa mfumu ya Igupto, ndi pamaso pa anthu ake onse. Tsopano nyamukani, pitani kwa munthuyo, ndipo mutenge mphatso kuchokera m'manja mwanu kuchokera ku zomwe mungapeze m'dzikolo, ndipo mubweretse kwa iye, ndipo Mulungu Wamphamvuyonse akuchitireni chifundo pamaso pake, kuti atumize Benjamini ndi Simeoni abale anu pamodzi nanu.” Ndipo amuna onse ananyamuka, natenga Benjamini m'bale wawo, natenga mphatso yayikulu ya zabwino kwambiri za m'dzikolo, ndipo anatenganso ndalama ziwiri. Ndipo Yakobo analamula ana ake aamuna mwamphamvu za Benjamini, nati, “Msamalireni pa ulendo wanu, ndipo musadzilekanitse naye panjira, kapena ku Igupto.” Ndipo Yakobo ananyamuka pakati pa ana ake aamuna, natambasula manja ake, napemphera kwa Yehova chifukwa cha ana ake aamuna, nati, “Inu Yehova Mulungu wakumwamba ndi dziko lapansi, kumbukirani pangano lanu ndi kholo lathu Abrahamu, kumbukirani ndi bambo anga Isaki, ndipo chitirani ana anga chifundo, ndipo musawapereke m'manja mwa mfumu ya Igupto; Chitani izi, Mulungu wanga, chifukwa cha chifundo chanu, ndipo muwombole ana anga onse ndi kuwapulumutsa ku mphamvu ya Aigupto, ndipo muwatumizire abale awo awiri. Jasher 52:22-26
Zaka za Jubilee Ambuye, chifundo chanu chikwezedwe pa anthu anu, ndipo muwapangire mzimu wolungama, ndipo musalole mzimu wa Beliari kuwalamulira kuti uwatsutse pamaso panu, ndi kuwatsekera m'njira zonse zachilungamo, kuti awonongeke pamaso panu. Jubilee 1:19 Kwalembedwa ndipo kwalamulidwa kuti Iye adzachitira chifundo onse amene atembenuka kuchoka ku zolakwa zawo zonse kamodzi pachaka. Jubilee 5:18 Ndipo anapemphera pamaso pa Yehova Mulungu wake, nati: Mulungu wa mizimu ya zamoyo zonse, amene mwandichitira chifundo. Ndipo mwandipulumutsa ine ndi ana anga ku madzi a chigumula, Ndipo simunandiwononge monga momwe munachitira ana a chiwonongeko; Pakuti chisomo chanu chakhala chachikulu kwa ine, Ndipo chifundo chanu chakhala chachikulu pa moyo wanga; Chisomo chanu chikwezeke pa ana anga, Ndipo musalole mizimu yoipa kuwalamulira. Kuti iwawononge padziko lapansi. Jubilee 10:3 Ndipo Tera atate wake anati kwa iye; Pita mu mtendere: Mulungu wosatha akonze njira yako. Ndipo Yehova akhale nawe, nakuteteze ku zoipa zonse, nakupatse chisomo, chifundo, ndi chisomo pamaso
28
Chifundo cha Mulungu ndi Munthu Yehova ndiye wachifundo ndi wachisomo, wosakwiya msanga, ndi wachifundo chochuluka. Salmo 103:8 Chifukwa chake khalani achifundo, monga Atate wanu ali wachifundo. Luka 6:36
pa iwo akukuona, Ndipo pasakhale wina aliyense wa ana a anthu amene ali ndi mphamvu pa iwe kuti akuchitire choipa; Pita mu mtendere. Jubilee 12:29 Musawatumikire, kapena kuwalambira, koma tumikirani Mulungu Wam'mwambamwamba, ndipo mumupembedze nthawi zonse: Ndipo yembekezerani nkhope Yake nthawi zonse, Ndipo chitani zolungama pamaso Pake, Kuti Iye akondwere nanu ndi kukupatsani chifundo Chake, Ndipo akugwetsereni mvula m'mawa ndi madzulo, Ndipo adalitse ntchito zanu zonse zomwe mwagwira padziko lapansi, Ndipo adalitse chakudya chanu ndi madzi anu, Ndipo adalitse zipatso za m'mimba mwanu ndi zipatso za dziko lanu, Ndi ziweto za ng'ombe zanu, ndi nkhosa zanu. Jubilee 20:9 Mulungu wanga, chifundo chanu ndi mtendere wanu zikhale pa mtumiki wanu, ndi pa mbewu ya ana ake, kuti akhale mtundu wosankhidwa ndi cholowa chanu kuchokera pakati pa mitundu yonse ya dziko lapansi kuyambira tsopano mpaka masiku onse a mibadwo ya dziko lapansi, mpaka mibadwo yonse. Jubilee 22:9 Ndipo anadalitsa Yakobo nati: Mwana wanga, amene ndimakondwera naye ndi mtima wanga wonse ndi chikondi changa, chisomo chanu ndi chifundo chanu zikhale pa iye ndi pa mbewu yake nthawi zonse. Jubilee 22:28 Ndipo Iye adzawadzutsa ochimwa a Amitundu, omwe alibe chifundo kapena chifundo, ndipo sadzalemekeza aliyense, kaya wamkulu kapena wamng'ono, kapena aliyense, chifukwa ndi oipa kwambiri komanso amphamvu kuchita zoipa kuposa ana onse a anthu. Ndipo adzagwiritsa ntchito chiwawa pa Israyeli ndi kupandukira Yakobo, ndipo magazi ambiri adzakhetsedwa padziko lapansi, ndipo sipadzakhala wosonkhanitsa kapena woika maliro. Jubilees 23:23 Ndipo mafupa awo adzapumula pansi, ndipo mizimu yawo idzasangalala kwambiri, ndipo adzadziwa kuti ndi Yehova amene achita chiweruzo, ndipo amachitira chifundo anthu mazanamazana ndi zikwi, ndi onse amene amamukonda. Jubilee 23:31 Ndipo Yakobo anafotokozera abambo ake zonse usiku, momwe Yehova anamuchitira chifundo chachikulu, ndi momwe anamulemeretsa m'njira zake zonse, ndi momwe anamutetezera ku zoyipa zonse. Ndipo Isake analemekeza Mulungu wa Abrahamu atate wake, amene sanachotse chifundo chake ndi chilungamo chake kwa ana a mtumiki wake Isake. Jubilee 31:24-25 Mundiuze, amayi, kodi mwaona zinthu zosayenera mwa ine ndipo ndidzazisiya, ndipo chifundo chidzakhala pa ine. Jubilee 35:5 Ndipo iye anati kwa iye: Ndikukupemphani kuti tsiku limene ndidzafa, mudzanditengere kukaika m’manda pafupi ndi Sara, amake a atate wanu, ndipo inu ndi Yakobo mudzakondana wina ndi mnzake ndipo musakhumbire choipa wina ndi mnzake, koma chikondi chokha, kuti inu ana anga, mupambane, ndipo mudzalemekezedwa pakati pa dziko, ndipo palibe mdani amene adzakondwera nanu, ndipo mudzakhala dalitso ndi chifundo pamaso pa onse amene amakukondani. Jubilee 35:20 Ndipo anthu a ku Hebroni anatumiza uthenga kwa iye, nati, Taona mbale wako wabwera kudzamenyana nawe, ndi anthu zikwi zinayi ovala lupanga, ndipo ali ndi zishango ndi zida; chifukwa anakonda Yakobo kuposa Esau. Anamuuza choncho; chifukwa Yakobo anali munthu wowolowa manja komanso wachifundo kuposa Esau. Jubilee 37:15 Ndipo Yehova anapatsa Yosefe chisomo ndi chifundo pamaso pa Farao, ndipo Farao anati kwa antchito ake. Sitidzapeza munthu wanzeru ndi wanzeru ngati uyu, chifukwa mzimu wa Yehova uli
29
Chifundo cha Mulungu ndi Munthu Yehova ndiye wachifundo ndi wachisomo, wosakwiya msanga, ndi wachifundo chochuluka. Salmo 103:8 Chifukwa chake khalani achifundo, monga Atate wanu ali wachifundo. Luka 6:36
naye. Ndipo dziko la Igupto linakhala bata pamaso pa Farao chifukwa cha Yosefe, pakuti Yehova anali naye, ndipo anam’patsa chisomo ndi chifundo kwa mibadwo yake yonse pamaso pa onse amene ankamudziwa ndi amene anamva za iye, ndipo ufumu wa Farao unali wokonzedwa bwino, ndipo panalibe Satana ndi munthu woipa mmenemo. Jubilees 40:5,9 Ndipo Israyeli anati kwa Yosefe: “Tsopano ndife popeza ndakuonani, ndipo alemekezeke Yehova Mulungu wa Israyeli, Mulungu wa Abrahamu, ndi Mulungu wa Isake, amene sanaletse chifundo chake ndi chisomo chake kwa mtumiki wake Yakobo.” Jubilee 45:3
Mabuku Otayika a M'Baibulo Ndipo onse atapemphera, mkulu wa ansembe, monga mwachizolowezi, anapita kukafunsa Mulungu. Ndipo nthawi yomweyo panamveka mawu ochokera m'chingalawa, ndi mpando wachifundo, umene onse omwe analipo anamva, kuti uyenera kufunsidwa kapena kufunidwa ndi ulosi wa Yesaya amene Namwaliyo adzapatsidwa ndipo adzakwatiwa; Pakuti Yesaya anati, Padzatuluka ndodo kuchokera ku tsinde la Jese, ndipo duwa lidzatuluka muzu wake, Ndipo Mzimu wa Yehova udzakhala pa iye, Mzimu wa nzeru ndi luntha, Mzimu wa uphungu ndi mphamvu, Mzimu wa chidziwitso ndi chipembedzo, ndipo Mzimu wa kuopa Yehova udzamudzaza. Uthenga Wabwino wa Kubadwa kwa Mariya 5:12-15 M'mbiri ya mafuko khumi ndi awiri a Israyeli timawerenga kuti panali munthu wina dzina lake Joachim, yemwe pokhala wolemera kwambiri, anapereka nsembe ziwiri kwa Ambuye Mulungu, atapanga chisankho ichi: Chuma changa chidzakhala cha anthu onse, ndipo kuti ndipeze chifundo kwa Ambuye Mulungu kuti ndikhululukidwe machimo anga. Kenako Simeoni anayandikira Mariya Woyera, natambasula manja ake kwa iye, nati kwa Ambuye Khristu, Tsopano, Ambuye wanga, kapolo wanu adzapita mu mtendere, monga mwa mawu anu; Pakuti maso anga awona chifundo chanu, chimene munakonza kuti mitundu yonse ipulumuke; kuunika kwa anthu onse, ndi ulemerero wa anthu anu Israyeli. 1 Uthenga Wabwino wa Ubwana 2:89 Ndipo iye anati, Ambuye, ndinu wachisomo, wachifundo, ndi wachifundo; mwandipatsa ana aamuna awiri; mmodzi wa iwo mwatenga, mundisiye ine uyu wina. 1 Uthenga Wabwino wa Ubwana 11:4 Pamenepo Mariya Woyera anati, Chifundo cha Ambuye Yesu Khristu chikhale pa inu; Ndipo anawapatsa madzi pang'ono amene anasambitsa nawo thupi la Yesu Khristu, nawauza kuti asambitse wodwala ndi madziwo; ndipo atamaliza, anachira pomwepo; Ndipo iwo, ndi onse amene analipo, anatamanda Mulungu; ndipo atadzazidwa ndi chimwemwe, anabwerera ku mzinda wawo, natamanda Mulungu chifukwa cha zimenezo. 1 Uthenga Wabwino wa Ubwana 12:19-21 Kenako nthawi yomweyo analambira Ambuye Yesu, namupempha, nati, Ambuye wathu Yesu, mwana wa Mariya, ndinudi mbusa wabwino wa Israyeli! chitirani chifundo akapolo anu, omwe amaima pamaso panu, omwe sakayikira, koma kuti inu, Ambuye, mwabwera kudzapulumutsa, osati kuwononga. Pambuyo pake, Ambuye Yesu atanena, ana a Israyeli ali ngati Aitiopiya pakati pa anthu; akaziwo anati, Inu, Ambuye, mumadziwa zonse, ndipo palibe chobisika kwa inu; koma tsopano tikukupemphani, ndikupemphani chifundo chanu kuti mubwezeretse anyamatawo ku mkhalidwe wawo wakale. 1 Uthenga Wabwino wa Ubwana 17:8-9 Uyu ndiye amene timamulambira ndi ulemu wonse, chifukwa anatipatsa moyo wathu ndi umunthu wathu, natitulutsa m'mimba mwa amayi athu. Amene, chifukwa cha ife, anatenga thupi la munthu, 30
Chifundo cha Mulungu ndi Munthu Yehova ndiye wachifundo ndi wachisomo, wosakwiya msanga, ndi wachifundo chochuluka. Salmo 103:8 Chifukwa chake khalani achifundo, monga Atate wanu ali wachifundo. Luka 6:36
natiwombola, kuti atikumbatire ndi chifundo chosatha, ndi kutionetsera chisomo chake chaulere, chachikulu, chochuluka, ndi ubwino wake kwa ife. Kwa Iye kukhale ulemerero, ndi chiyamiko, ndi mphamvu, ndi ulamuliro, kuyambira tsopano mpaka muyaya, Ameni. 1 Uthenga Wabwino wa Ubwana 22:5-7 Kenako Myuda wina anatuluka, nati, Ndinali wakhungu, ndimamva mawu, koma sindinathe kuona aliyense; ndipo pamene Yesu anali kupita, ndinamva khamu la anthu likudutsa, ndipo ndinafunsa kuti, "Kodi pali chiyani pamenepo?" Anandiuza kuti Yesu anali kudutsa: kenako ndinafuwula, ndikunena kuti, Yesu, Mwana wa Davide, ndichitireni chifundo. Ndipo anaima chilili, nalamula kuti ndibweretsedwe kwa iye, nati kwa ine, Mukufuna chiyani? Ine ndinati, Ambuye, kuti ndionenso. Iye anati kwa ine, Penyanso: ndipo pomwepo ndinaona, ndipo ndinamtsata, ndikukondwera ndi kuyamika. Uthenga Wabwino wa Nikodemo 5:20-23 Uthenga Wabwino wa Nikodemo 14 1 Koma pamene munthu woyamba atate wathu Adamu anamva izi, kuti Yesu anabatizidwa mu Yordano, anaitana mwana wake, Seti, nati, 2 Uzani ana anu, makolo anu ndi aneneri, zonse zimene munamva kwa Mikayeli, mngelo wamkulu, pamene ndinakutumizani ku zipata za Paradaiso, kuti mupemphe Mulungu kuti andidzoze mutu wanga pamene ndinali kudwala. 3 Kenako Seti, atayandikira makolo ndi aneneri, anati, Ine Seti, pamene ndinali kupemphera kwa Mulungu pa zipata za Paradaiso, ndinaona mngelo wa Ambuye, Mikayeli anaonekera kwa ine nati, Ndatumidwa kwa iwe kuchokera kwa Ambuye; ndasankhidwa kuti ndiyang'anire matupi a anthu. 4 Ndikukuuza Seti, usapemphere kwa Mulungu ndi misozi, ndipo umupemphe mafuta a mtengo wachifundo omwe angadzoze bambo ako Adamu chifukwa cha kupweteka kwa mutu wake; 5 Chifukwa simungathe kupeza mpaka tsiku lomaliza ndi nthawi, ndiko kuti, mpaka zaka zikwi zisanu ndi mazana asanu zitapita. 6 Kenako Khristu, Mwana wachifundo kwambiri wa Mulungu, adzabwera padziko lapansi kudzaukitsanso thupi la Adamu, ndipo nthawi yomweyo kudzaukitsa matupi a akufa, ndipo akadzabwera adzabatizidwa mu Yordano. 7 Kenako ndi mafuta a chifundo chake adzadzoza onse amene amamukhulupirira; ndipo mafuta a chifundo chake adzapitirira mpaka mibadwo yamtsogolo, kwa iwo amene adzabadwa mwa madzi ndi Mzimu Woyera ku moyo wosatha. 8 Ndipo pamene pa nthawi imeneyo Mwana wa Mulungu wachifundo kwambiri, Khristu Yesu, adzatsika padziko lapansi, adzabweretsa bambo wathu Adamu mu Paradaiso, ku mtengo wachifundo. 9 Makolo onse ndi aneneri atamva zonsezi kuchokera kwa Seti, anasangalala kwambiri. Ndipo Ambuye atagwira dzanja la Adamu, adampereka kwa Mikayeli mkulu wa angelo; ndipo adawatsogolera ku Paradaiso, wodzazidwa ndi chifundo ndi ulemerero; Uthenga Wabwino wa Nikodemo 20:1 Pamene anamva nkhani yonseyi kuchokera kwa wakuba, makolo onse analankhula ndi mawu amodzi, “Wodala Inu, Mulungu Wamphamvuyonse, Atate wa ubwino wosatha, ndi Atate wa chifundo, amene mwasonyeza kukoma mtima kotere kwa iwo amene anali ochimwa motsutsana naye, ndipo mwawabweretsa ku chifundo cha Paradaiso, ndipo mwawaika pakati pa chakudya chanu chachikulu ndi chauzimu, m’moyo wauzimu ndi woyera.” Amen. Uthenga Wabwino wa Nikodemo 20:14 Izi ndi zomwe Mulungu watipatsa kuti tizilankhulana nanu; chifukwa chake mumtamandire ndi kumulemekeza, ndipo lapani, ndipo adzakuchitirani chifundo. Mtendere ukhale nanu kuchokera kwa
31
Chifundo cha Mulungu ndi Munthu Yehova ndiye wachifundo ndi wachisomo, wosakwiya msanga, ndi wachifundo chochuluka. Salmo 103:8 Chifukwa chake khalani achifundo, monga Atate wanu ali wachifundo. Luka 6:36
Ambuye Mulungu Yesu Khristu, ndi Mpulumutsi wathu tonse. Amen, Amen, Amen. Uthenga Wabwino wa Nikodemo 21:6 Kaya ndili ndi moyo kapena ndifa; pakuti kwa ine kukhala ndi moyo kudzakhala moyo kwa Khristu, kufa kudzakhala chimwemwe. Ndipo Ambuye wathu adzatipatsa chifundo chake, kuti mukhale ndi chikondi chomwecho, ndi kukhala ndi maganizo amodzi. Kalata ya Paulo kwa Alaodikaya 1:8-9 Ndipo popeza munali odzala ndi mapulani abwino, munachita ndi mtima wonse, ndi chidaliro chachipembedzo mutambasula manja anu kwa Mulungu Wamphamvuyonse, mukumupempha kuti akuchitireni chifundo, ngati munachimwa mopanda kufuna. 1 Clement kwa Akorinto 1:11 Chifukwa chake tiyeni timvere chifuniro chake chabwino ndi chaulemerero; ndipo popempha chifundo chake ndi ubwino wake, tigwedezeke pamaso pake, ndi kudzigwetsa tokha pa chifundo chake, titaye kudzikuza konse, ndi mikangano, ndi nsanje zomwe zimatsogolera ku imfa. 1 Clement kwa Akorinto 5:1 Khalani achifundo ndipo mudzalandira chifundo; khululukirani, ndipo mudzakhululukidwa; monga muchitira, momwemonso mudzachitiridwa; monga mupatsa, momwemonso mudzapatsidwa; monga muweruza, momwemonso mudzaweruzidwa; monga muchitira ena kukoma mtima, momwemonso Mulungu adzakuchitirani chifundo; ndi muyeso umene muyesa, womwewo udzayesedwanso kwa inu. 1 Clement kwa Akorinto 7:4 Koma tiyeni tikhale okoma mtima kwa wina ndi mnzake, molingana ndi chifundo ndi kukoma mtima kwa Iye amene anatilenga. Pakuti kwalembedwa, Achifundo adzalandira dziko lapansi; ndipo iwo opanda choipa adzatsalamo; koma ochimwa adzawonongeka pankhope pake. 1 Clement kwa Akorinto 7:9-10 Koma iye mwini akunena kwa Mulungu kuti, Mundichitire chifundo, Mulungu, monga mwa kukoma mtima kwanu; monga mwa kuchuluka kwa chifundo chanu chachikulu, fafanizani zolakwa zanga. 1 Clement kwa Akorinto 8:25 Zonsezi zili ndi Mlengi Wamkulu ndi Ambuye wa onse, wolamulidwa kusunga mtendere ndi mgwirizano; kukhala abwino kwa onse. Koma makamaka kwa ife amene timathawira ku chifundo chake kudzera mwa Ambuye wathu Yesu Khristu; kwa Iye kukhale ulemerero ndi ukulu ku nthawi za nthawi. Amen. 1 Clement kwa Akorinto 9:17-18 Mavuto a oipa ndi ambiri; koma iwo amene adalira Yehova, chifundo chidzawazinga. Atate wathu wachifundo ndi wokoma mtima ali ndi chifundo kwa iwo amene amamuopa; ndipo mokoma mtima komanso mwachikondi amapereka chisomo chake kwa onse amene amabwera kwa iye ndi maganizo osavuta. 1 Clement kwa Akorinto 11:8-9 Popeza zinthu zonse zimaoneka ndi kumvedwa ndi Mulungu, tiyeni timuope, ndipo tisiye ntchito zathu zoyipa zomwe zimachokera ku zilakolako zoipa, kuti mwa chifundo chake tidzapulumutsidwe ku chiweruzo chomwe chikubwera. Chifukwa chake tiyeni tidze kwa Iye ndi mtima woyera, tikukweza manja oyera ndi osadetsedwa kwa Iye, tikukonda Atate wathu wachisomo ndi wachifundo, amene adatipanga kuti tilandire nawo kusankhidwa kwake. 1 Clement kwa Akorinto 13:1,6 Chifukwa chake tiyeni tipemphererenso amene agwa mu uchimo. Kuti, pokhala odzichepetsa ndi odziletsa, asamvere ife, koma chifuniro cha Mulungu. Pakuti mwa njira iyi adzalandira chikumbukiro chobala zipatso ndi changwiro, ndi chifundo, ponse paŵiri m’mapemphero athu kwa
32
Chifundo cha Mulungu ndi Munthu Yehova ndiye wachifundo ndi wachisomo, wosakwiya msanga, ndi wachifundo chochuluka. Salmo 103:8 Chifukwa chake khalani achifundo, monga Atate wanu ali wachifundo. Luka 6:36
Mulungu, ndi m’kuwatchula pamaso pa oyera mtima ake. Olungama, akutero, adzandiphunzitsa za chifundo ndi kundidzudzula; koma mafuta a ochimwa asandichulukitse mutu wanga. 1 Clement kwa Akorinto 23:1-2,7 Popeza watichitira chifundo chachikulu chotere; ndipo makamaka chifukwa cha ichi, ife amene tili ndi moyo, tsopano sitiperekanso nsembe kwa akufa, kapena kuwalambira, koma mwa Iye tabweretsedwa ku chidziwitso cha Atate wa choonadi. Chifukwa chake, abale, tiyeni timuvomereze Iye ndi ntchito zathu; mwa kukondana wina ndi mnzake; mwa kusachita chigololo, osalankhulana zoipa, osachitirana nsanje; koma mwa kukhala odziletsa, achifundo, abwino. 2 Clement kwa Akorinto 2:8,13 Popeza sitili opanda nzeru, tiyenera kumvetsetsa cholinga cha Atate wathu wachifundo. Pakuti amalankhula nafe, pofunitsitsa kuti ife amene takhala ndi vuto lomwelo pankhani ya nsembe, tifunefune ndikupeza momwe tingamufikire. Kalata Yonse ya Barnaba 2:11 Komanso zalembedwa zokhudza sabata, m'malamulo Khumi, omwe Mulungu adalankhula ndi Mose pa Phiri la Sinai, maso ndi maso; Patulani sabata la Ambuye ndi manja oyera, ndi mtima woyera. Ndipo kwina amati: Ngati ana anu adzasunga masabata anga, ndidzawachitira chifundo. Ndipo ngakhale pachiyambi cha chilengedwe amatchula za sabata. Ndipo Mulungu adapanga ntchito za manja ake m'masiku asanu ndi limodzi; ndipo adazimaliza tsiku lachisanu ndi chiwiri, ndipo adapuma tsiku lachisanu ndi chiwiri, naliyeretsa. Taganizirani, ana anga, tanthauzo lake ndi ili; adazimaliza m'masiku asanu ndi limodzi. Tanthauzo lake ndi ili; kuti m'zaka zikwi zisanu ndi chimodzi Ambuye Mulungu adzathetsa zinthu zonse. Kalata Yonse ya Barnaba 13:1-4 Ndikudziwa kuti ndine ndani, komanso amene ndikulembera; Ine, munthu wotsutsidwa: inu amene mwalandira chifundo: Ine, amene munali pachiwopsezo; inu, amene munali pachiwopsezo. Kalata ya Ignatius kwa Aefeso 3:9 Mundipemphererenso ine; amene mwa chifundo cha Mulungu ndikusowa mapemphero anu, kuti ndikhale woyenera gawo limene ndili pafupi kulandira kuti ndisapezeke wotayika. Epistle of Ignatius to the Trallians 3:5 Ignatius, wotchedwanso Theophorus, kwa mpingo umene walandira chifundo kuchokera ku ulemerero wa Atate Wam'mwambamwamba, ndi Mwana wake wobadwa yekha Yesu Khristu; wokondedwa, ndi wowunikiridwa kudzera mu chifuniro cha amene akufuna zinthu zonse zomwe zili molingana ndi chikondi cha Yesu Khristu Mulungu wathu amenenso amayang'anira m'malo mwa dera la Aroma; ndipo ndikupereka moni m'dzina la Yesu Khristu monga ogwirizana mu thupi ndi mzimu ku malamulo ake onse, ndi odzazidwa ndi chisomo cha Mulungu; chimwemwe chonse mwa Yesu Khristu Mulungu wathu. Kalata ya Ignatius kwa Aroma 1:1 Koma ndili ndi manyazi ngakhale kuonedwa ngati m'modzi wa iwo: Pakuti sindili woyenera, popeza ndine wamng'ono pakati pawo, komanso ngati wobadwa pa nthawi yake. Koma mwa chifundo ndapeza munthu wina, ngati ndingafike kwa Mulungu. Kalata ya Ignatius kwa Aroma 3:10 Ignatius, wotchedwanso Theophorus, kwa mpingo wa Mulungu Atate, ndi Ambuye wathu Yesu Khristu, umene uli ku Philadelphia ku Asia; amene walandira chifundo, wokhazikika m'chigwirizano cha Mulungu, ndi kukondwera kosatha m'chisoni cha Ambuye wathu, ndi kukwaniritsidwa m'chifundo chonse mwa kuuka kwake: Amenenso ndimawalonjera m'mwazi wa Yesu Khristu, umene ndi chimwemwe chathu chosatha ndi chosadetsedwa; makamaka ngati ali mu umodzi ndi bishopu, ndi akulu omwe ali naye, ndi madikoni osankhidwa molingana ndi maganizo a Yesu
33
Chifundo cha Mulungu ndi Munthu Yehova ndiye wachifundo ndi wachisomo, wosakwiya msanga, ndi wachifundo chochuluka. Salmo 103:8 Chifukwa chake khalani achifundo, monga Atate wanu ali wachifundo. Luka 6:36
Khristu; amene wawakhazikitsa molingana ndi chifuniro chake molimba mtima ndi Mzimu Wake Woyera: Kalata ya Ignatius kwa Afiladelfia 1:1 Koma pemphero lanu kwa Mulungu lidzandipangitsa kukhala wangwiro, kuti ndipeze gawo limenelo, limene Mulungu anandigawira mwa chifundo chake: Kuthawira ku Uthenga Wabwino monga mwa thupi la Khristu; ndi kwa Atumwi monga mwa akulu a mpingo. Kalata ya Ignatius kwa Afiladelfia 2:2 Ignatius, wotchedwanso Theophorus, kwa mpingo wa Mulungu Atate, ndi wa Yesu Khristu wokondedwa, umene Mulungu mwachifundo wadalitsa ndi mphatso iliyonse yabwino; wodzazidwa ndi chikhulupiriro ndi chikondi, kotero kuti izi sizikusowa mu mphatso iliyonse; woyenera Mulungu, ndi wobala zipatso mwa oyera mtima: mpingo womwe uli ku Smurna ku Asia; chimwemwe chonse, kudzera mu mzimu wake woyera, ndi mawu a Mulungu. Kalata ya Ignatius kwa Smurnaeans 1:1 Chisomo, chifundo, mtendere, ndi kuleza mtima zikhale nanu nthawi zonse. Kalata ya Ignatius kwa a Smurnaeans 3:23 Polycarp, ndi akulu amene ali naye, kwa mpingo wa Mulungu umene uli ku Filipi: Chifundo kwa inu ndi mtendere wochokera kwa Mulungu Wamphamvuyonse; ndipo Ambuye Yesu Khristu, Mpulumutsi wathu, zichuluke. Kalata ya Polycarp kwa Afilipi 1:1 Koma pokumbukira zimene Ambuye watiphunzitsa kuti, Musaweruze, ndipo simudzaweruzidwa; khululukirani ndipo mudzakhululukidwa; khalani achifundo, ndipo mudzalandira chifundo; pakuti ndi muyeso womwewo umene muyesa nawo, mudzayesedwanso nawo. Kalata ya Polycarp kwa Afilipi 1:10 Ndipo akulu akhale achifundo ndi achifundo kwa onse, kuwaleka zolakwa zawo, kufunafuna ofooka, osaiwala akazi amasiye, ana amasiye, ndi osauka; koma nthawi zonse apereke zabwino pamaso pa Mulungu ndi anthu. Kalata ya Polycarp kwa Afilipi 2:15 Kapena ndingathe bwanji kupempha Ambuye chifukwa cha machimo anga ambiri komanso akuluakulu? Ndidzamupempha ndi mawu otani kuti andichitire chifundo? 1 Buku la Mbusa wa Hermas (Masomphenya) 1:15 Koma tsopano chifundo cha Mulungu chakukomerani mtima, ndi banja lanu, ndipo chakutonthozani kwambiri. Koma inu, musasocheretsedwe, koma khalani olimba mtima, ndipo tonthozani banja lanu. 1 Buku la Mbusa wa Hermas (Masomphenya) 1:23 Ndipo akadzamva izi, adzadziletsa, ndipo adzalandira chifundo. 1 Buku la Mbusa wa Herma (Masomphenya) 2:11 Koma iwo amene sadzamukana, mwa chifundo chake chachikulu adzawachitira chifundo. 1 Buku la Mbusa wa Hermas (Masomphenya) 2:20 Miyala yozungulira ndi yoyera yomwe imagwirizana bwino kwambiri m'malo awo olumikizirana, ndi atumwi, ndi mabishopu, ndi madokotala, ndi atumiki, omwe kudzera mu chifundo cha Mulungu alowa, nalamulira, naphunzitsa, natumikira moyera komanso modzichepetsa kwa osankhidwa a Mulungu, onse omwe agona tulo, ndi omwe akadali; ndipo nthawi zonse agwirizana nawo, ndipo akhala ndi mtendere mkati mwawo, ndipo amvana wina ndi mnzake. 1 Buku la Mbusa wa Hermas (Masomphenya) 3:52
34
Chifundo cha Mulungu ndi Munthu Yehova ndiye wachifundo ndi wachisomo, wosakwiya msanga, ndi wachifundo chochuluka. Salmo 103:8 Chifukwa chake khalani achifundo, monga Atate wanu ali wachifundo. Luka 6:36
Ndipo amanyamula poizoni wawo m'mabokosi, koma inu muli poizoni wanu ndi matenda m'mitima mwanu, ndipo simungawatsuke, ndipo sakanizani nzeru zanu ndi mtima woyera, kuti mupeze chifundo ndi Mfumu Yaikulu. 1 Buku la Mbusa wa Hermas (Masomphenya) 3:103 Iye anayankha nati kwa ine, Kodi palibe chimene chakukumanani nacho, iwe munthu? Ine ndinayankha, Mayi, ndakumana ndi chilombo chotere, chomwe chinkaoneka kuti chingadye anthu onse; koma ndi mphamvu ya Mulungu, ndi chifundo chake chapadera, ndinachipulumuka. 1 Buku la Mbusa wa Hermas (Masomphenya) 4:16 Chifukwa chake Ambuye wathu wachifundo anachitira chifundo cholengedwa chake, ndipo anakhazikitsa kulapa kumeneko, ndipo anandipatsa mphamvu ya kulapako. Ndipo chifukwa chake ndikukuuzani, ngati wina pambuyo pa kuyitana kwakukulu ndi koyera kumeneko akayesedwa ndi mdierekezi ndi uchimo, ali ndi kulapa kamodzi. Koma ngati achimwa mobwerezabwereza ndi kulapa sikudzapindulitsa munthu wotere; pakuti sadzakhala ndi moyo kwa Mulungu. 2 Buku la Mbusa wa Hermas (Malamulo) 4:22 Musaganize choncho, koma tembenukirani kwa Ambuye ndi mtima wanu wonse, ndipo mupemphe kwa iye popanda kukayika, ndipo mudzadziwa chifundo cha Ambuye, kuti sadzakusiyani, koma adzakwaniritsa chopempha cha moyo wanu. 2 Buku la Mbusa wa Hermas (Malamulo) 9:2 Koma munthu wachisoni nthawi zonse amachita zoipa. Choyamba, amachita zoipa, chifukwa amamvetsa chisoni Mzimu Woyera, womwe umaperekedwa kwa munthu, wokhala ndi chibadwa chosangalala. Ndipo kachiwiri amachita zoipa, chifukwa amapemphera ndi chisoni kwa Ambuye, ndipo savomereza koyamba chifundo chake chakale, ndipo salandira kwa Mulungu zomwe wapempha. 2 Buku la Mbusa wa Hermas (Malamulo) 10:20 Chifukwa chake, pamene chifundo cha Ambuye chidzaonekera, pamenepo iwo amene amatumikira Mulungu adzaonekera, ndi kuonekera bwino kwa onse. Pakuti monga m’chilimwe zipatso za mtengo uliwonse zimaonekera ndi kuonekera, momwemonso ntchito za olungama zidzalengezedwa ndi kuonekera, ndipo zidzabwezeretsedwa m’dziko limenelo mokondwera ndi mokondwera. 3 Buku la Mbusa wa Hermas (Mafanizo) 4:3 Koma tsopano dzitetezeni; ndipo popeza Mulungu ndi wamphamvuyonse komanso wachifundo, adzakupatsani njira yothetsera zomwe mudachita kale molakwika, ngati nthawi ikubwerayi simudzadetsa thupi lanu ndi mzimu wanu; 3 Buku la Mbusa wa Hermas (Mafanizo) 5:62 Kuti mudziwe, akutero, kuti ubwino ndi chifundo cha Ambuye n’zazikulu, ndipo ziyenera kulemekezedwa; amene anapereka mzimu wake kwa iwo amene anapezeka oyenera kulapa. 3 Buku la Mbusa wa Hermas (Mafanizo) 8:46 Pa zonsezi ndinayamika Ambuye, kuti, atachitiridwa chifundo ndi onse amene dzina lake linatchedwa pa iwo, anatumiza kwa ife mngelo wa kulapa kuti atitsogolere ife amene tamuchimwira; ndipo kuti watsitsimutsa mizimu yathu yomwe inali pafupi kutha, ndipo yomwe inalibe chiyembekezo cha chipulumutso, koma tsopano yatsitsimutsidwa kuti ipezenso moyo watsopano. 3 Buku la Mbusa wa Hermas (Mafanizo) 9:135 Iwo ndi okhulupirira, ndipo nthawi zonse anali abwino ndi olungama; ndipo opanda kusiyana kulikonse pakati pawo, koma adakondwerabe ndi atumiki a Mulungu, atavala mzimu wa anamwali awa; ndipo nthawi zonse akhala okonzeka kusonyeza chifundo kwa anthu onse, kupereka momasuka
35
Chifundo cha Mulungu ndi Munthu Yehova ndiye wachifundo ndi wachisomo, wosakwiya msanga, ndi wachifundo chochuluka. Salmo 103:8 Chifukwa chake khalani achifundo, monga Atate wanu ali wachifundo. Luka 6:36
kwa anthu onse ntchito zawo popanda kudzudzula, komanso popanda kuganizira. 3 Buku la Mbusa wa Hermas (Mafanizo) 9:211 Musaponde pansi pa phazi lake, anati, chifundo chake; koma m'malo mwake mumulemekeze, chifukwa ali woleza mtima kwambiri pa zolakwa zanu, osati ngati mmodzi wa inu; koma lapani, chifukwa zimenezo zidzakupindulitsani. 3 Buku la Mbusa wa Hermas (Mafanizo) 9:274
Mabuku Oiwalika a Edeni Ndiponso, chifukwa Mulungu ndi wachifundo komanso wachifundo chachikulu, ndipo amalamulira zinthu zonse m'njira imene Iye yekha amaidziwa, anapangitsa kholo lathu Adamu kukhala kumalire akumadzulo kwa munda, chifukwa mbali imeneyo dziko lapansi ndi lalikulu kwambiri. 1 Buku la Adamu ndi Hava 1:8 1 Buku la Adamu ndi Hava 3 6 Kenako Mulungu, mwachifundo chake kwa Adamu, amene anapangidwa motsatira chifaniziro chake ndi chikhalidwe chake, anamufotokozera kuti izi zinali zaka 5,000 ndi 500; ndi momwe Mmodzi angabwere kudzamupulumutsa iye ndi mbewu yake. 7 Koma Mulungu anali atapanga kale pangano ili ndi atate wathu, Adamu, m'njira yomweyi, asanatuluke m'munda, pamene anali pafupi ndi mtengo umene Hava anatenga chipatso chake namupatsa kuti adye. 8 Popeza pamene bambo athu Adamu anatuluka m'munda, anadutsa pafupi ndi mtengo umenewo, naona momwe Mulungu anasinthira mawonekedwe ake kukhala ena, ndi momwe unauma. 9 Ndipo pamene Adamu anapita kumeneko anachita mantha, ananjenjemera ndipo anagwa pansi; koma Mulungu mwa chifundo chake anamukweza, kenako anapangana naye pangano ili. 10 Ndipo, kachiwiri, pamene Adamu anali pafupi ndi chipata cha munda, nawona kerubi ali ndi lupanga loyaka moto m'manja mwake, ndipo kerubiyo anakwiya ndipo anakwiyira, Adamu ndi Hava onse anaopa iye, ndipo anaganiza kuti akufuna kuwapha. Kotero anagwa nkhope zawo pansi, nanjenjemera ndi mantha. 11 Koma anawachitira chifundo, nawachitira chifundo; ndipo anawasiya, nakwera kumwamba, napemphera kwa Yehova, nati: 12 Ambuye, munandituma kuti ndikayang'anire pachipata cha munda, ndi lupanga lamoto. 13 Koma pamene atumiki anu, Adamu ndi Hava, anandiona, anagwa nkhope zawo pansi, ndipo anali ngati akufa. Ambuye wanga, tidzatani ndi atumiki anu? 14 Pamenepo Mulungu anawachitira chifundo, nawachitira chifundo, natumiza Mngelo wake kuti asunge munda. Kodi thanthwe lolenjekeka ili lotiteteza ndi chiyani, poyerekeza ndi chifundo cha Ambuye chomwe chinatiphimba? 1 Buku la Adamu ndi Hava 4:6 Kenako anaimirira, natambasula manja ake kwa Mulungu, akumupempha kuti amuchitire chifundo ndi chifundo, nati, Mulungu, mundikhululukire tchimo langa, tchimo limene ndinachita, ndipo musandikumbukire. 1 Buku la Adamu ndi Hava 5:4 Ndipo munanditenga ine, fupa, ndi kundipanga mkazi, wowala ngati iye, wokhala ndi mtima, nzeru, ndi kulankhula; ndi thupi, ngati lake; ndipo munandipanga monga mawonekedwe a nkhope yake, mwa chifundo chanu ndi mphamvu yanu. 1 Buku la Adamu ndi Hava 5:10 Adamu ndi Hava atamva mawu awa ochokera kwa Mulungu, analira kwambiri ndipo anawonjezera kulira; koma analimbitsa mitima yawo mwa Mulungu, chifukwa tsopano anamva kuti Ambuye anali 36
Chifundo cha Mulungu ndi Munthu Yehova ndiye wachifundo ndi wachisomo, wosakwiya msanga, ndi wachifundo chochuluka. Salmo 103:8 Chifukwa chake khalani achifundo, monga Atate wanu ali wachifundo. Luka 6:36
ngati bambo ndi mayi kwa iwo; ndipo pachifukwa ichi, analira pamaso pake, ndipo anapempha chifundo kwa Iye. 1 Buku la Adamu ndi Hava 7:1 Ndipo Mulungu, wachifundo ndi wachisomo, anawayang'ana ali m'madzi, ali pafupi kufa, natuma mngelo, amene anawatulutsa m'madzi, nawaika m'mphepete mwa nyanja ngati akufa. 1 Buku la Adamu ndi Hava 10:1 Koma Ambuye wachifundo anayang'ana imfa ya Adamu, ndi chete cha Hava chifukwa choopa mdima. 1 Buku la Adamu ndi Hava 12:5 Kenako Mulungu, yemwe ndi wachifundo komanso wodzala ndi chifundo, atamva mawu a Adamu, anamuuza kuti: Koma nditamva za kulakwa kwako, ndinakulanda kuwala kowalako. Komabe, chifundo changa, sindinakusandutse kukhala mdima, koma ndinakupanga thupi lako la mnofu, limene ndinayikapo khungu ili, kuti likhale lozizira ndi kutentha. Koma mwa chifundo changa, ndakupanga monga momwe ulili; pamene unalakwira lamulo langa, iwe Adamu, ndinakutulutsa m'munda, ndipo ndinakutulutsa m'dziko lino; ndipo ndinakulamula kuti ukhale m'phanga ili; ndipo mdima unakugwera, monga momwe unachitira pa iye amene analakwira lamulo langa. 1 Buku la Adamu ndi Hava 13:1,7,9 Koma Mulungu wachifundo, amene amaona zolengedwa zake, anayang'ana Adamu ndi Hava pamene anali akufa, ndipo anatumiza Mawu Ake kwa iwo, nawaukitsa. 1 Buku la Adamu ndi Hava 21:8 Kenako Adamu analira kwambiri nati, Mulungu, ndichitireni chifundo, mpaka kufika poti ndikuchitireni chimene ndichita. Kenako Adamu ndi Hava anaima pansi pa guwa lansembe nalira, motere akuchonderera Mulungu, “Tikhululukireni zolakwa zathu ndi machimo athu, ndipo mutiyang’ane ndi diso lanu lachifundo.” Pakuti pamene tinali m’munda matamando athu ndi nyimbo zathu zinakwera pamaso panu mosalekeza.” 1 Buku la Adamu ndi Hava 23:1,6 Kenako Mulungu wachifundo, wabwino komanso wokonda anthu, anayang'ana Adamu ndi Hava, ndi magazi awo, omwe anali atapereka ngati nsembe kwa Iye; popanda lamulo lochokera kwa Iye kuti achite zimenezo. Koma Iye anadabwa nawo; ndipo analandira nsembe zawo. Ndipo Mulungu anatumiza moto wowala kuchokera pamaso pake, womwe unanyeketsa nsembe zawo. Anamva fungo labwino la nsembe zawo, ndipo anawachitira chifundo. 1 Buku la Adamu ndi Hava 24:1-3 Ndipo motero zidzadziwika kuti Inu ndinu Mulungu wachifundo, amene simufuna kuti wina awonongeke, amene simukonda kuti wina agwe, ndipo simuweruza aliyense mwankhanza, moipa, komanso mwa chiwonongeko chonse. 1 Buku la Adamu ndi Hava 25:5 Ndipo ndikayang'ana zabwino zonse zomwe mudakhala nazo, ndi chifukwa chomwe mudachokeramo, ndiye kuti ndikanakuchitirani chifundo mofunitsitsa. Koma sindingathe kusintha pangano lomwe latuluka mkamwa mwanga; apo ayi ndikanakubwezerani m'munda. Komabe, panganolo likakwaniritsidwa, pamenepo ndidzakuchitirani chifundo ndi mbewu yanu, ndikukulowetsani m'dziko lachisangalalo, komwe kulibe chisoni kapena kuvutika; koma chimwemwe chosatha ndi chisangalalo, ndi kuwala kosatha, ndi matamando osatha; ndi munda wokongola womwe sudzatha. 1 Buku la Adamu ndi Hava 26:13-15 Koma Mulungu wachifundo ataona kuti Satana akufuna kupha Adamu ndi njira zake zosiyanasiyana, ndipo ataona kuti Adamu anali wofatsa komanso wopanda chinyengo, Mulungu analankhula ndi Satana mokweza, namutemberera. 1 Buku la Adamu ndi Hava 29:1
37
Chifundo cha Mulungu ndi Munthu Yehova ndiye wachifundo ndi wachisomo, wosakwiya msanga, ndi wachifundo chochuluka. Salmo 103:8 Chifukwa chake khalani achifundo, monga Atate wanu ali wachifundo. Luka 6:36
Adamu atamva mawu awa ochokera kwa Mulungu, analambira pamaso pake. Iye ndi Hava anamulambira Iye ndipo anamuyamika, chifukwa Iye anawachitira chifundo. 1 Buku la Adamu ndi Hava 31:4 Mwa chifundo chanu, Mulungu, ndipulumutseni ku miliri ndi mayesero awa, ndipo mundibweretse kudziko lina losiyana ndi ili, ngati simundilola kukhala m'munda wanu. 1 Buku la Adamu ndi Hava 41:13 Pamenepo ndidzapulumutsa moyo wako ndi miyoyo ya olungama mwachifundo, kuti ndiwapatse mpumulo m'munda mwanga. Ndipo zimenezo zidzachitika pamene mapeto a dziko lapansi afika. 1 Buku la Adamu ndi Hava 42:6 Koma mwa chifundo cha Mulungu sanathe kutentha phanga, chifukwa Mulungu anatumiza mngelo wake kuzungulira phangalo kuti aliteteze ku moto wotere, mpaka litazima. 1 Buku la Adamu ndi Hava 43:16 Pakanapanda chifundo changa, ndikadakuonongani inu ndi makamu anu padziko lapansi, koma ndakhala woleza mtima nanu mpaka chimaliziro cha dziko lapansi. 1 Buku la Adamu ndi Hava 44:5 Taonani, moto watentha matupi athu padziko lapansi; koma zidzakhala bwanji titafa, ndipo Satana adzalanga miyoyo yathu? Kodi chipulumutso chathu sichili kutali ndi kutali, pokhapokha Mulungu atabwera, ndi kutichitira chifundo? Buku la 1 la Adamu ndi Hava 47:2 Koma, mwachifundo kwa inu, pamene mwala umenewo unali kukugwerani, ndinaulamula kuti upange denga pamwamba panu; ndi mwala womwe unali pansi panu, kuti udzichepetse. 1 Buku la Adamu ndi Hava 49:7 Koma Adamu ndi Hava anadzukanso napemphera kwa Mulungu m'phanga usiku wonsewo, ndipo anapempha chifundo kwa Iye. 1 Buku la Adamu ndi Hava 50:3 Kenako matupi a Adamu ndi Hava ataphimbidwa, anaima ndi kupemphera, napempha chifundo kwa Ambuye, ndi chikhululukiro, namuyamika chifukwa cha chifundo chake pa iwo, naphimba maliseche awo. Ndipo sanaleke kupemphera usiku wonsewo. 1 Buku la Adamu ndi Hava 52:11 Koma Mulungu mwachifundo chake, adamuchotsa pakati pathu kupita ku dziko lapansi lamdima ili; chifukwa adakhala mdima weniweni ndi wochita zosalungama. 1 Buku la Adamu ndi Hava 55:14 Vomerezani, chifukwa cha kukoma mtima kwanga pa inu, ndi chifundo changa pa inu, cholengedwa changa, kuti sindinakubwezereni chifukwa cha kulakwa kwanu pa Ine, koma chifukwa cha chifundo changa pa inu, ndakulonjezani kuti kumapeto kwa masiku asanu ndi theka ndidzabwera kudzakupulumutsani. 1 Buku la Adamu ndi Hava 56:7 Pakuti iye anati mumtima mwake, Tsopano popeza atatha masiku makumi anayi akusala kudya ndi kupemphera, Mulungu adzawabwezeretsa ku mkhalidwe wawo wakale; koma ngati sadzachita zimenezo, akadawakomerabe mtima; ndipo ngakhale akanakhala kuti sanawachitire chifundo, kodi akanawapatsabe kanthu kuchokera m’munda kuti awatonthoze; monga kale kawiri? Buku la 1 la Adamu ndi Hava 60:4 Koma ine mwachifundo ndi chisomo chomwe ndinali nacho kwa inu, sindinamulole kuti akuwonongeni; koma ndinamuthamangitsa kwa inu. 1 Buku la Adamu ndi Hava 61:10
38
Chifundo cha Mulungu ndi Munthu Yehova ndiye wachifundo ndi wachisomo, wosakwiya msanga, ndi wachifundo chochuluka. Salmo 103:8 Chifukwa chake khalani achifundo, monga Atate wanu ali wachifundo. Luka 6:36
Koma mwa chifundo cha Mulungu, nkhuyu ziwirizo zitangofika padziko lapansi, Mulungu anagonjetsa uphungu wa Satana wokhudza iwo; ndipo anawapanga kukhala mitengo iwiri ya zipatso, yomwe inaphimba phanga. Pakuti Satana anawaika m’manda kumbali yakum’mawa kwa phangalo. 1 Buku la Adamu ndi Hava 62:3 Si chifukwa cha iye yekha, koma ndakuchitirani chifundo ndipo ndinalamula kuti zikule. Ndipo zinakula kukhala mitengo iwiri ikuluikulu, kuti nthambi zake zikule, ndipo mupeze mpumulo; ndipo kuti ndikuwonetseni mphamvu Zanga ndi ntchito Zanga zodabwitsa. 1 Buku la Adamu ndi Hava 63:9 Kenako Adamu anapempha Yehova nati, Ambuye, tisawonongeke ndi chakudya chomwe tadya. Ambuye, musatiphe; koma tichite nafe monga mwa chifundo chanu chachikulu, ndipo musatisiye mpaka tsiku la lonjezo lomwe mudatipatsa. 1 Buku la Adamu ndi Hava 65:5 Kenako anapemphera kwa Mulungu kuti awachitire chifundo; pambuyo pake, maganizo awo anakhala chete, mitima yawo inasweka, ndipo chilakolako chawo chinazilala; ndipo anakhala ngati alendo padziko lapansi. Usiku umenewo Adamu ndi Hava anakhala m'phanga, komwe anagona movutikira chifukwa cha chakudya chomwe anadya. 1 Buku la Adamu ndi Hava 65:10 Ndipo anaperekanso nsembe iyi pa guwa lansembe limene anamanga poyamba. Ndipo anaimirira napemphera, napempha Ambuye nati, "Motero, Mulungu, pamene tinali m'munda, matamando athu anakwera kwa Inu, monga nsembe iyi; ndipo kusalakwa kwathu kunakwera kwa Inu ngati zofukiza. Koma tsopano, Mulungu, landirani nsembe iyi kuchokera kwa ife, ndipo musatibwezeretse, chifukwa cha chifundo chanu." Kenako Mulungu anati kwa Adamu ndi Hava, "Popeza mwapereka nsembe iyi ndipo mwandipatsa Ine, ndidzaipanga kukhala thupi langa, ndikadzabwera padziko lapansi kuti ndikupulumutseni; ndipo ndidzaipangitsa kuti iperekedwe nthawi zonse pa guwa lansembe, kuti chikhululukiro ndi chifundo, kwa iwo omwe adya nawo moyenera." 1 Buku la Adamu ndi Hava 68:11-12 Ndipo Mulungu anati kwa Adamu, "Izi zikhale mwambo wanu, pamene mavuto ndi chisoni zikugwerani. Koma kupulumutsidwa kwanu ndi kulowa kwanu m'munda, sizidzachitika mpaka masiku atatha, monga momwe mudapangirana pakati pa inu ndi Ine; ngati sikunali choncho, ndikanakubwezerani kumunda wanga ndi ku chisomo changa chifukwa cha nsembe yomwe mwangopereka kumene ku dzina langa." 1 Buku la Adamu ndi Hava 68:16 Koma Adamu ataona mavuto omwe Hava anali nawo, anadzuka napemphera kwa Mulungu, nati, “Ambuye, mundiyang’ane ndi diso la chifundo chanu, ndipo mumuchotse m’mavuto ake.” 1 Buku la Adamu ndi Hava 74:4 Kenako Mulungu anati kwa Kaini, “Aliyense amene adzakupeza asakupha,” chifukwa kale, Mulungu anali kuuza Kaini kuti, “Ndidzasiya zilango zisanu ndi ziwiri pa iye amene wapha Kaini.” Ponena za mawu a Mulungu kwa Kaini akuti, “M’bale wako ali kuti?” Mulungu anatero mwachifundo kwa iye, kuti amuyesere kulapa. 1 Buku la Adamu ndi Hava 79:20 Ndipo ponena za Mulungu kuuza Kaini kuti, "Nthaka itembereredwe, igwere pansi imene inamwa magazi a mbale wako," zimenezonso zinali chifundo cha Mulungu pa Kaini. Pakuti Mulungu sanamutemberere, koma anatemberera nthaka; ngakhale kuti si nthaka imene inapha Abele, ndipo inachita zoipa. Pakuti zinali zoyenera kuti temberero ligwere wakuphayo; komabe mwachifundo Mulungu analamulira maganizo Ake kotero kuti palibe amene angadziwe, ndi kusiya Kaini. 1 Buku la Adamu ndi Hava 79:22-23
39
Chifundo cha Mulungu ndi Munthu Yehova ndiye wachifundo ndi wachisomo, wosakwiya msanga, ndi wachifundo chochuluka. Salmo 103:8 Chifukwa chake khalani achifundo, monga Atate wanu ali wachifundo. Luka 6:36
Tsopano, Adamu, popeza ndamvetsa mtima wako, ndakupulumutsa nthawi zambiri m'manja mwake; kuti ndikuwonetse kuti ndine Mulungu wachifundo; ndipo ndikufunira zabwino, ndipo sindikufunira kuwonongeka kwako. 2 Buku la Adamu ndi Hava 3:16 Ponena za Seti, ali ndi zaka zisanu ndi ziwiri, ankadziwa zabwino ndi zoyipa, ndipo nthawi zonse ankasala kudya ndi kupemphera, ndipo anakhala usiku wonse akupemphera kwa Mulungu kuti amuchitire chifundo ndi chikhululukiro. 2 Buku la Adamu ndi Hava 5:1 Pambuyo pake, pamene anali kutsika kuchokera pa guwa lansembe, atamaliza kupereka nsembe yake, Satana anaonekera kwa iye mu mawonekedwe a mngelo wokongola, wowala ndi kuwala; ndi ndodo ya kuwala m'dzanja lake, atavala lamba wa kuwala. Analonjera Seti ndi kumwetulira kokongola, nayamba kumunyenga ndi mawu okongola, nati kwa iye, Iwe Seti, ukukhala bwanji m'phiri ili? Pakuti ndi lopanda pake, lodzaza ndi miyala ndi mchenga, ndi mitengo yopanda zipatso zabwino; chipululu chopanda malo okhalamo ndi matauni; palibe malo abwino okhalamo. Koma zonse ndi kutentha, kutopa, ndi mavuto. Udzakhala m'dziko lathu lapansi. Ndipo upumule ku dziko lino ndi mavuto ake; simudzamvanso kufooka ndi kutopa; simudzapereka nsembe, kapena kupempha chifundo; pakuti simudzachimwanso, kapena kusokonezedwa ndi zilakolako. 2 Buku la Adamu ndi Hava 5:4-5,9 Kenako Seti anaima pamaso pa thupi la atate wake Adamu, ndi la amayi ake Hava, napemphera usiku ndi usana, napempha chifundo kwa iye ndi ana ake; ndi kuti akakumana ndi mavuto ndi mwana, Iye ampatse uphungu. 2 Buku la Adamu ndi Hava 11:5 Kenako atamaliza kumanga denga, anawalamula kuti apereke nsembe. Anagwira ntchito mwakhama pa izi, ndipo anazibweretsa kwa Seti atate wawo amene anazitenga nazipereka pa guwa lansembe; ndipo anapemphera kwa Mulungu kuti alandire nsembe zawo, kuti achitire chifundo miyoyo ya ana ake, ndi kuwateteza ku dzanja la Satana. 2 Buku la Adamu ndi Hava 12:5 Kenako Mahalaleeli anaima patsogolo pa anthu ake, nawadyetsa m’chilungamo ndi mosalakwa, ndipo anawayang’ana kuti aone kuti sanagonane ndi ana a Kaini. Anapitirizabe ku Phanga la Chuma akupemphera ndi kutumikira pamaso pa thupi la kholo lathu Adamu, kupempha Mulungu kuti amuchitire chifundo iyeyo ndi anthu ake; mpaka pamene anali ndi zaka mazana asanu ndi atatu mphambu makumi asanu ndi awiri, pamene anadwala. 2 Buku la Adamu ndi Hava 16:1-2 Kenako Yaredi anapereka nsembe naipereka pa guwa lansembe, monga momwe Adamu adamulamulira. Ndipo pamene adakwera pa guwa lansembe, adapemphera kwa Mulungu kuti amuchitire chifundo ndi kuti amukhululukire machimo ake okhudza nyale yozimitsidwa. 2 Buku la Adamu ndi Hava 18:13 Iye anawalumbiriranso, nati, Ndikulumbirira ndi imfa ya atate wathu Adamu, ndi mwazi wa Abele, ndi Seti, ndi Enosi, ndi Kainane, ndi Mahalaleeli, kuti mundimvere, osatsika m’phiri lopatulika ili; pakuti nthawi yomwe mudzachoka, mudzakhala otsala a moyo ndi chifundo; ndipo simudzatchedwanso ana a Mulungu, koma ana a mdierekezi. 2 Buku la Adamu ndi Hava 20:27 Kenako Yaredi analira pamaso pa Ambuye, ndipo anapempha kwa Iye chifundo ndi chikhululukiro. Koma anakhumba kuti mzimu wake uchoke m'thupi lake, m'malo momva mawu awa ochokera kwa Mulungu okhudza kutsika kwa ana ake kuchokera ku Phiri Lopatulika. 2 Buku la Adamu ndi Hava 20:36
40
Chifundo cha Mulungu ndi Munthu Yehova ndiye wachifundo ndi wachisomo, wosakwiya msanga, ndi wachifundo chochuluka. Salmo 103:8 Chifukwa chake khalani achifundo, monga Atate wanu ali wachifundo. Luka 6:36
Pambuyo pake, ana a Seti anasochera ndipo anagwa, iwo, ana awo ndi akazi awo. Ndipo pamene Enoke, Metusela, Lameki ndi Nowa anawaona, mitima yawo inavutika chifukwa cha kugwa kwawo ndi kukayika kodzaza ndi kusakhulupirira; ndipo analira ndi kupempha Mulungu kuti awachitire chifundo, ndi kuwatulutsa m'badwo woipawo. 2 Buku la Adamu ndi Hava 22:3 Ndipo amuna awiri aja ananditsogolera ku mbali ya Kumpoto, ndipo anandionetsa malo owopsa kwambiri, ndipo panali mitundu yonse ya mazunzo pamalopo: mdima wankhanza ndi mdima wosawala, ndipo kulibe kuwala kumeneko, koma moto wakuda ukuyaka nthawi zonse pamwamba, ndipo pali mtsinje wamoto ukutuluka, ndipo malo onsewo ndi moto kulikonse, ndipo kulikonse kuli chisanu ndi ayezi, ludzu ndi kunjenjemera, pomwe maunyolo ndi ankhanza kwambiri, ndipo angelo ndi oopa komanso opanda chifundo, okhala ndi zida zokwiya, kuzunza kopanda chifundo, ndipo ndinati: Zinsinsi za Enoke 10:1 Pakuti chifundo cha Ambuye chidzakhala pa iwo akumuopa Iye ... Ndipo chitirani chifundo olungama, kumupulumutsa ku zowawa za wochimwa, kuchita monga mwa chifundo chake kwa opembedza ake, Masalimo a Solomo 3 Chifundo chanu, Ambuye, chikhale pa onse amene amakukondani. Masalimo a Solomo 4 Pakuti Inu ndinu wabwino ndi wachifundo, pothawirapo pa osauka; Mukondweretsa moyo wa odzichepetsa mwa kutsegula dzanja lanu mwachifundo. Chifundo chanu chili padziko lonse lapansi, Ambuye, mwa ubwino. Masalimo a Solomo 5 Wodala Yehova, amene amachitira chifundo iwo amene amamukonda moona mtima. Masalimo a Solomo 6 Pakuti Inu ndinu wachifundo, ndipo simudzakwiya mpaka kufika potiwononga. Pamene dzina lanu likukhala pakati pathu, tidzalandira chifundo; Ndipo mitundu sidzatigonjetsa. Mudzatikhazikitsa nthawi imene mudzatithandiza, Mudzachitira chifundo nyumba ya Yakobo tsiku limene mudalonjeza kuwathandiza. Masalimo a Solomo 7 Mulungu, titembenukireni chifundo chanu, ndipo mutichitire chifundo; Sonkhanitsani pamodzi obalalika a Israyeli, ndi chifundo ndi ubwino; Masalimo a Solomo 8 Taonani, ndipo chitirani chifundo, Mulungu wa Israyeli, pakuti ife ndife anu; ndipo musachotse chifundo chanu pa ife, kuti angatiukire. Chifundo cha Yehova chikhale pa nyumba ya Israyeli kwamuyaya. Masalimo a Solomo 9 Ndipo chifundo cha Yehova chili pa iwo amene amamukonda m'choonadi, ndipo Yehova amakumbukira atumiki ake m'chifundo. Ndipo pa osauka Mulungu adzachitira chifundo m'chisangalalo cha Israyeli; Pakuti Mulungu wabwino ndi wachifundo kosatha, ndipo mipingo ya Israyeli idzalemekeza dzina la Yehova. Masalimo a Solomo 10 Chifundo cha Yehova chikhale pa Israyeli kwamuyaya. Masalimo a Solomo 11 Koma chifundo cha Yehova chili pa olungama, Ndipo chifundo chake chili pa iwo akumuopa Iye. Masalimo a Solomo 13 Ndipo sadzapezeka tsiku limene olungama adzalandira chifundo; koma oopa Yehova adzalandira moyo ndi chisangalalo. Masalimo a Solomo 14
41
Chifundo cha Mulungu ndi Munthu Yehova ndiye wachifundo ndi wachisomo, wosakwiya msanga, ndi wachifundo chochuluka. Salmo 103:8 Chifukwa chake khalani achifundo, monga Atate wanu ali wachifundo. Luka 6:36
Koma iwo akuopa Yehova adzalandira chifundo, ndipo adzakhala ndi moyo chifukwa cha chifundo cha Mulungu wawo, koma ochimwa adzawonongeka kosatha. Masalimo a Solomo 15 Ndikanakhala pafupi ndi zipata za manda pamodzi ndi wochimwa, Pamene moyo wanga unachoka kwa Ambuye Mulungu wa Israyeli, Yehova sakanandithandiza ndi chifundo chake chosatha. Musandichotsere chifundo chanu, Mulungu, kapena kukumbukira kwanu mumtima mwanga mpaka nditafa. Ngati wolungama apirira m'mayesero onsewa, adzalandira chifundo kuchokera kwa Ambuye. Masalimo a Solomo 16 Pakuti mphamvu ya Mulungu wathu ndi ya chifundo kosatha, ndipo ufumu wa Mulungu wathu ndi wa amitundu kosatha, chiweruzo. Palibe mmodzi mwa iwo amene anachita chifundo ndi choonadi pakati pa Yerusalemu. Ambuye afulumizitse chifundo chake pa Israyeli! Masalimo a Solomo 17 Ambuye, chifundo chanu chili pa ntchito za manja anu kwamuyaya; ubwino wanu uli pa Israyeli ndi mphatso yochuluka. Ziweruzo zanu zachitika padziko lonse lapansi mwachifundo; Ndipo chikondi chanu chili pa mbewu ya Abrahamu, ana a Israyeli. Mulungu ayeretse Israyeli ku tsiku la chifundo ndi madalitso, Mbadwo wabwino wokhala ndi mantha a Mulungu m'masiku a chifundo. Selah. Masalimo a Solomo 18 Ndipo sindidzakhala mlendo, pakuti kwa Ambuye Wam'mwambamwamba ndi Wachifundo palibe kukhumudwa. Odes of Solomon 3:7 Musandichotsere chifundo chanu, Ambuye; ndipo musandichotsere chifundo chanu. Ndipo monga mwa kuchuluka kwa chifundo chanu, mundipatsenso; ndipo mufulumire kupereka zopempha zathu; ndipo ndinu wokhoza kukwaniritsa zosowa zathu zonse. Aleluya. Mau a Solomo 14:3,9 Ndidzatsegula pakamwa panga, ndipo mzimu wake udzandiuza ulemerero wa Yehova ndi kukongola kwake, ntchito ya manja ake ndi ntchito ya zala zake, chifundo chake chachikulu ndi mphamvu ya mawu ake. (Masalmo 16:6-7) Mzimu unatsegula mimba ya Namwali ndipo anatenga pakati nabala; ndipo Namwaliyo anakhala Mayi wachifundo chachikulu; Mau a Solomo 19:6 Ndipo monga mwa chifundo chake anandikweza; ndipo monga mwa kukongola kwake kwakukulu anandikweza pamwamba: Mau a Solomo 29:3 Inu Mulungu, mukudziwa kuti ngakhale nditadzipulumutsa ndekha, ndikufera ndi mazunzo amoto chifukwa cha Chilamulo chanu. Chitirani chifundo anthu anu, ndipo chilango chathu chikhale chowalipirira. Muyeretse magazi anga, ndipo tengani moyo wanga kuti uwombole miyoyo yawo. 4 Maccabees 3:17 Ndipo ngakhale chilungamo cha Mulungu chidzatichitira chifundo, ngati tikakamizidwa ndi kufunikira timagonjera mfumu mwamantha. N’chifukwa chiyani tiyenera kutaya moyo wathu wokondedwawu ndikudzilanda dziko lokoma ili? 4 Maccabees 4:35 Pakuti timayamikira chifundo chanu, mwa kutipatsa moyo wathu chifukwa cha kuswa lamulo, chinthu chovuta kuchipirira kuposa imfa yeniyeniyo. 4 Maccabees 5:5
42
Chifundo cha Mulungu ndi Munthu Yehova ndiye wachifundo ndi wachisomo, wosakwiya msanga, ndi wachifundo chochuluka. Salmo 103:8 Chifukwa chake khalani achifundo, monga Atate wanu ali wachifundo. Luka 6:36
Nkhondo nkhondo yoyera komanso yolemekezeka m'malo mwa chilungamo, yomwe kudzera mwa iyo Mulungu wolungama amene anayang'anira makolo athu akhale wachifundo kwa anthu ake ndi kubwezera wolamulira wotembereredwayo. 4 Maccabees 5:20 Ndipo ndikupempha Mulungu wa makolo anga kuti achitire chifundo mtundu wanga. 4 Makabe 6:12 Koma Haiqâr anali atadulidwa m'malo obisalamo, ndipo anamva kulira kwa akapolo ake ndi anansi ake, ndipo anatamanda Mulungu Wam'mwambamwamba, Wachifundo, nayamika, ndipo nthawi zonse ankapemphera ndi kupempha Mulungu Wam'mwambamwamba. Nkhani ya Ahikar 3:61 Koma Ambuye wanga! Popeza ndaonekera pamaso panu, musadandaule kuti akuponderezeni! Ndipo mfumu inati kwa iye: “Adalitsike Mulungu, amene anakuchitirani chifundo, nadziwa kuti munalakwiridwa, napulumutsa inu, napulumutsa inu ku kuphedwa.” Nkhani ya Ahikar 4:30 Ndipo kudzapatsidwa dalitso kwa iwe, ndi kwa mbewu yako yonse, kufikira Ambuye atachezera mitundu yonse ya anthu ndi chifundo chake kosatha. Chipangano cha Levitiko 2:6 Ndipo ngati simunalandire chifundo kudzera mwa Abrahamu, Isake, ndi Yakobo, makolo athu, palibe mbadwa yathu yomwe idzatsala padziko lapansi. Chipangano cha Levitiko 4:23 Chifukwa cha ndalama ndinataya ana anga, ndipo ndikanapanda kulapa kwanga, kunyozedwa kwanga, ndi mapemphero a abambo anga, ndikanamwalira ndilibe mwana. Koma Mulungu wa makolo anga anandichitira chifundo, chifukwa ndinachita izi mosadziwa. Chipangano cha Yuda 3:43-44 Ndipo chifukwa chake langizani ana anu izi, kuti akachimwa, abwerere kwa Yehova msanga; pakuti Iye ndi wachifundo, ndipo adzawapulumutsa, ngakhale kuwabwezera kudziko lawo. Chipangano cha Isakara 2:4 Koma pamene ankafuna kumupha, ndinawalumbirira kwambiri ndi misozi kuti asakhale ndi mlandu pa tchimo ili. Popeza Simeoni ndi Gadi anabwera kudzamupha Yosefe, iye anawauza ndi misozi kuti: “Ndichitireni chifundo, abale anga, mundichitire chifundo m’mimba mwa Yakobo atate wathu; musandiikire manja anu kuti mukhetse mwazi wosalakwa, pakuti sindinakuchimwireni.” Chipangano cha Zebuloni 1:8-9 Ndipo tsopano ana, ndikukulangizani kuti musunge malamulo a Ambuye, ndi kuchitira chifundo anansi anu, ndi kuchitira chifundo onse, osati kwa anthu okha, komanso kwa nyama. Chifukwa cha zonsezi Ambuye anandidalitsa, ndipo abale anga onse atadwala, ndinathawa popanda matenda, pakuti Ambuye amadziwa zolinga za aliyense. Chifukwa chake, khalani ndi chifundo m'mitima mwanu, ana anga, chifukwa monga momwe munthu amachitira mnansi wake, momwemonso Ambuye adzamuchitira. Pakuti ana a abale anga anali kudwala ndipo anali kufa chifukwa cha Yosefe, chifukwa sanasonyeze chifundo m'mitima yawo; koma ana anga anapulumutsidwa opanda matenda, monga mukudziwa. Chipangano cha Zebuloni 2:1-4 Chifukwa chake, ana anga, kuchokera ku zomwe Mulungu wakupatsani, sonyezani chifundo ndi chifundo mosazengereza kwa anthu onse, ndipo perekani kwa aliyense ndi mtima wabwino. Ndipo ngati mulibe chomupatsa iye amene akusowa, chitirani chifundo ndi mtima wachifundo. Ndikudziwa kuti dzanja langa silinapeze chomupatsa iye amene akusowa, ndipo ndinayenda naye ndikulira ma kilomita asanu ndi awiri, ndipo mtima wanga unamulakalaka mwachifundo. Chifukwa chake, inunso, ana anga, chitirani chifundo munthu aliyense ndi mtima wachifundo, kuti Ambuye nayenso akhale
43
Chifundo cha Mulungu ndi Munthu Yehova ndiye wachifundo ndi wachisomo, wosakwiya msanga, ndi wachifundo chochuluka. Salmo 103:8 Chifukwa chake khalani achifundo, monga Atate wanu ali wachifundo. Luka 6:36
ndi chifundo ndi chifundo pa inu. Pakuti masiku otsiriza Mulungu adzatumiza chifundo chake padziko lapansi, ndipo kulikonse kumene apeza chifundo amakhala mwa iye. Chipangano cha Zebuloni 2:16-20 Ndipo pambuyo pa izi mudzakumbukira Yehova ndi kulapa, ndipo Iye adzakuchitirani chifundo, pakuti Iye ndi wachifundo ndi wachifundo. Chipangano cha Zebuloni 2:30 Ndipo mukabwerera kwa Yehova mudzalandira chifundo, ndipo Iye adzakulowetsani m'malo ake opatulika, ndipo Iye adzakupatsani mtendere. Chipangano cha Danieli 2:9 Ndipo mukachepa ndi kuchepetsedwa, mudzabwerera ndi kum’dziwa Yehova Mulungu wanu; ndipo Iye adzakubwezerani kudziko lanu, monga mwa chifundo chake chachikulu. Ndipo kudzakhala kuti, akadzafika m’dziko la makolo awo, adzaiwalanso Yehova ndi kukhala osalungama. Ndipo Yehova adzawabalalitsa padziko lonse lapansi, mpaka chifundo cha Yehova chitadza, munthu wochita chilungamo ndi chifundo kwa onse akutali, ndi kwa iwo apafupi. Chipangano cha Nafutali 1:30-32 Chifukwa chake, popeza chiwindi changa chinayikidwa mopanda chifundo motsutsana ndi Yosefe, m'chiwindi changa ndinavutikanso mopanda chifundo, ndipo ndinaweruzidwa kwa miyezi khumi ndi umodzi, kwa nthawi yayitali monga momwe ndinakwiyira Yosefe. Chipangano cha Gadi 1:36 Munthu mmodzi amadana ndi munthu wachifundo ndi wosalungama, ndi munthu amene amachita chigololo ndi kusala kudya: izi nazonso zili ndi mbali ziwiri, koma ntchito yonse ndi yabwino, chifukwa amatsatira chitsanzo cha Ambuye, chifukwa salandira chabwino ngati chabwino chenicheni. Chipangano cha Aseri 1:24 Koma Ambuye adzakusonkhanitsani pamodzi m'chikhulupiriro kudzera mu chifundo chake chachikulu, komanso chifukwa cha Abrahamu, Isake, ndi Yakobo. Chipangano cha Aseri 1:45 Ndinaponyedwa m’ndende, ndinamenyedwa, ndinasekedwa; koma Ambuye anandilola kuti ndipeze chifundo pamaso pa woyang’anira ndende. Chipangano cha Yosefe 1:20 Khalani otsatira chifundo chake, chifukwa chake, ndi mtima wabwino, kuti inunso muvale korona waulemerero. Pakuti munthu wabwino alibe diso lakuda; pakuti amachitira chifundo anthu onse, ngakhale kuti ndi ochimwa. Ndipo ngakhale akumukonzera chiwembu choipa, mwa kuchita zabwino amagonjetsa choipa, popeza Mulungu amamuteteza; ndipo amakonda wolungama ngati moyo wake. Ngati wina alemekezedwa, samuchitira nsanje; ngati wina ali wolemera, sachita nsanje; ngati wina ali wolimba mtima, amamutamanda; amatamanda munthu wolungama; amachitira chifundo wosauka; amachitira chifundo ofooka; amamuyimbira Mulungu matamando. Chipangano cha Benjamini 1:2326 Pakuti ngati wina achitira chiwawa munthu woyera mtima, alapa, pakuti munthu woyera mtima achitira chifundo womunyoza, nakhala chete. Chipangano cha Benjamini 1:31
44