Skip to main content

Chichewa Nyanja - The Letter of Aristeas

Page 1


KalatayaAristeas

MAWUOYAMBA

MukalatayaAristeas,imodzimwankhanizakalekomanso zodziwikabwinozomwezapezekam'bukuli,tachokera kutalikwambirindiAdamundiHava,kutalikwambirindi ChigumulaNkhaniyiikuwonetsakulimbamtimakwa mtunduwaanthu,komwekwadzazadzikolapansi,ndi mitunduyamphamvuyokhalandiulemererondiulemerero.

Mudzawerengaapazawolembamabukuwamkulu woyamba-PtolemyPhiladelphus.Akufunakusonkhanitsa mabukuonsepadzikolonselapansikulaibulaleyakeku Alexandria.Pomaliza,pofunakupezabukulimodzilalikulu -MalamuloAchiyuda-amagulitsaakapolo100,000kuti apezebukulimeneloMwinamtengowakendi wapamwambakwambiriwomweunaperekedwapopabuku limodzi.Ulindichifukwachachilendochakuthakwa UfumuWaukulu

Zochitikazankhaniyizinachitikapanthawiyamoyowa MfumukaziArsinoewotchuka,yemweanamwaliramu270 BC.Tsikulenilenilakulembasilikudziwika.

Tsatanetsatanewamoyowam'khoti,kukambiranaza mavutoaanthuanthawiimeneyon'kosangalatsakwambiri komansokomvekabwino.Ndichinthuchachilendo chomwechapezekamasikuanokuonamfumundialendo akeakuseweramafunsondimayankhopaphwandolawo.

Kapangidwekantchitoyokopaiyindimotere:

1.KuperekabukulikwaPhilocrates. 2Choyamba:

(a)LingalirolaWoyang'aniraMalaibulalelotiamasule akapoloachiyudaposinthanandibuku.

(b)Kumasulidwa

(c)KalatayaPhiladelphusyopitakwaEleazar (d)Yankho.

(e)Mayinaakomitiyomweyasankhidwakutiimasulire bukuli

3.Kufotokozerazamphatsozachifumu:

(a)Tebulo(mwinamipandoyopangidwamwaluso kwambirikuposainailiyonse) (b)Winaakupereka. 4KufotokozerazaYerusalemu (a)Kachisi(ndimakinaogwirirantchitozamadzi) (b)Mwambo.

(c)Nyumbayachifumu (d)Mzinda (e)Kumidzi.

5KutsanzikanakwaEleazar 6KufotokozerakwaEleazarazalamulo(imeneyindi nzeruyozama).

7Kulandiraalendo 8Phwando(mafunsondimayankho72)

9.KumasulirakwaBuku.

CHAPUTALA1

PanthawiyaukapolowaAyudakuEgypt,Ptolemy Philadelphusakudziululayekhangatimunthuwoyamba wokondamabuku.Akufunakutimabukuonsepadzikolonse lapansiakhalemulaibulaleyake;kutiapezeMalamuloa Mose,akuperekakugulitsaakapolo100,000pantchito imeneyo,akumanenakuti,"Ndiphindulaling'onondithu!" 1Popezandasonkhanitsazinthuzokumbukirambiriyanga yaulendowangakwaEleazaraMkuluwaAnsembewa Ayuda,ndipochifukwachakutiinu,Philocrates,popeza simutayamwayiwondikumbutsa,mwasungazambiri mutalandirankhaniyazolingandicholingachantchito yanga,ndayesakukulongosoleranimomvekabwino nkhaniyi,chifukwandikuonakutimulindichikondi chachilengedwechakuphunzira,khalidwelomwendi katunduwapamwambakwambiriwamunthu-kuyesetsa nthawizonse'kuwonjezerachidziwitsochakendizomwe adapeza'kayakudzeramukuphunzirambiriyakalekapena kutenganawombalipazochitikazo.

2Ndinjiraiyi,mwakutengazinthuzabwinokwambiri, mzimuumakhazikikamuchiyero,ndipopambuyo pokhazikitsacholingachakepakudzipereka,cholinga chabwinokwambiri,umagwiritsantchitoizingati chitsogozochakechosalepherandipomoteroumapeza cholingachenicheni

3Kudziperekakwangapakufunachidziwitso chachipembedzondikokunandipangitsakupitakuofesiya kazembekwamunthuamenendamutchulayu,amene ankalemekezedwakwambirindinzikazakekomansondi ena,chifukwachaubwinowakendiukuluwake,komanso ameneanalindizikalatazamtengowapatalikwambirikwa Ayudam'dzikolakendim'mayikoakunjakutiafotokoze lamulolaMulungu,chifukwamalamuloawo amalembedwapazikopazachikopam'zilembozachiyuda 4Kenakondinayambantchitoyakazembeuyundichidwi, choyambanditapezamwayiwopemphamfumum'malo mwaakapoloachiyudaomweananyamulidwakuchokera kuYudeyakupitakuIguptondibamboakeamfumu, pameneadalandiramzindawukoyambandikugonjetsa dzikolaIgupto

5Ndikoyenerakutindikuuzeninkhaniyi,popezandili wotsimikizakutiinu,ndimtimawanuwofunachiyerondi chifundochanukwaanthuomweakutsatiralamuloloyera, mudzamvetseramosavutankhaniyomwendikufuna kufotokoza,popezainunokhamwabwerakwaife posachedwapakuchokerapachilumbachindipo

KalatayaAristeas

mukufunitsitsakumvachilichonsechomwechimamanga moyo.

6Kale,ndinakutumiziraninsombiriyamfundozomwe ndinaganizakutindiyenerakuzifotokozazokhudzafukola Ayuda,mbiriyomwendinapezakwaansembeakulu ophunzirakwambirim’dzikolaAigupto

7Popezamukufunitsitsakwambirikupezachidziwitsocha zinthuzomwezingapindulitsemalingaliro,ndikuonakuti ndiudindowangakukupatsanichidziwitsochonsechomwe ndilinacho

8Inensondiyenerakumvaudindowomwewokwaonse omwealindimtimawomwewokomandikumva makamakakwainuchifukwamulindizolingazabwino kwambiri,ndipopopezasimulim'balewangawokha,osati wochepam'magazi,komansondinuamodzindiine pakufunafunazabwino.

9Pakutichisangalalochochokerakugolidekapenachina chilichonsechomweanthuosazindikiraamachiyamikira sichimapindulitsamofananandikufunafunachikhalidwe ndikuphunzirakomwetimagwiritsantchitopochiteteza

10Komakutindisakutopetsenindimawuoyambaataliatali, ndipitilizanthawiyomweyondinkhaniyanga.

11DemetriuswakuPhalerum,pulezidentiwalaibulaleya mfumu,analandirandalamazambiri,kutiasonkhanitse pamodzi,momweangathere,mabukuonsepadzikolapansi.

12Mwakugulandikulembazilembo,iyeanachitazonse zomwemfumuinalinazo,mongamomweakanathera

13Nthawiinapamenendinalipoanafunsidwakuti,Kodi palimabukuangatizikwimulaibulale?Ndipoanayankha kuti,'Omfumu,ndipondidzayesetsaposachedwa kusonkhanitsaotsalawo,kutianthuonsemazanaasanu zikwiafikireNdauzidwakutimalamuloaAyudandi ofunikakuwalembandipoayenerakukhalam'laibulale yanu!'

14Mfumuinayankhakuti,“N’chiyanichikukulepheretsani kuchitazimenezi?”“Zonsezofunikazaperekedwakwainu!” 15'Ayenerakumasuliridwa,'anayankhaDemetrius 'chifukwam'dzikolaAyudaamagwiritsantchitozilembo zapadera(mongamomweAiguptoalilindizilembo zapadera)ndipoamalankhulachilankhulochapadera.

16AyenerakugwiritsantchitochilankhulochaChisiriya, komaizisizilichoncho;chilankhulochawondichosiyana kwambiri.

17Ndipomfumuitamvetsazonsezokhudzankhaniyi inalamulakutikalatailembedwekwaMkuluwaAnsembe Wachiyudakuticholingachake(chomwechafotokozedwa kale)chikwaniritsidwe

18Ndikuganizakutinthawiyakwanayotindipereke pempho,lomwenthawizambirindinkaperekakwa SosibiuswakuTarentumndiAndreas,mkuluwaalonda, kutiAyudaomweanatengedwakuchokerakuYudeyandi bamboakeamfumuamasulidwechifukwapamenemwa mwayindikulimbamtimaanabweretsachiwembuchake pachigawochonsechaCoele-SyriandiFoinikempaka nkhaniyopambana,poopsezadzikolokutilikhalepansipa ulamulirowake,ananyamulaadaniakeenandipoena anawachepetsa.

19Chiwerengerochaanthuameneanawatengakuchokera kudzikolaAyudakupitakuIguptochinalichosachepera zikwizanalimodzi.

20Mwaawaanapatsaasilikaliosankhidwaokwana30,000 ndipoanawaikam'maguluaasilikalim'maderaakumidzi

21(Ndipongakhalenthawiisanafikenthawiimeneyi AyudaambirianabwerakuIguptondiAperisi,ndipokale enaanatumizidwakuIguptokutiakathandize Psammetichuspankhondoyakeyolimbanandimfumuya Aitiopiya.Komaawasanaliofananandiakapoloomwe PtolemymwanawaLagusanawanyamula)

22Mongandanenerakale,Ptolemyanasankhaabwino kwambirimwaawa,amunaomweanaliachikulire komansoodziwikabwinochifukwachakulimbamtima kwawo,ndipoanawapatsazida,komagululalikululaena, omweanaliokalambakwambirikapenaaang'onokwambiri pacholingaichi,komansoakazi,anawasandutsaakapolo, osatikutiankafunakuchitaizimwakufunakwake,koma anakakamizidwandiasilikaliakeomweanawatengangati mphothoyantchitozomweadaperekapankhondo 23Mongatanenerakale,nditapezamwayiwoti amasulidwe,ndinalankhulandimfumundimfundo zotsatirazi:'Tisakhaleopusakwambirimotitingalole zochitazathukutsutsamawuathu.'

24Popezalamulolomwesitikufunakungolilemba komansokulimasulirandilafukolonselaAyuda,kodi tingapezechifukwachotanichopezeraakazembeathu pamenechiwerengerochachikuluchoterechichikukhalabe muukapolomuufumuwanu?

25Muungwirondichumachachifundochanu,masulani amenealimuukapolowomvetsachisonichonchi,popeza mongamomwendavutikirakupeza,Mulunguamene anawapatsalamulolawondiyeMulunguameneamasunga ufumuwanu

26AmalambiraMulunguyemweyoAmbuyendiMlengi waChilengedweChonse,mongaanthuenaonse,mongaife tokha,Omfumu,ngakhaletimamutchandimayina osiyanasiyana,mongaZeus1kapenaDis

27Dzinalimenelilinapatsidwakwaiyemoyenererandi makoloathuoyambirira,kutiasonyezekutiIye,amene kudzeramwaiyezinthuzonsezapatsidwamoyondi kukhalapo,ndiyeWokwerandiAmbuyewaChilengedwe Chonse

28Perekanianthuonsechitsanzochakukomamtima kwakukulumwakumasulaamenealimuukapolo.’

29Patapitakanthawikochepa,pamenendinalikupereka pempherolochokerapansipamtimakwaMulungukutiIye athetsemaganizoamfumukutiakapoloonseatuluke (pakutimtunduwaanthu,pokhalacholengedwacha Mulungu,umakopekandikutsogozedwandiIye

30Chifukwachakendimapempheroambiriosiyanasiyana ndinapemphaIyeameneamalamuliramtimakutimfumu ikakamizidwekuperekapempholanga.

31Pakutindinalindichiyembekezochachikuluchokhudza chipulumutsochaanthupopezandinalindichitsimikizo chakutiMulunguadzakwaniritsapempherolanga

32Pakutipameneanthuochokeram’zifukwazoyera akukonzekerazochitazinapofunachilungamondikuchita ntchitozabwino,MulunguWamphamvuyonse amabweretsakhamalawondizolingazawokutizinthu ziyendebwino)mfumuyoinakwezamutuwake nandiyang’anandinkhopeyosangalalainafunsakuti,‘Kodi mukuganizakutiadzawerengerazikwizingati?’

33Andreas,ameneanaliataimapafupi,anayankhakuti, 'Oposapang'onozikwizanalimodzi.'

34“Ndiphindulaling’onondithu,”inateromfumu, “lomweAristeasakupemphakwaife!”

35KenakoSosibiusndienaomweanalipoanati'Inde, komakudzakhalakoyenerakuperekaulemukwakukoma mtimakwanukutimuperekeufulukwaanthuawangati chizindikirochodziperekakwaMulunguWamkulu.'

36MulunguWamphamvuyonsewakupatsaniulemu waukulundipomwakwezedwakuposamakoloanuonse muulemererondipon’koyenerakutimumupatseIye nsembeyaikulukwambiriyoyamikiraimenemulinayo.

37Atakondwerakwambirindimfundozimenezi, analamulakutimalipiroaasilikaliawonjezedwemalinga ndindalamazowombolera,kutimadalakimamakumiawiri aperekedwekwaeniakepakapoloaliyense,kutilamulola anthuonseliperekedwendipomayinaaakapolowo akhazikitsidwe

38Iyeanasonyezachanguchachikulupantchitoyi, chifukwaMulungundiyeanakwaniritsacholingachathu chonsendipoanamukakamizakutiawomboleosatiokhawo ameneanabwerakuIguptondigululankhondolaabambo akekomansoaliyenseameneanabweranthawiimeneyo isanafikekapenaameneanabweretsedwamuufumuwo

39Anamuonetsakutindalamazolipiriradipozidzaposa matalentemazanaanayi.

40Ndikuganizakutizidzakhalazothandizakuyikakopiya lamuloli,chifukwamwanjiraimeneyikudziperekakwa mfumu,yomweMulunguadapatsamphamvuyopulumutsa makamuambiriotere,kudzawonekerabwinokomanso kuonekerabwino

41Lamulolamfumulinalimotere:‘Onseamene anatumikiramugululankhondolaatatewathupankhondo yolimbanandiSiriyandiFoinike,komansopoukiradziko laAyuda,ndipoanagwidwandiakapoloachiyuda, n’kuwabweretsansokumzindawaAlexandriandidzikola Igupto,kapenakuwagulitsakwaena,komansoakapolo onseameneanalim’dzikolathuisanafikenthawiimeneyo kapenaameneanabweretsedwakunopambuyopake,onse amenealindiakapolootereayenerakuwamasulanthawi yomweyo,kulandirandalamazokwanamadalakima makumiawiripamunthualiyensengatindalamazolipirira’

42Asilikaliadzalandirandalamazimenezingatimphatso yowonjezeredwakumalipiroawo,ndipozinazonse kuchokerakuchumachamfumu

43Tikuganizakutizinalizosemphanandichifunirocha atatewathukomansomopandachilungamokutiakanakhala akapolondipokuwonongedwakwadzikolawondi kunyamulidwakwaAyudakupitakuIguptokunalikuchita zinthuzosayenerazankhondo.

44Zofunkhazomwezinagweraasilikalipabwalo lankhondozinalizofunkhazonsezomweanayenera kutenga

45Kuwonjezeraapo,kupangitsaanthukukhalaakapolo kunalikusalungamakwakukulu

46Chifukwachake,popezazavomerezedwakuti timazolowerakuperekachilungamokwaanthuonse makamakaomwealimumkhalidwewosayenerawa ukapolo,ndipopopezatimayesetsakuchitazinthu mwachilungamondianthuonsemalingandizofunikiraza chilungamondiumulungu,talamula,ponenazaanthua Ayudaomwealimumkhalidweuliwonsewaukapolo m'gawolililonselaulamulirowathu,kutiomwealinawo adzalandirandalamazomwezafotokozedwa ndikumasulidwandipopalibeameneadzachedwetse kukwaniritsamaudindoake

47Pasanathemasikuatatukuchokerapamenelamuloli lafalitsidwa,ayenerakulembamndandandawaakapoloa akuluakuluosankhidwakutiakwaniritsechifunirochathu, ndiponthawiyomweyoatulutseanthuaakapolowo.

48Pakutitikuganizakutizidzakhalazabwinokwaifendi kwankhanizathukutinkhaniyiithe

49Aliyenseameneakufunaangaperekeuthengawokhudza aliyenseamenesamveralamulolo,malingangatimunthuyo apezekawolakwaadzakhalakapolowake;komabe, katunduwakeadzaperekedwakuchumachamfumu

50Pamenelamulololinabweretsedwakutiliwerengedwe kwamfumukutiivomereze,linalindizinthuzinazonse kupatulapomawuakuti'akapoloonseomweanali m'dzikoloisanafikenthawiimeneyokapenaomwe anabweretsedwakunopambuyopake,'ndipomwakukoma mtimakwakendimtimawakewonsemfumuinayika gawolindipoinalamulakutindalamazofunikirakuti chiwombolochisungidwemokwanirakwaoyang'anira asilikalindimabankiachifumu,ndipomoteronkhaniyi inagamulidwandipolamulololinavomerezedwamkati mwamasikuasanundiawiri

51Ndalamazolipirirachiwombolozinakwanamatalente oposamazanaasanundilimodzimphambumakumiasanu ndilimodzi;pakutimakandaambiriomweanali kuyamwitsaanamasulidwapamodzindiamayiawo.

52Pamenefunsolinabukangatindalamazokwana matalentemakumiawiriziyenerakulipidwapaizi,mfumu inalamulakutizichitike,ndipomoteroinachitazomwe inasankham'njirayokwanira

CHAPUTALA2

Kusonyezamomwezolembazosamalakwambirizankhani zabomazinasungidwira.BomaLoyang'aniraMalamulo OyendetseraNtchitoKomitiyaanthuasanundimmodzi yasankhidwakutiipitekwaMkuluwaAnsembeku Yerusalemundikukonzekerakusinthana.Aristeasndiye ameneanaikidwakutiaziyang'aniranthumwi

1Zitathaizi,analamulaDemetriokutialembechikumbutso chokhudzamabukuaChiyuda.

2Pakutinkhanizonsezabomazinkachitikamwa malamulokomansomosamalakwambirindimafumuaku Iguptoamenewa,ndipopalibechomwechinkachitika mwachisawawakapenamwachisawawa

3Ndipondayikamakopeachikumbutsondimakalata, chiwerengerochamphatsozomwezinatumizidwandi mtunduwachilichonse,popezachilichonsechinali chapamwambakwambirikomansochaluso.

4IzindikopiyachikumbutsoChikumbutsocha Demetriuskwamfumuyayikulu'Popezamwandipatsa malangizo,Omfumu,kutimabukuomweakufunikakuti mumalizelaibulaleyanuasonkhanitsidwepamodzi,ndipo omwealindizolakwikaakonzedwe,ndadzipereka mosamalakwambirikutindikwaniritsezofunazanu,ndipo tsopanondilindilingalirolotsatiralilotindikupatseni 5MabukuachilamulochaAyuda(ndienaochepa) sapezekam'laibulale.

6Zalembedwam'zilembondichilankhulochaChiheberi ndipozamasuliridwamosasamala,ndiposizikuyimira zolembazoyambiriramongamomwendikudziwirandi omweakudziwa;chifukwasizinakhalepondichisamaliro chamfumukutiiziteteze

7Ndikofunikirakutiizizikhalezolondolapalaibulaleyanu popezalamulolomwelilimkatimwake,popezandi lochokerakwaMulungu,ndilodzazandinzerukomanso lopandachilemachilichonse.

8Pachifukwaichi,anthuolembamabukundiolemba ndakatulondigululaolembambiriyakaleapewakutchula mabukuawandianthuomweakhalandimoyondipo akukhalamogwirizanandimabukuwa,chifukwalingaliro lawolamoyondilopatulikakomansolachipembedzo, mongamomweHecataeuswaAbderaakunenera 9Ngatimukufuna,Omfumu,kalataidzalembedwakwa MkuluwaAnsembekuYerusalemu,kumupemphakuti atumizeakuluasanundimmodziochokeram'fuko lililonseamunaomweakhalandimoyowabwino kwambirikomansoalusokwambirim'malamuloawokuti tipezemfundozomweambiriaiwoakugwirizananazo, ndipopopezatapezakumasulirakolondolatingaikepamalo oonekerabwinom'njirayoyenerantchitoyeniyeniyondi cholingachanu.

10Chipambanochikhalechanunthawizonse!’

11Chikumbutsochichitaperekedwa,mfumuinalamulakuti kalatailembedwekwaEleazarapankhaniyi,komanso yonenazakumasulidwakwaakapoloachiyuda

12Anaperekansogolidewolemeramatalentemakumi asanundiawiri,silivawolemeramatalentemakumiasanu ndiawiri,ndimiyalayamtengowapataliyambirimbiri yopangirambale,mbale,tebulo,ndizikhozavinyo

13Analamulansoanthuameneanalikusungandalamazake kutialoleamisirikusankhazipangizozilizonsezomwe angafunepantchitoyi,ndikutindalamazokwanamatalente zanalimodzizitumizidwekutizikaperekensembeza kachisindizosowazina

14Ndidzakufotokozeranizonsezokhudzantchitoyo ndikadzakupatsanimakopeamakalatawo.Kalataya mfumuinalimotere:

15MfumuPtolemyyatumizamonindimonikwaMkulu waAnsembeEleazara.

16PopezakutipanaliAyudaambiriokhalamuufumu wathuomweanatengedwakuchokerakuYerusalemundi Aperisipanthawiyaulamulirowawondienaambiriomwe anabwerandibamboangakuIguptomongaakapolo ambirimwaiwoanawaikamuusilikalindipoanawalipira malipiroapamwambakuposamasikuonse,ndipo atatsimikizirakukhulupirikakwaatsogoleriawo,anamanga lingandikuwaikam'manjamwawokutiAigupto akumenekoachitemanthanawo.

17Ndipoine,pamenendinakwerapampandowachifumu, ndinakhalandimtimawabwinokwaanthuangaonse, makamakakwaiwoomweanalinzikazanundamasula akapolooposazikwizana,ndikulipiraeniakemtengo woyenerawamsika,ndipongatianthuanuachitachoipa chifukwachazilakolakozagululo,ndawabwezera.

18Cholingachomwechandichititsakuchitazimenezi chakhalachikhumbochochitazinthumodzipereka ndikuperekakwaMulunguWamkulukulunsembe yoyamikirachifukwachosungaufumuwangamumtendere ndiulemererowaukulupadzikolonselapansi.

19Komansoanthuanuameneanaliachikulire, ndawalembam’gululangalankhondo,ndipoameneanali oyenererakukhalananekomansooyenerakudaliridwandi khoti,ndawakhazikitsam’maloolemekezeka

20Tsopanopopezandikufunitsitsakusonyezakuyamikira kwangakwaamunaawandiAyudapadzikolonselapansi ndimibadwoikubwerayi,ndatsimikizakutilamulolanu limasuliridwekuchokerakuchilankhulochaChihebri chomwechikugwiritsidwantchitopakatipanukupitaku Chigiriki,kutimabukuawaawonjezedwekumabukuena achifumuomwealimulaibulaleyanga

21Zidzakhalakukomamtimakwanundimphothoya changuchangangatimutasankhaakuluasanundimmodzi kuchokeram'fukolililonselamafukoanu,amunaanzeru komansoodziwabwinomalamuloanukomansookhoza kuwamasulira,kutipankhanizotsutsanatithekupeza chigamulochomweambiriamavomerezananacho, chifukwakufufuzakon'kofunikakwambiri

22Ndikuyembekezakupezambiriyabwinochifukwacha kukwaniritsidwakwantchitoyi.

23NdatumizaAndreas,mkuluwaalondaangandi Aristeasanthuamenendimawalemekezakwambirikuti akuuzeninkhaniyindikukupatsanimatalentezanalimodzi asiliva,zipatsozoyambazachoperekachangachakachisi ndinsembendimiyamboinayachipembedzo

24Ngatimundilemberankhanizokhudzazomwe mukufunapankhaniyi,mudzandichitirazabwinozambiri ndipomudzandipatsapanganolatsopanolaubwenzi, chifukwazonsezomwemukufunazidzachitikamwachangu momwezingathereTsalanibwino!

25Kwakalataiyi,Eleazaraanayankhamoyenereramotere: 'EleazaraMkuluwaAnsembeakuperekamonikwaMfumu Tolemaibwenzilakelenileni

26Mafunoangaaakulundiaubwinowanundiubwinowa MfumukaziArsinoe,mlongowanu,ndianaanu.

27InensondilibwinoNdalandirakalatayanundipo ndikusangalalakwambirindicholingachanundiuphungu wanuwabwino.

28Ndinasonkhanitsaanthuonsepamodzindipo ndinawawerengerakutiadziwezakudziperekakwanukwa Mulunguwathu.

29Ndinawaonetsansomakapuomwemunatumiza,golide makumiawirindisilivamakumiatatu,mbalezisanundi tebulolopatulira,ndimatalentezanaasilivaoperekera nsembendikuperekazinthuzomwekachisiamafunikira

30Mphatsozimenezizinabweretsedwakwainendi Andreas,mmodziwaatumikianuolemekezekakwambiri, ndiAristeas,anthuabwinondioonamtima,odziwikandi maphunziroawo,komansooyenereram'njirailiyonse kukhalaoimiramfundozanuzapamwambandizolinga zanuzolungama

31Anthuawaadandipatsauthengawanundipoadalandira kuchokerakwaineyankhologwirizanandikalatayanu Ndivomerezachilichonsechomwechingakupindulitseni ngakhalepempholanundilachilendokwambiri

32Pakutimwaperekazabwinozambirikwanzikazathu.

33Nthawiyomweyondinaperekansembem'malomwa iwe,mlongowako,anaako,ndiabwenziako,ndipoanthu onseanapempherakutimapulaniakoapitirirepatsogolo, ndikutiMulunguWamphamvuyonseasungeufumuwako mumtenderendiulemu,ndikutikumasuliralamuloloyera kukhalekopindulitsakwaiwendikuchitidwabwino

34Pamasopaanthuonsendinasankhaakuluasanundi mmodzikuchokeramufukolililonse,amunaabwinondi oonamtima,ndipondawatumizakwainundikopiya chilamulochathu

35Kudzakhalakukomamtima,Omfumuyolungama,ngati muperekamalangizokutiakangomalizakumasuliralamulo, amunawoadzabwezeretsedwakwaifealiotetezeka Tsalanibwino!

36Mayinaaakulundiawa:Afukoloyamba,Yosefe, Ezekiah,Zakariya,Yohane,Ezekiah,Elisha

37Mwafukolachiŵiri,Yudasi,Simoni,Samueli,Adayo, Matatiya,Eskelemiya.

38Mwafukolachitatu,Nehemiya,Yosefe,Theodosius, Baseas,Ornias,Dakisi

39Pafukolachinayi,Yonatani,Abrayo,Elisha,Ananiya, Kabriya

40Afukolachisanu,Isake,Yakobo,Yesu,Sabbataeus, Simoni,Levi

41Wafukolachisanundichimodzi,Yudasi,Yosefe, Simoni,Zekariya,Samueli,ndiSelema.

42Pafukolachisanundichiwiri,Sabbataeus,Zedekiya, Yakobo,Isake,Jesias,Nataeus

43Afukolachisanundichitatu,Theodosius,Yasoni,Yesu, Theodotus,Yohane,ndiYonatani

44Mwafukolachisanundichinayi,Teofilo,Abrahamu, Arisamo,Yasoni,Endemia,Danieli.

45Pafukolakhumi,Yeremiya,Eleazara,Zekariya, Baneya,Elisha,Datae

46Pafukolakhumindichimodzi,Samueli,Yosefe, Yudasi,Yonasi,Chabu,Dositheus

47Pafukolakhumindichiwiri,Isaelus,John,Theodosius, Arsamos,Abietes,Ezekieli.

48Onsepamodzianalimakumiasanundiawirimphambu awiriUmundimomweEleazarandianzakeadayankhira kalatayamfumu.

CHAPUTALA3

Mmenemomukufotokozedwatebulolokongolakwambiri komansolokongolakwambirilomwelapangidwapo Komansomphatsozinazabwinokwambiri,Zosangalatsa poganizirazazinthuzakalezaposachedwakuEgypt

1Tsopanondipitilizakuombolalonjezolangandikupereka kufotokozerantchitozaluso.

2Anagwiritsidwantchitomwalusokwambiri,chifukwa mfumusinasiyekugwiritsantchitondalamazambirindipo inkayang'aniraantchitowopayekhapayekha.

3Chonchosakanathakuwonongagawolililonsela ntchitoyokapenakuimalizamosasamala

4Choyambandikukufotokozeranizatebulo.

5Mfumuinalindinkhawakutintchitoimeneyiikhale yayikulukwambiri,ndipoinafunsaAyudaam’deraloza kukulakwatebulolomwelinalikalem’kachisiku Yerusalemu

6Ndipoatafotokozamiyesoyake,iyeanafunsangati angapangenyumbayaikulu.

7NdipoansembeenandiAyudaenaanayankhakutipalibe chomwechingamuletse

8Ndipoanatianalindichidwichofunakupangakukula kwakekasanu,komaanazengerezakutimwina sikungakhalekothandizapantchitozapakachisi.

9Iyeankafunakutimphatsoyakeisangokhalam’kachisi mokha,chifukwazikanamupatsachisangalalochachikulu ngatiamunaomwentchitoyawoinaliyoperekansembe zoyeneraakanathakuchitazimenezomoyenerapatebulo limeneadapanga

10Sanaganizekutichinalichifukwachosowagolidekuti tebuloloyambalipangidwelaling'ono,komazikuoneka kutipanali,iyeanati,chifukwachinachomwe linapangidwira--kukulakumeneku.

11Pakutilamulolikaperekedwa,sipakanakhalakusowa kwanjira

12Chifukwachakesitiyenerakuphwanyakapenakupitirira muyesowoyenera.

13Panthawiyomweyoanawalamulakutiakakamize mitunduyonseyazaluso,chifukwaanalimunthuwa malingaliroapamwambakwambirindipochilengedwe chinamupatsamalingaliroabwinoomweamamuthandiza kuganiziramawonekedweomweadzawonetsedwandi ntchitoyomalizidwa

14Analamulansokutipamenepanalibemalangizo olembedwam’MalembaAchiyuda,chilichonsechiyenera kukonzedwabwinomomwezingathere

15Pamenemalangizooterewaanaperekedwa,anayenera kutsatiridwamokwanira.

16Anapangatebulolomikonoiwirim'litali,mkonoumodzi m'lifupi,mkonoumodzindithekakutalika,ndigolide woyengabwino.

17Zimenendikufotokozasizinaligolidewoonda woyikidwapamwambapamazikoena,komakapangidwe konsekanalikagolidewamkuluwolumikizidwapamodzi.

18Ndipoanapangamkomberowozungulirawofananandi chikhatochimodzi

19Ndipopanalikoronawopangidwangatimafunde, wozokotedwangatizingwezopangidwamodabwitsambali zakezitatu

20Pakutilinalindimawonekedweakatatundipo kapangidwekantchitoyokanalikofananambalizonse ziwiri,koterokutimbaliiliyonseimeneanaizungulira, inkaonekayofanana.

21Pambaliziwirizomwezinalipansipamalire,imodzi yomweinaliyotsetserekapatebuloinaliyokongola kwambiri,komambaliyakunjandiyoinalikukokamasoa wowonera

22Tsopanom'mphepetemwambaliziwirizo,popezazinali zokwezeka,zinalizakuthwapopeza,mongatanenera, mkomberowounalindimbalizitatu,kulikonsekomwe munthuangaufikire

23Ndipopanalimiyalayamtengowapatalipakatipa zingwezokongoletsedwa,ndipozinalukidwapamodzindi lusolapaderalosayerekezeka

24Pofunachitetezo,zonsezinamangidwandisingano zagolidezomwezinkaikidwam'mabowom'miyala

25M'mbalimwakeanalumikizidwapamodzindi zomangirakutiziwagwiremwamphamvu

26Pambaliyamalireozunguliratebulolomwe linapendekekammwambandikukumanandimaso,panali chitsanzochamaziram'miyalayamtengowapatali, chojambulidwabwinondichidutswachopitilirachantchito yopangirazitoliro,cholumikizidwabwinomozungulira tebulolonse

27Ndipopansipamiyalayomweinakonzedwakuti iimiriremazira,ojambulawoanapangakoronawokhalandi mitunduyonseyazipatso,yokhalandimphesanditirigu pamwambapake,zipatsozamadetindimaapulo,ndi makangazandizinazotero,zokonzedwabwino.

28Zipatsozimenezizinapangidwandimiyalayamtengo wapatali,yamtunduwofananandizipatsozomwezondipo

anazimangiriram'mphepetemozungulirambalizonseza tebulondimkandawagolide.

29Ndipokoronawazipatsoatayikidwa,pansipake panayikidwachitsanzochinachamaziramumiyala yamtengowapatali,ndintchitozinazoimbirandi zokongoletsa,kutimbalizonseziwirizatebulo zigwiritsidwentchito,malingandizomweeniakeakufuna ndipopachifukwaichintchitoyozungulirandimalire zinatambasulidwampakakumapaziatebulo

30Anapangandikumangirirapansipatebulolonse m'lifupimwakembaleyaikuluyazalazinayi,kutimapazi akealowemo,ndipoanamangiriramwamphamvundi zikhomozomwezinalowam'mabowopansipamkombero, kutimbaliiliyonseyatebuloyomweanthuankakonda igwiritsidwentchito

31Moterozinaonekeratukutintchitoyoinkayenera kugwiritsidwantchitombaliiliyonse

32Patebulolenileniloanajambulapo'maeander,'yokhala ndimiyalayamtengowapatalipakatipake,miyalayarubi ndiemeradi,ndionikisindimitunduinayambiriyamiyala yomwendiyokongolakwambiri

33Ndipopafupindi'maeander'panaliukondewabwino kwambiri,womweunapangitsakutipakatipatebulo pawonekengatirhomboid,ndipopamwambapakepanali kristalondiamber,mongamomwezimatchulidwira, zomwezinapangachithunzichosayerekezekakwaowonera

34Anapangamapaziatebulondimitungatimaluwaa duwa,koterokutiankaonekangatimaluwaaduwa akuweramapansipatebulo,ndipoziwalozomwe zinkaonekazinkayimiramasambaomweanalikuyima chilili.

35Mazikoaphazipansianaliarubindipoanayeza kutalikakwadzanjakuzungulira

36Linaliloonekangatinsapatondipolinalindizalazisanu ndizitatum'lifupi

37Pamwambapakepanalimaloonseopumiraphazi

38Ndipoanapangitsaphazikuonekangatimtengowa...

39Mapazionseanayianapangidwamofanana,ndipo chilichonsechinapangidwandikukonzedwamwaluso kwambiri,ndipolusondichidziwitsochodabwitsa kwambirichinagwiritsidwantchitopochipangakukhala chowonadim'chilengedwe,koterokutipamenempweya unasunthidwandimpweyawamphepo,kuyenda kunaperekedwakumasamba,ndipochilichonse chinapangidwakutichigwirizanendizenizenizomwe chimayimira.

40Ndipoanapangapamwambapatebulom'magawoatatu ngatitriptychon,ndipoanaliolumikizidwabwinondima spigotsm'lifupimwantchitoyonse,koterokutikusonkhana kwamaloolumikiziranasikunawonekerekapenakupezeka

41Kukhuthalakwatebulosikunalikocheperathekala mkono,koterokutintchitoyonseiyenerakutiinawononga matalenteambiri

42Pakutipopezamfumusinafunekuwonjezerapakukula kwake,inagwiritsantchitondalamazomwezozomwe zikanafunikangatitebulolikanakhalalalikulu

43Ndipochilichonsechinamalizidwamotsatiradongosolo lake,m'njirayodabwitsakomansoyodabwitsa,ndiluso losayerekezekakomansokukongolakosayerekezeka

44Pambalezosakaniza,ziwirizinapangidwandigolide, ndipokuyambirapansimpakapakatizinalembedwandi zojambulazokongoletsamongamamba,ndipopakatipa

mambawomiyalayamtengowapataliinalowetsedwandi lusolalikululazaluso.

45Kenakopanali'maeander'kutalikakwamkonoumodzi, ndipamwambapake,wopangidwandimiyalayamtengo wapataliyamitunduyosiyanasiyana,kusonyezakhama lalikululazalusondikukongola

46Pamwambapakepanalimozati,wopangidwangati rhombus,wokhalandimawonekedwengatiukondendipo wofikampakam'mphepete

47Pakati,zishangozazing'onozomwezinapangidwandi miyalayamtengowapataliyosiyanasiyana,zoyikidwa motsatizana,komansozosiyanasiyana,zosacheperazala zinayim'lifupi,zinawonjezerakukongolakwa mawonekedweawo

48Pamwambapamphepetepanalichokongoletseracha maluwaokongola,ndipomphesazolumikizana zinazokotedwamozungulira

49Moterombalezagolidezinalizomangidwamotere, ndipozinalindimakilogalamuoposaawiripachidebe chilichonse

50Mbalezasilivazinalindimaloosalala,ndipo zinapangidwamodabwitsangatikutizinalizamagalasi, koterokutichilichonsechomwechinalipafupinacho chinkaonekerabwinokwambirikuposamagalasi

51Koman'zosathekakufotokozachithunzichenicheni chomwentchitozalusozizinapangam'maganizomwawo zitatha

52Pakuti,pameneziwiyazimenezizinamalizidwa kuyikidwapambali,choyambambaleyasilivakenako yagolide,kenakoyasilivaina,kenakoyagolideina, mawonekedweomweadawonetsandiosanenekakonse, ndipoomweadabwerakudzaziwonasanathekudzipatula kumawonekedweokongolandichiwonetserochokongola

53Zizindikirozomwezinapangidwandichiwonetserochi zinalizosiyanasiyana

54Pameneanthuankayang'anaziwiyazagolide,ndipo maganizoawoanafufuzabwinotsatanetsataneuliwonsewa ntchito,miyoyoyawoinakondwerakwambiri

55Kachiwirimunthuakafunakuyang'anaziwiyazasiliva, pamenezinalipatsogolopake,chilichonsechinkaoneka ngatichikuwalamozunguliramaloomweanalikuyima, ndipochinkasangalatsakwambiriowonera

56Koterokutin'zosathekakufotokozakukongolakwaluso lantchitozo

57Mbalezagolidezomweanazilembapakatindinkhataza mpesa.

58Ndipoanalukankhatayamtengowaivy,mchisundi azitonamozunguliramphero,nayikamomiyalayamtengo wapatali

59Mbalizinazantchitoyothandizaanthuzinagwira ntchitom'njirazosiyanasiyana,popezaanazipangakukhala ulemukuchitachilichonsem'njirayoyeneraulemererowa mfumu

60Mwachiduletinganenekutim'chumachamfumu kapenam'chilichonsechina,panalibentchitozilizonse zomwezinalizofananandiizipamtengowapatalikapena lusolazaluso.

61Pakutimfumuinalikuwaganizirakwambiri,chifukwa inkakondakupezaulemererochifukwachalusolake lapamwamba.

62Pakutinthawizambiriankanyalanyazantchitozakeza boma,ndikutheranthawiyakendiojambulazithunzi

KalatayaAristeas

chifukwachoderankhawakutiakwaniritsechilichonse moyenerapamaloomwemphatsozoziyenerakutumizidwa.

63Koterozonsezinachitikapamlingowaukulu,m'njira yoyeneramfumuyomweinatumizamphatsondimkuluwa ansembeyemweanaliwolamuliradzikolo.

64Panalibemiyalayamtengowapataliyokwanira, chifukwainagwiritsidwantchitoosacheperazikwizisanu ndipoyonseinaliyayikulu.

65Lusolapaderakwambirilazalusolinagwiritsidwa ntchito,koterokutimtengowamiyalandintchitoyounali wowirikizakasanukuposamtengowagolide

CHAPUTALA4

TsatanetsatanewomvekabwinowansembeyoKulondola kosalakwitsakwaansemben'kodziwikabwino. ChikondwererochankhanzaKufotokozerazakachisindi maloakeosungiramadzi

1Ndakupatsanikufotokozeraukukwamphatsochifukwa ndimaganizakutikunalikofunikira

2Mfundoyotsatiramunkhaniyindinkhaniyaulendo wathuwopitakwaEleazara,komachoyamba ndikukufotokozeranizadzikolonselo

3Titafikam’dzikolaAyudatinaonamzindawuulipakati paYudeyayonsepamwambapaphirilalitalikwambiri.

4Pamwambapaphirilokachisianamangidwandi ulemererowakewonse

5Linalilozunguliridwandimakomaatatuopitiriramikono makumiasanundiawirikutalikakwakendipom'litalindi m'lifupimwakezinalizofananandikapangidweka nyumbayo.

6Nyumbazonsezinalizokongolakomansozodula kwambirizomwesizinachitikepo

7Zinalizoonekeratukutipalibendalamazomwe zinasungidwapachitsekondizomangira,zomwe zinachilumikizandimizatiyazitseko,komanso kukhazikikakwachipilalacham'mbali.

8Kalembedwekansaluyokanalikofananandikapakhomo 9Nsaluyakechifukwachamphepoyamkunthoinali kuyendakosalekeza,ndipopamenekuyendakumeneku kunafalikirakuchokerapansindiponsaluyotchinga inafalikirakwambiri,inaperekachiwonetsero chosangalatsachomwemunthusakanathakudzichotsa nacho

10Kapangidwekaguwalansembekanalikogwirizanandi maloenieniwondinsembezopserezazomwe zinkapsezedwandimoto,ndiponjirayofikirakumeneko inaliyofanana.

11Panaliphirilokwerapang'onopang'onokupita kumeneko,lokonzedwabwinokutilikhalelabwino,ndipo ansembeotumikiraanaliatavalazovalazabafuta,mpaka m'makoloawo.

12Kachisiakuyang'anakum'mawandipokumbuyokwake kulikumadzulo

13Pansiponseponsepalimiyalandimalootsetsereka kupitakumalooikidwiratu,kutimadziazithakutsukidwa kutiasambitsidwemagaziochokerakunsembe,chifukwa nyamazikwizambirizimaperekedwakumenekopamasiku amadyerero

14Ndipopalimadziosatha,chifukwakasupe wachilengedwewambiriumatulukakuchokeramkatimwa kachisi

15Palinsozitsimezodabwitsakomansozosanenekapansi panthaka,mongamomweanandisonyezera,pamtundawa makilomitaasanukuzunguliramaloakachisi,ndipo chilichonsemwaizochilindimapaipiosawerengeka koterokutimitsinjeyosiyanasiyanaimasonkhanapamodzi. 16Zonsezizinamangidwandithovupansindim'mbali mwazitseko,ndipopamwambapakepanapakidwa pulasitalawambiri,ndipogawolililonselantchitoyo linachitidwamosamalakwambiri

17Palimipatayambiriyopezeramadzipansipaguwa lansembeyomwesiionekakwaaliyensekupatulapokwa iwoomweakuchitautumiki,koterokutimagazionsea nsembeomweamasonkhanitsidwamochuluka amatsukidwam'kuthwanimakwadiso

18Ndimaganizoangaokhudzamawonekedweamalo osungiramomadzindipotsopanondikuonetsanimomwe adatsimikizidwira

19Ananditsogoleramtundawoposamamtundawa makilomitaanayikunjakwamzindawondipoanandiuza kutindiyang'anepansikupitapamaloenaakendi kumvetseraphokosolomwelinkachitikachifukwacha kukumanakwamadzi,koterokutikukulakwakukulukwa matankiwokunaonekerakwaine,mongamomwe zanenedwerakale

20Utumikiwaansembendiwapamwambakwambiripa chilichonsechifukwachakupirirakwawokwakuthupi komansochifukwachautumikiwawowokonzedwabwino komansochete.

21Pakutionseamagwirantchitomwadala,ngakhalekuti imafunakhamalalikulu,ndipoaliyensealindintchitoyake yapadera.

22Utumikiwuukupitirirapopandakusokonezaena amaperekankhuni,enamafuta,enaufawatiriguwabwino, enazonunkhira;enaamabweretsansozidutswazanyama yansembeyopsereza,zomwezimasonyezamphamvu zodabwitsa

23Pakutiamatengandimanjaonseawirimiyendoya mwanawang'ombe,iliyonseyolemeramatalenteawiri, ndipoamaiponyandidzanjalililonsemwanjirayodabwitsa pamalookwezekaaguwalansembendiposaphonyakuiika pamalooyenera

24Momwemonsozidutswazankhosandimbuzindi zodabwitsachifukwachakulemerakwawokomanso kunenepakwawo

25Kwaiwoamenentchitoyawondiiyi,nthawizonse sankhaninyamazopandachilemakomansozonenepa kwambiri,ndipomoteronsembeimenendafotokozayi imachitika.

26Palimaloapaderaopatulidwiraiwokutiapumule, komweanthuomasukakuntchitoamakhala

27Izizikachitika,anthuameneapumakalendipoali okonzekakuyambiransontchitozawoamadzukamwadala chifukwapalibeameneangalamulirezadongosolola nsembe

28Chetechachikuluchinakhalapokoterokutimunthu angaganizekutipanalibemunthungakhalemmodzi, ngakhalekutipanaliamunamazanaasanundiawiriomwe akugwirantchitoyo,kupatulapochiwerengerochachikulu chaomweakutenganawombalipoperekansembe

29Chilichonsechimachitikamwaulemukomansom'njira yoyeneraMulunguwamkulu

30Tinadabwakwambiri,pamenetinaonaEleazaraakuchita utumiki,pakavalidwekake,ndiulemererowa mawonekedweake,zomwezinaonekeram'kavalidwekake komweanavalandimiyalayamtengowapataliyomweinali pathupilake.

31Pachovalachopanalimabeluagolideomweanafika kumapaziake,akuimbanyimbozapadera,ndipombali zonseziwirizinalindimakangazaokhalandimaluwa osiyanasiyanaamitunduyokongola

32Analiatavalalambawokongolakwambiri,wolukidwa ndimitunduyokongolakwambiri

33PachifuwapakeanavalamawuaMulungu,monga momweamatchulidwira,pomwemiyalakhumindiiwiri, yamitunduyosiyanasiyana,inayikidwamkati, yolumikizidwapamodzindigolide,yokhalandimayinaa atsogoleriamafuko,malingandidongosololawo loyambirira,lililonselikuwalamwanjirayosaneneka mtunduwake

34Pamutupakeanaliatavalanduwira,mongamomwe imatchulidwira,ndipopakatipamphumipakepanali nduwirayosayerekezeka,koronawachifumuwodzazandi ulemererowokhalandidzinalaMulungulolembedwa m'malemboopatulikapambaleyagolideataweruzidwa kutindiwoyenerakuvalazizindikiroizimuutumiki

35Maonekedweawoadapangamanthandichisokonezo chamaganizokoterokutimunthuamamvangatiwafika pamasopamunthuwochokerakudzikolina

36Ndikukhulupirirakutialiyenseameneadzachitanawo chiwonetserochichomwendafotokozachiadzadabwa kwambirindizodabwitsazosanenekandipo adzakhudzidwakwambirindilingalirolakupatulika komwekumalumikizidwanditsatanetsataneuliwonsewa utumiki

37Komakutitipezezambirizonse,tinakwerapamwamba palingalapafupindipotinayang'anamozunguliraife

38Ilipamalookwerakwambiri,ndipoilindinsanja zambiri,zomwezamangidwampakapamwamba,ndi miyalaikuluikulu,ndipocholingachake,mongamomwe tinauzidwira,ndikutetezamaloakachisi,koterokutingati pakhalakuwukira,kapenachipandukokapenakuukirakwa adani,palibeameneakanathakukakamizakulowamkati mwamakomaozungulirakachisi

39Pansanjazalingalanyumbayankhondopanayikidwa makinaankhondoosiyanasiyana,ndipomaloakeanali okwerakwambirikuposabwalolamakomalomwe ndatchulali.

40Nsanjazozinkatetezedwansondiamunaambiriodalirika omweadaperekaumboniwokwanirawakukhulupirika kwawokudzikolawo

41Amunaawasanalikuloledwakutulukam’nyumba yachifumu,kupatulapopamasikuamadyererokenako m’maguluokhaokha,komansosanalolemlendoaliyense kulowamo

42Analinsoosamalakwambiripamenelamulolililonse limachokerakwamkuluwaasilikalilololaalendokuti akaonemalowo,mongamomwezomwetinakumananazo zinatiphunzitsira.

43Iwosanafunekutilolakutitipitengakhalekutitinali anthuawiriopandazidakutitikaonensembezo

44Ndipoiwoananenakutianaliomangidwandilumbiro pamenechidalirochochinaperekedwakwaiwo,chifukwa onseanalumbirandipoanayenerakuchitalumbirolo

mokhulupirikamongamomwezinalili,kutingakhaleanali mazanaasanusakanalolaamunaoposaasanukulowa nthawiimodzi

45Nyumbayachifumuinalichitetezochapaderacha kachisindipowoyambitsawakeanaliatailimbitsa mwamphamvukwambirikutiazithakuitetezabwino

CHAPUTALA5

KufotokozerazamzindandikumidziYerekezeraniVesi11 ndimomwezinthuzililimasikuanoVesi89-41imasonyeza momweanthuakaleankaonerakatswirindimunthu wolemekezeka

1Kukulakwamzindawundikocheperako

2Ndikutalikakwamakilomitapafupifupimakumianayi, mongamomwemunthuangaganizire.

3Ilindinsanjazakezokonzedwangatibwalolazisudzo, ndipomisewuyopitapakatipawotsopanomisewuyodutsa nsanjazapansiikuwonekakomayansanjazapamwamba ndiyoimapezekakawirikawiri

4Pakutinthakaimakwera,popezamzindawuwamangidwa paphiri.

5Palinsomasitepeopitakumphambano,ndipoanthuena nthawizonseamakwerammwamba,ndipoenaamatsika ndipoamatalikiranakwambirimomweangatherepanjira chifukwachaiwoomweamatsatiramalamuloachiyero, kutiasakhudzechilichonsecholetsedwa

6Sizinalizopandachifukwakutioyambitsamzindawu anaumangamoyenerera,chifukwaanalindichidziwitso chomvekabwinochazomwezinkafunika

7Pakutidzikolondilalikulukomansolokongola.

8Mbalizinazakendizosalala,makamakazigawozomwe zilizaSamariya,mongamomwezimatchulidwira,ndipo zomwezilim'malirendidzikolaAidumeya,zinandi zamapiri,makamakazomwezilipafupindidzikola Yudeya

9Chonchoanthuayenerakudziperekapaulimindikulima nthakakutimwanjiraimeneyiakhalendimbewuzambiri 10Mwanjiraimeneyikulimamitunduyonsekumapitirira ndipozokololazambirizimakololedwam'dzikolonse lomwelatchulidwapamwambapa

11Mizindayomwendiikuluikulundipoilindichuma chofananandiimeneyiilindianthuambiri,koma imanyalanyazamaderaakumidzi,chifukwaanthuonse amakondamoyowosangalala,chifukwaaliyensealindi chizolowezichachibadwachofunakusangalala.

12ChinthuchomwechochinachitikakuAlexandria, komwekulimizindayonseyayikulukomansoyolemera.

13Anthuakumidzichifukwachosamukirakumadera akumidzindikukakhalamumzindawoanachititsakuti ulimiukhalewoipa:ndipopofunakuwaletsakukhala mumzindawo,mfumuinalamulakutiasakhale mumzindawokwamasikuopitiriramakumiawiri

14Ndipomwanjirayomweyoanapatsaoweruzamalangizo olembedwa,kutingatipakufunikakuperekachikalata choitaniramlandukwaaliyensewokhalam'dzikolo, mlanduwouyenerakuthetsedwamkatimwamasikuasanu. 15Ndipopopezaanaonankhaniyikukhalayofunika kwambiri,anasankhansoakuluakuluazamalamulo m'chigawochilichonsendiothandiziraawo,kutialimindi oimiraawoasachotsezokololazaulimim'mabankia mzinda,ndikutanthauza,m'maloosungiramozinthuzakale

KalatayaAristeas

16NdalolakusinthakumenekuchifukwandiEleazara ameneanafotokozamomvekabwinomfundozomwe zatchulidwa

17Pakutimphamvuzawozolimanthakandizazikulu.

18Pakutidzikololadzalamitengoyambiriyaazitona,ndi tirigunditirigu,ndimipesa,ndiuchiwambiri

19Mitunduinayamitengoyazipatsondizipatsozamadeti siziwerengedwapoyerekezandiizi.

20Paling'ombezamitunduyonsezambirikomansomalo odyetseraziweto

21Chifukwachakeamazindikirabwinokutimadera akumidziamafunikaanthuambiri,ndipoubalepakatipa mzindandimidziumayendetsedwabwino.

22Aarabuamabweretsazonunkhirazambiri,miyala yamtengowapatalindigolidekudzikolo

23Pakutidzikololakonzedwabwinoosatiulimiwokha komansomalonda,ndipomzindawuulindizalusozambiri ndiposukusowachilichonsechomwechimabweretsedwa kudutsanyanja.

24Ilindimadokoabwinokwambirikomansoolemeraku Askalon,Yopa,ndiGaza,komansokuPtolemaiskomwe kunakhazikitsidwandiMfumundipokulimaloapakati poyerekezandimaloenaotchulidwa,popezasipalipatali ndimaloaliwonseaiwo

25Dzikolilimabalazinthuzambiri,popezalilindimadzi ambirimbalizonsendipolimatetezedwabwinokumphepo yamkuntho

26MtsinjewaYorodani,mongamomweumatchulidwira, womwesuuma,umadutsam'dzikolo

27Poyambadzikololinalindimaekalaosachepera60 miliyoningakhalepambuyopakeanthuoyandikananalo anaukirandipoamuna600,000anakhazikikam'mafamua maekalazanalimodzi

28MtsinjengatiwaNailoumatulukanthawiyokolola ndipoumathiriragawolalikululanthaka

29PafupindichigawochaanthuakuPtolemayiumatuluka mumtsinjewinandipoumatulukakupitakunyanja.

30Mitsinjeinayam’mapiri,mongamomwe imatchulidwira,imatsikiram’chigwandipoimazungulira maderaozunguliraGazandichigawochaAsidodi.

31Dzikolilazunguliridwandimpandawachilengedwe ndipon'kovutakwambirikuliukirandiposilingathe kuukiridwandimaguluakuluakuluankhondo,chifukwa chanjirazopapatiza,ndikubakomwekumadutsam'malo otsetserekandimitsinjeyakuya,komansomawonekedwe olimbaamaderaamapiriomweazunguliradzikolonselo.

32Tinauzidwakutimkuwandichitsulozinachokeraku mapiriapafupiaArabia.

33Komabe,izizinaimitsidwapanthawiyaulamulirowa Aperisi,popezaakuluakuluanthawiyoanafalitsalipoti labodzalakutikugwirantchitokwamigodikunalikopanda phindukomansokokweramtengokutidzikolawo lisawonongekendimigodim'mabomaawandipomwina linalandidwachifukwachaulamulirowaAperisi,popeza mothandizidwandilipotilabodzalianapezachifukwa choloweram'bomalo

34Tsopano,m'balewangawokondedwaPhilocrates, ndakupatsanimfundozonsezofunikapankhaniyi mwachidule

35Ndidzafotokozantchitoyomasuliramugawolotsatira.

36MkuluwaAnsembeanasankhaamunaamakhalidwe abwinokwambirikomansoachikhalidwechapamwamba,

mongamomwemunthuangayembekezerekuchokerakwa makoloawoolemekezeka.

37Iwoanaliamunaomwesanangophunzirakokhamabuku achiyudakomansoanaphunziramosamalakwambiri mabukuaAgiriki.

38Chifukwachakeanalindiziyeneretsozapadera zogwirirantchitomuofesiyakazembendipoankagwira ntchitoimeneyinthawiiliyonseikafunikakutero.

39Analindimaloabwinokwambiriochitiramisonkhano ndikukambiranazamavutookhudzanandilamulo

40Iwoankalimbikitsanjirayapakati-ndipoiyinthawi zonsendiyonjirayabwinokwambiriyoitsatira

41Anakanalumbirolankhanzandilosayenera,komaanali odzikuzakwambirindiposanadzionetserekutindi apamwambakuposaena,ndipopokambiranaanali okonzekakumvetserandikuperekayankholoyenerapa funsolililonse

42Ndipoonseanasungalamuloilimosamalandipoanali ofunitsitsakupambanawinandimnzakepakulisunga, ndipoonseanalioyeneramtsogoleriwawondiubwino wake

43Ndipomunthuakhozakuonamomweankakondera Eleazarachifukwachosafunakuchotsedwakwaiyendi momweiyeankawakondera

44Kuwonjezerapakalataimeneanalemberamfumu yonenazakubwererakwawobwino,anapemphanso Andreasmwakhamakutiagwirentchitoyomweyindipo anandilimbikitsainensokutindithandizemomwe ndingathere

45Ndipongakhaletinalonjezakutitidzasamalirankhaniyi bwinokwambiri,iyeanatianaliakadalindichisoni chachikulu,chifukwaankadziwakutimfumuchifukwacha ubwinowakeinkaonakutindimwayiwakewaukulu kwambiri,nthawiiliyonseikamvazamunthuwoposa anzakepachikhalidwendinzeru,kumuitanakukhotilake 46Pakutindamvazamawuakeabwinoakutimwakupeza anthuolungamandianzeruzaiye,iyeadzapezachitetezo chachikuluchaufumuwake,popezamabwenzioterewo angamupatseuphunguwopindulitsakwambiri

47Ndipoamunaomwetsopanoanalikutumizidwakwaiye ndiEleazaramosakayikiraanalindimakhalidweamenewa 48Ndiponthawizambiriankalumbirakutisadzalola anthuwokupitangaticholingachakechinalikungofuna kwakekomachifukwachaubwinowanzikazonsekuti awatumize

49Pakuti,anafotokoza,moyowabwinoumakhalapa kusungamalamulo,ndipocholingaichi chimakwaniritsidwakwambirimwakumvaosatimwa kuwerenga

50Kuchokerakumawuawandienaofanananawo,zinali zomvekabwinomomweamamverapaiwo

CHAPUTALA6

Kufotokozeramiyamboyaanthukusonyezatanthauzola mawuakuti,"Wodetsedwa"Chiyambindichiyambicha "ChikhulupirochaMulungu"Mavesi48-44akufotokoza bwinozaUmulunguwathupi

1Ndikoyenerakutchulamwachidulemfundozomwe adaperekapoyankhamafunsoathu.

2Pakutindikuganizakutianthuambirialindichidwi chofunakudziwazinamwazomwezilimulamuloli,

makamakazokhudzanyamandizakumwandinyama zomwezimaonedwakutindizodetsedwa.

3Pamenetinafunsachifukwachake,popezapalimtundu umodziwokhawachilengedwe,nyamazinazimaonedwa kutin’zodetsedwakudya,ndipozinan’zodetsedwa ngakhalemutazikhudza(pakutingakhalekutilamulondi losamalakwambiripamfundozambiri,ndilosamala kwambiripankhaningatiizi)anayambayankholake motere:

4'Mukuona,'iyeanatero,'mmenemachitidweathuamoyo ndimabwenziathuamakhudziraife;mwakugwirizanandi oipa,anthuamakumanandizoipazawondipoamakhala achisonim'moyowawowonse;komangatiakhalandi anzerundianzeru,amapezanjirayothawirakuumbuli ndikusinthamiyoyoyawo

5Woperekamalamuloathuchoyambaanakhazikitsa mfundozakudziperekandichilungamondipo anaziphunzitsamfundondimfundo,osatindizoletsazokha komansopogwiritsantchitozitsanzo,kusonyeza zotsatirapozoipazauchimondizilangozomweMulungu amaperekakwaolakwa

6PakutichoyambaanatsimikizirakutipaliMulungu mmodziyekhandipomphamvuzakezimawonekera m'chilengedwechonse,popezamaloonsealiodzazandi ulamulirowakendipopalibechilichonsemwazinthu zomweanthuamachitam'chinsinsipadzikolapansi chomwechimabisikakwaIye

7Pakutizonsezimenemunthuamachitandizonsezomwe zikubweramtsogolozimaonekerakwaIye

8Pochitazinthumosamalandikuzifotokozamomveka bwino,iyeanasonyezakutingakhalemunthuataganiza zochitachoipaosanenapokutiakuchitadichoipacho sakanathakupeŵakudziwika,chifukwaanafotokoza momvekabwinokutimphamvuyaMulunguinali m’chilamulochonse

9Kuyambirapachiyambichake,iyeanapitirizakusonyeza kutianthuonsekupatulaifetokhaamakhulupirirakutikuli milunguyambiri,ngakhalekutiiwowondiamphamvu kwambirikuposazamoyozomweamazilambiramopanda pake.

10Pakutiakapangazifanizirozamiyalandimtengo, amanenakutindizifanizirozaanthuameneapangachinthu chothandizapamoyondipoamawalambira,ngakhalekuti alindiumboniwomvekabwinowakutialibemalingaliro

11Pakutikungakhalekupusakwambirikuganizakutiwina aliyenseanakhalamulunguchifukwachazinthuzomwe wapanga

12Pakutiopangazinthuanangotengazinthuzinazomwe zinalengedwakalendipopoziphatikizapamodzi, anasonyezakutizinalindintchitoyatsopano:iwo sanalengeokhachinthucho,chonchondichinthuchopanda pakekomansochopusakutianthuapangemilunguyaanthu ngatiiwowo

13Pakutimasikuanopaliambiriamenealindiluso lopangazinthuzatsopanokomansoophunzirakwambiri kuposaanthuakaleomweankaonedwangatimilungu, komasakanabwerakudzawalambira.

14Opangandiolembanthanozimeneziamaganizakuti iwondianzerukwambirikuposaAgiriki

15N’chifukwachiyanisitiyenerakulankhulazaanthuena okondazinthuzauzimu,Aiguptondienaotero,amene amadaliranyamazakuthengondimitunduyambiriya

zokwawanding’ombe,ndipoamazilambira,ndi kuziperekansembealimoyokomansoakamwalira?

16TsopanoWoperekaMalamulowathu,popezaanali munthuwanzerukomansowopatsidwamwapaderandi Mulungukutiamvetsezinthuzonse,anayang'anabwino tsatanetsataneuliwonse,natizungulirandimipanda yosagonjetsekandimakomaachitsulo,kutitisamayanjane ndimitunduina,komatikhalebeoyeram'thupindim'moyo, opandamalingaliroaliwonseopandapake,kulambira MulunguWamphamvuyonsepamwambapachilengedwe chonse

17ChifukwachakeansembeakuluakuluakuIgupto atayang'anitsitsankhanizambiri,komansopopeza amadziwabwinonkhanizathu,amatitcha"anthua Mulungu"

18Uwundiudindoumenesuliwaanthuenaonsekomawa anthuokhawoameneamalambiraMulunguwoona 19EnaonsesianthuaMulungukomaazakudya, zakumwa,ndizovala.

20Pakutikhalidwelawolonselimawapangitsakupeza chitonthozom'zinthuizisizimawerengedwangatikanthu, komam'zinthuzawozonse.

21Pakatipaanthuathumoyowawowonse,cholinga chawochachikulundiulamulirowaMulungu

22Chifukwachakekutitisawonongekendichonyansa chilichonse,kapenamiyoyoyathukusokonezedwandi mauthengaoipa,anatizungulirambalizonsendimalamulo oyera,akukhudzazomwetimadya,kapenakumwa,kapena kukhudza,kapenakumva,kapenakuona

23Ngakhale,mwachidule,zinthuzonsezimafanana m'mapangidweawoachilengedwe,popezazonse zimalamulidwandimphamvuimodziyokha,komabepali chifukwachachikulupankhaniiliyonsechomwe chimatipangitsakupewakugwiritsantchitozinthuzina ndikusangalalandikugwiritsidwantchitondizina 24Mongachitsanzo,ndifotokozamfundoimodzikapena ziwirindikukufotokozerani.

25Pakutisimuyenerakugwamulingaliroloipalakuti Moseanalembamalamuloakemosamalakwambiri chifukwachambewandiakadzidzindizinthuzinazotero. 26Malamuloonsewaadapangidwachifukwacha chilungamokutiathandizekufunafunaubwinondi kupangitsamakhalidweabwinokukhalaabwino.

27Pakutimbalamezonsezomwetimagwiritsantchitondi zofewandipozimasiyanitsidwandiukhondowawo, zimadyamitunduyosiyanasiyanayatirigundinyemba, mongankhunda,njiwa,dzombe,nkhwali,atsekwe,ndi mbalamezinazonsezamtunduuwu.

28Komambalamezoletsedwamudzapezakutindi zakuthengokomansozodyanyama,zikulamuliraena chifukwachamphamvuzomwezilinazo,ndipozimapeza chakudyamwankhanzapodyambalamezowetazomwe zatchulidwapamwambapa

29Ndiposizokhazo,komaamagwiraanaankhosandiana ambuzi,navulazansoanthu,kayaakufakapenaamoyo, ndipopowatchakutiodetsedwa,anaperekachizindikiro kudzeramwaiwokutiiwo,ameneiwoanalandira lamulolinakhazikitsidwa,ayenerakuchitachilungamo m'mitimayawoosaponderezaaliyensepodaliramphamvu zawokapenakuwalandachilichonse,komakuwongolera moyowawomogwirizanandichilungamo,mongamomwe mbalamezoweta,zomwezatchulidwakale,zimadya

mitunduyosiyanasiyanayambewuzomwezimamera padzikolapansindiposiziponderezazomwezimawononga abaleawo

30Choncho,woweruzawathuanatiphunzitsakutindinjira ngatizimenezizomwezimasonyezakutianthuanzeru amapatsidwamalangizo,kutiayenerakukhalaolungama osachitachilichonsemwachiwawa,komansokupewa kuponderezaenapodaliramphamvuzawo.

31Popezakutin’kosayenerangakhalekukhudzanyama zodetsedwazotere,mongatafotokozerakale,chifukwacha zizolowezizawo,kodisitiyenerakusamalakuti makhalidweathuangawonongekemofanana?

32Chifukwachakemalamuloonseomwewakhazikitsa okhudzazomwezimaloledwapankhaniyambalamezindi nyamazina,wakhazikitsacholingachotiphunzitsaphunziro labwino.

33Pakutikugawikanakwazibodandikulekanitsa zikhadabocholingachakendikutiphunzitsakutitiyenera kusiyanitsapakatipazochitazathupayekhapayekhandi cholingachochitazabwino

34Pakutimphamvuyathupilathulonsendintchitoyake zimadaliramapewaathundiziwalozathu.

35Chifukwachakeamatikakamizakuzindikirakuti tiyenerakuchitazonsezomwetimachitamosasamala malingandimuyezowachilungamo,-makamaka chifukwachakutitasiyanakwambirindianthuenaonse

36Pakutiamunaenaambiriamadzidetsaokhamwa kuchitachiwerewere,poteroakuchitazoipazazikulu,ndipo mayikondimizindayonseimadzitamandirandi makhalidweoipaotere

37Pakutisamangogonanandiamunaokhakomanso amaipitsaamayiawondianaawoaakazi

38Komatakhalaolekanitsidwandimachimootere

39Ndipoanthuomwealekanitsidwam'njirayomwe yatchulidwapamwambapaamadziwikansondiWopereka Malamulokutialindimphatsoyokumbukira

40Pakutinyamazonse"zomwezilindimapaziawirindipo zimadya"zikuyimirachizindikirochakukumbukirakwa oyambitsa

41Pakutikuchitakutafunasichinthuchinakoma kukumbukiramoyondikukhalapo

42Pakutimoyoumakhalawochirikizidwandichakudya, chifukwachakeamatilimbikitsansom'Malembam'mawu awa:"MudzakumbukiraAmbuyeameneadakuchitirani zinthuzazikulundizodabwitsa"

43Pakutizikapangidwabwino,zimakhalazazikulu komansozaulemerero;choyambakapangidwekathupindi kakonzedwekachakudyandikulekanitsidwakwachiwalo chilichonse,komanso,kukonzabwinomphamvu zamaganizo,kugwirantchitondikuyendakosaonekakwa malingaliro,kuthamangakwazochitazakekomanso kupezakwakezaluso,zimasonyezalusolopandamalire.

44Chifukwachakeakutilimbikitsakukumbukirakuti ziwalozomwezatchulidwazizimasungidwapamodzindi mphamvuyaumulungundilusolapamwamba

45Pakutiiyewaikanthawindimaloaliwonsekuti tizikumbukiraMulunguameneamatilamulirandikutisunga nthawizonse

46Pakutipankhaniyanyamandizakumwa,iyeakutiuza choyambakutitiperekegawongatinsembekenakotidye chakudyachathunthawiyomweyo

47Komanso,pazovalazathuwatipatsachizindikirocha chikumbutso,ndipomofananamowatilamulakutitiike mawuaMulungupazipatandizitsekozathungati chikumbutsochaMulungu.

48Ndipom'manjamwathu,nayenso,akulamulamomveka bwinokutichizindikirochochikhazikike,kusonyeza momvekabwinokutitiyenerakuchitachilichonse mwachilungamo,kukumbukirachilengedwechathu,ndipo koposazonsekuopaMulungu

49Iyeakuuzansoanthu,akagonapansikutiagonendi kudzukanso,kutiaganizirentchitozaMulungu,osati m'mawuokha,komansomwakuonabwinokusinthandi malingaliroomweamabwerapaiwo,nthawiyomwe akugona,komansokudzukakwawo,momwekusintha kuchokerakuchimodzimwaizikupitakuchinakulili kwaumulungukomansokosamvetsetseka.

50Ubwinowafanizolipankhaniyatsankhondi kukumbukiratsopanowafotokozedwakwainu,malinga ndikutanthauzirakwathukwa"chibodachogawanikandi chotafunachawobzikula"

51Pakutimalamuloathusanapangidwemwachisawawa kapenamogwirizanandilingaliroloyambalosakhazikika lomwelinabweram'maganizo,komandicholingacha choonadindichizindikirochachifukwacholondola

52Pakutikudzeram'malangizoameneamaperekaokhudza nyamandizakumwandizochitikazinazakezokhudzana, amatiuzakutitisachitekapenakumverachilichonse mosaganizirakapenakugwiritsantchitomolakwika mphamvuyakulingalira

53Ponenazanyamazakuthengo,mfundoyomweyi ingapezekenso.

54Pakutikhalidwelakambukundimbewandinyama ngatiizi,zomwezatchulidwamomvekabwino,ndi lowononga.

55Mbewazimadetsandikuwonongachilichonse,osati chifukwachachakudyachawochokhakomansompaka kufikapotizimapangitsakutimunthuasagwiritsentchito chilichonsechomwechingawawononge

56Gululambalameyaweaselnalonsondilachilendo: chifukwakupatulazomwezanenedwa,lilindikhalidwe lomwendilodetsa:Limamerakudzeram'makutundi kutulutsakudzeram'kamwa

57Ndipondichifukwachakechizolowezichofanana chimaonedwakutinchodetsedwamwaanthu

58Pakutimwakulankhulazonsezimeneamamvakudzera m’makutu,amalowetsaenamuzoipandiposachitazinthu zonyansawamba,popezaiwowoaipitsidwandi kuipitsidwakwamisala.

59Ndipomfumuyanu,mongamomwetadziwira,ikuchita bwinokwambiripowonongaanthuotere

60Kenakondinati'Ndikuganizakutimukutanthauza operekauthenga,chifukwanthawizonseamawawonetsa kuzunzidwandiimfayowawa'

61'Inde,'anayankha,'awandiamunaomwe ndikutanthauza;chifukwakuyang'anirakuwonongedwa kwaanthundichinthuchodetsedwa'

62Ndipolamulolathulimatiletsakuvulazaaliyensemwa mawukapenazochita

63Nkhaniyangayachiduleyankhanizimeneziiyenera kukutsimikizirani,kutimalamuloathuonseapangidwakuti akwaniritsechilungamo,ndipopalibechomwe chakhazikitsidwam'Malembamopandakuganizirakapena

KalatayaAristeas

popandachifukwa,komacholingachakendikutithandiza m'moyowathuwonsekomansom'zochitazathuzonse kuchitachilungamopamasopaanthuonse,pokumbukira MulunguWamphamvuyonse.

64Ndipoponenazanyamandizinthuzodetsedwa, zokwawa,ndizilombozakuthengo,dongosololonse likufunachilungamondiubalewolungamapakatipa munthundimunthu.

65Kwainezinkaonekakutiwaperekachitetezochabwino pamfundozonse;pakutiponenazaanaang'ombe,nkhosa zamphongondimbuzizomwezimaperekedwa,anatikunali kofunikirakuzitengakuchokerakuziwetondinkhosa,ndi kuperekansembezaziwetopopandakuperekachilichonse chakuthengo,kutioperekansembewoamvetsetanthauzo lophiphiritsiralawoperekalamulondipoasakhalepansipa chikumbumtimachodzikuza.

66Pakutiiyeameneaperekansembe,amaperekanso nsembeyamoyowakem'njirailiyonse

67Ndikuganizakutimfundoizizokhudzanandi zokambiranazathundizofunikirakuzifotokoza,ndipo chifukwachakupatulikanditanthauzolachilengedwela lamulo,ndalimbikitsidwakukufotokozeranimomveka bwino,Philocrates,chifukwachakudziperekakwanu pakuphunzira

CHAPUTALA7

Kufikakwanthumwindibukulamtengowapatalindi mphatsoKukonzekeraphwandolachifumuWolandira alendonthawiyomweyoatakhalapatebuloanasangalatsa alendoakendimafunsondimayankho.Ndemangazanzeru zokhudzachikhalidwechaanthu

1NdipoEleazara,ataperekansembe,ndikusankha nthumwi,ndikukonzekeramphatsozambirikwamfumu, anatitumizapaulendowathumotetezekakwambiri

2NdipotitafikakuAlekizandriya,mfumuinauzidwa nthawiyomweyozakufikakwathu.

3Titalowam’nyumbayachifumu,inendiAndreas tinalonjeramfumumwachikondindipotinaipatsakalata yolembedwandiEleazar.

4Mfumuinalindichidwichachikuluchofunakukumana ndinthumwizo,ndipoinalamulakutiakuluakuluenaonse atulukendiponthumwizozinaitanidwakutizibwere pamasopakenthawiyomweyo

5Tsopanoizizinadabwitsaanthuonse,chifukwandi mwambokutianthuameneanabwerakudzafunakuonana ndimfumupankhanizofunikaaziloledwakufikapamaso pakepatsikulachisanu,pamenenthumwizochokerakwa mafumukapenamizindayofunikakwambirizomwezinali zovutakulowam’Khotim’masikumakumiatatukoma anthuamenewaanawaonakutindioyeneraulemuwaukulu, popezaankalemekezakwambirimbuyewawo,motero nthawiyomweyoanawachotsaiwoameneankawaonakuti ndiosafunikirandipoanapitirizakuyendampakaatalowa ndipoiyeanathakuwalandira

6Pameneanalowandimphatsozomweanatumizidwanazo ndimapepalaamtengowapatali,omwelamulolo linalembedwandigolidem'zilembozachiyuda,chifukwa mapepalawoanaliokonzedwabwinondipokulumikizana pakatipamasambawokunalikosaoneka,mfumu itangowaonainayambakuwafunsazamabukuwo

7Ndipoatatulutsamipukutum’zophimbazawondi kutsegulamapepalawo,mfumuinaimachililikwanthawi yayitali,kenakoinagwadapansipafupifupikasanundi kawiri,inati:

8'Ndikukuthokozani,abwenzianga,ndipondikuyamikira Iyeameneanakutumiziranizambiri,ndipokoposazonse Mulungu,amenemawuakeawandiopatulika' 9Ndipopameneonse,nthumwindienaomweanalipo, anafuulanthawiimodzindimawuamodzikuti:‘Mulungu apulumutseMfumu!’anagwetsamisoziyachisangalalo 10Pakutikukwezedwakwakekwamoyondikumvaulemu waukuluumeneunamuperekedwakunamukakamizakulira chifukwachamwayiwakewabwino.

11Iyeanawalamulakutiaikemipukutum’malomwake, kenakoataperekamonikwaamunawo,anati:‘Ndinali woyenera,amunaaMulungu,kutichoyambandipereke ulemuwangakumabukuamenendinakuitananikuno, kenakonditachitazimenezo,nditambasuledzanjalanga lamanjalaubwenzikwainu.’

12Ndichochifukwachakendinachitaizipoyamba

13Ndakhazikitsalamulolakutitsikulino,limenemunafika, lidzakumbukiridwengatitsikulalikulundipo lidzakumbukiridwachakachilichonsem'moyowanga wonse

14Komansondichikumbutsochakupambanakwanga pankhondoyapanyanjapaAntigonusChifukwachake ndisangalalakudyananulero

15Chilichonsechimenemungakhalenachonthawi yogwiritsirantchito,’anatero,‘chidzakonzedwakwainu m’njirayoyenerandipoinensondidzakonzedwapamodzi ndiinu.’

16Atamalizakuonetsachisangalalochawo,iyeanalamula kutimaloabwinokwambiripafupindilingaaikidwekwa iwo,ndikutipakonzedwephwando.

17NdipoNikanorianaitanamkuluwaalonda,Dorotheus, ameneanalimkuluwaasilikaliameneanasankhidwakuti azisamaliraAyuda,ndipoanamulamulakutiakonze zofunikirazonsezaaliyensewaiwo

18Pakutidongosoloililinapangidwandimfumundipondi dongosololomwemukulionalikupitirirabelero.

19Popezamizindayambiriyokhalandimiyamboyapadera pankhaniyakumwa,kudya,ndikugona,ilindiakuluakulu apaderaosankhidwakutiazisamalirazosowazawo.

20Ndiponthawiiliyonseakabwerakudzaonamafumu, amakonzekeramogwirizanandimiyamboyawo,kuti pasakhalevutolililonselosokonezachisangalalocha ulendowawo

21Chenjezolomwelilinaperekedwansokwanthumwiza Ayuda

22TsopanoDorotheus,ameneanaliwoyang'aniraamene anasankhidwakutiazisamaliraalendoachiyuda,anali munthuwosamalakwambiri.

23Anabweretsazinthuzonsezosungiramozinthuzomwe zinalipansipaulamulirowakendipozinapatulidwakuti zilandirealendootere

24Anayikamipandom'mizereiwirimogwirizanandi malangizoamfumu.

25Pakutiadamulamulakutiaikethekalaamunakudzanja lakelamanjandienaonsekumbuyokwake,kutiasawaletse ulemuwapamwambakwambiri.

26Atakhazikikapansi,analamulaDorotheuskutiachite zonsemogwirizanandimiyamboimeneAyuda ankagwiritsantchito

27Chifukwachakeanasiyantchitozaolengezaopatulika ndiansembeoperekansembendienaomweanalindi chizolowezichoperekamapemphero,ndipoanaitana mmodziwaife,Eleazara,wamkulumwaansembe achiyuda,kutiaperekepempherom'malomwake.

28Ndipoanaimiriranapempheramodabwitsakuti, 'MulunguWamphamvuyonseakulemeretseni,mfumu,ndi zinthuzonsezabwinozomwewapangandipoakupatseni inu,mkaziwanu,anaanu,ndianzanu,chumachawo chosathanthawizonsemukakhalandimoyo!'

29Atamvamawuamenewa,kunamvekakuwomba m’manjamokwezakomansomwachimwemwekomwe kunatenganthawiyaitali,kenakoanayambakusangalala ndiphwandolomwelinakonzedwa

30Makonzedweonseautumikipatebuloadachitika motsatiralamulolaDorotheus.

31Pakatipaatumikipanalialondaachifumundienaomwe analindimaloolemekezekam'bwalolamfumu

32Atapezampatawopumapang'onopaphwando,mfumu inafunsanthumwiyomweinalipampandowolemekezeka (popezainakonzedwamalingandiakuluakulu),momwe ingasungireufumuwakekukhalawosawonongekampaka kumapeto?

33Ataganizirakwakanthawi,anayankhakuti,'Mungathe kukhazikitsachitetezochakebwinongatimutatsanzira kukomamtimakosathakwaMulunguPakutingati musonyezachifundondikuperekachilangochofewakwa iwoomweakuyenerachilangochomogwirizanandi zosowazawo,mudzawabwezakuchoipandikuwatsogolera kulapa'

34Mfumuinayamikayankholokenakoinafunsamunthu wotsatira,momweangachitirechilichonsekutiachite bwinokwambiripazochitazakezonse?

35Ndipoiyeanayankhakuti,'Ngatimunthualindiudindo wolungamakwaonse,nthawizonseamachitazinthu moyeneranthawizonse,pokumbukirakutimaganizoonse amadziwikandiMulungu.NgatimutengakuopaMulungu ngatipoyambira,simudzaphonyacholingachanu' 36Mfumuinayamikiramunthuuyu,nayenso,payankho lakendipoinafunsawina,kodiangakhalebwanjindi mabwenziofanananaye?

37Iyeanayankhakuti,'Ngatiakuonanimukuphunziraza zofunazaanthuambiriomwemukuwalamulira, mudzachitabwinokuonamomweMulunguamaperekera zabwinozakekwaanthu,powapatsathanzi,chakudya,ndi zinazonsepanthawiyake'

38Pambuyopovomerezayankholo,mfumuinafunsa mlendowotsatira,momweangachitirepoperekaulemukwa omverandikuperekazigamulo,ngakhalekwaiwoomwe alepherakupambanamlanduwawo?

39Ndipoanati,'Ngatimulankhulabwinokwaonsendipo simuchitazinthumopandaulemukapenamwankhanza pochitiraolakwaNdipomudzachitaizingatimuyang'ana njiraimeneMulunguamachitirazinthu.Mapempheroa oyenereranthawizonseamakwaniritsidwa,pomweiwo amenesapezayankholamapempheroawoamadziwitsidwa kudzeram'malotokapenazochitikazazomwezinali zovulazam'mapempheroawondikutiMulungu

samawamenyamalingandimachimoawokapenaukuluwa mphamvuZake,komaamachitazinthumopirirakwaiwo.'

40Mfumuinayamikamunthuyomwachikondichifukwa chayankholakendipoinafunsawotsatiramotsatira, momweangagonjetserenkhanizankhondo?

41Ndipoanayankhakuti,'Ngatisanadaliremokwanira maguluakeankhondokapenamaguluakeankhondo,koma anapemphaMulungunthawizonsekutiakwaniritsebwino ntchitozake,pameneiyemwiniankagwirantchitozake zonsemwachilungamo'

42Polandirayankhoili,anafunsawinamomwe angakhalirechinthuchoopsakwaadaniake

43Ndipoanayankhakuti,'Ngatipameneanalindizida zambirindimphamvu,anakumbukirakutizinthuzisizinali ndimphamvuzokwanirakutizithekekwamuyayakomanso komaliza.PakutingakhaleMulunguamaikamantha m'maganizomwaanthumwakuwapatsampumulondi kungowonetsamphamvuzakezazikulu'

44Munthuameneyumfumuinamutamandakenako inafunsawinakuti,'Kodichinthuchabwinokwambiripa moyon'chiyani?'

45Ndipoanayankha,'KudziwakutiMulungundiye AmbuyewaChilengedweChonse,ndipokutim'zochita zathuzabwinokwambirisiifeamenetimapeza chipambanokomaMulunguamenemwamphamvuzake amakwaniritsazinthuzonsendikutitsogolerakucholinga' 46Mfumuinadabwakutimunthuyoanayankhabwino kenakoinafunsamnzakeyokutiangasungebwanjikatundu wakewonsekenakon’kuuperekakwaomutsatiraake omwealimumkhalidwewomwewo?

47Ndipoanayankhakuti,'MwakupempherakwaMulungu nthawizonsekutimukhalendizolingazabwinopantchito zanuzonsendikuchenjezaanaanukutiasachitechidwindi kutchukakapenachuma,chifukwandiMulunguamene amaperekamphatsozonsezindipoanthuokhasapambana ulamuliro'

48Mfumuinavomerezayankholondipoinafunsamlendo wotsatira,kutiangapirirebwanjichilichonsechomwe chinamuchitikira?

49Ndipoanati,'Ngatimukumvetsabwinolingalirolakuti anthuonseamasankhidwandiMulungukutiagawane choipachachikulukomansochabwinokwambiri,popeza sizingathekekutimunthuamenendimunthuasachotsedwe m'zimeneziKomaMulunguamenetiyenerakupemphera kwaiyenthawizonse,amatilimbikitsandikulimbamtima kutitipirire.'

50Atasangalalandiyankholamunthuyo,mfumuinati mayankhoawoonseanaliabwino.'Ndifunsanafunso,' anawonjezera,'kenakondiyimekaye:kutitiyang'aneku chisangalalochaphwandondikukhalandinthawi yosangalala'

51Pamenepoanafunsamunthuyokuti,'Cholinga chenichenichakulimbamtiman'chiyani?'

52Ndipoanayankhakuti,'Ngatidongosololoyenera lichitikamuolalangozimogwirizanandicholinga choyambiriraPakutizinthuzonsezimakwaniritsidwandi Mulungukutimupindule,Omfumu,popezacholinga chanundichabwino'

53Onseatasonyezamwakuwombam’manjakuti akugwirizanandiyankholo,mfumuinauzaanzeru(pakuti ambirimwaiwoanalipo),“Ndikuganizakutianthuawandi alusokwambirimukhalidwelabwinokomansoalindi

chidziwitsochapadera,popezamwadzidzidziapereka mayankhooyeneraamafunsoawaomwendawafunsa, ndipoonseapangaMulungukukhalapoyambirapamawu awo.”

54NdipoMenedemus,katswiriwazafilosofiwakuEretria, anati,'Zoona,Mfumu-chifukwapopezachilengedwe chonsechimayendetsedwandichitsogozondipopopeza timazindikirabwinokutimunthundiyecholengedwacha Mulungu,ndiyekutimphamvuzonsendikukongolakwa mawuzimachokerakwaMulungu'

55Mfumuitagwedezamutuwakepovomerezazimenezi, mawuwoanathandipoanayambakusangalalaMadzulo atafika,phwandolinatha.

CHAPUTALA8

MafunsondimayankhoenaOnaniVesi20ponenaza kuulukamlengalengakomwekunalembedwamu150BC

1Tsikulotsatiraanakhalansopansipatebulondipo anapitirizaphwandomongamomwezinalilikale

2Mfumuitaganizakutimwayiwoyenerawofunsaalendo akewafika,inapitirizakufunsamafunsoenakwaanthu omweanakhalapafupindiiyekutiafunseomwe adayankhatsikulapitalo

3Anayambakukambiranandimunthuwakhumindi mmodzi,chifukwapanalianthukhumiomweanafunsidwa mafunsopoyamba

4Chetechitakhalapo,anafunsakutiangapitirizebwanji kukhalawolemera?

5Pambuyopoganiziramwachidule,munthuamene anafunsidwafunsolianayankhakuti'Ngatisanachite chilichonsechosayeneraudindowake,sanachitepokanthu mopandaulemu,sanawonongendalamazambiripazinthu zopandapakekomansozopandapake,komamwakuchita zabwinoanapangitsaanthuakeonsekukhalandimtima wabwinokwaiyemwiniPakutiMulungundiyeamene analengazinthuzonsezabwinondipomunthuayenera kumumvera'

6Mfumuinamuyamikirakenakoinafunsawinamomwe angasungirechowonadi?

7Poyankhafunsoloanati,'Pozindikirakutibodza limabweretsamanyaziaakulukwaanthuonse,makamaka mafumu.Popezaalindimphamvuzochitachilichonse chimeneakufuna,n’chifukwachiyaniayenerakugwiritsa ntchitomabodza?Kuwonjezerapazimenezimuyenera kukumbukiranthawizonse,OMfumu,kutiMulungu amakondachoonadi'

8Mfumuyoinalandirayankholomosangalalakwambiri ndipoinayang'anawinainati,'Kodichiphunzitsochanzeru n'chiyani?'

9Ndipowinayoanayankhakuti,'Mongamomwe mukufunirakutichoipachisakugwereni,komakuti mukhaleogawananawozinthuzonsezabwino, momwemonsomuyenerakuchitachimodzimodzikwa anthuanundiolakwaanu,ndipomuyenerakuchenjeza mofatsaolemekezekandiabwinoPakutiMulungu amakokaanthuonsekwaIyendikukomamtimakwake.'

10Mfumuinamuyamikirandipoinafunsawinakuti angachitebwanjikutiakhalebwenzilaanthu?

11Ndipoanayankhakuti,'Poonakutimtunduwaanthu ukuwonjezekandipoumabadwandimavutoambirindi kuvutikakwakukulu:chifukwachakesimuyenera

kuwalangamopepukakapenakuwazunza,popeza mukudziwakutimoyowaanthuumapangidwandizowawa ndizilangoPakutingatimutamvetsachilichonse mukanadzazidwandichifundo,pakutiMulungunayenso ndiwachisoni!'

12Mfumuinalandirayankholomovomerezekandipo inafunsawotsatirakuti,'Kodichiyeneretsochofunikira kwambiricholamulirandichiti?'

13'Kudzisunga,'anayankha,'osalandiraziphuphundi kuchitazinthumosadziletsanthawiyonseyamoyowanu, kulemekezachilungamokuposazinthuzonse,ndikupanga mabwenzindianthuamtunduuwuPakutiMulungu nayensoamakondachilungamo!'

13Atasonyezakuvomerezakwake,mfumuinafunsawina kuti,'Kodichizindikirochenichenichakudziperekandi chiyani?'

14Ndipoanayankhakuti,'KuzindikirakutiMulungu nthawizonseamagwirantchitom'Chilengedwechonse ndipoamadziwazinthuzonse,ndipopalibemunthuamene amachitazinthumopandachilungamondikuchitazoipa ameneangamulepheretsekuzindikiraPopezaMulungu ndiyewothandizadzikolonselapansi,inunsomuyenera kumutsanzirandikukhalaopandachokhumudwitsa!'

15Mfumuinasonyezamgwirizanowakendipoinafunsa winakuti,'Koditanthauzolaufumundichiyani?'

16Ndipoanayankhakuti,'Kudzilamulirabwinoosati kusocheretsedwandichumakapenakutchukakupitaku zilakolakozosayenererakapenazosayenerera,iyindiyo njirayeniyeniyolamulirangatimutaganizirabwino nkhaniyiPakutizonsezomwemukufunikiradindizanu, ndipoMulungualibekusowandikukomamtima.Lolani malingaliroanuakhalengatimunthu,osafunazinthu zambirikomazokhazozomwezilizofunikapolamulira!'

17Mfumuinamuyamikirandipoinafunsamunthuwina, kodizokambiranazakezingakhalebwanjizabwino kwambiri?

18Ndipoiyeanayankhakuti,'Ngatinthawizonseankaika chilungamopamasopakem'zonsendipoankaganizakuti kusalungamakunalikofananandikusowamoyoPakuti Mulungunthawizonseamalonjezamadalitsoapamwamba kwaolungama!'

19Pambuyopomutamanda,mfumuinafunsawotsatira, kuti,kodiangatanikutiasakhalendimaganizoovutitsa m’tulotake?

20Ndipoiyeanayankhakuti,'Mwandifunsafunsolomwe ndilovutakwambirikuyankha,chifukwasitingathekuyika maganizoathuenienipanthawiyogona,komatimagwidwa ndimalingaliroomwesangalamuliridwendinzeru.Pakuti miyoyoyathuimakhalandimalingaliroakutiimawonadi zinthuzomwezimalowam'maganizomwathupanthawi yogonaKomatimalakwitsangatitikuganizakuti tikuyendapanyanjam'mabwatokapenakuuluka mlengalengakapenakupitakumaderaenakapenachina chilichonsechamtunduwuKomabetimaganizakutizinthu zoterezikuchitika

21Malingandimomwendingathere,ndafikapamfundo iyi:Muyeneram'njirailiyonseyotheka,OMfumu, kulamuliramawundizochitazanundilamulola kudziperekakutimukhalendichidziwitsochakuti mukupitirizabekukhalandimakhalidweabwinondipo simusankhakudzikhutiritsanokhapopandakulingalira

bwinondipomusagwiritsentchitomphamvuzanu molakwikaponyozachilungamo.

22Pakutimaganizonthawizambiriamatanganidwandi zinthuzomwezo,zomwezimakhazikikanazoakadzuka. Ndipoiyeamenealindimalingalirondizochitazakezonse zolunjikakuzolingazabwinokwambiriamadzikhazikitsa m'chilungamopameneakudzukakomansopamene akugona.Chifukwachake,muyenerakukhalaolimbamu kudziletsakosalekezakwainunokha

23Mfumuinayamikamunthuyondipoinauzawinakuti, 'Popezandiwewakhumiwoyankha,ukamalizakulankhula, tidzadziperekatokhakuphwandolo'Kenakoinafunsa funsolakuti,ndingapewebwanjikuchitachilichonse chosayenerakwainendekha?

24Ndipoanayankhakuti,'Nthawizonseyang'anani kutchukakwanundiudindowanuwapamwamba,kuti mulankhulendikuganizazinthuzomwezikugwirizana nazo,podziwakutianthuanuonseamaganizandi kulankhulazainu.Pakutisimuyenerakuwonekangati woipakuposaochitasewero,omweamaphunzira mosamalaudindo,womwendiwofunikirakutiachite, ndikuwongolerazochitazawozonsemogwirizanandi umenewoSimukuchitagawo,komandinumfumu yeniyeni,popezaMulunguwakupatsaniulamuliro wachifumumogwirizanandikhalidwelanu.'

25Mfumuitawombam'manjamokwezakomansomotalika kwambiri,alendowoanalimbikitsidwakutiapumule Chonchopamenekukambiranakokunatha,anadziperekaku chakudyachinachaphwando

26Tsikulotsatira,dongosololomwelilinatsatiridwa,ndipo pamenemfumuinapezampatawofunsamafunsokwa amunawo,inafunsawoyambamwaomweanatsalakuti akafunsidwemafunsoena,Kodibomalapamwamba kwambirindiliti?

27Ndipoanayankhakuti,'Kudzilamulirawekhaosati kutengekandizilakolakoPakutianthuonsealindi malingaliroenaakeachibadwa.N'zothekakutianthuambiri amakondakudya,kumwandizosangalatsa,ndipomafumu amakondakupezamalondikutchukakwakukuluKoma ndibwinokutipakhalekudziletsapazinthuzonse.

28ZimeneMulunguwakupatsani,muyenerakuzitengandi kuzisunga,komamusalakalakezinthuzomwesimungathe kuzipeza.’

29Mfumuitakondwerandimawuawa,inafunsawotsatira, kodiingakhalebwanjiyopandansanje?

30Ndipoiyeatangokhalachetepang'onoanayankhakuti, 'NgatimuganizachoyambakutindiMulunguamene amapatsamafumuonseulemererondichumachambiri ndipopalibeameneamalamulirandimphamvuzake Anthuonseamafunakugawanaulemererowukoma sangathe,chifukwandimphatsoyaMulungu!'

31Mfumuinayamikamunthuyom’mawuataliatalikenako inafunsawina,kodianganyozebwanjiadaniake?

32Ndipoiyeanayankhakuti,'Ngatimuchitiraanthuonse kukomamtimandikupezaubwenziwawo,simuyenera kuopaaliyenseKukhalawotchukandianthuonsendi mphatsoyabwinokwambiriyolandirakuchokerakwa Mulungu!'

33Atayamikayankhoili,mfumuinalamulamunthu wotsatirakutiayankhefunsolakuti,kodiangasungebwanji kutchukakwakekwakukulu?

34Ndipoanayankhakuti'Ngatimuliwowolowamanja komansowodziperekakwambiriposonyezakukomamtima ndintchitozachifundokwaena,simudzatayambiriyanu, komangatimukufunakutimphatsozomwezatchulidwazi zipitirirekukhalazanu,muyenerakuyitanaMulungu nthawizonse'

35Mfumuinavomerezandipoinafunsawinakuti,“Kodi munthuayenerakusonyezakukomamtimakwandani?”

36Ndipoiyeanayankhakuti,'Anthuonseavomerezakuti tiyenerakusonyezakukomamtimakwaanthuameneali ndimtimawabwinokwaife,komandikuganizakuti tiyenerakusonyezamzimuwomwewowaufulukwaanthu ameneamatitsutsakutimwanjiraimeneyitiwakopeku ufulundikuzomwezilizabwinokwaifeeniKoma tiyenerakupempherakwaMulungukutiizizitheke, chifukwaiyendiyeamalamuliramaganizoaanthuonse.'

37Atavomerezayankholake,mfumuinafunsawachisanu ndichimodzikutiayankhefunsolakuti,koditiyenera kuyamikirandani?

38Ndipoanayankhakuti,'Kwamakoloathunthawizonse, chifukwaMulunguwatipatsalamulolofunikakwambiri lokhudzaulemuwoyeneramakolo.Kenakoakuganiziraza momwebwenzilimakhalirandibwenzichifukwaakunena za"bwenzilomwelilingatimoyowako"Umachitabwino kuyesetsakubweretsaanthuonsekukhalamabwenzindi iwemwini'

39Mfumuinamulankhulamokomamtimakenakoinafunsa winakuti,Kodin’chiyanichomwechikufananandi kukongolakwamtengowake?

40Ndipoanati,'Kudzipereka,chifukwandimtundu wapamwambakwambiriwakukongola,ndipomphamvu yakeilimuchikondi,chomwendimphatsoyaMulungu Ichimwachipezakalendipopamodzinachomadalitsoonse amoyo.'

41Mfumuyomwaulemukwambiriinayamikayankholo ndipoinafunsawina,kodingatialephera,angabwezeretse bwanjimbiriyakemofanana?

42Ndipoanati,'Sizingathekekutimulephere,chifukwa mwabzalamwaanthuonsembewuzachiyamikozomwe zimabalazipatsozakukomamtima,ndipoizindi zamphamvukuposazidazamphamvundipo zimatsimikizirachitetezochachikuluKomangatimunthu aliyensealephera,sayenerakuchitansozinthuzomwe zinamupangitsakulephera,komaayenerakupanga mabwenzindikuchitachilungamoPakutindimphatsoya Mulungukukhalawokhozakuchitazinthuzabwinoosati zosiyana'

43Atakondwerandimawuawa,mfumuinafunsawina, kodiangapulumukebwanjikuchisoni?

44Ndipoanayankhakuti,'Ngatisanavulazealiyense,koma anachitirazabwinoaliyensendipoanatsatiranjira yachilungamo,chifukwazipatsozakezimamasulachisoni. KomatiyenerakupempherakwaMulungukutizoipa zosayembekezerekamongaimfakapenamatendakapena ululukapenachilichonsechamtunduwuchisatigwerendi kutivulazaKomapopezandinuodziperekaku chipembedzo,palibetsokaloterelomwelidzakugwerani.'

45Mfumuinamuyamikirakwambirindipoinafunsawa khumikuti,Kodiulemererowapamwambakwambirindi uti?

46Ndipoanati,'KulemekezaMulungu,ndipoizi sizichitikandimphatsondinsembekomandichiyerocha

moyondikutsimikizakoyera,popezazinthuzonse zimapangidwandiMulungumogwirizanandichifuniro ChakeCholingaichimulinachonthawizonsemonga momweanthuonseangachitirekuchokerakuzomwe mwakwaniritsakalekomansopakalipano.'

47Mfumuinawalonjeraonsemokwezandimawuakulu, ndipoonseameneanalipoanavomereza,makamaka akatswiriazanzeru,chifukwaanaliapamwambakuposa iwo[mongaakatswiriazanzeru]m’makhalidweawondi m’makambiranoawo,popezanthawizonseankaika Mulungupamaloawooyambira

48Pambuyopake,mfumuyoinapitirizakumwazakudya zabwinozaalendoake.

CHAPUTALA9

Vesi8ikufotokozakufunikakwachidziwitsoVesi28, chikondichamakoloOnanimakamakafunsolomwelili muVesi26ndiyankholake.Onaninsofunsolomwelilimu Vesi47ndiyankholakeUwundiupangiriwanzerukwa amunaamalonda

1Tsikulotsatiramakonzedweomwewoanakonzedwapa phwando,ndipomfumu,nthawiyomweyoitapezampata, inayambakufunsamafunsokwaanthuomweanakhala pafupindiomweadayankhakale,ndipoinafunsawoyamba kuti,'Kodinzeruzimathakuphunzitsidwa?'

2Ndipoanati,'Moyouliwopangidwakoterokutiukhoza kulandirazabwinozonsendimphamvuyaumulungu ndikukanazosiyana'

3Mfumuinavomerezandipoinafunsamunthuwotsatira kuti,N’chiyanichomwechilichaphindukwambiripa thanzi?

4Ndipoanati,'Kudziletsa,ndiposizingathekekupezaizi pokhapokhaMulunguatapangamalingalirootero.'

5Mfumuyoinalankhulamokomamtimakwamunthuyo ndipoinafunsawinakuti,'Kodimunthuangalipirebwanji ngongoleyoyamikiramakoloakemoyenera?'

6Ndipoanati,'Popandakuwapweteka,ndipoizi sizingathekepokhapokhaMulunguataperekamaganizoake kutiakwaniritsezolingazabwinokwambiri.'

7Mfumuinavomerezandipoinafunsawotsatira,kodi ingakhalebwanjiwomvetseramwachidwi?

8Ndipoanati,'Mwakukumbukirakutichidziwitsochonse n'chothandiza,chifukwachimakuthandizanimwathandizo laMulungumunthawiyadzidzidzikusankhazinamwa zinthuzomwemwaphunzirandikuzigwiritsantchito pamavutoomweakukumanananuNdipomoterokhamala anthulimakwaniritsidwandithandizolaMulungu.'

9Mfumuinamuyamikirandipoinamufunsawotsatirakuti, Kodiangapewebwanjikuchitachilichonsechosemphana ndilamulo?

10Ndipoanati,'NgatimuzindikirakutindiMulungu amenewaikamaganizom'mitimayaoperekamalamulo kutimiyoyoyaanthuisungidwe,mudzawatsatira' 11Mfumuyoinavomerezayankholamunthuyondipo inafunsawinakuti,'Ubwinowaubalendichiyani?'

12Ndipoanayankhakuti,'Ngatitikuganizakutiifetokha tikuvutikandimavutoomweamagweraachibaleathu ndipongatimavutoawoakhalaathu-ndiyekutimphamvu yaubaleimawonekeranthawiyomweyo,chifukwandi pamenemalingalirootereawonetsedwapomwe tidzalandiraulemundiulemum'masomwawoPakuti

thandizo,likalumikizidwandikukomamtima,limakhala mgwirizanowomwesungathekuswekakonse.Ndipo patsikulakupambanakwawositiyenerakulakalakachuma chawo,komatiyenerakupempherakwaMulungukuti awapatsezabwinozonse.'

13Ndipoatamupatsaulemuwomwewomongamomwe adachitiraenaonse,mfumuinafunsawina,kodiangapeze bwanjiufulukumantha?

14Ndipoanati,'Pamenemtimaukudziwakutisunachite choipachilichonse,ndipopameneMulunguamautsogolera kuuphunguwonsewabwino'

15Mfumuinavomerezandipoinafunsawina,kodi angasungebwanjichiweruzochoyeneranthawizonse?

16Ndipoanayankhakuti,'Ngatinthawizonseankaika pamasopakemasokaomweamagweraanthundi kuzindikirakutindiMulunguameneamachotsaubwino kwaenandikubweretsaenakuulemuwaukulundi ulemerero'

17Mfumuyoinalandiramunthuyomokomamtimandipo inafunsawotsatirakutiayankhefunsolakuti,kodi angapewebwanjimoyowosavutakomansowosangalatsa?

18Ndipoanayankhakuti,'Ngatinthawizonse ankakumbukirakutianaliwolamulirawaufumuwaukulu komansombuyewamakamuambiri,ndipokutimaganizo akesayenerakutanganidwandizinthuzina,koma,nthawi zonseayenerakuganiziramomweangathandizirebwino ubwinowawoAyeneransokupempherakwaMulungukuti ntchitoiliyonseisanyalanyazidwe.'

19Mfumuitamuyamikira,inafunsawakhumikuti,kodi ingawazindikirebwanjianthuameneankamuchitira zachinyengo?

20Ndipoanayankhafunsolakuti,'Ngatianayang'anangati khalidwelaanthuomuzunguliralinalilachibadwakomanso ngatianalikusungalamuloloyeneralakukhalapatsogolo pamaphwandondimisonkhano,komansopochitazinthu zonse,osapitiriramalireaulemupoyamikirakapena pankhanizinazoyendetserazinthu.KomaMulungu adzaikamaganizoanu,OMfumu,pachilichonse chabwino'

21Mfumuitavomerezamokwezandikuwatamandaonse payekhapayekha(pakatipakuyamikiridwandionseomwe analipo),anatembenukirakukusangalalandiphwandolo

22Ndipotsikulotsatira,pamenemwayiunaperekedwa, mfumuinafunsamunthuwotsatira,Kodikunyalanyaza koopsakwambirindikotani?

23Ndipoanayankhakuti,'Ngatimunthusasamaliraana akendipoamadziperekakumaphunziroawoPakuti nthawizonsetimapempherakwaMulunguosatikwambiri kwaifetokhakomakwaanaathukutimadalitsoonse akhaleawoChikhumbochathuchakutianaathuakhalendi kudziletsachimakwaniritsidwandimphamvuyaMulungu' 24Mfumuinatiyalankhulabwinokenakoinafunsawina, kodiingakhalebwanjindimtimawokondadzikolake?

25'Mwakukumbukira,'anayankha,'lingalirolakutindi bwinokukhalandimoyondikufam'dzikolanuKukhala kunjakumabweretsachitonzokwaosaukandimanyazi kwaolemerangatikutiathamangitsidwachifukwacha upanduNgatimuperekazabwinokwaonse,monga momwemumachitiranthawizonse,Mulungu adzakupatsanichisomokwaonsendipomudzaonedwakuti ndinuwokondadzikolanu'

26Pambuyopomveramunthuuyu,mfumuinafunsa wotsatiramotsatira,momweangakhaliremwamtenderendi mkaziwake?

27Ndipoanayankhakuti,'Mwakuzindikirakutiakazi mwachibadwandioumamtimakomansoamphamvu pokwaniritsazofunazawo,ndipoamathakusintha maganizomwadzidzidzikudzeram'malingaliroabodza, ndipochibadwachawon'chofooka.Ndikofunikakuchita nawomwanzeruosatikuyambitsamikanganoKutimoyo ukhalewabwino,woyang'aniraayenerakudziwacholinga chomweayenerakutsogoleranjirayakeNdipongopempha thandizolaMulungukutianthuathekutsogoleranjira yeniyeniyamoyonthawizonse.'

28Mfumuinavomerezandipoinafunsawotsatira,kodi akanakhalabwanjiwopandacholakwika?

29Ndipoiyeanayankhakuti,'Ngatinthawizonse mumachitazinthumoganizirabwinondipo simumakhulupiriramabodza,komatsimikiziraninokha zomwezanenedwakwainundikusankhamwanzeru zopemphazomwezaperekedwakwainundikuchita chilichonsemolinganandichiweruzochanu,mudzakhala opandacholakwika,OMfumu.Komachidziwitsondi machitidweazinthuizindintchitoyamphamvuya Mulungu'

30Mfumuitakondwerandimawuawa,inafunsawina,kodi iyeangakhalebwanjiwopandamkwiyo?

31Ndipopoyankhafunsoloanati,'Akadazindikirakutiali ndimphamvupaonsengakhalekupha,ngatiakanapereka mkwiyo,ndipokutizikanakhalazopandaphindukomanso zomvetsachisoningatiiye,chifukwachakutianalimbuye, akanatayamiyoyoyambiri.'

32Kodipanalichifukwachotanichamkwiyo,pamene anthuonseanalipansipaulamulirowakendipopanalibe ameneanalikumutsutsa?Ndikofunikirakuzindikirakuti Mulunguamalamuliradzikolonselapansimwamzimu wachifundokomansowopandamkwiyokonse,ndipoinu,' adatero,'InuMfumu,muyenerakutsanzirachitsanzo Chake'

33Mfumuinatiyayankhabwinokenakoinafunsamunthu wotsatirakuti,Kodiuphunguwabwinondichiyani?

34'Kuchitabwinonthawizonsekomansomoganizira bwino,'anafotokozamotero,'kuyerekezazomwezili zabwinopamfundozathundizotsatirapozoipazomwe zingabwerechifukwachogwiritsantchitomalingaliro osiyana,kutipoyesamfundoiliyonsetilandireuphungu wabwinondipocholingachathuchikwaniritsidwe.Ndipo chofunikakwambiri,ndimphamvuyaMulungudongosolo lanulonselidzakwaniritsidwachifukwamumachitazinthu modzipereka'

35Mfumuinatimunthuuyuwayankhabwino,ndipo inafunsawinakuti,Kodinzerun’chiyani?

36Ndipoanafotokozakuti,'Kuganizirabwinofunso lililonselomwelimabweraosatikungotengekandi zilakolako,komakuganizirazakuvulalakomwe kumachitikachifukwachazilakolako,ndikuchitabwino momwezinthuzimafunira,kuchitazinthumosamala KomatiyenerakupempherakwaMulungukutiatipatse malingaliroathupazinthuizi'

37Mfumuinasonyezakuvomerezakwakendipoinafunsa wina,kodiangalandirebwanjiulemuakamapitakudziko lina?

38'Mwakukhalawolungamakwaanthuonse,'anayankha, 'ndipomwakuonekangatiwotsikam'malomoposaamene analikuyendanawoPakutindimfundoyodziwikabwino kutiMulungumwachibadwachakeamalandira odzichepetsa.Ndipomtunduwaanthuumakondaameneali ofunitsitsakuwamvera'

39Atavomerezayankhoili,mfumuinafunsawina,kodi angamangebwanjimwanjirayotinyumbazakezikhale zolimbapambuyopake?

40Ndipoanayankhafunsolakuti,'Ngatizolengedwazake zinalizazikulukomansozolemekezeka,koterokuti owoneraakanazisiyachifukwachakukongolakwawo, ndipongatisanachotsealiyensemwaiwoomweankagwira ntchitozoterendiposanakakamizeenakutiazitumikira zosowazakepopandamalipiro

41PoonamomweMulunguamaperekerazosowazaanthu, kuwapatsathanzindimphamvuzamaganizondimphatso zinazonse,iyemwiniayenerakutsanzirachitsanzoChake mwakubwezeraanthumphothoyantchitoyawoyovuta. Pakutindintchitozomwezimachitikam'chilungamo zomwezimakhalaponthawizonse!

42Mfumuinatimunthuuyunayensowayankhabwino ndipoinafunsachakhumikuti,Kodichipatsochanzeru n’chiyani?

43Ndipoanayankhakuti,'Munthuayenerakudzizindikira yekhakutisanachitechoipachilichonsendipoayenera kukhalamoyowakem'choonadiPopezandikuchokera kwaawa,Mfumuyamphamvu,chimwemwechachikulu ndikukhazikikakwamoyondichikhulupiriro champhamvumwaMulunguzimakubweretseraningati mulamuliraufumuwanumwaumulungu.'

44Ndipoatamvayankholoonseanafuulamokweza,ndipo pambuyopakemfumuyo,modzazandichisangalalo, inayambakumwamadziawo.

45Ndipotsikulotsatiraphwandolinatsatiranjirayomweyi mongamomwezinalilikale,ndipopamenemwayi unapezeka,mfumuinayambakufunsamafunsokwaalendo otsalawo,ndipoinafunsawoyambakuti,'Munthu angadzitetezebwanjikukudzikuza?'

46Ndipoanayankhakuti,'Ngatiasungachilungamondi kukumbukiranthawizonsekutindimunthuwolamulira anthuNdipoMulunguamachotsaodzikuza,nakweza ofatsandiodzichepetsa!'

47Mfumuinamulankhulamokomamtimandipoinafunsa winakuti,“Kodimunthuayenerakusankhandanikuti akhaleaphunguake?”

48Ndipoanayankhakuti,'Iwoameneayesedwam'zinthu zambirindipoamasungachifunirochake chosasakanikiranandipoamagawanandimaganizoake NdipoMulunguamadziwonetseraYekhakwaiwoomwe alioyenererakutizolingazimenezizikwaniritsidwe'

49Mfumuinamuyamikirandipoinafunsawinakuti,Kodi chumachofunikakwambirikwamfumundichiyani?

50'Ubwenzindichikondichaanthuake,'anayankha, 'chifukwandikudzeramwaichikutimgwirizano waubwinoumasandukawosaswekaNdipondiMulungu ameneamatsimikizirakutiizizichitikemogwirizanandi zomwemukufuna'

51Mfumuinamuyamikirandipoinafunsawina,Cholinga chakulankhulan’chiyani?Ndipoiyeanayankhakuti, ‘Kutsimikiziramdaniwanumwakumuwonetsazolakwa zakem’maguluankhondookonzedwabwino

52Pakutimwanjiraimeneyimudzakopawomverawanu, osatimwakumutsutsa,komamwakumutamandandi cholingachomukopaNdipondimphamvuyaMulungu kutikukopakumachitika.

53Mfumuinatiyayankhabwino,ndipoinafunsawina, kodiingakhalebwanjimwamtenderendimitundu yosiyanasiyanayaanthuomweanalimuufumuwake?

54'Mwakuchitagawoloyenerakwaaliyense,'anayankha, 'ndikutengachilungamongatichitsogozochanu,monga momwemukuchitiratsopanondithandizolachidziwitso chomweMulunguakukupatsani'

55Mfumuinakondwerandiyankholimeneli,ndipo inafunsawinakuti,'Kodimunthuayenerakumvachisoni motani?'

56'Mumavutoomweamagweraanzathu,'anayankha, 'tikaonakutindiaatalikomansoosathakukonzedwa. Kuganizabwinosikutilolakuliramaliroaakufandi kumasulidwakuzoipa,komaanthuonseamawalira malirowochifukwaamangoganizirazaiwookhandi ubwinowawoNdimphamvuyaMulunguyokhayomwe tingathekuthawazoipazonse!

57Mfumuinatiyaperekayankholoyenera,ndipoinafunsa wina,kodimbiriimatayikabwanji?

58Ndipoanayankhakuti,'Pamenekudzikuzandi kudzidalirakopandamalireziyamba,manyazindikutayika kwambirizimayambitsidwaPakutiMulungundiye Ambuyewambiriyonsendipoamaiperekakulikonse kumeneIyeakufuna.'

59Mfumuinatsimikizirayankholake,ndipoinafunsa munthuwotsatirakuti,Kodianthuayenerakudalirandani?

60'Kwaiwo,'iyeanayankha,'omweamakutumikiranindi mtimawabwinoosatichifukwachamanthakapena kudzikonda,ongoganizirazaphindulawolokhaPakuti chimodzindichizindikirochachikondi,chinandi chizindikirochaudanindikutumikiranthawi

61Pakutimunthuamenenthawizonseamangoyang'ana phindulakendiwonyengamumtimamwake.Komainuyo mulindichikondichaanthuonseamenemumawalamulira chifukwachauphunguwabwinoumeneMulungu wakupatsani.

62Mfumuinatiyayankhamwanzeru,ndipoinafunsawina kuti,N’chiyanichimatetezaufumu?

63Ndipoanayankhafunsolakuti,'Samalanindipo ganiziranipasadakhalekutipalibechoipachomwe chingachitikendiomweaikidwapaudindopaanthu,ndipo nthawizonsemumachitaizimothandizidwandiMulungu ameneamakulimbikitsanindichiweruzochachikulu'

64Mfumuinamulankhulamawuolimbikitsa,ndipo inafunsawinakuti,N’chiyanichimasungachiyamikondi ulemu?

65Ndipoanayankhakuti,'Ubwino,chifukwandiumene umalengantchitozabwino,ndipondiumenewochoipa chimawonongedwa,mongamomwemumasonyezera ulemukwaonsendimphatsoimeneMulungu amakupatsani'

66Mfumuinavomerezayankholakemwaulemundipo inafunsawakhumindimmodzi(popezaanaliawiri opitiriramakumiasanundiawiri),momweangasungire batalamoyowakepanthawiyankhondo?

67Ndipoanayankhakuti,'Pokumbukirakutisanachite choipachilichonsekwanzikazake,ndipokutionse adzamumenyerankhondopobwezerazabwinozomwe

adalandira,podziwakutingakhaleatatayamiyoyoyawo, mudzasamaliraomweamadaliraiwo.Pakutisimulephera kubwezeraaliyense-ndimtimawabwinoumeneMulungu wakulimbikitsaninawo.'

68Mfumuinawayamikiraonsemokwezandipo inalankhulanawomokomamtimakwambirikenako inamwamadziokwanirakutialiyenseakhalendithanzi labwino,kudziperekakutiasangalale,ndikupereka ubwenziwochulukakomansowosangalatsakwaalendo ake

CHAPUTALA10

MafunsondimayankhoakupitiriraKusonyezamomwe akuluakuluankhondoayenerakusankhidwiraNdimunthu utiwoyenerakuyamikiridwandimavutoenaamoyo watsikunditsikumongamomwezinalilizaka2000 zapitazoMavesi15-17ndiodziwikabwinopoyamikira maloochitirazisudzo.Mavesi21-22akufotokozanzeru zosankhapurezidentikapenakukhalandimfumu

1Patsikulachisanundichiwiri,kukonzekerakwakukulu kunapangidwa,ndipoenaambiriochokeram'mizinda yosiyanasiyanaanalipo(pakatipawopanaliakazembe ambiri)

2Pamenemwayiunapezeka,mfumuinafunsawoyamba mwaiwoomwesanafunsidwebe,momweangapewere kunyengedwandimalingaliroabodza?

3Ndipoanayankhakuti,'Mwakuzindikiramosamala wokambankhani,chinthucholankhulidwa,ndinkhani yomweikukambidwa,ndikufunsamafunsoomwewo kachiwiripambuyopanthawim'njirazosiyanasiyana. Komakukhalandimaganizoosamalakomansokukhalandi lusolothakupangachiweruzochabwinopazochitikazonse ndimphatsoimodziyabwinoyaMulungu,ndipomulinayo, OMfumu'

4Mfumuinawombam'manjamokwezandipoinafunsa winakuti,N’chifukwachiyanianthuambirisamakhala aulemu?

5'Chifukwa,'anayankha,'anthuonsemwachibadwandi osadziletsandipoamakondazosangalatsa.Chifukwachake, kusalungamakumabukandipoumbomboumasefukira Chizolowezichamakhalidweabwinochimalepheretsaiwo omweadziperekakumoyowosangalalachifukwa chimawalamulakusankhakudziletsandichilungamo PakutiMulungundiyembuyewazinthuizi'

6Mfumuinatiyayankhabwino,ndipoinafunsakuti,Kodi mafumuayenerakumverachiyani?Ndipoinati,'Malamulo, kutimwamalamuloolungamaabwezeretsemiyoyoya anthuMongamomweinumwachitirapomveralamulola Mulungumwasungirachikumbutsochosatha' 7Mfumuinatimunthuuyunayensowalankhulabwino, ndipoinafunsawinakuti,Koditiyenerakumuikandani kukhalaabwanamkubwa?

Ndipoanayankhakuti,'Onseameneamadanandizoipa, ndikutsanzirakhalidwelanuamachitazinthu mwachilungamokutiakhalendimbiriyabwinonthawi zonse.Pakutiichindichimenemumachita,InuMfumu yamphamvu,'iyeanatero,'ndipoMulungundiyeamene wakupatsanikoronawachilungamo' 9Mfumuinayankhamokweza,kenakoinayang'anamunthu wotsatira,nati,'Kodindaniamenetiyenerakumuika kukhalamkuluwaasilikali?'

10Ndipoanafotokozakuti,'Anthuameneamachitabwino kwambiripolimbamtimandichilungamokomansoamene amasamalakwambirizachitetezochaamunaawokuposa kupambanamwakuikamiyoyoyawopachiswemwa kuchitazinthumopupuluma.Pakutimongamomwe Mulunguamachitirazabwinoanthuonse,inunso pomutsanzirandiamenemumathandizaanthuanuonse'

11Mfumuinatiyayankhabwinondipoinafunsawinakuti, Ndimunthuutiwoyenerakuyamikiridwa?

12Ndipoanayankhakuti,'Munthuamenealindimbiri yabwino,chuma,mphamvu,komansoalindimoyo wofananandizonsezoInuyomumasonyezandizochita zanukutindinuwoyenerakuyamikiridwakwambiri kudzeramuthandizolaMulunguameneamakusamalirani pazinthuizi'

113Mfumuinavomerezandipoinafunsawinakuti,'Kodi mafumuayenerakutheranthawiyambiripankhaniziti?'

14Ndipoanayankhakuti,'Kuwerengandikuphunzira zolembazamaulendoovomerezeka,zomwezalembedwa ponenazamaufumuosiyanasiyana,ndicholinga chokonzansondikusungaanthuNdipondintchitoyotereyi kutimwafikapaulemererowomwesunafikiridwepondi ena,kudzeramuthandizolaMulunguamene amakwaniritsazokhumbazanuzonse'

15Mfumuinalankhulandimunthuyomwachidwindipo inafunsawinakuti,kodimunthuayenerabwanji kutanganidwandinthawiyakeyopumandiyosangalala?

16Ndipoanayankhakuti,'Kuoneramaseweroomwe angaseweredwemwanzerundikuwonetsapamasopanu zithunzizotengedwakuchokerakumoyondikuchitidwa mwaulemundiulemundikopindulitsakomansokoyenera.'

17Pakutipalinsozinthuzinazomangirirazomwe zimapezekangakhalem'zosangalatsaizi,chifukwanthawi zambiriphunzirolofunikakwambirilimaphunzitsidwandi zinthuzosafunikakwenikwenim'moyoKomamwa kuchitazinthuzoyenerakwambirim'zochitazanuzonse, mwasonyezakutindinukatswiriwanzeruzaanthundipo Mulunguamakulemekezanichifukwachakhalidwelanu labwino

18Mfumu,itakondwerandimawuomweanali atangonenedwakumene,inauzamunthuwachisanundi chinayikuti,Kodimunthuayenerakuchitabwanjipa madyerero?

19Ndipoiyeanayankhakuti,'Muyenerakuitanaanthu ophunzirandiomweangathekukupatsanimalangizo othandizaokhudzankhanizaufumuwanundimiyoyoya anthuanu(pakutisimungapezemutuwinawoyenera kapenawophunzitsakuposauwu)popezaanthuoterendi okondedwandiMulunguchifukwaaphunzitsamaganizo awokuganiziramituyabwinokwambiri-mongamomwe inumukuchitira,popezazochitazanuzonse zimatsogozedwandiMulungu.'

20Mfumuitasangalalandiyankholo,inafunsamunthu winakuti,“Kodin’chiyanichabwinokwaanthuwa?”Kuti nzikayaumwiniikhalemfumuyawokapenakutimunthu wam’banjalachifumuakhalemfumuyawo?”

21Ndipoiyeanayankhakuti,'Iyeamenealiwabwino mwachibadwaPakutimafumuochokeram'banja lachifumunthawizambiriamakhalaankhanzakomanso okhwimakwaanthuawo.Ndipoizindizomwe zimachitikansondienamwaiwoomweadakwera kuchokeram'maguluaanthuwamba,omweatakumanandi

zoyipandikuvutikandiumphawiwawo,akamalamulira anthuambiriamakhalaankhanzakwambirikuposa ankhanzaosapembedzaMulungu

22Koma,mongandanenera,umunthuwabwinowomwe waphunzitsidwabwinoumathakulamulira,ndipondinu mfumuyayikulu,osatichifukwachakutimumachitabwino kwambirimuulemererowaulamulirowanundichuma chanukomachifukwachakutimwaposaanthuonsemu chifundondichifundo,zikomoMulunguamene wakupatsanimakhalidweamenewa

23Mfumuinatenganthawiyaitaliikutamandamunthuuyu kenakoinafunsawomalizakuti,Kodikupambana kwakukulukotanipakulamuliraufumu?

24Ndipoanayankhakuti,'Kutianthuazikhala mwamtenderenthawizonse,ndikutichilungamo chichitikemwachangupakakhalamikangano.'

25Zotsatirazizimapezekakudzeramumphamvuya wolamulira,pamenealimunthuameneamadanandichoipa ndipoamakondazabwinondipoamaperekamphamvuzake kupulumutsamiyoyoyaanthu,mongamomwemumaonera kusalungamangatimtunduwoipakwambiriwachoipa ndipomwaulamulirowanuwolungamamwadzipangira mbiriyosatha,popezaMulunguamakupatsiranimaganizo oyerakomansoosadetsedwandichoipachilichonse

26Ndipoatasiya,kuwombam'manjamokwezakomanso mosangalalakunayambakwanthawiyayitaliPamene inaima,mfumuinatengachikhonaperekatoastpolemekeza alendoakeonsendimawuomweadanena.

27Kenakopomalizaanati,Ndapezaphindulalikulu kuchokerakukukhalapokwanuNdapindulakwambirindi nzeruzomwemwandipatsazokhudzanandilusololamulira.

28Kenakoanalamulakutialiyensewaiwoapereke matalenteatatuasiliva,ndipoanasankhammodzimwa akapoloakekutiaperekendalamazo.

29Onseanafuulanthawiyomweyokutiavomereze,ndipo phwandololinakhalachisangalalo,pamenemfumu inadziperekakuchitachikondwererochosalekeza.

CHAPUTALA11

Kutimudziwezambirizokhudzastenographyyakale,onani Vesi7Kumasulirakukwaperekedwakutikuvomerezedwe ndipokwalandiridwangatikowerengedwa,ndipo(Vesi23) votiyowonjezerekayovomerezayatengedwandipo yavomerezedwandionse

1Ndalembazambirindipondiyenerakukhumba chikhululukirochanu,Philocrates

2Ndinadabwakwambirindiamunawondimomwe anaperekeramayankhomwadzidzidziomweanafunika nthawiyayitalikutiaganizidwe

3Ngakhalekutiwofunsayoanaliataganizirabwinofunso lililonse,ameneanayankhalimodzipambuyopalinaanali okonzekamayankhoawoamafunsowonthawiyomweyo, moterokwainendikwaonseomweanalipo,makamaka kwaakatswirianzeru,zinkaonekakutindizoyenera kuyamikiridwa

4Ndipondikuganizakutichinthuchochidzaoneka chodabwitsakwaiwoomweadzawerengankhaniyanga mtsogolo

5Koman’kosayenerakupotozamfundozomwe zalembedwam’maloosungiramozinthuzakale

6Ndiposikungakhalekoyenerakutiinendichitezinthu molakwikapankhaningatiiyi.Ndimalongosolankhaniyi momweinachitikira,ndikupewacholakwikachilichonse

7Ndinachitachidwikwambirindimphamvuyamawuawo, koterokutindinayesetsakufunsaanthuomwentchitoyawo inaliyolembazonsezomwezinachitikapamisonkhano yachifumundimaphwando

8Pakutindimwambo,mongamukudziwa,kuyambira nthawiimenemfumuimayambakuchitamalondampaka nthawiimeneimapumapantchitokutiikapumule,kuti zolembazonsezomweinanenandikuchitazilembedwe dongosololabwinokwambirikomansolothandiza

9Pakutitsikulotsatira,zolembazazochitandimawua tsikulapitalozimawerengedwabizinesiisanayambe,ndipo ngatipakhalacholakwikachilichonse,nkhaniyo imakonzedwanthawiyomweyo.

10Chifukwachake,mongatanenera,ndapezachidziwitso cholondolakuchokeram'mabukuaanthuonse,ndipo ndafotokozamfundozakemotsatiradongosololakepopeza ndikudziwamomwemukufunirakupezachidziwitso chothandiza

11Patapitamasikuatatu,Demetiriyoanatengaamunawo ndikudutsapakhomalanyanja,masitadiyaasanundiawiri, kupitapachilumbachi,nadutsamlathondikupitaku maderaakumpotoaPharos.

12Kumenekoanawasonkhanitsam’nyumba,yomwe inamangidwam’mphepetemwanyanja,yokongola kwambirikomansopamaloobisika,ndipoanawaitanakuti agwirentchitoyomasulira,popezachilichonsechomwe ankafunikirapantchitoyichinalichogwiritsidwantchito kwaiwo.

13Chonchoanayambakuyerekezazotsatirazawozingapo ndikuwapangitsakutiagwirizane,ndipochilichonse chimeneanagwirizanachinakopedwabwino motsogozedwandiDemetrio

14Ndipomsonkhanowounapitirirampakaolalachisanu ndichinayi;pambuyopakeanamasulidwakutiatumikire zosowazawozakuthupi

15Chilichonsechomweankafunachinaperekedwakwa iwopamlingowaukulu.Kuwonjezerapaizi,Dorotheus ankawakonzeratsikunditsikuzomwezomongamomwe zinkapangidwiramfumumwiniwake-chifukwamfumu inamulamulachoncho.

16M’mawakwambiriankaonekeratsikunditsikuku BwalolaMilandu,ndipoatathakuperekamonikwa mfumu,anabwererakwawo.

17NdipomongamwachizolowezichaAyudaonse, ankasambam'manjamwawom'nyanjandikupemphera kwaMulungukenakon’kudziperekakuŵerengandi kumasulirandimeyeniyeniyoimeneanalikuigwiritsa ntchito,ndipondinawafunsafunsolakuti,N’chifukwa chiyaniankasambam’manjaasanapemphere?

18Ndipoanafotokozakutichinalichizindikirochakuti sanachitechoipachilichonse(pakutimtunduuliwonsewa ntchitoumachitidwandimanja)popezam'njirayawo yolemekezekakomansoyopatulikaamaonachilichonse ngatichizindikirochachilungamondichowonadi.

19Mongandanenerakale,ankasonkhanatsikunditsiku pamalookongolachifukwachabatalakendikuwalakwake ndipoankagwirantchitoyawomwakhama.

20Ndipozinangochitikakutintchitoyomasulirayoinatha m'masikumakumiasanundiawirimphambuawiri,ngati kutiizizinakonzedwandicholingachokhazikika 21Ntchitoyoitatha,DemetiriyoanasonkhanitsaAyuda pamalopomweanamasulira,ndipoanawerengakwaonse, pamasopaomasulira,omweanalandiridwabwinondi anthuchifukwachazabwinozambirizomweanawapatsa 22AnamuyamikiransoDemetrio,ndipoanamulimbikitsa kutialembelamulolonsendikuperekakopikwaatsogoleri awo

23Mabukuatawerengedwa,ansembendiakulua omasulirandigululaAyudandiatsogoleriaanthu anaimiriranati,popezakumasulirakwabwinokwambiri komansokopatulikakomansokolondolakwapangidwa, kunalikoyenerakutikukhalebemomwekunalilindipo sipayenerakusinthidwa.

24Ndipokhamulonselitavomereza,linawalamulakuti atembererealiyenseameneangasinthechilichonsemwa kuwonjezerachilichonsekapenakusinthamawualiwonse omwealembedwakapenakusiyachilichonse

25Iyiinalinjirayanzerukwambiriyotsimikizirakuti bukulilisungidwenthawizonsemtsogoloosasinthika.

26Mfumuitamvankhaniyi,inakondwerakwambiri, chifukwainamvakuticholingachakechachitikabwino

27Bukulonselinawerengedwakwaiyendipoanadabwa kwambirindimzimuwawoperekamalamulo

28NdipoanafunsaDemetriuskuti,'N'chifukwachiyani palibem'modzimwaakatswiriambiriyakalekapena 'olembandakatuloameneanaganizapokutindikoyenera kunenazakupambanakwakukulukotereku?'

29Ndipoanayankhakuti,'Chifukwalamulondilopatulika ndipolinachokerakwaMulunguNdipoenamwaiwo omweadapangacholingachothananaloadakanthidwandi Mulungundipomoteroadasiyacholingachawo.'

30IyeanatianamvakuchokerakwaTheopompuskuti anathamangitsidwamaganizokwamasikuopitirira makumiatatuchifukwaankafunakuyikam'mbiriyakezina mwazochitikakuchokeram'matembenuzidweakale komansoosadalirikaalamulo

31Atachirapang'ono,anapemphaMulungukuti amufotokozerechifukwachaketsokalolinamugwera

32Ndipozinavumbulutsidwakwaiyem'maloto,kuti chifukwachachidwichopandapakeanalikufunakuuza anthuwambazoonadizopatulika,ndikutingatiakanasiya adzachira

33NdamvansokuchokerapakamwapaTheodektes, m'modzimwaolembandakatuloomvetsachisoni,kuti pameneanalipafupikusinthazinamwazochitikazomwe zalembedwam'bukulikutizikhalechimodzimwa maseweroake,masoakeonseawirianalindivutolamaso

34Ndipoatazindikirachifukwachaketsokalolinamugwera, anapempherakwaMulungukwamasikuambirindipo pambuyopakeanachira

35Ndipomfumu,mongandanenerakale,italandira kufotokozerakwaDemetriuspankhaniyi,inalemekezandi kulamulakutimabukuwoasamaliridwebwino,ndipo ayenerakutetezedwamopatulika.

36Ndipoanalimbikitsaomasulirakutiazipitanaye pafupipafupiakabwererakuYudeya,chifukwachinali choyenera,anatero,kutitsopanoawatumizekwawo.

37Komaakabwerera,iyeankawachitirangatimabwenzi, mongamomwezinalilizoyenera,ndipoankalandira mphatsozabwinokuchokerakwaiye

38Analamulakutiakonzezotiabwererekwawo,ndipo anawachitirachifundokwambiri.

39Anapatsaaliyensewaiwozovalazitatuzabwino kwambiri,matalenteawiriagolide,bolodilozungulira lolemeratalenteimodzi,ndimipandoyonseyamipando itatu

40Ndipopamodzindiomulonderaanatumizamipando khumiyaEleazarayokhalandimiyendoyasilivandi zipangizozonsezofunika,bolodilapambalilamtengowa matalentemakumiatatu,zovalakhumi,zofiirira,ndi koronawokongola,ndinsaluzolukidwabwinokwambiri zanalimodzi,mbalendimbale,ndizophikiraziwiri zagolidezoperekedwakwaMulungu.

41Anamulimbikitsansom’kalatakutingatiwinaaliyense mwaanthuwoakufunakubwererakwaiye,asawaletse

42Pakutianaonakutindimwayiwaukulukusangalalandi anthuophunziraotere,ndipoangakondekuwachulukitsira chumachakem'malomogwiritsantchitozinthuzopanda pake.

43NdipotsopanoPhilocrates,ulindinkhaniyonse mogwirizanandilonjezolanga

44Ndikuganizakutimumasangalalakwambirindinkhani zimenezikuposazolembazaakatswirianthano

45Pakutimumadziperekakuphunzirazinthuzomwe zingapindulitsemoyo,ndipomumakhalanthawiyambiripa izoNdidzayesakufotokozazochitikazinazilizonsezomwe ziyenerakulembedwa,kutimwakuziwerengamupeze mphothoyayikuluchifukwachachanguchanu.

Turn static files into dynamic content formats.

Create a flipbook