Cebuano - The Letter of Aristeas

AngSulatniAristeas

PASIUNA

SasulatniAristeas,usasalabingtalagsaonugkaraannga mgapagbangonniiningkoleksyon,layonakaayoang atongnaabtangikankangAdanugEva,layonakaayo gikansaLunopKiningasinulatnagpresentarugusaka talan-awonsakalig-onsatawhanongrasa,nganakapapuyo pag-usabsaYuta,ubansagamhanangmganasodnga nagpuyosakahalangdonugkahalangdon

Mabasanimodinhiangbahinsaunangbantugang bibliophilesiPtolemyPhiladelphusGustoniyang kolektahonsaiyanglibraryasaAlexandriaang"tanang librosakalibutan."Sakatapusan,saiyangtinguhanga makakuhaogusakadakongbuhatangmgaBalaodsa mgaHudiyogibaligyaniyaang100,000kamgabihag alangnianangalibro.Kinitingaliangpinakataasnga presyonganabayransukadalangsausakabuhat Nagpresentarkiniogusakatalagsaonngahinungdansa katapusansaDakongPagkabihag

Angmgapanghitaboniiningasoynahitabosapanahonsa kinabuhisabantogangReynaArsinoe,kinsanamatay niadtong270BCAngeksaktongpetsasapagsulatdili matino.

Angmgadetalyesakinabuhisapalasyo,angpaghisgotsa mgaproblemasakatilingbansapanahonkaron,labing makapainteresugklarokaayoUsakatalagsaonnga nadiskobrehanniiningpanahonaangpagtan-awsahariug saiyangmgabisitanganagdula-dulaogmgapangutanaug tubagatolsailangbangkete

Angistrukturaniiningmakatagbawngatrabahomaoang mosunod:

1DedikasyonsalibrongadtokangPhilocrates

2.Pasiunangaksyon:

(a)AngsugyotsaLibrarianngabuhianangmgabihagnga Judiobaylosausakalibro

(b)Angkalingkawasan.

(c)AngsulatniPhiladelphusngadtokangEleazar (d)Angtubag

(e)Angmgangalansakomitengagitudlosapaghubadsa libro

3Deskripsyonsamgaregalosahari: (a)Anglamesa(lagmitanglabingdetalyadongapirasosa muweblesnganahimosukad)

(b)Anglainnagpresentar

4.PaghulagwaysaJerusalem.

(a)Angtemplo(ugangsistemasatuboransatubig)

(b)Angseremonyas (c)Angkuta.

(d)Angsiyudad (e)Angkabanikanhan

5.PanamilitniEleazar.

6AngpagpasabotniEleazarsabalaod(kiniusakalawom ngakaalam)

7.Angpagdawat.

8Angbangkete(72kapangutanaugtubag)

9AngpaghubadsaLibro

KAPITULO1

SapanahonsaPagkabihagsamgaHudiyosaEhipto,si PtolemyPhiladelphusnagpadayagsaiyangkaugalingon isipunangbantugangbibliophileGustoniyanga maangkonangtananglibrosakalibutansaiyanglibrarya; aronmakuhaangmgaBalaodniMoises,mitanyagsiya ngaibayloang100,000kamgabihagalangniananga trabahonganag-ingon,"Usagyudkinikagamaynga panalangin!"

1Tungodkaynakakolektaakoogmgamateryalalangsa usakahalandumonngakasaysayansaakongpagbisita kangEleazarangHataasngaParisamgaJudio,ugtungod kaykamo,mgaPhilocrates,samtangwalakamomawad-i oghigayonsapagpahinumdomkanako,nagbutangog dakongtipigsapagdawatogasoysamgamotiboug tumongsaakongmisyon,naningkamotakosapaghimoog klarongapagpasabotsabutangalangkaninyo,kayakong nakitangakamoadunaynaturalngagugmasapagkat-on, usakahiyasngamaoanglabingtaasngagipanag-iyasa tawongakanunayngamaningkamotnga'duganganang iyangkahibalougmganakuha'pinaagimansapagtuonsa kasaysayanopinaagisaaktuwalngapag-apilsamga panghitabomismo

2Pinaaginiini,pinaagisapagdawatsalabinghalangdon ngamgaelemento,ngaangkalagmatukodsakaputli,ug humanmapuntingangtumongniinisapagkadiosnon,ang labinghalangdonngatumongsatanan,gigamitniinikini isipdilimasayopngagiyaugsaingonmakakuhaogusaka tinongakatuyoan

3Angakongdebosyonsapagpangitasarelihiyosong kahibalomaoangnagdalakanakosapag-embahadangadto satawongaakonggihisgutan,kinsagiilapag-ayosaiyang kaugalingongmgalungsuranonugsauban,tungodsa iyanghiyasugkahalangdon,ugkinsaadunaymga dokumentongalabingbililhonsamgaJudiosaiyang kaugalingongnasudugsalangyawngamgayutaalangsa paghubadsabalaanngabalaod,kayangilangmgabalaod gisulatsamgapergaminongapanitsamgakaraktersamga Judio

4Unya,kiningembahadaakonggisugdanubanang kadasig,humanunasatanannakakitaoghigayonsa

pagpangamuyosaharialangsamgaHudiyongbihagnga gidalagikansaJudeangadtosaEhiptosaamahansahari, sadihangunaniyangnakuhakiningsiyudaraugnasakop angyutasaEhipto.

5Angayanusabngaisultikokanimokiningaistorya, tungodkaykombinsidoakongaikaw,ubansaimong kinaiyasapagkabalaanugsaimongsimpatiyasamgatawo nganagkinabuhisubaysabalaangbalaod,masandamnga maminawsaasoyngaakonggituyongaipahayag,tungod kayikawmismobag-olangmianhikanamogikansaisla uggustongamakadungogsatananngamakapalig-onsa kalag

6Samiaginghigayonusab,gipadalakokanimoangusaka rekordsamgakamatuoranngaakonggihunahunanga angayisaysaymahitungodsarasasamgaJudio,ang rekordngaakongnakuhagikansalabingmaalamonnga mgahataasngaparisalabingmaalamonngayutasaEhipto

7Tungodkaygustokaayonimongamakakuhaog kahibalosamgabutangngamakahatagogkaayohansa hunahuna,gibatikongaresponsibilidadnakoang pagpaambitkanimosatanangimpormasyonngaanaasa akongmahimo.

8Kinahanglanngamobatiakosasamangkatungdanan ngadtosatananngaadunaysamangkinaiyaapangibatiko kiniilabinakanimotungodkayikawadunaymga pangandoyngahalangdonkaayo,ugtungodkayikawdili lamangakongigsoonsakinaiya,diliubossadugo,apan nahiusausabkanakosapagpangitasakaayohan.

9Kayangkalipayngamakuhagikansabulawanniang bisanunsangubangkabtanganngagipabilhansamabaw ngamgahunahunadilimakahatagsasamangkaayohan samasapagpadayonsakulturaugsapagtuonngaatong gigugolsapagsiguroniini

10Apanarondilikokamomakapoysataaskaayong pasiuna,mopadayonakodayonsakinauyokansaakong asoy

11SiDemetriosaPhalerum,angpresidentesalibraryasa hari,nakadawatugdakongkantidadsasalapi,aron matigom,kutobsaiyangmahimo,angtananglibrosa kalibutan.

12Pinaagisapagpalitugpagkopya,iyanggituman,sa labingmaayoniyangmahimo,angkatuyoansahari 13Sausakahigayonsamtangdidtoako,gipangutanasiya, Pilakalibokalibroangnaasalibrarya?ugsiyamitubag, 'Kapinsaduhakagatoskalibo,Ohari,ugmaningkamot akosadilimadugayngatigumonangnahabilinusab,aron angkinatibuk-anngalimakagatoskalibomaabot GisultihanakongaangmgabalaodsamgaJudioangay ngakopyahonugangayngaadunaylugarsaimong librarya!

14‘Unsamaynakababagkanimosapagbuhatniini?’ mitubaganghari.‘Angtananngagikinahanglangihatagna kanimo!’

15‘Kinahanglankininghubaron,’mitubagsiDemetrio ‘kaysanasodsamgaJudionaggamitsilagtalagsaong alpabeto(samasamgaEhiptohanonngaadunayespesyal ngapormasamgaletra)ugnagsultigtalagsaongdiyalekto. 16GituohanngamogamitsilasapinulonganngaSyriac, apandilikiniangkaso;lahikaayoangilangpinulongan

17Ugsanasabtansahariangtanangkamatuoransakaso, nagsugosiyangaipadalaangusakasulatngadtosa

HudiyongPangulongPariaronmatumanangiyang katuyoan(nganahisgotanna).

18Naghunahunangamiabotnaangpanahonsapagpugos sahangyo,ngakanunaynakonggipaabotkangSosibiussa TarentumugkangAndreas,anghepesamgaguwardiya, alangsakagawasansamgaJudiongagidalagikansaJudea saamahansaharikaysadihangpinaagisakombinasyon samaayongkapalaranugkaisogiyanggidalaangiyang pag-atakesatibuokdistritosaCoele-SyriaugPhoenicia ngadtosausakamalampusonngaisyu,saprosesosa paghadloksanasudngadtosapagkasakop,iyanggidala angpipilasaiyangmgakaawayugangubaniyanggibihag 19Anggidaghanonsamgatawongaiyanggidalagikansa nasodsamgaJudiongadtosaEhiptomikabatugdili moubossausakagatoskalibo

20Gikanniini,gihataganniyaogarmasang30,000ka pinilingmgalalakiuggibutangsilasamgagarisonsamga distritosakabanikanhan

21(Ugbisansawalapakiningapanahondaghangmga JudioangmiadtosaEhiptoubansamgaPersiano,ugsa massayongapanahonangubangipadalangadtosaEhipto aronsapagtabangkangPsammetichussaiyangkampanya batoksaharisamgaEtiopianhonApankiniwala’ysama kadaghansamgabihagngagidalaniPtolemyngaanakni Lagus.)

22Samasaakonggiingon,gipiliniPtolemyanglabing maayoniini,angmgalalakingaanaasakinapungkayansa kinabuhiugnailhantungodsailangkaisog,ug gisangkapansila,apanangkadaghanansauban,kadtong mgatigulangnakaayoobatapakaayoalangniininga katuyoan,ugangmgababayeusab,iyanggiulipon,dilinga gustoniyangabuhatonkinisaiyangkaugalingong kabubut-on,apannapugossiyasaiyangmgasundalonga nag-angkonkanilaisipgantisamgaserbisyongailang gihatagsagubat

23Humansaakongnahisgotanna,nakakuhanaakog higayonngamasiguroangilangkagawasan,akong giatubanganghariniiningmgaargumento‘Ayawkita pagbinuangngatugotannatoangatongmgabinuhatannga mobakaksaatongmgapulong.’

24Sanglitangbalaodngagustonamongisulatdililang apanihubadusabiyasatibuokkaliwatansamgaJudio, unsamayamongikatabangsaamongembahadasamtang daghankaayokanilaangnagpabilinngauliponsainyong gingharian?

25Sakahingpitanugkadagayasaimongkaluoy,buhii kadtongmganabilanggosaingonkamakaluluoynga pagkaulipon,kaysaakonggipaningkamutannga madiskobrehan,angDiyosnganaghatagkanilasailang balaodmaoangDiyosnganagmintinarsaimong gingharian

26NagsimbasilasasamangDiyosangGinooug MagbubuhatsaUniberso,samasatanangubangmgatawo, samakanamo,Ohari,bisantuodamonggitawagsiyasa lain-laingmgangalan,samasaZeus1oDis

27Kiningngalanaangayankaayongagihatagkaniyasa atongunangmgakatigulangan,aronipasabotngaSiya,nga pinaagikaniyaangtanangmgabutanggihataganug kinabuhiugnahimo,maogayudangMagkakabayoug GinoosaUniberso.

28Ipakitasatanangkatawhanangusakaehemplosa pagkamahinatagonpinaagisapagpagawasniadtongmga ginapos

29Humansamubongapanahon,samtangakonag-ampo saDiosngauntaIyangipahilunaanghunahunasahariaron angtanangmgabihagmahataganogkagawasan(kayang tawhanongrasa,isipbinuhatsaDios,naimpluwensyahan ugnaimpluwensyahanNiya.

30Busa,ubansadaghangnagkalain-laingmgapag-ampo, nangamuyoakoKaniyanganagamandosakasingkasing aronangharimapugossapaghatagsaakonghangyo

31Kaydakoangakongpaglaummahitungodsakaluwasan samgatawosanglitnasigurokongaangDiosmohatagsa katumanansaakongpag-ampo

32Kaykonangmgatawongaadunayputlingamga motibomagplanoogaksyonalangsakaayohansa pagkamatarongugsapagbuhatsahalangdonngamga buhat,angMakagagahumngaDiosmagdalasailangmga paningkamotugmgakatuyoanngadtosausaka malampusonngaisyu)--angharimihangadsaiyangulo ugmitan-awkanakongamalipayonangnawongnangutana, 'Pilakalibosaimonghunahunaangilanggidaghanon?'

33SiAndreas,nganagtindogduol,mitubag,'Kapinsausa kagatoskalibo'

34'Gamayragyudngagrasya,'miingonanghari,'nga gipangayoniAristeaskanato!'

35UnyasiSosibiusugangubanngananambongmiingon, ‘Oo,apanusakaangayngapasidungogsainyong pagkamahinatagonangpagtanyagsakatungodniiningmga tawhanaisipusakabuhatsadebosyonsalabing gamhanangDiyos.’

36Gipasidunggankapag-ayosaMakagagahumngaDiyos uggibayawlabawsatanannimongmgakatigulangansa himayaugangaylamangngaimongihatagKaniyaang labingdakongahaladsapasalamatngaanaasaimong gahum

37Nalipaypag-ayoniiningmgaargumentohaugmimando siyangaduganganangsweldosamgasundalopinaagisa kantidadsapangtubosngakwarta,bayranangbaynteka drakmasamgatag-iyasamatagulipon,ugmagpagawasug mandosapublikougmagpalistasamgarehistrosamga bihag

38Gipakitaniyaanglabingdakongkadasigsanegosyo, kayangDiyosmaoangnagtumansaamongkatuyoansa hingpitugnagpugoskaniyasapagtubosdililamang niadtongmiadtosaEhiptoubansakasundalohansaiyang amahanapanbisankinsangamiabotsawalapakananga panahonogidalasaginghariansaulahi.

39Gipasabotkaniyangaangkantidadngalukatmolapas saupatkagatoskatalento

40Saakonghunahunamapuslanonangpagsal-otogkopya samando,kayniiningpaagihaangpagkamahinatagonsa hari,kinsagihatagansaDiosoggahomsapagluwassa ingonkadaghangkatawhan,masmaklarougmas mapadayag

41Angmandosaharinag-ingon:‘Angtanannganagalagadsakasundalohansaamongamahansakampanya batoksaSyriaugPhoeniciaugsapag-atakesayutasamga Judiougnahimongtag-iyasamgabihagngaJudioug gidalasilabaliksasiyudadsaAlexandriaugsayutasa Ehiptoogibaligyasilasaubanugsasamangpaagiang bisankinsangmgabihagnganaasaamongyutasawalapa

kanangapanahonogidaladinhipagkahumanangtanan ngananag-iyasamaongmgabihagkinahanglannga buhiandayonsila,ngamakadawatogbayntekadrakma matagtawoisiplukat.’

42Angmgasundalomakadawatniiningkwartahaisipgasa ngaidugangsailangsweldo,angubangikansapanudlanan sahari

43Naghunahunakamingasupaksakabubut-onsaamong amahanugsupaksatanangangayngasilagihimongmga bihagugngaangpagkagubasailangyutaugangpagdala samgaJudiongadtosaEhiptousakabuhatsakawalaykaluoysamilitar

44Angmgainagawnganahulogsamgasundalosanatad sapanggubatanmaoangtananngainagawngauntailang giangkon

45Angpagpaubossakatawhanngadtosapagkauliponusa kabuhatsahingpitngainhustisya

46Busa,sanglitgiilanganaanadkamisapaghatagog hustisyasatanangtawougilabinaniadtongmgadili makiangayonngaanaasakahimtangsapagkaulipon,ug sanglitnaningkamotkamisapagpakiglabotngapatassa tanangtawosumalasamgagipangayosahustisyaug pagkadiosnon,amonggimando,mahitungodsamgatawo samgaJudiongaanaasabisanunsangkahimtangsa pagkauliponsabisanunsangbahinsaamongdominyo,nga kadtongnanag-iyaniinimakadawatsagitakdangkantidad sasalapiugbuhiansilaugngawalaytawongamagpakita ogbisanunsangpaglangansapagtumansaiyangmga obligasyon

47Sulodsatulokaadlawhumansapagmantalaniining mando,kinahanglansilangmaghimoogmgalistasamga uliponalangsamgaopisyalngagitudloaronpagtumansa amongkabubut-on,ugdayonipakitaangmgatawosamga bihag.

48Kayamonggiisipngakinimakaayokanamougsa amongmgakalihokanngaangbutangkinahanglannga mahuman.

49Bisankinsangaganahanmohatagogimpormasyon bahinsabisankinsangamosupaksamando,ubossa kondisyonngakonangtawomapamatud-angsad-an,siya mahimongiyangulipon;apanangiyangkabtanganitugyan ngadtosaharianongpanudlanan

50Sadihangangmandogidalaaronbasahonngadtosa harialangsaiyangpag-uyon,kininaglangkobsatanang ubangmgaprobisyongawassahugpongsamgapulong nga'bisankinsangmgabihagngaanaasayutasawalapa kanangapanahonogidaladinhipagkahuman,'ugsaiyang pagkamahinatagonugsakadakosaiyangkasingkasing, gisal-otsaharikiningaclauseugnaghatagogmgamando ngaanggihatagngasalapingagikinahanglanalangsa pagtuboskinahanglanngaidepositosahingpitsamga tigbayadsamgapwersaugsamgabangkerosahari,ug busaangbutangnahukmanugangmandogiaprobahan sulodsapitokaadlaw

51Anggihatagalangsapagtubosmikabatugkapinsa unomkagatosugkan-umankatalento;kaydaghangmga masusonganagpasusoanggibuhianubansailangmga inahan

52Sadihanggipangutanakonbayranbaangkantidadnga bayntekatalentoalangniini,angharinagsugongakini buhaton,ugsaingonniiniiyanggitumanangiyang desisyonsalabingkomprehensibongapaagi

KAPITULO2

Nagpakitakongiunsapagtipiganglabingmaampingong mgarekordsamgakalihokansaestadoRedTapesa GobyernoUsakakomitengagilangkubansaunomang gitudloaronmoadtosaHataasngaParisaJerusalemug maghikaysapagbayloaySiAristeasanggibutangnga mangulosadelegasyon

1Humanniini,iyanggisugosiDemetriosapaghimoog handumananmahitungodsapagkasulatsamgalibrosa mgaJudio

2Kayangtanangmgabuluhatonsaestadokaniadto gihimopinaagisamgamandougubananglabing maampingongpag-ampingniiningmgaharisaEhipto,ug walaybisanunsangagibuhatngawalaypagtagadowalay pagtagad.

3Busagisal-otkoangmgakopyasahandumananugang mgasulat,anggidaghanonsamgaregalongagipadalaug angkinaiyasamatagusa,kayangmatagusakanila milabawsakahalangdonugteknikalngakahanas

4AngmosunodmaoangkopyasahandumananAng HandumananniDemetriongadtosadakonghari.'Tungod kaygihataganmoakougmgainstruksyonOhari,ngaang mgalibrongagikinahanglanaronmakompletoangimong libraryakinahanglanngatigumon,ugngakadtongmga depektosokinahanglanngaayohon,gihaladkoangakong kaugalingonubananglabingdakongpag-ampingsa katumanansaimongmgapangandoy,ugkaronania kanakoangmosunodngasugyotngaibutangsaimong atubangan

5AngmgalibrosabalaodsamgaJudio(ubansapipilaka ubanpa)walasalibrarya

6Kinigisulatsamgakarakterugpinulongannga Hebreohanonuggihubadngawalaypagtagad,ugwala magrepresentarsaorihinalngatekstosamasagipahibalo kanakosamganahibalo;kaywalapakinigiatimansahari

7Kinahanglanngakinihimuonngatukmaalangsaimong libraryakayangbalaodngaanaaniini,sanglitkinigikansa Diyos,punosakaalamugwalaybisanunsangdepekto

8Tungodniiningahinungdan,angmgaliteraryougmga magbabalakugangkadaghanansamgamagsusulatsa kasaysayanwalamaghisgotniiningmgalibrohaugsamga tawonganabuhiugnagkinabuhisubayniini,tungodkay angilangpagsabotsakinabuhisagradougrelihiyosokaayo, samasagiingonniHecataeussaAbdera

9Konmakapahimuotkanimo,Ohari,usakasulatang ipadalangadtosaHataasngaParisaJerusalem,nga mangayokaniyasapagpadalaugunomkamgaansiyano gikansamatagtribomgalalakinganagkinabuhisa labinghalangdonngakinabuhiuglabinghanassailang balaodaronamongmahibal-anangmgapuntodiinang kadaghanankanilanagkauyon,ugbusahumanmakakuha ugtukmangahubad,amongibutangkinisausakadapit ngamakitasapaagingatakossabuhatmismougsaimong katuyoan 10Hinautngaangkanunayngakauswaganmaanaa kanimo!

11Sadihangnahatagnakininghandumanan,anghari nagsugongaipadalaangusakasulatkangEleazar mahitungodniini,nganaghatagusabugasoysakagawasan samgabinihagngaJudio

12Ugsiyamihatagugkalim-ankatalentongabulawanug kapitoankatalentongaplataugdaghangbililhongmga batoaronpaghimougmgapanaksanugmgapanaksanug usakalamesaugmgakopangaighahalad.

13Nagmandousabsiyasamganagdumalasaiyang panudlananngatugotanangmgaartesanosapagpilisa bisanunsangmgamateryalesngailanggikinahanglan alangsamaongkatuyoan,ugngaangusakagatoska talentongasalapikinahanglanipadalaaronsapaghatagog mgahaladalangsatemplougalangsaubanpangmga panginahanglan

14Ihatagkokaninyoangkompletongasoysapagkagama humannakomabutangkaninyoangmgakopyasamga sulatAngsulatsaharimaokiniangmosunod:

15SiHaringTolomeonagpadalaugpangumustaug pagtimbayangadtosaHataasngaParingasiEleazar.

16TungodkaydaghangmgaJudioangnagpuyosaamong gingharianngagidalagikansaJerusalemsamgaPersiano sapanahonsailanggahumugdaghanpaangmiubansa akongamahanngadtosaEhiptoisipmgabihagdaghan niiniangiyanggibutangsakasundalohanuggibayransila ogmastaasngasweldokaysanaandan,ugsadihang napamatud-annaniyaangpagkamaunongonsailangmga lider,nagtukodsiyaogmgakutauggibutangsilasailang pagdumalaaronanglumadngamgaEhiptohanon mahadlokkanila

17Ugako,saakongpaglingkodsatrono,mipakitaog maayongpamatasanngadtosatanannakongmga ginsakpan,uglabinaniadtonginyongmgalungsuranon akonggipagawasangkapinsausakagatoskalibonga mgabihag,nganagbayadsailangmgatag-iyasaangay ngapresyosamerkadoalangkanila,ugkonadunay dautangnahimosainyongkatawhanpinaagisamga kasukosamgamanggugubot,akonggibayransila.

18Angmotibonganag-aghatsaakongpaglihokmaoang tinguhangamolihokngadiosnonugmagpasalamatsa labinggamhanangDiyostungodsapagpadayonsaakong gingharianngamalinawonugdakongahimayasatibuok kalibutan

19Dugangpa,kadtongmgasakopsaimongkatawhannga anaasakinapungkayansailangkinabuhiakonggipilinga moapilsaakongkasundalohan,ugkadtongmgaangaynga iapilsaakongpagkatawougtakossapagsaligsakorte, akonggipahilunasamgaopisyalngaposisyon 20Karon,sanglitgustokongaipakitaangakongpasalamat niiningmgatawhanaugsamgaJudiosatibuokkalibutan ugsaumaabotngamgahenerasyon,nakahukomkonga anginyongbalaodhubarongikansapinulongannga Hebreohanonngagigamittaliwalakaninyongadtosa pinulonganngaGriyego,aronkiningmgalibrohaidugang saubangmgaharianonglibrosaakonglibrarya 21Usakakaayosainyongbahinugusakagantisaakong kakugikonmopilikamoogunomkamgaansiyanogikan samatagusasainyongmgatribo,mgatawongahalangdon ughanassainyongbalaodugmakahimosapaghubadniini, aronsamgapangutanangapanaglalisatong madiskobrehananghukomngagiuyonansakadaghanan, kayangimbestigasyonmaoanglabingimportante 22Nanghinautkongamakabatonogdakongkabantog pinaagisakatumananniiningbuhata. 23GipadalakosiAndreas,angpangulosaakongmga guwardiyaugsiAristeasmgalalakingaakonggitahod

pag-ayoaronipahibalokaninyoangbutangugihatag kaninyoang100katalentongaplata,angunangmga bungasaakonghaladalangsatemplougsamgasakripisyo ugubanpangrelihiyosongmgaritwal.

24Konmosulatkakanakomahitungodsaimongmga pangandoyniiningmgabutanga,dakoangimong ikatabangkanakougmakahatagkakanakoogbag-ong saadsapanaghigalaay,kayangtanannimongmga pangandoymatumansalabingmadaliPaalam!

25MitubagsiEleazarniiningsulatasahustongpaagi:‘Si Eleazar,angHataasngaPari,nagpadalaugmga pangumustakangHaringTolomeo,angiyangtinuodnga higala.

26Angakonglabingtaasngapangandoymaoangimong kaayohanugangkaayohanniReynaArsinoe,saimong igsoonngababaye,ugsaimongmgaanak.

27MaayousabakoNadawatkoangimongsulatug nalipaykaayoakosaimongkatuyoanugsaimong halangdonngatambag.

28Gitigomnakoangtibuokkatawhanuggibasakini kanilaaronilangmasayrananginyongdebosyonsaatong Diyos.

29Gipakitakousabkanilaangmgakopangaimong gipadala,bayntekabulawanugtrayntakaplata,anglima kapanaksanuganglamesasapagpahinungod,ugang gatoskatalentongaplataalangsapaghaladsamgahalad ugsapaghatagsamgabutangngagikinahanglansatemplo 30KiningmgagasagidalakanakoniAndreas,usasa imonglabingpinasidungganngamgasulugoon,ugni Aristeas,parehongmaayougmatinud-anonngamgatawo, nailhantungodsailangkahibalo,ugtakussatanangpaagi ngamahimongmgarepresentantesaimongtaasngamga prinsipyougmatarongngamgakatuyoan

31Kiningmgatawhananagpaambitkanakosaimong mensaheugnakadawatgikankanakoogtubagnga nahiuyonsaimongsulatMouyonakosatanannga mapuslanonkanimobisanpasaimonghangyonga talagsaonkaayo

32Kaygihataganmoangamongmgalungsuranonog dagkongmgakaayohanngadilimalimtansadaghang paagi

33Busadihadihanaghaladakougmgahaladalangkanimo, saimongigsoongbabaye,saimongmgaanak,ugsaimong mgahigala,ugangtanangkatawhannag-ampongaang imongmgaplanomagpadayonsapag-uswag,ugngaang MakagagahumngaDiyosmagtipigsaimonggingharian ngamalinawonubanangdungog,ugngaangpaghubadsa balaangbalaodmahimongmapuslanonkanimoug matumanngamalampuson

34Atubangansatanangkatawhan,mipiliakogunomka mgaansiyanogikansamatagtribo,mgamaayoug matinud-anonngamgatawo,uggipadalakosilakaninyo ubanangkopyasaamongbalaod

35Usakakaayo,Omatarongngahari,konmohatagkaug instruksyonngasadihangamahumanangpaghubadsa balaod,angmgatawoibalikpag-usabkanatongaluwas Paalam!

36Angmosunodmaoangmgangalansamgaansiyano:Sa unangtribo,silasiJose,Ezequias,Zacarias,Juan,Ezequias, ugEliseo.

37Saikaduhangtribo,siJudas,Simon,Samuel,Adaeus, Matatias,Eschlemias

38Saikatulongtribo,siNehemias,siJose,siTheodosius, siBaseas,siOrnias,siDakis.

39Saikaupatngatribo,silasiJonathan,Abraeus,Eliseo, Ananias,ugChabrias....

40Saikalimangtribo,silasiIsaac,Jacob,Jesus, Sabbataeus,Simon,ugLevi

41Saikaunomngatribu,silasiJudas,Jose,Simon, Zacarias,Samuel,ugSelemas.

42Saikapitongtribu,silasiSabbataeus,Zedekias,Jacob, Isaac,Jesias,ugNatthaeus

43Saikawalongtribu,silasiTheodosius,Jason,Jesus, Theodotus,John,Jonathan

44Saikasiyamngatribo,siTeofilo,Abraham,Arsamos, Jason,Endemias,Daniel

45Saikanapulongatribu,silasiJeremias,Eleazar, Zacarias,Baneas,Eliseo,ugDatheo.

46Saika-onsengatribu,silasiSamuel,Jose,Judas, Jonates,Chabu,ugDositheo

47Saikanapulogduhangatribu,silasiIsaelus,Juan, Teodosio,Arsamos,Abietes,ugEzekiel

48SetentaydossilangtananMaokiniangtubagni Eleazarugsaiyangmgahigalasasulatsahari.

KAPITULO3

Diingihulagwayangpinakamaanyagugpinakamatahom ngalamesanganahimosukadIngonmanusabanguban pangmgadatongaregalo,ngamakapainteresbasesa bag-ongamgapagpangubkobsaEhipto

1Mopadayonakokaronsapagtumansaakongsaadug mohatagugpaghulagwaysamgaobramaestra.

2Gihimokiniubanangtalagsaongkahanas,kayanghari walamagdaginotugnagdumalasatagsa-tagsakamga trabahante.

3Busadilinilamahimongi-scamangbisanunsangbahin satrabahootapusonkiningawalaypagtagad

4Unasatanan,akongihatagkanimoangdeskripsyonsa lamesa

5Nabalakaangharingakiningobramaestradakokaayo, ugiyanggipapangutanaangmgaJudiosalugar mahitungodsagidak-onsalamesangaanaanasatemplo saJerusalem

6Ugsadihangilanggihulagwayangmgasukod,siya nangutanakonmahimobasiyangmaghimoogmasdako ngaestruktura

7UgangpipilasamgapariugangubangmgaJudio mitubagngawalaymakapugongkaniya

8Ugsiyamiingonngagustoniyangahimuonkininga limakapilosagidak-on,apannagduha-duhasiyakaybasin kinidilinamagamitalangsamgaserbisyosatemplo

9Gustoniyangaangiyanggasadililangibutangsa templo,kaymasmalipaypasiyakonangmgatawonga maoangmaghaladsaangayngamgahaladmakahimo niinisahustongpaagisalamesangaiyanggiandam

10Walasiyamagtuongatungodsakakulangsabulawan ngaangunanglamesagihimongagamay,apandaw adunay,matodniya,hinungdannganongkinigihimogikan niinikiningadimensyon

11Kongihatagpaangmando,walauntaykakulangonsa mgakahinguhaan.

12Busadilikitaangayngamolapasomolapassahustong sukdanan

13Sasamanghigayoniyanggimandoansilangaipadayon angpaggamitsatanangnagkalain-laingpormasaarte,kay siyausakatawongaadunaylabingtaasngamga panghunahunaugangkinaiyahannaghatagkaniyaoghait ngaimahinasyonnganakapahimokaniyasapaghanduraw sapanagwayngaipresentarsanahumanngabuhat 14Nagmandousabsiyangakonwalaymgainstruksyon ngagilatidsaKasulatansamgaJudio,angtanan kinahanglanhimoonngamatahumkutobsamahimo

15Konipagawasnaangmaongmgainstruksyon, kinahanglankiningsundonsahingpit

16Naghimosilaglamesangaduhakamanikoanggitas-on, usakamanikoanggilapdon,ugusaugtungaang gihabogon,ngahinimosapurongbulawan

17Angakonggihulagwaydilinipisngabulawannga gibutangibabawsalaingpundasyon,apanangtibuoknga estrukturahinimosadakongbulawanngagihiusa

18Ugnaghimosilagsanipangausakadapalanggilapdon palibotniini.

19Ugadunayusakakoronangahinimosabalod,nga gikulitsapormasamgapisingakatingalahangpagkagama satulokakilidniini.

20Kaykinitriangguloangpormaugangestilosa pagkagamaparehasrasamatagkilid,maongabisanasa kinimolingi,parehasraangilanghitsura.

21Saduhakakilidsailalomsautlanan,angusanga mipaubosngadtosalamesausakamatahumkaayonga obramaestra,apananggawasngakilidmaoangnakadani sapanan-awsatumatan-aw

22Karonangibabawngangilitsaduhakakilid,tungod kaygipataas,haittungodkay,samasaatonggiingon,ang ngilittulokakilid,gikansabisanunsangpuntodebista ngakiniduolon

23Ugadunaymgalut-odsamgamahalongbatoniinisa taliwalasagikulitngapisi,ugkinigihabolsausagusa pinaagisausakadilihitupnganngaartistikongpaagi

24Alangsaseguridad,kiningtanangitaodgamitangmga dagomngabulawanngagisulodsamgabuhosamgabato

25Samgakilidkinigihigotpinaagisamgapanggapos aronkinilig-onngamapalig-on.

26Sabahinsautlananpalibotsalamesanganagsandig pataasugmisugatsamgamata,adunaygihulmanga disenyosamgaitlogngagibutangsamgamahalongbato, ngagikulitpag-ayosausakapadayonngapirasosafluted relief-work,ngasuodngakonektadosapalibotsatibuok lamesa.

27Ugilalomsamgabatongagihan-ayaron magrepresentarsamgaitlog,angmgaartesanonaghimoog koronangaadunaytanangmatangsaprutas,ngasaibabaw niiniadunaymgapungpongsaubasugmgauhaysamais, mgadatilesusabugmgamansanas,ugmgagranadaug ubanpa,ngagihan-ayngaklarokaayo.

28Kiningmgaprutashinimogikansamahalongmgabato, ngaparehasogkolorsamgaprutasmismouggihigotkini samgakilidsalamesagamitangusakasingsingnga bulawan

29Ughumanmabutangangkoronasaprutas,sailalom gisulodanglaingdisenyosamgaitlogngagibutanganog mgamahalongbato,ugubanpangmgadibuhongamay plawtaugembossed,aronmagamitangduhakakilidsa lamesa,sumalasagustosamgatag-iyaugtungodniiniang

dibuhongamaybalodugangutlanangipaabotpaubossa tiilansalamesa.

30Naghimosilaugnagpapilitsailalomsatibuokgilapdon salamesaogusakadakongplatongaupatkatudloang gibag-on,aronangmgatiilniinimasulod,uggikuptanpagayogamitangmgalinch-pinngagipahaomsamgasocket ilalomsangilit,aronbisanunsangkilidsalamesaang gustosamgatawo,magamit.

31Busanahimongklarokaayongaangbuhatgituyonga gamitonsabisanunsangpaagi

32Salamesamismoilanggikulitangusaka'maeander,' ngaadunaymgamahalongbatonganagbarogsatunga niini,mgarubiugmgaesmeraldaugusakaonyxusabug daghanpangubangmgamatangsamgabatongatalagsaon sakatahom

33Ugtupadsa'maeander'gibutangangusakamatahum ngapirasosalambat,nganaghimosasentrosalamesanga dawpormaogrhomboid,ugniiniusakakristalugamber, sumalasatawagniini,anggihulma,nganakahatagogdili hitupnganngaimpresyonsamganagtan-aw

34Gihimonilaangmgatiilsalamesangamaymgaulo ngasamasamgalirio,maongakinidawsamasamgalirio nganagdukosailalomsalamesa,ugangmgabahinnga makitanagrepresentarsamgadahonnganagtindogngatulid.

35Angsukaranansatiilsayutahinimosausakarubiug angsukodniiniusakadapalanggilapdonsatibuokpalibot 36Kinimoragsapatosugwalokatudloanggilapdon.

37Dinhinagtungtongangtibuokgilapdonsatiil

38Ugilanggihimoangtiilngadawsamasatanomngaivy ngamitubogikansabato,ngagisumpaysaakanthusug gilibutansausakabagonnganaglibotniinisamga pungpongsaubas,ngagitahisamgabato,hangtodsa ibabawsatiil.

39Angtanangupatkatiilgihimosasamangestilo,ugang tanangihimouggihaomsahilabihankahanas,ugang talagsaongkahanasugkahibalogigamitsapaghimoniini ngatinuodsakinaiyahan,ngasadihanganghangingiuyog sahuyopsahangin,angpaglihokgihatagsamgadahon,ug angtanangipormaaronmohaumsatinuodngarealidad ngagirepresentahanniini

40Ugilanggihimoangibabawsalamesasatulokabahin samasatriptychon,ugkinigipahaomuggisumpaypag-ayo gamitangmgaspigotssatibuokgilapdonsabuhat,ngaang panagtagbosamgalutahandilimakitaomadiskobrehan 41Anggibag-onsalamesadilimoubossatungasamaniko, maongaangtibuokngatrabaholagmitnagkantidadug daghangtalento.

42Kaytungodkaydiligustosaharingaduganganang gidak-onniini,gigastoniyasamgadetalyeangsamang kantidadsasalapingagikinahanglankonmasdakopaunta anglamesa.

43Ugangtanannahumansumalasaiyangplano,sausaka labingkatingalahanugtalagsaonngapaagi,ubanangdili hitupnganngaarteugdilihitupnganngakatahum

44Samgapanaksanngapangsagol,duhaanggihulmasa bulawan,uggikansauboshangtodsatungagikulitanog mgakinulitngabatosadisenyosamgatimbangan,ug taliwalasamgatimbangangisulodangmgamahalongbato ubanangdakongkahanassaarte.

45Unyaadunayusaka'maeander'ngausakamanikoang gitas-on,ngaangnawongniinihinimogikansamga

mahalongbatongalain-laingkolor,nganagpakitasa dakongartistikongpaningkamotugkatahum.

46Saibabawniiniadunayusakamosaic,ngagipormasa pormasausakarhombus,ngaadunayhitsurangasamasa pukotugmiabothangtodsangilit.

47Satunga,anggagmayngamgatamingngahinimo gikansalain-laingmgamahalongbato,ngagibutangnga nagpuli-puli,uglainlainangklase,ngadilimoubossaupat katudloanggilapdon,nagpalambosailangkatahom

48Saibabawsangilitadunaydayandayansamgalirionga namulak,ugangnagsapaw-sapawngamgapungpongsa ubasgikulitsapalibot

49Maokiniangpagkagamasamgabulawanngapanaksan, ugkinimakasudlanuglabawsaduhakafirngasudlanan matagusa

50Angmgapanaksanngaplatahamisugmaayokaayo angpagkagamangadawparalangkinisamgaantipara, maongaangtananngamaduolniinimasklarongamakita kaysasamgasalamin.

51Apanimposiblengaihulagwayangtinuodnga impresyonnganamugnaniiningmgaobramaestrasa hunahunasadihangkininahumanna.

52Kay,sadihangnahumannakiningmgasudlananug gibutangngamagkatapad,unaangusakapanaksannga plataugdayonangusakabulawan,unyaanglainngapilak, ugunyaanglainngabulawan,angpanagwayngailang gipakitadiligyudmahulagway,ugkadtongmgamianhi aronmotan-awniiniwalamakahimosapagbirasailang kaugalingongikansamaanindotngatalan-awonug makadaningatalan-awon

53Nagkalainlainangmgaimpresyonnganamugnasa talan-awon

54Sadihangangmgatawomitan-awsamgabulawannga sudlanan,ugangilangmgahunahunanaghimoug kompletongapagsusisamatagdetalyesapagkagama,ang ilangmgakalagnahinganghasakahibulong

55Sadihangangusakatawobuotmotan-awsamga sudlananngaplata,samtangkininagbarogsaiyang atubangan,angtanandawmikidlap-kidlapsapalibotsa iyanggitindogan,ugnakahatagugdugangkalipaysamga nanan-aw

56Maongaimposiblegyudngaihulagwayangartistikong katahumsamgaobra.

57Angmgabulawanngapanaksanilanggikulitsatunga ngaadunaymgakoronasaubas

58Ugsapalibotsamgangilitilanggihabolangusaka koronangahinimosaivy,mirto,ugoliboisipreliefwork uggisulodangmgamahalongbatoniini.

59Angubangmgabahinsatrabahosapagtabangilang gihimosalain-laingmgasumbanan,tungodkaygihimo nilangusakapuntosadungogangpagkompletosatanansa paagingatakossakahalangdonsahari.

60Salaktodngapagkasulti,walaybisanunsangmgabuhat ngamakatupongniinisakamahalosakahanassaarte, bisansapanudlanansahariosabisanunsapa

61Kayangharinamalandongpag-ayomahitungodkanila, kayganahansiyangamaangkonanghimayatungodsa kahalangdonsaiyangmgalaraw

62Kaykasagaraniyangmapasagdanangiyangopisyalnga mgabuluhaton,ugmogugolsaiyangpanahonubansamga artistasaiyangkabalakangailangmahumanangtanansa paagingatakossalugardiinipadalaangmgagasa

63Busaangtanangihimosadakongsukod,sapaaginga takossaharinganagpadalasamgagasaugsalabawngpari ngamaoangmagmamandosayuta

64Walayigongkantidadsamgamahalongbato,kaydili moubossalimakaliboanggigamitugsilangtanandagko.

65Gigamitanglabingtalagsaongkahanassaarte,maonga anggastosamgabatougangpagkagamalimakapilonga masmahalkaysabulawan.

KAPITULO4

KlarongamgadetalyesasakripisyoTalagsaonangwalay pagsayopngakatukmasamgapariUsakabangisnga orgyUsakapaghulagwaysatemplougsamgatuboransa tubigniini

1Gihatagkokanimokiningapaghulagwaysamgaregalo kaynaghunahunakongakinigikinahanglan

2Angsunodngapuntosaasoymaoangasoysaamong panawngadtokangEleazar,apanunasatananakong ihatagkanimoangpaghulagwaysatibuoknasod

3Pag-abotnamosayutasamgaJudio,nakitanamoang siyudadnganahimutangsatungasatibuokJudeasa ibabawsausakabukidngataaskaayo

4Sakinatumyansatemplonatukodnasatananniining katahom.

5Gilibutankiniogtulokaparilngakapinsasetentaka sikoanggitas-onuganggitas-onuggilapdonniini katumbassaistrukturasaedipisyo.

6Angtanangmgabildinggihulagwaysakahalangdonug kamahalngawalapasukadmahitabo

7Klarokaayongawalaygastongagigahinsapultahanug samgahigotnganagkonektarniinisamgapostesa pultahan,ugsakalig-onsabalabag

8Angestilosakurtinahingpitusabnganahiuyonsaestilo saentrada

9Angpanaptonniinitungodsahuyopsahanginkanunay nganaglihok,ugsamtangkiningapaglihokgipahibalo gikansaubosugangkurtinamiburotsakinatas-ang gilapdon,kininaghatagugusakamakalipayngatalanawonngahalosdilimatangtangsausakatawo.

10Angpagkagamasaaltarnahiuyonsadapitmismougsa mgahaladngasinunogngagisunogsakalayoniini,ugang agiananpaingonniiniparehasraangsukod.

11Adunayhinayhinayngabakilidpaingonniini,nga gihan-ayalangsakatuyoansakaligdong,ugangmgapari nganagaalagadgisul-obansamgasininangalino,hangtod sailangmgabuolbuol

12AngTemplonag-atubangsasidlakanuganglikodniini nag-atubangsakasadpan

13Angtibuoksaloggihaklapanogmgabatougmga bakilidpaubossagitakdangmgadapit,aronangtubig mahimongipaagasaronmahugasanangdugogikansamga halad,kayliboankamgamananapanggihaladdidtosa mgaadlawsakapistahan

14Ugadunaywalayhunongngasuplaysatubig,tungod kayangusakadagayangnaturalngatubodnagaagaygikan sasulodsatemplo.

15Dugangpa,adunaymgakatingalahanugdili mahulagwayngamgatangkesailalomsayuta,samasa ilanggitudlokanako,sagilay-onngalimakaestadiosa palibotsadapitsatemplo,ugangmatagusakanilaadunay

dilimaihapngamgatuboaronanglainlaingmgasapa magtapok.

16Ugkiningtanangihigotogtinggasaubosugsamga kilid,ugsaibabawniinigibutanganogdaghangplaster,ug angmatagbahinsatrabahogihimongamaampingonkaayo.

17Daghangmgabuhoalangsatubigsatiilansaaltarnga dilimakitasatanangawassamganag-alagad,maongaang tanangdugosamgahaladnganakolektasadaghang gidaghanonmahugasansausakapagpamiloksamata

18Maokiniangakongopinyonmahitungodsakinaiyasa mgalim-awugipakitakokaronkaninyokongiunsakini pagkumpirma

19Gidalanilaakoogkapinsaupatkaestadiosagawassa siyudaduggiingnanakongamotan-awsausakalugarug maminawsakasabanganahimosapanagtagbosamga tubig,maongaangkadakosamgalim-awnakitanako, samasanahisgotanna

20Angpag-alagadsamgaparisatanangpaagidili hitupngansapisikalngapaglahutayniiniugsahapsayug hilomngapag-alagadniini

21Kaysilangtanannagtrabahongakinaugalingon,bisan kungkininanginahanglandaghangsakitngapaningkamot, ugangmatagusaadunayespesyalngabuluhatonnga gihatagkaniya

22Angserbisyonagpadayonngawalayhunonganguban naghatagogkahoy,angubananglana,angubanangpino ngaharinasatrigo,angubanangmgapanakot;anguban nagdalapag-usabsamgapirasosaunodalangsahaladnga sinunog,nganagpakitasakatingalahangkusog

23Kayilanggikuptansaduhakakamotangmgapaasa usakanatingbaka,ngaangmatagusaniinimotimbangog sobrasaduhakatalento,uggilabaykinisamatagkamotsa katingalahangpaagingadtosataasngadapitsaaltarug walagyudkinimasayopsapagbutangniinisahustong dapit

24Sasamangpaagi,angmgapirasosakarnerougsamga kandingtalagsaontungodsailanggibug-atonugkatambok.

25Alangniadtongkinsaadunaytrabaho,kanunaynga mopilisamgamananapngawalaybulinguglabinaang tambok,ugsaingonniiniangsakripisyongaakong gihulagway,matuman

26Adunayespesyalngadapitngagitaganaalangkanila aronpahulayan,diinmolingkodkadtongmgagihuwasansa katungdanan

27Konmahitabokini,kadtongmganakapahulaynaug andamnasapagpadayonsailangmgakatungdanan mobangonngawalaymandokaywalaymohatagogmando mahitungodsapag-andamsamgahalad.

28Anghingpitngakahilomnaghariaronmahunahunasa usangawalaybisanusakatawongamitambong,bisan tuodadunaypitokagatoskamgalalakingamiapilsa trabaho,gawassadaghanggidaghanonsamgatawonga nagkapulikisapagdalasamgahalad

29Angtanangihimoubanangpagtahodugsapaaginga takossagamhanangDios

30NatingalakaayomisadihangnakitanamosiEleazar nganag-alagad,saiyangsininaan,ugsaiyangkahalangdon, ngamakitasaiyangbistiugsamgamahalongbatonga anaasaiyanglawas

31Maymgabulawanglingganaysabistingamiabot hangtodsaiyangtiil,nganaghatagugtalagsaongmelodiya,

ugsaduhakakilidniinimaymgagranadangamaylainlaingklasesamgabulakngaadunaytalagsaongkolor.

32Gibaksansiyagbakusngatalagsaonangkatahom, hinabolsalabingmatahomngamgakolor.

33Saiyangdughangisul-obniyaangorakulosaDios, sumalasatawagniini,diindosekabato,ngalainlainang klase,gisulod,gihiusasabulawan,ngaadunaymgangalan samgalidersamgatribo,sumalasailangorihinalngahanay,angmatagusanagkidlap-kidlapsadilimahulagway ngapaagisaiyangkaugalingongkolor

34Saiyangulonagsul-obsiyagtiara,sumalasatawag niini,ugniinisatungasaiyangagtangusakadili hitupnganngaturban,angharianongdiademangapunosa himayangaadunayngalansaDiosngagisulatsasagrado ngamgaletrasausakaplatongabulawanhumansiya giisipngatakossapagsul-obniiningmgasimbolosamga ministeryo

35Angilangpagpakitanakahatagugdakongkatingalaug kalibogsahunahunangadawnakig-atubangsiyasausaka tawongagikansalaingkalibutan

36Kombinsidoakongabisankinsangamoapilsatalanawonngaakonggihulagwaymapunosakatingalaugdili mahulagwayngakatingalaugmatandogpag-ayosaiyang hunahunasapaghunahunasakabalaanngagilakipsa matagdetalyesaserbisyo.

37Apanaronmakakuhakamiogkompletong impormasyon,misakakamisakinatumyansasilingang kutaugmitan-awsaamongpalibot.

38Kininahimutangsausakahabogkaayongdapit,ug gipalig-onsadaghangmgatore,ngagitukodhangtodsa kinatumyan,gikansadagkongmgabato,ngaangtumong, samasagipahibalokanamo,maoangpagbantaysapalibot satemplo,aronkonadunaypag-atake,opag-alsaopagatakesakaaway,walaybisankinsangamakapugossa pagsulodsulodsamgaparilnganaglibotsatemplo

39Samgatoresakutagibutanganglain-laingklasesa mgamakinasagubat,ugangposisyonmastaaspakaysa linginsamgaparilngaakongnahisgutan

40Angmgatoregibantayanusabsakadaghanansamga kasaligangtawonganakahatagsalabingdakongpamatuod sailangpagkamaunongonsailangnasud

41Kiningmgatawhanawalagayudtugotingamobiyasa kuta,gawassamgaadlawsapistaugunyamagdungan lamang,nitugotannilaangbisankinsangestrangheronga mosulodniini

42Maampingonusabkaayosilasadihangadunaymando gikansahepengaopisyalngapasudlonangbisankinsang bisitaaronsusihonanglugar,samasagitudlokanamosa amongkaugalingongkasinatian

43Nagpanukosilasapagpasulodkanamobisantuod duhalangkamikawalayarmasaronpagtan-awsamga halad.

44Ugsilamipahayagngasilagigapossausakapanumpa sadihangangpagsaliggitugyankanila,kaysilangtanan nanumpauggigapossapagtumansapanumpasahingpit, ngabisansilalimakagatosanggidaghanondilisila motugotngamolapassalimakatawoangmosulodsausa kahigayon

45Angkutamaoangespesyalngapanalipodsatemploug angnagtukodniininagpalig-onniinipag-ayoaronkini epektibongmapanalipdan

KAPITULO5

Usakapaghulagwaysasiyudadugsakabanikanhan ItandiangBersikulo11samgakahimtangkaronAngmga bersikulo89-41nagpadayagkongiunsapagbanabanasa mgakaraanangusakaeskolarugusakaginoo

1Gamayraanggidak-onsasiyudad

2Mgakwarentakaestadioangsirkumperensiya,kutobsa mahunahunaansausa

3Angmgatoreniinigihan-aysapormasausakateatro, ngaadunaymgadalannganag-atubangniiniKaron, makitanaangkinasang-ansamgatoresaubosapanmas kanunayngabisitahonangmgatoresaibabaw.

4Kayangyutamosaka,sanglitangsiyudadgitukod ibabawsabukid

5Adunaymgahagdananusabngapadulongsakinasang-an, ugangubankanunayngamosaka,ugangubanmanaogug silamagpalayokutobsamahimosausagusasadalan tungodniadtongmganagsunodsamgalagdasakaputli, arondilisilamakahikapsabisanunsangagidili

6Dilikiniwalayhinungdanngaangorihinalngamga nagtukodsasiyudadnagtukodniinisahustonggidak-on, kaysilaadunayklarongapagsabotmahitungodsa gikinahanglan

7Kayangyutahalapadugmatahum.

8Angubangmgabahinniinipatag,labinaangmga distritongaiyasaSamaria,sumalasatawagniini,ugnga kasikbitsayutasamgaIdumeo,angubangmgabahin kabukiran,labinakadtongkasikbitsayutasaJudea

9Busa,angkatawhankinahanglanngamogahinsailang kaugalingonsapagpangumaugpag-ugmadsayutaaron pinaaginiinimakabatonsilaogdaghangsuplaysamga tanom

10Niiningpaagiha,angtanangmatangsapagpananom gipadayonugangdaghanganimaanisatibuoknahisgutang yuta

11Angmgasiyudadngadagkougnagtagamtamsa katugbangngakauswagandaghanogpopulasyon,apan walanilatagdaangmgadistritosakabanikanhan,kayang tanangtawohiligmansakinabuhingapunosakalipayan, kayangmatagusaadunaynaturalngahiligsapagpangita sakalipayan

12MaousabkiniangnahitabosaAlexandria,ngamilabaw satanangsiyudadsagidak-onugkauswagan

13Angmgataga-probinsya,pinaagisapagbalhingikansa mgadistritosakabanikanhanugpagpuyosasiyudad, nagdalaugkaulawansaagrikultura:ugbusaaron mapugngansilasapagpuyosasiyudad,angharinagmando ngadilisilamagpabilindidtosulodsasobrasabaynteka adlaw

14Ugsasamangpaagi,gihataganniyaangmga maghuhukomogsinulatngamgainstruksyon,ngakon gikinahanglanangpag-isyuogpatawagbatoksabisan kinsanganagpuyosanasod,angkasokinahanglan husayonsulodsalimakaadlaw

15Ugtungodkaygiisipniyaangbutangngausaka dakongimportansya,nagtudlousabsiyaogmgaopisyalsa balaodalangsamatagdistritoubansailangmgakatabang, aronangmgamag-uumaugangilangmgaabogadodili, alangsakaayohansanegosyo,mahurotangmgakamalig sasiyudad,buotipasabot,samgaproduktosapagpanguma

16GitugotannakokiningapagtipastungodkaysiEleazar angmipuntingubanangdakongkatin-awsamgapunto nganahisgotan

17Kaydakoangkusogngailanggigamitsapag-umasa yuta.

18Kayangyutagitamnanugdaghangmgakahoynga olibo,ubansamgatanomngamaisugpulses,ubansamga ubasusab,ugadunaydaghangdugos.

19Angubangklasesamgakahoyngamamungaugmga datilesdiliiapilkonitandiniini

20Daghankaayoangtanangmatangsamgabakaug daghankaayoangilangsibsibanan

21Busa,hustoangilangpag-ilangaangmgadistritosa kabanikanhannagkinahanglanugdakongpopulasyon,ug angrelasyontalisasiyudadugsamgabaryohustongagiregulate.

22Daghangmgapanakotugmgamahalongbatoug bulawananggidalasamgaArabongadtosanasod

23Kayangnasodhaomdililangalangsaagrikulturaapan alangusabsakomersyo,ugangsiyudaddatosamgaarte ugwalaykulangsamgabaligyangagidalataboksadagat

24Kiniadunayhaomuglapadngamgapantalansa Askalon,Joppa,ugGaza,ingonmansaPtolemaisnga gitukodsaHariugadunaysentralngaposisyonkonitandi saubangmgadapitngaginganlan,ngadililayosabisan hainniini

25Angyutanagpatunghasatanangbutangngadaghan, kaykininatubiganpag-ayosatanangdireksyonug napanalipdanpag-ayogikansamgabagyo

26AngsubasaJordan,sumalasatawagniini,ngadili gayudmahubsan,nagaagaylatassayuta.

27Sasinugdananangnasodadunaydilimoubossa60 milyonkaektaryabisantuodhumanniadtoangsilingang mgatawomisulongniiniug600,000kamgatawoang nanimuyoniinisamgaumahanngatag-usakagatoska ektaryamatagusa

28AngsubangasamasaNilomosakapanahonsating-ani ugmopatubigsadakongbahinsayuta

29DuolsadistritongaiyasakatawhansaTolemaida,kini moagosngadtosalaingsubaugmoagosngadtosadagat.

30Angubangmgasapasabukid,sumalasatawagniini, moagospaubossakapataganugmolibotsamgabahinsa GazaugsadistritosaAsdod.

31Angnasodgilibutansausakanaturalngakoraluglisod kaayoatakehonugdilimaatakesadagkongmgapwersa, tungodsapig-otngamgaagianan,ngaadunaynagbitay ngamgapangpanguglawomngamgapangpang,ugang gansangonngakinaiyasakabukirannganaglibotsatibuok yuta

32Gisultihankamingagikansasilingangkabukiransa Arabiakaniadtonakuhaangtumbagaugputhaw

33Apan,kininahunongsapanahonsapagmandosaPersia, tungodkayangmgaawtoridadniadtongpanahona nagpakatapugbakakngatahongaangpagtrabahosamga minahanwalaypulosugmahalaronmalikayanngaang ilangnasudmalaglagsapagminaniiningmgadistritoug posiblengamakuhagikankanilatungodsapagmandosa Persia,tungodkaypinaagisatabangniiningbakaknga tahonakakitasilagpasangilsapagsulodsadistrito

34Karon,minahalkongigsoonngasiPhilocrates,nahatag konakanimoangtananngahinungdanonngakasayuran bahinniiningahilisgutansamubongaporma

35Akongihulagwayangtrabahosapaghubadsasumpay niini.

36AngHataasngaParimipiliogmgalalakingaadunay labingmaayongkinaiyauglabingtaasngakultura,samasa gilaumansausagikansailanghalangdonngamga ginikanan

37Silamgatawongadililanghanassaliteraturasamga Judioapannagtuonusabpag-ayosaliteraturasamga Griyego

38Busa,silaespesyalngakwalipikadosapag-alagadsa mgaembahadaugilanggihimokiningakatungdananbisan kanus-akinigikinahanglan

39Dakoangilangpasilidadparasamgakomperensyaug diskusyonsamgaproblemangamaykalabotansabalaod

40Gipilinilaangtungangadalanugkinikanunayang labingmaayongdalanngasundon.

41Gisalikwaynilaangbastosugwalaybatasannga pamatasan,apanwalagyudsilamagpakaaron-ingnonnga labawsilasauban,ugsailangpanagsulti,andamsila maminawugmohatagsaangayngatubagsamatag pangutana

42Ugsilangtananmaampingongnagtumanniininglagda uglabawsatanannagtinguhangamolabawsausagusasa pagtumanniiniugsilangtanantakossailangliderugsa iyanghiyas.

43UgmakitanatokongiunsanilapaghigugmasiEleazar pinaagisailangpagkadili-andamngamabulaggikan kaniyaugkongiunsaniyasilapaghigugma.

44Gawaspasasulatngaiyanggisulatsaharimahitungod sailangluwasngapagbalik,kinasingkasingusabniyang gihangyosiAndreasngamaningkamotalangsasamang katuyoanuggiawhagusabniyaakongamotabangsa labingmaayosaakongmahimo

45Ugbisanpamisaadkamingahatagannamoangamong labingmaayongpagtagadsamaongbutang,miingonsiya nganaguolgihaponsiyapag-ayo,kaynahibal-anniyanga anghari,tungodsaiyangkaayo,nag-isipniiningaiyang labingtaasngapribilehiyo,samataghigayonnga makadungogsiyabahinsausakatawongalabawsaiyang mgakaubansakulturaugkaalam,ngaipatawagsiyasa iyangkorte

46Kaynakadungogakougmaayongpanultihonniyanga pinaagisapagpiliugmatarongugmaalamonngamgatawo alangkaniya,iyangmaangkonanglabingdakonga panalipodalangsaiyanggingharian,tungodkayang maongmgahigalawalaypagduha-duhangamohatag kaniyasalabingmapuslanonngatambag

47UgangmgatawongagipadalaniEleazarngadtokaniya walayduhaduhanganagbatonniiningmgahiyas

48Ugkanunayniyanggipanumpangadiligyudniya buhianangmgalalakikonkinitungodlangsaiyang kaugalingonginteresapanalangsakaayohansatanang lungsuranonngaiyanggipadalasila

49Kay,iyanggipasabot,angmaayongkinabuhi naglangkobsapagtumansamgabalaod,ugkininga tumongmasmakab-otpinaagisapagpamatikaysapagbasa 50Gikanniiniugsaubanpangsusamangmgapahayag, klarokonunsaangiyanggibatingadtokanila

KAPITULO6

Mgapagpasabotsamgakostumbresakatawhannga nagpakitasagipasabotsapulongnga,"Hugaw"Ang esensyauggigikanansa"PagtuosaDiyos"Angmga bersikulo48-44naghatagugusakamatahumnga paghulagwaysaPagka-Diyossapisyolohiya

1Angayannatonghisgutansamuboangimpormasyonnga iyanggihatagagigtubagsaatongmgapangutana

2Kaysaakonghunahunakadaghanansamgatawo mausisahonmahitungodsapipilakamgabalaod,labina kadtongmahitungodsamgakarne,ilimnon,ugmgahayop ngagiilangamahugaw.

3Sadihangnangutanakaminganong,sanglitusaraman angmatangsapaglalang,angubangmgahayopgiisipnga mahugawngakan-on,ugangubanmahugawbisankon hikapon(kaybisantuodangbalaodestriktosa kadaghanangmgapunto,kinilabikaestriktosamga butangngasamaniini)gisugdanniyaangiyangtubag samasamosunod:

4‘Nakitanimo,’ingonniya,‘unsakadakoangepektosa atongmgapamaagisakinabuhiugsaatongmgapakigubankanato;pinaagisapagpakig-ubansamgadaotan,ang mgatawomakamatikodsailangmgapagkadaotanug mahimongmiserablesatibuoknilangkinabuhi;apankon silamagpuyoubansamgamaalamonugmasinabuton,sila makakaplagogpaagisapag-ikyasgikansakawalayalamagugpag-usabsailangmgakinabuhi.’

5Unasatanan,angatongmagbabalaodnaglatidsamga prinsipyosapagkadiosnonugpagkamataronguggisilsil kinipuntoporpunto,dililamangpinaagisamgapagdili apanpinaagiusabsapaggamitogmgaehemplo,nga nagpakitasamakadaotngamgaepektosasalaugsamga silotngagipahamtangsaDiosngadtosamgasad-an.

6Kayiyanggipamatud-anunasatananngaadunayusa lamangkaDiosugngaangiyanggahumgipakitasatibuok uniberso,sanglitangmatagdapitnapunosaiyang pagkasoberanougwalaybisanusasamgabutangnga gibuhatsatagosamgatawodinhisayutaangmakaikyas saIyangkahibalo.

7Kayangtananngagibuhatsatawougangtanannga mahitabosaumaabotklaronaKaniya

8Pinaagisamaampingongpagsabotniiningmga kamatuoranugsaiyangpagpatin-awniini,iyanggipakita ngabisankonangusakatawomaghunahunasapagbuhat ugdaotanugdilinalangisultiangpagbuhatniinidili siyamakalikaysapagkamatikod,kayiyanggiklaronga anggahomsaDiosmikatapsatibuokbalaod.

9Sugodsaiyangsinugdanan,iyanggipakitangaang tanangkatawhangawaskanatonagtuosapaglungtadsa daghangmgadiyos,bisantuodsilamismomasgamhanan kaysamgabinuhatngailanggisimbangawalay kapuslanan

10Kaysadihangnaghimosilagmgaestatwangabatoug kahoy,moingonsilangakinimgahulagwaysamgatawo nganag-imbentoogbutangngamapuslanonsakinabuhiug gisimbanilakini,bisanpakonadunasilayklarong pruwebangawalasilaypagbati

11Kaybinuanggayodangpaghunahunangaadunayusa nganahimongdiyostungodsaiyangmgabinuhatan.

12Kayangmgaimbentormikuhalangugpipilakamga butangnganahimonaugpinaagisapaghiusaniini,

gipakitangakiniadunaybag-onggamit:walasilamismo angnagmugnasakinaiyasabutang,busakiniusaka kawangugbinuangngabutangalangsamgatawoang paghimougmgadiyosngasamasamgatawo.

13Kaysaatongpanahondaghanangmasmamugnaonug masmaalamonkaysamgatawosakaraangpanahonnga gipakadios,apandiligyudsilamosimbakanila

14Angmganaghimougtagsulatniiningmgamito naghunahunangasilaanglabingmaalamonsamga Griyego

15Nganongakinahanglanpanatonghisgutanangubang mgatawonganabuang,mgaEhiptohanonugubanpa,nga nagsaligsamgaihalasngamananapugkadaghanansamga matangsanagkamangngamgabutangugmgabaka,ug nagsimbakanila,ugnaghaladkanilasamtangbuhiugkung patayna?

16Karon,angatongMagbabalaod,sanglitusaka maalamonngatawouggihatagansaDiossapagsabotsa tanangbutang,mitan-awsamatagdetalyesahingpit,ug gilibutankitaogdilimapukanngamgakutaugmgaparil ngaputhaw,arondilikitamakig-ubansaubangmganasod, apanmagpabilinngaputlisalawasugkalag,gawasnon gikansatanangwalaypulosngamgahunahuna,nga nagasimbasausakaMakagagahumngaDiosngalabawsa tanangbinuhat.

17Busa,angmgapangulongparisaEhipto,humanmasusi pag-ayoangdaghangmgabutang,ugnahibalosaamong mgakalihokan,nagtawagkanamonga"mgatawosaDios."

18Kiniusakatitulongadiliiyasaubanngakatawhan kondiliiyalamangsamganagasimbasatinuodngaDios

19AngubanmgatawongadiliiyasaDioskondilisamga pagkaonugilimnonugsinina

20Kayangilangtibuokngakinaiyanagdalakanilasa pagpangitaogkahupayanniiningmgabutangangagiisip ngawalaybili,kondilisatanannilangmgabutang

21Saatongkatawhan,angilangpangunanggikonsiderar satibuoknilangkinabuhimaoangpagkasoberanosaDios.

22Busa,arondilikitamadaotsabisanunsangkangil-aran, oangatongkinabuhimadaotsadautangmga komunikasyon,gipanalipdanniyakitasatanangkilid pinaagisamgalagdasakaputli,nganag-apektarsaatong gikaon,ogiinom,ogihikap,onadungog,onakita 23Kaybisantuod,sakinatibuk-an,angtanangbutang managsamasailangkinaiyanhongkahimtang,sanglit silangtanangimandoansausaugsamanggahom,adunay lawomngahinungdansamatagindibidwalngakaso nganongkitadilimogamitsapipilakamgabutangug malingawsakomonngapaggamitsauban.

24Alangsapananglitan,akonghisgutanangusaoduhaka puntougipasabutkinikanimo

25Kaydilikamoangaymahulogsamakauulawngaideya ngatungodsamgailagaugmgaweaselugubanpang susamangmgabutangngasiMoisesnagsulatsaiyangmga balaodubananghilabihanngapag-amping

26Kiningtananngamgaordinansagihimoalangsa pagkamatarongaronmatabanganangpagpangitasahiyas ugangpaghingpitsakinaiya.

27Kayangtananglanggamngaatonggigamitmgaanad ugmailhansailangkalimpyo,ngamokaonsanagkalainlaingklasesalugasugmgautanon,samapananglitsamga salampati,tukmo,dulon,perdis,mgagansausab,ugtanang ubanpangmgalanggamniiningaklase

28Apanangmgalanggamngagidiliimongmakitanga ihalasugmokaonogkarne,malupigonsaubanpinaagisa kusogngailangnabatonan,ugmabangisngamangitag pagkaonpinaagisapagpangayamsamgalanggamnga gilistasaibabaw.

29Ugdililangkana,apanilanggidakopangmgakarnero ugmgakanding,uggisakitusabangmgatawo,patayman obuhi,ugbusapinaagisapagtawagkanilangamahugaw, gihataganniyasilagtimaanngakadtongmgatawonga alangkanila

balaodngagi-orden,kinahanglanmagpraktissa pagkamatarongsailangmgakasingkasingugdili manglupigkangbisankinsanganagsaligsailang kaugalingongkusognimangawatkanilasabisanunsa, apanmagiyahanangilangdalansakinabuhisubaysa hustisya,samasamgalanggamnganahisgotanna,mokaon salain-laingmgamatangsapulsengamotubosayutaug dilimanglupigngadtosakalaglagansailangkaugalingong mgakaliwat.

30Busa,gitudloankitasaatongmagbabalaodngapinaagi niiningmgapamaagigihatagangmgatimailhansamga maalamon,ngasilakinahanglanngamagmatarongugdili mohimoogbisanunsapinaagisakapintasan,ugdili manglupigsaubanpinaagisapagsaligsailang kaugalingongkusog.

31Kaytungodkaygiisipngadiliangaybisanang paghikapsamaongmgamahugawngamananap,samasa nahisgotanna,tungodsailangpihongamgabatasan,dili bakitaangayngamag-ampingarondiliusabmadaotang atongkaugalingongmgakinaiya?

32Busa,angtanangmgalagdangaiyanggilatid mahitungodsagitugotniiningmgalanggamugubanpang mgamananap,iyanggihimoubansatumongsapagtudlo kanatoogusakamoralngaleksyon.

33Kayangpagbahinsakukougangpagbulagsamga kukogituyoaronpagtudlokanatongakinahanglannatong mailhanangatongindibidwalngamgalihokaronmapakita angmaayongpamatasan

34Kayangkusogsaatongtibuoklawasugangkalihokan niininagdependesaatongmgaabagaugmgabukton.

35Busagipugosniyakitasapag-ilangakinahanglan natongbuhatonangtanannatongmgalihokubanang pagpihigsumalasasukdanansapagkamatarong,ilabina tungodkaykitalahingagilaingikansaubanngakatawhan

36Kaykadaghanansaubangmgatawonaghugawsailang kaugalingonpinaagisapakighilawasngawalayhinungdan, saingonnagbuhatugdakongkadautan,ugangtibuoknga mganasudugmgasiyudadnagpasigarbosailang kaugalingontungodniiningmgabisyo

37Kaydililangkaynakighilawassilasamgalalaki, kondiligihugawanpaganinilaangilangkaugalingong mgainahanugmgaanakngababaye.

38Apankitagilaingikansamaongmgasala

39Ugangmgatawongagibulagsanahisgutangpaagi gihulagwayusabsaMagbabalaodngaadunaygasasa panumduman

40Kayangtanangmgamananapnga"bahinangtiilug nagapangusapsakinaon"nagrepresentarsagiinspirarnga simbolosapanumduman

41Kayangpag-usapsakinaonwalaylainkondiliang paghandomsakinabuhiugpaglungtad

42Kayangkinabuhinaandanngamasuportahanpinaagisa pagkaon,busagiawhagusabniyakitasaKasulatanniining mgapulonga:"HinumdumigayodnimoangGinoonga nagbuhatdihakanimoniadtongdagkougkatingalahang mgabutang."

43Kaykonkinihustonganahunahuna,kiniklaronga dakougmahimayaon;unaangpagkagamasalawasugang pagpahimutangsapagkaonugangpagbulagsamatag indibidwalngabahinsalawasug,labawpa,angpagorganisarsamgasentido,angpaglihokugdilimakitanga paglihoksahunahuna,angkatulinsapartikularngamga aksyonniiniugangpagdiskobreniinisamgaarte, nagpakitasawalaykinutubanngapagkamamugnaon.

44Busa,giawhagniyakitangahinumdomanngaang nahisgutangmgabahingihiusasabalaanggahumubanang hingpitngakahanas.

45Kayiyanggitakdaangmatagpanahonugdapitaronkita kanunayngamahinumdomsaDiyosnganagmandoug nagbantaykanato.

46Kaymahitungodsamgakarneugilimnon,nagsugosiya kanatounasatananngamaghaladugbahinniiniugdayon mangaondayon.

47Dugangpa,saatongmgabistigihataganniyakitaog simbolosahandumanan,ugsasamangpaagigisugoniya kitasapagbutangsabalaangmgaorakulosaatongmga ganghaanugmgapultahanisiphandumanansaDios

48Ugsaatongmgakamot,usab,iyanggimandongaihigot angsimbolo,ngaklarongnagpakitangakinahanglan natongbuhatonangmatagbuhatdihasapagkamatarong, nganahinumdomsaatongkaugalingongpagkalalang,ug labawsatananangpagkahadloksaDios.

49Gisugousabniyaangmgatawo,sailangpaghigdaaron matulogugpagbangonpag-usab,sapagpamalandongsa mgabuhatsaDios,dililamangsapulong,apanpinaagisa pag-obserbarpag-ayosapagbag-ougimpresyonnga nahimokanila,sailangpagkatulog,ugsailangpagmata, konunsakabalaanugdilimasabtanangpagbag-ogikansa usaniiningamgakahimtangngadtosalain

50Angkahalangdonsaanalohiyabahinsapag-ilaug paghinumdomgipakitanakaninyo,sumalasaamong interpretasyonsa"angnapikasngakukougangpag-usap sakinaon"

51Kayangatongmgabalaodwalagihimongawalay hinungdanosumalasaunangkaswalngahunahunanga misantopsahunahuna,kondiliubanangtumongsa kamatuoranugsatimailhansahustongpangatarungan.

52Kaypinaagisamgainstruksyonngaiyanggihatag mahitungodsamgakarneugilimnonugsapartikularnga mgakasosapaghikap,siyanagsugokanatongadili mobuhatomaminawsabisanunsangawalaypaghunahuna nimodangopsainhustisyapinaagisapag-abusosagahum sapangatarungan.

53Sakasosamgaihalasngahayop,angparehasnga prinsipyomahimongmadiskobrehan

54Kayangkinaiyasaweaselugsamgailagaugsamga mananapngasamaniini,ngaklaronggihisgutan,makadaot

55Angmgailagamohugawugmodaotsatanan,dililang parasailangkaugalingongpagkaonapanhangtodpagani sapuntongamahimongwalaypulossatawoangbisan unsangailangmaagianngakadaot.

56Angklasesaweasel,usab,talagsaon:kaygawassa nahisgotanna,kiniadunaykinaiyangamakahugaw:Kini

manamkonpinaagisamgadalungganugmanganak pinaagisababa.

57Ugtungodniiningahinungdanngaangsusamangbuhat giisipngamahugawsamgatawo.

58Kaypinaagisapagpahayagsailangmgapulongsa tananngailangnadawatgikansamgadalunggan,ilang giapilangubansamgadautanugnagbuhatugdili ordinaryongkahugawan,ngasilamismonahugawansa kahugawsapagkadili-diosnon

59Uganginyonghari,sumalasaamongnahibaloan,husto angiyanggibuhatsapaglaglagsamaongmgatawo

60Unyamiingonko,'Nagtuokongaangimonggipasabot maoangmgaimpormante,kaykanunayniyasilang gibutyagsamgapagsakitugsamasakitngamgamatangsa kamatayon'

61‘Oo,’mitubagsiya,‘maokiniangmgatawongaakong gipasabot;kayangpagbantaysakalaglagansamgatawo usakabutangngadilibalaan’

62Ugangatongbalaodnagdilikanatosapagpasakitkang bisankinsapinaagisapulongobuhat

63Angakongmubongasoyniiningmgabutanga nakakombinsiruntakaninyo,ngaangtanannamongmga regulasyongihimoubanangtumongsapagkamatarong,ug ngawalaybisanunsangagipatumansaKasulatannga walaypaghunahunaowalayigongrason,apanang katuyoanniinimaoangpaghimokanatosatibuoknatong kinabuhiugsatanannatongmgalihoksapagbuhatsa pagkamatarongatubangansatanangmgatawo,nga mahunahunaonsaMakagagahumngaDios

64Ugbusamahitungodsamgakarneugmgabutangnga mahugaw,mganagakamangngabutang,ugmgaihalasnga mananap,angtibuoksistemanagtumongsapagkamatarong ugmatarongngamgarelasyontalisatawougtawo

65Paranako,dawmaayoangiyangdepensasatanang punto;kaybahinusabsamganatisabaka,mgakarnero,ug mgakandingngagihalad,siyamiingonngakinahanglan kiningkuhaongikansamgapanonsabakaugmgakarnero, ugihaladangmgahayopngamaayoangpagka-ihalasug dilimaghaladugbisanunsangaihalas,aronangmga naghaladmakasabotsasimbolikongkahulogansa magbabalaodugdilimaimpluwensyahansamapahitas-ong pagpakaulawsakaugalingon

66Kaysiyanganaghalad,naghaladusabsaiyang kaugalingongkalagsatanangpaaginiini

67Saakonghunahunangakiningmgadetalyebahinsa atongdiskusyonangayanngaisaysay,ugtungodsa kabalaanugnaturalngakahulugansabalaod,naaghatako sapagpasabutniinikanimosatin-aw,Philocrates,tungod saimongkaugalingongdebosyonsapagkat-on

KAPITULO7

Angpag-abotsamgasinugodalaangmanuskritosa bililhonglibrougmgaregaloMgapagpangandamalang sausakaharianongbangketeAngtagbalay,sadihang nakalingkodnasalamesa,nag-abiabidayonsaiyangmga bisitapinaagisamgapangutanaugtubagAngubangmga maalamonnagkomentobahinsasosyolohiya

1UgsiEleazar,humanmakahaladsahalad,ugmakapilisa mgasinugo,ugmakaandamsadaghangmgagasaalangsa hari,mipadalakanamosaamongpanawngamaydakong kasigurohan

2Ugsapag-abotnamosaAlexandria,gipahibalodayon angharisaamongpag-abot.

3Pagsulodnamosapalasyo,mainitonnamonggiabiabini Andreasanghariuggihatagkaniyaangsulatngagisulatni Eleazar.

4Angharinahingawapag-ayosapagsugatsamgasinugo, ugnagsugongaangtanangubangmgaopisyalkinahanglan papaulionugangmgasinugokinahanglanipatawagdayon ngadtosaiyangatubangan

5Karonkiningnakapahinamngaheneralngasorpresa,kay naandannaalangniadtongmoadtoaronmakigkitasahari samgabutangngaimportantengapasudlonsaiyang presensyasaikalimangadlaw,samtangangmgasinugo gikansamgahariomgaimportantengsiyudadmaglisodsa pagsigurosapagsulodsaKortesulodsatrayntakaadlaw apankiningmgatawhanagiisipniyangatakossamas dakongdungog,tungodkaygihataganniyaangilang agalonogtaasngapagtahod,busaiyanggipapahawadayon kadtongkansangpresensyagiisipniyangawalaypulosug nagpadayonsapaglakaw-lakawhangtodngasilamisulod ugiyangnaabiabisila

6Sadihangmisulodsiladalaangmgagasangagipadala ubankanilaugangbililhongmgapergamino,diinang balaodgisulatsabulawansamgakaraktersamgaJudio, kayangpergaminogiandamsakatingalahangpaagiugang koneksyontalisamgapanidnahimongadilimakita,ang harisadihanganakitaniyakininagsugodsapagpangutana kanilamahitungodsamgalibro.

7Ugsadihangilangnakuhanaangmgalinukotgikansa ilangmgatabonugnabukladnaangmgapanid,anghari mihunongsulodsataasngapanahonugunyamiyukboug mgapitokabeses,siyamiingon:

8'Nagpasalamatakokaninyo,mgahigalako,ug nagpasalamatakokaniyanganagpadalakaninyoug dugangpa,uglabawsatanansaDios,kansangmga orakulomaokini'

9Ugsadihangangtanan,angmgasinugougangubannga didtousab,misinggitsausakahigayonugsausakatingog: 'MaluwasangHari!'mihilaksiyasakalipay

10Tungodsaiyangpagbayawsaiyangkalagugsapagbati sadakongdungogngagihatagkaniya,napugossiyasa paghilaktungodsaiyangmaayongkapalaran

11Gisugoniyasilangaibalikangmgarolyosailangmga dapitugunyahumansapagsaludosamgatawo,miingon: 'Hustokana,mgatawosaDios,ngaunasatanan kinahanglankongmohatagsaakongpagtahodsamgalibro ngatungodniinigitawagkokamodinhiugunyasadihang nahimokonakana,ihatagkoangtuongakamotsa pakighigalakaninyo'

12Maokinianghinungdanngagibuhatkokiniuna

13Gisaadkongakiningadlawa,diinkamiabot, pagasaulogonisipusakadakongadlawugkini pagasaulogonmatagtuigsatibuoknakongkinabuhi

14Nahitabousabngakinianganibersaryosaakong kadaugansakadagatanbatokkangAntigonusBusa malipayonakongamakigpistakaninyokarongadlawa 15Angtananngaimongmagamit,'miingonsiya,'andamon alangkanimosaangayngapaagiugalangusabkanako ubankanimo'

16Humannilamapahayagangilangkalipay,nagsugosiya ngaanglabingmaayongmgapuy-ananduolsakutaihatag

kanila,ugngaangmgapagpangandamkinahanglan himoonalangsabangkete.

17UggipatawagniNicanoranglabawngpiniyalanngasi Dorotheo,angespesyalngaopisyalngagitudloaronpagatimansamgaJudio,uggisugosiyasapagpangandam alangsamatagusakanila

18Kaykiningakasabotangihimosahariugkiniusaka kasabotanngainyongnakitangagipadayonhangtodkaron.

19Kaybisanunsapakadaghansamgasiyudadngaadunay espesyalngamgakostumbresapag-inom,pagkaon,ug pagpahilunasalamesa,adunaymgaespesyalngaopisyal ngagitudloaronsapag-atimansailangmga panginahanglan.

20Ugsamataghigayonngamoduawsilasamgahari,ang mgapagpangandamgihimosumalasailangkaugalingong mgakostumbre,aronwalaykahasolngamakabaldasa kalipaysailangpagbisita

21Angsamangpag-ampinggihimosakasosamgasinugo ngaJudio.

22KaronsiDorotheus,angpatronngagitudlosapagatimansamgabisitangJudio,usakatawongamatinahuron kaayo.

23Angtanangmgatipigananngaubossaiyangpagdumala uggilainalangsapagdawatsamaongmgabisita,iyang gidalaalangsakombira.

24Gihan-ayniyaangmgalingkoranansaduhakalaray sumalasamgasugosahari

25Kayiyanggisugosiyangapalingkoronangkatungasa mgatawosaiyangtuougangubansaiyangluyo,arondili niyaihikawkanilaanglabingtaasngadungog

26Sadihangnakalingkodnasila,iyanggisugosiDorotheo sapagtumansatanansubaysamgakostumbrengagigamit saiyangmgabisitangJudio

27Busa,iyanggihunongangmgaserbisyosamgabalaang mensaherougsamgaparinganaghaladugsaubannga naanadsapag-ampo,uggitawagangusasaamongmga kauban,siEleazar,anglabingtigulangsamgaparinga Judio,aronmag-ampo

28Ugmitindogsiyaugnag-ampongamaytalagsaong pag-ampo.'HinautngaangMakagagahumngaDios magpadatokanimo,Ohari,satanangmaayongbutangnga IyanggibuhatughinautngahatagankaNiyaugangimong asawaugangimongmgaanakugangimongmgakauban samakanunayongpagpanag-iyaniinisamtangbuhika!'

29Sapagkadungognilaniiningmgapulonga,usakakusog ugmalipayongpagpalakpakangmiulbongamilungtadog taasngapanahon,ugunyamidangopsilasapaglipaylipay sagiandamngabangkete.

30Angtanangkahikayanalangsapag-alagadsalamesa gitumansubaysamandoniDorotheus

31Lakipsamgasulugoonmaoangmgaharianongsakop ugangubannganag-okuparsamgadungganongdapitsa palasyosahari

32Tungodsahigayonngamihunongunasabangkete, nangutanaangharisaembahadornganaglingkodsa lingkoranansamgadungganon(kaygihan-aykinisumala sailangkataas-taasan),unsaonniyapagpadayonngadili madaotangiyanggingharianhangtodsakatapusan?

33Humansapagpamalandongsamakadiyot,mitubagsiya, 'Mahimonimongmatukodangseguridadniinikonimong sundogonangwalayhunongngakaluoysaDiyosKaykon magpakitakaugkaluoyugmopahamtangugmalumong

silotniadtongangaykanilasumalasailangmganahimo, imongmapatalikodsilagikansadaotanugmadalasila ngadtosapaghinulsol'

34Gidayegsahariangtubagugdayonnangutanasasunod ngalalaki,unsaonniyapagbuhatsatananalangsalabing maayosatananniyangmgaaksyon?

35Ugsiyamitubag,'Konangusakatawomagmintinarug matarongngapamatasanngadtosatanan,siyakanunay molihokngamatarongsatananghigayon,nga nahinumdomngaangmataghunahunanahibaloansaDios KonimonghimoonangkahadloksaDiosisipimong sinugdanan,dilikagayudmasipyatsatumong'

36Gidayegusabsaharikiningtawhanasaiyangtubagug nangutanasalain,unsaonmanniyapagbatonogmga higalangaparehasniyaghunahuna?

37Mitubagsiya,'Konmakitakanilanganagtuonsamga kaayohansakatawhanngaimonggimandoan;maayonga imongmakitakongiunsasaDiospaghatagsaiyangmga kaayohansakatawhan,paghatagkanilaogkahimsogug pagkaonug--tananpangubangmgabutangsahustong panahon'

38Humansapag-uyonsaharisatubag,nangutanasiyasa sunodngabisita,unsaonmanniyapag-angkonog pagdayegbisansamgawalamodaogsailangkaso,pinaagi sapagpakigkitaugpaghukom?

39Ugsiyamiingon,'Konkamopatassapagsultingadtosa tananugdiligayudmolihokngamapahitas-onomalupigon sainyongpagtratarsamganakasala.Ugmahimoninyo kinikoninyongbantayanangpamaagisapaglihoksaDios Angmgapangamuyosamgatakuskanunayngamatuman, samtangkadtongwalamakadawatogtubagsailangmga pag-ampogipahibalopinaagisamgadamgoomga panghitabosaunsaymakadaotsailangmgahangyougnga angDiosdilimosilotkanilasumalasailangmgasalaosa kadakosaIyangkusog,apanmolihokubanangpailub ngadtokanila'

40Mainitonngagidayegsaharianglalakitungodsaiyang tubagugnangutanasasunodngasunod-sunod,unsaon manniyangadilimapildisamgakalihokansamilitar?

41Ugsiyamitubag,'Konwalasiyahingpitngamisaligsa iyangmgapanonsakatawhanosaiyangmgapwersasa gubat,apankanunayngamitawagsaDiosaronmadalaang iyangmganegosyongadtosausakamalampusonngaisyu, samtangsiyamismonagtumansatananniyangmga katungdanandihasaespiritusahustisya'

42Gidawatniyakiningatubag,ugnangutanasiyasalain konunsaonniyangamahimongkalisangansaiyangmga kaaway.

43Ugsiyamitubag,'Konsamtangnagmintinarogdaghang suplaysamgaarmasugpwersa,nahinumdomsiyangakini ngamgabutangwalaygahumaronmakab-otangusaka permanenteughingpitngaresulta.KaybisanangDios nagbutangogkahadloksamgahunahunasamgatawo pinaagisapaghatagogmgapahulayugpagpakitalamang sakadakosaiyanggahum'

44Gidayegsaharikiningtawhanaugunyanangutanasa sunod,'Unsaanglabingmaayongbutangsakinabuhi?'

45Ugsiyamitubag,'AngpagkahibalongaangDiosmao angGinoosaUniberso,ugngasaatonglabingmaayong mganahimodilikitaangmakab-otsakalampusankondili angDiosngapinaagisaiyanggahumnagdalasatanang

mgabutangngadtosakatumananugnaggiyakanato ngadtosatumong.'

46Misinggitangharingamaayoangtubagsalalakiug dayonnangutanasasunodkonunsaonniyapagtipigsa tananniyangmgakabtanganugsakatapusanipasakinisa iyangmgamanununodsasamangkondisyon?

47Ugsiyamitubag,'Pinaagisakanunayngapag-amposa Diosngauntamadasigkaubanangtaasngamgamotibosa tanannimongmgabuluhatonugpinaagisapagpasidaansa imongmgakaliwatngadilimatingalasakabantogo bahandi,kayangDiosmaoangnaghatagniiningtanannga mgagasaugangmgatawodiligayudmakadaogsa pagkalabawpinaagisailangkaugalingon.'

48Miuyonangharisatubagugnangutanasasunodnga bisita,unsaonniyapag-antosngamalinawonbisanunsapa angmahitabokaniya?

49Ugsiyamiingon,'Konnasabtannimopag-ayoang hunahunangaangtanangtawogitudlosaDiosaronmakigambitsalabingdakongkadaotaningonmansalabing dakongkaayohan,sanglitimposiblealangsausakatawo ngadilimaapilniiniApanangDiosngaangaynatong kanunayngiampo,nagdasigkanatosakaisogsapag-antos.'

50Nalipaysatubagsalalaki,angharimiingonngamaayo angtanannilangmgatubag'Mangutanakosausagusa,' dugangniya,'ugunyamohunongunakokaron:aronatong ibalhinangatongatensyonsakalipaysakombiraug maggahinugmalipayongpanahon'

51Unyanangutanasiyasalalaki,'Unsaangtinuodnga tumongsakaisog?'

52Ugsiyamitubag,'Konangusakahustongaplano matumansaorassapeligrosumalasaorihinalngatuyo. KayangtananngamgabutanggihimosaDiosalangsa imongkaayohan,Ohari,sanglitangimongkatuyoan maayo.'

53Sadihangangtanannakapamalakpaknasailangpaguyonsatubag,angharimiingonsamgapilosopo(kay daghankanilaangmitambong),'Saakonghunahunakining mgatawhanamaayokaayosailanghiyasugadunay talagsaongkahibalo,tungodkaysakalitlangnakahatag silagangayngamgatubagniiningmgapangutananga akonggipangutanakanila,ugsilangtanannaghimosaDios ngasinugdanansailangmgapulong'

54UgsiMenedemus,angpilosoposaEretria,miingon, 'Tinuod,OHarikaysanglitangunibersogidumala pinaagisapagbuotugsanglithustonatongnasabtannga angtawomaoangbinuhatsaDios,nagsunodngaang tananggahumugkatahumsapagsultinagagikansaDios' 55Sadihangmiuyonnaanghariniiningmensahe, mihunongangilangpanagsultiugnaglipaylipaysilaPagabotsakagabhion,nataposangbangkete

KAPITULO8

DugangmgapangutanaugtubagTiman-iangBersikulo 20ubansapakisayranniinisapaglupadsakahanginan ngagisulatniadtong150BC

1Pagkasunodadlaw,nanglingkodsilapag-usabsalamesa uggipadayonangbangketesumalasasamangmga kahikayan

2Sadihangnaghunahunaangharingamiabotnaang angayngahigayonaronmangutanasaiyangmgabisita, mipadayonsiyasapagpangutanaogdugangsamgatawo

nganaglingkodtupadniyaarondilinausabsilamakatubag samiagingadlaw.

3Gisugdanniyaangpag-istoryahanayubansaika-onse ngalalaki,kayadunaynapulongagipangutanasamiaging higayon.

4Sadihangnahilomnasila,nangutanasiyakonunsaon niyapagpadayonngamahimongdato?

5Humansamubongapagpamalandong,angtawonga gipangutanamitubag--'Konwalasiyaygibuhatngadili takossaiyangposisyon,walagayudmolihokngamalaway,walagayudmaggastosawalaypulosugwalaypulos ngamgapangagpas,apanpinaagisamgabuhatsakaluoy gihimoniyaangtananniyangmgaginsakpanngaandam moduolkaniyaKayangDiosmaoangtagmugnasatanang maayongmgabutangugSiyaangkinahanglansundonsa tawo.'

6Gidayegsiyasahariugdayonnangutanasalainkon unsaonniyapagpadayonsakamatuoran?

7Agigtubagsapangutana,siyamiingon,'Pinaagisapagilangaangbakakmagdalaugdakongkaulawansatanang tawo,uglabinasamgahariKaysanglitsilaadunay gahumsapagbuhatsabisanunsangailanggusto,nganong modangopmansilasamgabakak?Dugangpaniini, kinahanglannimonghinumdomankanunay,OHari,nga angDiosnahigugmasakamatuoran.

8Nalipaypag-ayoangharisatubagugmitan-awsiyasa lainugmiingon,'Unsaangpagtulon-ansakaalam?'

9Ugangusamitubag,'Samasaimonggustongawalay daotanngamahitabokanimo,apanaronmahimongusaka umalambitsatanangmaayongbutang,busakinahanglan ngamolihokkasasamangprinsipyongadtosaimongmga ginsakpanugmganakasala,ugkinahanglanngamalumo nimongbadlongonangmgahalangdonugmaayoKayang DiosnagdanisatanangmgatawongadtosaIyang Kaugalingonpinaagisaiyangkabuotan'

10Gidayegsiyasahariuggipangutanaangsunodkon unsaonniyangamahimonghigalasamgatawo?

11Ugsiyamitubag,'Tungodsapagkakitangaang kaliwatansatawonagkadaghanugnatawongaadunay daghangkasamokugdakongpag-antos:busadilinimo angayngasilotanopaantusonsilangawalayhinungdan, kaynahibal-annimongaangkinabuhisamgatawo gilangkobansamgakasakitugmgasilot.Kaykonimong masabtanangtanan,mapunokasakaluoy,kayangDios usabmakaluluoy!'

12Nadawatsahariangtubagubanangpag-uyonug nangutanasasunod,'Unsaanglabingimportantenga kwalipikasyonalangsapagmando?'

13‘Angpagpabilinsakaugalingon,’mitubagsiya,‘nga walaysuholugangpagkinabuhingamabinantayonsa tibuokniyangkinabuhi,angpagtahodsapagkamatarong labawsatanan,ugangpagpakighigalasamgatawonga samaniiniKayangDiosusabnahigugmasahustisya!’

13Humanniyaipakitaangiyangpag-uyon,anghari miingonsalain,'Unsaangtinuodngatimaansa pagkadiosnon?'

14Ugsiyamitubag,'AronmasabtanngaangDioskanunay nganagabuhatsaUnibersougnahibalosatanangbutang, ugwalaytawonganagabuhatugdilimakiangayonug nagabuhatugdautanangmakalikaysaIyangpanan-aw. IngonngaangDiosmaoangmagtatabangsatibuok

kalibutan,busakamousabkinahanglanngamosundog Kaniyaugdilimagpakasala!

15Angharimiuyonugmiingonsalain,'Unsaang kahulugansapagkahari?'

16Ugsiyamitubag,'Angpagdumalasakaugalingonnga maayougdilipagpahisalaagsabahandiokabantogngadto sasobraodiliangayngamgatinguha,maokiniangtinuod ngapaagisapagmandokonimonghunahunaonpag-ayo angbutangKayangtananngaimonggikinahanglanimoha ra,ugangDioswalaypanginahanglanugmaloloy-onusab Himoaangimongmgahunahunangaingonnianasausaka tawo,ugayawtinguhaaangdaghangmgabutangkondili angmgagikinahanglanlamangalangsapagmando!'

17Gidayegsiyasahariugnangutanasalaingtawo,unsaon kahangaangiyangmgapagplanomahimongalangsa kaayohan?

18Ugsiyamitubag,'Konkanunayniyanggibutangang hustisyasaiyangatubangansatananugnaghunahunanga anginhustisyakatumbassapagkawalaykinabuhi.Kayang Dioskanunaynganagsaadsalabingtaasngamga panalanginngadtosamatarong!'

19Humansiyadayegasahari,nangutanasiyasasunod, unsaonniyangamakalingkawasgikansamakahasolnga mgahunahunasaiyangpagkatulog?

20Ugsiyamitubag,'Nangutanakakanakoogusaka pangutanangalisodkaayotubagon,kaydilinatomadala angatongtinuodngakaugalingonsapanahonsa pagkatulog,apangikuptankitaniinisamgaimahinasyon ngadilimakontrolsapangatarunganKayangatongmga kalagadunaypagbatingailangnakitagyudangmga butangngamosulodsaatongpanimuotpanahonsa pagkatulogApanmasayopkitakonmaghunahunakitanga kitaaktuwalnganaglawigsadagatsakaysamgasakayano naglupadsahanginonagbiyahengadtosaubangmga rehiyonobisanunsapangasusamaniiniApanbisanpa niana,atonggihandurawngaangingonngamgabutang nahitabo.

21Saakongmahimongadesisyon,nakaabotakosa mosunodngakonklusyonKinahanglannimosatanang paagi,OHari,ngadumalahonangimongmgapulongug mgalihokpinaagisalagdasapagkadiosnonaronikaw makabatonsakaamgohanngaikawnagpadayonsa pagmintinarsahiyasugngadilikagayudmopilisa pagtagbawsaimongkaugalingonsagastosa pangatarunganugdiligayudpinaagisapag-abusosa imonggahumsapagdumotsapagkamatarong.

22Kayanghunahunakasagaranbusysapagkatulogsa samangmgabutangngaiyanggi-obrakonmagmata.Ug siyangaangtananniyangmgahunahunaugmgalihok gipuntingngadtosalabinghalangdonngamgatumong nagpalig-onsaiyangkaugalingonsapagkamatarongsa dihangsiyanagmataugsadihangsiyanatulog.Busa, kinahanglanngamagmalig-onkasakanunayngadisiplina sakaugalingon

23Gidayegsaharianglalakiugmiingonsalain--‘Kay ikawangikapulongamotubag,konmakasultikana,igahin natoangatongkaugalingonsabangkete.’Ugunya nangutanasiya,unsaonnakopaglikaysapagbuhatogbisan unsangadilitakossaakongkaugalingon?

24Ugsiyamitubag,'Tan-awakanunayangimong kaugalingongkabantogugangimongkaugalingong kinatas-angposisyon,aronikawmakasultiug

maghunahunalamangsamgabutangnganahiuyonniini, kaynasayodkangaangtanannimongmgaginsakpan naghunahunaugnaghisgotbahinkanimoKaydilika angaymagpakitangamasdaotankaysamgaaktor,nga nagtuonpag-ayosapapel,ngagikinahanglannilanga dulaon,ugnaghulmasatanannilangmgaaksyonsumala niiniWalakanag-arte,apantinuodngausakahari,tungod kayangDiosnaghatagkanimoogharianongawtoridad subaysaimongkinaiya'

25Sadihangangharinakapalakpakogkusogugdugaysa labingmaabiabihonngapaagi,angmgabisitagiawhagsa pagpangitaogpahulayBusasadihangnahumannaang panagsulti,ilanggigahinangilangkaugalingonsasunod ngabahinsakombira

26Pagkasunodadlaw,gisunodangsamangkasabutan,ug sadihangnakakitaangharioghigayonsapagpangutanasa mgatawo,iyanggipangutanaangunasamganahibilin alangsasunodngapagsukitsukit,Unsaangpinakataasnga pormasagobyerno?

27Ugsiyamitubag,'Angpagmandosakaugalingonugdili pagpahisalaagsamgapagbatiKayangtanangtawo adunayusakakinaiyanhonghiligsahunahuna.Lagmitnga kadaghanansamgatawoadunayhiligsapagkaonug ilimnonugkalipayan,ugangmgahariadunayhiligsapagangkonogteritoryougdakongkabantog.Apanmaayonga adunaykasarangansatanangbutang'

28AnggihatagsaDios,kinahanglannimongdawatonug tipigan,apanayawgayudpangandoyaangmgabutangnga dilinimomaabot

29Nalipaysaiyangmgapulong,angharinangutanasa sunod,unsaonniyangadilinamasina?

30Ughumansamubongapaghunong,mitubagsiya,'Kon imonghunahunaonunasatananngaangDiosmaoang naghatagsatanangharisahimayaugdakongbahandiug walayusangamahimongharipinaagisaiyang kaugalingonggahumAngtanangtawogustongamoambit niininghimayaapandilimakahimo,kaykinigasasaDios!'

31Gidayegsaharianglalakisausakataasnga pakigpulongugdayonnangutanasalain,unsaonniya pagtamaysaiyangmgakaaway?

32Ugsiyamitubag,'Konmagpakitakaugkaayosatanang tawougmaangkonangilangpanaghigalaay,dilikaangay mahadlokkangbisankinsa.Angpagkahimonginilasa tanangtawomaoanglabingmaayosamgamaayonggasa ngamadawatgikansaDios!'

33Humangidayegsaharikiningtubaga,gimandoanniya angsunodngatawosapagtubagsapangutana,unsaonniya pagpadayonsaiyangdakongkabantog?

34Ugsiyamitubagnga'Konikawmanggihatagonug manggihatagonsapaghatagugkaluoyugmgabuhatsa grasyangadtosauban,dilikagayudmawad-ansaimong kadungganan,apankongustonimongaangnahisgutang mgagrasyamagpadayonkanimo,kinahanglanngakanunay kangmotawagsaDios'

35Angharinagpahayagsaiyangpag-uyonugnangutana sasunod,Kangkinsamanangayngapakitaansausaka tawoogpagkamahinatagon?

36Ugsiyamitubag,'Angtanangtawomiilanga kinahanglankitangmagpakitaogpagkamahinatagon ngadtosamgatawongamaayooghiligkanato,apansa akonghunahunakinahanglannatongipakitaangsamang mainitonngaespiritusapagkamahinatagonngadtosamga

tawongasupakkanatoaronpinaaginiiniatongmadanisila ngadtosahustougsaunsaymapuslanonalangkanato. Apankinahanglankitangmag-amposaDiosngakini matuman,kaysiyaangnagamandosamgahunahunasa tanangtawo.'

37Humanniyagipahayagangiyangpag-uyonsatubag, gipangutanasahariangikaunomngamotubagsa pangutana,kangkinsakitaangaymagpakitaogpasalamat?

38Ugsiyamitubag,'Saatongmgaginikanankanunay,kay angDiosnaghatagkanatouglabingimportantengasugo mahitungodsapagtahodngaangaysamgaginikanan SunodngadapitIyanggikonsiderarangkinaiyasahigala ngadtosahigalakaySiyanaghisgotbahinsa"usakahigala ngasamasaimongkaugalingongkalag"Maayoang imonggibuhatsapagsulaysapagdalasatanangmgatawo ngadtosapanaghigalaayubankanimo.'

39Angharinakigsultikaniyangamaloloy-onugunya nangutanasasunod,Unsamanangsamakatahomsabili?

40Ugsiyamiingon,'Angpagkadiosnon,kaykiniang labingmaayongpormasakatahum,uganggahumniini anaasagugma,ngamaoanggasasaDiosKiniimong naangkonnaugubanniiniangtanangpanalanginsa kinabuhi'

41Anghari,salabingmaabiabihongpaagi,midayegsa tubagugnangutanasalain,unsaonmanniya,kon mapakyassiya,pagbawisaiyangdungogsasamangangang?

42Ugsiyamiingon,'Dilimahimongamapakyaska,kay gipugasmosatanangmgatawoangmgalisosa pagpasalamatnganagpatunghaganisamaayongkabubuton,ugkinimasgamhanankaysalabingkusganngamga hinagibanugnaggarantiyasalabingdakongaseguridad Apankonadunaytawongamapakyas,dilinaniya kinahanglanbuhatonpag-usabangmgabutangnga hinungdansaiyangkapakyasan,apankinahanglansiyang makighigalaugmolihokngamakiangayonKaygasasa Diosangpaghimoogmaayongmgabuhatugdiliang sukwahi'

43Nalipaysaiyangmgapulong,angharinangutanasa lain,unsaonniyangamakalingkawassakasubo?

44Ugsiyamitubag,'Konwalamansiyaygipasakitan, apannagbuhatsiyagmaayosatananugmisunodsadalan sapagkamatarong,kayangmgabunganiinimagdalaug kagawasangikansakasuboApankinahanglankitangmagamposaDiosngaangwaladamhangmgakadaotansama sakamatayonosakitokasakitobisanunsangasamaniini diliuntamodangatkanatougmakadaotkanatoApan tungodkayikawdebotadosapagkadiosnon,walayingon nianangakatalagmanngamodangatkanimo'

45Gidayegsiyasahariuggipangutanaangikapulo,Unsa anglabingtaasngamatangsahimaya?

46Ugsiyamiingon,'AronpagpasidungogsaDios,ugkini dilibuhatonpinaagisamgagasaugmgasakripisyokondili ubansakaputlisakalagugbalaanngakombiksyon,sanglit angtanangmgabutanggiumoluggidumalasaDios sumalasaIyangkabubut-onNiiningakatuyoanikaw kanunayngaanaasaimongmganahimokaniadtougkaron, samasatanangmgatawo'

47Ubansakusogngatingog,giabiabisaharisilangtanan ugmisultingamaloloy-onkanila,ugangtanannga nanambongmipadayagsailangpag-uyon,labinaangmga pilosopoKaysilamaslabawpakanila[ieangmga

pilosopo]sapamatasanugsaargumento,sanglitkanunay nilanggihimoangDiosngailangsinugdanan.

48Humanniini,aronipakitaangiyangmaayongpagbati, angharimipadayonsapag-inomalangsakahimsogsa iyangmgabisita.

KAPITULO9

Angbersikulo8nagpakitasabilisakahibaloBersikulo28, pagmahalsaginikananMatikdiilabinaangpangutanasa Bersikulo26ugangtubagMatikdiusabangpangutanasa Bersikulo47ugangtubagKiniusakamaalamonnga tambagalangsamganegosyante

1Pagkasunodadlaw,gihimoangsamangmgakahikayan alangsabangkete,uganghari,sadihangaadunayhigayon, nagsugodsapagpangutanasamgatawonganaglingkod tupadniadtongmgamitubagna,ugsiyamiingonsauna, "Mahimobangatudloanangkaalam?"

2Ugsiyamiingon,'Angkalagnapormasaingonngapaagi ngakinimakahimopinaagisabalaanngagahumsa pagdawatsatanangmaayougpagsalikwaysasukwahi'

3Miuyonanghariugnangutanasasunodngalalaki,Unsa anglabingmapuslanonsapanglawas?

4Ugsiyamiingon,'Pagpugongsakaugalingon,ugdilikini mahimogawaskonangDiosmagmugnaogkinaiyaalang niini'

5Angharinakigsultingamaloloy-onsalalakiugmiingon salain,'Unsaonmansausakatawopagbayadsautang kabubut-onsaiyangmgaginikananngatakos?'

6Ugsiyamiingon,'Pinaagisadiligayudpagpasakitkanila, ugkinidilimahimogawaskonangDiosmagbutangsa hunahunasapagkab-otsalabinghalangdonngamga tumong'

7Miuyonanghariugnangutanasasunod,unsaonniyanga mahimongusakamaikagongtigpaminaw?

8Ugsiyamiingon,'Pinaagisapaghinumdomngaang tanangkahibalomapuslanon,tungodkaykinimakapahimo kanimopinaagisatabangsaDiossapanahonsa emerhensyasapagpilisapipilasamgabutangngaimong nakat-unanugpaggamitniinisakrisisngaimong giatubangUgbusaangmgapaningkamotsamgatawo matumanpinaagisatabangsaDios'

9GidayegsiyasahariugnangutanasasunodUnsaonniya paglikaysapagbuhatogbisanunsangasupaksabalaod?

10Ugsiyamiingon,'KoninyongmailhanngaangDios maoangnagbutangsamgahunahunadihasamga kasingkasingsamgamagbabalaodaronangkinabuhisa mgatawomaluwas,inyongsundonkini.'

11Giilasahariangtubagsalalakiugmiingonsalain, 'Unsamaybentahasapagka-paryente?'

12Ugsiyamitubag,'Konatonghunahunaonngakita mismonag-antossamgakalisdananngamidangatsaatong mgaparyenteugkonangilangmgapag-antosmahimo usabngaato--nanangkalig-onsapagka-pamilyamakita dayon,kaykonkiningapagbatiipakitalamangngakita makakuhaogdungogugpagtamodsailangmgamataKay angtabang,konkininalambigitsakaayo,saiyang kaugalingonusakabugkosngadilimabungkagUgsa adlawsailangkauswagandilikitakinahanglannga mangandoysailangmgakabtangan,apankinahanglannga mag-amposaDiosngaihatagangtanangmatangsa kaayohankanila'

13Ughumanniyasiyadayegasamasauban,anghari nangutanasalain,unsaonniyapagkab-otsakagawasan gikansakahadlok?

14Ugsiyamiingon,'Konanghunahunanahibalongakini walamakahimoogdautan,ugkonangDiosmogiyaniini ngadtosatananghalangdonngamgatambag'

15Angharinagpahayagsaiyangpag-uyonugnangutana salain,unsaonniyakanunayngamapadayonanghustong paghukom?

16Ugsiyamitubag,'Konkanunayniyangibutangsaiyang atubanganangmgakalisdanannganahitabosamgatawo ugilhonngaangDiyosmaoangnagkuhasakauswagan gikansapipilaugnagdalasaubanngadtosadakong dungogughimaya'

17Maabiabihonngagidawatsaharianglalakiug gipangutanaangsunodngalalakikonunsaonniyapaglikay sakinabuhingaharuhayugkalipayan?

18Ugsiyamitubag,'Konkanunayniyangmahinumduman ngasiyaangmagmamandosausakadakongimperyoug angginoosadaghangkatawhan,ugngaangiyang hunahunadiliangayngamapunosaubangmgabutang, apan,kinahanglankanunayniyanghunahunaonkonunsaon niyapagpalambosailangkaayohanKinahanglanusab siyangmag-amposaDiosngawalaykatungdanannga mapasagdan.'

19Humansapagdayegkaniya,angharinangutanasa ikapulo,unsaonniyapag-ilaniadtongmganagluibkaniya?

20Ugmitubagsiyasapangutana,'Koniyangnamatikdan konangpamatasansamgatawosaiyangpalibotnaturalba ugkongipadayonbanilaanghustonglagdasapag-unasa mgasalo-salougmgakonseho,ugsailangkinatibuk-ang pakig-uban,ngadilimolapassamgautlanansakaangayan samgapahalipayosaubangmgabutangsapamatasan ApanangDiosmokilingsaimonghunahuna,OHari,sa tananngahalangdon'

21Sadihangangharinakapahayagsaiyangkusognga pag-uyonugpagdayegkanilangtanan(ubansapagdayeg satananngananambong),silamidangopsapaglipaylipay sakombira

22Ugsasunodngaadlaw,sadihangmiabotnaang higayon,angharinangutanasasunodngalalaki,Unsaang pinakagrabengamatangsapagpabaya?

23Ugsiyamitubag,'Konangusakatawodilimoatimansa iyangmgaanakugdilimohatagsatananniyang paningkamotsailangedukasyonKaykanunaykaming mag-amposaDiosdililangalangsaamongkaugalingon kondilialangsaamongmgaanakngaangmatag panalanginmaangkonnila.Angamongtinguhangaang amongmgaanakmakabatonogpagpugongsakaugalingon matumanlamangpinaagisagahumsaDios'

24Angharimiingonngamaayoangiyangpagsultiug unyanangutanasalain,unsaonniyapagkahimong makabayan?

25‘Pinaagisapaghinumdom,’mitubagsiya,‘ngamaayo angpagpuyougpagkamataysakaugalingongnasodAng pagpuyosagawassanasudmagdalaugpagtamaysamga kabosugkaulawansamgaadunahanngadawgipapahawa silatungodsausakakrimenKonmohatagkaugmga kaayohansatanan,samasaimongkanunayngagibuhat, angDiosmohatagkanimougpaborgikansatananugikaw isiponngapatriyotiko’

26Humanmaminawniiningtawhana,angharinangutana sasunodngasunod-sunod,unsaonniyapagpuyonga malinawonubansaiyangasawa?

27Ugsiyamitubag,'Pinaagisapag-ilangaangmga babayesakinaiyagahigulougkusgansapaggukodsa ilangkaugalingongmgatinguha,ugdalingamausabang opinyonpinaagisasayopngapangatarungan,ugangilang kinaiyahuyang.Kinahanglanngaatubangonkininga maalamonugdilimaghagitogawayAlangsa malampusonngapaggawisakinabuhi,angmagtutukod kinahanglanmahibalosatumongdiinkinahanglanniyang idirektaangiyangdalanPinaagilamangsapagtawagsa tabangsaDiosngaangmgatawomakagiyasatinuodnga dalansakinabuhisatanangpanahon'

28Miuyonanghariugnangutanasasunod,unsaonniya ngadilimasayop?

29Ugsiyamitubag,'Konkanunaykangmolihokubanang pagtimbang-timbangugdiligayudmotuosamga pagbutangbutang,apanpamatud-anmosaimong kaugalingonangmgabutangngagisultikanimoug mohukompinaagisaimongkaugalingongpaghukomsa mgahangyongagihimokanimougmotumansatanan subaysakahayagsaimongpaghukom,mahilwaykasa sayop,OHariApanangkahibalougpagbuhatniiningmga butangamaoangbuhatsaBalaanggahum.'

30Nalipayniiningmgapulonga,angharinangutanasalain, unsaonniyangamakalingkawasgikansakasuko?

31Ugsiyamitubagsapangutana,‘Koniyanggiilanga siyaadunaygahumibabawsatananbisansapagpahamtang ogkamatayonkanila,konsiyamohatagogdalansa kapungot,ugngakiniwalaypulosugmakaluluoykonsiya, tungodlangkaysiyaginoo,mokuhasakinabuhisadaghan’ 32Unsamaykinahanglansakasuko,ngaangtanangtawo nagpasakopmankaniyaugwalaybisankinsanga nakigbatokkaniya?KinahanglanngailhonngaangDios nagmandosatibuokkalibutansaespiritusakaayoug walaykasuko,ugikaw,'miingonsiya,'OHari,kinahanglan gayudngamosundogsaIyangehemplo'

33Miingonangharingamaayoangiyangtubagugunya nangutanasiyasasunodngalalaki,Unsaangmaayong tambag?

34'Aronmolihokngamaayosatanangpanahonuguban angangayngapagpamalandong,'siyamipasabut,'nga nagtandisaunsaymapuslanonsaatongkaugalingong palisiyaubansamakadaotngamgaepektongamoresulta gikansapagsagopsasukwahingapanan-aw,aronpinaagi sapagtimbang-timbangsamatagpuntokitamatambagan pag-ayougangatongkatuyoanmatuman.Uglabawsa tanan,pinaagisagahumsaDiosangmatagplanoninyo makab-ottungodkaykamonagpraktissapagkadiosnon'

35Miingonangharingamaayoangtubagniiningtawhana, ugnangutanasiyasalain,Unsaangpilosopiya?

36Ugsiyamipasabut,'Paghunahunaogmaayokalabotsa bisanunsangpangutanangamotumawugdiligayud madalasamgapagbati,apanpamalandonganangmga kadaotngaresultasamgapangibog,ugmolihoksahusto sumalasagikinahanglansamgakahimtang,nga magpraktisogkasaranganApankinahanglankitangmagamposaDiosngaisilsilsaatonghunahunaangpagtagad niiningmgabutanga.'

37Miuyonanghariugnangutanasalain,unsaonniyapagilakonmobiyahesiyasalaingnasod?

38‘Pinaagisapagkamakiangayonsatanangtawo,’ mitubagsiya,‘ugpinaagisapagpakitangaubosimbesnga labawsamgatawongaiyanggiubananKayusakagiila ngaprinsipyongaangDios,pinaagisaIyangkinaiya, modawatsamgamapaubsanon.Ugangkaliwatansatawo nahigugmaniadtongandamngamagpasakopkanila’ 39Humanniyamapahayagangiyangpag-uyonniining tubag,angharinangutanasalain,unsaonniyapagtukod aronangiyangmgaestrukturamolungtadhumankaniya?

40Ugmitubagsiyasapangutana,'Konangiyangmga binuhatanaasadakoughalangdonngasukod,aronang mganagtan-awmopasaylokanilatungodsailangkatahum, ugkondiliniyagayudpapahawaonangbisankinsa niadtongnagbuhatsamaongmgabuhatugdiligayud pugsonangubansapag-alagadsaiyangmga panginahanglanngawalaysuhol.'

41TungodsaiyangpagpaniidkongiunsasaDiospagatimanangtawhanongrasa,paghatagkanilaogkahimsog ugkapasidadsapangisipugsatanangubanpangmgagasa, siyamismokinahanglanmosunodsaIyangehemplo pinaagisapaghatagsamgatawoogbalossailangmabugatngapaghago.Kayangmgabuhatngagihimosa pagkamatarongmaoangmagpadayon!

42Miingonangharingakiningtawhana,maayousabang tubagugnangutanasaikapulo,Unsaangbungasakaalam?

43Ugsiyamitubag,'Ngaangusakatawokinahanglannga masayodsaiyangkaugalingonngawalasiyaynahimonga daotanugngasiyakinahanglanngamagkinabuhisa kamatuoranTungodkaygikanniini,OgamhanangHari, ngaanglabingdakongakalipayugkalig-onsakalagug lig-onngapagtuosaDiosmoabutkanimokonikaw magmandosaimonggingharianngamaypagkadiosnon' 44Ugsapagkadungognilasatubag,silangtananmisinggit ubanangkusogngapagdayeg,ugpagkahumananghari,sa hingpitngakalipay,misugodsapag-inomsailangmga tambal

45Ugsasunodngaadlawangbangketenagpadayonsa samangpaagisamasanangagingmgaokasyon,ugsa dihangmiabotanghigayon,angharinangutanasa nahibilingmgabisita,ugsiyamiingonsauna,'Unsaonman sausakatawopagpugongsaiyangkaugalingongikansa pagkamapahitas-on?'

46Ugsiyamitubag,'Koniyanghuptanangpagkaparehas ugmahinumdomsatananghigayonngasiyausakatawo nganagmandosamgatawoUgangDiosmagalaglagsa mgamapahitas-on,ugmagabayawsamgamaaghopug mapaubsanon!'

47Angharinakigsultikaniyangamaloloy-onug nangutanasasunod,Kinsaangangaypilionsausakatawo ngaiyangmgamagtatambag?

48Ugsiyamitubag,'Kadtongmganasulayansadaghang mgabutangugnagpadayonsawalaysagolngamaayong kabubut-onngadtokaniyaugnakigbahinsaiyang kaugalingongkinaiyaUgangDiosnagpakitasaIyang kaugalingonngadtosamgatakosaronkiningamga katuyoanmakab-ot'

49Gidayegsiyasahariugnangutanasalain,Unsaang labinggikinahanglanngakabtangansausakahari?

50'Angpanaghigalaayuggugmasaiyangmgaginsakpan,' mitubagsiya,'kaypinaaginiiningaangbugkossa maayongkabubut-ondilimabungkagUgangDiyosmao angnagsigurongakinimahitabosumalasaimonggusto'

51Gidayegsiyasahariugnangutanasalain,Unsaang tumongsapagsulti?Ugsiyamitubag,'Angpagkombinsir saimongkaawaypinaagisapagpakitakaniyasaiyangmga sayopsausakamaayongpagkahan-ayngakasundalohan samgaargumento.'

52Kayniiningpaagihamadaognimoangimong tigpaminaw,dilipinaagisapagsupakkaniya,kondili pinaagisapagdayegkaniyaaronmakombinsirsiya.Ug pinaagisagahomsaDiosngaangpagkombinsirmatuman

53Angharimiingonngamaayoangiyangtubag,ug nangutanasalain,unsaonniyapagpuyongamalinawon ubansadaghanglain-laingmgarasanganaglangkobsa populasyonsaiyanggingharian?

54'Pinaagisapagbuhatsaangayngabahinngadtosa matagusa,'mitubagsiya,'ugsapagdawatsa pagkamatarongisipimonggiya,samasaimonggibuhat karonubansatabangsakaalamngagihatagsaDios kanimo'

55Nalipayanghariniiningtubag,ugnangutanasiyasa lain,'Unsangamgakahimtangangangayngamag-antossa kasubo?'

56'Samgakalisdananngamodangatsaatongmgahigala,' mitubagsiya,'konatongmakitangasiladugaynaugdili namatambalanAngpangatarungandilimotugotkanatosa pagbangotanalangniadtongmgapataynaugnaluwas gikansadautan,apanangtanangtawonagbangotanalang kanilatungodkayangilangkaugalingonugangilang kaugalingongkaayohanlamangangilanggihunahuna. PinaagilamangsagahumsaDiosngakitamakalikaysa tanangdautan!

57Miingonangharinganakahatagsiyagangayngatubag, ugnangutanasalain,unsaonmanpagkawalasareputasyon?

58Ugsiyamitubag,'Konanggarbougwalaykinutuban ngapagsaligsakaugalingonangmodominar,angkaulawan ugpagkawalasadungogmamugnaKayangDiosmaoang GinoosatanangdungoguggihatagkinibisanasaNiya gusto.'

59Gikumpirmasahariangtubag,ugnangutanasasunod ngalalaki,Kangkinsamanangayitugyansamgatawoang ilangkaugalingon?

60‘Ngadtoniadtong,’mitubagsiya,‘nganag-alagad kaninyotungodsamaayongkabubut-onugdilitungodsa kahadlokokaugalingonginteres,nganaghunahunalamang sailangkaugalingongkaayohanKayangusatimaansa gugma,angusatimaansadautangkabubut-onugpagalagadsapanahon.’

61Kayangtawongakanunayngnagbantaysaiyang kaugalingongganansyausakatraydorsakasingkasing. Apanikawangnagbatonsapagmahalsatanannimong mgaginsakpanpinaagisatabangsamaayongtambagnga gihatagsaDioskanimo

62Angharimiingonngamaalamonangiyangtubag,ug nangutanasalain,Unsamanangmakaluwassausaka gingharian?

63Ugmitubagsiyasapangutana,'Pag-ampingug paghunahunadaanngawalaydautanngamahimoniadtong gibutangsaposisyonsaawtoridadibabawsakatawhan,ug kinikanunaynimongbuhatonpinaagisatabangsaDios nganagdasigkanimosaseryosongpaghukom'

64Angharimisultiugmgapulongsapagdasigkaniya,ug nangutanasalain,Unsamanangnagpabilinnga pagkamapasalamatonugdungog?

65Ugsiyamitubag,'Hiyas,kaykiniangnagmugnasa maayongmgabuhat,ugpinaaginiiniangdautanmalaglag, samasaimongpagpakitasakahalangdonsakinaiyangadto satananpinaagisagasangagihatagsaDioskanimo.'

66Maabiabihonggidawatsahariangtubaguggipangutana angika-onse(tungodkayadunayduhangalabawsa kapitoan),unsaonniyapagpabilinngamalinawonang kalagpanahonsagubat?

67Ugsiyamitubag,'Pinaagisapaghinumdomngawala siyaygibuhatngadaotansabisankinsasaiyangmga ginsakpan,ugngaangtananmakig-awayalangkaniyaisip balossamgakaayohanngailangnadawat,nganasayod ngabisankonmawad-ansilasailangkinabuhi,atimanon ninyoangmganagsaligkanilaKaydilikamomapakyassa pagbayadkangbisankinsamaokanaangkaayosa kasingkasingngagidasigsaDioskaninyo.'

68Kusogngagipalakpakansaharisilangtananug nakigsultikanilangamaloloy-on,ugdayonmiinomogtaas ngailimnonalangsakahimsogsamatagusa,gitugyanang iyangkaugalingonsakalipayan,uggihataganangiyang mgabisitasalabingmanggihatagonugmalipayong panaghigalaay.

KAPITULO10

AngmgapangutanaugtubagnagpadayonNagpakitakon unsaonpagpiliangmgaopisyalsakasundalohanKinsang tawhanaangtakossapagdayegugubanpangmga problemasaadlaw-adlawngakinabuhingatinuodkaron samasa2000katuignaangmilabayAngmgabersikulo 15-17talagsaonsapagrekomendarsateatro.Angmga bersikulo21-22naghulagwaysakaalamsapagpiliog presidenteopagbatonoghari

1Saikapitongadlaw,masdaghangpagpangandamang gihimo,ugdaghanpangubanangmitambonggikansa nagkalain-laingmgasiyudad(lakipkanilaangdaghang mgaembahador).

2Sadihangmiabotanghigayon,gipangutanasahariang unasamgawalapamapangutana,unsaonniyapaglikay ngamalimbongansasayopngapangatarungan?

3Ugsiyamitubag,'Pinaagisapag-ampingsapagpaniidsa mamumulong,sabutangngagisulti,ugsahilisgutannga gihisgutan,ugpinaagisapagpangutanapag-usabsa samangmgapangutanahumansausakapahulaysalainlaingmgapormaApanangpagbatonogalertonga hunahunaugangpaghimoogmaayongpanghukomsa matagkasousasamaayongmgagasasaDios,ugikawang tag-iyaniini,OHari.'

4Kusogngagipakpaksahariangtubagugnangutanasa lain,Nganomanngaangkadaghanansamgatawowala gyudmahimongmatarong?

5'Kay,'mitubagsiya,'angtanangtawosakinaiyawalay pagpugongughiligsakalipayanBusa,motunghaang inhustisyaugmobahaangkahakogAngbatasansahiyas usakababagniadtongdebotadosakinabuhisakalipayan tungodkaykininag-awhagkanilasapagpalabisa pagpugongugpagkamatarong.KayangDiosmaoang agalonniiningmgabutanga'

6Angharimiingonngamaayoangiyangtubag,ug nangutana,Unsaangangaysundonsamgahari?Ugsiya miingon,'Angmgabalaod,aronpinaagisamatarongnga mgabalaodilangmapasig-uliangkinabuhisamgatawo

Samangapinaagisamaongpamatasansapagtumansa Balaangsugonagtigomkaalangsaimongkaugalingonug usakawalaykatapusanngahandumanan'

7Miingonangharingakiningtawhana,maayousabang iyanggisulti,ugnangutanasasunod,Kinsaangangay natongitudlongamgagobernador?

Ugsiyamitubag,'Angtanannganagadumotsa pagkadaotan,ugnagasundogsaimongkaugalingong pamatasannagbuhatsamatarongaronsilamagpadayonsa maayongreputasyonKaymaokiniangimonggibuhat,O gamhanangHari,'siyamiingon,'ugangDiosmaoang naghatagkanimosakoronasapagkamatarong'

9Kusogngagidayegsahariangtubagugunyamitan-aw sasunodngalalakiugmiingon,'Kinsaangatongitudlo ngamgaopisyalsakasundalohan?'

10Ugsiyamipasabut,'Kadtongmgamilabawsakaisogug pagkamatarongugkadtongmgamasnabalakabahinsa kaluwasansailangmgatawokaysapag-angkonog kadauganpinaagisapagbutangsailangkinabuhisapeligro pinaagisapagkadali-dalionKaysamangaangDios molihokngamaayongadtosatanangmgatawo,maousab kamo,sapagsundogKaniya,maoangmagtatabangsa tananninyongmgaginsakpan'

11Miingonangharingamaayoangiyangtubagug nangutanasiyasalain,Kinsangtawhanaangangaydaygon?

12Ugsiyamitubag,'Angtawongagihataganugdungog, bahandi,uggahom,ugadunaykalagngakatumbasniining tanan.Ikawmismonagpakitapinaagisaimongmgabuhat ngaikawlabingtakossapagdayegpinaagisatabangsa Diosnganagpaatimankanimoniiningmgabutanga'

113Angharinagpahayagsaiyangpag-uyonugmiingon salain,'Unsangmgabutangaangangayigahinsamgahari salabingdaghangoras?'

14Ugsiyamitubag,'Sapagbasaugpagtuonsamgarekord samgaopisyalngapanaw,ngagisulatkalabotsa nagkalain-laingmgagingharian,ubanangtumongsa repormasyonugpagpreserbarsamgasakop.Ugpinaagisa maongkalihokanngaimongnakab-otangusakahimaya ngawalapamaduolsauban,pinaagisatabangsaDiosnga nagtumansatanannimongmgapangandoy.'

15Angharinakigsultingamadasigonsalalakiug nangutanasalain,unsaonmansausakatawopaglingawlingawatolsaiyangmgaorassapagpahayahayug paglingawlingaw?

16Ugsiyamitubag,‘Angpagtan-awniadtongmgadula ngamahimongipasundayagubanangkaangayanugang pagpakitasaatubangansausakatawoogmgatalan-awon ngagikuhagikansakinabuhiuggipasundayagubanang dignidadugkaligdongmapuslanonugangay’

17Kayadunaypipilakapagpalig-onngamakitabisan niiningmgakalingawan,kaykasagaranadunaypipilaka tilinguhaonngaleksyonngagitudlosalabingwalay hinungdanngamgabutangsakinabuhiApanpinaagisa pagpraktissalabingtaasngakaangayansatanannimong mgalihok,imonggipakitangaikawusakapilosopoug ikawgipasidunggansaDiostungodsaimonghiyas

18Anghari,nganalipaysamgapulongngabag-olang gisulti,miingonsaikasiyamngatawo,Unsaonman paggawisausakatawosamgabangkete?

19Ugsiyamitubag,'Kinahanglanngaimongtawgonsa imongkiliranangmgatawongamaykahibalougkadtong makahatagkanimougmapuslanongmgasugyot

mahitungodsamgakalihokansaimonggingharianugsa kinabuhisaimongmgaginsakpan(kaywalakanay nakitangtemangamasangayomasedukadopaniini) sanglitkiningmgatawhanagihigugmasaDiostungodkay ilanggibansayangilangmgahunahunasa pagpamalandongsalabinghalangdonngamgatema samasaimonggibuhatmismo,sanglitangtanannimong mgalihokgimandoansaDios.'

20Nalipaysatubag,angharinangutanasasunodnga lalaki,Unsaanglabingmaayoalangsakatawhan?Ngaang usakapribadonglungsuranonmaoyhimoonghariibabaw nilaousakamiyembrosaharianongpamilya?

21Ugsiyamitubag,'Siyangalabingmaayosakinaiya. Kayangmgaharingagikansaharianongkaliwat kasagaranmapintasugestriktosailangmgaginsakpanUg labipaniiniangkahimtangsapipilaniadtongmitungha gikansahan-aysamgapribadonglungsuranon,ngahuman makasinatiogdautanugmoantossailangbahinsakakabus, sadihangsilamagmandosadaghangkatawhannahimonga masmabangiskaysamgawalaydiyosngamga malupigon'

22Apan,samasaakonggiingon,angusakamaayong kinaiyanganabansaysahustongpaagimakahimosa pagmando,ugikawusakabantuganghari,dilitungodkay ikawmilabawsahimayasaimongpagmandougsaimong bahandikondilitungodkayikawmilabawsatanangmga tawosakaluoyugpagkamabination,salamatsaDiyosnga naghatagkanimoniiningmgahiyas.

23Angharimigahinugpanahonsapagdayegniining tawhanaugunyanangutanasakatapusansatanan,Unsa anglabingdakonganahimosapagmandosausaka imperyo?

24Ugsiyamitubag,'Ngaangmgaginsakpankinahanglan ngamagpadayonsapagpuyosausakakahimtangsa kalinaw,ugngaanghustisyakinahanglanngaipatuman dayonsamgakasosapanaglalis'

25Kiningmgaresultamakab-otpinaagisaimpluwensyasa magmamando,kungsiyausakatawonganagdumotsa daotanugnahigugmasamaayougnaggugolsaiyang kusogsapagluwassakinabuhisamgatawo,samanga imonggiisipanginhustisyangalabingdaotanngaporma sadaotanugpinaagisaimongmatarongnga administrasyonnakamugnaalangsaimongkaugalingonog usakawalaykatapusanngareputasyon,tungodkayang Diosnaghatagkanimoogusakahunahunangaputliug walamahugawisabisanunsangdaotan.

26Ugsadihangmihunongsiya,kusogugmalipayong pagpalakpakangmiulbosulodsataasngapanahon.Sa dihangmihunongkini,mikuhaanghariogtasaugmihatag ogtoastagigpasidungogsatananniyangmgabisitaugsa mgapulongngailanggisulti

27Unyasapagtapossiyamiingon,Nakakuhaakoug labingdakongkaayohangikansaimongpresensya Nakabenepisyoakougdakosamaalamongpagdumalanga imonggihatagkanakokalabotsaartesapagmando

28Unyanagsugosiyangahataganangmatagusakanilaog tulokatalentongaplata,uggitudloniyaangusasaiyang mgauliponaronmaoymodumalasakwarta

29Sakalitlang,silangtananmisinggitsailangpag-uyon, ugangbangketenahimongtalan-awonsakalipay,samtang angharinagpadayonsausakapadayonngahugnasa pagsaulog

KAPITULO11

Alangsakomentobahinsakaraangstenograpiya,tan-awa angBersikulo7Anghubadgisumitealangsapag-uyonug gidawatnganabasa,ug(Bersikulo23)usakanagkataas ngabotosapag-uyonanggihimouggiaprobahansatanan 1Nakasulatnakoogtaasugkinahanglankongmangayosa imongpasaylo,Philocrates.

2Natingalagyudkopag-ayosamgalalakiugsapaaginga diha-dihadayonsilamihatagogmgatubagnga nagkinahanglangyudogdugayngapanahonsa paghunahuna

3Kaybisantuodangnangutananaghunahunapag-ayosa matagpangutana,kadtongmitubagusa-usaandamna dayonsailangmgatubag,ugbusakinidawangayan daygonalangkanakougsatananngananambong,uglabi nasamgapilosopo

4Ugnagtuokongaangbutangdawdilikatuohanniadtong mobasasaakongasoysaumaabot.

5Apandiliangayngasayopngaibutyagangmga kamatuorannganatalasapublikongmgaarchive

6Ugdilimaayoalangkanakoangpaglapasniining butangaGisaysaykoangistoryasapaaginganahitabo kini,ngamatinagdanonnganaglikaysabisanunsang sayop.

7Nahinganghakaayokosakusogsailangmgagisulti, maongananingkamotkongakonsultahonkadtongadunay buluhatonsapaghimoogrekordsatanannganahitabosa mgapanagtagbougmgabangketesahari

8Kaynabatasanna,samasainyongnahibaloan,gikansa higayonngaangharimagsugodsapagpadagansaiyang negosyohangtodsapanahonngasiyamopahulay,alangsa usakarekordngapagakuhaonsatananniyangmgapulong ugmgabuhatusakalabingmaayougmapuslanonnga kahikayan

9Kaysasunodngaadlawangmgaminutosamgagibuhat ugmgapanultihonsamiagingadlawbasahonpag-usabsa dilipamagsugodangnegosyo,ugkonadunaybisan unsangiregularidad,angbutangmatul-iddayon 10Busa,samasanahisgotanna,nakakuhaakoogtukmang impormasyongikansamgarekordsapubliko,ugakong gipahimutangangmgakamatuoransahustong pagkasunod-sunodtungodkaynasayodakokonunsakamo kamatinguhaonsapagkuhaogmapuslanongimpormasyon 11Paglabaysatulokaadlaw,gidalaniDemetrioangmga lalakiugmiagisaparilsadagat,pitokaestadioanggitason,paingonsaisla,mitaboksataytayanugmiadtosa amihanangmgadistritosaPharos.

12Didtoiyanggitigomsilasausakabalay,ngagitukodsa daplinsadagat,ngamatahumkaayouganaasausakahilit ngalugar,uggidapitsilasapagpadayonsatrabahosa paghubad,tungodkayangtananngailanggikinahanglan alangsakatuyoangibutangnakanila

13Busagisugdannilaangpagtandisailangnagkalainlaingmgaresultaugpagpauyonniini,ugbisanunsaang ilanggikasabutangikopyapag-ayoubossapagdumalani Demetrio.

14Ugangsesyonmilungtadhangtodsaikasiyamngaoras; humanniinisilagibuhianaronsapag-alagadsailang pisikalngamgapanginahanglan.

15Angtanannilanggikinahanglangihatagkanilasa madagayaonngasukodGawaspaniini,giandamni

Dorotheusangsamangmgapagpangandamalangkanila adlaw-adlawsamasagiandamalangsaharimismokay maokinianggisugokaniyasahari

16Sayosabuntag,moadtosilasaKortekadaadlaw,ug humansapagtimbayasahari,namaulisilasailang kaugalingongdapit

17UgsamasanaandansatanangmgaJudio,manghugas silasailangmgakamotsadagatugmag-amposaDiosug dayonipahinungodangilangkaugalingonsapagbasaug paghubadsapartikularngatudlingngailanggihisgutan,ug gipangutanakosila,Nganongananghugasmansilasa ilangmgakamotsadilipasilamag-ampo?

18Ugilanggipasabotngakiniusakatimaanngawala silaygibuhatngadaotan(kayangtanangmatangsa kalihokangihimopinaagisamgakamot)sanglitsailang halangdonugbalaanngapaagiilanggiisipangtanannga simbolosapagkamatarongugkamatuoran

19Samasaakonggiingonna,nagtigomsilaadlaw-adlaw sadapitngamakapahimuottungodsakahilomugkasanag niiniugnagkugisilasailangbuluhaton

20Ugnahitabongaangtrabahosapaghubadnahuman sulodsakapitoanugduhakaadlaw,ngadawkinigiplano ngaadunaygitakdangkatuyoan

21Sanahumannaangtrabaho,gitigomniDemetrioang mgaJudiosadapitdiingihimoanghubad,uggibasakini satanan,atubangansamgamaghuhubad,nganakadawat usabugdakongpagdawatgikansakatawhan,tungodsa dakongmgakaayohanngailanggihatagkanila.

22GidayegusabnilasiDemetriouggihangyosiyanga isulatangtibuokbalaodugipakitaangkopyaniinisailang mgapangulo.

23Humanmabasaangmgalibro,angmgapariugangmga ansiyanosamgamaghuhubadugangkomunidadsamga Judiougangmgalidersakatawhannanindogugmiingon, ngatungodkaymaayokaayo,sagrado,ugtukmaangusa kahubadnganahimo,angaylamangngakinimagpabilin saiyangkahimtangugwalaypag-usabngahimoonniini.

24Ugsadihangangtibuokpundokmipadayagsailang pag-uyon,ilanggisugosilasapagtunglosumalasailang naandanbatokkangbisankinsangamohimoogbisan unsangpag-usabpinaagisapagdugangopag-ilissabisan unsangpaagisabisanunsangmgapulongnganasulatnao paghimoogbisanunsangpagtangtang.

25Kiniusakamaalamonngapag-ampingaronmasiguro ngaanglibromapreserbarsatanangpanahonsaumaabot ngadilimausab.

26Sadihanggitahoangmaongbutangngadtosahari, nalipaysiyapag-ayo,kaygibatiniyangaangiyanggiplano ngaplanonatumanngaluwas

27Gibasakaniyaangtibuoklibrougnahinganghasiya pag-ayosaespiritusamagbabalaod

28UgmiingonsiyakangDemetrio,'Nganomanngawalay bisanusasamgahistoryadoro'mgamagbabalaknga naghunahunangatakosangilangpanahonsapaghisgotsa ingonkakatingalahangkalampusan?'

29Ugsiyamitubag,'Tungodkayangbalaodsagradoug gikansaDios.Ugangubanniadtongnagplanonga mobuhatniinigihampaksaDiosugbusamihunongsa ilangkatuyoan'

30Miingonsiyanganakadungogsiyagikankang Theopompusngasiyagipapahawasaiyanghunahuna sulodsakapinsatrayntakaadlawtungodkaytuyoniya

ngaisal-otsaiyangkasaysayanangpipilakamga panghitabogikansamassayougmedyodilikasaligannga mgahubadsabalaod

31Sadihangmedyonauliannasiya,nangamuyosiyasa Diyosngaipasabutkaniyakonnganongnahitabokaniya angkatalagman

32Uggipadayagkaniyapinaagisausakadamgo,nga tungodsawalaypulosngapagkamausisaon,gustoniyanga ipaambitangsagradongamgakamatuoranngadtosa ordinaryongmgatawo,ugngakonmohunongsiya, mamaayoangiyangpanglawas

33NadunggankousabgikansamgangabilniTheodektes, usasamgatrahedyangamagbabalak,ngasadihanghapit naniyaipahiangayangpipilakamgainsidentenganatala salibroalangsausasaiyangmgadula,nataptansiyaog kataratasaiyangduhakamgamata.

34Ugsadihangnasabtanniyaanghinungdansaiyang kaalaot,nag-amposiyasaDiyossulodsadaghangmga adlawugsaulahinaayosiya.

35Ughumanmadawatsahari,samasaakonggiingonna, angpagpasabotniDemetrioniiningpuntoha,miyukbosiya ugmimandongaampinganpag-ayoangmgalibro,ugnga kinikinahanglanngabantayanpag-ayo

36Ugiyanggiawhagangmgamaghuhubadngakanunay siyangbisitahanhumansailangpagbaliksaJudea,kay hustolamang,matodniya,ngakinahanglannaniyasilang papaulion

37Apankonmobaliksila,iyangtrataronsilangamga higala,sumalasaiyangangay,ugmakadawatsilag daghangmgaregalogikankaniya

38Nagmandosiyangaandamonangilangpagpauli,ug giatimanniyasilapag-ayo

39Gihataganniyaangmatagusakanilaogtulokalabing maayongklasesabisti,duhakatalentongabulawan,usa kaaparadorngamaygibug-atonngausakatalento,ang tanangmuweblesalangsatulokahigdaanan

40Ubansamgaguwardiya,gipadalaniyakangEleazar angnapulokahigdaananngamaymgatiilngaplataugang tananggikinahanglanngakagamitan,usakaaparadornga nagkantidadog30katalento,napulokabistingapurpura, ugusakamaanindotngakorona,ugusakagatoskapiraso salabingmaayonghinabolngalino,ingonmanmga panaksanugmgaplato,ugduhakabulawanngatasanga ihaladsaDiyos

41Giawhagusabniyasiyapinaagisasulatngakonadunay bisankinsasamgalalakingagustongamobalikkaniya, diliniyasilapagbabagan

42Kaygiisipniyangausakadakongpribilehiyoang pagtagamtamsakatilingbansamgamaalamonngatawo, ugmasgustoniyangamagpatuyangsaiyangbahandi ngadtokanilakaysasamgabutangngawalaypulos

43UgkaronPhilocrates,naanimoangkompletongistorya subaysaakongsaad

44Saakonghunahunamasnalipaykaniiningmgabutanga kaysasamgasinulatsamgamitologo

45Kayikawdebotadosapagtuonsamgabutangnga makahatagogkaayohansakalag,ugnaggugolkaog daghangpanahonniiniManingkamotakosapagsaysaysa bisanunsangubangmgapanghitabongaangayirekord, aronpinaagisapagbasaniiniimongmaangkonanglabing taasngagantisaimongkakugi