Skip to main content

Chichewa - Wisdom of Solomon

Page 1

GAWO 1 1 Kondani chilungamo, inu oweruza a dziko lapansi; 2 Pakuti adzapezedwa ndi iwo wosamuyesa; nadziwonetsa yekha kwa iwo osamkhulupirira. 3 Pakuti maganizo opotoka asiyana ndi Mulungu; 4 Pakuti nzeru sizidzalowa m’moyo woipa; kapena kukhala m’thupi lomvera uchimo. 5 Pakuti mzimu woyera wa mwambo udzathawa chinyengo, ndi kuchotsa maganizo opanda nzeru, ndipo sudzakhalabe pamene chosalungama chifika. 6 Pakuti nzeru ndiyo mzimu wachikondi; ndipo sadzamasula wonyoza mawu ake; pakuti Mulungu ali mboni ya impso zake, ndi wapenya mtima wake, ndi wakumva lilime lake. 7 Pakuti mzimu wa Yehova udzaza dziko lapansi, ndipo chimene chili ndi zinthu zonse chidziwa mawu. 8 Chifukwa chake wolankhula zosalungama sangathe kubisika; 9 Pakuti kufunsira kudzachitidwa mwa uphungu wa osapembedza; 10 Pakuti khutu la nsanje limamva zonse, ndipo phokoso la madandaulo silibisika. 11 Chifukwa chake penyani kung’ung’udza kumene kuli kopanda phindu; ndipo letsani lilime lanu ku miseche: pakuti palibe mau obisika, opita pachabe; 12 Musafunefune imfa m’kulakwa kwa moyo wanu; 13 Pakuti Mulungu sanalenge imfa, ndipo sakondwera nayo kuonongeka kwa amoyo. 14 Pakuti adalenga zonse, kuti zikhale ndi moyo; ndipo mulibe poizoni wa chiwonongeko mwa iwo, kapena ufumu wa imfa padziko lapansi. 15 (Pakuti chilungamo sichifa:) 16 Koma anthu osaopa Mulungu ndi ntchito zawo ndi mawu adayitana kwa iwo: pakuti pamene iwo anali kuganiza kuti ali ndi bwenzi lawo, iwo analibe kanthu, ndipo anachita nawo pangano, chifukwa iwo anali oyenera kuchita nawo. GAWO 2 1 Pakuti osapembedza adanena mwa iwo okha, koma osalungama, Moyo wathu ndi waufupi ndi wotopetsa, ndipo pa imfa ya munthu palibe mankhwala; 2 Pakuti tinabadwa m’matsoka onse; 3 amene adzazimitsidwa, thupi lathu lidzasanduka phulusa, ndi mzimu wathu udzazimiririka monga mpweya wofewa; 4 Ndipo dzina lathu lidzaiwalika m’nthawi, ndipo palibe munthu adzakumbukiridwa ntchito zathu; dzuwa, ndi kutenthedwa ndi kutentha kwake. 5 Pakuti nthawi yathu ndi mthunzi wopita; ndipo pambuyo pa chitsiriziro chathu palibe kubwerera; 6 Tiyeni tisangalale ndi zinthu zabwino zimene zilipo, ndipo tiyeni tifulumire kugwiritsa ntchito zolengedwa monga mwa unyamata. 7 Tiyeni tidzikhute ndi vinyo wamtengo wapatali ndi mafuta onunkhira, + ndipo maluwa a m’chilimwe asapitirire pa ife. 8 Tiyeni tidziveke korona wa maluwa, tisanafote;

9 Palibe aliyense wa ife amene apite popanda gawo lake la kukoma mtima kwake: tiyeni tisiye zizindikiro za chisangalalo chathu ponseponse: pakuti ili ndilo gawo lathu, ndipo gawo lathu ndi ili. 10 Tisapondereze wosauka wolungama, tisaleke mkazi wamasiye, kapena kulemekeza imvi zakale za okalamba. 11 Mphamvu zathu zikhale lamulo la chilungamo; 12 Chifukwa chake tiyeni tilalire olungama; chifukwa iye sali wa ife, ndipo ali woyera motsutsana ndi zochita zathu: amatidzudzula ndi kulakwa kwathu, ndi kutsutsa kuipidwa kwathu zolakwa za maphunziro athu. 13 Iye alonga kuti asadziwa Mulungu, pontho asalonga kuti Mwana wa Yahova. 14 Anapangidwa kuti azidzudzula maganizo athu. 15 Iye amativutitsanso kuti tizimuyang’ana, chifukwa moyo wake suli wofanana ndi wa anthu ena, koma njira zake ndi za mtundu wina. 16 Timayesedwa kwa iye ngati onyenga: apewa njira zathu monga kunyansidwa: anena chitsiriziro cha wolungama kuti adalitsike, nadzitamandira kuti Mulungu ndiye atate wake. 17 Tiyeni tiwone ngati mawu ake ali owona: ndipo tiyeni tiyese zomwe zidzachitike kumapeto kwa iye. 18 Pakuti ngati munthu wolungama ali Mwana wa Mulungu, Iye adzamuthandiza, nadzampulumutsa iye m’dzanja la adani ake. 19 Tiyeni timuyese mwamwano ndi kumuzunza, kuti tidziwe kufatsa kwake ndi kusonyeza kuleza mtima kwake. 20 Tiyeni timuweruze ndi imfa yochititsa manyazi; 21 Zinthu zotere anaziganiza, nanyengedwa; pakuti zoipa zao zawachititsa khungu. 22 Koma za zinsinsi za Mulungu sanazidziwa; 23 Pakuti Mulungu adalenga munthu kuti akhale ndi moyo wosakhoza kufa, ndipo adampanga kukhala chifaniziro cha umuyaya wake. 24 Ngakhale zili choncho, imfa inalowa m’dziko chifukwa cha nsanje + ya Mdyerekezi, + ndipo amene amamugwira akuipeza. GAWO 3 1 Koma miyoyo ya olungama ili m'dzanja la Mulungu, ndipo mazunzo sadzawakhudza. 2 M’maso mwa anthu opusa anaoneka ngati afa, + ndipo kunyamuka kwawo kwachitika mwatsoka. 3 Ndipo kuturuka kwawo kwa ife ku kuonongeka konse, koma ali mumtendere. 4 Pakuti ngakhale alangidwa pamaso pa anthu, chiyembekezo chawo chili chodzaza ndi moyo wosakhoza kufa. 5 Ndipo atalangidwa pang’ono, adzalandira mphotho yaikulu; 6 Monga golide m’ng’anjo, anawayesa, nawalandira monga nsembe yopsereza. 7 Ndipo pa nthawi ya kulangidwa kwawo iwo adzawala, nadzathamanga uku ndi uko ngati zonyezimira pakati pa chiputu. 8 Iwo adzaweruza amitundu, nadzalamulira anthu, ndipo Ambuye wawo adzalamulira kosatha.


9 Iwo amene akhulupirira mwa Iye adzazindikira choonadi, ndipo iwo amene ali okhulupirika m’chikondi adzakhala ndi Iye: pakuti chisomo ndi chifundo ziri kwa oyera ake, ndipo iye asamalira osankhidwa ake. 10 Koma osapembedza adzalangidwa monga mwa zolingalira zao, amene ananyalanyaza olungama, nasiya Yehova. 11 Pakuti aliyense wonyoza nzeru ndi kulera bwino, ali womvetsa chisoni; 12 Akazi awo ndi opusa, ndipo ana awo ndi oipa. 13 Ana awo ndi otembereredwa. Cifukwa cace wodala ali wouma wosadetsedwa, amene sanadziwa kama wacimo; 14 Ndipo wodala ndi mdindo amene ndi manja ake sanachite cholakwa, kapena kuganiza zoipa motsutsana ndi Mulungu; 15 Pakuti zipatso za ntchito zabwino ndi za ulemerero, ndipo muzu wa nzeru sudzagwa. 16 Ana a acigololo sadzafika pa ungwiro wao; 17 Pakuti ngakhale atakhala ndi moyo wautali, sadzayesedwa kanthu; 18 Kapena akamwalira msanga, alibe chiyembekezo, kapena chitonthozo pa tsiku la mayesero. 19 Pakuti mapeto a mbadwo wosalungama ndi woopsa.

15 Anthu anaona izi, koma sanazizindikira, ndipo sanaika m’maganizo mwawo, kuti chisomo chake ndi chifundo chake zili ndi oyera mtima, ndi kuti amalemekeza osankhidwa ake. 16 Momwemo wolungama amene adafa adzatsutsa osapembedza akukhala ndi moyo; ndi unyamata umene posachedwapa ukhala wangwiro zaka zambiri ndi ukalamba wa osalungama. 17 Pakuti iwo adzaona chitsiriziro cha wanzeru, ndipo sadzazindikira chimene Mulungu mu uphungu wake wamukonzera, ndi chimene Yehova wamukhazika muchitetezo. 18 Iwo adzamuwona Iye, nadzapeputsa Iye; koma Mulungu adzawaseka; 19 Pakuti adzawang’amba, nadzawagwetsera pansi, kotero kuti adzakhala opanda chonena; ndipo iye adzawagwedeza kuwachotsa pa maziko; ndipo adzapasulidwa ndithu, nadzakhala ndi cisoni; ndipo chikumbutso chawo chidzatayika. 20 Ndipo akamawerengera zolakwa zawo, adzafika ndi mantha; ndipo mphulupulu zawo zidzawatsutsa pamaso pawo.

GAWO 4

1 Pomwepo wolungama adzayimilira ndi kulimbika mtima kwakukulu pamaso pa iwo amene adamzunza, osawerengera ntchito zake. 2 Iwo akachiwona, adzachita mantha ndi mantha aakulu, ndipo adzazizwa ndi kudabwitsa kwa chipulumutso chake, choposa zonse zimene ankayembekezera. 3 Ndipo iwo adalapa ndi kulira chifukwa cha kuwawa mtima kwa mzimu adzanena mwa iwo okha, Uyu ndiye amene tinkamnyoza nthawi zina, ndi mwambi wa chipongwe; 4 Opusa tinaona moyo wake kukhala wamisala, Ndi matsiriziro ake kukhala opanda ulemu; 5 Awerengedwa bwanji mwa ana a Mulungu, ndipo gawo lake lili mwa oyera mtima! 6 Chifukwa chake talakwitsa njira ya chowonadi, ndipo kuwala kwa chilungamo sikunatiunikire, ndipo dzuŵa la chilungamo silinatiwalire. 7 Tatopa ndi njira ya kuipa ndi chionongeko, inde, tapita m’zipululu, mopanda njira; koma za njira ya Yehova sitinaidziwa. 8 Kodi kunyada kwatipindulira chiyani? kapena chuma ndi kudzikuza kwathu kwatipinduliranji? 9 Zinthu zonsezo zapita ngati mthunzi, ndi ngati msanamira; 10 Ndimo monga ngati ngalawa ipita pamwamba pa mafunde a madzi, imene ikapita, sikupezedwa kalondo kake, kapena njira ya nsonga m’mafunde; 11 Kapena ngati mbalame iuluka m’mlengalenga, palibe chizindikiro cha njira yake; ndipo m’menemo sichidzapezekanso chizindikiro kumene adamukako; 12 Kapena monga ngati muvi ulasa pachidindo, umagawanitsa mpweya, umene nthawi yomweyo umasonkhana pamodzi, kotero kuti munthu sangadziwe kumene unadutsa;

1 Kuposa kukhala ndi ana, ndi kukhala ndi ukoma; 2 Pamene chiripo, anthu amachita chitsanzo pa icho; ndimo ntawi yapita, aifuna : imvala nkota, ndimo ipambana kunthawi zonse, italandira kupambana, kulimbikira kwa mphotho yosadetsedwa. 3 Koma ana ochuluka a oipa sadzaphuka, kapena kuzula mizu pa mitengo yachigololo, kapena kuika maziko olimba. 4 Pakuti ngakhale ziphuka m’nthambi kwa kanthawi; koma osakhalitsa, adzagwedezeka ndi mphepo, ndi mphamvu ya mphepo adzazulidwa. 5 Nthambi zopanda ungwiro zidzathyoledwa; 6 Pakuti ana obadwa m’mabedi osaloleka amachitira mboni zoipa zochitira makolo awo m’mayesero awo. 7 Koma ngakhale wolungama atetezedwa ndi imfa, iye adzakhala mu mpumulo. 8 Pakuti msinkhu wolemekezeka si utali wa nthawi, kapena woyesedwa ndi chiwerengero cha zaka. 9 Koma nzeru ndiyo imvi za amuna, Ndi moyo wamphumphu ndiwo ukalamba. 10 Iye anakondweretsa Mulungu, ndipo anali wokondedwa ndi Iye: kotero kuti pokhala pakati pa ochimwa anasandulika. 11 Inde anachotsedwa msanga, kuopera kuti kuipa kungasinthire kuzindikira kwake, kapena chinyengo chinganyenge moyo wake. 12 Pakuti kulodza kwa zoipa kubisa zinthu zolungama; ndi kuyendayenda kwa zilakolako kupeputsa maganizo opusa. 13 Iye, pokhala wangwiro m’kanthaŵi kochepa, anakwaniritsa nthaŵi yaitali; 14 Pakuti moyo wace unakondweretsa Yehova: Cifukwa cace anafulumira kumcotsa pakati pa oipa.

GAWO 5


13 Chomwecho ifenso, pamene tinabadwa, tinayamba kufika ku mapeto athu, ndipo tinalibe chizindikiro cha ukoma kusonyeza; koma anathedwa m’zoipa zathu. 14 Pakuti chiyembekezo cha oipa chili ngati fumbi louluzika ndi mphepo; ngati thonje lopyapyala louluzika ndi mphepo yamkuntho; monga utsi womwazika uku ndi uku ndi mphepo yamkuntho, ndipo upita monga chikumbutso cha mlendo wotsalira tsiku limodzi. 15 Koma wolungama adzakhala ndi moyo kosatha; mphotho yawonso ili ndi Yehova, ndipo chisamaliro chawo chili ndi Wammwambamwamba. 16 Cifukwa cace adzalandira ufumu waulemerero, ndi korona wokongola ku dzanja la Yehova; 17 Iye adzadzitengera nsanje yake ngati zida zonse, nadzapanga cholengedwa kukhala chida chake chobwezera cilango adani ake. 18 Adzavala chilungamo monga chapachifuwa, ndi chiweruzo choona m’malo mwa chisoti; 19 Iye adzatenga chiyero kukhala chishango chosagonjetseka. 20 Iye adzanola mkwiyo wake woopsa ngati lupanga, ndipo dziko lidzamenyana naye ndi anthu opanda nzeru. 21 Pamenepo mibingu yolunjika yolunjika idzapita kunja; ndipo kuchokera mmitambo, ngati uta wolemedwa bwino, iwo adzawulukira ku chizindikiro. 22 Ndipo matalala odzala ndi mkwiyo adzaponyedwa ngati uta wa mwala, madzi a m’nyanja adzawaukira, ndi mitsinje idzawamiza koopsa. 23 Inde, mphepo yamphamvu idzawaukira, ndi ngati mphepo yamkuntho idzawauluza; motero mphulupulu idzapasula dziko lonse lapansi, ndi kuchita zoipa kudzagwetsa mipando yachifumu ya amphamvu.

13 Iye amaletsa iwo akumfuna, podzizindikiritsa yekha kwa iwo. 14 Aliyense womufunafuna m’mawa sadzakhala ndi zowawa zambiri, chifukwa adzam’peza atakhala pakhomo pake. 15 Chifukwa chake kulingalira pa iye ndiko ungwiro wa nzeru; 16 Pakuti amayendayenda kufunafuna oyenerera iye, adzionetsera kwa iwo m’njira zabwino, nakomana nawo m’malingaliro onse. 17 Pakuti chiyambi chake chenicheni ndicho chilakolako cha kulanga; ndipo chisamaliro cha mwambo ndicho chikondi; 18 Ndipo chikondi ndicho kusunga malamulo ake; ndipo kulabadira malamulo ake ndi chitsimikizo cha kusabvunda; 19 Ndipo kusabvunda kumatifikitsa kwa Mulungu; 20 Chotero kufuna nzeru kumabweretsa ufumu. 21 Ngati mukondwera ndi mipando yacifumu ndi ndodo zacifumu inu, mafumu a anthu, lemekezani nzeru, kuti mucite ufumu kosatha. 22 Kunena za nzeru, chimene iye ali, ndi momwe iye anakulira, ndidzakuuzani inu, ndipo sindidzakubisirani zinsinsi; Sadzasiya choonadi. 23 Ndipo sindidzamuka ndi nsanje yowonongeka; pakuti munthu wotere alibe chiyanjano ndi nzeru. 24 Koma unyinji wa anzeru ndiwo ubwino wa dziko: ndipo mfumu yanzeru ichirikiza anthu. 25 Chifukwa chake landirani malangizo m’mawu anga, ndipo adzakuchitirani zabwino.

GAWO 6

1 Inenso ndine munthu wokhoza kufa, monga onse, ndi mbadwa za iye woyamba kulengedwa pa dziko lapansi; 2 Ndipo m’mimba mwa mayi anga anapangidwa kukhala mnofu + m’miyezi khumi, + yopindika m’magazi, + ya mbewu ya munthu, + ndi chisangalalo chimene chimabwera ndi tulo. 3 Ndipo pamene ine ndinabadwa, ndinajambula mumlengalenga, ndipo ndinagwa pansi, amene ali wa chilengedwe, ndipo mawu oyamba amene ndinalankhula anali kufuula, monga ena onse amachitira. 4 Ndinaleredwa m’nsalu, ndi kusamala; 5 Pakuti palibe mfumu imene inali ndi chiyambi china cha kubadwa. 6 Pakuti anthu onse ali ndi khomo limodzi lolowera kumoyo, ndimonso lotulukamo. 7 Cifukwa cace ndinapemphera, ndipo anandipatsa luntha: Ndinaitana kwa Mulungu, ndipo mzimu wanzeru unadza kwa ine. + 8 Ndinam’konda kuposa ndodo zachifumu + ndi mipando yachifumu, + ndipo sindinaone chuma chochuluka pomuyerekezera ndi iye. 9 Sindinamuyerekeze ndi mwala uliwonse wamtengo wapatali, + chifukwa golidi yense ali naye ngati mchenga waung’ono, + ndipo siliva adzayesedwa ngati dongo pamaso pake.

1 Cifukwa cace imvani mafumu inu, nimumvetse; phunzirani, inu oweruza a malekezero a dziko lapansi. 2 Tcherani khutu inu olamulira anthu; 3 Pakuti mphamvu zapatsidwa kwa inu ndi Yehova, ndi ulamuliro wochokera Kumwambamwamba, amene adzayesa ntchito zanu, nasanthula uphungu wanu. 4 Chifukwa, pokhala atumiki a ufumu wake, simunaweruza kolungama, kapena kusunga chilamulo, kapena kutsata uphungu wa Mulungu; 5 Adzakugwerani moopsa ndi mofulumirirapo, pakuti chiweruzo choopsa chidzakhala kwa iwo amene ali pamalo okwezeka. 6 Pakuti chifundo chidzakhululukira wonyozeka msanga: Koma anthu amphamvu adzazunzidwa koopsa. 7 Pakuti iye amene ali Ambuye wa onse sadzaopa nkhope ya munthu aliyense, ndipo sadzaopa ukulu wa munthu aliyense; 8 Koma mayesero owopsa adzafika pa amphamvu. 9 Chifukwa chake, mafumu, ndinena kwa inu, kuti muphunzire nzeru, osagwa. 10 Pakuti iwo amene amasunga chiyero adzaweruzidwa kukhala oyera; 11 Cifukwa cace kondani mau anga; zikhumbeni, ndipo mudzaphunzitsidwa. 12 Nzeru ndi zaulemerero, ndipo sizifota;

GAWO 7


10 Ndinamkonda iye koposa thanzi ndi kukongola, ndipo ndinasankha kukhala naye m'malo mwa kuwala: pakuti kuwala kochokera mwa iye sikuzima. 11 Zinthu zabwino zonse zinadza kwa ine pamodzi ndi iye, ndipo m’manja mwake muli chuma chosaŵerengeka. 12 Ndipo ndinakondwera mwa iwo onse, pakuti nzeru iwatsogolera; 13 Ndinaphunzira mwakhama, ndipo ndinalankhula naye momasuka: Sindinabisa chuma chake. 14 Pakuti iye ndi chuma chosalephera kwa anthu, chimene iwo amene amachigwiritsa ntchito amakhala mabwenzi a Mulungu, poyamikiridwa chifukwa cha mphatso za kuphunzira. 15 Mulungu wandipatsa ine kulankhula monga momwe ndikanafunira, ndi kuti ndikhale ndi pakati + monga kuyenera kwa zinthu zimene zapatsidwa kwa ine: + chifukwa ndiye amene amatsogolera ku nzeru, + ndipo amawongolera anzeru. 16 Pakuti m’dzanja lake tili ife ndi mawu athu; nzeru zonse, ndi chidziwitso cha mmisiri. 17 Pakuti wandipatsa chidziwitso cha zinthu zimene zilipo, + kuti ndidziwe mmene dziko linapangidwira, + ndi mmene zinthu zilili m’mlengalenga. 18 Chiyambi, chimaliziro, ndi pakati pa nthawi: Kusintha kwa kutembenuka kwa dzuwa ndi kusintha kwa nyengo. 19 Mayendedwe a zaka, ndi malo a nyenyezi: 20 Makhalidwe a zamoyo, ndi ukali wa zirombo: chiwawa cha mphepo, ndi maganizo a anthu: mitundu yosiyanasiyana ya zomera ndi ukoma wa mizu. 21 Ndipo zinthu zonse ziri zobisika kapena zowonekera, ine ndimazidziwa. 22 Pakuti nzeru, imene imagwira ntchito zonse, inandiphunzitsa ine: pakuti mwa iye muli mzimu woyera wozindikira, umodzi wokha, wamitundumitundu, wochenjera, wamoyo, wosadetsedwa, wosadetsedwa, wosadetsedwa, wosapweteka, wokonda chabwino. wofulumira, wosaloledwa, wokonzeka kuchita zabwino; 23 Wokoma mtima kwa munthu, wokhazikika, wokhazikika, wopanda nkhawa, wokhala ndi mphamvu zonse, woyang'anira zinthu zonse, wodutsa mu kuzindikira konse, mzimu woyera, ndi wochenjera kwambiri. 24 Pakuti nzeru iyenda koposa kuyendayenda kulikonse; 25 Pakuti iye ndiye mpweya wa mphamvu ya Mulungu, ndi mphamvu yoyera yotuluka kuchokera ku ulemerero wa Wamphamvuyonse: chifukwa chake palibe chodetsedwa chimene sichingagwere mwa iye. 26 Pakuti iye ndiye kunyezimira kwa kuwala kosatha, kalilole wopanda mawanga wa mphamvu ya Mulungu, ndi chifaniziro cha ubwino wake. 27 Ndipo pokhala mmodzi yekha, akhoza kuchita zonse: ndipo kukhala mwa iye yekha, iye akupanga zinthu zonse kukhala zatsopano: ndipo mu mibadwo yonse kulowa mu miyoyo yopatulika, iye awapanga iwo mabwenzi a Mulungu, ndi aneneri. 28 Pakuti Mulungu sakonda wina koma Iye amene amakhala mwanzeru.

29 Pakuti iye akongola koposa dzuwa, ndi pamwamba pa dongosolo lonse la nyenyezi: poyerekezera ndi kuwala, iye amapezeka pamaso pake. 30 Pakuti pambuyo pa izi ukudza usiku; GAWO 8 1 Nzeru icokera ku mbali ina kufikira ku mbali ina ya mphamvu; 2 Ndinamkonda, ndipo ndinamfuna kuyambira ubwana wanga; 3 Pokhala paubwenzi ndi Mulungu, amakuza ulemu wake: inde, Ambuye wa zinthu zonse anamkonda iye. 4 Pakuti iye adziwa zinsinsi za chidziwitso cha Mulungu, ndi wokonda ntchito zake. 5 Ngati chuma chili chokhumba m’moyo uno; cholemera choposa nzeru nchiyani, ichita zonse? 6 Ndipo ngati kusamala kumagwira ntchito; Ndani mwa onse amene ali wamisiri wocenjera woposa iye? 7 Ngati munthu akonda chilungamo ntchito zake zimakhala zabwino, + pakuti iye amaphunzitsa kudziletsa + ndi kuchenjera, + chilungamo, + mphamvu, + zomwe ndi zinthu zimene anthu sangapindule nazo pamoyo wawo. 8 Ngati munthu akhumba chidziwitso chambiri, iye amadziwa zinthu zakale, ndipo amalingalira molondola zomwe zikubwera: iye amadziwa chinyengo cha zolankhula, ndipo amatha kufotokoza zinsinsi zachinsinsi: iye amawoneratu zizindikiro ndi zodabwitsa, ndi zochitika za nyengo ndi nthawi. 9 Choncho ndinaganiza zom’tengera kwa ine kuti akhale ndi ine, + podziwa kuti adzakhala phungu + wa zinthu zabwino, + wotonthoza m’masautso ndi chisoni. 10 Chifukwa cha iye ndidzayesedwa mwa unyinji, ndipo ndidzalemekezedwa ndi akulu, ndingakhale ndine wamng’ono. 11 Ndidzapezedwa wodzitukumula msanga m’chiweruzo, ndipo ndidzakondwera pamaso pa akulu. 12 Ndikagwira lilime langa, adzandidikira, ndi polankhula adzandimvera bwino; ndikanena zambiri, adzaika manja pakamwa pao. 13 Kudzera mwa iye ndidzalandira moyo wosafa, + ndipo ndidzasiyira kumbuyo kwanga chikumbutso chamuyaya kwa amene akubwera pambuyo panga. 14 Ndidzakonza anthu, ndipo amitundu adzandimvera. 15 Oopsya owopsa adzaopa, pamene iwo angomva za ine; Ndidzapezedwa wabwino mwa unyinji, ngwamphamvu pankhondo. 16 Ndikadzalowa m’nyumba mwanga, ndidzapumula naye; ndipo kukhala naye kulibe chisoni, koma chimwemwe ndi chisangalalo. 17 Tsopano pamene ndinalingalira zinthu zimenezi mwa ine ndekha, + ndi kuzisinkhasinkha mu mtima mwanga, + kuti kukhala wogwirizana ndi nzeru kulibe moyo wosakhoza kufa; 18 Ndipo kukhala naye paubwenzi ndikokondweretsa; ndipo m’ntchito za manja ake muli chuma chosatha; ndi m’kuchita naye chidwi mwanzeru; ndi polankhula naye mbiri yabwino; Ndinapita kufunafuna momwe ndingamutengere kwa ine.


19 Pakuti ndinali mwana wanzeru, ndi mzimu wabwino; 20 Inde, pokhala wabwino, ndinalowa m’thupi wosadetsedwa; 21 Komabe, pamene ndinazindikira kuti sindikanatha kumpeza mwa njira ina, kupatula ngati Mulungu adandipatsa ine; ndipo chimenecho chinali nsonga yanzeru kudziwanso kuti iye anali mphatso ya yani; Ndinapemphera kwa Yehova ndi kum’pempha, ndipo ndinati ndi mtima wanga wonse.

17 Ndipo ndani adadziwa uphungu wanu, ngati simupatsa nzeru, ndi kutumiza Mzimu wanu Woyera wochokera Kumwamba? 18 Pakuti ntheura mendero gha awo ŵakakhalanga pa charu vikasintha, ndipo ŵanthu ŵakasambizgika vinthu ivyo vikukondweskani, + ndipo ŵakaponoskeka na vinjeru.

GAWO 9

1 Iye anasunga woyamba kupangidwa atate wa dziko, amene analengedwa yekha, ndipo anamutulutsa mu kugwa kwake. 2 Ndipo adampatsa mphamvu zolamulira zinthu zonse. 3 Koma wosalungamayo atachoka kwa mkaziyo mu mkwiyo wake, iyenso anawonongeka chifukwa cha ukali umene anapha nawo m’bale wake. 4 Chifukwa cha amene dziko lapansi linamizidwa ndi chigumula, nzeru inalisunganso, ndipo inatsogolera njira ya olungama mu mtengo wochepa. 5 Komanso, mitundu m’chiwembu chawo choipa pochita manyazi, iye adapeza wolungamayo, namsunga wopanda chilema kwa Mulungu, namsunga iye wamphamvu motsutsana ndi chifundo chake pa mwana wake. 6 Anthu oipawo atawonongeka, anapulumutsa munthu wolungamayo, amene anathawa pamoto umene unagwera pamizinda isanuyo. 7 Zoipa za amene mpaka lero chipululu chofuka utsi chili umboni, ndi zomera zobala zipatso zosapsa; 8 Pakuti popanda nzeru, sanangomva chowawa ichi chokha, kuti sanadziwe zinthu zabwino; koma adasiyira dziko lapansi chikumbutso cha kupusa kwawo; 9 Koma nzeru inapulumutsa ku zowawa iwo amene anaitumikira. 10 Pamene wolungamayo anathawa mkwiyo wa mbale wake, iye anamtsogolera iye m’njira zowongoka, namuonetsa ufumu wa Mulungu, nampatsa chidziwitso cha zinthu zopatulika, anamlemeretsa m’mayendedwe ake, nachulukitsa zipatso za ntchito yake. 11 M’chisiriro cha iwo amene anamtsendereza iye anaima pafupi ndi iye, namlemeretsa. 12 Anamteteza kwa adani ake, namsunga kwa omlalira; kuti adziwe kuti ubwino ndi wamphamvu kuposa zonse. 13 Pamene wolungama anagulitsidwa, sanam’siye, koma anam’pulumutsa ku uchimo; 14 Ndipo sanam’siya m’ndende, kufikira atamutengera ndodo ya ufumu, ndi mphamvu pa iwo akum’tsendereza; 15 Anapulumutsa anthu olungama ndi ana opanda cholakwa ku mtundu umene unali kuwapondereza. 16 Analowa m’moyo wa kapolo wa Yehova, nalimbana ndi mafumu owopsa m’zozizwa ndi zizindikiro; 17 Anawapatsa olungama mphotho ya ntchito zawo, nawatsogolera iwo m’njira yodabwitsa; 18 Anawaolotsa pa Nyanja Yofiira, + ndipo anawatsogolera m’madzi ambiri. 19 Koma adamiza adani awo, nawaponya pansi pakuya; 20 Chifukwa chake olungama afunkha osapembedza, nalemekeza dzina lanu loyera, Yehova, nakuza ndi mtima umodzi dzanja lanu lowamenyera nkhondo.

1 Inu Mulungu wa makolo anga, ndi Ambuye wachifundo, amene munapanga zonse ndi mawu anu, 2 Ndipo mwa nzeru zanu munaika munthu, kuti akhale ndi ulamuliro pa zolengedwa zimene mudazilenga; 3 Ndipo lamulirani dziko lapansi monga mwa chilungamo ndi chilungamo, ndi kuchita chiweruzo ndi mtima woongoka; 4 Ndipatseni nzeru, wokhala pa mpando wanu wachifumu; ndipo musandikane Ine pakati pa ana anu; 5 Pakuti ine kapolo wanu, ndi mwana wa mdzakazi wanu, ndine wofooka, ndi wa nthawi yaifupi, ndi wamng’ono kuti ndisamvetsetse chiweruzo ndi malamulo. 6 Pakuti ngakhale munthu sakhala wangwiro chotero pakati pa ana a anthu, koma ngati nzeru yako ilibe ndi iye, iye sadzayesedwa kanthu. 7 Mwandisankha kuti ndikhale mfumu ya anthu anu, ndi woweruza wa ana anu aamuna ndi aakazi; 8 Mwandilamulira kuti ndimange kachisi pa phiri lanu lopatulika, ndi guwa la nsembe m’mudzi momwe mukhalamo, chofanana ndi chihema chopatulika, chimene munachikonza kuyambira pachiyambi. 9 Ndipo nzeru inali ndi inu, imene idziwa ntchito zanu, imene inalipo muja munalenga dziko lapansi, nidziwa chimene chili chokondweretsa pamaso panu, ndi cholungama m’malamulo anu. 10 Mumutumize kucokera kumwamba kwanu kopatulika, ndi ku mpando wacifumu wa ulemerero wanu, kuti pokhalapo agwire nane, kuti ndidziwe cimene cikukondweretsani. 11 Mpo azali koyeba mpe koyeba makambo manso, mpe akolongola ngai na nzete na mibeko ya ngai, mpe akobimisa ngai na nguya ya ye. 12 Chotero ntchito zanga zidzakhala zovomerezeka, ndipo pamenepo ndidzaweruza anthu anu molungama, ndipo ndidzayenera kukhala pa mpando wa atate wanga. 13 Pakuti ndani amene angathe kudziwa uphungu wa Mulungu? Kapena angaganize ndani chimene chili chifuniro cha Ambuye? 14 Pakuti maganizo a anthu ndi oipa, + ndipo maganizo athu ndi osadziwika bwino. 15 Pakuti thupi lovunda limaumiriza moyo, ndipo chihema chanthaka chimalemera maganizo amene amalingalira zinthu zambiri. 16 Ndipo kodi ife sitingapenye bwino pa zinthu zapadziko lapansi, ndipo ndi ntchito kodi ife tingapeze zinthu zimene zili patsogolo pathu, koma zinthu za kumwamba zimene anazifufuza?

GAWO 10


21 Pakuti nzeru inatsegula pakamwa pa osalankhula, + ndipo inachititsa kuti lilime la anthu osalankhula lilankhule. GAWO 11 1 Iye anapindula ntchito zawo m’dzanja la mneneri woyera. 2 Iwo anadutsa m’chipululu chimene munalibe anthu, ndipo anamanga mahema pamalo opanda njira. 3 Iwo analimbana ndi adani awo, ndipo anabwezera chilango adani awo. 4 Pamene anamva ludzu, anaitana kwa Inu, ndipo anawapatsa madzi m’thanthwe la mwala, ndi ludzu lawo linatha m’mwala wolimba. 5 Pakuti ndi zinthu zimene adani awo adalangidwa nazo, momwemonso adapindula m’kusowa kwawo. 6 Pakuti m’malo mwa mtsinje woyenda mpaka kalekale wodzaza ndi magazi oipa. 7 Pakuti chidzudzulo chowonekera cha lamulo, limene anaphedwa nalo, mudawapatsa madzi ochuluka m’njira imene sanayembekeze; 8 Pofotokoza ndi ludzu pamenepo momwe mudalanga adani awo. 9 Pakuti pamene adayesedwa, koma ndi kulangidwa mwachifundo, adazindikira kuti osapembedza adaweruzidwa mu mkwiyo ndi mazunzo, akumva ludzu m'njira ina kuposa olungama. 10 Pakuti awa unawachenjeza ndi kuwayesa, monga atate wake; 11 Kaya anali kulibe kapena analipo, anali kuvutika mofanana. 12 Pakuti chisoni chowirikiza chinawagwera, ndi kubuula chifukwa cha kukumbukira zinthu zakale. 13 Pakuti pamene anamva kuti winayo apindule ndi kulanga kwawo, anamvera Yehova. 14 Pakuti amene adamchitira chipongwe, pamene adatulutsidwa kale kunja pakutulutsa tiana, pomalizira pake, pamene adawona zidachitika, adazizwa. 15 Koma chifukwa cha machenjerero opusa a kuipa kwawo, amene ananyengedwa nawo, analambira njoka zopanda nzeru, ndi zilombo zonyansa, mudatumiza kwa iwo unyinji wa zilombo zopanda nzeru kuwabwezera chilango; 16 Kuti adziwe kuti chimene munthu wachimwa nachonso adzalangidwa nacho. 17 Pakuti dzanja lanu la Wamphamvuyonse, limene linalenga dziko lapansi lopanda maonekedwe, silinafune kutumiza pakati pawo unyinji wa zimbalangondo kapena mikango yaukali; 18 kapena zilombo zosadziŵika, zodzala ndi ukali, zolengedwa kumene, zakupuma mpweya wamoto, kapena pfungo lonyansa la utsi wobalalika, kapena zoturuka m’maso mwao zonyezimira; 19 Choncho, osati zoipa zokha zomwe zingawabweretsere nthawi yomweyo, komanso zowopsyazo zidzawawonongeratu. 20 Inde, popanda izi akadagwa ndi mphepo imodzi, kuzunzidwa ndi kubwezera, ndi kumwazikana ndi mpweya wa mphamvu yanu;

21 Pakuti mukhoza kusonyeza mphamvu zanu zazikulu nthawi zonse pamene mufuna; Ndani angakanize mphamvu ya mkono wanu? 22 Pakuti dziko lonse lapansi pamaso panu lili ngati kambewu kakang’ono ka muyeso, inde, ngati dontho la mame a m’bandakucha, likugwa pansi. 23 Koma inu muchitira onse chifundo; pakuti mukhoza kuchita zonse, ndi kunyalanyaza zolakwa za anthu, chifukwa ziyenera kukonzedwa. 24 Pakuti ukonda zinthu zonse zimene zilipo, ndi kunyansidwa ndi chilichonse chimene unachipanga; 25 Ndipo chikadatha bwanji kanthu, ngati sikudakhala chifuniro chanu? kapena wapulumutsidwa, ngati sunaitanidwa ndi Inu? 26 Koma inu muleka zonse: pakuti nzanu, Yehova, wokonda moyo. GAWO 12 1 Pakuti mzimu wanu wosabvunda uli m'zinthu zonse. 2 Chotero muwalange pang’ono ndi pang’ono amene akulakwa, ndipo muwachenjeze ndi kuwakumbutsa zimene alakwa, kuti kusiya zoipa zawo akakhulupirire Inu, Ambuye. 3 Pakuti munali kufuna kwanu kuononga ndi manja a makolo athu onse okhala m’dziko lanu lopatulika; 4 amene mudadana naye chifukwa chakuchita ntchito zonyansa zamatsenga, ndi nsembe zoipa; 5 Komanso opha ana + opanda chifundo + ndi kudya nyama ya anthu + ndi maphwando a magazi. 6 Ndi ansembe awo amene anali m’gulu la opembedza mafano, + ndi makolo awo amene anapha miyoyo yawo popanda thandizo. 7 Kuti dziko, limene munaliona kukhala loposa ena onse, lilandire koloni loyenera la ana a Mulungu. 8 Koma ngakhale iwo amene munawalekerera ngati anthu, nimunatumiza mavu, akalambula khamu lanu, kuwaononga pang’ono ndi pang’ono. 9 Sikuti sunathe kugonjetsa oipa m’dzanja la olungama pankhondo, kapena kuwaononga nthawi yomweyo ndi zilombo zankhanza, kapena ndi mawu amodzi ankhanza; 10 Koma popereka maweruzo anu pa iwo pang’ono ndi pang’ono, mudawapatsa iwo malo a kulapa, osadziwa kuti iwo ndiwo mbadwo wopulukira, ndi kuti adabadwira choipa chawo mwa iwo, ndi kuti maganizo awo sadzasinthidwa. 11 Pakuti inali mbewu yotembereredwa kuyambira pachiyambi; ndipo simunawakhululukira chifukwa cha kuopa munthu ali yense pa zimene adachimwa nazo. 12 Pakuti ndani adzati, Wachita chiyani? kapena ndani adzakaniza chiweruzo chako? Kapena adzakunenezani ndani chifukwa cha amitundu akutayika, amene mudawalenga? Kapena adzafika ndani kuima pa inu, kubwezera cilango anthu osalungama? 13 Pakuti palibenso Mulungu wina, koma Inu amene amasamalira onse, amene mungamuonetsere kuti chiweruzo chanu sichili cholungama. + 14 Mfumu kapena wolamulira wankhanza sadzatha kuyang’ana nkhope yake pa inu chifukwa cha aliyense amene wamulanga.


15 Popeza uli wolungama, ukonza zinthu zonse molungama, + poganiza kuti n’zosatheka kuweruza munthu amene sanayenere kulangidwa. 16 Pakuti mphamvu zanu ndi chiyambi cha chilungamo, + ndipo chifukwa ndinu Ambuye wa zonse, zimakupangitsani kukhala wachifundo kwa onse. 17 Pakuti pamene anthu sakhulupirira kuti muli wa mphamvu zonse, inu mumasonyeza mphamvu zanu, ndipo pakati pa iwo amene akudziwa izo muonetse kulimba mtima kwawo. 18 Koma iwe, wolamulira mphamvu yako, uweruza ndi chilungamo, ndipo utilamulira ife ndi kukoma mtima kwakukulu: pakuti ungagwiritse ntchito mphamvu pamene ukufuna. 19 Koma mwa ntchito zotere mwaphunzitsa anthu anu kuti munthu wolungama akhale wachifundo, ndipo mwapangitsa ana anu kukhala ndi chiyembekezo chabwino kuti mupereke kulapa machimo. 20 Pakuti ngati munalanga adani a ana anu, ndi oweruzidwa kuti aphedwe, ndi mtima wotero, ndi kuwapatsa nthawi ndi malo, kuti apulumutsidwe nawo ku zoipa zawo; 21 Ndimo ndi kutsenga kwakukuru komwe unaweruza ana ako omwe, kwa atate awo unawalumbirira, ndi kupanga mapangano a malonjezo abwino? 22 Chifukwa chake, mukutilanga, mukwapula adani athu kuchulukitsa ka 1,000, kuti, poweruza, tiganizire bwino za ubwino wanu, ndipo pamene ifenso taweruzidwa, tiyembekezere chifundo. 23 Chifukwa chake, pokhala anthu otayirira ndi osalungama, inu mwawazunza ndi zonyansa zao. 24 Pakuti anasokera kutali kwambiri m’njira zosokera, nawayesa milungu, imene ngakhale zilombo za adani awo ananyozedwa, nanyengedwa, monga ana opanda nzeru. 25 Chotero kwa iwo, monga kwa ana opanda nzeru, mudatumiza chiweruzo kuti chiwanyoze. 26 Koma iwo amene safuna kukonzedwanso ndi chidzudzulo chimene adachita nawo, adzamva chiweruzo choyenera Mulungu. 27 Pakuti onani, zimene adazikwiyira, polangidwa, ndiko kwa iwo amene adawayesa milungu; tsopano akulangidwa mwa iwo, pamene adachiwona, adavomereza kuti ndiye Mulungu woona, amene poyamba adakana kuti sakumudziwa; GAWO 13 1 Zoonadi anthu onse ali opanda pake mwa chibadwidwe chake, amene sadziwa Mulungu, ndipo mwa zinthu zabwino zowoneka sadadziwa Iye amene ali; 2 Koma adayesa moto, kapena mphepo, kapena mphepo yothamanga, kapena mlengalenga wa nyenyezi, kapena madzi amphamvu, kapena zounikira zakuthambo, ndiyo milungu yakulamulira dziko lapansi. 3 Ndi kukongola kwa ndani, ngati kukondwera kwawo kunawatenga kukhala milungu; adziwe kuti Ambuye wa iwo ali wabwino bwanji: pakuti woyamba wa kukongola adawalenga iwo.

4 Koma ngati adazizwa ndi mphamvu zawo ndi ukoma wawo, adziwitse mwa iwo, kuti Iye amene adawapangayo ali wamphamvu bwanji? 5 Pakuti ndi ukulu ndi kukongola kwa zolengedwa monga momwe anazipanga amaoneka. 6 Koma chifukwa cha ichi iwo ali ochepa amene ali ndi mlandu, pakuti mwina asokera pofunafuna Mulungu, ndi kufunitsitsa kumpeza. 7 Pakuti pokhala ali wozoloŵereka m’ntchito zake, iwo amamsanthula mosamalitsa, nakhulupirira zimene akuona, + chifukwa zinthu zooneka ndi zokongola. 8 Ngakhale zili choncho, sadzakhululukidwa. 9 Pakuti akadakhoza kudziwa zambiri kotero kuti akadalunjika pa dziko lapansi; sanamzindikira bwanji Ambuye? 10 Koma ali womvetsa chisoni, ndipo chiyembekezo chawo chili m’zakufa, amene amawatcha milungu, ndiyo ntchito ya manja a anthu, golidi ndi siliva wosonyeza zojambulajambula, ndi zofanizira za nyama, kapena mwala wopanda pake, ntchitoyo. wa dzanja lakale. 11 Tsopano mmisiri wa matabwa + amene akugwetsa matabwa, + akapenyetsa mtengo woyenerera, + n’kuchotsa khungwa lonse mwaluso pozungulirapo, + n’kulipanga bwino kwambiri, + n’kupanga chiwiya chake choyenera kugwirirapo ntchito pa moyo wa munthu. 12 Ndipo anataya zinyalala za ntchito yake kuti akonzere chakudya chake, adakhuta yekha; 13 Ndipo anatenga zinyalala pakati pa iwo osathandiza, pokhala mtengo wokhota, ndi wodzala ndi mfundo, analisema mosamalitsa, wopanda kanthu kakuchita, naciumba ndi luntha la luntha; anachipanga icho kukhala chifaniziro cha munthu; 14 Kapena anachiyesa ngati chirombo china chonyansa, nachivundikira ndi buluu, nachipaka utoto chofiira, ndi kuchikuta malo onse m’menemo; 15 Ndipo atamanga chipinda choyenera, nachiika pakhoma, nachimanga ndi chitsulo; 16 Pakuti adaukonzera kuti sungagwe, podziwa kuti sungathe kudzipulumutsa; pakuti ndi fano, nalonso liyenera kuthandizidwa; 17 Kenako amapempherera chuma chake, mkazi wake ndi ana ake, ndipo sachita manyazi kulankhula ndi amene alibe moyo. 18 Pakuti iye aitana pa umoyo wofooka; pakuti thandizo lipempha modzichepetsa amene alibe chosowa chothandizira: ndipo pa ulendo wabwino apempha amene sangathe kuponda. 19 Ndipo pakupeza ndi kupeza, ndi kuchita bwino kwa manja ake, apempha mphamvu zakuchita kwa iye, amene sangathe kuchita kalikonse. GAWO 14 1 Ndiponso, munthu wokonzeka kuyenda panyanja, ndipo ali pafupi kudutsa mafunde aukali, aitana mtengo wovunda woposa chotengera chomunyamula. 2 Pakuti ndithu, chikhumbo cha phindu chinalingalira zimenezo, ndipo wantchito anachimanga ndi luso lake.


3 Koma cisamalilo canu, Atate, cicicita; 4 Kusonyeza kuti mukhoza kupulumutsa ku ngozi iliyonse: inde, ngakhale munthu anapita kunyanja popanda luso. 5 Koma inu simukufuna kuti ntchito za nzeru zanu zikhale zachabechabe, ndipo chifukwa chake anthu apereka miyoyo yawo ku kamtengo kakang’ono, ndi kudutsa nyanja yolimba m’chotengera chofowoka apulumutsidwa. 6 Pakuti kalenso, pamene zimphona zodzikuza zinawonongeka, chiyembekezo cha dziko lolamulidwa ndi dzanja lanu chinapulumuka m’chotengera chofowoka, nichisiya ku mibadwomibadwo mbewu ya mibadwo. 7 Pakuti wodala ndi mtengo umene mudzera chilungamo. 8 Koma chopangidwa ndi manja nchotembereredwa, monganso iye amene adachipanga: iye, chifukwa adachipanga; ndipo icho, chifukwa, pokhala chovunda, icho chinatchedwa mulungu. 9 Pakuti munthu wosaopa Mulungu ndi wosaopa Mulungu amadana naye mofanana. 10 Pakuti chopangidwa chidzalangidwa pamodzi ndi iye amene adachipangacho. 11 Chifukwa chake ngakhale pa mafano a amitundu padzakhala kuyendera; 12 Pakuti kupanga mafano kunali chiyambi cha chigololo chauzimu, ndipo kupangidwa kwake ndiko kuvunda kwa moyo. 13 Pakuti sadakhalapo kuyambira pa chiyambi, ndipo sadzakhala kunthawi yonse. 14 Pakuti ndi ulemerero wopanda pake wa anthu adalowa m’dziko lapansi; 15 Pakuti atate amene adasautsika ndi kulira kosayembekezereka, + atapanga fano + la mwana wake amene anali kuchotsedwa mwamsanga, + n’kumulemekeza monga mulungu amene pa nthawiyo anali munthu wakufa, + n’kumapereka kwa anthu amene anali pansi pake miyambo ndi nsembe. 16 Chotero m’kupita kwa nthaŵi mwambo wosaopa Mulungu umene unakula mwamphamvu unasungidwa monga lamulo, ndipo mafano osema analambiridwa ndi malamulo a mafumu. 17 Amene sanakhoze kumchitira ulemu pamaso pake, popeza adakhala kutali, adatenga nkhope yake yakunja kutali, napanga chifaniziro cha mfumu imene anailemekeza, kuti ndi mtima umenewo amunyengerere iye amene adamchitira ulemu. anali kulibe, ngati kuti analipo. 18 Komanso khama limodzi la mmisiriyo linathandiza kupititsa patsogolo anthu osadziwa zikhulupiriro zambiri. 19 Pakuti iyeyo, pofuna kukondweretsa wina waulamuliro, anakakamiza luso lake lonse kupanga maonekedwe abwino kwambiri. 20 Chotero khamu la anthu, lokopeka ndi chisomo cha ntchitoyo, linamtenga iye tsopano ngati mulungu, amene kale pang’ono ankalemekezedwa. 21 Ndipo iyi inali nthawi yonyenga dziko lapansi: pakuti anthu, potumikira tsoka kapena nkhanza, amatchula miyala ndi mitengo dzina losaneneka.

22 Komanso izi sizinali zokwanira kwa iwo, kuti adalakwa m’chidziwitso cha Mulungu; koma pamene anakhala mu nkhondo yaikulu ya umbuli, miliri yaikulu imeneyo inatcha mtendere. 23 Pakuti pamene amapha ana awo nsembe, kapena kuchita miyambo yachinsinsi, kapena kuchita maphwando achilendo; 24 Iwo sanasunge moyo kapena ukwati wosadetsedwa; 25 Kotero kuti munalamulira mwa anthu onse, popanda kuleka mwazi, kupha munthu, kuba, ndi chinyengo, chivundi, kusakhulupirika, maphokoso, lumbiro labodza; 26 Kusautsa anthu abwino, kuiwala kutembenuka mtima, kuipitsa miyoyo, kusintha chifundo, chisokonezo m’mabanja, chigololo, ndi chidetso chopanda manyazi. 27 Pakuti kupembedza mafano kosatchulidwa dzina ndiko chiyambi, chifukwa, ndi mapeto a zoipa zonse. 28 Pakuti angakhale amisala pokhala akusangalala, kapena anenera monama, kapena akukhala osalungama, kapena adzilumbira mopeputsa. 29 Pakuti kukhulupirira kwawo mafano amene alibe moyo; ngakhale alumbira monama, koma osayang'ana kuti adzapwetekedwa. 30 Koma pazifukwa ziwirizi adzalangidwa molungama, + chifukwa sanaganizire bwino za Mulungu, + chifukwa anali kulabadira mafano, + ndipo analumbira mopanda chilungamo + m’chinyengo, akunyoza chiyero. 31 Pakuti si mphamvu ya iwo amene alumbira mwa iwo; GAWO 15 1 Koma Inu, Mulungu, ndinu wachisomo, ndi woona, woleza mtima, ndi wacifundo wokonza zonse; 2 Pakuti tikachimwa, ndife anu, podziwa mphamvu yanu; 3 Pakuti kukudziwani inu ndi chilungamo chenicheni: inde, kudziwa mphamvu yanu ndi muzu wa moyo wosafa. 4 Pakuti ngakhale zolengedwa zonyansa za anthu sizinatinyenge, kapena fano lodetsedwa ndi mitundu ya mitundu, ntchito yopanda phindu ya wojambula; 5 Maso a anthu opusa amawakhumbira, ndipo amalakalaka chifaniziro cha chifaniziro chakufa, chimene chilibe mpweya. 6 Onse amene amazipanga, amene amazilakalaka, ndi amene amazilambira, ali okonda zinthu zoipa, ndipo ali oyenera kukhala nazo zimenezo kukhulupirira. 7 Pakuti woumba, akuumba dothi lofewa, aumba chotengera chiri chonse ndi ntchito zambiri za utumiki wathu; inde ndi dongo lomwelo apanga zotengera za ntchito yoyera; pa ntchito iliyonse, woumba mbiya ndiye woweruza. 8 Ndipo pogwiritsa ntchito zonyansa, apanga mulungu wopanda pake ndi dongo lomwelo, iye amene adapangidwa kale pang’ono ndi dothi, ndipo m’kanthawi pang’ono abwereranso kwa iye; adafunsa. 9 Ngakhale kuti iye amasamala za iye, sikuti adzakhala ndi ntchito zambiri, kapena kuti moyo wake ndi waufupi, koma amayesetsa kuchita bwino kwambiri ndi osula golide ndi siliva, ndipo amayesetsa kuchita monga amisiri amkuwa, ndipo amaona kuti ndi ulemerero wake kupanga zinthu zachinyengo.


10 Mtima wake ndi phulusa, chiyembekezo chake n’choipa kuposa dziko lapansi, ndi moyo wake wamtengo wapatali kuposa dongo. 11 Popeza sanadziwa Mlengi wake, amene anauzira mwa iye mzimu wamoyo, nauzira mzimu wamoyo. 12 Koma iwo anayesa moyo wathu ngati choseketsa, ndi nthawi yathu pano ngati msika wopezera phindu; 13 Pakuti munthu uyu, wakuchita zinthu zapadziko lapansi, amapanga zotengera zophwanyika ndi zifaniziro zogoba, akudziwa kuti ndi zokhumudwitsa kuposa ena onse. 14 Ndipo adani onse a anthu a mtundu wako, amene amawamvera, ali opusa ndithu, ndipo ali omvetsa chisoni kuposa makanda. + 15 Iwo ankaona kuti mafano onse a anthu a mitundu ina anali milungu + imene ilibe mphamvu yopenya, mphuno, makutu omva, zala za manja zogwira. ndipo mapazi ao achedwa; 16 Pakuti munthu adazipanga, ndipo wobwereka mzimu wake adazipanga: koma palibe munthu angathe kupanga mulungu wonga iye. 17 Pakuti pokhala munthu wokhoza kufa, amachita zinthu zakufa ndi manja oipa, + pakuti iyeyo ndi wabwino kuposa zinthu zimene iye amazilambira, + popeza anakhala ndi moyo kamodzi, koma sanatero. 18 Inde, iwo analambiranso zirombo zija zodanidwa kwambiri: pakuti kuzilinganiza pamodzi, zina nzoipa kuposa zina. 19 Ngakhalenso sizili zokongola, zokhumbidwa ndi zirombo: koma zidapita popanda chiyamiko cha Mulungu ndi madalitso ake. GAWO 16 1 Chotero iwo analangidwa koyenera, ndipo anazunzidwa ndi unyinji wa zilombo. 2 M’malo mwa chilango chimene munachitira anthu a mtundu wanu mwachifundo, munawakonzera chakudya chachilendo, + zinziri zodzutsa chilakolako chawo. 3 Kuti iwo, polakalaka chakudya, kuti chifukwa cha kunyansidwa kwa zilombo zotumizidwa pakati pawo, zinyansidwe ndi chimene anachifuna; koma iwowa, pokhala ndi umphaŵi kwa nthawi yochepa, akakodwe nacho chilako lako chachilendo. 4 Pakuti kudayenera kuti iwo ochitira nkhanza adzere chisoni chawo, chimene sakadachipeŵa; 5 Pakuti pamene ukali woopsa wa zirombo unawagwera iwo, ndipo anawonongeka ndi mbola za njoka zokhota, mkwiyo wanu sunakhalire mpaka kalekale. 6 Koma anabvutika kwa kanthawi, kuti akachenjezedwe, pokhala nacho chizindikiro cha chipulumutso, kuti akumbukire lamulo la chilamulo chanu. 7 Pakuti iye amene anatembenukira kwa ilo sanapulumutsidwa ndi chimene adachiwona, koma ndi Inu, amene ndinu Mpulumutsi wa onse. 8 Ndipo m’menemo mudavomereza adani anu, kuti Inu ndinu wopulumutsa ku zoipa zonse; 9 Kwa iwo anapha ziwala ndi ntchentche, ndipo sanapezeke chowachiritsira moyo wawo;

10 Koma ana ako sanagonjetse mano a zinjoka zolusa: pakuti cifundo canu cinali mwa iwo nthawi zonse, ndipo munaciritsa iwo. 11 Pakuti analaswa, kuti akumbukire mau anu; ndipo anapulumutsidwa msanga, kuti osagwa m’kuiwala kozama, akakumbukire kosalekeza za ubwino wanu. 12 Pakuti sichinali therere, kapena thonje, limene linawachiritsa, koma mawu anu, O Ambuye, amene achiritsa zinthu zonse. 13 Pakuti uli nayo mphamvu ya moyo ndi imfa; 14 Munthu amapha ndithu ndi zoipa zake; ngakhale moyo wolandiridwa mmwamba udzabweranso. 15 Koma sikutheka kuthawa m’dzanja lako; 16 Pakuti osaopa Mulungu, amene anakana kukudziwani, anakwapulidwa ndi mphamvu ya dzanja lanu; 17 Pakuti chodabwitsa kwambiri, motowo unali ndi mphamvu zambiri m’madzi, umene umazimitsa zinthu zonse: pakuti dziko limamenyera nkhondo olungama. 18 Pakuti nthawi ina lawi la moto linachepetsedwa, kuti lisapse zilombo zotumizidwa kwa anthu osapembedza; koma iwo eni akhoza kuwona ndi kuzindikira kuti iwo anazunzidwa ndi chiweruzo cha Mulungu. 19 Ndipo pa nthawi ina umayaka ngakhale pakati pa madzi kuposa mphamvu ya moto, kuti uwononge zipatso za dziko losalungama. 20 M’malo mwake munadyetsa anthu anu ndi chakudya cha angelo, + ndipo munawatumizira mkate wochokera kumwamba wokonzedwa popanda ntchito yawo, + wokhoza kukhutitsa aliyense kukondwera + ndi kuvomereza kukoma kulikonse. 21 Pakuti chakudya chako chinafotokozera kukoma kwako kwa ana ako, ndi kutumikira kwa njala ya wakudyayo, zinakhazikika monga momwe munthu aliyense angafunire. 22 Koma chipale chofewa ndi madzi oundana zinapirira moto, ndipo sizinasungunuke, + kuti adziwe kuti moto woyaka pa matalala + ndi mvula yonyezimira, + unawononga zipatso za adaniwo. 23 Koma ichi adayiwalanso mphamvu yake, kuti wolungama adyedwe. 24 Pakuti cholengedwa chimene chimatumikira Inu, amene ndinu Mlengi, chimawonjezera mphamvu yake pa osalungama pa chilango chawo, ndipo chimachepetsa mphamvu zake kuti chithandize iwo amene akukhulupirira Inu. 25 Natenepa, pyenepi pyasanduka m’maonekero onsene, mbabvera kukoma ntima kwanu, mbakudyesa pinthu pyonsene, mwakubverana na pinafuna iwo akusowa. 26 Kuti ana anu, Ambuye, amene mumawakonda, adziwe, kuti kukula kwa zipatso sikudyetsa munthu, koma kuti ndi mawu anu, amene amasunga iwo amene akukhulupirira Inu. 27 Pakuti chimene sichinatenthedwa ndi moto, chikatenthedwa ndi kadzuwa kakang’ono, chinasungunuka msanga; 28 Kuti zidziwike, kuti tiyenera kuletsa dzuwa kukuyamikani, ndi kupemphera kwa inu mbandakucha. 29 Pakuti chiyembekezo cha anthu osayamika chidzasungunuka ngati chisanu cha m’nyengo yachisanu, ndipo chidzachoka ngati madzi opanda pake.


GAWO 17 1 Pakuti maweruzo anu ndi akulu, osaneneka; 2 Pakuti pamene anthu osalungama adaganiza zopondereza mtundu woyera; iwo otsekeredwa m’nyumba zawo, andende a mdima, omangidwa ndi zomangira za usiku wautali, anagona komweko otengedwa ku chisungiko chosatha. 3 Pakuti pamene ankaganiza kuti agona mobisika m’machimo awo amseri, anabalalitsidwa pansi pa chophimba chakuda chakuyiwala, ndipo anadabwa kwambiri, ndipo anavutika ndi masomphenya achilendo. 4 Pakuti ngakhale ngodya imene inawatsekereza sikanatha kuwaletsa kuopa, koma maphokoso ngati a madzi akutsika anamveka pozungulira iwo, ndipo masomphenya achisoni anaonekera kwa iwo ndi nkhope zolemetsa. 5 Palibe mphamvu ya moto imene ikanawaunikira, ngakhale malawi owala a nyenyezi sakanatha kuwalitsa usiku woopsawo. 6 Koma moto woyaka moto woopsa kwambiri unaonekera kwa iwo, chifukwa anachita mantha kwambiri ndipo anaganiza kuti zimene anaonazo zinali zoipa kwambiri kuposa zimene sanazione. 7 Zonyenga zamatsenga zinagwetsedwa pansi, ndipo kudzikuza kwawo mwanzeru kunadzudzulidwa ndi manyazi. 8 Pakuti iwo amene adalonjeza kuchotsa zowopsa ndi zovuta kwa moyo wodwala, adadwala ndi mantha, oyenera kusekedwa. 9 Pakuti ngakhale palibe chinthu choopsya chidawawopa iwo; ndikuchita mantha ndi zirombo zodutsapo, ndi mluzu wa njoka; 10 Iwo anafa chifukwa cha mantha, kukana kuti saona mpweya, umene sungakhoze kuwapeŵeka. 11 Pakuti kuipa, kumene kutsutsidwa ndi umboni wake, n’kodetsa nkhawa kwambiri, + ndipo chikumbumtima chimachitira umboni zinthu zowawa. 12 Pakuti kuopa sikuli kanthu kena, koma kupatsirana ndi machiritso amene ali ndi nzeru. 13 Ndipo chiyembekezo chochokera m’katimo, pokhala chocheperapo, chimayesa kusadziwa koposa chimene chimabweretsa mazunzo. 14 Koma iwo anagona tulo tomwe usiku womwewo, umene unali wosapiririka, umene unawagwera kuchokera pansi pa Gehena wosapeŵeka. 15 Ena anazunzika ndi masomphenya owopsa, ndipo mwina anakomoka, mitima yawo inalefuka: pakuti mantha adzidzidzi, osayembekezeka, adawagwera. 16 Chotero aliyense amene anagwa anasungidwa mwamphamvu, ndipo anatsekeredwa m’ndende yopanda mipiringidzo yachitsulo. 17 Pakuti angakhale anali mlimi, kapena mbusa, kapena wanchito m’munda, anagwidwa, napirira chosowa chimene sichikanapeŵeka; pakuti onse anamangidwa ndi unyolo umodzi wamdima. 18 Kaya mphepo ya mluzu, kapena phokoso la mbalame pakati pa nthambi zotambasuka, kapena kugwa kokondweretsa kwa madzi oyenda mwamphamvu;

+ 19 Kapena phokoso loopsa la miyala yogwetsedwa, + kuthamanga kosaoneka kwa zilombo zodumpha, + kapena phokoso la phokoso la zilombo zolusa, + kapena mkokomo wofuwula kuchokera kumapiri amphako; zinthu izi zidawakomoka chifukwa cha mantha. 20 Pakuti dziko lonse lapansi linawala ndi kuwala koonekera bwino, ndipo palibe amene anatsekeredwa mu ntchito yawo. 21 Pa iwo okha adawayala usiku wolemera, chithunzithunzi cha mdima umene udzawalandira pambuyo pake; GAWO 18 1 Ngakhale kuli tero oyera anu anali nako kuwunika kwakukuru ndithu, amene anamva mawu awo, ndi osawona maonekedwe awo, chifukwa iwonso sanamve zowawa zomwezo, iwo anawawerengera iwo odala. 2 Koma popeza sadawachitire zoipa tsopano, amene adaponderezedwa kale, adawathokoza, ndipo adawapempha chikhululuko chifukwa adali adani. 3 M’malo mwake mudawapatsa Lawi lamoto loyaka, kuti likhale mtsogoleri wa ulendo wosadziwika, ndi dzuwa lopanda vuto lowasangalatsa. 4 Pakuti anali oyenera kulandidwa kuunika ndi kutsekeredwa m’ndende ya mdima, + amene anatsekera ana ako m’ndende, + amene kudzera mwa iwo + kuwala kwa chilamulo + kunadzaperekedwa kudziko lapansi. 5 Ndipo pamene adatsimikiza kupha makanda a oyera mtima, mwana mmodzi ataponyedwa kunja, ndi kupulumutsidwa, kuti awadzudzule, munachotsa khamu la ana awo, ndi kuwaononga onse m’madzi amphamvu. 6 Za usiku womwewo makolo athu anatsimikiziridwa kale, kuti podziwa malumbiro amene adawakhulupirira, pambuyo pake akhale osangalala. 7 Chomwecho chidalandiridwa mwa anthu anu chipulumutso cha olungama, ndi chiwonongeko cha adani. 8 Pakuti chimene munalanga nacho adani athu, momwemo mudalemekeza ife amene mudayitana. 9 Pakuti ana olungama a anthu abwino anapereka nsembe mobisa, ndipo ndi chivomerezo chimodzi anakhazikitsa lamulo lopatulika, kuti oyerawo akhale ogawana nawo zabwino ndi zoipa zomwezo, atate tsopano akuimba nyimbo zotamanda Mulungu. 10 Koma tsidya lina linamveka kulira kwa adani, ndipo phokoso lachisoni linkamveka kunja kwa ana amene anali kulira. 11 Mbuye ndi kapoloyo adalangidwa mwanjira imodzi; ndipo monga mfumu, momwemo anavutikira munthu wamba. 12 Chotero onse pamodzi anali ndi akufa osaŵerengeka ndi mtundu umodzi wa imfa; ngakhale amoyo sanakwanira kuwaika; pakuti m'kamphindi kamodzi mbadwa zomveka za iwo zinaonongeka. 13 Pakuti ngakhale sadakhulupirire kanthu chifukwa cha matsenga; pa chionongeko cha ana oyamba kubadwa, iwo anavomereza anthu awa kukhala ana a Mulungu. 14 Pakuti pamene zinthu zonse zinali mu phee, ndi usiku womwewo unali pakati pa njira yake yofulumira.


. 16 Ndipo unabweretsa lamulo lako losanyenga ngati lupanga lakuthwa, ndipo unaimirira unadzaza zinthu zonse ndi imfa; ndipo idakhudza kumwamba, koma idayima padziko. 17 Pamenepo mwadzidzidzi masomphenya a maloto owopsa anawavutitsa kwambiri, ndipo zoopsa zinawagwera mosayembekezereka. 18 Ndipo wina adaponyedwa pano, ndi wina apo, atatsala pang'ono kufa, adawonetsa chifukwa cha imfa yake. 19 Pakuti maloto amene anali kuwavutitsa anali kusonyeza zimenezi, kuti angawonongeke, ndipo osadziwa chifukwa chimene iwo anali kuvutikira. 20 Inde, kulawa kwa imfa kunakhudzanso olungama, ndipo panali chiwonongeko cha khamu la anthu m’chipululu; 21 Pakuti pamenepo munthu wosalakwayo adafulumira, nayimilira kuwateteza; nabwera nacho chikopa cha utumiki wake woyenera, ndiyo pemphero, ndi chopereka chotetezera cha zofukiza, anaumiriza mkwiyowo, nathetsa tsokalo, nadzinenera kuti iye ndiye mtumiki wanu. 22 Chotero iye anagonjetsa wowonongayo, osati ndi mphamvu ya thupi, kapena mphamvu ya manja, koma ndi mawu anagonjetsa iye amene analanga, nanena zolumbira ndi mapangano amene anapangana ndi makolo. 23 Pakuti pamene akufawo anagwa pansi miyulu, wina ndi mzake, naima pakati, iye analetsa mkwiyo, nagawa njira kwa amoyo. 24 Pakuti mu malaya aatali munali dziko lonse lapansi, ndi m’mizere inayi ya miyala munali ulemerero wa makolo, ndi ulemerero wanu pa chisoti cha mutu wake. 25 Wowonongayo adawagwera, ndipo adawaopa; pakuti adangolawa mkwiyowo. GAWO 19 1 Koma osapembedza, mkwiyo unawadzera wopanda chifundo kufikira chimaliziro; 2 Momwe adawalola kuti amuke, ndi kuwatumiza mwachangu, adalapa ndi kuwalondola. 3 Pakuti pamene anali kulira maliro ndi kulira maliro pa manda a akufa, iwo anawonjezera njira ina yopusa, ndipo anawathamangitsa monga othawa, amene anawapempha kuti achoke. 4 Pakuti choikidwiratu, chimene iwo anayenera, chinawafikitsa ku mapeto amenewa, ndi kuwachititsa kuiwala zinthu zimene zinali zitachitika kale, kuti akwaniritse chilango chimene chinatsala pang’ono kubweretsa mazunzo awo. 5 ndi kuti anthu ako adutse njira yodabwitsa, koma akapeze imfa yachilendo. 6 Pakuti cholengedwa chonse mu mtundu wake woyenerera chinapangidwanso mwatsopano, potumikira malamulo achilendo + amene anapatsidwa kwa iwo, + kuti ana anu asungidwe popanda kuvulazidwa. 7 Monga mtambo wophimba msasa; ndipo pamene panayima madzi patsogolo pake, panaoneka mtunda; ndi

m’Nyanja Yofiira njira yopanda chopinga; ndi mu mtsinje wachiwawa munda wobiriwira; 8 Kumene anadutsa anthu onse amene anatetezedwa ndi dzanja lanu, poona zodabwitsa zanu zodabwitsa. 9 Pakuti anaturuka ngati akavalo, nadumpha ngati ana a nkhosa, nalemekeza Inu, Yehova amene munawapulumutsa. 10 Pakuti anali kukumbukila zimene zinacitika pamene anali kukhala m’dziko lacilendo, mmene nthaka inabala ntchentche m’malo mwa ng’ombe, ndi mmene mumtsinje unaunjikila achule ambili m’malo mwa nsomba. 11 Koma pambuyo pake adawona mbalame za m`badwo watsopano, m'mene ukutsogozedwa ndi njala yawo, zidapempha zakudya zabwino. 12 Pakuti zinziri zinawadzera kuchokera m’nyanja kuti asangalale. 13 Ndipo zilango zinafika pa ochimwa, osati popanda zizindikiro zakale ndi mphamvu ya mabingu: pakuti anazunzika mwachilungamo mogwirizana ndi kuipa kwawo, kotero kuti anachitira khalidwe louma ndi lachidani kwambiri kwa alendo. 14 Pakuti anthu a ku Sodomu sanalandire aja, amene sanawadziwa pofika iwo; 15 Ndipo si cotero cokha, koma kapena adzalemekezedwa kwa iwo, popeza anacita alendo, osayanjana nawo; 16 Koma awa adawasautsa kowopsa, amene adalandira nawo maphwando, ndipo adagawana nawo malamulo omwewo. 17 Chotero ngakhale ndi khungu iwo anakanthidwa, monga iwo anali pa makomo a munthu wolungama: pamene, atazingidwa ndi mdima waukulu woopsa, aliyense anafunafuna polowera pa makomo ake. 18 Pakuti m’mene zinthu za m’mwamba zidasandulika mwazokha ndi kumvana, monga ngati m’zangoli asintha dzina la nyimboyo, ndipo ali mawu ake; chimene chingazindikirike ndi maso a zimene zidachitidwa. 19 Pakuti zinthu zapadziko lapansi zinasandulika madzi, ndi zinthu zimene zisanasambe m’madzi, tsopano zinapita pansi. 20 Moto unali ndi mphamvu m’madzi, naiwala ukoma wake; 21 Kumbali ina, malawi a motowo sanawononge thupi la zamoyo zovunda, ngakhale kuti zinayenda mmenemo; kapena kusungunula mtundu wa nyama wakumwamba wozizira umene unali wachibadwa wokhoza kusungunuka. 22 Pakuti m’zonse, Yehova, munakuza anthu anu, ndi kuwalemekeza, ndipo simunawapeputsa, koma munawathandiza nthawi zonse ndi malo onse.


Turn static files into dynamic content formats.

Create a flipbook