

KalatayaAristeas
MAWUOYAMBA
MukalatayaAristeas,imodzimwankhanizakalekomanso zodziwikabwinozomwezapezekam'bukuli,tachokera kutalikwambirindiAdamundiHava,kutalikwambirindi ChigumulaNkhaniyiikuwonetsakulimbamtimakwa mtunduwaanthu,komwekwadzazadzikolapansi,ndi mitunduyamphamvuyokhalandiulemererondiulemerero.
Mudzawerengaapazawolembamabukuwamkulu woyamba-PtolemyPhiladelphus.Akufunakusonkhanitsa mabukuonsepadzikolonselapansikulaibulaleyakeku Alexandria.Pomaliza,pofunakupezabukulimodzilalikulu -MalamuloAchiyuda-amagulitsaakapolo100,000kuti apezebukulimeneloMwinamtengowakendi wapamwambakwambiriwomweunaperekedwapopabuku limodzi.Ulindichifukwachachilendochakuthakwa UfumuWaukulu
Zochitikazankhaniyizinachitikapanthawiyamoyowa MfumukaziArsinoewotchuka,yemweanamwaliramu270 BC.Tsikulenilenilakulembasilikudziwika.
Tsatanetsatanewamoyowam'khoti,kukambiranaza mavutoaanthuanthawiimeneyon'kosangalatsakwambiri komansokomvekabwino.Ndichinthuchachilendo chomwechapezekamasikuanokuonamfumundialendo akeakuseweramafunsondimayankhopaphwandolawo.
Kapangidwekantchitoyokopaiyindimotere:
1.KuperekabukulikwaPhilocrates. 2Choyamba:
(a)LingalirolaWoyang'aniraMalaibulalelotiamasule akapoloachiyudaposinthanandibuku.
(b)Kumasulidwa
(c)KalatayaPhiladelphusyopitakwaEleazar (d)Yankho.
(e)Mayinaakomitiyomweyasankhidwakutiimasulire bukuli
3.Kufotokozerazamphatsozachifumu:
(a)Tebulo(mwinamipandoyopangidwamwaluso kwambirikuposainailiyonse) (b)Winaakupereka. 4KufotokozerazaYerusalemu (a)Kachisi(ndimakinaogwirirantchitozamadzi) (b)Mwambo.
(c)Nyumbayachifumu (d)Mzinda (e)Kumidzi.
5KutsanzikanakwaEleazar 6KufotokozerakwaEleazarazalamulo(imeneyindi nzeruyozama).
7Kulandiraalendo 8Phwando(mafunsondimayankho72)
9.KumasulirakwaBuku.
CHAPUTALA1
PanthawiyaukapolowaAyudakuEgypt,Ptolemy Philadelphusakudziululayekhangatimunthuwoyamba wokondamabuku.Akufunakutimabukuonsepadzikolonse lapansiakhalemulaibulaleyake;kutiapezeMalamuloa Mose,akuperekakugulitsaakapolo100,000pantchito imeneyo,akumanenakuti,"Ndiphindulaling'onondithu!" 1Popezandasonkhanitsazinthuzokumbukirambiriyanga yaulendowangakwaEleazaraMkuluwaAnsembewa Ayuda,ndipochifukwachakutiinu,Philocrates,popeza simutayamwayiwondikumbutsa,mwasungazambiri mutalandirankhaniyazolingandicholingachantchito yanga,ndayesakukulongosoleranimomvekabwino nkhaniyi,chifukwandikuonakutimulindichikondi chachilengedwechakuphunzira,khalidwelomwendi katunduwapamwambakwambiriwamunthu-kuyesetsa nthawizonse'kuwonjezerachidziwitsochakendizomwe adapeza'kayakudzeramukuphunzirambiriyakalekapena kutenganawombalipazochitikazo.
2Ndinjiraiyi,mwakutengazinthuzabwinokwambiri, mzimuumakhazikikamuchiyero,ndipopambuyo pokhazikitsacholingachakepakudzipereka,cholinga chabwinokwambiri,umagwiritsantchitoizingati chitsogozochakechosalepherandipomoteroumapeza cholingachenicheni
3Kudziperekakwangapakufunachidziwitso chachipembedzondikokunandipangitsakupitakuofesiya kazembekwamunthuamenendamutchulayu,amene ankalemekezedwakwambirindinzikazakekomansondi ena,chifukwachaubwinowakendiukuluwake,komanso ameneanalindizikalatazamtengowapatalikwambirikwa Ayudam'dzikolakendim'mayikoakunjakutiafotokoze lamulolaMulungu,chifukwamalamuloawo amalembedwapazikopazachikopam'zilembozachiyuda 4Kenakondinayambantchitoyakazembeuyundichidwi, choyambanditapezamwayiwopemphamfumum'malo mwaakapoloachiyudaomweananyamulidwakuchokera kuYudeyakupitakuIguptondibamboakeamfumu, pameneadalandiramzindawukoyambandikugonjetsa dzikolaIgupto
5Ndikoyenerakutindikuuzeninkhaniyi,popezandili wotsimikizakutiinu,ndimtimawanuwofunachiyerondi chifundochanukwaanthuomweakutsatiralamuloloyera, mudzamvetseramosavutankhaniyomwendikufuna kufotokoza,popezainunokhamwabwerakwaife posachedwapakuchokerapachilumbachindipo
KalatayaAristeas
mukufunitsitsakumvachilichonsechomwechimamanga moyo.
6Kale,ndinakutumiziraninsombiriyamfundozomwe ndinaganizakutindiyenerakuzifotokozazokhudzafukola Ayuda,mbiriyomwendinapezakwaansembeakulu ophunzirakwambirim’dzikolaAigupto
7Popezamukufunitsitsakwambirikupezachidziwitsocha zinthuzomwezingapindulitsemalingaliro,ndikuonakuti ndiudindowangakukupatsanichidziwitsochonsechomwe ndilinacho
8Inensondiyenerakumvaudindowomwewokwaonse omwealindimtimawomwewokomandikumva makamakakwainuchifukwamulindizolingazabwino kwambiri,ndipopopezasimulim'balewangawokha,osati wochepam'magazi,komansondinuamodzindiine pakufunafunazabwino.
9Pakutichisangalalochochokerakugolidekapenachina chilichonsechomweanthuosazindikiraamachiyamikira sichimapindulitsamofananandikufunafunachikhalidwe ndikuphunzirakomwetimagwiritsantchitopochiteteza
10Komakutindisakutopetsenindimawuoyambaataliatali, ndipitilizanthawiyomweyondinkhaniyanga.
11DemetriuswakuPhalerum,pulezidentiwalaibulaleya mfumu,analandirandalamazambiri,kutiasonkhanitse pamodzi,momweangathere,mabukuonsepadzikolapansi.
12Mwakugulandikulembazilembo,iyeanachitazonse zomwemfumuinalinazo,mongamomweakanathera
13Nthawiinapamenendinalipoanafunsidwakuti,Kodi palimabukuangatizikwimulaibulale?Ndipoanayankha kuti,'Omfumu,ndipondidzayesetsaposachedwa kusonkhanitsaotsalawo,kutianthuonsemazanaasanu zikwiafikireNdauzidwakutimalamuloaAyudandi ofunikakuwalembandipoayenerakukhalam'laibulale yanu!'
14Mfumuinayankhakuti,“N’chiyanichikukulepheretsani kuchitazimenezi?”“Zonsezofunikazaperekedwakwainu!” 15'Ayenerakumasuliridwa,'anayankhaDemetrius 'chifukwam'dzikolaAyudaamagwiritsantchitozilembo zapadera(mongamomweAiguptoalilindizilembo zapadera)ndipoamalankhulachilankhulochapadera.
16AyenerakugwiritsantchitochilankhulochaChisiriya, komaizisizilichoncho;chilankhulochawondichosiyana kwambiri.
17Ndipomfumuitamvetsazonsezokhudzankhaniyi inalamulakutikalatailembedwekwaMkuluwaAnsembe Wachiyudakuticholingachake(chomwechafotokozedwa kale)chikwaniritsidwe
18Ndikuganizakutinthawiyakwanayotindipereke pempho,lomwenthawizambirindinkaperekakwa SosibiuswakuTarentumndiAndreas,mkuluwaalonda, kutiAyudaomweanatengedwakuchokerakuYudeyandi bamboakeamfumuamasulidwechifukwapamenemwa mwayindikulimbamtimaanabweretsachiwembuchake pachigawochonsechaCoele-SyriandiFoinikempaka nkhaniyopambana,poopsezadzikolokutilikhalepansipa ulamulirowake,ananyamulaadaniakeenandipoena anawachepetsa.
19Chiwerengerochaanthuameneanawatengakuchokera kudzikolaAyudakupitakuIguptochinalichosachepera zikwizanalimodzi.
20Mwaawaanapatsaasilikaliosankhidwaokwana30,000 ndipoanawaikam'maguluaasilikalim'maderaakumidzi
21(Ndipongakhalenthawiisanafikenthawiimeneyi AyudaambirianabwerakuIguptondiAperisi,ndipokale enaanatumizidwakuIguptokutiakathandize Psammetichuspankhondoyakeyolimbanandimfumuya Aitiopiya.Komaawasanaliofananandiakapoloomwe PtolemymwanawaLagusanawanyamula)
22Mongandanenerakale,Ptolemyanasankhaabwino kwambirimwaawa,amunaomweanaliachikulire komansoodziwikabwinochifukwachakulimbamtima kwawo,ndipoanawapatsazida,komagululalikululaena, omweanaliokalambakwambirikapenaaang'onokwambiri pacholingaichi,komansoakazi,anawasandutsaakapolo, osatikutiankafunakuchitaizimwakufunakwake,koma anakakamizidwandiasilikaliakeomweanawatengangati mphothoyantchitozomweadaperekapankhondo 23Mongatanenerakale,nditapezamwayiwoti amasulidwe,ndinalankhulandimfumundimfundo zotsatirazi:'Tisakhaleopusakwambirimotitingalole zochitazathukutsutsamawuathu.'
24Popezalamulolomwesitikufunakungolilemba komansokulimasulirandilafukolonselaAyuda,kodi tingapezechifukwachotanichopezeraakazembeathu pamenechiwerengerochachikuluchoterechichikukhalabe muukapolomuufumuwanu?
25Muungwirondichumachachifundochanu,masulani amenealimuukapolowomvetsachisonichonchi,popeza mongamomwendavutikirakupeza,Mulunguamene anawapatsalamulolawondiyeMulunguameneamasunga ufumuwanu
26AmalambiraMulunguyemweyoAmbuyendiMlengi waChilengedweChonse,mongaanthuenaonse,mongaife tokha,Omfumu,ngakhaletimamutchandimayina osiyanasiyana,mongaZeus1kapenaDis
27Dzinalimenelilinapatsidwakwaiyemoyenererandi makoloathuoyambirira,kutiasonyezekutiIye,amene kudzeramwaiyezinthuzonsezapatsidwamoyondi kukhalapo,ndiyeWokwerandiAmbuyewaChilengedwe Chonse
28Perekanianthuonsechitsanzochakukomamtima kwakukulumwakumasulaamenealimuukapolo.’
29Patapitakanthawikochepa,pamenendinalikupereka pempherolochokerapansipamtimakwaMulungukutiIye athetsemaganizoamfumukutiakapoloonseatuluke (pakutimtunduwaanthu,pokhalacholengedwacha Mulungu,umakopekandikutsogozedwandiIye
30Chifukwachakendimapempheroambiriosiyanasiyana ndinapemphaIyeameneamalamuliramtimakutimfumu ikakamizidwekuperekapempholanga.
31Pakutindinalindichiyembekezochachikuluchokhudza chipulumutsochaanthupopezandinalindichitsimikizo chakutiMulunguadzakwaniritsapempherolanga
32Pakutipameneanthuochokeram’zifukwazoyera akukonzekerazochitazinapofunachilungamondikuchita ntchitozabwino,MulunguWamphamvuyonse amabweretsakhamalawondizolingazawokutizinthu ziyendebwino)mfumuyoinakwezamutuwake nandiyang’anandinkhopeyosangalalainafunsakuti,‘Kodi mukuganizakutiadzawerengerazikwizingati?’
33Andreas,ameneanaliataimapafupi,anayankhakuti, 'Oposapang'onozikwizanalimodzi.'
34“Ndiphindulaling’onondithu,”inateromfumu, “lomweAristeasakupemphakwaife!”
KalatayaAristeas
35KenakoSosibiusndienaomweanalipoanati'Inde, komakudzakhalakoyenerakuperekaulemukwakukoma mtimakwanukutimuperekeufulukwaanthuawangati chizindikirochodziperekakwaMulunguWamkulu.'
36MulunguWamphamvuyonsewakupatsaniulemu waukulundipomwakwezedwakuposamakoloanuonse muulemererondipon’koyenerakutimumupatseIye nsembeyaikulukwambiriyoyamikiraimenemulinayo.
37Atakondwerakwambirindimfundozimenezi, analamulakutimalipiroaasilikaliawonjezedwemalinga ndindalamazowombolera,kutimadalakimamakumiawiri aperekedwekwaeniakepakapoloaliyense,kutilamulola anthuonseliperekedwendipomayinaaakapolowo akhazikitsidwe
38Iyeanasonyezachanguchachikulupantchitoyi, chifukwaMulungundiyeanakwaniritsacholingachathu chonsendipoanamukakamizakutiawomboleosatiokhawo ameneanabwerakuIguptondigululankhondolaabambo akekomansoaliyenseameneanabweranthawiimeneyo isanafikekapenaameneanabweretsedwamuufumuwo
39Anamuonetsakutindalamazolipiriradipozidzaposa matalentemazanaanayi.
40Ndikuganizakutizidzakhalazothandizakuyikakopiya lamuloli,chifukwamwanjiraimeneyikudziperekakwa mfumu,yomweMulunguadapatsamphamvuyopulumutsa makamuambiriotere,kudzawonekerabwinokomanso kuonekerabwino
41Lamulolamfumulinalimotere:‘Onseamene anatumikiramugululankhondolaatatewathupankhondo yolimbanandiSiriyandiFoinike,komansopoukiradziko laAyuda,ndipoanagwidwandiakapoloachiyuda, n’kuwabweretsansokumzindawaAlexandriandidzikola Igupto,kapenakuwagulitsakwaena,komansoakapolo onseameneanalim’dzikolathuisanafikenthawiimeneyo kapenaameneanabweretsedwakunopambuyopake,onse amenealindiakapolootereayenerakuwamasulanthawi yomweyo,kulandirandalamazokwanamadalakima makumiawiripamunthualiyensengatindalamazolipirira’
42Asilikaliadzalandirandalamazimenezingatimphatso yowonjezeredwakumalipiroawo,ndipozinazonse kuchokerakuchumachamfumu
43Tikuganizakutizinalizosemphanandichifunirocha atatewathukomansomopandachilungamokutiakanakhala akapolondipokuwonongedwakwadzikolawondi kunyamulidwakwaAyudakupitakuIguptokunalikuchita zinthuzosayenerazankhondo.
44Zofunkhazomwezinagweraasilikalipabwalo lankhondozinalizofunkhazonsezomweanayenera kutenga
45Kuwonjezeraapo,kupangitsaanthukukhalaakapolo kunalikusalungamakwakukulu
46Chifukwachake,popezazavomerezedwakuti timazolowerakuperekachilungamokwaanthuonse makamakaomwealimumkhalidwewosayenerawa ukapolo,ndipopopezatimayesetsakuchitazinthu mwachilungamondianthuonsemalingandizofunikiraza chilungamondiumulungu,talamula,ponenazaanthua Ayudaomwealimumkhalidweuliwonsewaukapolo m'gawolililonselaulamulirowathu,kutiomwealinawo adzalandirandalamazomwezafotokozedwa ndikumasulidwandipopalibeameneadzachedwetse kukwaniritsamaudindoake
47Pasanathemasikuatatukuchokerapamenelamuloli lafalitsidwa,ayenerakulembamndandandawaakapoloa akuluakuluosankhidwakutiakwaniritsechifunirochathu, ndiponthawiyomweyoatulutseanthuaakapolowo.
48Pakutitikuganizakutizidzakhalazabwinokwaifendi kwankhanizathukutinkhaniyiithe
49Aliyenseameneakufunaangaperekeuthengawokhudza aliyenseamenesamveralamulolo,malingangatimunthuyo apezekawolakwaadzakhalakapolowake;komabe, katunduwakeadzaperekedwakuchumachamfumu
50Pamenelamulololinabweretsedwakutiliwerengedwe kwamfumukutiivomereze,linalindizinthuzinazonse kupatulapomawuakuti'akapoloonseomweanali m'dzikoloisanafikenthawiimeneyokapenaomwe anabweretsedwakunopambuyopake,'ndipomwakukoma mtimakwakendimtimawakewonsemfumuinayika gawolindipoinalamulakutindalamazofunikirakuti chiwombolochisungidwemokwanirakwaoyang'anira asilikalindimabankiachifumu,ndipomoteronkhaniyi inagamulidwandipolamulololinavomerezedwamkati mwamasikuasanundiawiri
51Ndalamazolipirirachiwombolozinakwanamatalente oposamazanaasanundilimodzimphambumakumiasanu ndilimodzi;pakutimakandaambiriomweanali kuyamwitsaanamasulidwapamodzindiamayiawo.
52Pamenefunsolinabukangatindalamazokwana matalentemakumiawiriziyenerakulipidwapaizi,mfumu inalamulakutizichitike,ndipomoteroinachitazomwe inasankham'njirayokwanira
CHAPUTALA2
Kusonyezamomwezolembazosamalakwambirizankhani zabomazinasungidwira.BomaLoyang'aniraMalamulo OyendetseraNtchitoKomitiyaanthuasanundimmodzi yasankhidwakutiipitekwaMkuluwaAnsembeku Yerusalemundikukonzekerakusinthana.Aristeasndiye ameneanaikidwakutiaziyang'aniranthumwi
1Zitathaizi,analamulaDemetriokutialembechikumbutso chokhudzamabukuaChiyuda.
2Pakutinkhanizonsezabomazinkachitikamwa malamulokomansomosamalakwambirindimafumuaku Iguptoamenewa,ndipopalibechomwechinkachitika mwachisawawakapenamwachisawawa
3Ndipondayikamakopeachikumbutsondimakalata, chiwerengerochamphatsozomwezinatumizidwandi mtunduwachilichonse,popezachilichonsechinali chapamwambakwambirikomansochaluso.
4IzindikopiyachikumbutsoChikumbutsocha Demetriuskwamfumuyayikulu'Popezamwandipatsa malangizo,Omfumu,kutimabukuomweakufunikakuti mumalizelaibulaleyanuasonkhanitsidwepamodzi,ndipo omwealindizolakwikaakonzedwe,ndadzipereka mosamalakwambirikutindikwaniritsezofunazanu,ndipo tsopanondilindilingalirolotsatiralilotindikupatseni 5MabukuachilamulochaAyuda(ndienaochepa) sapezekam'laibulale.
6Zalembedwam'zilembondichilankhulochaChiheberi ndipozamasuliridwamosasamala,ndiposizikuyimira zolembazoyambiriramongamomwendikudziwirandi omweakudziwa;chifukwasizinakhalepondichisamaliro chamfumukutiiziteteze
7Ndikofunikirakutiizizikhalezolondolapalaibulaleyanu popezalamulolomwelilimkatimwake,popezandi lochokerakwaMulungu,ndilodzazandinzerukomanso lopandachilemachilichonse.
8Pachifukwaichi,anthuolembamabukundiolemba ndakatulondigululaolembambiriyakaleapewakutchula mabukuawandianthuomweakhalandimoyondipo akukhalamogwirizanandimabukuwa,chifukwalingaliro lawolamoyondilopatulikakomansolachipembedzo, mongamomweHecataeuswaAbderaakunenera 9Ngatimukufuna,Omfumu,kalataidzalembedwakwa MkuluwaAnsembekuYerusalemu,kumupemphakuti atumizeakuluasanundimmodziochokeram'fuko lililonseamunaomweakhalandimoyowabwino kwambirikomansoalusokwambirim'malamuloawokuti tipezemfundozomweambiriaiwoakugwirizananazo, ndipopopezatapezakumasulirakolondolatingaikepamalo oonekerabwinom'njirayoyenerantchitoyeniyeniyondi cholingachanu.
10Chipambanochikhalechanunthawizonse!’
11Chikumbutsochichitaperekedwa,mfumuinalamulakuti kalatailembedwekwaEleazarapankhaniyi,komanso yonenazakumasulidwakwaakapoloachiyuda
12Anaperekansogolidewolemeramatalentemakumi asanundiawiri,silivawolemeramatalentemakumiasanu ndiawiri,ndimiyalayamtengowapataliyambirimbiri yopangirambale,mbale,tebulo,ndizikhozavinyo
13Analamulansoanthuameneanalikusungandalamazake kutialoleamisirikusankhazipangizozilizonsezomwe angafunepantchitoyi,ndikutindalamazokwanamatalente zanalimodzizitumizidwekutizikaperekensembeza kachisindizosowazina
14Ndidzakufotokozeranizonsezokhudzantchitoyo ndikadzakupatsanimakopeamakalatawo.Kalataya mfumuinalimotere:
15MfumuPtolemyyatumizamonindimonikwaMkulu waAnsembeEleazara.
16PopezakutipanaliAyudaambiriokhalamuufumu wathuomweanatengedwakuchokerakuYerusalemundi Aperisipanthawiyaulamulirowawondienaambiriomwe anabwerandibamboangakuIguptomongaakapolo ambirimwaiwoanawaikamuusilikalindipoanawalipira malipiroapamwambakuposamasikuonse,ndipo atatsimikizirakukhulupirikakwaatsogoleriawo,anamanga lingandikuwaikam'manjamwawokutiAigupto akumenekoachitemanthanawo.
17Ndipoine,pamenendinakwerapampandowachifumu, ndinakhalandimtimawabwinokwaanthuangaonse, makamakakwaiwoomweanalinzikazanundamasula akapolooposazikwizana,ndikulipiraeniakemtengo woyenerawamsika,ndipongatianthuanuachitachoipa chifukwachazilakolakozagululo,ndawabwezera.
18Cholingachomwechandichititsakuchitazimenezi chakhalachikhumbochochitazinthumodzipereka ndikuperekakwaMulunguWamkulukulunsembe yoyamikirachifukwachosungaufumuwangamumtendere ndiulemererowaukulupadzikolonselapansi.
19Komansoanthuanuameneanaliachikulire, ndawalembam’gululangalankhondo,ndipoameneanali oyenererakukhalananekomansooyenerakudaliridwandi khoti,ndawakhazikitsam’maloolemekezeka
20Tsopanopopezandikufunitsitsakusonyezakuyamikira kwangakwaamunaawandiAyudapadzikolonselapansi ndimibadwoikubwerayi,ndatsimikizakutilamulolanu limasuliridwekuchokerakuchilankhulochaChihebri chomwechikugwiritsidwantchitopakatipanukupitaku Chigiriki,kutimabukuawaawonjezedwekumabukuena achifumuomwealimulaibulaleyanga
21Zidzakhalakukomamtimakwanundimphothoya changuchangangatimutasankhaakuluasanundimmodzi kuchokeram'fukolililonselamafukoanu,amunaanzeru komansoodziwabwinomalamuloanukomansookhoza kuwamasulira,kutipankhanizotsutsanatithekupeza chigamulochomweambiriamavomerezananacho, chifukwakufufuzakon'kofunikakwambiri
22Ndikuyembekezakupezambiriyabwinochifukwacha kukwaniritsidwakwantchitoyi.
23NdatumizaAndreas,mkuluwaalondaangandi Aristeasanthuamenendimawalemekezakwambirikuti akuuzeninkhaniyindikukupatsanimatalentezanalimodzi asiliva,zipatsozoyambazachoperekachangachakachisi ndinsembendimiyamboinayachipembedzo
24Ngatimundilemberankhanizokhudzazomwe mukufunapankhaniyi,mudzandichitirazabwinozambiri ndipomudzandipatsapanganolatsopanolaubwenzi, chifukwazonsezomwemukufunazidzachitikamwachangu momwezingathereTsalanibwino!
25Kwakalataiyi,Eleazaraanayankhamoyenereramotere: 'EleazaraMkuluwaAnsembeakuperekamonikwaMfumu Tolemaibwenzilakelenileni
26Mafunoangaaakulundiaubwinowanundiubwinowa MfumukaziArsinoe,mlongowanu,ndianaanu.
27InensondilibwinoNdalandirakalatayanundipo ndikusangalalakwambirindicholingachanundiuphungu wanuwabwino.
28Ndinasonkhanitsaanthuonsepamodzindipo ndinawawerengerakutiadziwezakudziperekakwanukwa Mulunguwathu.
29Ndinawaonetsansomakapuomwemunatumiza,golide makumiawirindisilivamakumiatatu,mbalezisanundi tebulolopatulira,ndimatalentezanaasilivaoperekera nsembendikuperekazinthuzomwekachisiamafunikira
30Mphatsozimenezizinabweretsedwakwainendi Andreas,mmodziwaatumikianuolemekezekakwambiri, ndiAristeas,anthuabwinondioonamtima,odziwikandi maphunziroawo,komansooyenereram'njirailiyonse kukhalaoimiramfundozanuzapamwambandizolinga zanuzolungama
31Anthuawaadandipatsauthengawanundipoadalandira kuchokerakwaineyankhologwirizanandikalatayanu Ndivomerezachilichonsechomwechingakupindulitseni ngakhalepempholanundilachilendokwambiri
32Pakutimwaperekazabwinozambirikwanzikazathu.
33Nthawiyomweyondinaperekansembem'malomwa iwe,mlongowako,anaako,ndiabwenziako,ndipoanthu onseanapempherakutimapulaniakoapitirirepatsogolo, ndikutiMulunguWamphamvuyonseasungeufumuwako mumtenderendiulemu,ndikutikumasuliralamuloloyera kukhalekopindulitsakwaiwendikuchitidwabwino
34Pamasopaanthuonsendinasankhaakuluasanundi mmodzikuchokeramufukolililonse,amunaabwinondi oonamtima,ndipondawatumizakwainundikopiya chilamulochathu
35Kudzakhalakukomamtima,Omfumuyolungama,ngati muperekamalangizokutiakangomalizakumasuliralamulo, amunawoadzabwezeretsedwakwaifealiotetezeka Tsalanibwino!
36Mayinaaakulundiawa:Afukoloyamba,Yosefe, Ezekiah,Zakariya,Yohane,Ezekiah,Elisha
37Mwafukolachiŵiri,Yudasi,Simoni,Samueli,Adayo, Matatiya,Eskelemiya.
38Mwafukolachitatu,Nehemiya,Yosefe,Theodosius, Baseas,Ornias,Dakisi
39Pafukolachinayi,Yonatani,Abrayo,Elisha,Ananiya, Kabriya
40Afukolachisanu,Isake,Yakobo,Yesu,Sabbataeus, Simoni,Levi
41Wafukolachisanundichimodzi,Yudasi,Yosefe, Simoni,Zekariya,Samueli,ndiSelema.
42Pafukolachisanundichiwiri,Sabbataeus,Zedekiya, Yakobo,Isake,Jesias,Nataeus
43Afukolachisanundichitatu,Theodosius,Yasoni,Yesu, Theodotus,Yohane,ndiYonatani
44Mwafukolachisanundichinayi,Teofilo,Abrahamu, Arisamo,Yasoni,Endemia,Danieli.
45Pafukolakhumi,Yeremiya,Eleazara,Zekariya, Baneya,Elisha,Datae
46Pafukolakhumindichimodzi,Samueli,Yosefe, Yudasi,Yonasi,Chabu,Dositheus
47Pafukolakhumindichiwiri,Isaelus,John,Theodosius, Arsamos,Abietes,Ezekieli.
48Onsepamodzianalimakumiasanundiawirimphambu awiriUmundimomweEleazarandianzakeadayankhira kalatayamfumu.
CHAPUTALA3
Mmenemomukufotokozedwatebulolokongolakwambiri komansolokongolakwambirilomwelapangidwapo Komansomphatsozinazabwinokwambiri,Zosangalatsa poganizirazazinthuzakalezaposachedwakuEgypt
1Tsopanondipitilizakuombolalonjezolangandikupereka kufotokozerantchitozaluso.
2Anagwiritsidwantchitomwalusokwambiri,chifukwa mfumusinasiyekugwiritsantchitondalamazambirindipo inkayang'aniraantchitowopayekhapayekha.
3Chonchosakanathakuwonongagawolililonsela ntchitoyokapenakuimalizamosasamala
4Choyambandikukufotokozeranizatebulo.
5Mfumuinalindinkhawakutintchitoimeneyiikhale yayikulukwambiri,ndipoinafunsaAyudaam’deraloza kukulakwatebulolomwelinalikalem’kachisiku Yerusalemu
6Ndipoatafotokozamiyesoyake,iyeanafunsangati angapangenyumbayaikulu.
7NdipoansembeenandiAyudaenaanayankhakutipalibe chomwechingamuletse
8Ndipoanatianalindichidwichofunakupangakukula kwakekasanu,komaanazengerezakutimwina sikungakhalekothandizapantchitozapakachisi.
9Iyeankafunakutimphatsoyakeisangokhalam’kachisi mokha,chifukwazikanamupatsachisangalalochachikulu ngatiamunaomwentchitoyawoinaliyoperekansembe zoyeneraakanathakuchitazimenezomoyenerapatebulo limeneadapanga
10Sanaganizekutichinalichifukwachosowagolidekuti tebuloloyambalipangidwelaling'ono,komazikuoneka kutipanali,iyeanati,chifukwachinachomwe linapangidwira--kukulakumeneku.
11Pakutilamulolikaperekedwa,sipakanakhalakusowa kwanjira
12Chifukwachakesitiyenerakuphwanyakapenakupitirira muyesowoyenera.
13Panthawiyomweyoanawalamulakutiakakamize mitunduyonseyazaluso,chifukwaanalimunthuwa malingaliroapamwambakwambirindipochilengedwe chinamupatsamalingaliroabwinoomweamamuthandiza kuganiziramawonekedweomweadzawonetsedwandi ntchitoyomalizidwa
14Analamulansokutipamenepanalibemalangizo olembedwam’MalembaAchiyuda,chilichonsechiyenera kukonzedwabwinomomwezingathere
15Pamenemalangizooterewaanaperekedwa,anayenera kutsatiridwamokwanira.
16Anapangatebulolomikonoiwirim'litali,mkonoumodzi m'lifupi,mkonoumodzindithekakutalika,ndigolide woyengabwino.
17Zimenendikufotokozasizinaligolidewoonda woyikidwapamwambapamazikoena,komakapangidwe konsekanalikagolidewamkuluwolumikizidwapamodzi.
18Ndipoanapangamkomberowozungulirawofananandi chikhatochimodzi
19Ndipopanalikoronawopangidwangatimafunde, wozokotedwangatizingwezopangidwamodabwitsambali zakezitatu
20Pakutilinalindimawonekedweakatatundipo kapangidwekantchitoyokanalikofananambalizonse ziwiri,koterokutimbaliiliyonseimeneanaizungulira, inkaonekayofanana.
21Pambaliziwirizomwezinalipansipamalire,imodzi yomweinaliyotsetserekapatebuloinaliyokongola kwambiri,komambaliyakunjandiyoinalikukokamasoa wowonera
22Tsopanom'mphepetemwambaliziwirizo,popezazinali zokwezeka,zinalizakuthwapopeza,mongatanenera, mkomberowounalindimbalizitatu,kulikonsekomwe munthuangaufikire
23Ndipopanalimiyalayamtengowapatalipakatipa zingwezokongoletsedwa,ndipozinalukidwapamodzindi lusolapaderalosayerekezeka
24Pofunachitetezo,zonsezinamangidwandisingano zagolidezomwezinkaikidwam'mabowom'miyala
25M'mbalimwakeanalumikizidwapamodzindi zomangirakutiziwagwiremwamphamvu
26Pambaliyamalireozunguliratebulolomwe linapendekekammwambandikukumanandimaso,panali chitsanzochamaziram'miyalayamtengowapatali, chojambulidwabwinondichidutswachopitilirachantchito yopangirazitoliro,cholumikizidwabwinomozungulira tebulolonse
27Ndipopansipamiyalayomweinakonzedwakuti iimiriremazira,ojambulawoanapangakoronawokhalandi mitunduyonseyazipatso,yokhalandimphesanditirigu pamwambapake,zipatsozamadetindimaapulo,ndi makangazandizinazotero,zokonzedwabwino.
28Zipatsozimenezizinapangidwandimiyalayamtengo wapatali,yamtunduwofananandizipatsozomwezondipo
anazimangiriram'mphepetemozungulirambalizonseza tebulondimkandawagolide.
29Ndipokoronawazipatsoatayikidwa,pansipake panayikidwachitsanzochinachamaziramumiyala yamtengowapatali,ndintchitozinazoimbirandi zokongoletsa,kutimbalizonseziwirizatebulo zigwiritsidwentchito,malingandizomweeniakeakufuna ndipopachifukwaichintchitoyozungulirandimalire zinatambasulidwampakakumapaziatebulo
30Anapangandikumangirirapansipatebulolonse m'lifupimwakembaleyaikuluyazalazinayi,kutimapazi akealowemo,ndipoanamangiriramwamphamvundi zikhomozomwezinalowam'mabowopansipamkombero, kutimbaliiliyonseyatebuloyomweanthuankakonda igwiritsidwentchito
31Moterozinaonekeratukutintchitoyoinkayenera kugwiritsidwantchitombaliiliyonse
32Patebulolenileniloanajambulapo'maeander,'yokhala ndimiyalayamtengowapatalipakatipake,miyalayarubi ndiemeradi,ndionikisindimitunduinayambiriyamiyala yomwendiyokongolakwambiri
33Ndipopafupindi'maeander'panaliukondewabwino kwambiri,womweunapangitsakutipakatipatebulo pawonekengatirhomboid,ndipopamwambapakepanali kristalondiamber,mongamomwezimatchulidwira, zomwezinapangachithunzichosayerekezekakwaowonera
34Anapangamapaziatebulondimitungatimaluwaa duwa,koterokutiankaonekangatimaluwaaduwa akuweramapansipatebulo,ndipoziwalozomwe zinkaonekazinkayimiramasambaomweanalikuyima chilili.
35Mazikoaphazipansianaliarubindipoanayeza kutalikakwadzanjakuzungulira
36Linaliloonekangatinsapatondipolinalindizalazisanu ndizitatum'lifupi
37Pamwambapakepanalimaloonseopumiraphazi
38Ndipoanapangitsaphazikuonekangatimtengowa...
39Mapazionseanayianapangidwamofanana,ndipo chilichonsechinapangidwandikukonzedwamwaluso kwambiri,ndipolusondichidziwitsochodabwitsa kwambirichinagwiritsidwantchitopochipangakukhala chowonadim'chilengedwe,koterokutipamenempweya unasunthidwandimpweyawamphepo,kuyenda kunaperekedwakumasamba,ndipochilichonse chinapangidwakutichigwirizanendizenizenizomwe chimayimira.
40Ndipoanapangapamwambapatebulom'magawoatatu ngatitriptychon,ndipoanaliolumikizidwabwinondima spigotsm'lifupimwantchitoyonse,koterokutikusonkhana kwamaloolumikiziranasikunawonekerekapenakupezeka
41Kukhuthalakwatebulosikunalikocheperathekala mkono,koterokutintchitoyonseiyenerakutiinawononga matalenteambiri
42Pakutipopezamfumusinafunekuwonjezerapakukula kwake,inagwiritsantchitondalamazomwezozomwe zikanafunikangatitebulolikanakhalalalikulu
43Ndipochilichonsechinamalizidwamotsatiradongosolo lake,m'njirayodabwitsakomansoyodabwitsa,ndiluso losayerekezekakomansokukongolakosayerekezeka
44Pambalezosakaniza,ziwirizinapangidwandigolide, ndipokuyambirapansimpakapakatizinalembedwandi zojambulazokongoletsamongamamba,ndipopakatipa
mambawomiyalayamtengowapataliinalowetsedwandi lusolalikululazaluso.
45Kenakopanali'maeander'kutalikakwamkonoumodzi, ndipamwambapake,wopangidwandimiyalayamtengo wapataliyamitunduyosiyanasiyana,kusonyezakhama lalikululazalusondikukongola
46Pamwambapakepanalimozati,wopangidwangati rhombus,wokhalandimawonekedwengatiukondendipo wofikampakam'mphepete
47Pakati,zishangozazing'onozomwezinapangidwandi miyalayamtengowapataliyosiyanasiyana,zoyikidwa motsatizana,komansozosiyanasiyana,zosacheperazala zinayim'lifupi,zinawonjezerakukongolakwa mawonekedweawo
48Pamwambapamphepetepanalichokongoletseracha maluwaokongola,ndipomphesazolumikizana zinazokotedwamozungulira
49Moterombalezagolidezinalizomangidwamotere, ndipozinalindimakilogalamuoposaawiripachidebe chilichonse
50Mbalezasilivazinalindimaloosalala,ndipo zinapangidwamodabwitsangatikutizinalizamagalasi, koterokutichilichonsechomwechinalipafupinacho chinkaonekerabwinokwambirikuposamagalasi
51Koman'zosathekakufotokozachithunzichenicheni chomwentchitozalusozizinapangam'maganizomwawo zitatha
52Pakuti,pameneziwiyazimenezizinamalizidwa kuyikidwapambali,choyambambaleyasilivakenako yagolide,kenakoyasilivaina,kenakoyagolideina, mawonekedweomweadawonetsandiosanenekakonse, ndipoomweadabwerakudzaziwonasanathekudzipatula kumawonekedweokongolandichiwonetserochokongola
53Zizindikirozomwezinapangidwandichiwonetserochi zinalizosiyanasiyana
54Pameneanthuankayang'anaziwiyazagolide,ndipo maganizoawoanafufuzabwinotsatanetsataneuliwonsewa ntchito,miyoyoyawoinakondwerakwambiri
55Kachiwirimunthuakafunakuyang'anaziwiyazasiliva, pamenezinalipatsogolopake,chilichonsechinkaoneka ngatichikuwalamozunguliramaloomweanalikuyima, ndipochinkasangalatsakwambiriowonera
56Koterokutin'zosathekakufotokozakukongolakwaluso lantchitozo
57Mbalezagolidezomweanazilembapakatindinkhataza mpesa.
58Ndipoanalukankhatayamtengowaivy,mchisundi azitonamozunguliramphero,nayikamomiyalayamtengo wapatali
59Mbalizinazantchitoyothandizaanthuzinagwira ntchitom'njirazosiyanasiyana,popezaanazipangakukhala ulemukuchitachilichonsem'njirayoyeneraulemererowa mfumu
60Mwachiduletinganenekutim'chumachamfumu kapenam'chilichonsechina,panalibentchitozilizonse zomwezinalizofananandiizipamtengowapatalikapena lusolazaluso.
61Pakutimfumuinalikuwaganizirakwambiri,chifukwa inkakondakupezaulemererochifukwachalusolake lapamwamba.
62Pakutinthawizambiriankanyalanyazantchitozakeza boma,ndikutheranthawiyakendiojambulazithunzi
KalatayaAristeas
chifukwachoderankhawakutiakwaniritsechilichonse moyenerapamaloomwemphatsozoziyenerakutumizidwa.
63Koterozonsezinachitikapamlingowaukulu,m'njira yoyeneramfumuyomweinatumizamphatsondimkuluwa ansembeyemweanaliwolamuliradzikolo.
64Panalibemiyalayamtengowapataliyokwanira, chifukwainagwiritsidwantchitoosacheperazikwizisanu ndipoyonseinaliyayikulu.
65Lusolapaderakwambirilazalusolinagwiritsidwa ntchito,koterokutimtengowamiyalandintchitoyounali wowirikizakasanukuposamtengowagolide
CHAPUTALA4
TsatanetsatanewomvekabwinowansembeyoKulondola kosalakwitsakwaansemben'kodziwikabwino. ChikondwererochankhanzaKufotokozerazakachisindi maloakeosungiramadzi
1Ndakupatsanikufotokozeraukukwamphatsochifukwa ndimaganizakutikunalikofunikira
2Mfundoyotsatiramunkhaniyindinkhaniyaulendo wathuwopitakwaEleazara,komachoyamba ndikukufotokozeranizadzikolonselo
3Titafikam’dzikolaAyudatinaonamzindawuulipakati paYudeyayonsepamwambapaphirilalitalikwambiri.
4Pamwambapaphirilokachisianamangidwandi ulemererowakewonse
5Linalilozunguliridwandimakomaatatuopitiriramikono makumiasanundiawirikutalikakwakendipom'litalindi m'lifupimwakezinalizofananandikapangidweka nyumbayo.
6Nyumbazonsezinalizokongolakomansozodula kwambirizomwesizinachitikepo
7Zinalizoonekeratukutipalibendalamazomwe zinasungidwapachitsekondizomangira,zomwe zinachilumikizandimizatiyazitseko,komanso kukhazikikakwachipilalacham'mbali.
8Kalembedwekansaluyokanalikofananandikapakhomo 9Nsaluyakechifukwachamphepoyamkunthoinali kuyendakosalekeza,ndipopamenekuyendakumeneku kunafalikirakuchokerapansindiponsaluyotchinga inafalikirakwambiri,inaperekachiwonetsero chosangalatsachomwemunthusakanathakudzichotsa nacho
10Kapangidwekaguwalansembekanalikogwirizanandi maloenieniwondinsembezopserezazomwe zinkapsezedwandimoto,ndiponjirayofikirakumeneko inaliyofanana.
11Panaliphirilokwerapang'onopang'onokupita kumeneko,lokonzedwabwinokutilikhalelabwino,ndipo ansembeotumikiraanaliatavalazovalazabafuta,mpaka m'makoloawo.
12Kachisiakuyang'anakum'mawandipokumbuyokwake kulikumadzulo
13Pansiponseponsepalimiyalandimalootsetsereka kupitakumalooikidwiratu,kutimadziazithakutsukidwa kutiasambitsidwemagaziochokerakunsembe,chifukwa nyamazikwizambirizimaperekedwakumenekopamasiku amadyerero
14Ndipopalimadziosatha,chifukwakasupe wachilengedwewambiriumatulukakuchokeramkatimwa kachisi
15Palinsozitsimezodabwitsakomansozosanenekapansi panthaka,mongamomweanandisonyezera,pamtundawa makilomitaasanukuzunguliramaloakachisi,ndipo chilichonsemwaizochilindimapaipiosawerengeka koterokutimitsinjeyosiyanasiyanaimasonkhanapamodzi. 16Zonsezizinamangidwandithovupansindim'mbali mwazitseko,ndipopamwambapakepanapakidwa pulasitalawambiri,ndipogawolililonselantchitoyo linachitidwamosamalakwambiri
17Palimipatayambiriyopezeramadzipansipaguwa lansembeyomwesiionekakwaaliyensekupatulapokwa iwoomweakuchitautumiki,koterokutimagazionsea nsembeomweamasonkhanitsidwamochuluka amatsukidwam'kuthwanimakwadiso
18Ndimaganizoangaokhudzamawonekedweamalo osungiramomadzindipotsopanondikuonetsanimomwe adatsimikizidwira
19Ananditsogoleramtundawoposamamtundawa makilomitaanayikunjakwamzindawondipoanandiuza kutindiyang'anepansikupitapamaloenaakendi kumvetseraphokosolomwelinkachitikachifukwacha kukumanakwamadzi,koterokutikukulakwakukulukwa matankiwokunaonekerakwaine,mongamomwe zanenedwerakale
20Utumikiwaansembendiwapamwambakwambiripa chilichonsechifukwachakupirirakwawokwakuthupi komansochifukwachautumikiwawowokonzedwabwino komansochete.
21Pakutionseamagwirantchitomwadala,ngakhalekuti imafunakhamalalikulu,ndipoaliyensealindintchitoyake yapadera.
22Utumikiwuukupitirirapopandakusokonezaena amaperekankhuni,enamafuta,enaufawatiriguwabwino, enazonunkhira;enaamabweretsansozidutswazanyama yansembeyopsereza,zomwezimasonyezamphamvu zodabwitsa
23Pakutiamatengandimanjaonseawirimiyendoya mwanawang'ombe,iliyonseyolemeramatalenteawiri, ndipoamaiponyandidzanjalililonsemwanjirayodabwitsa pamalookwezekaaguwalansembendiposaphonyakuiika pamalooyenera
24Momwemonsozidutswazankhosandimbuzindi zodabwitsachifukwachakulemerakwawokomanso kunenepakwawo
25Kwaiwoamenentchitoyawondiiyi,nthawizonse sankhaninyamazopandachilemakomansozonenepa kwambiri,ndipomoteronsembeimenendafotokozayi imachitika.
26Palimaloapaderaopatulidwiraiwokutiapumule, komweanthuomasukakuntchitoamakhala
27Izizikachitika,anthuameneapumakalendipoali okonzekakuyambiransontchitozawoamadzukamwadala chifukwapalibeameneangalamulirezadongosolola nsembe
28Chetechachikuluchinakhalapokoterokutimunthu angaganizekutipanalibemunthungakhalemmodzi, ngakhalekutipanaliamunamazanaasanundiawiriomwe akugwirantchitoyo,kupatulapochiwerengerochachikulu chaomweakutenganawombalipoperekansembe
29Chilichonsechimachitikamwaulemukomansom'njira yoyeneraMulunguwamkulu
KalatayaAristeas
30Tinadabwakwambiri,pamenetinaonaEleazaraakuchita utumiki,pakavalidwekake,ndiulemererowa mawonekedweake,zomwezinaonekeram'kavalidwekake komweanavalandimiyalayamtengowapataliyomweinali pathupilake.
31Pachovalachopanalimabeluagolideomweanafika kumapaziake,akuimbanyimbozapadera,ndipombali zonseziwirizinalindimakangazaokhalandimaluwa osiyanasiyanaamitunduyokongola
32Analiatavalalambawokongolakwambiri,wolukidwa ndimitunduyokongolakwambiri
33PachifuwapakeanavalamawuaMulungu,monga momweamatchulidwira,pomwemiyalakhumindiiwiri, yamitunduyosiyanasiyana,inayikidwamkati, yolumikizidwapamodzindigolide,yokhalandimayinaa atsogoleriamafuko,malingandidongosololawo loyambirira,lililonselikuwalamwanjirayosaneneka mtunduwake
34Pamutupakeanaliatavalanduwira,mongamomwe imatchulidwira,ndipopakatipamphumipakepanali nduwirayosayerekezeka,koronawachifumuwodzazandi ulemererowokhalandidzinalaMulungulolembedwa m'malemboopatulikapambaleyagolideataweruzidwa kutindiwoyenerakuvalazizindikiroizimuutumiki
35Maonekedweawoadapangamanthandichisokonezo chamaganizokoterokutimunthuamamvangatiwafika pamasopamunthuwochokerakudzikolina
36Ndikukhulupirirakutialiyenseameneadzachitanawo chiwonetserochichomwendafotokozachiadzadabwa kwambirindizodabwitsazosanenekandipo adzakhudzidwakwambirindilingalirolakupatulika komwekumalumikizidwanditsatanetsataneuliwonsewa utumiki
37Komakutitipezezambirizonse,tinakwerapamwamba palingalapafupindipotinayang'anamozunguliraife
38Ilipamalookwerakwambiri,ndipoilindinsanja zambiri,zomwezamangidwampakapamwamba,ndi miyalaikuluikulu,ndipocholingachake,mongamomwe tinauzidwira,ndikutetezamaloakachisi,koterokutingati pakhalakuwukira,kapenachipandukokapenakuukirakwa adani,palibeameneakanathakukakamizakulowamkati mwamakomaozungulirakachisi
39Pansanjazalingalanyumbayankhondopanayikidwa makinaankhondoosiyanasiyana,ndipomaloakeanali okwerakwambirikuposabwalolamakomalomwe ndatchulali.
40Nsanjazozinkatetezedwansondiamunaambiriodalirika omweadaperekaumboniwokwanirawakukhulupirika kwawokudzikolawo
41Amunaawasanalikuloledwakutulukam’nyumba yachifumu,kupatulapopamasikuamadyererokenako m’maguluokhaokha,komansosanalolemlendoaliyense kulowamo
42Analinsoosamalakwambiripamenelamulolililonse limachokerakwamkuluwaasilikalilololaalendokuti akaonemalowo,mongamomwezomwetinakumananazo zinatiphunzitsira.
43Iwosanafunekutilolakutitipitengakhalekutitinali anthuawiriopandazidakutitikaonensembezo
44Ndipoiwoananenakutianaliomangidwandilumbiro pamenechidalirochochinaperekedwakwaiwo,chifukwa onseanalumbirandipoanayenerakuchitalumbirolo
mokhulupirikamongamomwezinalili,kutingakhaleanali mazanaasanusakanalolaamunaoposaasanukulowa nthawiimodzi
45Nyumbayachifumuinalichitetezochapaderacha kachisindipowoyambitsawakeanaliatailimbitsa mwamphamvukwambirikutiazithakuitetezabwino
CHAPUTALA5
KufotokozerazamzindandikumidziYerekezeraniVesi11 ndimomwezinthuzililimasikuanoVesi89-41imasonyeza momweanthuakaleankaonerakatswirindimunthu wolemekezeka
1Kukulakwamzindawundikocheperako
2Ndikutalikakwamakilomitapafupifupimakumianayi, mongamomwemunthuangaganizire.
3Ilindinsanjazakezokonzedwangatibwalolazisudzo, ndipomisewuyopitapakatipawotsopanomisewuyodutsa nsanjazapansiikuwonekakomayansanjazapamwamba ndiyoimapezekakawirikawiri
4Pakutinthakaimakwera,popezamzindawuwamangidwa paphiri.
5Palinsomasitepeopitakumphambano,ndipoanthuena nthawizonseamakwerammwamba,ndipoenaamatsika ndipoamatalikiranakwambirimomweangatherepanjira chifukwachaiwoomweamatsatiramalamuloachiyero, kutiasakhudzechilichonsecholetsedwa
6Sizinalizopandachifukwakutioyambitsamzindawu anaumangamoyenerera,chifukwaanalindichidziwitso chomvekabwinochazomwezinkafunika
7Pakutidzikolondilalikulukomansolokongola.
8Mbalizinazakendizosalala,makamakazigawozomwe zilizaSamariya,mongamomwezimatchulidwira,ndipo zomwezilim'malirendidzikolaAidumeya,zinandi zamapiri,makamakazomwezilipafupindidzikola Yudeya
9Chonchoanthuayenerakudziperekapaulimindikulima nthakakutimwanjiraimeneyiakhalendimbewuzambiri 10Mwanjiraimeneyikulimamitunduyonsekumapitirira ndipozokololazambirizimakololedwam'dzikolonse lomwelatchulidwapamwambapa
11Mizindayomwendiikuluikulundipoilindichuma chofananandiimeneyiilindianthuambiri,koma imanyalanyazamaderaakumidzi,chifukwaanthuonse amakondamoyowosangalala,chifukwaaliyensealindi chizolowezichachibadwachofunakusangalala.
12ChinthuchomwechochinachitikakuAlexandria, komwekulimizindayonseyayikulukomansoyolemera.
13Anthuakumidzichifukwachosamukirakumadera akumidzindikukakhalamumzindawoanachititsakuti ulimiukhalewoipa:ndipopofunakuwaletsakukhala mumzindawo,mfumuinalamulakutiasakhale mumzindawokwamasikuopitiriramakumiawiri
14Ndipomwanjirayomweyoanapatsaoweruzamalangizo olembedwa,kutingatipakufunikakuperekachikalata choitaniramlandukwaaliyensewokhalam'dzikolo, mlanduwouyenerakuthetsedwamkatimwamasikuasanu. 15Ndipopopezaanaonankhaniyikukhalayofunika kwambiri,anasankhansoakuluakuluazamalamulo m'chigawochilichonsendiothandiziraawo,kutialimindi oimiraawoasachotsezokololazaulimim'mabankia mzinda,ndikutanthauza,m'maloosungiramozinthuzakale
KalatayaAristeas
16NdalolakusinthakumenekuchifukwandiEleazara ameneanafotokozamomvekabwinomfundozomwe zatchulidwa
17Pakutimphamvuzawozolimanthakandizazikulu.
18Pakutidzikololadzalamitengoyambiriyaazitona,ndi tirigunditirigu,ndimipesa,ndiuchiwambiri
19Mitunduinayamitengoyazipatsondizipatsozamadeti siziwerengedwapoyerekezandiizi.
20Paling'ombezamitunduyonsezambirikomansomalo odyetseraziweto
21Chifukwachakeamazindikirabwinokutimadera akumidziamafunikaanthuambiri,ndipoubalepakatipa mzindandimidziumayendetsedwabwino.
22Aarabuamabweretsazonunkhirazambiri,miyala yamtengowapatalindigolidekudzikolo
23Pakutidzikololakonzedwabwinoosatiulimiwokha komansomalonda,ndipomzindawuulindizalusozambiri ndiposukusowachilichonsechomwechimabweretsedwa kudutsanyanja.
24Ilindimadokoabwinokwambirikomansoolemeraku Askalon,Yopa,ndiGaza,komansokuPtolemaiskomwe kunakhazikitsidwandiMfumundipokulimaloapakati poyerekezandimaloenaotchulidwa,popezasipalipatali ndimaloaliwonseaiwo
25Dzikolilimabalazinthuzambiri,popezalilindimadzi ambirimbalizonsendipolimatetezedwabwinokumphepo yamkuntho
26MtsinjewaYorodani,mongamomweumatchulidwira, womwesuuma,umadutsam'dzikolo
27Poyambadzikololinalindimaekalaosachepera60 miliyoningakhalepambuyopakeanthuoyandikananalo anaukirandipoamuna600,000anakhazikikam'mafamua maekalazanalimodzi
28MtsinjengatiwaNailoumatulukanthawiyokolola ndipoumathiriragawolalikululanthaka
29PafupindichigawochaanthuakuPtolemayiumatuluka mumtsinjewinandipoumatulukakupitakunyanja.
30Mitsinjeinayam’mapiri,mongamomwe imatchulidwira,imatsikiram’chigwandipoimazungulira maderaozunguliraGazandichigawochaAsidodi.
31Dzikolilazunguliridwandimpandawachilengedwe ndipon'kovutakwambirikuliukirandiposilingathe kuukiridwandimaguluakuluakuluankhondo,chifukwa chanjirazopapatiza,ndikubakomwekumadutsam'malo otsetserekandimitsinjeyakuya,komansomawonekedwe olimbaamaderaamapiriomweazunguliradzikolonselo.
32Tinauzidwakutimkuwandichitsulozinachokeraku mapiriapafupiaArabia.
33Komabe,izizinaimitsidwapanthawiyaulamulirowa Aperisi,popezaakuluakuluanthawiyoanafalitsalipoti labodzalakutikugwirantchitokwamigodikunalikopanda phindukomansokokweramtengokutidzikolawo lisawonongekendimigodim'mabomaawandipomwina linalandidwachifukwachaulamulirowaAperisi,popeza mothandizidwandilipotilabodzalianapezachifukwa choloweram'bomalo
34Tsopano,m'balewangawokondedwaPhilocrates, ndakupatsanimfundozonsezofunikapankhaniyi mwachidule
35Ndidzafotokozantchitoyomasuliramugawolotsatira.
36MkuluwaAnsembeanasankhaamunaamakhalidwe abwinokwambirikomansoachikhalidwechapamwamba,
mongamomwemunthuangayembekezerekuchokerakwa makoloawoolemekezeka.
37Iwoanaliamunaomwesanangophunzirakokhamabuku achiyudakomansoanaphunziramosamalakwambiri mabukuaAgiriki.
38Chifukwachakeanalindiziyeneretsozapadera zogwirirantchitomuofesiyakazembendipoankagwira ntchitoimeneyinthawiiliyonseikafunikakutero.
39Analindimaloabwinokwambiriochitiramisonkhano ndikukambiranazamavutookhudzanandilamulo
40Iwoankalimbikitsanjirayapakati-ndipoiyinthawi zonsendiyonjirayabwinokwambiriyoitsatira
41Anakanalumbirolankhanzandilosayenera,komaanali odzikuzakwambirindiposanadzionetserekutindi apamwambakuposaena,ndipopokambiranaanali okonzekakumvetserandikuperekayankholoyenerapa funsolililonse
42Ndipoonseanasungalamuloilimosamalandipoanali ofunitsitsakupambanawinandimnzakepakulisunga, ndipoonseanalioyeneramtsogoleriwawondiubwino wake
43Ndipomunthuakhozakuonamomweankakondera Eleazarachifukwachosafunakuchotsedwakwaiyendi momweiyeankawakondera
44Kuwonjezerapakalataimeneanalemberamfumu yonenazakubwererakwawobwino,anapemphanso Andreasmwakhamakutiagwirentchitoyomweyindipo anandilimbikitsainensokutindithandizemomwe ndingathere
45Ndipongakhaletinalonjezakutitidzasamalirankhaniyi bwinokwambiri,iyeanatianaliakadalindichisoni chachikulu,chifukwaankadziwakutimfumuchifukwacha ubwinowakeinkaonakutindimwayiwakewaukulu kwambiri,nthawiiliyonseikamvazamunthuwoposa anzakepachikhalidwendinzeru,kumuitanakukhotilake 46Pakutindamvazamawuakeabwinoakutimwakupeza anthuolungamandianzeruzaiye,iyeadzapezachitetezo chachikuluchaufumuwake,popezamabwenzioterewo angamupatseuphunguwopindulitsakwambiri
47Ndipoamunaomwetsopanoanalikutumizidwakwaiye ndiEleazaramosakayikiraanalindimakhalidweamenewa 48Ndiponthawizambiriankalumbirakutisadzalola anthuwokupitangaticholingachakechinalikungofuna kwakekomachifukwachaubwinowanzikazonsekuti awatumize
49Pakuti,anafotokoza,moyowabwinoumakhalapa kusungamalamulo,ndipocholingaichi chimakwaniritsidwakwambirimwakumvaosatimwa kuwerenga
50Kuchokerakumawuawandienaofanananawo,zinali zomvekabwinomomweamamverapaiwo
CHAPUTALA6
Kufotokozeramiyamboyaanthukusonyezatanthauzola mawuakuti,"Wodetsedwa"Chiyambindichiyambicha "ChikhulupirochaMulungu"Mavesi48-44akufotokoza bwinozaUmulunguwathupi
1Ndikoyenerakutchulamwachidulemfundozomwe adaperekapoyankhamafunsoathu.
2Pakutindikuganizakutianthuambirialindichidwi chofunakudziwazinamwazomwezilimulamuloli,
makamakazokhudzanyamandizakumwandinyama zomwezimaonedwakutindizodetsedwa.
3Pamenetinafunsachifukwachake,popezapalimtundu umodziwokhawachilengedwe,nyamazinazimaonedwa kutin’zodetsedwakudya,ndipozinan’zodetsedwa ngakhalemutazikhudza(pakutingakhalekutilamulondi losamalakwambiripamfundozambiri,ndilosamala kwambiripankhaningatiizi)anayambayankholake motere:
4'Mukuona,'iyeanatero,'mmenemachitidweathuamoyo ndimabwenziathuamakhudziraife;mwakugwirizanandi oipa,anthuamakumanandizoipazawondipoamakhala achisonim'moyowawowonse;komangatiakhalandi anzerundianzeru,amapezanjirayothawirakuumbuli ndikusinthamiyoyoyawo
5Woperekamalamuloathuchoyambaanakhazikitsa mfundozakudziperekandichilungamondipo anaziphunzitsamfundondimfundo,osatindizoletsazokha komansopogwiritsantchitozitsanzo,kusonyeza zotsatirapozoipazauchimondizilangozomweMulungu amaperekakwaolakwa
6PakutichoyambaanatsimikizirakutipaliMulungu mmodziyekhandipomphamvuzakezimawonekera m'chilengedwechonse,popezamaloonsealiodzazandi ulamulirowakendipopalibechilichonsemwazinthu zomweanthuamachitam'chinsinsipadzikolapansi chomwechimabisikakwaIye
7Pakutizonsezimenemunthuamachitandizonsezomwe zikubweramtsogolozimaonekerakwaIye
8Pochitazinthumosamalandikuzifotokozamomveka bwino,iyeanasonyezakutingakhalemunthuataganiza zochitachoipaosanenapokutiakuchitadichoipacho sakanathakupeŵakudziwika,chifukwaanafotokoza momvekabwinokutimphamvuyaMulunguinali m’chilamulochonse
9Kuyambirapachiyambichake,iyeanapitirizakusonyeza kutianthuonsekupatulaifetokhaamakhulupirirakutikuli milunguyambiri,ngakhalekutiiwowondiamphamvu kwambirikuposazamoyozomweamazilambiramopanda pake.
10Pakutiakapangazifanizirozamiyalandimtengo, amanenakutindizifanizirozaanthuameneapangachinthu chothandizapamoyondipoamawalambira,ngakhalekuti alindiumboniwomvekabwinowakutialibemalingaliro
11Pakutikungakhalekupusakwambirikuganizakutiwina aliyenseanakhalamulunguchifukwachazinthuzomwe wapanga
12Pakutiopangazinthuanangotengazinthuzinazomwe zinalengedwakalendipopoziphatikizapamodzi, anasonyezakutizinalindintchitoyatsopano:iwo sanalengeokhachinthucho,chonchondichinthuchopanda pakekomansochopusakutianthuapangemilunguyaanthu ngatiiwowo
13Pakutimasikuanopaliambiriamenealindiluso lopangazinthuzatsopanokomansoophunzirakwambiri kuposaanthuakaleomweankaonedwangatimilungu, komasakanabwerakudzawalambira.
14Opangandiolembanthanozimeneziamaganizakuti iwondianzerukwambirikuposaAgiriki
15N’chifukwachiyanisitiyenerakulankhulazaanthuena okondazinthuzauzimu,Aiguptondienaotero,amene amadaliranyamazakuthengondimitunduyambiriya
zokwawanding’ombe,ndipoamazilambira,ndi kuziperekansembealimoyokomansoakamwalira?
16TsopanoWoperekaMalamulowathu,popezaanali munthuwanzerukomansowopatsidwamwapaderandi Mulungukutiamvetsezinthuzonse,anayang'anabwino tsatanetsataneuliwonse,natizungulirandimipanda yosagonjetsekandimakomaachitsulo,kutitisamayanjane ndimitunduina,komatikhalebeoyeram'thupindim'moyo, opandamalingaliroaliwonseopandapake,kulambira MulunguWamphamvuyonsepamwambapachilengedwe chonse
17ChifukwachakeansembeakuluakuluakuIgupto atayang'anitsitsankhanizambiri,komansopopeza amadziwabwinonkhanizathu,amatitcha"anthua Mulungu"
18Uwundiudindoumenesuliwaanthuenaonsekomawa anthuokhawoameneamalambiraMulunguwoona 19EnaonsesianthuaMulungukomaazakudya, zakumwa,ndizovala.
20Pakutikhalidwelawolonselimawapangitsakupeza chitonthozom'zinthuizisizimawerengedwangatikanthu, komam'zinthuzawozonse.
21Pakatipaanthuathumoyowawowonse,cholinga chawochachikulundiulamulirowaMulungu
22Chifukwachakekutitisawonongekendichonyansa chilichonse,kapenamiyoyoyathukusokonezedwandi mauthengaoipa,anatizungulirambalizonsendimalamulo oyera,akukhudzazomwetimadya,kapenakumwa,kapena kukhudza,kapenakumva,kapenakuona
23Ngakhale,mwachidule,zinthuzonsezimafanana m'mapangidweawoachilengedwe,popezazonse zimalamulidwandimphamvuimodziyokha,komabepali chifukwachachikulupankhaniiliyonsechomwe chimatipangitsakupewakugwiritsantchitozinthuzina ndikusangalalandikugwiritsidwantchitondizina 24Mongachitsanzo,ndifotokozamfundoimodzikapena ziwirindikukufotokozerani.
25Pakutisimuyenerakugwamulingaliroloipalakuti Moseanalembamalamuloakemosamalakwambiri chifukwachambewandiakadzidzindizinthuzinazotero. 26Malamuloonsewaadapangidwachifukwacha chilungamokutiathandizekufunafunaubwinondi kupangitsamakhalidweabwinokukhalaabwino.
27Pakutimbalamezonsezomwetimagwiritsantchitondi zofewandipozimasiyanitsidwandiukhondowawo, zimadyamitunduyosiyanasiyanayatirigundinyemba, mongankhunda,njiwa,dzombe,nkhwali,atsekwe,ndi mbalamezinazonsezamtunduuwu.
28Komambalamezoletsedwamudzapezakutindi zakuthengokomansozodyanyama,zikulamuliraena chifukwachamphamvuzomwezilinazo,ndipozimapeza chakudyamwankhanzapodyambalamezowetazomwe zatchulidwapamwambapa
29Ndiposizokhazo,komaamagwiraanaankhosandiana ambuzi,navulazansoanthu,kayaakufakapenaamoyo, ndipopowatchakutiodetsedwa,anaperekachizindikiro kudzeramwaiwokutiiwo,ameneiwoanalandira lamulolinakhazikitsidwa,ayenerakuchitachilungamo m'mitimayawoosaponderezaaliyensepodaliramphamvu zawokapenakuwalandachilichonse,komakuwongolera moyowawomogwirizanandichilungamo,mongamomwe mbalamezoweta,zomwezatchulidwakale,zimadya
mitunduyosiyanasiyanayambewuzomwezimamera padzikolapansindiposiziponderezazomwezimawononga abaleawo
30Choncho,woweruzawathuanatiphunzitsakutindinjira ngatizimenezizomwezimasonyezakutianthuanzeru amapatsidwamalangizo,kutiayenerakukhalaolungama osachitachilichonsemwachiwawa,komansokupewa kuponderezaenapodaliramphamvuzawo.
31Popezakutin’kosayenerangakhalekukhudzanyama zodetsedwazotere,mongatafotokozerakale,chifukwacha zizolowezizawo,kodisitiyenerakusamalakuti makhalidweathuangawonongekemofanana?
32Chifukwachakemalamuloonseomwewakhazikitsa okhudzazomwezimaloledwapankhaniyambalamezindi nyamazina,wakhazikitsacholingachotiphunzitsaphunziro labwino.
33Pakutikugawikanakwazibodandikulekanitsa zikhadabocholingachakendikutiphunzitsakutitiyenera kusiyanitsapakatipazochitazathupayekhapayekhandi cholingachochitazabwino
34Pakutimphamvuyathupilathulonsendintchitoyake zimadaliramapewaathundiziwalozathu.
35Chifukwachakeamatikakamizakuzindikirakuti tiyenerakuchitazonsezomwetimachitamosasamala malingandimuyezowachilungamo,-makamaka chifukwachakutitasiyanakwambirindianthuenaonse
36Pakutiamunaenaambiriamadzidetsaokhamwa kuchitachiwerewere,poteroakuchitazoipazazikulu,ndipo mayikondimizindayonseimadzitamandirandi makhalidweoipaotere
37Pakutisamangogonanandiamunaokhakomanso amaipitsaamayiawondianaawoaakazi
38Komatakhalaolekanitsidwandimachimootere
39Ndipoanthuomwealekanitsidwam'njirayomwe yatchulidwapamwambapaamadziwikansondiWopereka Malamulokutialindimphatsoyokumbukira
40Pakutinyamazonse"zomwezilindimapaziawirindipo zimadya"zikuyimirachizindikirochakukumbukirakwa oyambitsa
41Pakutikuchitakutafunasichinthuchinakoma kukumbukiramoyondikukhalapo
42Pakutimoyoumakhalawochirikizidwandichakudya, chifukwachakeamatilimbikitsansom'Malembam'mawu awa:"MudzakumbukiraAmbuyeameneadakuchitirani zinthuzazikulundizodabwitsa"
43Pakutizikapangidwabwino,zimakhalazazikulu komansozaulemerero;choyambakapangidwekathupindi kakonzedwekachakudyandikulekanitsidwakwachiwalo chilichonse,komanso,kukonzabwinomphamvu zamaganizo,kugwirantchitondikuyendakosaonekakwa malingaliro,kuthamangakwazochitazakekomanso kupezakwakezaluso,zimasonyezalusolopandamalire.
44Chifukwachakeakutilimbikitsakukumbukirakuti ziwalozomwezatchulidwazizimasungidwapamodzindi mphamvuyaumulungundilusolapamwamba
45Pakutiiyewaikanthawindimaloaliwonsekuti tizikumbukiraMulunguameneamatilamulirandikutisunga nthawizonse
46Pakutipankhaniyanyamandizakumwa,iyeakutiuza choyambakutitiperekegawongatinsembekenakotidye chakudyachathunthawiyomweyo
47Komanso,pazovalazathuwatipatsachizindikirocha chikumbutso,ndipomofananamowatilamulakutitiike mawuaMulungupazipatandizitsekozathungati chikumbutsochaMulungu.
48Ndipom'manjamwathu,nayenso,akulamulamomveka bwinokutichizindikirochochikhazikike,kusonyeza momvekabwinokutitiyenerakuchitachilichonse mwachilungamo,kukumbukirachilengedwechathu,ndipo koposazonsekuopaMulungu
49Iyeakuuzansoanthu,akagonapansikutiagonendi kudzukanso,kutiaganizirentchitozaMulungu,osati m'mawuokha,komansomwakuonabwinokusinthandi malingaliroomweamabwerapaiwo,nthawiyomwe akugona,komansokudzukakwawo,momwekusintha kuchokerakuchimodzimwaizikupitakuchinakulili kwaumulungukomansokosamvetsetseka.
50Ubwinowafanizolipankhaniyatsankhondi kukumbukiratsopanowafotokozedwakwainu,malinga ndikutanthauzirakwathukwa"chibodachogawanikandi chotafunachawobzikula"
51Pakutimalamuloathusanapangidwemwachisawawa kapenamogwirizanandilingaliroloyambalosakhazikika lomwelinabweram'maganizo,komandicholingacha choonadindichizindikirochachifukwacholondola
52Pakutikudzeram'malangizoameneamaperekaokhudza nyamandizakumwandizochitikazinazakezokhudzana, amatiuzakutitisachitekapenakumverachilichonse mosaganizirakapenakugwiritsantchitomolakwika mphamvuyakulingalira
53Ponenazanyamazakuthengo,mfundoyomweyi ingapezekenso.
54Pakutikhalidwelakambukundimbewandinyama ngatiizi,zomwezatchulidwamomvekabwino,ndi lowononga.
55Mbewazimadetsandikuwonongachilichonse,osati chifukwachachakudyachawochokhakomansompaka kufikapotizimapangitsakutimunthuasagwiritsentchito chilichonsechomwechingawawononge
56Gululambalameyaweaselnalonsondilachilendo: chifukwakupatulazomwezanenedwa,lilindikhalidwe lomwendilodetsa:Limamerakudzeram'makutundi kutulutsakudzeram'kamwa
57Ndipondichifukwachakechizolowezichofanana chimaonedwakutinchodetsedwamwaanthu
58Pakutimwakulankhulazonsezimeneamamvakudzera m’makutu,amalowetsaenamuzoipandiposachitazinthu zonyansawamba,popezaiwowoaipitsidwandi kuipitsidwakwamisala.
59Ndipomfumuyanu,mongamomwetadziwira,ikuchita bwinokwambiripowonongaanthuotere
60Kenakondinati'Ndikuganizakutimukutanthauza operekauthenga,chifukwanthawizonseamawawonetsa kuzunzidwandiimfayowawa'
61'Inde,'anayankha,'awandiamunaomwe ndikutanthauza;chifukwakuyang'anirakuwonongedwa kwaanthundichinthuchodetsedwa'
62Ndipolamulolathulimatiletsakuvulazaaliyensemwa mawukapenazochita
63Nkhaniyangayachiduleyankhanizimeneziiyenera kukutsimikizirani,kutimalamuloathuonseapangidwakuti akwaniritsechilungamo,ndipopalibechomwe chakhazikitsidwam'Malembamopandakuganizirakapena
KalatayaAristeas
popandachifukwa,komacholingachakendikutithandiza m'moyowathuwonsekomansom'zochitazathuzonse kuchitachilungamopamasopaanthuonse,pokumbukira MulunguWamphamvuyonse.
64Ndipoponenazanyamandizinthuzodetsedwa, zokwawa,ndizilombozakuthengo,dongosololonse likufunachilungamondiubalewolungamapakatipa munthundimunthu.
65Kwainezinkaonekakutiwaperekachitetezochabwino pamfundozonse;pakutiponenazaanaang'ombe,nkhosa zamphongondimbuzizomwezimaperekedwa,anatikunali kofunikirakuzitengakuchokerakuziwetondinkhosa,ndi kuperekansembezaziwetopopandakuperekachilichonse chakuthengo,kutioperekansembewoamvetsetanthauzo lophiphiritsiralawoperekalamulondipoasakhalepansipa chikumbumtimachodzikuza.
66Pakutiiyeameneaperekansembe,amaperekanso nsembeyamoyowakem'njirailiyonse
67Ndikuganizakutimfundoizizokhudzanandi zokambiranazathundizofunikirakuzifotokoza,ndipo chifukwachakupatulikanditanthauzolachilengedwela lamulo,ndalimbikitsidwakukufotokozeranimomveka bwino,Philocrates,chifukwachakudziperekakwanu pakuphunzira
CHAPUTALA7
Kufikakwanthumwindibukulamtengowapatalindi mphatsoKukonzekeraphwandolachifumuWolandira alendonthawiyomweyoatakhalapatebuloanasangalatsa alendoakendimafunsondimayankho.Ndemangazanzeru zokhudzachikhalidwechaanthu
1NdipoEleazara,ataperekansembe,ndikusankha nthumwi,ndikukonzekeramphatsozambirikwamfumu, anatitumizapaulendowathumotetezekakwambiri
2NdipotitafikakuAlekizandriya,mfumuinauzidwa nthawiyomweyozakufikakwathu.
3Titalowam’nyumbayachifumu,inendiAndreas tinalonjeramfumumwachikondindipotinaipatsakalata yolembedwandiEleazar.
4Mfumuinalindichidwichachikuluchofunakukumana ndinthumwizo,ndipoinalamulakutiakuluakuluenaonse atulukendiponthumwizozinaitanidwakutizibwere pamasopakenthawiyomweyo
5Tsopanoizizinadabwitsaanthuonse,chifukwandi mwambokutianthuameneanabwerakudzafunakuonana ndimfumupankhanizofunikaaziloledwakufikapamaso pakepatsikulachisanu,pamenenthumwizochokerakwa mafumukapenamizindayofunikakwambirizomwezinali zovutakulowam’Khotim’masikumakumiatatukoma anthuamenewaanawaonakutindioyeneraulemuwaukulu, popezaankalemekezakwambirimbuyewawo,motero nthawiyomweyoanawachotsaiwoameneankawaonakuti ndiosafunikirandipoanapitirizakuyendampakaatalowa ndipoiyeanathakuwalandira
6Pameneanalowandimphatsozomweanatumizidwanazo ndimapepalaamtengowapatali,omwelamulolo linalembedwandigolidem'zilembozachiyuda,chifukwa mapepalawoanaliokonzedwabwinondipokulumikizana pakatipamasambawokunalikosaoneka,mfumu itangowaonainayambakuwafunsazamabukuwo
7Ndipoatatulutsamipukutum’zophimbazawondi kutsegulamapepalawo,mfumuinaimachililikwanthawi yayitali,kenakoinagwadapansipafupifupikasanundi kawiri,inati:
8'Ndikukuthokozani,abwenzianga,ndipondikuyamikira Iyeameneanakutumiziranizambiri,ndipokoposazonse Mulungu,amenemawuakeawandiopatulika' 9Ndipopameneonse,nthumwindienaomweanalipo, anafuulanthawiimodzindimawuamodzikuti:‘Mulungu apulumutseMfumu!’anagwetsamisoziyachisangalalo 10Pakutikukwezedwakwakekwamoyondikumvaulemu waukuluumeneunamuperekedwakunamukakamizakulira chifukwachamwayiwakewabwino.
11Iyeanawalamulakutiaikemipukutum’malomwake, kenakoataperekamonikwaamunawo,anati:‘Ndinali woyenera,amunaaMulungu,kutichoyambandipereke ulemuwangakumabukuamenendinakuitananikuno, kenakonditachitazimenezo,nditambasuledzanjalanga lamanjalaubwenzikwainu.’
12Ndichochifukwachakendinachitaizipoyamba
13Ndakhazikitsalamulolakutitsikulino,limenemunafika, lidzakumbukiridwengatitsikulalikulundipo lidzakumbukiridwachakachilichonsem'moyowanga wonse
14Komansondichikumbutsochakupambanakwanga pankhondoyapanyanjapaAntigonusChifukwachake ndisangalalakudyananulero
15Chilichonsechimenemungakhalenachonthawi yogwiritsirantchito,’anatero,‘chidzakonzedwakwainu m’njirayoyenerandipoinensondidzakonzedwapamodzi ndiinu.’
16Atamalizakuonetsachisangalalochawo,iyeanalamula kutimaloabwinokwambiripafupindilingaaikidwekwa iwo,ndikutipakonzedwephwando.
17NdipoNikanorianaitanamkuluwaalonda,Dorotheus, ameneanalimkuluwaasilikaliameneanasankhidwakuti azisamaliraAyuda,ndipoanamulamulakutiakonze zofunikirazonsezaaliyensewaiwo
18Pakutidongosoloililinapangidwandimfumundipondi dongosololomwemukulionalikupitirirabelero.
19Popezamizindayambiriyokhalandimiyamboyapadera pankhaniyakumwa,kudya,ndikugona,ilindiakuluakulu apaderaosankhidwakutiazisamalirazosowazawo.
20Ndiponthawiiliyonseakabwerakudzaonamafumu, amakonzekeramogwirizanandimiyamboyawo,kuti pasakhalevutolililonselosokonezachisangalalocha ulendowawo
21Chenjezolomwelilinaperekedwansokwanthumwiza Ayuda
22TsopanoDorotheus,ameneanaliwoyang'aniraamene anasankhidwakutiazisamaliraalendoachiyuda,anali munthuwosamalakwambiri.
23Anabweretsazinthuzonsezosungiramozinthuzomwe zinalipansipaulamulirowakendipozinapatulidwakuti zilandirealendootere
24Anayikamipandom'mizereiwirimogwirizanandi malangizoamfumu.
25Pakutiadamulamulakutiaikethekalaamunakudzanja lakelamanjandienaonsekumbuyokwake,kutiasawaletse ulemuwapamwambakwambiri.
26Atakhazikikapansi,analamulaDorotheuskutiachite zonsemogwirizanandimiyamboimeneAyuda ankagwiritsantchito
27Chifukwachakeanasiyantchitozaolengezaopatulika ndiansembeoperekansembendienaomweanalindi chizolowezichoperekamapemphero,ndipoanaitana mmodziwaife,Eleazara,wamkulumwaansembe achiyuda,kutiaperekepempherom'malomwake.
28Ndipoanaimiriranapempheramodabwitsakuti, 'MulunguWamphamvuyonseakulemeretseni,mfumu,ndi zinthuzonsezabwinozomwewapangandipoakupatseni inu,mkaziwanu,anaanu,ndianzanu,chumachawo chosathanthawizonsemukakhalandimoyo!'
29Atamvamawuamenewa,kunamvekakuwomba m’manjamokwezakomansomwachimwemwekomwe kunatenganthawiyaitali,kenakoanayambakusangalala ndiphwandolomwelinakonzedwa
30Makonzedweonseautumikipatebuloadachitika motsatiralamulolaDorotheus.
31Pakatipaatumikipanalialondaachifumundienaomwe analindimaloolemekezekam'bwalolamfumu
32Atapezampatawopumapang'onopaphwando,mfumu inafunsanthumwiyomweinalipampandowolemekezeka (popezainakonzedwamalingandiakuluakulu),momwe ingasungireufumuwakekukhalawosawonongekampaka kumapeto?
33Ataganizirakwakanthawi,anayankhakuti,'Mungathe kukhazikitsachitetezochakebwinongatimutatsanzira kukomamtimakosathakwaMulunguPakutingati musonyezachifundondikuperekachilangochofewakwa iwoomweakuyenerachilangochomogwirizanandi zosowazawo,mudzawabwezakuchoipandikuwatsogolera kulapa'
34Mfumuinayamikayankholokenakoinafunsamunthu wotsatira,momweangachitirechilichonsekutiachite bwinokwambiripazochitazakezonse?
35Ndipoiyeanayankhakuti,'Ngatimunthualindiudindo wolungamakwaonse,nthawizonseamachitazinthu moyeneranthawizonse,pokumbukirakutimaganizoonse amadziwikandiMulungu.NgatimutengakuopaMulungu ngatipoyambira,simudzaphonyacholingachanu' 36Mfumuinayamikiramunthuuyu,nayenso,payankho lakendipoinafunsawina,kodiangakhalebwanjindi mabwenziofanananaye?
37Iyeanayankhakuti,'Ngatiakuonanimukuphunziraza zofunazaanthuambiriomwemukuwalamulira, mudzachitabwinokuonamomweMulunguamaperekera zabwinozakekwaanthu,powapatsathanzi,chakudya,ndi zinazonsepanthawiyake'
38Pambuyopovomerezayankholo,mfumuinafunsa mlendowotsatira,momweangachitirepoperekaulemukwa omverandikuperekazigamulo,ngakhalekwaiwoomwe alepherakupambanamlanduwawo?
39Ndipoanati,'Ngatimulankhulabwinokwaonsendipo simuchitazinthumopandaulemukapenamwankhanza pochitiraolakwaNdipomudzachitaizingatimuyang'ana njiraimeneMulunguamachitirazinthu.Mapempheroa oyenereranthawizonseamakwaniritsidwa,pomweiwo amenesapezayankholamapempheroawoamadziwitsidwa kudzeram'malotokapenazochitikazazomwezinali zovulazam'mapempheroawondikutiMulungu
samawamenyamalingandimachimoawokapenaukuluwa mphamvuZake,komaamachitazinthumopirirakwaiwo.'
40Mfumuinayamikamunthuyomwachikondichifukwa chayankholakendipoinafunsawotsatiramotsatira, momweangagonjetserenkhanizankhondo?
41Ndipoanayankhakuti,'Ngatisanadaliremokwanira maguluakeankhondokapenamaguluakeankhondo,koma anapemphaMulungunthawizonsekutiakwaniritsebwino ntchitozake,pameneiyemwiniankagwirantchitozake zonsemwachilungamo'
42Polandirayankhoili,anafunsawinamomwe angakhalirechinthuchoopsakwaadaniake
43Ndipoanayankhakuti,'Ngatipameneanalindizida zambirindimphamvu,anakumbukirakutizinthuzisizinali ndimphamvuzokwanirakutizithekekwamuyayakomanso komaliza.PakutingakhaleMulunguamaikamantha m'maganizomwaanthumwakuwapatsampumulondi kungowonetsamphamvuzakezazikulu'
44Munthuameneyumfumuinamutamandakenako inafunsawinakuti,'Kodichinthuchabwinokwambiripa moyon'chiyani?'
45Ndipoanayankha,'KudziwakutiMulungundiye AmbuyewaChilengedweChonse,ndipokutim'zochita zathuzabwinokwambirisiifeamenetimapeza chipambanokomaMulunguamenemwamphamvuzake amakwaniritsazinthuzonsendikutitsogolerakucholinga' 46Mfumuinadabwakutimunthuyoanayankhabwino kenakoinafunsamnzakeyokutiangasungebwanjikatundu wakewonsekenakon’kuuperekakwaomutsatiraake omwealimumkhalidwewomwewo?
47Ndipoanayankhakuti,'MwakupempherakwaMulungu nthawizonsekutimukhalendizolingazabwinopantchito zanuzonsendikuchenjezaanaanukutiasachitechidwindi kutchukakapenachuma,chifukwandiMulunguamene amaperekamphatsozonsezindipoanthuokhasapambana ulamuliro'
48Mfumuinavomerezayankholondipoinafunsamlendo wotsatira,kutiangapirirebwanjichilichonsechomwe chinamuchitikira?
49Ndipoanati,'Ngatimukumvetsabwinolingalirolakuti anthuonseamasankhidwandiMulungukutiagawane choipachachikulukomansochabwinokwambiri,popeza sizingathekekutimunthuamenendimunthuasachotsedwe m'zimeneziKomaMulunguamenetiyenerakupemphera kwaiyenthawizonse,amatilimbikitsandikulimbamtima kutitipirire.'
50Atasangalalandiyankholamunthuyo,mfumuinati mayankhoawoonseanaliabwino.'Ndifunsanafunso,' anawonjezera,'kenakondiyimekaye:kutitiyang'aneku chisangalalochaphwandondikukhalandinthawi yosangalala'
51Pamenepoanafunsamunthuyokuti,'Cholinga chenichenichakulimbamtiman'chiyani?'
52Ndipoanayankhakuti,'Ngatidongosololoyenera lichitikamuolalangozimogwirizanandicholinga choyambiriraPakutizinthuzonsezimakwaniritsidwandi Mulungukutimupindule,Omfumu,popezacholinga chanundichabwino'
53Onseatasonyezamwakuwombam’manjakuti akugwirizanandiyankholo,mfumuinauzaanzeru(pakuti ambirimwaiwoanalipo),“Ndikuganizakutianthuawandi alusokwambirimukhalidwelabwinokomansoalindi
chidziwitsochapadera,popezamwadzidzidziapereka mayankhooyeneraamafunsoawaomwendawafunsa, ndipoonseapangaMulungukukhalapoyambirapamawu awo.”
54NdipoMenedemus,katswiriwazafilosofiwakuEretria, anati,'Zoona,Mfumu-chifukwapopezachilengedwe chonsechimayendetsedwandichitsogozondipopopeza timazindikirabwinokutimunthundiyecholengedwacha Mulungu,ndiyekutimphamvuzonsendikukongolakwa mawuzimachokerakwaMulungu'
55Mfumuitagwedezamutuwakepovomerezazimenezi, mawuwoanathandipoanayambakusangalalaMadzulo atafika,phwandolinatha.
CHAPUTALA8
MafunsondimayankhoenaOnaniVesi20ponenaza kuulukamlengalengakomwekunalembedwamu150BC
1Tsikulotsatiraanakhalansopansipatebulondipo anapitirizaphwandomongamomwezinalilikale
2Mfumuitaganizakutimwayiwoyenerawofunsaalendo akewafika,inapitirizakufunsamafunsoenakwaanthu omweanakhalapafupindiiyekutiafunseomwe adayankhatsikulapitalo
3Anayambakukambiranandimunthuwakhumindi mmodzi,chifukwapanalianthukhumiomweanafunsidwa mafunsopoyamba
4Chetechitakhalapo,anafunsakutiangapitirizebwanji kukhalawolemera?
5Pambuyopoganiziramwachidule,munthuamene anafunsidwafunsolianayankhakuti'Ngatisanachite chilichonsechosayeneraudindowake,sanachitepokanthu mopandaulemu,sanawonongendalamazambiripazinthu zopandapakekomansozopandapake,komamwakuchita zabwinoanapangitsaanthuakeonsekukhalandimtima wabwinokwaiyemwiniPakutiMulungundiyeamene analengazinthuzonsezabwinondipomunthuayenera kumumvera'
6Mfumuinamuyamikirakenakoinafunsawinamomwe angasungirechowonadi?
7Poyankhafunsoloanati,'Pozindikirakutibodza limabweretsamanyaziaakulukwaanthuonse,makamaka mafumu.Popezaalindimphamvuzochitachilichonse chimeneakufuna,n’chifukwachiyaniayenerakugwiritsa ntchitomabodza?Kuwonjezerapazimenezimuyenera kukumbukiranthawizonse,OMfumu,kutiMulungu amakondachoonadi'
8Mfumuyoinalandirayankholomosangalalakwambiri ndipoinayang'anawinainati,'Kodichiphunzitsochanzeru n'chiyani?'
9Ndipowinayoanayankhakuti,'Mongamomwe mukufunirakutichoipachisakugwereni,komakuti mukhaleogawananawozinthuzonsezabwino, momwemonsomuyenerakuchitachimodzimodzikwa anthuanundiolakwaanu,ndipomuyenerakuchenjeza mofatsaolemekezekandiabwinoPakutiMulungu amakokaanthuonsekwaIyendikukomamtimakwake.'
10Mfumuinamuyamikirandipoinafunsawinakuti angachitebwanjikutiakhalebwenzilaanthu?
11Ndipoanayankhakuti,'Poonakutimtunduwaanthu ukuwonjezekandipoumabadwandimavutoambirindi kuvutikakwakukulu:chifukwachakesimuyenera
kuwalangamopepukakapenakuwazunza,popeza mukudziwakutimoyowaanthuumapangidwandizowawa ndizilangoPakutingatimutamvetsachilichonse mukanadzazidwandichifundo,pakutiMulungunayenso ndiwachisoni!'
12Mfumuinalandirayankholomovomerezekandipo inafunsawotsatirakuti,'Kodichiyeneretsochofunikira kwambiricholamulirandichiti?'
13'Kudzisunga,'anayankha,'osalandiraziphuphundi kuchitazinthumosadziletsanthawiyonseyamoyowanu, kulemekezachilungamokuposazinthuzonse,ndikupanga mabwenzindianthuamtunduuwuPakutiMulungu nayensoamakondachilungamo!'
13Atasonyezakuvomerezakwake,mfumuinafunsawina kuti,'Kodichizindikirochenichenichakudziperekandi chiyani?'
14Ndipoanayankhakuti,'KuzindikirakutiMulungu nthawizonseamagwirantchitom'Chilengedwechonse ndipoamadziwazinthuzonse,ndipopalibemunthuamene amachitazinthumopandachilungamondikuchitazoipa ameneangamulepheretsekuzindikiraPopezaMulungu ndiyewothandizadzikolonselapansi,inunsomuyenera kumutsanzirandikukhalaopandachokhumudwitsa!'
15Mfumuinasonyezamgwirizanowakendipoinafunsa winakuti,'Koditanthauzolaufumundichiyani?'
16Ndipoanayankhakuti,'Kudzilamulirabwinoosati kusocheretsedwandichumakapenakutchukakupitaku zilakolakozosayenererakapenazosayenerera,iyindiyo njirayeniyeniyolamulirangatimutaganizirabwino nkhaniyiPakutizonsezomwemukufunikiradindizanu, ndipoMulungualibekusowandikukomamtima.Lolani malingaliroanuakhalengatimunthu,osafunazinthu zambirikomazokhazozomwezilizofunikapolamulira!'
17Mfumuinamuyamikirandipoinafunsamunthuwina, kodizokambiranazakezingakhalebwanjizabwino kwambiri?
18Ndipoiyeanayankhakuti,'Ngatinthawizonseankaika chilungamopamasopakem'zonsendipoankaganizakuti kusalungamakunalikofananandikusowamoyoPakuti Mulungunthawizonseamalonjezamadalitsoapamwamba kwaolungama!'
19Pambuyopomutamanda,mfumuinafunsawotsatira, kuti,kodiangatanikutiasakhalendimaganizoovutitsa m’tulotake?
20Ndipoiyeanayankhakuti,'Mwandifunsafunsolomwe ndilovutakwambirikuyankha,chifukwasitingathekuyika maganizoathuenienipanthawiyogona,komatimagwidwa ndimalingaliroomwesangalamuliridwendinzeru.Pakuti miyoyoyathuimakhalandimalingaliroakutiimawonadi zinthuzomwezimalowam'maganizomwathupanthawi yogonaKomatimalakwitsangatitikuganizakuti tikuyendapanyanjam'mabwatokapenakuuluka mlengalengakapenakupitakumaderaenakapenachina chilichonsechamtunduwuKomabetimaganizakutizinthu zoterezikuchitika
21Malingandimomwendingathere,ndafikapamfundo iyi:Muyeneram'njirailiyonseyotheka,OMfumu, kulamuliramawundizochitazanundilamulola kudziperekakutimukhalendichidziwitsochakuti mukupitirizabekukhalandimakhalidweabwinondipo simusankhakudzikhutiritsanokhapopandakulingalira
bwinondipomusagwiritsentchitomphamvuzanu molakwikaponyozachilungamo.
22Pakutimaganizonthawizambiriamatanganidwandi zinthuzomwezo,zomwezimakhazikikanazoakadzuka. Ndipoiyeamenealindimalingalirondizochitazakezonse zolunjikakuzolingazabwinokwambiriamadzikhazikitsa m'chilungamopameneakudzukakomansopamene akugona.Chifukwachake,muyenerakukhalaolimbamu kudziletsakosalekezakwainunokha
23Mfumuinayamikamunthuyondipoinauzawinakuti, 'Popezandiwewakhumiwoyankha,ukamalizakulankhula, tidzadziperekatokhakuphwandolo'Kenakoinafunsa funsolakuti,ndingapewebwanjikuchitachilichonse chosayenerakwainendekha?
24Ndipoanayankhakuti,'Nthawizonseyang'anani kutchukakwanundiudindowanuwapamwamba,kuti mulankhulendikuganizazinthuzomwezikugwirizana nazo,podziwakutianthuanuonseamaganizandi kulankhulazainu.Pakutisimuyenerakuwonekangati woipakuposaochitasewero,omweamaphunzira mosamalaudindo,womwendiwofunikirakutiachite, ndikuwongolerazochitazawozonsemogwirizanandi umenewoSimukuchitagawo,komandinumfumu yeniyeni,popezaMulunguwakupatsaniulamuliro wachifumumogwirizanandikhalidwelanu.'
25Mfumuitawombam'manjamokwezakomansomotalika kwambiri,alendowoanalimbikitsidwakutiapumule Chonchopamenekukambiranakokunatha,anadziperekaku chakudyachinachaphwando
26Tsikulotsatira,dongosololomwelilinatsatiridwa,ndipo pamenemfumuinapezampatawofunsamafunsokwa amunawo,inafunsawoyambamwaomweanatsalakuti akafunsidwemafunsoena,Kodibomalapamwamba kwambirindiliti?
27Ndipoanayankhakuti,'Kudzilamulirawekhaosati kutengekandizilakolakoPakutianthuonsealindi malingaliroenaakeachibadwa.N'zothekakutianthuambiri amakondakudya,kumwandizosangalatsa,ndipomafumu amakondakupezamalondikutchukakwakukuluKoma ndibwinokutipakhalekudziletsapazinthuzonse.
28ZimeneMulunguwakupatsani,muyenerakuzitengandi kuzisunga,komamusalakalakezinthuzomwesimungathe kuzipeza.’
29Mfumuitakondwerandimawuawa,inafunsawotsatira, kodiingakhalebwanjiyopandansanje?
30Ndipoiyeatangokhalachetepang'onoanayankhakuti, 'NgatimuganizachoyambakutindiMulunguamene amapatsamafumuonseulemererondichumachambiri ndipopalibeameneamalamulirandimphamvuzake Anthuonseamafunakugawanaulemererowukoma sangathe,chifukwandimphatsoyaMulungu!'
31Mfumuinayamikamunthuyom’mawuataliatalikenako inafunsawina,kodianganyozebwanjiadaniake?
32Ndipoiyeanayankhakuti,'Ngatimuchitiraanthuonse kukomamtimandikupezaubwenziwawo,simuyenera kuopaaliyenseKukhalawotchukandianthuonsendi mphatsoyabwinokwambiriyolandirakuchokerakwa Mulungu!'
33Atayamikayankhoili,mfumuinalamulamunthu wotsatirakutiayankhefunsolakuti,kodiangasungebwanji kutchukakwakekwakukulu?
34Ndipoanayankhakuti'Ngatimuliwowolowamanja komansowodziperekakwambiriposonyezakukomamtima ndintchitozachifundokwaena,simudzatayambiriyanu, komangatimukufunakutimphatsozomwezatchulidwazi zipitirirekukhalazanu,muyenerakuyitanaMulungu nthawizonse'
35Mfumuinavomerezandipoinafunsawinakuti,“Kodi munthuayenerakusonyezakukomamtimakwandani?”
36Ndipoiyeanayankhakuti,'Anthuonseavomerezakuti tiyenerakusonyezakukomamtimakwaanthuameneali ndimtimawabwinokwaife,komandikuganizakuti tiyenerakusonyezamzimuwomwewowaufulukwaanthu ameneamatitsutsakutimwanjiraimeneyitiwakopeku ufulundikuzomwezilizabwinokwaifeeniKoma tiyenerakupempherakwaMulungukutiizizitheke, chifukwaiyendiyeamalamuliramaganizoaanthuonse.'
37Atavomerezayankholake,mfumuinafunsawachisanu ndichimodzikutiayankhefunsolakuti,koditiyenera kuyamikirandani?
38Ndipoanayankhakuti,'Kwamakoloathunthawizonse, chifukwaMulunguwatipatsalamulolofunikakwambiri lokhudzaulemuwoyeneramakolo.Kenakoakuganiziraza momwebwenzilimakhalirandibwenzichifukwaakunena za"bwenzilomwelilingatimoyowako"Umachitabwino kuyesetsakubweretsaanthuonsekukhalamabwenzindi iwemwini'
39Mfumuinamulankhulamokomamtimakenakoinafunsa winakuti,Kodin’chiyanichomwechikufananandi kukongolakwamtengowake?
40Ndipoanati,'Kudzipereka,chifukwandimtundu wapamwambakwambiriwakukongola,ndipomphamvu yakeilimuchikondi,chomwendimphatsoyaMulungu Ichimwachipezakalendipopamodzinachomadalitsoonse amoyo.'
41Mfumuyomwaulemukwambiriinayamikayankholo ndipoinafunsawina,kodingatialephera,angabwezeretse bwanjimbiriyakemofanana?
42Ndipoanati,'Sizingathekekutimulephere,chifukwa mwabzalamwaanthuonsembewuzachiyamikozomwe zimabalazipatsozakukomamtima,ndipoizindi zamphamvukuposazidazamphamvundipo zimatsimikizirachitetezochachikuluKomangatimunthu aliyensealephera,sayenerakuchitansozinthuzomwe zinamupangitsakulephera,komaayenerakupanga mabwenzindikuchitachilungamoPakutindimphatsoya Mulungukukhalawokhozakuchitazinthuzabwinoosati zosiyana'
43Atakondwerandimawuawa,mfumuinafunsawina, kodiangapulumukebwanjikuchisoni?
44Ndipoanayankhakuti,'Ngatisanavulazealiyense,koma anachitirazabwinoaliyensendipoanatsatiranjira yachilungamo,chifukwazipatsozakezimamasulachisoni. KomatiyenerakupempherakwaMulungukutizoipa zosayembekezerekamongaimfakapenamatendakapena ululukapenachilichonsechamtunduwuchisatigwerendi kutivulazaKomapopezandinuodziperekaku chipembedzo,palibetsokaloterelomwelidzakugwerani.'
45Mfumuinamuyamikirakwambirindipoinafunsawa khumikuti,Kodiulemererowapamwambakwambirindi uti?
46Ndipoanati,'KulemekezaMulungu,ndipoizi sizichitikandimphatsondinsembekomandichiyerocha
moyondikutsimikizakoyera,popezazinthuzonse zimapangidwandiMulungumogwirizanandichifuniro ChakeCholingaichimulinachonthawizonsemonga momweanthuonseangachitirekuchokerakuzomwe mwakwaniritsakalekomansopakalipano.'
47Mfumuinawalonjeraonsemokwezandimawuakulu, ndipoonseameneanalipoanavomereza,makamaka akatswiriazanzeru,chifukwaanaliapamwambakuposa iwo[mongaakatswiriazanzeru]m’makhalidweawondi m’makambiranoawo,popezanthawizonseankaika Mulungupamaloawooyambira
48Pambuyopake,mfumuyoinapitirizakumwazakudya zabwinozaalendoake.
CHAPUTALA9
Vesi8ikufotokozakufunikakwachidziwitsoVesi28, chikondichamakoloOnanimakamakafunsolomwelili muVesi26ndiyankholake.Onaninsofunsolomwelilimu Vesi47ndiyankholakeUwundiupangiriwanzerukwa amunaamalonda
1Tsikulotsatiramakonzedweomwewoanakonzedwapa phwando,ndipomfumu,nthawiyomweyoitapezampata, inayambakufunsamafunsokwaanthuomweanakhala pafupindiomweadayankhakale,ndipoinafunsawoyamba kuti,'Kodinzeruzimathakuphunzitsidwa?'
2Ndipoanati,'Moyouliwopangidwakoterokutiukhoza kulandirazabwinozonsendimphamvuyaumulungu ndikukanazosiyana'
3Mfumuinavomerezandipoinafunsamunthuwotsatira kuti,N’chiyanichomwechilichaphindukwambiripa thanzi?
4Ndipoanati,'Kudziletsa,ndiposizingathekekupezaizi pokhapokhaMulunguatapangamalingalirootero.'
5Mfumuyoinalankhulamokomamtimakwamunthuyo ndipoinafunsawinakuti,'Kodimunthuangalipirebwanji ngongoleyoyamikiramakoloakemoyenera?'
6Ndipoanati,'Popandakuwapweteka,ndipoizi sizingathekepokhapokhaMulunguataperekamaganizoake kutiakwaniritsezolingazabwinokwambiri.'
7Mfumuinavomerezandipoinafunsawotsatira,kodi ingakhalebwanjiwomvetseramwachidwi?
8Ndipoanati,'Mwakukumbukirakutichidziwitsochonse n'chothandiza,chifukwachimakuthandizanimwathandizo laMulungumunthawiyadzidzidzikusankhazinamwa zinthuzomwemwaphunzirandikuzigwiritsantchito pamavutoomweakukumanananuNdipomoterokhamala anthulimakwaniritsidwandithandizolaMulungu.'
9Mfumuinamuyamikirandipoinamufunsawotsatirakuti, Kodiangapewebwanjikuchitachilichonsechosemphana ndilamulo?
10Ndipoanati,'NgatimuzindikirakutindiMulungu amenewaikamaganizom'mitimayaoperekamalamulo kutimiyoyoyaanthuisungidwe,mudzawatsatira' 11Mfumuyoinavomerezayankholamunthuyondipo inafunsawinakuti,'Ubwinowaubalendichiyani?'
12Ndipoanayankhakuti,'Ngatitikuganizakutiifetokha tikuvutikandimavutoomweamagweraachibaleathu ndipongatimavutoawoakhalaathu-ndiyekutimphamvu yaubaleimawonekeranthawiyomweyo,chifukwandi pamenemalingalirootereawonetsedwapomwe tidzalandiraulemundiulemum'masomwawoPakuti
thandizo,likalumikizidwandikukomamtima,limakhala mgwirizanowomwesungathekuswekakonse.Ndipo patsikulakupambanakwawositiyenerakulakalakachuma chawo,komatiyenerakupempherakwaMulungukuti awapatsezabwinozonse.'
13Ndipoatamupatsaulemuwomwewomongamomwe adachitiraenaonse,mfumuinafunsawina,kodiangapeze bwanjiufulukumantha?
14Ndipoanati,'Pamenemtimaukudziwakutisunachite choipachilichonse,ndipopameneMulunguamautsogolera kuuphunguwonsewabwino'
15Mfumuinavomerezandipoinafunsawina,kodi angasungebwanjichiweruzochoyeneranthawizonse?
16Ndipoanayankhakuti,'Ngatinthawizonseankaika pamasopakemasokaomweamagweraanthundi kuzindikirakutindiMulunguameneamachotsaubwino kwaenandikubweretsaenakuulemuwaukulundi ulemerero'
17Mfumuyoinalandiramunthuyomokomamtimandipo inafunsawotsatirakutiayankhefunsolakuti,kodi angapewebwanjimoyowosavutakomansowosangalatsa?
18Ndipoanayankhakuti,'Ngatinthawizonse ankakumbukirakutianaliwolamulirawaufumuwaukulu komansombuyewamakamuambiri,ndipokutimaganizo akesayenerakutanganidwandizinthuzina,koma,nthawi zonseayenerakuganiziramomweangathandizirebwino ubwinowawoAyeneransokupempherakwaMulungukuti ntchitoiliyonseisanyalanyazidwe.'
19Mfumuitamuyamikira,inafunsawakhumikuti,kodi ingawazindikirebwanjianthuameneankamuchitira zachinyengo?
20Ndipoanayankhafunsolakuti,'Ngatianayang'anangati khalidwelaanthuomuzunguliralinalilachibadwakomanso ngatianalikusungalamuloloyeneralakukhalapatsogolo pamaphwandondimisonkhano,komansopochitazinthu zonse,osapitiriramalireaulemupoyamikirakapena pankhanizinazoyendetserazinthu.KomaMulungu adzaikamaganizoanu,OMfumu,pachilichonse chabwino'
21Mfumuitavomerezamokwezandikuwatamandaonse payekhapayekha(pakatipakuyamikiridwandionseomwe analipo),anatembenukirakukusangalalandiphwandolo
22Ndipotsikulotsatira,pamenemwayiunaperekedwa, mfumuinafunsamunthuwotsatira,Kodikunyalanyaza koopsakwambirindikotani?
23Ndipoanayankhakuti,'Ngatimunthusasamaliraana akendipoamadziperekakumaphunziroawoPakuti nthawizonsetimapempherakwaMulunguosatikwambiri kwaifetokhakomakwaanaathukutimadalitsoonse akhaleawoChikhumbochathuchakutianaathuakhalendi kudziletsachimakwaniritsidwandimphamvuyaMulungu' 24Mfumuinatiyalankhulabwinokenakoinafunsawina, kodiingakhalebwanjindimtimawokondadzikolake?
25'Mwakukumbukira,'anayankha,'lingalirolakutindi bwinokukhalandimoyondikufam'dzikolanuKukhala kunjakumabweretsachitonzokwaosaukandimanyazi kwaolemerangatikutiathamangitsidwachifukwacha upanduNgatimuperekazabwinokwaonse,monga momwemumachitiranthawizonse,Mulungu adzakupatsanichisomokwaonsendipomudzaonedwakuti ndinuwokondadzikolanu'
26Pambuyopomveramunthuuyu,mfumuinafunsa wotsatiramotsatira,momweangakhaliremwamtenderendi mkaziwake?
27Ndipoanayankhakuti,'Mwakuzindikirakutiakazi mwachibadwandioumamtimakomansoamphamvu pokwaniritsazofunazawo,ndipoamathakusintha maganizomwadzidzidzikudzeram'malingaliroabodza, ndipochibadwachawon'chofooka.Ndikofunikakuchita nawomwanzeruosatikuyambitsamikanganoKutimoyo ukhalewabwino,woyang'aniraayenerakudziwacholinga chomweayenerakutsogoleranjirayakeNdipongopempha thandizolaMulungukutianthuathekutsogoleranjira yeniyeniyamoyonthawizonse.'
28Mfumuinavomerezandipoinafunsawotsatira,kodi akanakhalabwanjiwopandacholakwika?
29Ndipoiyeanayankhakuti,'Ngatinthawizonse mumachitazinthumoganizirabwinondipo simumakhulupiriramabodza,komatsimikiziraninokha zomwezanenedwakwainundikusankhamwanzeru zopemphazomwezaperekedwakwainundikuchita chilichonsemolinganandichiweruzochanu,mudzakhala opandacholakwika,OMfumu.Komachidziwitsondi machitidweazinthuizindintchitoyamphamvuya Mulungu'
30Mfumuitakondwerandimawuawa,inafunsawina,kodi iyeangakhalebwanjiwopandamkwiyo?
31Ndipopoyankhafunsoloanati,'Akadazindikirakutiali ndimphamvupaonsengakhalekupha,ngatiakanapereka mkwiyo,ndipokutizikanakhalazopandaphindukomanso zomvetsachisoningatiiye,chifukwachakutianalimbuye, akanatayamiyoyoyambiri.'
32Kodipanalichifukwachotanichamkwiyo,pamene anthuonseanalipansipaulamulirowakendipopanalibe ameneanalikumutsutsa?Ndikofunikirakuzindikirakuti Mulunguamalamuliradzikolonselapansimwamzimu wachifundokomansowopandamkwiyokonse,ndipoinu,' adatero,'InuMfumu,muyenerakutsanzirachitsanzo Chake'
33Mfumuinatiyayankhabwinokenakoinafunsamunthu wotsatirakuti,Kodiuphunguwabwinondichiyani?
34'Kuchitabwinonthawizonsekomansomoganizira bwino,'anafotokozamotero,'kuyerekezazomwezili zabwinopamfundozathundizotsatirapozoipazomwe zingabwerechifukwachogwiritsantchitomalingaliro osiyana,kutipoyesamfundoiliyonsetilandireuphungu wabwinondipocholingachathuchikwaniritsidwe.Ndipo chofunikakwambiri,ndimphamvuyaMulungudongosolo lanulonselidzakwaniritsidwachifukwamumachitazinthu modzipereka'
35Mfumuinatimunthuuyuwayankhabwino,ndipo inafunsawinakuti,Kodinzerun’chiyani?
36Ndipoanafotokozakuti,'Kuganizirabwinofunso lililonselomwelimabweraosatikungotengekandi zilakolako,komakuganizirazakuvulalakomwe kumachitikachifukwachazilakolako,ndikuchitabwino momwezinthuzimafunira,kuchitazinthumosamala KomatiyenerakupempherakwaMulungukutiatipatse malingaliroathupazinthuizi'
37Mfumuinasonyezakuvomerezakwakendipoinafunsa wina,kodiangalandirebwanjiulemuakamapitakudziko lina?
38'Mwakukhalawolungamakwaanthuonse,'anayankha, 'ndipomwakuonekangatiwotsikam'malomoposaamene analikuyendanawoPakutindimfundoyodziwikabwino kutiMulungumwachibadwachakeamalandira odzichepetsa.Ndipomtunduwaanthuumakondaameneali ofunitsitsakuwamvera'
39Atavomerezayankhoili,mfumuinafunsawina,kodi angamangebwanjimwanjirayotinyumbazakezikhale zolimbapambuyopake?
40Ndipoanayankhafunsolakuti,'Ngatizolengedwazake zinalizazikulukomansozolemekezeka,koterokuti owoneraakanazisiyachifukwachakukongolakwawo, ndipongatisanachotsealiyensemwaiwoomweankagwira ntchitozoterendiposanakakamizeenakutiazitumikira zosowazakepopandamalipiro
41PoonamomweMulunguamaperekerazosowazaanthu, kuwapatsathanzindimphamvuzamaganizondimphatso zinazonse,iyemwiniayenerakutsanzirachitsanzoChake mwakubwezeraanthumphothoyantchitoyawoyovuta. Pakutindintchitozomwezimachitikam'chilungamo zomwezimakhalaponthawizonse!
42Mfumuinatimunthuuyunayensowayankhabwino ndipoinafunsachakhumikuti,Kodichipatsochanzeru n’chiyani?
43Ndipoanayankhakuti,'Munthuayenerakudzizindikira yekhakutisanachitechoipachilichonsendipoayenera kukhalamoyowakem'choonadiPopezandikuchokera kwaawa,Mfumuyamphamvu,chimwemwechachikulu ndikukhazikikakwamoyondichikhulupiriro champhamvumwaMulunguzimakubweretseraningati mulamuliraufumuwanumwaumulungu.'
44Ndipoatamvayankholoonseanafuulamokweza,ndipo pambuyopakemfumuyo,modzazandichisangalalo, inayambakumwamadziawo.
45Ndipotsikulotsatiraphwandolinatsatiranjirayomweyi mongamomwezinalilikale,ndipopamenemwayi unapezeka,mfumuinayambakufunsamafunsokwaalendo otsalawo,ndipoinafunsawoyambakuti,'Munthu angadzitetezebwanjikukudzikuza?'
46Ndipoanayankhakuti,'Ngatiasungachilungamondi kukumbukiranthawizonsekutindimunthuwolamulira anthuNdipoMulunguamachotsaodzikuza,nakweza ofatsandiodzichepetsa!'
47Mfumuinamulankhulamokomamtimandipoinafunsa winakuti,“Kodimunthuayenerakusankhandanikuti akhaleaphunguake?”
48Ndipoanayankhakuti,'Iwoameneayesedwam'zinthu zambirindipoamasungachifunirochake chosasakanikiranandipoamagawanandimaganizoake NdipoMulunguamadziwonetseraYekhakwaiwoomwe alioyenererakutizolingazimenezizikwaniritsidwe'
49Mfumuinamuyamikirandipoinafunsawinakuti,Kodi chumachofunikakwambirikwamfumundichiyani?
50'Ubwenzindichikondichaanthuake,'anayankha, 'chifukwandikudzeramwaichikutimgwirizano waubwinoumasandukawosaswekaNdipondiMulungu ameneamatsimikizirakutiizizichitikemogwirizanandi zomwemukufuna'
51Mfumuinamuyamikirandipoinafunsawina,Cholinga chakulankhulan’chiyani?Ndipoiyeanayankhakuti, ‘Kutsimikiziramdaniwanumwakumuwonetsazolakwa zakem’maguluankhondookonzedwabwino
KalatayaAristeas
52Pakutimwanjiraimeneyimudzakopawomverawanu, osatimwakumutsutsa,komamwakumutamandandi cholingachomukopaNdipondimphamvuyaMulungu kutikukopakumachitika.
53Mfumuinatiyayankhabwino,ndipoinafunsawina, kodiingakhalebwanjimwamtenderendimitundu yosiyanasiyanayaanthuomweanalimuufumuwake?
54'Mwakuchitagawoloyenerakwaaliyense,'anayankha, 'ndikutengachilungamongatichitsogozochanu,monga momwemukuchitiratsopanondithandizolachidziwitso chomweMulunguakukupatsani'
55Mfumuinakondwerandiyankholimeneli,ndipo inafunsawinakuti,'Kodimunthuayenerakumvachisoni motani?'
56'Mumavutoomweamagweraanzathu,'anayankha, 'tikaonakutindiaatalikomansoosathakukonzedwa. Kuganizabwinosikutilolakuliramaliroaakufandi kumasulidwakuzoipa,komaanthuonseamawalira malirowochifukwaamangoganizirazaiwookhandi ubwinowawoNdimphamvuyaMulunguyokhayomwe tingathekuthawazoipazonse!
57Mfumuinatiyaperekayankholoyenera,ndipoinafunsa wina,kodimbiriimatayikabwanji?
58Ndipoanayankhakuti,'Pamenekudzikuzandi kudzidalirakopandamalireziyamba,manyazindikutayika kwambirizimayambitsidwaPakutiMulungundiye Ambuyewambiriyonsendipoamaiperekakulikonse kumeneIyeakufuna.'
59Mfumuinatsimikizirayankholake,ndipoinafunsa munthuwotsatirakuti,Kodianthuayenerakudalirandani?
60'Kwaiwo,'iyeanayankha,'omweamakutumikiranindi mtimawabwinoosatichifukwachamanthakapena kudzikonda,ongoganizirazaphindulawolokhaPakuti chimodzindichizindikirochachikondi,chinandi chizindikirochaudanindikutumikiranthawi
61Pakutimunthuamenenthawizonseamangoyang'ana phindulakendiwonyengamumtimamwake.Komainuyo mulindichikondichaanthuonseamenemumawalamulira chifukwachauphunguwabwinoumeneMulungu wakupatsani.
62Mfumuinatiyayankhamwanzeru,ndipoinafunsawina kuti,N’chiyanichimatetezaufumu?
63Ndipoanayankhafunsolakuti,'Samalanindipo ganiziranipasadakhalekutipalibechoipachomwe chingachitikendiomweaikidwapaudindopaanthu,ndipo nthawizonsemumachitaizimothandizidwandiMulungu ameneamakulimbikitsanindichiweruzochachikulu'
64Mfumuinamulankhulamawuolimbikitsa,ndipo inafunsawinakuti,N’chiyanichimasungachiyamikondi ulemu?
65Ndipoanayankhakuti,'Ubwino,chifukwandiumene umalengantchitozabwino,ndipondiumenewochoipa chimawonongedwa,mongamomwemumasonyezera ulemukwaonsendimphatsoimeneMulungu amakupatsani'
66Mfumuinavomerezayankholakemwaulemundipo inafunsawakhumindimmodzi(popezaanaliawiri opitiriramakumiasanundiawiri),momweangasungire batalamoyowakepanthawiyankhondo?
67Ndipoanayankhakuti,'Pokumbukirakutisanachite choipachilichonsekwanzikazake,ndipokutionse adzamumenyerankhondopobwezerazabwinozomwe
adalandira,podziwakutingakhaleatatayamiyoyoyawo, mudzasamaliraomweamadaliraiwo.Pakutisimulephera kubwezeraaliyense-ndimtimawabwinoumeneMulungu wakulimbikitsaninawo.'
68Mfumuinawayamikiraonsemokwezandipo inalankhulanawomokomamtimakwambirikenako inamwamadziokwanirakutialiyenseakhalendithanzi labwino,kudziperekakutiasangalale,ndikupereka ubwenziwochulukakomansowosangalatsakwaalendo ake
CHAPUTALA10
MafunsondimayankhoakupitiriraKusonyezamomwe akuluakuluankhondoayenerakusankhidwiraNdimunthu utiwoyenerakuyamikiridwandimavutoenaamoyo watsikunditsikumongamomwezinalilizaka2000 zapitazoMavesi15-17ndiodziwikabwinopoyamikira maloochitirazisudzo.Mavesi21-22akufotokozanzeru zosankhapurezidentikapenakukhalandimfumu
1Patsikulachisanundichiwiri,kukonzekerakwakukulu kunapangidwa,ndipoenaambiriochokeram'mizinda yosiyanasiyanaanalipo(pakatipawopanaliakazembe ambiri)
2Pamenemwayiunapezeka,mfumuinafunsawoyamba mwaiwoomwesanafunsidwebe,momweangapewere kunyengedwandimalingaliroabodza?
3Ndipoanayankhakuti,'Mwakuzindikiramosamala wokambankhani,chinthucholankhulidwa,ndinkhani yomweikukambidwa,ndikufunsamafunsoomwewo kachiwiripambuyopanthawim'njirazosiyanasiyana. Komakukhalandimaganizoosamalakomansokukhalandi lusolothakupangachiweruzochabwinopazochitikazonse ndimphatsoimodziyabwinoyaMulungu,ndipomulinayo, OMfumu'
4Mfumuinawombam'manjamokwezandipoinafunsa winakuti,N’chifukwachiyanianthuambirisamakhala aulemu?
5'Chifukwa,'anayankha,'anthuonsemwachibadwandi osadziletsandipoamakondazosangalatsa.Chifukwachake, kusalungamakumabukandipoumbomboumasefukira Chizolowezichamakhalidweabwinochimalepheretsaiwo omweadziperekakumoyowosangalalachifukwa chimawalamulakusankhakudziletsandichilungamo PakutiMulungundiyembuyewazinthuizi'
6Mfumuinatiyayankhabwino,ndipoinafunsakuti,Kodi mafumuayenerakumverachiyani?Ndipoinati,'Malamulo, kutimwamalamuloolungamaabwezeretsemiyoyoya anthuMongamomweinumwachitirapomveralamulola Mulungumwasungirachikumbutsochosatha' 7Mfumuinatimunthuuyunayensowalankhulabwino, ndipoinafunsawinakuti,Koditiyenerakumuikandani kukhalaabwanamkubwa?
Ndipoanayankhakuti,'Onseameneamadanandizoipa, ndikutsanzirakhalidwelanuamachitazinthu mwachilungamokutiakhalendimbiriyabwinonthawi zonse.Pakutiichindichimenemumachita,InuMfumu yamphamvu,'iyeanatero,'ndipoMulungundiyeamene wakupatsanikoronawachilungamo' 9Mfumuinayankhamokweza,kenakoinayang'anamunthu wotsatira,nati,'Kodindaniamenetiyenerakumuika kukhalamkuluwaasilikali?'
KalatayaAristeas
10Ndipoanafotokozakuti,'Anthuameneamachitabwino kwambiripolimbamtimandichilungamokomansoamene amasamalakwambirizachitetezochaamunaawokuposa kupambanamwakuikamiyoyoyawopachiswemwa kuchitazinthumopupuluma.Pakutimongamomwe Mulunguamachitirazabwinoanthuonse,inunso pomutsanzirandiamenemumathandizaanthuanuonse'
11Mfumuinatiyayankhabwinondipoinafunsawinakuti, Ndimunthuutiwoyenerakuyamikiridwa?
12Ndipoanayankhakuti,'Munthuamenealindimbiri yabwino,chuma,mphamvu,komansoalindimoyo wofananandizonsezoInuyomumasonyezandizochita zanukutindinuwoyenerakuyamikiridwakwambiri kudzeramuthandizolaMulunguameneamakusamalirani pazinthuizi'
113Mfumuinavomerezandipoinafunsawinakuti,'Kodi mafumuayenerakutheranthawiyambiripankhaniziti?'
14Ndipoanayankhakuti,'Kuwerengandikuphunzira zolembazamaulendoovomerezeka,zomwezalembedwa ponenazamaufumuosiyanasiyana,ndicholinga chokonzansondikusungaanthuNdipondintchitoyotereyi kutimwafikapaulemererowomwesunafikiridwepondi ena,kudzeramuthandizolaMulunguamene amakwaniritsazokhumbazanuzonse'
15Mfumuinalankhulandimunthuyomwachidwindipo inafunsawinakuti,kodimunthuayenerabwanji kutanganidwandinthawiyakeyopumandiyosangalala?
16Ndipoanayankhakuti,'Kuoneramaseweroomwe angaseweredwemwanzerundikuwonetsapamasopanu zithunzizotengedwakuchokerakumoyondikuchitidwa mwaulemundiulemundikopindulitsakomansokoyenera.'
17Pakutipalinsozinthuzinazomangirirazomwe zimapezekangakhalem'zosangalatsaizi,chifukwanthawi zambiriphunzirolofunikakwambirilimaphunzitsidwandi zinthuzosafunikakwenikwenim'moyoKomamwa kuchitazinthuzoyenerakwambirim'zochitazanuzonse, mwasonyezakutindinukatswiriwanzeruzaanthundipo Mulunguamakulemekezanichifukwachakhalidwelanu labwino
18Mfumu,itakondwerandimawuomweanali atangonenedwakumene,inauzamunthuwachisanundi chinayikuti,Kodimunthuayenerakuchitabwanjipa madyerero?
19Ndipoiyeanayankhakuti,'Muyenerakuitanaanthu ophunzirandiomweangathekukupatsanimalangizo othandizaokhudzankhanizaufumuwanundimiyoyoya anthuanu(pakutisimungapezemutuwinawoyenera kapenawophunzitsakuposauwu)popezaanthuoterendi okondedwandiMulunguchifukwaaphunzitsamaganizo awokuganiziramituyabwinokwambiri-mongamomwe inumukuchitira,popezazochitazanuzonse zimatsogozedwandiMulungu.'
20Mfumuitasangalalandiyankholo,inafunsamunthu winakuti,“Kodin’chiyanichabwinokwaanthuwa?”Kuti nzikayaumwiniikhalemfumuyawokapenakutimunthu wam’banjalachifumuakhalemfumuyawo?”
21Ndipoiyeanayankhakuti,'Iyeamenealiwabwino mwachibadwaPakutimafumuochokeram'banja lachifumunthawizambiriamakhalaankhanzakomanso okhwimakwaanthuawo.Ndipoizindizomwe zimachitikansondienamwaiwoomweadakwera kuchokeram'maguluaanthuwamba,omweatakumanandi
zoyipandikuvutikandiumphawiwawo,akamalamulira anthuambiriamakhalaankhanzakwambirikuposa ankhanzaosapembedzaMulungu
22Koma,mongandanenera,umunthuwabwinowomwe waphunzitsidwabwinoumathakulamulira,ndipondinu mfumuyayikulu,osatichifukwachakutimumachitabwino kwambirimuulemererowaulamulirowanundichuma chanukomachifukwachakutimwaposaanthuonsemu chifundondichifundo,zikomoMulunguamene wakupatsanimakhalidweamenewa
23Mfumuinatenganthawiyaitaliikutamandamunthuuyu kenakoinafunsawomalizakuti,Kodikupambana kwakukulukotanipakulamuliraufumu?
24Ndipoanayankhakuti,'Kutianthuazikhala mwamtenderenthawizonse,ndikutichilungamo chichitikemwachangupakakhalamikangano.'
25Zotsatirazizimapezekakudzeramumphamvuya wolamulira,pamenealimunthuameneamadanandichoipa ndipoamakondazabwinondipoamaperekamphamvuzake kupulumutsamiyoyoyaanthu,mongamomwemumaonera kusalungamangatimtunduwoipakwambiriwachoipa ndipomwaulamulirowanuwolungamamwadzipangira mbiriyosatha,popezaMulunguamakupatsiranimaganizo oyerakomansoosadetsedwandichoipachilichonse
26Ndipoatasiya,kuwombam'manjamokwezakomanso mosangalalakunayambakwanthawiyayitaliPamene inaima,mfumuinatengachikhonaperekatoastpolemekeza alendoakeonsendimawuomweadanena.
27Kenakopomalizaanati,Ndapezaphindulalikulu kuchokerakukukhalapokwanuNdapindulakwambirindi nzeruzomwemwandipatsazokhudzanandilusololamulira.
28Kenakoanalamulakutialiyensewaiwoapereke matalenteatatuasiliva,ndipoanasankhammodzimwa akapoloakekutiaperekendalamazo.
29Onseanafuulanthawiyomweyokutiavomereze,ndipo phwandololinakhalachisangalalo,pamenemfumu inadziperekakuchitachikondwererochosalekeza.
CHAPUTALA11
Kutimudziwezambirizokhudzastenographyyakale,onani Vesi7Kumasulirakukwaperekedwakutikuvomerezedwe ndipokwalandiridwangatikowerengedwa,ndipo(Vesi23) votiyowonjezerekayovomerezayatengedwandipo yavomerezedwandionse
1Ndalembazambirindipondiyenerakukhumba chikhululukirochanu,Philocrates
2Ndinadabwakwambirindiamunawondimomwe anaperekeramayankhomwadzidzidziomweanafunika nthawiyayitalikutiaganizidwe
3Ngakhalekutiwofunsayoanaliataganizirabwinofunso lililonse,ameneanayankhalimodzipambuyopalinaanali okonzekamayankhoawoamafunsowonthawiyomweyo, moterokwainendikwaonseomweanalipo,makamaka kwaakatswirianzeru,zinkaonekakutindizoyenera kuyamikiridwa
4Ndipondikuganizakutichinthuchochidzaoneka chodabwitsakwaiwoomweadzawerengankhaniyanga mtsogolo
5Koman’kosayenerakupotozamfundozomwe zalembedwam’maloosungiramozinthuzakale
6Ndiposikungakhalekoyenerakutiinendichitezinthu molakwikapankhaningatiiyi.Ndimalongosolankhaniyi momweinachitikira,ndikupewacholakwikachilichonse
7Ndinachitachidwikwambirindimphamvuyamawuawo, koterokutindinayesetsakufunsaanthuomwentchitoyawo inaliyolembazonsezomwezinachitikapamisonkhano yachifumundimaphwando
8Pakutindimwambo,mongamukudziwa,kuyambira nthawiimenemfumuimayambakuchitamalondampaka nthawiimeneimapumapantchitokutiikapumule,kuti zolembazonsezomweinanenandikuchitazilembedwe dongosololabwinokwambirikomansolothandiza
9Pakutitsikulotsatira,zolembazazochitandimawua tsikulapitalozimawerengedwabizinesiisanayambe,ndipo ngatipakhalacholakwikachilichonse,nkhaniyo imakonzedwanthawiyomweyo.
10Chifukwachake,mongatanenera,ndapezachidziwitso cholondolakuchokeram'mabukuaanthuonse,ndipo ndafotokozamfundozakemotsatiradongosololakepopeza ndikudziwamomwemukufunirakupezachidziwitso chothandiza
11Patapitamasikuatatu,Demetiriyoanatengaamunawo ndikudutsapakhomalanyanja,masitadiyaasanundiawiri, kupitapachilumbachi,nadutsamlathondikupitaku maderaakumpotoaPharos.
12Kumenekoanawasonkhanitsam’nyumba,yomwe inamangidwam’mphepetemwanyanja,yokongola kwambirikomansopamaloobisika,ndipoanawaitanakuti agwirentchitoyomasulira,popezachilichonsechomwe ankafunikirapantchitoyichinalichogwiritsidwantchito kwaiwo.
13Chonchoanayambakuyerekezazotsatirazawozingapo ndikuwapangitsakutiagwirizane,ndipochilichonse chimeneanagwirizanachinakopedwabwino motsogozedwandiDemetrio
14Ndipomsonkhanowounapitirirampakaolalachisanu ndichinayi;pambuyopakeanamasulidwakutiatumikire zosowazawozakuthupi
15Chilichonsechomweankafunachinaperekedwakwa iwopamlingowaukulu.Kuwonjezerapaizi,Dorotheus ankawakonzeratsikunditsikuzomwezomongamomwe zinkapangidwiramfumumwiniwake-chifukwamfumu inamulamulachoncho.
16M’mawakwambiriankaonekeratsikunditsikuku BwalolaMilandu,ndipoatathakuperekamonikwa mfumu,anabwererakwawo.
17NdipomongamwachizolowezichaAyudaonse, ankasambam'manjamwawom'nyanjandikupemphera kwaMulungukenakon’kudziperekakuŵerengandi kumasulirandimeyeniyeniyoimeneanalikuigwiritsa ntchito,ndipondinawafunsafunsolakuti,N’chifukwa chiyaniankasambam’manjaasanapemphere?
18Ndipoanafotokozakutichinalichizindikirochakuti sanachitechoipachilichonse(pakutimtunduuliwonsewa ntchitoumachitidwandimanja)popezam'njirayawo yolemekezekakomansoyopatulikaamaonachilichonse ngatichizindikirochachilungamondichowonadi.
19Mongandanenerakale,ankasonkhanatsikunditsiku pamalookongolachifukwachabatalakendikuwalakwake ndipoankagwirantchitoyawomwakhama.
20Ndipozinangochitikakutintchitoyomasulirayoinatha m'masikumakumiasanundiawirimphambuawiri,ngati kutiizizinakonzedwandicholingachokhazikika 21Ntchitoyoitatha,DemetiriyoanasonkhanitsaAyuda pamalopomweanamasulira,ndipoanawerengakwaonse, pamasopaomasulira,omweanalandiridwabwinondi anthuchifukwachazabwinozambirizomweanawapatsa 22AnamuyamikiransoDemetrio,ndipoanamulimbikitsa kutialembelamulolonsendikuperekakopikwaatsogoleri awo
23Mabukuatawerengedwa,ansembendiakulua omasulirandigululaAyudandiatsogoleriaanthu anaimiriranati,popezakumasulirakwabwinokwambiri komansokopatulikakomansokolondolakwapangidwa, kunalikoyenerakutikukhalebemomwekunalilindipo sipayenerakusinthidwa.
24Ndipokhamulonselitavomereza,linawalamulakuti atembererealiyenseameneangasinthechilichonsemwa kuwonjezerachilichonsekapenakusinthamawualiwonse omwealembedwakapenakusiyachilichonse
25Iyiinalinjirayanzerukwambiriyotsimikizirakuti bukulilisungidwenthawizonsemtsogoloosasinthika.
26Mfumuitamvankhaniyi,inakondwerakwambiri, chifukwainamvakuticholingachakechachitikabwino
27Bukulonselinawerengedwakwaiyendipoanadabwa kwambirindimzimuwawoperekamalamulo
28NdipoanafunsaDemetriuskuti,'N'chifukwachiyani palibem'modzimwaakatswiriambiriyakalekapena 'olembandakatuloameneanaganizapokutindikoyenera kunenazakupambanakwakukulukotereku?'
29Ndipoanayankhakuti,'Chifukwalamulondilopatulika ndipolinachokerakwaMulunguNdipoenamwaiwo omweadapangacholingachothananaloadakanthidwandi Mulungundipomoteroadasiyacholingachawo.'
30IyeanatianamvakuchokerakwaTheopompuskuti anathamangitsidwamaganizokwamasikuopitirira makumiatatuchifukwaankafunakuyikam'mbiriyakezina mwazochitikakuchokeram'matembenuzidweakale komansoosadalirikaalamulo
31Atachirapang'ono,anapemphaMulungukuti amufotokozerechifukwachaketsokalolinamugwera
32Ndipozinavumbulutsidwakwaiyem'maloto,kuti chifukwachachidwichopandapakeanalikufunakuuza anthuwambazoonadizopatulika,ndikutingatiakanasiya adzachira
33NdamvansokuchokerapakamwapaTheodektes, m'modzimwaolembandakatuloomvetsachisoni,kuti pameneanalipafupikusinthazinamwazochitikazomwe zalembedwam'bukulikutizikhalechimodzimwa maseweroake,masoakeonseawirianalindivutolamaso
34Ndipoatazindikirachifukwachaketsokalolinamugwera, anapempherakwaMulungukwamasikuambirindipo pambuyopakeanachira
35Ndipomfumu,mongandanenerakale,italandira kufotokozerakwaDemetriuspankhaniyi,inalemekezandi kulamulakutimabukuwoasamaliridwebwino,ndipo ayenerakutetezedwamopatulika.
36Ndipoanalimbikitsaomasulirakutiazipitanaye pafupipafupiakabwererakuYudeya,chifukwachinali choyenera,anatero,kutitsopanoawatumizekwawo.
37Komaakabwerera,iyeankawachitirangatimabwenzi, mongamomwezinalilizoyenera,ndipoankalandira mphatsozabwinokuchokerakwaiye
38Analamulakutiakonzezotiabwererekwawo,ndipo anawachitirachifundokwambiri.
39Anapatsaaliyensewaiwozovalazitatuzabwino kwambiri,matalenteawiriagolide,bolodilozungulira lolemeratalenteimodzi,ndimipandoyonseyamipando itatu
40Ndipopamodzindiomulonderaanatumizamipando khumiyaEleazarayokhalandimiyendoyasilivandi zipangizozonsezofunika,bolodilapambalilamtengowa matalentemakumiatatu,zovalakhumi,zofiirira,ndi koronawokongola,ndinsaluzolukidwabwinokwambiri zanalimodzi,mbalendimbale,ndizophikiraziwiri zagolidezoperekedwakwaMulungu.
41Anamulimbikitsansom’kalatakutingatiwinaaliyense mwaanthuwoakufunakubwererakwaiye,asawaletse
42Pakutianaonakutindimwayiwaukulukusangalalandi anthuophunziraotere,ndipoangakondekuwachulukitsira chumachakem'malomogwiritsantchitozinthuzopanda pake.
43NdipotsopanoPhilocrates,ulindinkhaniyonse mogwirizanandilonjezolanga
44Ndikuganizakutimumasangalalakwambirindinkhani zimenezikuposazolembazaakatswirianthano
45Pakutimumadziperekakuphunzirazinthuzomwe zingapindulitsemoyo,ndipomumakhalanthawiyambiripa izoNdidzayesakufotokozazochitikazinazilizonsezomwe ziyenerakulembedwa,kutimwakuziwerengamupeze mphothoyayikuluchifukwachachanguchanu.