Ala ni Hadamaden ka hinɛ
Matigi hinɛ don, a ka dimi, a tɛ dimi joona, a ka makari ka ca. Zaburu 103:8 Aw ka makari kɛ i ko aw Fa fana ye makari kɛ cogo min na. Luka 6:36 la
Pentateuch (Pantateuch) ye Ka a to yen tuma min na, cɛw y'a bolo minɛ, ani a muso bolo, ani a denmuso fila bolo. Matigi hinɛ donna a la. Jenɛse 19:16 la A filɛ sisan, i ka baaraden ye nɛɛma sɔrɔ i ɲɛ kɔrɔ, i ye i ka makari bonya, i ye min jira ne la ka ne ni kisi. Ne tɛ se ka boli ka taa kulu la, walisa kojugu dɔ kana ne minɛ ka sa. Jenɛse 19:19 A ko: «Matigi ka tanu ne makɛ Ibrahima ka Ala, ale min ma ne makɛ ka makari ni a ka tiɲɛ to yen. Jenɛse 24:27 I ye makari minnu jira i ka jɔnkɛ la, ne man kan ni olu bɛɛ la dɔgɔmannin ye. katuguni ne ye Jurdɛn baji tigɛ ni ne ka bere ye. Sisan ne kɛra kulu fila ye. Jenɛse 32:10 Nka Matigi tora Yusufu fɛ, ka makari a la, ka nɛɛma di a ma kasobon kɔrɔsibaga ɲɛ kɔrɔ. Jenɛse 39:21 Sebaayabɛɛtigi Ala ka makari i la cɛ ɲɛ kɔrɔ, walisa a ka i balimakɛ tɔ kelen ni Bɛnzamɛn bila ka taa. Ni ne denw bɔnɛna ne la, ne dusu tiɲɛna. Jenɛse 43:14 I ye jama minnu kunmabɔ, i ye olu ɲɛminɛ i ka makari la, i ye u ɲɛminɛ i ka fanga la ka taa i sigiyɔrɔ senuma la. Ekisode 15:13 Minnu bɛ ne kanu ka ne ka ci fɔlenw mara, a bɛ makari mɔgɔ ba caman na. Ekisode 20:6 I ka makari sigilan dɔ dilan ni sanu sanuman ye, a janya ka kɛ mɛtɛrɛ fila ni tila ye, a bonya ka kɛ mɛtɛrɛ kelen ni tila ye. I ka serubɛn fila dilan ni sanu ye, i ka u dilan ni baara gosilen ye, hinɛ sigilan kun fila la. Aw ka serubɛn kelen dilan a kun kelen na, ka serubi tɔ kelen dilan a kuncɛ kelen na. Serubɛnw na u kamanw kɔrɔta san fɛ, ka makari sigilan datugu ni u kamanw ye, u ɲɛda na ɲɔgɔn filɛ. Serubɛnw ɲɛda na kɛ makari sigilan fan fɛ.» I ka makari sigilan bila san fɛ kurunba kan. Ne bɛna seereya min di i ma, i na o bila kurun kɔnɔ.» Ne na i kunbɛn yen, ne na kuma i fɛ ka bɔ makari sigilan sanfɛ, ka bɔ serubɛn fila cɛma, minnu bɛ seereya kɛsu kan, ne bɛna ci fɔ i ye Israɛldenw ye. Ekisode 25:17 -22 I ka makari sigilan bila seereya kɛsu kan yɔrɔ senuma bɛɛ la. Ekisode 26:34 I ka o bila dawolo ɲɛfɛ min bɛ seereya kɛsu kɛrɛfɛ, makari sigilan ɲɛfɛ min bɛ seereya kun na, ne na i kunbɛn yɔrɔ min na. Ekisode 30:6 Lajɛ fanibugu ni seereya kɛsu ani makari sigilan min bɛ a kan, ani fanibugu kɔnɔfɛnw bɛɛ. Ekisode 31:7
Ala ni Hadamaden ka hinɛ Matigi hinɛ don, a ka dimi, a tɛ dimi joona, a ka makari ka ca. Zaburu 103:8 Aw ka makari kɛ i ko aw Fa fana ye makari kɛ cogo min na. Luka 6:36 la
A ko: «Ne na ne ka ɲumanya bɛɛ kɛ i ɲɛ kɔrɔ, ka Matigi tɔgɔ fɔ i ɲɛ kɔrɔ. Ne b'a fɛ ka nɛɛma kɛ mɔgɔ min na, ne na nɛɛma kɛ, ne na makari mɔgɔ min na, ne na makari o la. Ekisode 33:19 Matigi tɛmɛna a ɲɛ kɔrɔ k'a fɔ a ye ko: «Matigi, Matigi Ala, makaritigi ni nɛɛma, muɲuliba, ɲumanya ni tiɲɛ ka ca. Ka makari mara mɔgɔ ba caman ye, ka tilenbaliya ni jurumuw ni jurumu yafa, wa o tɛna jalakibagaw jɛya cogo si la; faw ka tilenbaliya bɛ denw ni denw denw kan fo ka se bɔnsɔn sabanan ni naaninan ma. Ekisode 34:6 -7 O kɛsu ni a berew ni makari sigilan ni a datugulan dawolo. Ekisode 35:12 A ye makari sigilan dilan ni sanu sanuman ye, a janya tun ye mɛtɛrɛ fila ni tila ye, a bonya tun ye mɛtɛrɛ kelen ni tila ye. A ye serubɛn fila dilan ni sanu ye, ka u gosi ni fɛn kelen ye, ka u kɛ makari sigilan kun fila la. Serubi kelen tun bɛ a kuncɛ fan fɛ, serubi wɛrɛ tun bɛ a fan dɔ fɛ. Serubɛnw y'u kamanw kɔrɔta san fɛ, ka u ɲɛda datugu ni u kamanw ye hinɛ sigilan kan. Serubɛnw ɲɛda tun bɛ makari yɔrɔ la. Ekisode 37:6 -9 Seereya kɛsu ni a berew ani makari sigilan. Ekisode 39:35 A ye seereya ta ka don kurun kɔnɔ, ka berew da kurun kan, ka makari sigilan bila kurun kan. Ekisode 40:20 Matigi y'a fɔ Musa ye ko: «A fɔ i balimakɛ Aron ye, ko a kana don tuma bɛɛ yɔrɔ senuma kɔnɔ, min bɛ kɛsu kɔnɔ. walisa a kana sa, katuguni ne na i yɛrɛ jira sankaba la hinɛ sigilan kan.» Levitike 16:2 A ka wusulan da tasuma kan Matigi ɲɛ kɔrɔ, walisa wusulan sankaba ka hinɛ sigilan min bɛ seereya kan, o datugu, walisa a kana sa. A na misiden joli dɔ ta k'o seri ni a bolokɔnincinin ye hinɛ sigilan kan kɔrɔn fɛ. A ka o joli seri ni a bolokɔnincinin ye siɲɛ wolonwula, makari sigilan ɲɛfɛ. O kɔ, a ka jurumu saraka bakɔrɔn faga, o min ye jama ta ye, ka na n'a joli ye finimugu kɔnɔ, ka o joli kɛ i ko a ye misiden joli kɛ cogo min na, ka o seri makari sigilan kan ani hinɛ sigilan ɲɛfɛ. Levitike 16:13 -15 Musa donna ɲɔgɔnye fanibugu kɔnɔ ka kuma a fɛ tuma min na, a ye mɔgɔ dɔ kan mɛn min tun bɛ ka kuma a fɛ ka bɔ seereya kɛsu kan, ka bɔ serubɛn fila cɛma. Nɔnburuw 7:89 Matigi bɛ muɲuli kɛ, makariba bɛ a la, a bɛ tilenbaliya ni jurumuw yafa, a tɛ jurumukɛlaw saniya cogo si la, ka faw ka tilenbaliya jalaki denw kan fo ka se bɔnsɔn sabanan ni naaninan ma. Ne b'i deli, nin jama ka tilenbaliya la ka kɛɲɛ ni i ka makariba ye, ani i ye yafa nin jama ma cogo min na, k'a ta Misira fo ka na se bi ma. Nɔnburuw 14:18 -19 (Katuguni Matigi i ka Ala ye makari Ala ye.) a tɛna i bila, a tɛna i halaki, a tɛna ɲinɛ i bɛnbaw ka layidu kɔ, a ye kali min kɛ u ye. Dutɛrɔnɔmɛ 4:31 Minnu bɛ ne kanu ka ne ka ci fɔlenw mara, a bɛ makari mɔgɔ ba caman na. Dutɛrɔnɔmɛ 5:10 Matigi i ka Ala na u don i ɲɛ kɔrɔ tuma min na. I na u bugɔ ka u halaki pewu. I kana layidu ta u fɛ, i kana makari u la. Aw k'a dɔn ko Matigi aw ka Ala, ale de ye Ala ye, Ala kantigi, min bɛ layidu ni makari mara ni a kanubagaw ye, ka a ka ci fɔlenw mara fo bɔnsɔn ba kelen. O de kosɔn, ni aw ye nin kiritigɛlaw lamɛn, ka u labato, ka u labato, Matigi aw ka Ala na layidu ni makari min kali aw bɛnbaw ye, o labato aw ye. Dutɛrɔnɔmɛ 7:2 ,9,12
2
Ala ni Hadamaden ka hinɛ Matigi hinɛ don, a ka dimi, a tɛ dimi joona, a ka makari ka ca. Zaburu 103:8 Aw ka makari kɛ i ko aw Fa fana ye makari kɛ cogo min na. Luka 6:36 la
Fɛn dangalen si tɛna nɔrɔ i bolo, walisa Matigi ka diminya juguya kɔsegin i ma, ka makari i la, ka hinɛ i la, ka i caya i ko a ye kali i bɛnbaw la cogo min na. Dutɛrɔnɔmɛ 13:17 Matigi, i ka makari i ka jamana Israɛl la, i ye minnu kunmabɔ, i kana joli jalakibali da i ka Israɛl ka mɔgɔw kan. O joli na yafa u ma. Dutɛrɔnɔmɛ 21:8 Siyaw, aw ka ɲagali a ka mɔgɔw fɛ, katuguni a na a ka jɔnw joli hakɛ bɔ, ka a juguw hakɛ bɔ, ka makari kɛ a ka jamana ni a ka mɔgɔw la. Dutɛrɔnɔmɛ 32:43
Tariku Sɛgɛsɛgɛlikɛlaw ye cɛ dɔ bɔlen ye dugu kɔnɔ, u y'a fɔ a ye ko: «An bɛ dugu dondaw jira an na, an na makari i la.» Kiritigɛlaw 1:24 Nka ne ka makari tɛna bɔ a la, i ko ne ye a ta Sayuli la cogo min na, ne ye min bila i ɲɛ kɔrɔ. 2 Samuɛl 7:15 K'a sɔrɔ i nana kunun, yala ne ka kan ka i bila ka wuli ka jigin an fɛ bi wa? Ne bɛ taa ne bɛ se yɔrɔ min na, i kɔsegin ka i balimaw ta. 2 Samuɛl 15:20 I na makari kɛ ni hinɛbaga ye, i na i yɛrɛ jira mɔgɔ tilennen na. 2 Samuɛl 22:26 A ye kisili sankanso ye a ka masakɛ bolo, a bɛ makari a ka mɔgɔ mɔnen ni Dawuda ni a bɔnsɔn na badaa-badaa. 2 Samuɛl 22:51 Dawuda y'a fɔ Gad ye ko: «Ne bɛ gɛlɛyaba la. katuguni a ka makari ka bon.» 2 Samuɛl 24:14 Solomani ko: «I ye makariba jira i ka baaraden Dawuda la, ka kɛɲɛ ni a taamana i ɲɛ kɔrɔ tiɲɛ ni tilennenya ni dusukun tilennenya la i fɛ. I ye nin ɲumanyaba mara a ye, ko i ye denkɛ dɔ di a ma a ka sigi a ka masasigilan kan, i ko bi. 1 Masakɛw 3:6 A ko: «Matigi Israɛl ka Ala, i bɔɲɔgɔnko Ala si tɛ sankolo la, wala dugukolo kan duguma, min bɛ layidu ni makari labato ni i ka jɔnw ye minnu bɛ taama i ɲɛ kɔrɔ ni u dusukun bɛɛ ye. 1 Masakɛw 8:23 A ka baarakɛlaw y'a fɔ a ye ko: «An y'a mɛn sisan ko Israɛl ka so masakɛw ye masakɛ makarilenw ye. 1 Masakɛw 20:31 Aw ka barika da Matigi ye. sabu a ka ɲi. katuguni a ka makari bɛ to badaa. 1 Tilew Kibaru 16:34 Heman ni Jedutun ni mɔgɔ sugandilen tɔ minnu tɔgɔ fɔra u ye, olu fana ka barika da Matigi ye, katuguni a ka makari bɛ to badaa. 1 Tilew Kibaru 16:41 Ne na kɛ a fa ye, ale na kɛ ne denkɛ ye. 1 Tilew Kibaru 17:13 Dawuda y'a fɔ Gad ye ko: «Ne bɛ gɛlɛyaba la. A ka makari ka bon kosɛbɛ, nka a to ne kana bin mɔgɔ bolo.» 1 Tilew Kibaru 21:13 O kɔ, Dawuda y'a denkɛ Solomani di a denkɛ ka sow ni a sow ni a nafolo marayɔrɔw ni a sanfɛla sow ni a kɔnɔna sow ni a ka hinɛ sigilan ja di a ma. 1 Tilew Kibaru 28:11 3
Ala ni Hadamaden ka hinɛ Matigi hinɛ don, a ka dimi, a tɛ dimi joona, a ka makari ka ca. Zaburu 103:8 Aw ka makari kɛ i ko aw Fa fana ye makari kɛ cogo min na. Luka 6:36 la
Solomani y'a fɔ Ala ye ko: «I ye makariba lase ne fa Dawuda ma, ka ne kɛ masakɛ ye a nɔ na.» 2 Tilew Kibaru 1:8 A kɛra cogo min na burufiyɛlaw ni dɔnkilidalaw tun bɛ i ko kelen, ka mankan kelen mɛn ka Matigi tanu ani ka barika da Ala ye. U ye u kan kɔrɔta ni burufiyɛkanw ni bɔgɔdagaw ni fɔlifɛnw ye, ka Matigi tanu ko: «A ka ɲi.» Katuguni a ka makari bɛ to badaa-badaa, o tuma na, so fa sankaba la, Matigi ka so. 2 Tilew Kibaru 5:13 A ko: «Matigi Israɛl ka Ala, i bɔɲɔgɔnko Ala si tɛ sankolo la wala dugukolo kan. I bɛ layidu mara ka makari i ka jɔnw na, minnu bɛ taama i ɲɛ kɔrɔ ni u dusukun bɛɛ ye. Matigi Ala, i kana i ka mɔgɔ munnen ɲɛda kɔsegin, i hakili to i ka baaraden Dawuda ka makariw la. 2 Tilew Kibaru 6:14 ,42 Israɛldenw bɛɛ ye tasuma jigin cogo min na, ka Matigi nɔɔrɔ ye so kan, u y'u biri duguma siraba kan, ka Matigi bato, ka Matigi tanu, k'a fɔ ko: «A ka ɲi. katuguni a ka makari bɛ to badaa. Sarakalasebaaw tun bɛ u ka baara makɔnɔ, Levitew fana tun bɛ ni Matigi ka fɔlifɛnw ye, masakɛ Dawuda tun ye minnu kɛ ka Matigi tanu, katuguni a ka makari bɛ to badaa-badaa, tuma min na Dawuda tun bɛ tanu u ka baara fɛ. Sarakalasebaaw ye burufiyɛkan fɔ u ɲɛ kɔrɔ, Israɛl bɛɛ jɔlen tora. 2 Tilew Kibaru 7:3 ,6 A ye ladili kɛ ni jama ye tuma min na, a ye dɔnkilidala dɔw sigi Matigi ye, minnu bɛ senuya cɛɲi tanu, k'a sɔrɔ u bɛ bɔ kɛlɛbolo ɲɛ kɔrɔ, k'a fɔ ko: «A' ye Matigi tanu.' katuguni a ka makari bɛ to badaa. 2 Tilew Kibaru 20:21 Ni aw kɔseginlen don Matigi ma, aw balimaw ni aw denw na hinɛ u jɔnyabaaw ɲɛkɔrɔ, fo u ka segin nin jamana in kɔnɔ, katuguni Matigi aw ka Ala ye nɛɛma ni makarikɛla ye, ni aw seginna a ma. 2 Tilew Kibaru 30:9 U ye dɔnkili da ɲɔgɔn fɛ ka Matigi tanu ani ka barika da a ye. katuguni a ka ɲi, katuguni a ka makari bɛ ban Israɛl ma fo abada.» Jama bɛɛ pɛrɛnna ni kulekanba ye, tuma min na u tun bɛ Matigi tanu, katuguni Matigi ka so jusigilan tun sigilen don. Esdrasi 3:11 A ye makari ne la masakɛ ni a ka ladilikɛlaw ni masakɛ ka kuntigi barikamaw bɛɛ ɲɛ kɔrɔ. Ne barika bonyana i ko Matigi ne ka Ala bolo tun bɛ ne kan cogo min na, ne ye kuntigiw lajɛ ka bɔ Israɛl cɛ ka taa ni ne ye. Esdrasi 7:28 An tun ye jɔnw ye. o bɛɛ n'a ta, an ka Ala ma an bila an ka jɔnya la, nka a ye makari lase an ma Pɛrɛsi masakɛw ɲɛ na, walisa ka lakununni di an ma, ka an ka Ala ka so jɔ, ka a tiɲɛnenw dilan, ka kogo di an ma Juda ni Jerusalɛm. Esdrasi 9:9 la A ko: «Matigi sankolola Ala, Ala belebeleba, Ala sirannin, min bɛ layidu ni makari mara a kanubagaw ye, ka a ka ci fɔlenw labato. Matigi, ne b'i deli, i tulo ka i janto i ka baaraden ka delili la, ani i ka jɔnw ka delili la, minnu b'a fɛ ka siran i tɔgɔ ɲɛ. Katuguni ne tun ye masakɛ ka dɔlɔminna ye. Nehemi 1:5 ,11 A ma sɔn ka kan minɛ, i ye kabako minnu kɛ u cɛma, i hakili ma to olu la. nka i ye u kɔ gɛlɛya, u ka murutili la, a ye kuntigi dɔ sigi ka segin u ka jɔnya la, nka e ye Ala ye min labɛnnen don ka yafa, nɛɛma ni makaritigi, dimi teliyalen, ɲumanyaba, nka i ma u bila. O bɛɛ n'a ta, i ka makari caman fɛ, i ma u bila kungokolon kɔnɔ. Aw kana tasuma jɔ su fɛ, walisa ka yeelen bɔ u ye, ani u ka kan ka taa sira min fɛ. O de y'a to i y'u don u juguw bolo, olu minnu tun bɛ u tɔɔrɔ. Ka kɛɲɛ ni i ka makari
4
Ala ni Hadamaden ka hinɛ Matigi hinɛ don, a ka dimi, a tɛ dimi joona, a ka makari ka ca. Zaburu 103:8 Aw ka makari kɛ i ko aw Fa fana ye makari kɛ cogo min na. Luka 6:36 la
caman ye, i ye kisibaaw di u ma, minnu ye u kisi ka bɔ u juguw bolo. Nka u lafiɲɛnen kɔ, u ye kojugu kɛ i ɲɛ kɔrɔ, o de y'a to i y'u to u juguw bolo fo u ka kuntigiya sɔrɔ u kan. I ye u kisi siɲɛ caman ka kɛɲɛ ni i ka makari ye. O bɛɛ n'a ta, i ka makariba kosɔn, i ma u ban pewu, i ma u bila. katuguni i ye Ala hinɛtigi ni makarikɛla ye.» Sisan, an ka Ala, min ye layidu ni makari labato, o bɛɛ kana kɛ fɛn fitinin ye i ɲɛ kɔrɔ, gɛlɛya min nana anw ni an ka masakɛw ni an ka sarakalasebaaw ni an ka kiraw ni an bɛnbaw ni i ka mɔgɔw bɛɛ kan, kabini Asiri masakɛw ka waati la fo ka na se bi ma. Nehemi 9:17 ,19,27-28,31-32 Ne y'a fɔ Levitew ye ko u ka u yɛrɛ saniya, ka na daaw mara walisa ka lafiɲɛ don saniya. Ne ka Ala, i hakili to ne la o fana ko la, ka ne tanga ka kɛɲɛ ni i ka makari bonya ye. Nehemi 13:22 la
Poyi sɛbɛn A bɛ na ni o ye, a kɛra latilenni kama wo, a ka jamana kosɔn wo, wala makari kosɔn wo. Job 37:13 la (To the chief Musician on Neginoth, A Psalm of David.) I ka ne lamɛn ni ne bɛ wele kɛ, ne ka tilennenya Ala. makari ne la, ka ne ka delili lamɛn.» Zaburuw 4:1 Nka ne kɔni, ne na don i ka so kɔnɔ i ka makari camanba la. Zaburuw 5:7 Matigi, makari ne la. katuguni ne barika ka dɔgɔ: Matigi, i ka ne kɛnɛya. katuguni ne kolow bɛ jɔrɔ.» Segin, Matigi, ne ni kisi, i ka ne kisi i ka makari kosɔn. Zaburuw 6:2 ,4 Matigi, makari ne la. Ne bɛ tɔɔrɔ min sɔrɔ ne kɔniyabagaw fɛ, e min bɛ ne kɔrɔta ka bɔ saya da la, aw k'o jateminɛ. Zaburuw 9:13 Nka ne y'a jigi da i ka makari kan. ne dusukun na ɲagali i ka kisili la.» Zaburuw 13:5 I na makari kɛ ni makarikɛlaw ye. i na i yɛrɛ jira ni mɔgɔ tilennen ye. A bɛ kisiliba di a ka masakɛ ma. A bɛ makari a ka mɔgɔ mɔnen ni Dawuda ni a bɔnsɔn na badaa-badaa. Zaburuw 18:25 ,30 K'a masɔrɔ masakɛ y'a jigi da Matigi kan, Kɔrɔtalenba ka makari barika la, a tɛna jɔrɔ. Zaburuw 21:7 Tiɲɛ na, ɲumanya ni makari na ne nɔfɛ ne si bɛɛ la, ne na sigi Matigi ka so kɔnɔ fo abada. Zaburuw 23:6 Matigi, i hakili to i ka makari ni i ka kanuya ko la. sabu u tun bɛ yen kabini fɔlɔfɔlɔ. I kana i hakili to ne ka denmisɛnya jurumuw la, wala ne ka jurumuw la, Matigi, i hakili to ne la i ka ɲumanya kosɔn. Matigi ka siraw bɛɛ ye makari ni tiɲɛ ye, mɔgɔ minnu bɛ a ka layidu ni a ka seereyaw mara. I ka i kɔsegin ne ma, ka makari ne la. katuguni ne lakolon don, ne tɔɔrɔlen don. Zaburuw 25:6 -7,10,16 Nka ne na taama ne ka kantigiya la, ka ne kunmabɔ, ka makari ne la. Zaburuw 26:11 Matigi, i ka mɛnni kɛ ni ne pɛrɛnna ni ne kan ye, makari ne fana na ka ne jaabi. Zaburuw 27:7 Matigi, i ka lamɛnni kɛ, i ka makari ne la: Matigi, i ka kɛ ne dɛmɛbaga ye. Zaburuw 30:10 Ne na ɲagali ka ɲagali i ka makari kosɔn, katuguni i ye ne ka tɔɔrɔ jateminɛ. i ye ne ni dɔn gɛlɛyaw la. Matigi, makari ne la, katuguni ne bɛ tɔɔrɔ la. I ɲɛda yeelen i ka jɔnkɛ kan, i ka ne kisi i ka makari kosɔn. Zaburuw 31:7 ,9,16 5
Ala ni Hadamaden ka hinɛ Matigi hinɛ don, a ka dimi, a tɛ dimi joona, a ka makari ka ca. Zaburu 103:8 Aw ka makari kɛ i ko aw Fa fana ye makari kɛ cogo min na. Luka 6:36 la
Dusukasi caman na kɛ mɔgɔ juguw ye, nka min bɛ a jigi da Matigi kan, makari na a lamini. Zaburuw 32:10 A filɛ, Matigi ɲɛ bɛ a ɲɛsiranbagaw la, minnu jigi bɛ a ka makari la. Matigi, i ka makari ka kɛ an ye, ka kɛɲɛ ni an jigi bɛ i kan cogo min na. Zaburuw 33:18 ,22 Matigi, i ka makari bɛ sankolo la. I ka kantigiya bɛ se sankaba ma.» Zaburuw 36:5 Mɔgɔ jugu bɛ juru ta, a tɛ juru sara, nka mɔgɔ tilennen bɛ makari a la ka nili kɛ. A bɛ makari tuma bɛɛ, a bɛ juru don. A bɔnsɔn ye dugawu sɔrɔ. Zaburuw 37:21 ,26 Matigi, i kana i ka makariw bali ne la, i ka kanuya ni i ka tiɲɛ ka ne tanga tuma bɛɛ. Zaburuw 40:11 Ne ko: Matigi, makari ne la. katuguni ne ye jurumu kɛ i la.» Nka e, Matigi, makari ne la, ka ne lakunun, walisa ne ka u sara.» Zaburuw 41:4 ,10 Wuli an ka dɛmɛ kosɔn, ka an kunmabɔ i ka makari kosɔn. Zaburuw 44:26 (Ka ɲɛsin dɔnkilidala kuntigi ma, Dawuda ka Zaburu, kira Natan nana a fɛ tuma min na, a donlen kɔ Batiseba.) Ala, makari ne la ka kɛɲɛ ni i ka kanuya ye. Zaburuw 51:1 Nka ne bɛ i ko oliviye jiri jɛman Ala ka so kɔnɔ, ne bɛ ne jigi da Ala ka makari kan badaa-badaa. Zaburuw 52:8 (Ka fɔ dɔnkilidala kuntigi ye Jonatelemrechokim kan, Dawuda ka Mikitam, Filisitikaw y'a minɛ Gati tuma min na.) Ala, makari ne la, katuguni mɔgɔ tun b'a fɛ ka ne munumunu. a bɛ kɛlɛ kɛ don o don, o bɛ ne degun.» Zaburuw 56:1 (Ka fɔ dɔnkilidala kuntigi ye, Altaschith, Dawuda ka Mikitam, tuma min na a bolila Saul ɲɛ kɔdingɛ kɔnɔ.) E Ala, makari ne la, katuguni ne ni jigi bɛ i la. A na ci bila ka bɔ sankolo la ka ne kisi mɔgɔ ma min tun b'a fɛ ka ne munumunu. Selah. Ala na a ka makari ni a ka tiɲɛ ci. Katuguni i ka makari ka bon sankolo la, i ka tiɲɛ ka bon fo sankaba. Zaburuw 57:1 ,3,10 O de kosɔn, Matigi sebaaw ka Ala, Israɛl ka Ala, i kunu ka siyaw bɛɛ lajɛ. Selah. Ne ka makari Ala na ne bali: Ala na ne nege ye ne juguw kan. Nka ne na dɔnkili da i ka sebaaya kan. ɔwɔ, ne na dɔnkili da i ka makari kan sɔgɔma, katuguni e kɛra ne lafasali ni ne dogoyɔrɔ ye ne ka tɔɔrɔ don na. E, ne fanga, ne na dɔnkili da i ye, katuguni Ala ye ne lafasabaga ye, ne ka makari Ala ye. Zaburuw 59:5 ,10,16-17 A na to Ala kr badaa badaa: I ka makari ni tiɲɛ labɛn, o min bɛ se k'a tanga. Zaburuw 61:7 Matigi, makari ye i ta ye fana, katuguni i bɛ mɔgɔ kelen-kelen bɛɛ sara ka kɛɲɛ n'a ka baara ye. Zaburuw 62:12 Duba ka kɛ Elohim ye, ale min ma ne ka delili kɔsegin, wa a ma a ka makari bila ne la. Zaburuw 66:20 (To the chief Musician on Neginoth, A Psalm or Song.) Ala ka hinɛ an na, ka duba an ye; ka a ɲɛda yeelen an kan. Selah. Zaburuw 67:1
6
Ala ni Hadamaden ka hinɛ Matigi hinɛ don, a ka dimi, a tɛ dimi joona, a ka makari ka ca. Zaburu 103:8 Aw ka makari kɛ i ko aw Fa fana ye makari kɛ cogo min na. Luka 6:36 la
Nka ne kɔni, ne ka delili bɛ i ye, Matigi, waati min ka di i ye, Ala, i ka makari camanba la, i ka ne lamɛn, i ka kisili tiɲɛ na. Matigi, i ka ne lamɛn. Katuguni i ka kanuya ka ɲi. Zaburuw 69:13 ,16 Yala a ka makari saniyalen don fo abada wa? a ka layidu bɛ ban fo abada wa? Yala Ala ɲinɛna ka nɛɛma kɛ wa? Yala a y'a ka makari dumanw datugu ni dimi ye wa? Selah. Zaburuw 77:8 -9 I kana i hakili to an ka tilenbaliya kɔrɔw la, i ka makari duman ka an bali joona, katuguni an majiginlen don kosɛbɛ. Zaburuw 79:8 Matigi, i ka makari jira an na, ka i ka kisili di an ma. Hinɛ ni tiɲɛ bɛ ɲɔgɔn sɔrɔ ɲɔgɔn fɛ; tilennenya ni hɛrɛ ye ɲɔgɔn susu. Zaburuw 85:7 ,10 Matigi, makari ne la, katuguni ne bɛ pɛrɛn i ma don o don. Katuguni e, Matigi, i ka ɲi, i labɛnnen don ka yafa kɛ. I welebagaw bɛɛ ka makari ka caya.» I ka makari ka bon ne la, i ye ne ni kisi jahanama duguma. Nka e, Matigi, i ye Ala ye min falen bɛ hinɛ ni nɛɛma ni muɲuli la, makari ni tiɲɛ ka ca. I ka i kɔsegin ne ma, ka makari ne la. I ka fanga di i ka jɔnkɛ ma, ka i ka jɔnmuso denkɛ kisi.» Zaburuw 86:3 ,5,13,15-16 (Ezraka Etan ka Masikili.) Ne na Matigi ka makari dɔnkili da fo abada, ne na i ka kantigiya jira mɔgɔw bɛɛ la ni ne da ye. Katuguni ne y'a fɔ ko: Makari na sabati fo abada, i na i ka kantigiya sabati sankolo yɛrɛ la. Tilennenya ni kiri ye i ka masasigilan sigiyɔrɔ ye, makari ni tiɲɛ na taa i ɲɛ kɔrɔ. Nka ne ka kantigiya ni ne ka makari na kɛ ale fɛ. Ne na ne ka makari mara a ye fo abada, ne ka layidu na jɔ a fɛ. Zaburuw 89:1 -2,14,24,28 E, i ka an wasa joona ni i ka makari ye; walisa an ka ɲagali ka ɲagali an ka don bɛɛ la.» Zaburuw 90:14 N y'a fɔ tuma min na ko: Ne sen bɛ sɔgɔsɔgɔ. Matigi, i ka makari de ye ne kɔrɔta.» Zaburuw 94:18 A hakili jiginna a ka makari ni a ka tiɲɛ na Israɛl ka so ma. Zaburuw 98:3 Sabu Matigi ka ɲi. a ka makari bɛ ban abada; A ka tiɲɛ bɛ to mɔgɔw ka bɔnsɔn bɛɛ la. Zaburuw 100:5 (Dawuda ka Zaburu dɔ.) Ne na hinɛ ni kiri dɔnkili da, Matigi, ne na dɔnkili da i ye. Zaburuw 101:1 I na wuli ka makari Siyɔn na, katuguni a ka nɛɛma waati sera. Zaburuw 102:13 Ale de bɛ i ka ɲɛnamaya kunmabɔ halakili la. Ale de bɛ i kunsigi ni kanuya ni makari ye. Matigi hinɛ don, a ka dimi, a tɛ dimi joona, a ka makari ka ca. Sankolo kɔrɔtalen bɛ dugukolo sanfɛ cogo min na, a ka makari ka bon a ɲɛsiranbagaw ma. Nka Matigi ka makari bɛ a ɲɛnatɔw la kabini badaa fo badaa, a ka tilennenya bɛ denw denw ma. Zaburuw 103:4 ,8,11,17 Aw ka Matigi tanu.» Aw ka barika da Matigi ye. A ka ɲi, katuguni a ka makari bɛ to badaa. An bɛnbaw ma i ka kabakow faamu Misira. u hakili ma to i ka makari camanba la. nka a y'a dimi kɔgɔji la, hali Kɔgɔji Bilen na. A hakili tora a ka layidu la u kosɔn, ka nimisa ka kɛɲɛ ni a ka makari caman ye. Zaburuw 106:1 ,7,45 Aw ka barika da Matigi ye, katuguni a ka ɲi, katuguni a ka makari bɛ to badaa. Zaburuw 107:1
7
Ala ni Hadamaden ka hinɛ Matigi hinɛ don, a ka dimi, a tɛ dimi joona, a ka makari ka ca. Zaburu 103:8 Aw ka makari kɛ i ko aw Fa fana ye makari kɛ cogo min na. Luka 6:36 la
I ka makari ka bon sankolow sanfɛ, i ka tiɲɛ bɛ se sankaba ma. Zaburuw 108:4 Mɔgɔ si kana makari a la. A hakili tora a la ko a ma makari kɛ, nka a ye faantanw ni dɛsɛbagatɔ tɔɔrɔ, walisa a ka dusukun tiɲɛnenw yɛrɛ faga. Nka i ka kɛ ne ye, Elohim Matigi, i tɔgɔ kosɔn, katuguni i ka makari ka ɲi, i ka ne kisi.» Matigi ne ka Ala, i ka ne dɛmɛ, i ka ne kisi ka kɛɲɛ ni i ka makari ye. Zaburuw 109:12 ,16,21,26 Matigi, i kana anw ta, nka i ka nɔɔrɔ da i tɔgɔ kan, i ka makari ni i ka tiɲɛ kosɔn. Zaburuw 115:1 Matigi ye nɛɛma ye, a tilennen don. ɔwɔ, an ka Ala ye makarikɛla ye. Zaburuw 116:5 A ka makari ka bon an ma, Matigi ka tiɲɛ bɛ to badaa-badaa. Aw ka Matigi tanu.» Zaburuw 117:2 Aw ka barika da Matigi ye. A ka ɲi, katuguni a ka makari bɛ to badaa. Israɛl ka a fɔ sisan ko a ka makari bɛ to badaa. Aron ka somɔgɔw ka a fɔ sisan ko a ka makari bɛ to badaa. Minnu bɛ siran Matigi ɲɛ, olu k'a fɔ ko a ka makari bɛ to badaa. Aw ka barika da Matigi ye. A ka ɲi, katuguni a ka makari bɛ to badaa. Zaburuw 118:1 -4,29 Matigi, i ka makari ka na ne ma, i ka kisili yɛrɛ, ka kɛɲɛ ni i ka kuma ye. Ne ye i ka nɛɛma deli ni ne dusukun bɛɛ ye, makari ne la ka kɛɲɛ ni i ka kuma ye. Dugukolo falen bɛ i ka makari la, i ka ne kalan i ka sariyaw la. Ne b'i deli, i ka hinɛ ka kɛ ne dusu saalo ye, ka kɛɲɛ ni i ka kuma fɔlen ye i ka baaraden ye. I ka makari duman ka na ne ma, walisa ne ka ɲɛnamaya, katuguni i ka sariya ye ne diyanyeko ye. I ka baara kɛ i ka jɔnkɛ la ka kɛɲɛ ni i ka makari ye, ka ne kalan i ka sariyaw la. I ka ne filɛ, ka makari ne la, i ko i tun b'a kɛ i tɔgɔ kanubagaw la cogo min na. Matigi, i ka makari ka bon, i ka ne ɲɛnamaya ka kɛɲɛ ni i ka kiritigɛlaw ye. Zaburuw 119:41 ,58,64,76-77,124.132.156 A filɛ, i ko jɔnw ɲɛ bɛ u kuntigiw bolo cogo min na, i ko sungurunnin ɲɛ bɛ a matigimuso bolo cogo min na. o cogo la an ɲɛ bɛ Matigi an ka Ala makɔnɔ fo a ka makari an na.» Matigi, makari an na, makari an na, katuguni an falen bɛ mafiɲɛyali la kosɛbɛ. Zaburuw 123:2 -3 Israɛl ka jigi da Matigi kan, katuguni makari bɛ Matigi fɛ, kunmabɔli ka ca a fɛ. Zaburuw 130:7 Zaburuw 136 1. 1. Aw ka barika da Matigi ye. A ka ɲi, katuguni a ka makari bɛ to badaa. 2. 2. Ɲɛgɛnɛsiraw ani mɔgɔ dogoyɔrɔw Aw ka barika da Ala ka Ala ye, katuguni a ka makari bɛ to badaa. 3. 3. Aw ka barika da matigiw Matigi ye, katuguni a ka makari bɛ to badaa. 4. 4. Min kelenpe bɛ kabakobaw kɛ, katuguni a ka makari bɛ to badaa. 5. 5. Min ye sankolo da hakilitigiya barika la, katuguni a ka makari bɛ to badaa. 6. 6. Min ye dugukolo kɔrɔta ji sanfɛ, katuguni a ka makari bɛ to badaa. 7. 7. Min ye yeelenba bɔ, katuguni a ka makari bɛ to badaa. 8. 8. Tile ka masaya kɛ tile fɛ, katuguni a ka makari bɛ to badaa. 9. 9. Kalo ni dolow ka mara su fɛ, katuguni a ka makari bɛ to badaa. 10. Ɲɛjirali dɔw Min ye Misira gosi u den fɔlɔw la, katuguni a ka makari bɛ to badaa. 11. Ɲɛjirali dɔw A ye Israɛl labɔ u cɛma, katuguni a ka makari bɛ to badaa. 12. 12 Ni bolo barikama ni bolo kɔrɔtalen don, katuguni a ka makari bɛ to badaa. 13. 13 Min ye Kɔgɔji Bilen tila tila-tila ye, katuguni a ka makari bɛ to badaa. 14. Ɲɛjirali dɔw A ye Israɛl tɛmɛ o cɛma, katuguni a ka makari bɛ to badaa.
8
Ala ni Hadamaden ka hinɛ Matigi hinɛ don, a ka dimi, a tɛ dimi joona, a ka makari ka ca. Zaburu 103:8 Aw ka makari kɛ i ko aw Fa fana ye makari kɛ cogo min na. Luka 6:36 la
15. Ɲɛjirali dɔw Nka a ye Faraon ni a ka kɛlɛbolow ci Kɔgɔji Bilen na, katuguni a ka makari bɛ to badaa. 16. 16 Min ye a ka mɔgɔw ɲɛminɛ kungokolon kɔnɔ, katuguni a ka makari bɛ to badaa. 17. Ɲɛjirali dɔw Min ye masakɛbaw bugɔ, katuguni a ka makari bɛ to badaa. 18. Ɲɛjirali dɔw A ye masakɛ tɔgɔba dɔw faga, katuguni a ka makari bɛ to badaa. 19. Ɲɛjirali dɔw Amorkaw ka masakɛ Sihɔn, katuguni a ka makari bɛ to badaa. 20. Ɲɛjirali dɔw Basan masakɛ Og fana, katuguni a ka makari bɛ to badaa. 21. Ɲɛjirali dɔw A ye u ka jamana di ka kɛ ciyɛn ye, katuguni a ka makari bɛ to badaa. 22. Ɲɛjirali dɔw A ka baaraden Israɛl ka ciyɛn don, katuguni a ka makari bɛ to badaa. 23. Ɲɛjirali dɔw A hakili tora an na an ka dɔgɔya la, katuguni a ka makari bɛ to badaa. 24. Ɲɛjirali dɔw A ye an kunmabɔ an juguw bolo, katuguni a ka makari bɛ to badaa. 25. Ɲɛjirali dɔw Ale bɛ dumuni di farisogo bɛɛ ma, katuguni a ka makari bɛ to badaa. 26. Ɲɛjirali dɔw Aw ka barika da sankolola Ala ye, katuguni a ka makari bɛ to badaa. Matigi na ne ko kɛlenw dafa, Matigi, i ka makari bɛ to badaa-badaa. Zaburuw 138:8 I ka makari la, i ka ne juguw tigɛ ka ne ni tɔɔrɔbaaw bɛɛ halaki, katuguni ne ye i ka jɔn ye. Zaburuw 143:12 Matigi ye nɛɛma ye, a falen bɛ hinɛ la. a bɛ dimi dɔɔnin dɔɔnin, a bɛ hinɛ kosɛbɛ. Matigi ka ɲi bɛɛ ma. Zaburuw 145:8 -9 Minnu bɛ siran a ɲɛ, olu ka di Matigi ye, minnu jigi bɛ a ka makari la. Zaburuw 147:11 makari ni tiɲɛ kana i bila, i k'u siri i kɔ la. I k'u sɛbɛn i dusukun tabali kan. Ntalenw 3:3 Makaritigi bɛ ko ɲuman kɛ a yɛrɛ ni la, nka mɔgɔ jugu bɛ a yɛrɛ farikolo tɔɔrɔ. Ntalenw 11:17 Mɔgɔ tilennen bɛ a ka baganw ka ɲɛnamaya jate, nka mɔgɔ jugu ka makari dumanw ka jugu. Ntalenw 12:10 Mɔgɔ min bɛ a mɔgɔɲɔgɔn mafiɲɛya, o bɛ jurumu kɛ. Yala u tɛ fili min bɛ kojugu labɛn wa? Nka makari ni tiɲɛ na kɛ mɔgɔ ɲumanw bolo. Min bɛ faantanw degun, o bɛ a Dabaga tɔgɔ tiɲɛ, nka min bɛ a bonya, o bɛ makari faantanw na. Ntalenw 14:21 -22,31 Tilenbaliya bɛ saniya makari ni tiɲɛ barika la. Ntalenw 16:6 Hinɛ ni tiɲɛ bɛ masakɛ lakana, a ka masasigilan bɛ sabati makari fɛ. Ntalenw 20:28 Min bɛ tugu tilennenya ni makari kɔ, o bɛ ɲɛnamaya ni tilennenya ni bonya sɔrɔ. Ntalenw 21:21 Min b'a ka jurumuw datugu, o tɛna ɲɛ sɔrɔ. Ntalenw 28:13
Kiraya kuma O de kosɔn Matigi tɛna ɲagali u ka kamalenninw na, a tɛna makari u facɛmanw ni muso cɛ salenw na, katuguni mɔgɔ bɛɛ ye filankafo ni kojugukɛla ye, u bɛɛ da bɛ nalomanya fɔ. O bɛɛ kosɔn, a ka dimi ma bɔ, nka a bolo kɔrɔtalen don hali bi. Esayi 9:17 kɔnɔ
9
Ala ni Hadamaden ka hinɛ Matigi hinɛ don, a ka dimi, a tɛ dimi joona, a ka makari ka ca. Zaburu 103:8 Aw ka makari kɛ i ko aw Fa fana ye makari kɛ cogo min na. Luka 6:36 la
Katuguni Matigi na makari Yakuba la, a na Israɛl ɲɛnatɔmɔ ka u sigi u yɛrɛ ka jamana la, dunanw na fara u kan, u na nɔrɔ Yakuba ka so la. Esayi 14:1 Masasigilan na sabati makari de la, a na sigi a kan tiɲɛ na Dawuda ka fanibugu kɔnɔ, ka kiri tigɛ, ka kiri ɲini, ka tilennenya teliya. Esayi 16:5 Ni a bolow jara, u na kari, musow bɛ na tasuma don u la, k'a masɔrɔ u ye jamana ye, o de kosɔn u dabɔbaa tɛna makari u la, u dabɔbaa tɛna nɛɛma kɛ u la. Esayi 27:11 O de kosɔn Matigi na makɔnɔ, walisa a ka nɛɛma kɛ aw la, o de kosɔn a na kɔrɔta, walisa a ka makari aw la, katuguni Matigi ye kiritigɛ Ala ye. Esayi 30:18 kɔnɔ Ne dimina ne ka mɔgɔw kɔrɔ, ne ye ne ka ciyɛn nɔgɔ, ka u di i bolo. i ye i ka jɔrɔnanko da kɔrɔlen kan kosɛbɛ. Esayi 47:6 la Kɔngɔ tɛna kɛ u la, minnɔgɔ tɛna kɛ u la. Funteni ni tile tɛna u gosi, katuguni min bɛ hinɛ u la, o na u ɲɛminɛ, jiboli-yɔrɔw fɛ. Aw ye dɔnkili da, e sankolow; Dugukolo, i ka nisɔndiya. Aw ka dɔnkili da, kuluw, katuguni Matigi ye a ka mɔgɔw dusu saalo, a na makari a tɔɔrɔbagaw la.» Esayi 49:10,13 Waati dɔɔnin kɔnɔ, ne ye i bila; Nka ne na i lajɛ ni makariba ye.» Dimi dɔɔnin kɔnɔ ne ye ne ɲɛda dogo i la dɔɔnin; Nka ne na makari i la ni ɲumanya banbali ye, Matigi i kunmabɔbaa ko ten.» K'a masɔrɔ kuluw na bɔ, kuluw na bɔ yen. Nka ne ka ɲumanya tɛna bɔ i la, ne ka hɛrɛ layidu tɛna bɔ i la, Matigi min bɛ makari i la, o ko ten.» Esayi 54:7-8,10 Aw ka aw tulo kɔrɔta, ka na ne ma, aw ka lamɛnni kɛ, aw ni na ɲɛnamaya. Ne na layidu banbali sigi i fɛ, Dawuda ka makari dafalenw. Mɔgɔ jugu ka a ka sira bila, mɔgɔ tilenbali ka a ka miiriliw bila, a ka segin Matigi ma, a na makari a la. an ka Ala ma, katuguni a na yafa caman ma.» Esayi 55:3,7 Mɔgɔ tilennen bɛ halaki, mɔgɔ si tɛ o bila a dusukun na, makarikɛlaw bɛ taa, mɔgɔ si t'a jate ko mɔgɔ tilennen bɛ bɔ kojugu nata la. Esayi 57:1 Dunan denw na i kogow jɔ, u ka masakɛw na i baara, katuguni ne ye i bugɔ ne ka diminya kosɔn, nka ne makari i la ne ka nɛɛma kosɔn. Esayi 60:10 kɔnɔ Ne na Matigi ka kanuya ni Matigi ka tanuli kofɔ, ka kɛɲɛ ni Matigi ye min kɛ an ye, ani ɲumanyaba min kɛra Israɛl ka so ye, a ye min kɛ u la ka kɛɲɛ ni a ka makari ni a ka kanuya caman ye. I ka i filɛ ka bɔ sankolo la, ka i ka senuya ni i nɔɔrɔ sigiyɔrɔ filɛ. u bɛ u yɛrɛ minɛ wa? Esayi 63:7,15 Taga nin kumaw fɔ worodugu fan fɛ, k'a fɔ ko: «I ka kɔsegin, Israɛl kɔseginlen, Matigi ko ten. Ne tɛna ne ka dimi bila aw la, katuguni ne ye makaritigi ye, Matigi ko ten. Jeremi 3:12 la U na bɛlɛkisɛ ni tama minɛ. u ka jugu, makari t'u la; u kan bɛ mankan bɔ i ko kɔgɔji. U bɛ sow kan, u labɛnnen don i ko cɛw ka kɛlɛ kɛ i kama, Siyɔn denmuso.» Jeremi 6:23 la Matigi ko: «Ne na u faw ni u denkɛw gɛrɛ ɲɔgɔn na, ne tɛna makari u la, ka hinɛ u la, nka ne na u halaki.» Jeremi 13:14 kɔnɔ Matigi ko: «Aw kana don dusukasi so kɔnɔ, aw kana taa kasi, wa aw kana kasi, katuguni ne ye ne ka hɛrɛ bɔ nin jama la, Matigi ko ten.» Jeremi 16:5 kɔnɔ
10
Ala ni Hadamaden ka hinɛ Matigi hinɛ don, a ka dimi, a tɛ dimi joona, a ka makari ka ca. Zaburu 103:8 Aw ka makari kɛ i ko aw Fa fana ye makari kɛ cogo min na. Luka 6:36 la
Matigi ko: O kɔ, ne na Juda masakɛ Sedekiyasi ni a ka baarakɛlaw ni mɔgɔw ni mɔgɔ minnu tora dugu in kɔnɔ, olu kisi banajugu ni npan ni kɔngɔ ma, Babilonɛ masakɛ Nebukadnezar bolo, ani u juguw bolo, ani u ni ɲinibagaw bolo. a tɛna hinɛ u la, a tɛna makari u la, a tɛna makari u la.» Jeremi 21:7 kɔnɔ Matigi ko ten. A filɛ, ne na Yakuba ka fanibugu jɔnya lasegin, ka makari a sigiyɔrɔw la. Dugu na jɔ a yɛrɛ ka kulu kan, masaso na to a cogo la. Jeremi 30:18 kɔnɔ Yala Efrayimu ye ne denkɛ kanulen ye wa? den duman don wa? Kabini ne ye kuma fɔ a kama, ne hakili bɛ a la hali bi. Ne na makari a la tiɲɛ na, Matigi ko ten.» Jeremi 31:20 kɔnɔ Nisɔndiyakan ni ɲagalikan, kɔɲɔcɛ ni kɔɲɔmuso kan, minnu bɛna a fɔ ko: «A' ye sebaaw Matigi tanu, k'a masɔrɔ Matigi ka ɲi. Katuguni a ka makari bɛ to badaa-badaa. Matigi ko ten, katuguni ne na jamana jɔnya lasegin i ko fɔlɔ. O tuma la, ne na Yakuba bɔnsɔn ni ne ka jɔnkɛ Dawuda fili, walisa ne tɛna a bɔnsɔn si ta ka kɛ Ibrahima ni Isaka ni Yakuba bɔnsɔn kuntigiw ye, katuguni ne na u ka jɔnya lasegin, ka makari u la. Jeremi 33:11,26 Ne na makari aw la, walisa a ka makari aw la, ka aw kɔsegin aw yɛrɛ ka jamana la. Jeremi 42:12 la U na bɛlɛkisɛ ni nɛgɛbere minɛ, u ka jugu, u tɛna makari kɛ, u kan na mankan bɔ i ko kɔgɔji, u na sow kan, u kelen-kelen bɛɛ labɛnnen don, i ko cɛ min bɛ taa kɛlɛ la, Babilonɛ denmuso. Jeremi 50:42 la Matigi ka makari de kosɔn an tɛ ban, katuguni a ka hinɛ tɛ ban. Nka hali ni a bɛ dusukasi lase mɔgɔ ma, a na hinɛ a la ka kɛɲɛ ni a ka makari caman ye. kasikanw 3:22,32 O de kosɔn Matigi Ala ko ten. Sisan, ne na Yakuba ka jɔnya lasegin, ka makari Israɛl ka so bɛɛ la, ka keleya ne tɔgɔ senuma kosɔn. Ezekiɛl 39:25 Ko u b'a fɛ ka makari sɔrɔ sankolola Ala fɛ o gundo ko la. walisa Daniɛl ni a tɔɲɔgɔnw kana halaki ni Babilonɛ hakilitigi tɔw ye. Daniɛl 2:18 O de kosɔn, masakɛ, ne ka laadilikan ka diya i ye, ka i ka jurumuw tiɲɛ ni tilennenya ye, ka i ka tilenbaliyakow tiɲɛ ni makari ye faantanw ye. ni a bɛ se ka kɛ i ka lafiya janya ye. Daniɛl 4:27 Ne ye Matigi ne ka Ala deli, ka ne ka jurumu fɔ, ka a fɔ ko: «Matigi, Ala belebeleba ni siranbagatɔ, i bɛ layidu ni makari labato a kanubagaw ni a ka ci fɔlenw labatobaaw ye. Matigi an ka Ala de ye makari ni yafali ye, hali ni an murutira a ma. Ne ka Ala, i tulo kɔrɔta ka lamɛnni kɛ. I ɲɛw yɛlɛ, ka an ka yɔrɔ tiɲɛnenw ni dugu min wele i tɔgɔ la, o filɛ, katuguni an tɛ an ka deliliw lase i ɲɛ kɔrɔ an ka tilennenya ko la, nka i ka makariba kosɔn. Daniɛl 9:4,9,18 A ye kɔnɔ ta ko kura, ka denmuso dɔ bange. Ala y'a fɔ a ye ko: «A tɔgɔ da ko Loruhama. Nka ne na u ta pewu.» Nka ne na makari Juda ka so la, ka u kisi Matigi u ka Ala barika la, ne tɛna u kisi ni bɔgɔdaga ye, wala ni npan ye, wala kɛlɛ fɛ, sow fɛ, wala sotigiw fɛ. Ose 1:6-7 la Ne tɛna makari a denw na. Sabu u ye jatɔya denw ye. Ose 2:4 la Ne na i furusiri ne fɛ badaa-badaa. ɔwɔ, ne na i ka furusiri kɛ ne ye tilennenya ni kiri ni kanuya ni makari la. Ne na a dan ne ye dugukolo kan. Min ma makari sɔrɔ, ne na makari o la. Minnu tun tɛ ne
11
Ala ni Hadamaden ka hinɛ Matigi hinɛ don, a ka dimi, a tɛ dimi joona, a ka makari ka ca. Zaburu 103:8 Aw ka makari kɛ i ko aw Fa fana ye makari kɛ cogo min na. Luka 6:36 la
ka mɔgɔw ye, ne na a fɔ olu ye ko: «E ye ne ka mɔgɔw ye.» U na a fɔ ko: «E ye ne ka Ala ye.» Ose 2:19,23 Aw Israɛldenw, aw ka Matigi ka kuma lamɛn, katuguni sɔsɔli bɛ Matigi ni jamana sigibagaw cɛ, katuguni tiɲɛ ni makari ni Ala dɔnniya tɛ jamana kɔnɔ. Ose 4:1 Katuguni ne tun b'a fɛ ka makari kɛ, saraka tɛ. Elohim dɔnni ka ca ni saraka jɛnitaw ye. Ose 6:6 la Aw ka danni kɛ tilennenya la, ka suman tigɛ makari la. aw ka dugukolo tiɲɛnen kari, katuguni Matigi ɲinini waati sera, fo a ka na tilennenya sanji la aw kan.» Ose 10:12 O de kosɔn i kɔsegin i ka Ala ma, i ka makari ni kiri mara, ka i ka Ala makɔnɔ tuma bɛɛ. Ose 12:6 la Asur tɛna an kisi. an tɛna sow kan. Ose 14:3 la Aw ka aw dusukunw tigɛ, aw kana aw ka finiw tigɛ, ka aw kɔdon Matigi aw ka Ala ma, katuguni a ka diminya ni makaritigi don, a bɛ dimi joona, a ka ɲumanya ka bon, a bɛ nimisa kojugu la. Joɛl 2:13 Minnu bɛ nkalon fuw labato, olu bɛ u yɛrɛ ka makari bila. Jonasi 2:8 la A ye Matigi deli k'a fɔ ko: «Matigi, ne ka kuma tun tɛ ne ka jamana kɔnɔ hali bi wa?» O de y'a to ne bolila ka taa Tarsis, katuguni ne y'a dɔn ko i ye Ala ɲuman ye, makaritigi, i bɛ dimi joona, i ka ɲumanya ka bon, ka nimisa i ka kojugu la. Jonasi 4:2 Mɔgɔ, a ye ko ɲuman jira i la. Matigi bɛ mun ɲini i fɛ, ni i ka tilennenya kɛ, ka makari kanu, ka taama ni i ka Ala ye ni majigilenya ye?» Mise 6:8 kɔnɔ Jɔn ye Ala bɔɲɔgɔnko ye, min bɛ tilenbaliya yafa, ka tɛmɛ a ka ciyɛn tolenw ka jurumuw fɛ? A tɛ a ka dimi to badaa, katuguni makari ka di a ye. I na tiɲɛ ko kɛ Yakuba ye, ka makari kɛ Ibrahima ye, i ye kalifa min kɛ an bɛnbaw ye kabini fɔlɔfɔlɔ. Mise 7:18,20 Matigi, ne ye i ka kuma mɛn, ne siranna: Matigi, i ka baara lakunu sanw cɛma, sanw cɛma, i k'a jira. diminya kɔnɔ, aw hakili to makari la. Habakuki 3:2 Matigi ka mɛlɛkɛ y'a jaabi ko: «E, Kɛlɛcɛw Matigi, i tɛna makari Jerusalɛm ni Juda duguw la fo waati jumɛn, i dimina san biwɔɔrɔ ni tan kɔnɔ?» O de kosɔn Matigi ko ten. Ne kɔseginna Jerusalɛm ni makari ye, ne ka so na jɔ a kɔnɔ, Kɛlɛcɛw Matigi ko ten. Zakari 1:12,16 Kɛlɛcɛw Matigi b'a fɔ nin cogo la, ko: Aw ka kiri tigɛ, ka makari ni makari jira aw kelen-kelen bɛɛ la a balimakɛ la: Zakari 7:9 Ne na Juda ka so barika bonya, ne na Yusufu ka so kisi, ne na u lasegin u nɔ na. Katuguni ne hinɛ bɛ u la, u na kɛ i n'a fɔ ne ma u fili, katuguni ne ye Matigi u ka Ala ye, ne na u lamɛn.» Zakari 10:6
Kibaru Dumanw ni Kɛwalew Dubadenw ye makarikɛlaw ye, katuguni u na makari sɔrɔ. Matiyu 5:7
12
Ala ni Hadamaden ka hinɛ Matigi hinɛ don, a ka dimi, a tɛ dimi joona, a ka makari ka ca. Zaburu 103:8 Aw ka makari kɛ i ko aw Fa fana ye makari kɛ cogo min na. Luka 6:36 la
Nka aw ka taa a kɔrɔ dɔn ko: «N na makari ne la, ka saraka bɔ, katuguni ne ma na mɔgɔ tilennenw wele, nka jurumutɔw ka nimisa.» Yesu bɔra yen tuma min na, fiyentɔ fila tugura a nɔfɛ, u pɛrɛnna k'a fɔ ko: «E Dawuda Denkɛ, makari an na.» Matiyu 9:13,27 Nka ni aw tun y'a dɔn ko nin kɔrɔ ye min ye, ne na makari, ne tɛna saraka bɔ, aw tun tɛna jalakibaliw jalaki. Matiyu 12:7 la Kanan muso dɔ bɔra o yɔrɔ kelenw na ka pɛrɛn a ma ko: «Matigi, Dawuda Denkɛ, makari ne la. ne denmuso tɔɔrɔlen don kosɛbɛ jinɛ dɔ fɛ. Matiyu 15:22 la Matigi, makari ne denkɛ la, katuguni hakilintan don, a tɔɔrɔlen don kosɛbɛ, katuguni a bɛ bin tasuma la tuma caman na, tuma caman na. Matiyu 17:15 la Fiyentɔ fila sigilen bɛ sira da la, u y'a mɛn ko Yesu tɛmɛna, u pɛrɛnna k'a fɔ ko: «Matigi, Dawuda Denkɛ, makari an na.» Jama y'u kɔrɔfɔ, katuguni u ka u makun, nka u pɛrɛnna ka t'a fɛ k'a fɔ ko: «Matigi, Dawuda Denkɛ, makari an na.» Matiyu 20:30-31 la Aw sariya karamɔgɔw ni Farisiɛn filankafow, bɔnɛ bɛ aw ye! Katuguni aw bɛ manje ni anise ni kumini taasibila di, ka sariya ko gɛlɛnw bila, kiri ni makari ani dannaya. Matiyu 23:23 A y'a mɛn tuma min na ko Yesu Nazarɛtika don, a y'a daminɛ ka pɛrɛn k'a fɔ ko: «Yesu, Dawuda Denkɛ, makari ne la.» Mɔgɔ caman y'a fɔ a ye ko a ka a makun, nka a pɛrɛnna kosɛbɛ ko: Dawuda Denkɛ, makari ne la. Marka 10:47-48 la Mɔgɔ minnu bɛ siran a ɲɛ, a ka makari bɛ olu la ka bɔ bɔnsɔn ni bɔnsɔnw na. A ye a ka jɔnkɛ Israɛl minɛ, k'a hakili jigin a ka makari la. A sigiɲɔgɔnw ni a balimakɛw y'a mɛn Matigi ye makariba lase a ma cogo min na. U ɲagalila a fɛ. Ka makari layidu ta an bɛnbaw ye, ka an hakili to a ka layidu senuma la. An ka Ala ka makari duman barika la. o de kosɔn, tilebɔ san fɛ, Luka 1:50,54,58,72,78 Aw ka makari kɛ i ko aw Fa fana ye makari kɛ cogo min na. Luka 6:36 la Nka Samarika dɔ, a taamatɔ, a sera yɔrɔ min na, a y'a ye tuma min na, a hinɛ donna a la, a taara a fɛ ka a joginda siri, ka tulu ni diwɛn bɔn, k'a sigi a yɛrɛ ka bagan kan, ka taa n'a ye jatigila dɔ la, k'a ladon. O dugusagwɛ, a taara tuma min na, a ye warijɛ fila bɔ k'u di jatigila ma k'a fɔ a ye ko: «I k'i janto a la. I mana fɛn o fɛn kɛ ka fara o kan, ni ne seginna, ne na o sara i ye.» E hakili la, nin mɔgɔ saba la, jumɛn tun ye a sigiɲɔgɔn ye, min binna sonw cɛma? A ko: «Min ye makari a la.» Yesu y'a fɔ a ye ko: « Taa i fana ka o ɲɔgɔn kɛ.» Luka 10:37 la A pɛrɛnna k'a fɔ ko: «Ne Fa Ibrahima, makari ne la, ka Lazarɛ ci ka taa a bolokɔnincinin su ji la ka ne nɛn nɛnɛ. katuguni ne bɛ tɔɔrɔ nin tasuma in na.» Luka 16:24 la U y'u kan kɔrɔta k'a fɔ ko: «Karamɔgɔ Yesu, makari an na.» Luka 17:13 la Jamabɔla jɔlen yɔrɔ jan, a ma sɔn ka a ɲɛ kɔrɔta sankolo la, nka a y'a disi gosi k'a fɔ ko: «Ala ka makari ne la, ne min ye jurumukɛla ye.» A pɛrɛnna k'a fɔ ko: «Yesu, Dawuda Denkɛ, makari ne la.» Tɛmɛbagaw y'a kɔrɔfɔ ko a ka a makun. Luka 18:13,38-39 A y'a lakunu ka bɔ suw cɛma, sisan a ma segin toli la tun, a y'a fɔ o cogo la ko: «Ne na Dawuda ka makari lakika di i ma.» Kɛwalew 13:34
13
Ala ni Hadamaden ka hinɛ Matigi hinɛ don, a ka dimi, a tɛ dimi joona, a ka makari ka ca. Zaburu 103:8 Aw ka makari kɛ i ko aw Fa fana ye makari kɛ cogo min na. Luka 6:36 la
Sɛbɛnw A y'a fɔ Musa ye ko: «Ne b'a fɛ ka makari mɔgɔ min na, ne na makari o la.» O la sa, a b'a fɛ, wala min bɛ boli, o tɛ bɔ, nka a bɛ bɔ Ala de la min bɛ makari kɛ. O de y'a to a b'a fɛ ka makari min na, a bɛ makari o la, a b'a fɛ mɔgɔ min na, a bɛ makari o la. Walisa a ka a ka nɔɔrɔ nafolo ladɔnniya hinɛ minɛnw kan, a tun ye minnu labɛn ka kɔrɔ nɔɔrɔ kama, Romɛkaw 9:15-16,18,23 Aw ma da Ala la fɔlɔ cogo min na, nka aw ye makari sɔrɔ sisan u ka dannabaliya kosɔn. Katuguni Ala ye u bɛɛ ban dannabaliya la, walisa a ka makari bɛɛ la. Romɛkaw 11:30-32 O de kosɔn balimaw, ne b'aw deli Ala ka makari barika la, ko aw ka aw farikolow di ka kɛ saraka ɲɛnama ye, saraka senuma, min ka di Ala ye. Min bɛ ladili kɛ, o bɛ ladili kɛ. min bɛ kuntigiya kɛ, o ka timinandiya. Min bɛ makari kɛ, ni ɲagali ye.» Romɛkaw 12:1,8 Walisa siya wɛrɛw ka Ala tanu a ka makari kosɔn. I ko a sɛbɛnnen bɛ cogo min na ko: «O de kosɔn ne na sɔn i ma siya wɛrɛw cɛma, ka dɔnkili da i tɔgɔ ye.» Romɛkaw 15:9 Sisan, npogotigininw ko la, ci tɛ ne fɛ Matigi fɛ. 1 Kɔrɛntekaw 7:25 Duba ka kɛ Ala ye, an Matigi Yesu Krisita Fa, makari Fa, dusu saalo bɛɛ Ala. 2 Kɔrɛntekaw 1:3 O de y'a to an y'a ye ko nin cidenyabaara bɛ an bolo, ikomi an ye makari sɔrɔ cogo min na, an tɛ sɛgɛn. 2 Kɔrɛntekaw 4:1 Minnu bɛ taama ka kɛɲɛ ni nin sariya ye, hɛrɛ ni makari ka kɛ olu ni Ala ka Israɛl ye. Galasikaw 6:16 Nka Ala min ye hinɛ nafolotigi ye, a ka kanuyaba kosɔn, a ye an kanu min fɛ, Efesekaw 2:4 O la sa, ni dususalo dɔ bɛ Krisita la, ni dususalo dɔ bɛ yen Krisita la, ni dususalo dɔ bɛ yen ni kanuya ye, ni Ni Senu ka jɛɲɔgɔnya dɔ bɛ yen, ni banakɔtaa ni makari dɔw bɛ yen, Filipekaw 2:1 Tiɲɛ na, a banana fo ka se saya ma. Aw kana kɛ ale dɔrɔn de kan, nka ne fana kan, walisa ne kana dusukasi sɔrɔ dusukasi kan.» Filipekaw 2:27 O de kosɔn, i ko Ala ka mɔgɔ ɲɛnatɔmɔlenw, senumaw ni kanulenw, makari ni ɲumanya ni majigilenya ni dususuma ni muɲuli kɛ. Kolosekaw 3:12 Ne yɛrɛ denkɛ Timote ye dannaya la: nɛɛma ni makari ni hɛrɛ, ka bɔ an Fa Ala ni an Matigi Yesu Krisita yɔrɔ. 1 Timote 1:2 A tun bɛ Ala tɔgɔ tiɲɛbaga ni tɔɔrɔbaga ni joginni ɲɛkɔrɔ, nka ne ye makari sɔrɔ, katuguni ne y'o kɛ ni dannabaliya ye. Dannaya ni kanuya min bɛ Krisita Yesu la, an Matigi ka nɛɛma cayara kosɛbɛ. O kuma ye tiɲɛn ye, min ka kan ni sɔn bɛɛ ye, ko Krisita Yesu nana diɲɛ kɔnɔ ka jurumutw kisi. Ne ye olu kuntigi ye. Nka o de kosɔn ne ye makari sɔrɔ, walisa Yesu Krisita ka muɲuli bɛɛ jira ne la fɔlɔ, ka kɛ misali ye minnu na da a la kɔfɛ ɲɛnamaya banbali la. 1 Timote 1:13-16 Ne denkɛ kanulen Timote ye: Ne Fa Ala ni an Matigi Krisita Yesu ka nɛɛma ni makari ni hɛrɛ sɔrɔ. Matigi ka makari Onesiforo ka so la. katuguni a ye ne lafiya tuma caman na, nka a ma maloya ne ka cakɛda la. 2 Timote 1:2,16,18
14
Ala ni Hadamaden ka hinɛ Matigi hinɛ don, a ka dimi, a tɛ dimi joona, a ka makari ka ca. Zaburu 103:8 Aw ka makari kɛ i ko aw Fa fana ye makari kɛ cogo min na. Luka 6:36 la
Ne yɛrɛ denkɛ Tite, dannaya jɛlen kɔ fɛ: nɛɛma ni makari ni hɛrɛ, ka bɔ Fa Ala ni Matigi Yesu Krisita an Kisibaa la. Tite 1:4 la A ma kɛ tilennenya kɛwalew fɛ, nka a ye an kisi ka kɛɲɛ ni a ka makari ye. Tite 3:5 la O de kosɔn a tun ka kan ka kɛ i ko a balimaw ko bɛɛ la, walisa a ka kɛ sarakalasebaa kuntigi makarilen ni kantigi ye Ala ta fan fɛ kow la, walisa ka bɛn don mɔgɔw ka jurumuw kosɔn. Heburuw 2:17 O de kosɔn an ka na ni jagɛlɛya ye nɛɛma masasigilan kan, walisa an ka makari sɔrɔ, ka nɛɛma sɔrɔ ka dɛmɛ don an ma dɛsɛ waati la. Heburuw 4:16 Katuguni ne na makari u ka tilenbaliyakow la, ne hakili tɛna to u ka jurumuw ni u ka tilenbaliyakow la tun. Heburuw 8:12 A kan, nɔɔrɔ serubɛnw tun bɛ makari sigilan sumaya. an tɛ se ka kuma o kan sisan kɛrɛnkɛrɛnnenya la. Heburuw 9:5 Min ye Musa ka sariya mafiɲɛya, o sara k’a sɔrɔ makari ma kɛ a la seere fila walima saba kɔrɔ: Heburuw 10:28 K'a masɔrɔ min ma makari foyi lase a ma, o na kiri tigɛ. makari bɛ ɲagali kiri ko la.» Yakuba 2:13 Nka hakilitigiya min bɛ bɔ san fɛ, o saniyalen don fɔlɔ, o kɔfɛ, hɛrɛ bɛ kɛ, a ka nɔgɔn, a ka nɔgɔn, a falen bɛ hinɛ ni den ɲumanw na, a tɛ mɔgɔ bɔ mɔgɔ la, a tɛ filankafoya kɛ. Yakuba 3:17 A filɛ, mɔgɔ minnu bɛ muɲu, an bɛ olu jate nisɔndiyalenw ye. Aw ye Job ka muɲuli ko mɛn, aw ye Matigi laban ye. ko Matigi makarilen don kosɛbɛ, a hinɛ ka di a ye. Yakuba 5:11 An Matigi Yesu Krisita ka Ala ni a Fa ka tanu, ale min ye an bange kokura ka kɛɲɛ ni a ka makari caman ye, ka kɛ jigiya ɲɛnama ye Yesu Krisita lakununni barika la ka bɔ suw cɛma, 1 Piɛrɛ 1:3 Olu tun tɛ siya ye fɔlɔ, nka sisan u ye Ala ka mɔgɔw ye. 1 Piɛrɛ 2:10 Neema ni makari ni hɛrɛ ka kɛ aw ye, ka bɔ Fa Ala fɛ, ka bɔ Matigi Yesu Krisita la, Fa Denkɛ fɛ, tiɲɛ ni kanuya la. 2 Yuhana 1:3 Makari ni hɛrɛ ni kanuya ka caya aw ye. Jude 1:2 A' ye aw yɛrɛ mara Ala ka kanuya la, ka an Matigi Yesu Krisita ka makari makɔnɔ ka taa ɲɛnamaya banbali la. Jude 1:21
Apokrifa U ye dɔnkiliw da ni kanba ye ka Matigi tanu, katuguni a ka makari ni a nɔɔrɔ bɛ Israɛl bɛɛ la fo abada. 1 Esdrasi 5:61 Sisan, makari kɛra an ye ka bɔ i la, Matigi, ko ju ni tɔgɔ ka to an ye i ka yɔrɔ senuma yɔrɔ la. 1 Esdrasi 8:78
15
Ala ni Hadamaden ka hinɛ Matigi hinɛ don, a ka dimi, a tɛ dimi joona, a ka makari ka ca. Zaburu 103:8 Aw ka makari kɛ i ko aw Fa fana ye makari kɛ cogo min na. Luka 6:36 la
Aw ye ne bila, ne na aw fana bila. ni aw b'a fɛ ne ka nɛɛma kɛ aw ye tuma min na, ne tɛna makari aw la.» 2 Esdrasi 1:25 Nka ne na mun kɛ aw la sisan? Ne ye muso cɛ salen ye, ne denw, taa aw ka sira fɛ, ka makari deli Matigi fɛ. 2 Esdrasi 2:4 I hakili to i den sunɔgɔlenw na, katuguni ne na u labɔ dugukolo fanw fɛ, ka makari u la. I ka i denw minɛ fo ne ka na makari u la, katuguni ne ka kɔlɔnw bɛ woyo, ne ka nɛɛma tɛna ban. 2 Esdrasi 2:3132 An bɛ tɛmɛn diɲɛ kɔnɔ i ko binkɛnɛw, wa an ka ɲɛnamaya ye kabako ni siran ye, wa an man kan ka makari sɔrɔ. 2 Esdrasi 4:24 Ne y'a jaabi o tuma na, ko: Ne b'a dɔn, Matigi, ko Kɔrɔtalenba bɛ wele hinɛbaga, k'a masɔrɔ a bɛ makari mɔgɔ minnu ma na diɲɛ kɔnɔ fɔlɔ, ani ko a bɛ makari kosɛbɛ, katuguni a bɛ makari caya ka taa a fɛ mɔgɔ minnu bɛ yen, ani minnu tɛmɛna, ani minnu bɛ na fana. Katuguni ni a ma a ka makari caya, diɲɛ tun tɛna to a la ciyɛn tabagaw fɛ. 2 Esdrasi 7:62,66-67 Walasa fɛn min dilannen don, o ka balo waati dɔ kɔnɔ, fo i k'a bila i ka makari la. Anw ni an bɛnbaw bɛ sɛgɛn o bana suguw fɛ, nka anw jurumutɔw kosɔn, i na wele makaritigi. Ni i b'a fɛ ka makari an na, i na wele hinɛbaga ye, an minnu tilennenya kɛwalew tɛ. Matigi, i ka tilennenya ni i ka ɲumanya na fɔ o de la, ni i ye makari kɛ mɔgɔ minnu na, minnu dalen tɛ kɛwale ɲumanw na. I kana dimi an kɔrɔ, nka i ka hinɛ i ka mɔgɔw la, i ka makari i yɛrɛ ka ciyɛn na, katuguni i bɛ makari i ka danfɛnw na. 2 Esdrasi 8:11,31-32,36,45 O de kosɔn, i ka i ka girinyaba yɛrɛyɛrɛ, ka dusukasi caman bɔ yen, walisa Sebaayaba ka hinɛ i la tugun, ani Kɔrɔtalenba na lafiɲɛ ni lafiya di i ma i ka baara la. 2 Esdrasi 10:24 Walisa dugukolo bɛɛ ka lafiya, ka segin, ka kisi i ka fariyakow ma, ka a jigi da a dabɔbaa ka kiritigɛ ni a ka makari kan. 2 Esdrasi 11:46 Katuguni ne ka siya tɔw, a na olu kisi ni makari ye, minnu digilen bɛ ne ka danw kan, a na u nisɔndiya fo ka se kiritigɛ don nali ma, ne ye min fɔ i ye kabini fɔlɔfɔlɔ. Ne kɔni, ne ma aw bila, ne ma bɔ aw la fana, nka ne nana nin yɔrɔ la, ka Siyɔn tiɲɛ delili kɛ, walisa ne ka makari ɲini aw ka yɔrɔ senuma yɔrɔ dɔgɔmannin kosɔn. 2 Esdrasi 12:34,48 O de kosɔn ni aw na aw yɛrɛw ka faamuyali kolo, ka aw dusukunw ladilan, aw na to ɲɛnamaya la, saya kɔfɛ, makari na sɔrɔ aw la. 2 Esdrasi 14:34 Matigi, i tilennen don, i ka kɛwalew bɛɛ ni i ka siraw bɛɛ ye makari ni tiɲɛ ye, i bɛ kiri tigɛ tiɲɛ ni tilennenya la fo abada. Tobiti 3:2 la Sitanɛ na a kasa mɛn, ka boli ka taa, ka na tugun abada, nka ni i nana a fɛ tugun, i ka wuli ka aw fila bɛɛ wuli ka hinɛ Ala deli, min na hinɛ aw la ka aw kisi. I na a mara, a na taa n'i ye.» Ka fara o kan, ne hakili la, a na denw bange i ye. Tobiyasi ye o kow mɛn tuma min na, a y'a kanu, a dusukun donna a la kosɛbɛ. Tobiti 6:17 la Raguel ko: «O tuma na fɛ, a ta kabini sisan ka kɛɲɛ ni a kɛcogo ye, katuguni e ye a balimakɛ denkɛ ye, a ye i ta ye, ani hinɛ Ala bɛ ɲɛtaa ɲuman di i ma fɛn bɛɛ la.» Tobiti 7:12 la
16
Ala ni Hadamaden ka hinɛ Matigi hinɛ don, a ka dimi, a tɛ dimi joona, a ka makari ka ca. Zaburu 103:8 Aw ka makari kɛ i ko aw Fa fana ye makari kɛ cogo min na. Luka 6:36 la
I ka kan ka tanu, katuguni i ye ne nisɔndiya. wa o ma na ne ma ne tun bɛ siga min na; Nka i ye an minɛ ka kɛɲɛ ni i ka makariba ye.» I ka kan ka tanu sabu i ye makari kɛ mɔgɔ fila la minnu tun ye u faw den kelenpew ye: makari di u ma, Matigi, ka u ka ɲɛnamaya ban kɛnɛya la ni nisɔndiya ni makari ye. Tobiti 8:16-17 kɔnɔ Nka Tobiyasi ye barika da u ye, katuguni Ala makarira a la. A gɛrɛla a denmuso Sara la tuma min na, a ye dugawu kɛ a la k'a fɔ a ye ko: «Ne denmuso, i ka kan ka duba Ala ye, min nana ni i ye an fɛ, ka duba i fa ni i ba ye.» Nisɔndiya tun bɛ a balimaw bɛɛ la minnu tun bɛ Ninivɛ dugu kɔnɔ. Tobiti 11:17 la Katuguni a bɛ bugɔ, makari bɛ a la, a bɛ jigin ka taa jahanama la, ka lakunu. A na an bugɔ an ka tilenbaliya kosɔn, a na makari an na ko kura, ka an lajɛ ka bɔ siyaw bɛɛ cɛma, a ye an jɛnsɛn minnu cɛma. Ni aw y'aw kɔdon a fɛ ni aw dusukun bɛɛ ye, ni aw hakili bɛɛ ye, ka tilennenya kɛ a ɲɛ kɔrɔ, a na aw kɔsegin aw ma, a tɛna a ɲɛda dogo aw la.» O de kosɔn, a bɛna min kɛ aw la, aw k'o lajɛ, ka sɔn a ma ni aw da bɛɛ ye, ka sebaaya Matigi tanu, ka Masakɛ banbali tanu. Ne ka jɔnya jamana la, ne bɛ a tanu, ka a ka sebaaya ni a ka bonya fɔ siya jurumutɔ dɔ ye. Aw jurumutw, aw ka aw kɔ tigɛli kɛ ka tilennenya kɛ a ɲɛ kɔrɔ, jɔn bɛ se k'a dɔn ni a na sɔn aw ma, ka makari aw la? Jerusalɛm, dugu senuma, a na i bugɔ i denw ka kɛwalew kosɔn, ka makari mɔgɔ tilennenw denw na ko kura. Tobiti 13:2,5-6,9 la Ala na makari u la tugun, ka u lasegin jamana kɔnɔ, u na Alabatosoba jɔ yɔrɔ min na, nka a tɛna kɛ i ko fɔlɔ ta, fo o waati ka dafa. O kɔfɛ, u na segin ka bɔ u jɔnya yɔrɔ bɛɛ la, ka Jerusalɛm jɔ nɔɔrɔ la, Ala ka so na jɔ a kɔnɔ badaa ni nɔɔrɔ boon ye, i ko kiraw y’a fɔ cogo min na. Siyaw bɛɛ na Matigi tanu ten, a ka mɔgɔw na sɔn Ala ma, Matigi na a ka mɔgɔw kɔrɔta. Minnu bɛ Matigi Ala kanu tiɲɛ ni tilennenya la, olu bɛɛ na ɲagali ka makari an balimaw la. Nka i ka sariya ni ci fɔlenw mara, ka makari ni tilennenya jira i yɛrɛ la, walisa a ka ɲɛ. Tobiti 14:5,7,9 la Oziyasi y'a fɔ u ye ko: «Balimaw, aw ka jagɛlɛya sɔrɔ, an ka tile duuru muɲu hali bi, Matigi an ka Ala ka makari don an na. katuguni a tɛna an bila pewu.» Juditi 7:30 O kɔ, a y'a fɔ u ye ni kanba ye ko: «Aw ka Ala tanu, ka Ala tanu, ka Ala tanu, ne b'a fɔ, katuguni a ma a ka makari bɔ Israɛl ka so la, nka a ye an juguw halaki ne bolow fɛ bi su in na.» Juditi 13:14 la K'a masɔrɔ kuluw na wuli ka bɔ u jusigilanw na ni ji ye, faraw na wuli i ɲɛ kɔrɔ i n'a fɔ wuluwulu. Juditi 16:15 la O de kosɔn an ye ci fɔ ko Aman min sigilen bɛ kow kun na, ani min bɛ an kɛrɛfɛ, ni olu bɛɛ jirala aw ye sɛbɛn fɛ, olu bɛɛ n'u musow n'u denw ka halaki pewu u juguw ka npan fɛ, k'a sɔrɔ hinɛ ni hinɛ si tɛ u la, ɲinan san kalo tan ni fila Adar tile tan ni naaninan na: Fàralen bɛ Ɛsitɛri kan 13: I ka ne ka delili lamɛn, i ka makari i ka ciyɛn na, i ka an ka dusukasi yɛlɛma ka kɛ nisɔndiya ye, walisa an ka ɲɛnamaya, Matigi, ka i tɔgɔ tanu. Fɛn minnu bɛ fara Ɛsitɛri 13:17 kan O de kosɔn dugu ni jamana o dugu ni jamana minnu tɛna kɛ ka kɛɲɛ ni nin kow ye, olu na halaki ni makari tɛ u la ni tasuma ni npan ye, wa u na kɛ fɛn ye min tɛ se ka tɛmɛ mɔgɔw fɛ dɔrɔn, nka u bɛna kɛ kungosogow ni kɔnɔw fana koniyalenba ye fo abada. Fɛn minnu bɛ fara Ɛsitɛri 16:24 kan Minnu b'u jigi da a kan, olu na tiɲɛ faamu, kanuya la minnu bɛ kanuya la, olu na to a fɛ. Solomani ka hakilitigiya 3:9
17
Ala ni Hadamaden ka hinɛ Matigi hinɛ don, a ka dimi, a tɛ dimi joona, a ka makari ka ca. Zaburu 103:8 Aw ka makari kɛ i ko aw Fa fana ye makari kɛ cogo min na. Luka 6:36 la
Jama y'o ye, nka u m'a faamu, u ma nin bila u hakili la, ko a ka nɛɛma ni a ka makari bɛ a ka mɔgɔ senumaw fɛ, ko a bɛ a ka mɔgɔ sugandilenw bonya. Solomani ka hakilitigiya 4:15 Katuguni makari bɛna yafa mɔgɔ juguw ma sɔɔni, nka cɛ barikamaw na tɔɔrɔ kosɛbɛ. Solomani ka hakilitigiya 6:6 Ne faw ka Ala, makari Matigi, min ye fɛn bɛɛ da ni i ka kuma ye, Solomani ka hakilitigiya 9:1 Kɔrɔbɔli kɛra tuma min na hali ni u ɲangira hinɛ fɛ, u y'a dɔn cogo min na kiri tigɛra Ala ɲɛsiranbaliw kan diminya fɛ, ka tɔɔrɔ cogo min na, minnɔgɔ bɛ u la cogo wɛrɛ la min tɛ mɔgɔ tilennenw ye. Solomani ka hakilitigiya 11:9 Nka i makari bɛ bɛɛ la. I bɛ se ka fɛn bɛɛ kɛ, ka i ɲɛji bɔ mɔgɔw ka jurumuw la, katuguni u ka kan ka u ka jurumuw ladilan.» Solomani ka hakilitigiya 11:23 Nka o baara suguw fɛ, i ye i ka mɔgɔw kalan ko mɔgɔ tilennen ka kan ka makari kɛ, ka i denw kɛ jigiya ɲuman ye ko i bɛ nimisa jurumuw kosɔn. O de kosɔn, k'a sɔrɔ i bɛ an kolo, i bɛ an juguw bugɔ siɲɛ ba kelen ka tɛmɛ o kan, walisa ni an bɛ kiri tigɛ, an ka miiri i ka ɲumanya la kosɛbɛ, ani ni an yɛrɛw kiri tigɛra, an ka makari makɔnɔ. Solomani ka hakilitigiya 12:19,22 Nka e, Ala, i ye nɛɛma ni tiɲɛtigi ye, i bɛ muɲuli kɛ, i bɛ fɛn bɛɛ labɛn hinɛ fɛ, Solomani ka hakilitigiya 15:1 Nka i denkɛw ma se sɔrɔ sa bagatɔw ɲinw yɛrɛ kan, katuguni i ka makari tun bɛ u fɛ tuma bɛɛ ka u kɛnɛya. Solomani ka hakilitigiya 16:10 Ala ɲɛsiranbaliw kɔni diminya nana u kan, hinɛ tɛ u la fo ka se a laban ma. Solomani ka hakilitigiya 19:1 Aw minnu bɛ siran Matigi ɲɛ, aw ka a ka makari makɔnɔ. Aw kana taa yɔrɔ wɛrɛ, walisa aw kana bin.» Aw minnu bɛ siran Matigi ɲɛ, aw ka jigi da ko ɲuman kan, ani ɲagali banbali ni makari la. Katuguni Matigi falen bɛ hinɛ ni makari la, a bɛ muɲuli kɛ, a bɛ makari kosɛbɛ, a bɛ jurumuw yafa, ka kisi tɔɔrɔ waati la. Waajulikɛla 2:7,9,11 A ko: «An na bin Matigi bolo, an tɛna bin mɔgɔw bolo.» Waajulikɛla 2:18 Aw kana a fɔ ko a ka makari ka bon; a na hɛrɛ sɔrɔ ne ka jurumu caman kosɔn, katuguni makari ni diminya bɛ bɔ a la, a ka dimi bɛ jurumutw kan. Waajulikɛla 5:6 Ni mɔgɔ min kunkolo gɛlɛn don jama cɛma, o bɛ kabakoya ni a bolila k'a sɔrɔ a ma ɲangi, katuguni makari ni diminya bɛ a la. a barika ka bon ka yafa, ka diyagoya bɔn. A ka makari ka bon cogo min na, a latilenni fana ka bon cogo min na, a bɛ kiri tigɛ mɔgɔ kan ka kɛɲɛ ni a ka kɛwalew ye. A ka makari bɛ ye danfɛn bɛɛ la; A y'a ka yeelen ni dibi faranfasi ni cɛsiri ye. Waajulikɛla 16:11-12,14,16 Jɔn bɛna a ka masaya fanga jate? Jɔn fana na a ka makariw fɔ?» O de kosɔn Elohim bɛ muɲu u kɔrɔ, a bɛ a ka makari bɔn u kan. Hadamaden ka hinɛ bɛ a mɔgɔɲɔgɔn ma; Nka Matigi ka makari bɛ farisogo bɛɛ kan. Minnu bɛ kololi sɔrɔ, ani minnu bɛ a ka kiritigɛlaw ɲini ni timinandiya ye, a bɛ makari olu la. Sani kiri ka tigɛ, i ka i yɛrɛ sɛgɛsɛgɛ, i na makari sɔrɔ o don na. Waajulikɛla 18:5,11,13-14,20
18
Ala ni Hadamaden ka hinɛ Matigi hinɛ don, a ka dimi, a tɛ dimi joona, a ka makari ka ca. Zaburu 103:8 Aw ka makari kɛ i ko aw Fa fana ye makari kɛ cogo min na. Luka 6:36 la
Walisa ne ka dɔnbaliyaw kana caya, ne ka jurumuw kana caya fo ka se ne halakili ma, ka bin ne juguw ɲɛ kɔrɔ, ne jugu ka ɲagali ne kosɔn, min jigi ka jan i ka makari la. Waajulikɛla 23:3 A tɛ makari foyi lase mɔgɔ ma, min bɛ i ko ale yɛrɛ. Waajulikɛla 28:4 Min bɛ makari, o na juru don a mɔgɔɲɔgɔn na. Min b'a bolo barika bonya, o bɛ ci fɔlenw mara.» O bɛɛ n'a ta, i ka muɲu cɛ fantan na, i kana mɛn ka makari a la. Waajulikɛla 29:1,8 Fo a ka mɔgɔ kelen-kelen bɛɛ sara ka kɛɲɛ n'a ka kɛwalew ye, ani mɔgɔw ka kɛwalew ka kɛɲɛ n'u ka laɲiniw ye. fo a ka kiri tigɛ a ka mɔgɔw ko la, ka u nisɔndiya a ka makari la. Hinɛ bɛ kɛ waati la tɔɔrɔ waati la, i n’a fɔ sanji sankaba ja waati la. Waajulikɛla 35:19-20 Matigi, bɛɛ ka Ala, makari an na, ka an filɛ: Matigi, makari i tɔgɔ la mɔgɔw ni Israɛl, i ye minnu tɔgɔ da i den fɔlɔw la. I ka makari kɛ Jerusalɛm, i ka dugu senuma, i ka lafiɲɛyɔrɔ. Waajulikɛla 36:1,1213 Nka o mɔgɔw tun ye makarikɛlaw ye, ɲinɛ ma ɲinɛ u ka tilennenya kɔ. Waajulikɛla 44:10 A ye makarikɛla dɔ labɔ a la, min ye diya sɔrɔ farisogow bɛɛ ɲɛ na, Musa, Ala ni mɔgɔw ka kanulen, duba don a hakili la. Waajulikɛla 45:1 Musa ka waati la fana, a ye makari baara kɛ, ale ni Jefune denkɛ Kaleb, o ye jama kɛlɛ, ka jama bali ka jurumu kɛ, ka mɔgɔ juguw dusu saalo u ka ŋunuŋunukan na. Waajulikɛla 46:7 Nka Matigi tɛna a ka makari dabila abada, a ka kɛwalew si tɛna halaki, a tɛna a ka mɔgɔ sugandilenw bɔnsɔnw ban, a tɛna a kanubaa bɔnsɔn bɔsi a la. Waajulikɛla 47:22 Nka u ye Matigi hinɛtigi wele, ka u bolow kɔrɔta a fan fɛ, o yɔrɔnin bɛɛ, Senuman ye u lamɛn ka bɔ sankolo la, ka u kisi Esay cidenyabaara fɛ. Waajulikɛla 48:20 Jama ye Matigi, Kɔrɔtalenba deli, delili fɛ hinɛtigi ɲɛ kɔrɔ, fo Matigi ka seli ka ban, ka a ka baara ban. Sisan, aw ka bɛɛ ka Ala tanu, ale min bɛ kabakow kɛ yɔrɔ bɛɛ, o min bɛ an ka donw kɔrɔta kabini an kɔnɔ, ka an minɛ ka kɛɲɛ ni a ka makari ye. Ko a na a ka makari sabati an fɛ, ka an kisi a ka waati la! Waajulikɛla 50:19,22,24 I ye ne kisi, ka kɛɲɛ ni i tɔgɔ ka makari caman ni a bonya ye, ka bɔ mɔgɔ minnu tun labɛnnen don ka ne dun, ani mɔgɔ minnu tun bɛ ne ka ɲɛnamaya ɲini, ani tɔɔrɔ suguya caman minnu tun bɛ ne la. O tuma la, ne ye miiri i ka makari la, Matigi, ani i ka ko kɔrɔw la, i bɛ mɔgɔ minnu makɔnɔ i la, i bɛ olu kisi cogo min na, ka u kisi juguw bolo. I ni ka ɲagali a ka makari la, i kana maloya a ka tanuli la. Waajulikɛla 51:3,8,29 Matigi an ka Ala, i ye baara kɛ an ye i ka ɲumanya bɛɛ kɔfɛ, ani ka kɛɲɛ ni i ka hinɛba bɛɛ ye, Baruk 2:27 Matigi, i ka lamɛnni kɛ, i ka makari i la. Katuguni i ye makari kɛ. Baruk 3:2 la Katuguni ne jigi bɛ Badaa-badaa la, ko a na aw kisi. Nisɔndiya nana ne ma ka bɔ Senuman fɛ, hinɛ min bɛna na aw ma sɔɔni ka bɔ an Kisibaa banbali la. Baruk 4:22 la
19
Ala ni Hadamaden ka hinɛ Matigi hinɛ don, a ka dimi, a tɛ dimi joona, a ka makari ka ca. Zaburu 103:8 Aw ka makari kɛ i ko aw Fa fana ye makari kɛ cogo min na. Luka 6:36 la
Sabu Ala na Israɛl ɲɛminɛ ni ɲagali ye a nɔɔrɔ yeelen na ni makari ni tilennenya ye min bɛ bɔ a la. Baruk 5:9 la U tɛ se ka makari muso cɛ salen na, ka ko ɲuman kɛ faantanw na. Jeremi ka bataki 1:38 I kana i ka makari bila an na, i ka kanulen Ibrahima kosɔn, i ka baaraden Isaka kosɔn, ani i ka Israɛl senuma kosɔn. Nin waati la, kuntigi, kira, walima ɲɛmɔgɔ, walima saraka jɛnita, walima saraka, walima wusulan, walima saraka yɔrɔ si tɛ i ɲɛ kɔrɔ, ka makari sɔrɔ. I kana an maloya, nka i ka an ka kanuya ni i ka makari camanba la. Aw ka barika da Matigi ye, katuguni a ka hinɛ don, katuguni a ka makari bɛ to badaa. Aw bɛɛ minnu bɛ Matigi bato, aw ka Ala ka Ala tanu, ka barika da a ye, katuguni a ka makari bɛ to badaa. Azariya ka delili 1:12,15,19,67-68 Manase ka delili 1:1 Matigi, an bɛnbaw Ibrahima ni Isaka ni Yakuba ni u bɔnsɔn tilennenw ka Sebaayabɛɛtigi Ala. Ale de ye sankolo ni dugukolo da ni a masirifɛnw bɛɛ ye. I ye kɔgɔji siri i ka ci fɔlen kuma fɛ. I ye dugukolo juguman datugu, k'a siri i tɔgɔ jugu ni nɔɔrɔ la. Mɔgɔ bɛɛ bɛ siran o ɲɛ, ka yɛrɛyɛrɛ i ka sebaaya ɲɛkɔrɔ. sabu i ka nɔɔrɔ bonya tɛ se ka muɲu, ani i ka dimi ka bagabagali jurumutɔw ma, o nafa ka bon. sabu i ye Matigi kɔrɔtalenba ye, makariba, muɲuli, makariba, ani nimisa hadamadenw ka kojuguw la. Matigi, i ye nimisali ni yafa layidu ta jurumutw ye ka kɛɲɛ ni i ka ɲumanyaba ye. O de kosɔn, Matigi, min ye mɔgɔ tilennenw ka Ala ye, i ma nimisa mɔgɔ tilennenw ye, i ko Ibrahima ni Isaka ni Yakuba, olu minnu ma jurumu kɛ i la. Nka i ye nimisali sigi ne ye jurumukɛla ye, katuguni ne ye jurumu kɛ ka tɛmɛ kɔgɔji cɛncɛn hakɛ kan. Matigi, ne ka jurumuw cayara. Ne birilen don ni nɛgɛbere caman ye, fo ne tɛ se ka ne kun kɔrɔta, ne tɛ se ka ne yɛrɛ bila, katuguni ne ye i dimi, ka kojugu kɛ i ɲɛ kɔrɔ, ne ma i sago kɛ, ne ma i ka ci fɔlenw mara. Sisan ne bɛ ne dusukun biri ka nɛɛma deli i la. Ne ye jurumu kɛ, Matigi, ne ye jurumu kɛ, ne bɛ sɔn ne ka tilenbaliyakow ma. Aw kana dimi ne kɔrɔ fo abada, aw ka juguya mara ne ye. Aw kana ne jalaki dugukolo duguma yɔrɔw la.» Katuguni i ye Ala ye, mɔgɔ minnu nimisara olu ka Ala. I na i ka ɲumanya bɛɛ jira ne la, katuguni i na ne kisi, ne man kan, ka kɛɲɛ ni i ka makariba ye. O de kosɔn ne na i tanu fo abada ne ka ɲɛnamaya bɛɛ kɔnɔ, katuguni sankolo fanga bɛɛ bɛ i tanu, nɔɔrɔ ye i ta ye badaa-badaa. Amiina. Dawuda hinɛbaga kosɔn, a ye masaya banbali masasigilan sɔrɔ. 1 Makabew 2:57 O kɔ, jama lajɛra ɲɔgɔn fɛ, walisa u ka labɛn kɛlɛ kama, ka delili kɛ, ka makari ni makari deli. 1 Makabew 3:44 Sisan, an ka pɛrɛn ka taa sankolo la, ni laala Matigi b'a fɛ ka makari an na, ka an bɛnbaw ka layidu to an hakili la, ka nin kɛlɛbolo halaki an ɲɛ kɔrɔ bi. 1 Makabew 4:10,24 U y'a fɔ ko: «I kana an kɛ ka kɛɲɛ ni an ka juguya ye, fɔ ka kɛɲɛ ni i ka makari ye.» 1 Makabew 13:46 Nka sisan, ne kɔrɔla, aw, Ala ka makari barika la, aw si hakɛ bɛ se, aw ka kɛ ne ni ne balima nɔ na, ka taa kɛlɛ kɛ an ka siya ye, dɛmɛ min bɛ bɔ sankolo la, o ka kɛ aw fɛ. 1 Makabew 16:3 Delili kɛra nin cogo la. E Matigi, Matigi Ala, fɛn bɛɛ Dabaga, i ye siranbaga ye, i barika ka bon, i tilennen don, i makarilen don, i ye Masakɛ kelenpe ni nɛɛma ye, 2 Makabew 1:24 Jeremi y'o dɔn tuma min na, a y'u jalaki, k'a fɔ ko: «O yɔrɔ, a tɛna dɔn fo waati min na Ala bɛna a ka mɔgɔw lajɛ ɲɔgɔn fɛ kokura ka u minɛ makari la.» I ko a ye layidu ta sariya la cogo min na, a na
20
Ala ni Hadamaden ka hinɛ Matigi hinɛ don, a ka dimi, a tɛ dimi joona, a ka makari ka ca. Zaburu 103:8 Aw ka makari kɛ i ko aw Fa fana ye makari kɛ cogo min na. Luka 6:36 la
makari an na sɔɔni, ka an lajɛ ka bɔ sankolo jukɔrɔ jamana bɛɛ la ka taa yɔrɔ senuma na. 2 Makabew 2:7,18 Nka Jason y’a yɛrɛ ka jamanadenw faga k’a sɔrɔ hinɛ tɛ, a m’a jateminɛ ko ka u ka don sɔrɔ a yɛrɛ ka jamana na, o bɛna kɛ don ye min tɛ nisɔndiyako ye kosɛbɛ a bolo; nka a tun b'a miiri ko u tun kɛra a juguw ye, a tun tɛ a fasodenw ye, a ye minnu minɛ. 2 Makabew 5:6 O de kosɔn a tɛ a ka makari bɔ an na abada. Nka siga t'a la, diɲɛ Dabaga min ye hadamaden bɔnsɔn da, ka fɛn bɛɛ daminɛ dɔn, o fana na ninakili ni ɲɛnamaya di aw ma kokura a yɛrɛ ka makari fɛ, i n'a fɔ aw tɛ aw yɛrɛ jate cogo min na sisan a ka sariyaw kosɔn. I kana siran nin tɔɔrɔbaga ɲɛ, nka i ka kan ni i balimaw ye, i ka saya ta walisa ne ka i minɛ ko kura hinɛ la i balimaw fɛ. Nka ne, ne balimaw, ne bɛ ne farikolo ni ne ni ɲɛnamaya di an bɛnbaw ka sariyaw kosɔn, ka Ala deli ko a ka makari an ka siya la joona. I ka sɔn tɔɔrɔw ni tɔɔrɔw fɛ ko ale kelenpe de ye Ala ye. 2 Makabew 6:16,23,29,37 Makabesi y'a dalajɛ tuma min na, siyaw ma se ka a kɛlɛ, katuguni Matigi ka diminya jiginna ka kɛ makari ye. O la, u ye u ka kɛlɛkɛminɛnw lajɛ ɲɔgɔn fɛ, ka u juguw tiɲɛ, u y'u yɛrɛ minɛ lafiɲɛ don fan fɛ, ka tanuli ni barika daliba lase Matigi ma, ale min y'u mara fo ka se o don ma, o kɛra hinɛ daminɛ ye u kan. O kɛra tuma min na, u ye delili kɛ ɲɔgɔn fɛ tuma min na, u ye Matigi hinɛtigi deli ko a ka bɛn ni a ka jɔnw ye fo abada. 2 Makabew 8:5,27,29 A yɛrɛ ma se ka a yɛrɛ kasa muɲu tuma min na, a y'a fɔ nin kumaw ye ko: «A ka kan ka kolo Ala kɔrɔ, mɔgɔ salen kana miiri a yɛrɛ la ni kuncɛbaya ye ni a tun ye Ala ye.» Nin mɔgɔ jugu in ye layidu ta Matigi fana ye, ale min tun tɛna hinɛ a la tun, k'a fɔ nin cogo la ko: Dugu senuma (a tun bɛ taa o yɔrɔ la joona, k'a da dugukolo kan, k'a kɛ mɔgɔw bɛɛ ka sudonyɔrɔ ye), a bɛna hɔrɔnya: 2 Makabew 9:12-14 O kɛra tuma min na, u binna ka Matigi deli ko u kana na o tɔɔrɔ suguw la tun. nka ni u ye jurumu kɛ a kɔrɔ tun, walisa ale yɛrɛ na u kolo ni makari ye, walisa u kana don siya tɔgɔ tiɲɛbagaw ni siya juguw bolo. A y'i bin sarakabɔlan sen kɔrɔ k'a deli ko a ka makari u la, ka kɛ u juguw jugu ye, ka kɛ u juguw jugu ye, i ko sariya b'a fɔ cogo min na. 2 Makabew 10:4,26 O kɔ, u bɛɛ ye hinɛ Ala tanu ɲɔgɔn fɛ, ka dusu don u kɔnɔ, fo u labɛnnen don ka kɛlɛ kɛ ni hadamadenw dɔrɔn ye, nka ni waraba jugu fanba ye, ani ka nɛgɛ kogow sɔgɔ. O cogo la, u taara ɲɛfɛ ni u ka kɛlɛkɛminɛnw ye, dɛmɛbaga dɔ tun bɛ u fɛ ka bɔ sankolo la, katuguni Matigi hinɛ tun bɛ u la. 2 Makabew 11:9-10 U bɛɛ y'o kɛ ɲɔgɔn fɛ, ka Matigi hinɛtigi deli ni kasi ni sunɔgɔ ye, ka da duguma tile saba kɔnɔ, Juda ye u laadi, k'a fɔ u ye ko u ka labɛn. 2 Makabew 13:12
Enɔki Nka a na hɛrɛ kɛ ni mɔgɔ tilennenw ye. Wa a na mɔgɔ sugandilenw lakana, Wa makari na kɛ u kan. U bɛɛ na kɛ Ala ta ye, U na ɲɛtaa sɔrɔ, U bɛɛ na dugawu sɔrɔ. A na u bɛɛ dɛmɛ, Yeelen na jira u la, a na hɛrɛ don u ni ɲɔgɔn cɛ. Henɔki 1:18 la Nka aw ma sabati, aw ma Matigi ka ci fɔlenw labato, nka aw ye aw kɔdon ka kuncɛbaya ni kuma gɛlɛnw fɔ ni aw da nɔgɔlenw ye a ka bonya kama. Aw, aw dusukun gɛlɛnw, aw tɛna hɛrɛ sɔrɔ. O de kosɔn aw na aw ka donw tiɲɛ, Aw ka ɲɛnamaya sanw na halaki, Aw ka halakili sanw na caya banbali la, Aw tɛna makari si sɔrɔ. O donw na, aw na aw tɔgɔw kɛ mafiɲɛyali banbali ye mɔgɔ tilennenw bɛɛ 21
Ala ni Hadamaden ka hinɛ Matigi hinɛ don, a ka dimi, a tɛ dimi joona, a ka makari ka ca. Zaburu 103:8 Aw ka makari kɛ i ko aw Fa fana ye makari kɛ cogo min na. Luka 6:36 la
bolo, ani mɔgɔ minnu bɛ danga, olu bɛɛ na danga aw fɛ, jurumutɔw ni alaɲɛsiranbaliw bɛɛ na delili kɛ aw fɛ, danga na kɛ aw ye alaɲɛsiranbaliw ye. Ani . . . na ɲagali, Jurumu yafa na kɛ, makari ni hɛrɛ ni muɲuli bɛɛ na kɛ: Kisili na kɛ u ye, yeelen ɲuman. Kisili tɛna kɛ aw jurumutɔw bɛɛ la, nka danga na to aw bɛɛ kan. Henɔki 5:4-6 kɔnɔ U na u kanubagaw fagali ye, u na kasi u denw halakili ko la, ka delili kɛ fo badaa, nka makari ni hɛrɛ tɛna sɔrɔ aw la. Henɔki 12:6 la Don labanw na, kiri tilennenya jirali na kɛ u kan mɔgɔ tilennenw ɲɛ kɔrɔ badaa-badaa: hinɛtigi na nɔɔrɔ Matigi duga yan, Masakɛ Banbali. Kiiri donw na fɔlɔw kan, u na dugawu kɛ a ye hinɛ kosɔn, a ye u niyɔrɔ di u ma ka kɛɲɛ ni min ye. Henɔki 27:3-4 kɔnɔ Kabini o waati, mɔgɔ si tɛna makari ɲini Niw Matigi fɛ a yɛrɛ ye katuguni u ka ɲɛnamaya banna. Henɔki 38:6 la O waatiw la, Henɔki ye timinandiya ni diminya kitabuw sɔrɔ, ani jɔrɔnanko ni gɛnni gafew. Niw Matigi ko ten. Henɔki 39:2 Yan, ne ɲɛw ye u sigiyɔrɔw ye ni a ka mɛlɛkɛ tilennenw ye, ani u ka lafiɲɛyɔrɔw ni yɔrɔ senumaw ye. U ye delili kɛ ka delili kɛ ka delili kɛ hadamaden denw ye, Tilennenya woyolen bɛ u ɲɛ na i ko ji, hinɛ i ko nɛnɛ dugukolo kan. Henɔki 39:5 la A y’a fɔ ne ye ko: ‘Nin fɔlɔ ye Misɛl ye, hinɛbaga ni muɲulikɛla: filanan, min sigilen bɛ hadamaden denw ka banaw bɛɛ ni joginda bɛɛ kan, o ye Rafaɛl ye, a sabanan, min bilalen bɛ fanga bɛɛ kun na, o ye Gabriɛl ye: ani naaninan, min sigilen bɛ nimisali kan ka ɲɛnamaya banbali ciyɛn ta jigiya la, o tɔgɔ ye ko Fanuɛl. Ni Senuw Matigi ka mɛlɛkɛ naani ni kumakan naani minnu mɛnna o donw na, olu ye nin ye. Henɔki 40:9 la A tilennen don fana a ka kiri la, Tilenbaliya fana tɛna a yɛrɛ mara a nɔɔrɔ ɲɛkɔrɔ. Kabini sisan, ne tɛna makari u la, Ni Senuw Matigi ko ten. Henɔki 50:4-5 la Misɛl ye mɛlɛkɛ wɛrɛ ci ka bɔ mɔgɔ senumaw cɛma, a ye ne lakunun, a ye ne lakunun tuma min na, ne ni seginna. sabu ne tun ma se ka nin kɛlɛbolo in filɛli muɲu, ani sankolo mankan ni a yɛrɛyɛrɛli. Misɛl y’a fɔ ne ye ko: ‘Mun na i hakili ɲagamina o yelifɛn sugu la? Fɔ ka na se bi ma, a ka makari don tun bɛ to sen na; A ye makari ni muɲuli kɛ dugukolo kan sigibagaw ye. Ni don, ni sebaaya, ani ɲangili, ani kiri nana, Niw Matigi ye minnu labɛn, minnu tɛ sariya tilennen bato, ani minnu bɛ ban kiri tilennen na, ani minnu bɛ a tɔgɔ ta fu, o don labɛnna, layidu sugandilenw ye, nka jurumukɛlaw ye ɲininkali ye. Ni Niw Matigi ka ɲangili nana u kan tuma min na, o na sigi walisa Niw Matigi ka ɲangili kana na, fu, wa a na denw faga ni u ba ye, ka denw faga ni u faw ye. O kɔfɛ, kiri na kɛ ka kɛɲɛ ni a ka makari ni a ka muɲuli ye. Henɔki 60:4-6 la O don na, kan kelen na wuli, ka dugawu kɛ ani ka nɔɔrɔ da ani ka kɔrɔta dannaya ni la, ni hakilitigiya ni la, ani muɲuli ni la, ani hinɛ ni la, ani kiri ni hɛrɛ ni la, ani ɲumanya ni la, ani bɛɛ bɛna a fɔ ni kan kelen ye ko: «A dubalen don, Niw Matigi tɔgɔ ka duba fo abada.» Minnu ma sunɔgɔ san fɛ sankolo la, olu bɛɛ na dugawu kɛ a ye: Sankolola mɔgɔ senumaw bɛɛ na dugawu kɛ a ye, ani mɔgɔ sugandilenw bɛɛ minnu sigilen bɛ ɲɛnamaya nakɔ kɔnɔ: ani yeelen hakili bɛɛ min bɛ se ka dugawu kɛ, ka nɔɔrɔ da, ka i tɔgɔ bonya, ka i tɔgɔ saniya, ani farisogo bɛɛ na i tɔgɔ bonya ani ka duba a ye fo abada. Sabu Niw Matigi ka hinɛ ka bon, a muɲuli bɛ, wa a ka kɛwalew bɛɛ ani a ye fɛn minnu da, a ye olu bɛɛ jira mɔgɔ tilennenw ni mɔgɔ ɲɛnamaw la, Niw Matigi tɔgɔ la. Henɔki 61:11-13 la
22
Ala ni Hadamaden ka hinɛ Matigi hinɛ don, a ka dimi, a tɛ dimi joona, a ka makari ka ca. Zaburu 103:8 Aw ka makari kɛ i ko aw Fa fana ye makari kɛ cogo min na. Luka 6:36 la
Masakɛw bɛɛ ni fangatigiw ni mɔgɔ kɔrɔtalenw ani dugukolo marabagaw bɛɛ na u biri a ɲɛ kɔrɔ u ɲɛda la, ka bato kɛ ka u jigi da o Mɔgɔ Denkɛ kan, ka a deli ka makari deli a bolo. Henɔki 62:9 kɔnɔ Aw minnu bɛ tilenbaliya kɛwalew kanu, bɔnɛ bɛ aw ye. aw k'a dɔn ko aw na don mɔgɔ tilennenw bolo, u na aw kɔ tigɛ ka aw faga, u tɛna makari aw la. Henɔki 98:12 la
Yaser ye Wa an nana nin jamana in na walasa ka an yɛrɛ tanga kɔngɔ ma, wa nin kasaara jugu in kɛra ne la; o de kosɔn sisan, Matigi Ala, i ka an kisi ka an kisi nin degunbaga ma, ka ko ɲuman kɛ ne ye i ka makari kosɔn. Yaser 15:18 la O waati la, makari mɛlɛkɛw nana Matigi ɲɛ kɔrɔ ka kuma a fɛ Isaka ko la, k'a fɔ a ye ko: 67 «Matigi, i ye Masakɛ hinɛbaga ni hinɛbaga ye i ye fɛn minnu da sankolo ni dugukolo kan, i bɛ olu bɛɛ dɛmɛ. O de kosɔn, i ka kunmabɔsara ni kunmabɔli di i ka jɔnkɛ Isaka nɔ na, ka hinɛ ani ka hinɛ Ibrahima ni a denkɛ Isaka la, olu minnu bɛ i ka ci fɔlenw labato bi.» Yasɛri 23:66-67 Rebɛka y'a fɔ Isaka ye ko: «Tiɲɛ na, ne makɛ, ne y'a mɛn ko i ba Sara tun ye denkɛ ye a ka waati la, fo ne Matigi Ibrahima, i facɛ, ka delili kɛ a ye, ka kɔnɔ ta a fɛ.» Sisan, i ka wuli ka Ala deli fana, a na i ka delili lamɛn, ka a hakili to an na a ka makari barika la. Isaka ko: «Matigi sankolo ni dugukolo Ala, i ka ɲumanya ni makari bɛ dugukolo fa, e min ye ne fa ta ka bɔ a fa ka so ani a woloyɔrɔ la, ka na n'a ye nin jamana in na, k'a fɔ a ye ko: Ne na jamana di i bɔnsɔnw ma, i ye layidu ta a ye, k'a fɔ a ye, ne na i bɔnsɔn caya i ko sankolo dolow ni kɔgɔji cɛncɛn, i ye kuma minnu fɔ ne fa ye, olu ka tiɲɛ sisan.» Yaser 26:2-3,6 O kɔfɛ, ne ye misiw ni faliw ni baganw sɔrɔ Ala ka makariba ni a ka ɲumanya barika la, ka jɔndenw ni jɔnmusow sɔrɔ. Yaser 32:5 Katuguni ne y'a dɔn ko ne ye nin nafolo sɔrɔ ɲumanya ni makari de barika la. Sisan ne b'i deli ko i ka ne kisi bi ni i ka ɲumanya ye, ka ne jaabi.» Yaser 32:23 I de ye kɛlɛw lawuli ka u jɔ, sebaaya ni sebaaya bɛ i bolo ka kɔrɔta ani ka jigin; O ne ka delili ka sɔn i ɲɛ kɔrɔ ko i ka i kɔsegin ne ma ni i ka hinɛ ye, ka nin masakɛ ninnu n’u ka mɔgɔw dusukunw kabakoya ni ne denkɛw ka siran ye, ka u n’u ka sigiyɔrɔw lasiran, ani ka mɔgɔ minnu jigi dalen bɛ i kan, i ka olu bɛɛ kisi ni i ka ɲumanyaba ye, bawo e de bɛ se ka mɔgɔw bila an kɔrɔ, ka siyaw dɔgɔya an ka fanga kɔrɔ. Yaser 34:70 Yakuba ye Matigi deli a denw kosn, a y'a bolow da Matigi ye, a ko: «Ala, i ye Sebaayabɛɛtigi Ala ye, i ye an fa ye, i de ye an da ani an ye i bolow ka kɛwalew ye. Ne b'i deli i ka ne denkɛw kisi i ka makari fɛ ka bɔ u juguw bolo, olu minnu bɛ na bi ka kɛlɛ kɛ n'u ye k'u kisi u bolo, k'a masɔrɔ sebaaya ni sebaaya bɛ i bolo, ka mɔgɔ damadɔw kisi caman ma. I ka dusukun fanga ni fanga di ne denkɛw ma, u ka kɛlɛ kɛ ni u juguw ye, ka u kolo, ka u juguw bin u ɲɛ kɔrɔ, ka ne denkɛw ni u ka jɔnw kana sa Kanan denw bolo. Nka ni a ka ɲi i ɲɛ na ka ne denkɛw ni u ka jɔnw ka ɲɛnamaya bɔsi u la, i ka makariba ta u la i ka baarakɛlaw bolo, walisa u kana halaki bi Amɔri masakɛw bolo. Yasɛri 37:14-16 Yakuba y'a fɔ a denkɛw ye ko: «Ne jigi b'a kan Matigi Ala la, a ka aw kisi ka nɛɛma di aw ma Misira masakɛ ni a ka cɛdenw bɛɛ ɲɛ na.» Sisan, i ka wuli ka taa cɛ fɛ, ka nilifɛn dɔ ta i bolo, min bɛ se ka sɔrɔ jamana kɔnɔ, k'o lase a ma, Sebaayabɛɛtigi Ala ka makari i la a ɲɛ kɔrɔ, walisa a ka i balimaw Bɛnzamɛn ni Simeɔn ci i fɛ. Cɛw bɛɛ wulila ka u balimakɛ Bɛnzamɛn minɛ, ka jamana bɛɛ la ɲuman nilifɛnba dɔ ta u bolo, ka warijɛ tilayɔrɔ fila fana ta. Yakuba ye ci bila a denkɛw ma Bɛnzamɛn ko la 23
Ala ni Hadamaden ka hinɛ Matigi hinɛ don, a ka dimi, a tɛ dimi joona, a ka makari ka ca. Zaburu 103:8 Aw ka makari kɛ i ko aw Fa fana ye makari kɛ cogo min na. Luka 6:36 la
ko: «Aw ka aw janto a la sira la, aw kana aw faran ka bɔ a la sira kan, Misira fana.» Yakuba wulila ka bɔ a denw cɛma ka a bolow kɔrɔta ka Matigi deli a denw kosɔn, ko: «Matigi sankolo ni dugukolo Ala, i hakili to i ka layidu la ni an fa Ibrahima ye, i hakili to o la ni ne fa Isaka ye, ka ɲumanya kɛ ne denkɛw ye, i kana u don Misira masakɛ bolo. o kɛ ne bɛ i deli Ala i ka makari kosɔn ka ne denw bɛɛ kunmabɔ k'u kisi Misira fanga ma, ka u balimakɛ fila ci u ma. Yaser 52:22-26
Jubile seliw Matigi, i ka hinɛ ka kɔrɔta I ka mɔgɔw kan, ka hakili tilennen da u kɔnɔ, Beliar ni kana u mara ka u jalaki i ɲɛ kɔrɔ, ka u minɛ ka bɔ tilennenya siraw bɛɛ la, walisa u ka halaki ka bɔ I ɲɛda la. Jubilew 1:19 A sɛbɛnna ani a latigɛra ko a bɛna hinɛ mɔgɔ bɛɛ la minnu bɛ bɔ u ka jalaki bɛɛ la siɲɛ kelen san o san. Jubilew 5:18 A ye delili kɛ Matigi a ka Ala ɲɛ kɔrɔ k'a fɔ ko: «Fɔrisogow bɛɛ niw ka Ala, min ye makari ne la.» A ye ne ni ne denw kisi sanjiba ji ma, a ma ne halaki i ko i ye halakili denw halaki cogo min na. Sabu I ka nɛɛma cayara ne la, I ka hinɛ kɛra ne ni ye kosɛbɛ; I ka nɛɛma ka kɔrɔta ne denkɛw kan, Jinɛ juguw kana u mara. Walisa u kana u halaki ka bɔ dugukolo kan. Jubilew 10:3 A facɛ Tera y'a fɔ a ye ko: Taga hɛrɛ la: Ala banbali ka i ka sira tilennen to. Matigi ka kɛ i fɛ, ka i tanga kojugu bɛɛ ma, ka nɛɛma ni makari ni nɛɛma di i ma i yebagaw ɲɛkɔrɔ, Wa hadamaden denw si kana se ka i kɛ ka kojugu kɛ i la Taga hɛrɛ la. Jubilew 12:29 Aw kana baara kɛ u ye, aw kana u bato, Nka aw ka baara kɛ Ala kɔrɔtalenba ye, ka a bato tuma bɛɛ, ka jigi da a ɲɛda kan tuma bɛɛ, ka tilennenya ni tilennenya kɛ a ɲɛ kɔrɔ, walisa a ka diya aw ye, ka a ka makari di aw ma, ka sanji lase aw ma sɔgɔma ni wula fɛ, ka dubaw kɛ aw ka kɛwalew bɛɛ la, aw ye minnu kɛ dugukolo kan, ka dugawu kɛ aw ka nbuuru ni i ka ji, I ka dugawu kɛ i kɔnɔ denw ni i ka jamana denw na, ani i ka baganw ni i ka sagaw. Jubilew 20:9 Ne ka Ala, i ka makari ni i ka hɛrɛ ka kɛ i ka baaraden ye, ani a denkɛw bɔnsɔnw kan, walisa u ka kɛ i ye siya sugandilen ye ani ciyɛn ye ka bɔ dugukolo kan siyaw bɛɛ cɛma, kabini sisan fo ka na se dugukolo kan mɔgɔw ma, fo ka se siyaw bɛɛ ma. Jubilew 22:9 A ye dugawu kɛ Yakuba kan k’a fɔ ko: Ne denkɛ, ne bɛ nisɔndiya min ko la ni ne dusukun bɛɛ ye ani ne ka kanuya bɛɛ ye, I ka nɛɛma ni i ka makari ka kɔrɔta a kan ani a bɔnsɔn kan tuma bɛɛ. Jubilew 22:28 Wa a na siya wɛrɛw ka jurumutɔw kunun u kama, hinɛ tɛ minnu na, hinɛ tɛ minnu na, ani minnu tɛna mɔgɔ si ka mɔgɔya bonya, mɔgɔkɔrɔbaw ni denmisɛnninw, walima mɔgɔ si, bawo u ka jugu ani u barika ka bon ka kojugu kɛ ka tɛmɛ hadamaden denw bɛɛ kan. U na fariya kɛ Israɛl ma, ka sariya tiɲɛ Yakuba ma, Joli caman na bɔn dugukolo kan, mɔgɔ si tɛna lajɛ ani ka su don. Jubilew 23:23 U kolow na lafiɲɛ dugukolo kan, U niw na nisɔndiya caman sɔrɔ, U na a dɔn ko Matigi de bɛ kiri tigɛ, ka hinɛ mɔgɔ kɛmɛ ni ba caman na ani a kanubagaw bɛɛ la. Jubilew 23:31 Yakuba ye fɛn bɛɛ fɔ a fa ye su fɛ, Matigi ye makariba jira a la cogo min na, ani a ye ɲɛtaa sɔrɔ cogo min na a ka siraw bɛɛ la, ka a tanga kojugu bɛɛ ma. Isaka ye duba kɛ a fa Ibrahima ka Ala ye, ale min ma a ka makari ni a ka tilennenya bɔ a ka jɔnkɛ Isaka denkɛw la. Jubilew 31:24-25
24
Ala ni Hadamaden ka hinɛ Matigi hinɛ don, a ka dimi, a tɛ dimi joona, a ka makari ka ca. Zaburu 103:8 Aw ka makari kɛ i ko aw Fa fana ye makari kɛ cogo min na. Luka 6:36 la
A fɔ ne ye, ba, i ye juguya min ye ne la, ne bɛna n kɔsegin o la, hinɛ bɛna kɛ ne la. Jubilew 35:5 A y'a fɔ a ye ko: Ne b'a ɲini i fɛ ko ne sa don min na, i ka ne minɛ ka ne su don i fa ba Saran kɛrɛfɛ, ani ko e ni Yakuba na ɲɔgɔn kanu ani ko u fila si tɛna kojugu nege don ɲɔgɔn na, nka ɲɔgɔn kanu dɔrɔn, ani o cogo la, aw na ɲɛ sɔrɔ, ne denkɛw, ka bonya sɔrɔ jamana cɛmancɛ la, ani jugu si tɛna ɲagali aw la, ani aw na kɛ dugawu ni a ye makari ka kɛ i kanubagaw bɛɛ ɲɛ na. Jubilew 35:20 Heburun ka cɛw ye ci bila a ma k'a fɔ a ye ko: «I balimakɛ nana i kɛlɛ, ni mɔgɔ waa naani sirilen bɛ npan na. U tun bɛ Yakuba kanu ka tɛmɛ Esawu kan. O la, u y'a fɔ a ye ko; katuguni Yakuba tun ye mɔgɔ ye min tun ka di ka tɛmɛ Esawu kan. Jubilew 37:15 Matigi ye nɛɛma ni makari di Yusufu ma Faraon ɲɛ kɔrɔ, Faraon y'a fɔ a ka jɔnw ye. An tɛna cɛ hakilitigi ni hakilitigi sɔrɔ i n’a fɔ nin cɛ, katuguni Matigi ni bɛ a fɛ. Misira jamana hɛrɛ la Faraon ɲɛ kɔrɔ Yusufu kosɔn, katuguni Matigi tun bɛ a fɛ, a ye nɛɛma ni makari di a ma a bɔnsɔnw bɛɛ la, a dɔnbagaw ni a ko mɛnbagaw bɛɛ ɲɛkɔrɔ, Faraon ka masaya tun labɛnna ka ɲɛ, Sitanɛ ni mɔgɔ jugu si tun tɛ a kɔnɔ. Jubilew 40:5,9 Israɛl y’a fɔ Yusufu ye ko: Sisan, a to ne ka sa kabini ne ye i ye, sisan, Matigi Israɛl ka Ala ka dugawu sɔrɔ Ibrahima ka Ala ni Isaka ka Ala ye, min ma a ka makari ni a ka nɛɛma bali a ka baarakɛla Yakuba la. Jubilew 45:3
Bibulu ka gafe tununnenw U bɛɛ tun bɛ delili la tuma min na, sarakalasebaa kuntigi, ka kɛɲɛ ni a kɛcogo kɔrɔ ye, ka taa Ala ɲininka. O yɔrɔnin bɛɛ, kumakan dɔ bɔra kurunba kɔnɔ, ani hinɛ sigilan kɔnɔ, mɔgɔ minnu tun bɛ yen, olu bɛɛ y’o mɛn, ko a ka kan ka ɲininkali kɛ walima ka ɲini Esayi ka kirayakuma dɔ fɛ, Npogotiginin ka kan ka di min ma, ka furusiri kɛ min na Katuguni Esayi ko: Bere na bɔ Jese jiri la, falenfɛn dɔ na bɔ a ju la, Matigi Ni na sigi a kan, Hakilitigiya ni Faamu Ni, Ladili ni Sebaaya Ni, Dɔnniya ni Ala ɲɛsiran Ni, ani Matigi ɲɛsiran Ni na a fa. Mariyama bangeli kibaru duman 5:12-15 Isirayɛli kabila tan ni fila tariku kɔnɔ, an bɛ minnu kalan, mɔgɔ dɔ tun bɛ yen min tɔgɔ ye ko Joachim, o min tun ye nafolotigiba ye, a ye saraka fila kɛ Matigi Ala ye, a kɛlen kɔ ka nin latigɛ in kɛ: ne ka nafolo bɛna kɛ jamana bɛɛ nafa ye, ani walisa ne ka hinɛ sɔrɔ Matigi Ala fɛ ne ka jurumuw yafa kosɔn. Protevangelion 1:1 kɔnɔ O tuma, Simeɔn gɛrɛla Mariyama senuma la, k'a bolow kɔrɔta a fan fɛ, k'a fɔ Matigi Krisita ye ko: Sisan, ne Matigi, i ka baaraden na taa hɛrɛ la, ka kɛɲɛ ni i ka kuma ye. I ye makari min labɛn siyaw bɛɛ kisili kama, ne ɲɛw y'o ye. yeelen don jama bɛɛ ye, ani i ka jamana Israɛl nɔɔrɔ. 1 Denmisɛnninw ka kibaru duman 2:8-9 O kɔ, a ko: «Matigi, i ye nɛɛma kɛ, i ka makari, i ka ɲumanya. I ye denkɛ fila di ne ma. i ye u dɔ ta i yɛrɛ ye, i ka nin tɔ kelen in yafa ne ma.» 1 Denmisɛnninw ka kibaru duman 11:4 O kɔ, Mariyama senuma ko: Matigi Yesu Krisita ka makari bɛ aw kan. A ye Yesu Krisita farikolo ko ni o ji dɔɔni di u ma, a y'a fɔ u ye ko u ka banabagatɔ ko ni o ye. U y'o kɛ tuma min na, a kɛnɛyara o yɔrɔnin bɛɛ. O la, u ni mɔgɔ minnu tun bɛ yen, olu bɛɛ ye Ala tanu. U falen ɲagali la, u seginna u ka dugu la, ka Ala tanu o de kosɔn. 1 Denmisɛnninw ka kibaru duman 12:19-21 O kɔ, u sinna ka Matigi Yesu bato, k'a deli ko: «An Matigi Yesu, Mariyama denkɛ, tiɲɛ na, i ye Israɛl ka sagagɛnna ɲuman ye!» makari i ka jɔnmusow la, olu minnu jɔlen bɛ i ɲɛ kɔrɔ, minnu tɛ sigasiga, 25
Ala ni Hadamaden ka hinɛ Matigi hinɛ don, a ka dimi, a tɛ dimi joona, a ka makari ka ca. Zaburu 103:8 Aw ka makari kɛ i ko aw Fa fana ye makari kɛ cogo min na. Luka 6:36 la
nka ko e, Matigi, nana ka kisili kɛ, nka i nana ka halaki. O kɔ, Matigi Yesu y’a fɔ tuma min na, Israɛldenw bɛ i ko Etiyopikaw jama cɛma. musow ko: «Matigi, i bɛ fɛn bɛɛ dɔn, fɛn si ma dogo i la.» nka sisan an b'i deli, k'i ka makari deli ko i ka o cɛdenw lasegin u cogo kɔrɔ la. 1 Denmisɛnninw ka kibaru duman 17:8-9 An bɛ min bato ni bonya bɛɛ ye, o de ye nin ye, bawo a ye an ka ɲɛnamaya ni an ka kɛta di an ma, ka an labɔ an ba kɔnɔ. Ale de ye hadamaden farikolo ta an kosɔn, ka an kunmabɔ, walisa a ka an minɛ ni makari banbali ye ten, ka a ka nɛɛma ni ɲumanya hɔrɔnma, belebeleba, camanba jira an na. Bonya ni tanuli ni sebaaya ni kuntigiya ka kɛ ale de ye kabini bi fo abada, Amiina. 1 Denmisɛnninw ka kibaru duman 22:5-7 Yahutu dɔ wɛrɛ bɔra ka na a fɔ ko: «Ne tun ye fiyentɔ ye, ne tun bɛ mankanw mɛn, nka ne tun tɛ se ka mɔgɔ si ye. Yesu taatɔ tuma min na, ne ye jama tɛmɛtɔ mɛn, ne ye a ɲininka mun bɛ yen? U y'a fɔ ne ye ko Yesu bɛ tɛmɛ, o kɔ, ne pɛrɛnna ko: «Yesu, Dawuda Denkɛ, makari ne la.» A y'i jɔ, a y'a fɔ ko u ka na ni ne ye a fɛ, k'a fɔ ne ye ko: «I b'a fɛ ka mun kɛ?» Ne ko: Matigi, walisa ne ka yeli sɔrɔ. A y'a fɔ ne ye ko: «I ye i ye, o yɔrɔnin bɛɛ, ne y'a ye, ka tugu a nɔfɛ, ka ɲagali ka barika da a ye.» Nikodemu ka Kibaru Duman 5:20-23 Nikodemu ka Kibaru Duman 14 1 An fa Hadama ye o kow mɛn tuma min na, ko Yesu batisera Jurdɛn baji la, a ye a denkɛ Sɛti wele k'a fɔ. 2 I ye fɛn minnu mɛn mɛlɛkɛba Misɛl fɛ, n'i y'i ci alijɛnɛ da la tuma min na, ka Ala deli ko a ka ne kunkolo mun ni ne bananen don. 3 Seti gɛrɛla cɛkɔrɔbaw ni kiraw la k'a fɔ ko: «Ne Sɛti, ne tun bɛ Ala deli alijinɛ da la tuma min na, ne ye Matigi ka mɛlɛkɛ ye. Ne sigilen don ka hadamadenw farikolow ɲɛminɛ. 4 Ne b'a fɔ i ye Sɛti ko i kana Elohim deli ni ɲɛji ye, ka a deli hinɛ jiri tulu kosɔn, i bɛ se ka i fa Hadama mun ni min ye a kunkolodimi kosɔn. 5 I tɛ se k'a sɔrɔ cogo si la fo laban don ni waati, o kɔrɔ ye ko san ba duuru ni kɛmɛ duuru ka tɛmɛ. 6 O tuma la, Krisita, Elohim Denkɛ makaritigiba na na dugukolo kan ka Hadama ka hadamaden farikolo lakunun, ka suw suw lakunu o waati kelen na, a nana tuma min na, a na batise Jurdɛn baji la. 7 O tuma la, a na dannabaaw bɛɛ mun ni a ka makari tulu ye. ani a ka makari tulu na to sen na fo sini sini, minnu na bange ji ni Ni Senu la ka taa namaya banbali la. 8 O waati la, Ala Denkɛ makariba Krisita Yesu na jigin dugukolo kan tuma min na, a na an fa Hadama don alijɛnɛ kɔnɔ, makari jiri la. 9 Fasokan2009-09_enterneti_kalanni.dis.html,#5417333 cɛkɔrɔbaw ni kiraw bɛɛ ye o kow bɛɛ mɛn Sɛti fɛ tuma min na , u nisɔndiyara ka tɛmɛn fɔlɔ kan . O kɔ, Matigi ye Hadama minɛ a bolo la, k'a di mɛlɛkɛba Misɛli ma. a y'u bila ka don alijɛnɛ na, min falen bɛ hinɛ ni nɔɔrɔ la; Nikodemu ka Kibaru Duman 20:1 U ye nin maana bɛɛ mɛn sonsannin fɛ tuma min na, cɛkɔrɔbaw bɛɛ y’a fɔ ni kan kelen ye ko: E, Ala Sebaayabɛɛtigi, ɲumanya banbali Fa, ani hinɛ Fa, i ka duba ka kɛ i ye, i ye o nɛɛma sugu jira jurumutɔw la minnu tun ye a ma, ka u bila alijinɛ ka makari la, ka u bila i ka balo belebelew ni hakili ta fan fɛ, hakili ta fan fɛ ɲɛnamaya senuma. Amiina. Nikodemu ka Kibaru Duman 20:14 Nin ye Ala y’a to an ka jɛɲɔgɔnya kɛ ni aw ye cogo min na; O de kosɔn aw ka tanuli ni bonya da a kan, ka nimisa, a na makari aw la.» Hɛrɛ ka kɛ aw ye ka bɔ Matigi Ala Yesu Krisita fɛ, ani an bɛɛ Kisibaa fɛ. Amiina, Amiina, Amiina. Nikodemu ka Kibaru Duman 21:6
26
Ala ni Hadamaden ka hinɛ Matigi hinɛ don, a ka dimi, a tɛ dimi joona, a ka makari ka ca. Zaburu 103:8 Aw ka makari kɛ i ko aw Fa fana ye makari kɛ cogo min na. Luka 6:36 la
Ne ɲɛnama don wo, ne sara wo; Ne fɛ ka ɲɛnamaya kɛ ɲɛnamaya ye Krisita fɛ, ka saya na kɛ nisɔndiya ye. An Matigi na a ka makari di an ma, walisa aw ka kanuya kelen sɔrɔ, ka kɛ kelen ye. Pol ka bataki min cilen bɛ Laodisekaw ma 1:8-9 Ikomi aw falen bɛ laɲini ɲumanw na, aw ye aw bolow kɔrɔta Ala Sebaayabɛɛtigi ma ni diinɛ daŋaniya ye. A y'a deli ko a ka makari aw la, ni aw tun ye jurumu kɛ a la k'a sɔrɔ aw ma sɔn. 1 Clement ka taa Kɔrɛntekaw 1:11 la O de kosɔn an ka a sago ɲuman ni nɔɔrɔma kan minɛ. ka a ka makari ni a ka ɲumanya deli, an ka an bin an ɲɛda kan a ɲɛ kɔrɔ, ka an yɛrɛ fili a ka makari kan. Aw ye nafantan ni sɔsɔli ni keleya bɛɛ bila kɛrɛfɛ. 1 Clement ka taa Kɔrɛntekaw 5:1 la Aw ka makari kɛ, aw na makari sɔrɔ. Aw ka yafa yafa, aw na yafa aw ma. Aw bɛ ɲumanya kɛ mɔgɔ wɛrɛw ye cogo min na, Ala na ɲumanya kɛ aw ye ten. 1 Clement ka taa Kɔrɛntekaw 7:4 la Nka an ka ɲumanya kɛ ɲɔgɔn fɛ, ka kɛɲɛ ni an dabaga ka hinɛ ni a ka dumuni duman ye. A sɛbɛnnen bɛ ko: «Manɛtigi na dugukolo ciyɛn ta.» Jugu tɛ minnu na, olu na to a kan. 1 Clement ka taa Kɔrɛntekaw 7:9-10 la Nka o bɛɛ n'a ta, a y'a fɔ Ala ye ko: «Ala, makari ne la ka kɛɲɛ ni i ka kanuya ye. ka kɛɲɛ ni i ka makari caman ye, i ka ne ka jurumuw bɔ yen.» 1 Clement ka taa Kɔrɛntekaw 8:25 la Ninnu bɛɛ bɛ ni Dabagaba ni bɛɛ Matigi ye, min yamaruyara ka hɛrɛ ni bɛn mara; ka kɛ mɔgɔ ɲuman ye bɛɛ bolo. Kɛrɛnkɛrɛnnenya la anw minnu bɛ boli a ka makari la an Matigi Yesu Krisita barika la. A nɔɔrɔ ni bonya ka kɛ ale ye badaa-badaa. Amiina. 1 Clement ka taa Kɔrɛntekaw 9:17-18 la Mɔgɔ juguw ka tɔɔrɔw ka ca; Nka minnu bɛ u jigi da Matigi kan, makari na u lamini. An Fa hinɛbaga ni nafatigi bɛɛ bɛ hinɛ a ɲɛnatɔmɔbagaw la; ani mɔgɔ minnu bɛ na a ma ni hakili nɔgɔman ye, a b’a ka nɛɛma di ni ɲumanya ni kanuya ye. 1 Clement ka taa Kɔrɛntekaw 11:8-9 la O la, fɛn bɛɛ bɛ ye ka mɛn Ala fɛ. an ka siran a ɲɛ, an ka an ka kɛwale juguw bila kɛrɛfɛ, nege jugu minnu bɛ bɔ nege juguw la. walisa a ka makari barika la an ka kisi jalaki nata ma.» O de kosɔn an ka na a fɛ ni dusukun senuma ye, ka bolo saniyalenw ni bolo nɔgɔlenw kɔrɔta a ma. an ka an Fa ɲuman ni makaribaga kanu, ale min ye an kɛ a ka sugandili la. 1 Clement ka taa Kɔrɛntekaw 13:1,6 la O de kosɔn, mɔgɔ minnu binna jurumu la, an ka delili kɛ olu fana ye. Komi u ye majigilenya ni danbe sɔrɔ, u kana kolo anw kɔrɔ, nka u ka kolo Ala sago ye. Sabu o cogo la, u na hakilijigin nafama ni dafalen sɔrɔ, ni hinɛ ye, an ka Ala deliliw la, ani an ka u fɔli la a ka mɔgɔ senumaw ɲɛkɔrɔ.Mɔgɔ tilennenw na ne kalan hinɛ la, ka ne kɔrɔfɔ. Nka jurumutw ka tulu kana ne kun fasa.» 1 Clement ka taa Kɔrɛntekaw 23:1-2,7 la O la, a ye makariba jira an na ten. ani kɛrɛnkɛrɛnnenya la o de kosɔn, an minnu ɲɛnama don, an tɛ saraka bɔ Ala salenw ye tugun, wa an tɛ bato foyi sara u ye, nka an nana ni tiɲɛ Fa dɔnni ye ale fɛ. O de kosɔn balimaw, an ka sɔn a ma an ka kɛwalew fɛ. an kɛtɔ ka ɲɔgɔn kanu; Aw kana jatɔya kɛ, ka ɲɔgɔn jugu fɔ, ka ɲɔgɔn keleya. nka a kɛtɔ ka kɛ mɔgɔ ye min bɛ a yɛrɛ minɛ, ka hinɛ, ka kɛ mɔgɔ ɲuman ye. 2 Clement ka taa Kɔrɛntekaw 2:8,13 la O la sa, ikomi an tɛ faamuyabaliya ye, an ka kan ka an Fa hinɛbaga ka fɛɛrɛ faamu. A bɛ kuma an fɛ, a b'a fɛ an minnu ye fili kelen kɛ sarakaw ko la, ka gɛrɛ a la cogo ɲini ani k'a ɲini. Barnabasi ka batakiba 2:11
27
Ala ni Hadamaden ka hinɛ Matigi hinɛ don, a ka dimi, a tɛ dimi joona, a ka makari ka ca. Zaburu 103:8 Aw ka makari kɛ i ko aw Fa fana ye makari kɛ cogo min na. Luka 6:36 la
Ka fara o kan, a sɛbɛnnen bɛ lafiɲɛ don ko la, sariya tan kɔnɔ, Ala ye minnu fɔ Musa ye Sinayi kulu kan, ɲɛda ni ɲɛda. Aw ka Matigi ka lafiɲɛ don saniya ni bolo saniyalenw ye, ani ni dusukun saniyalen ye. Wa yɔrɔ wɛrɛw la, a b'a fɔ ko: Ni i denw ye ne ka lafiɲɛ donw mara, ne na ne ka makari da u kan.» Wa hali danni daminɛ na, a bɛ lafiɲɛ don kofɔ. Ala ye a bolow ka kɛwalew kɛ tile wɔɔrɔ kɔnɔ. A ye u ban tile wolonwulanan na, a ye lafiɲɛ don wolonwulanan na k'a saniya. Aw k’a jateminɛ, ne denw, o bɛ min jira, a y’u ban tile wɔɔrɔ kɔnɔ. A kɔrɔ ye nin ye; ko san ba wɔɔrɔ kɔnɔ, Matigi Ala na fɛn bɛɛ ban. Barnabasi ka batakiba 13:1-4 Ne ye mɔgɔ min ye, ne bɛ sɛbɛn ci mɔgɔ min ma, ne bɛ o fila bɛɛ dɔn. Ne, mɔgɔ min jalakilen don: aw minnu ye makari sɔrɔ, ne, ne bɛ farati la. aw, aw minnu sabatilen don farati kama. Ignace ka bataki min cilen bɛ Efesekaw ma 3:9 Aw ka delili kɛ ne ye fana. Elohim ka makari barika la, aw mago bɛ aw ka deliliw la, walisa ne ka kan ni niyɔrɔ ye, ne bɛna min sɔrɔ, walisa ne kana kɛ mɔgɔ ye. Ignace ka bataki min cilen bɛ Trallians ma 3:5 Ignace, min b wele fana ko Tewoforo, ka taa egilisi la min ye hinɛ sɔrɔ Fa Kɔrɔtalenba ka bonya fɛ, ani a Denkɛ kelenpe Yesu Krisita; kanulenw, ani yeelen bɛ sɔrɔ a sago fɛ, min b'a fɛ ka fɛn bɛɛ kɛ ka kɛɲɛ ni Yesu Krisita an ka Ala ka kanuya ye, min fana bɛ ɲɛmɔgɔya kɛ Romɛkaw ka mara nɔ na. Ne bɛ min fo Yesu Krisita tɔgɔ la, i n'a fɔ a faralen don ɲɔgɔn kan farisogo ni hakili la ka kɛɲɛ ni a ka ci fɔlenw bɛɛ ye, ka fa Ala ka nɛɛma la. ɲagali bɛɛ bɛ kɛ Yesu Krisita an ka Ala la. Ignace ka bataki min cilen bɛ Romɛkaw ma 1:1 Nka ne maloyara yɛrɛ ka jate u dɔ la kelen ye, katuguni ne fana man kan, ka kɛ u cɛma dɔgɔmannin ye, ka kɛ mɔgɔ ye min bangera waati latigɛlen kɔ. Nka makari barika la ne ye se ka kɛ mɔgɔ ye, ni ne sera Ala ma. Ignace ka bataki min cilen bɛ Romɛkaw ma 3:10 Ignace, min bɛ wele fana ko Tewoforo, ka taa Fa Ala ka egilisi ma, ani an Matigi Yesu Krisita, min bɛ Filadɛlifi Azi jamana na; O min ye makari sɔrɔ, ka to Ala ka bɛnkan na, ka ɲagali tuma bɛɛ an Matigi ka tɔɔrɔ la, ka dafa makari bɛɛ la a lakununni barika la. kɛrɛnkɛrɛnnenya la ni u bɛ kelenya la ni episkɔpu ye, ani presbitɛri minnu bɛ a fɛ, ani diacre minnu sigilen don ka kɛɲɛ ni Yesu Krisita hakili ye; a ye min sigi ka kɛɲɛ n’a yɛrɛ sago ye, a ka Ni Senu barika la: Ignace ka bataki min cilen bɛ Filadɛlifikaw ma 1:1 Nka aw ka Ala delili na ne dafa, walisa ne ka se ka o niyɔrɔ sɔrɔ, Ala ka makari barika la, ne ka boli Kibaru Duman la i ko Krisita farisogo. ani Cidenw ka Egilisi ka presbyterie ko la. Ignace ka bataki min cilen bɛ Filadɛlifikaw ma 2:2 Ignace, min b wele fana ko Tewoforo, ka taa Fa Ala ka egilisi ma, ani Yesu Krisita kanulen ka egilisi ma, Ala ye min duga ni makari ye ni nilifɛn ɲuman bɛɛ ye; Ka fa dannaya ni kanuya la, fo o tɛ dɛsɛ nilifɛn si la. Egilisi min ka kan ni Ala ye kosɛbɛ, a bɛ den mɔgɔ senumaw la. ɲagali bɛɛ, a hakili nɔgɔlen fɛ, ani Ala ka kuma fɛ. Ignace ka bataki min cilen bɛ Smirnekaw ma 1:1 Neema ni makari ni hɛrɛ ni muɲuli ka kɛ aw fɛ badaa-badaa. Ignace ka bataki min cilen bɛ Smirnekaw ma 3:23 Polikarpe ni a fɛ, ka taa Ala ka egilisi la min bɛ Filipe. Matigi Yesu Krisita, an Kisibaa, ka caya. Polikarpe ka bataki min cilen bɛ Filipekaw ma 1:1
28
Ala ni Hadamaden ka hinɛ Matigi hinɛ don, a ka dimi, a tɛ dimi joona, a ka makari ka ca. Zaburu 103:8 Aw ka makari kɛ i ko aw Fa fana ye makari kɛ cogo min na. Luka 6:36 la
Nka an hakili jigin Matigi ye min kalan an na, a ko: Aw kana kiri tigɛ, kiri tɛna tigɛ aw kan. yafa yafa aw ma, aw na yafa; Aw ka makari kɛ, aw na makari sɔrɔ. Katuguni aw bɛ sumanikɛlan min jate, o na sumani kɛ aw ye ko kura.» Polikarpe ka bataki min cilen bɛ Filipekaw ma 1:10 Maakɔrɔw ka hinɛ ani ka hinɛ mɔgɔw bɛɛ la. k’u wuli ka bɔ u ka filiw la; ka barikantanw ɲini. Aw kana ɲinɛ muso cɛ salenw ni faantanw ni faantanw kɔ. nka a bɛ fɛn ɲuman di Ala ni hadamaden ɲɛ kɔrɔ tuma bɛɛ. Polikarpe ka bataki min cilen bɛ Filipekaw ma 2:15 Walima cogo di ne na se ka Matigi deli ne ka jurumu caman ni jurumubaw kosɔn? Ne na a deli ni kuma jumɛnw ye a ka makari ne la? 1 Hermas ka sagagɛnnaw ka kitabu (Yelifɛnw) 1:15 Nka sisan, Ala ka makari ye i ni i ka so hinɛ, ka i dusu saalo kosɛbɛ. I kɔni, i kana yaala, nka i hakili sigi ka i ka so dusu saalo. 1 Hermas ka sagagɛnnaw ka kitabu (Yelifɛnw) 1:23 Ni a ye o kow mɛn tuma min na, a na a yɛrɛ tanga, ka makari sɔrɔ. 1 Hermas ka sagagɛnnaw ka kitabu (Yelifɛnw) 2:11 Nka minnu tɛna ban a la abada, a na diya u ye a ka makariba la. 1 Hermas ka sagagɛnnaw ka kitabu (Yelifɛnw) 2:20 Kabakurun kɛnɛw ni kabakurun finman minnu bɛ bɛn tigitigi u jogindaw la, olu ye cidenw, episkɔpuw, ani dɔgɔtɔrɔw, ani cidenyabaarakɛlaw ye, minnu donna Ala ka hinɛ barika la, ka mara kɛ, ka mɔgɔw kalan ani ka baara kɛ ni senuma ni majigin ye Ala ka mɔgɔ sugandilenw ye, minnu sunɔgɔra, ani minnu tora hali bi u ni u bɛnna tuma bɛɛ , ka hɛrɛ sɔrɔ u yɛrɛ kɔnɔ , ka ɲɔgɔn lamɛn . 1 Hermas ka sagagɛnnaw ka kitabu (Yelifɛnw) 3:52 Wa tiɲɛ na, u b’u ka baga ta kɛsu kɔnɔ, nka aw bɛ aw ka baga ni banakisɛ mara aw dusukunw na, wa aw tɛna u saniya, ka aw hakili ɲagami dusukun saniyalen na, walasa aw ka hinɛ Masakɛba la. 1 Hermas ka sagagɛnnaw ka kitabu (Yelifɛnw) 3:103 A y'a jaabi ko: «Cɛ, foyi ma i kunbɛn wa? Ne y'a jaabi ko: Matigimuso, o waraba sugu dɔ ye ne kunbɛn yen, min tun bɛ i n'a fɔ a bɛ se ka jamana bɛɛ dun; nka Ala ka sebaaya de barika la, ani a ka makari kelenpe barika la, ne kisi o ma. 1 Hermas ka sagagɛnnaw ka kitabu (Yelifɛnw) 4:16 O de kosɔn an Matigi hinɛtigi hinɛ donna a ka danfɛnw na, ka o nimisali sigi, ka o fanga di ne ma. O de kosɔn ne b’a fɔ i ye ko ni mɔgɔ o mɔgɔ bɛ kɔrɔbɔ o weleliba ni o weleli senuma kɔfɛ, jinɛ ni jurumu fɛ, o bɛ nimisa kelen ye. Nka ni a ye jurumu kɛ tuma caman na ka nimisa, o tɛna nafa sɔrɔ o mɔgɔ sugu la. katuguni a ka gɛlɛn ka ɲɛnamaya kɛ Elohim ye.» 2 Hermas ka sagagɛnnaw ka kitabu (Cikanw) 4:22 I kana miiri nin cogo la, nka i ka i kɔ Matigi fɛ ni i dusukun bɛɛ ye, ka a deli ni siga t'a la, i na Matigi ka makari dɔn; A tɛna i bila, nka a na i ni ka delili dafa.» 2 Hermas ka sagagɛnnaw ka kitabu (Cikanw) 9:2 Nka dusukasibaga bɛ kojugu kɛ tuma bɛɛ. Fɔlɔ, a bɛ kojugu kɛ, katuguni a bɛ Ni Senu dusu kasi, o min dira hadamaden ma, a bɛ nisɔndiya cogo min na. A bɛ bana kɛ tugun, katuguni a bɛ Matigi deli ni dusukasi ye, wa a tɛ foli fɔlɔ kɛ ni barika dali ye a ye hinɛ kɔrɔw la, wa a bɛ min ɲini a fɛ, a tɛ o sɔrɔ Ala fɛ. 2 Hermas ka sagagɛnnaw ka kitabu (Cikanw) 10:20
29
Ala ni Hadamaden ka hinɛ Matigi hinɛ don, a ka dimi, a tɛ dimi joona, a ka makari ka ca. Zaburu 103:8 Aw ka makari kɛ i ko aw Fa fana ye makari kɛ cogo min na. Luka 6:36 la
O de kosɔn, ni Matigi ka makari bɛna yeelen bɔ, o tuma na, mɔgɔ minnu bɛ baara kɛ Ala ye, olu na jira kɛnɛ kan, ka jɛya bɛɛ ɲɛ na. Samiya waati la, jiriw bɛɛ den bɛ jira ka jira cogo min na, o cogo kelen na, mɔgɔ tilennenw ka kɛwalew na fɔ ka jira, ka u lasegin o diɲɛ kɔnɔ ni nisɔndiya ni nisɔndiya ye. 3 Hermas ka sagagɛnnaw ka kitabu (Similitudes) 4:3 Nka sisan, i k'i yɛrɛ kɔlɔsi. ani k'a ye ko Ala ye sebaayabɛɛtigi ni makaritigi ye, a na fura di i ma i ye min kɛ fɔlɔ, ni waati nataw la, i tɛna i farikolo ni i ni nɔgɔ; 3 Hermas ka sagagɛnnaw ka kitabu (Similitudes) 5:62 A ko Matigi ka ɲumanya ni a ka makari ka bon, wa i ka kan ka bonya. Minnu ka kan ni nimisa, a y'a ni di olu ma. 3 Hermas ka sagagɛnnaw ka kitabu (Similitudes) 8:46 O kow bɛɛ kosɔn ne ye barika da Matigi ye, katuguni hinɛ donna mɔgɔ minnu bɛɛ la, a ye nimisali mɛlɛkɛ ci an ma, walisa a ka anw ɲɛminɛ minnu ye jurumu kɛ a ye. ani ko a ye an hakili lafiya minnu tun bɛ ɲini ka ban, ani minnu jigi tun tɛ kisili la, nka sisan u lafiyalen don ɲɛnamaya kuraya la. 3 Hermas ka sagagɛnnaw ka kitabu (Similitudes) 9:135 U ye dannabaaw ye, wa u tun ka ɲi ani u tun tilennen don tuma bɛɛ; U ma faranfasi si sɔrɔ u ni ɲɔgɔn cɛ, nka u tun bɛ nisɔndiya hali bi Ala ka baarakɛlaw la, ka o npogotigininw ni don. ani ka to ka hinɛ mɔgɔw bɛɛ la tuma bɛɛ, ka u ka baara di mɔgɔw bɛɛ ma joona k’a sɔrɔ i ma u kɔrɔfɔ, k’a sɔrɔ u ma miiri. 3 Hermas ka sagagɛnnaw ka kitabu (Similitudes) 9:211 Aw kana senna o tuma na, a ko a ka makari. nka aw ka a bonya, katuguni a bɛ muɲu kosɛbɛ aw ka jurumuw ko la, a tɛ i ko aw dɔ. Nka aw ka nimisa, katuguni o na nafa lase aw ma.» 3 Hermas ka sagagɛnnaw ka gafe (Similitudes) 9:274
Edɛn kitabu minnu ɲinɛna u kɔ Segin, fana, ikomi Ala ye hinɛbaga ye ani hinɛba ye, wa a bɛ fɛn bɛɛ mara cogo la ale kelenpe b’a dɔn cogo min na, a ye an fa Hadama sigi nakɔ tilebin dancɛ la, bawo o fan fɛ, dugukolo ka bon kosɛbɛ. 1 Hadama ni Hawa ka kitabu 1:8 1 Hadama ni Hawa ka kitabu 3 6 Elohim ka makari kɛ Hadama ye min dabɔra a yɛrɛ ja ni a bɔɲɔgɔnko la, o y'a ɲɛfɔ a ye ko nin san 5000 ni san 500 don. ani cogo min na Mɔgɔ tun bɛna na o tuma na k'a n'a bɔnsɔnw kisi. 7 Nka Ala tun ye o layidu ta ni an fa Hadama ye o cogo kelen na, sani a ka bɔ nakɔ kɔnɔ, Hawa ye jiri min den ta k'a di a ma, a tun bɛ o jiri kɛrɛfɛ. 8 An fa Hadama bɔra nakɔ kɔnɔ tuma min na, a tɛmɛna o jiri da la, k'a ye cogo min na Ala y'a cogoya yɛlɛma ka kɛ cogo wɛrɛ la, ani a jara cogo min na. 9 Hadama taatɔ o yɔrɔ la, a siranna, a yɛrɛyɛrɛla ka bin. nka Elohim y'a kɔrɔta a ka makari la, ka tila ka nin layidu ta a fɛ. 10 Hadama tun bɛ nakɔ da la tuma min na, a ye serubi ye, tasuma manamanan npan b'a bolo, serubi dimina ka ɲɛjibɔ a kɔrɔ, Hadama ni Hawa fila bɛɛ siranna a ɲɛ, u y'a miiri ko a b'a fɛ k'u faga. O la, u y'i biri u ɲɛda la, u yɛrɛyɛrɛla siranya fɛ. 11 Nka a hinɛ donna u la ka makari u la. A y'i kɔsegin ka taa sankolo la ka Matigi deli k'a fɔ. 12 Matigi, i ye ne ci ka taa nakɔ da la, ni tasuma npan ye. 13 I ka baaraden Hadama ni Hawa ye ne ye tuma min na, u y'i biri u ɲɛda la, u kɛra i ko mɔgɔ salenw. E ne Matigi, an na mun kɛ I ka baarakɛlaw la? 14 Elohim hinɛ donna u la ka makari u la ka a ka Mɛlɛkɛ ci ka taa nakɔ kɔlɔsi.
30
Ala ni Hadamaden ka hinɛ Matigi hinɛ don, a ka dimi, a tɛ dimi joona, a ka makari ka ca. Zaburu 103:8 Aw ka makari kɛ i ko aw Fa fana ye makari kɛ cogo min na. Luka 6:36 la
Nin farakurunba in ye mun ye walasa k’an dogo, n’i y’a suma ni Matigi ka hinɛ ye min ye an datugu? 1 Hadama ni Hawa ka kitabu 4:6 O kɔ, a wulila ka a bolow kɔrɔta Ala fan fɛ, k'a sendon makari ni makari kosɔn, k'a fɔ ko: «Ala, ne ka jurumu yafa ne ma, ne ye jurumu min kɛ, aw kana aw hakili to o la ne kan.» 1 Hadama ni Hawa ka kitabu 5:4 I ye ne ta, kolo, ka ne kɛ muso ye, min bɛ kɛnɛya i n'a fɔ ale, ni dusukun ni hakili ni kuma ye; ani farisogo la, i ko a yɛrɛ ta. I ye ne kɛ a ɲɛda cogoya la, i ka makari ni i ka sebaaya fɛ. 1 Hadama ni Hawa ka kitabu 5:10 Hadama ni Hawa ye o kumaw mɛn ka bɔ Ala yɔrɔ tuma min na, u kasila ka kasi ka tɛmɛn fɔlɔ kan; nka u y' u dusukunw barika bonya Ala la , sabu u y' a ye sisan ko Matigi bɛ u fɛ i ko fa ni ba ; O de kosɔn, u kasila a ɲɛ kɔrɔ, ka makari ɲini a fɛ. 1 Hadama ni Hawa ka kitabu 7:1 O tuma la, Ala, makari ni nɛɛma, ka u filɛ nin cogo la, u dalen bɛ ji la, u surunyara saya la, ka mɛlɛkɛ dɔ ci, ka u labɔ ji la ka u da kɔgɔjida la i n’a fɔ mɔgɔ salenw. 1 Hadama ni Hawa ka kitabu 10:1 Nka Matigi hinɛtigi ye Hadama ka saya filɛ, ani Hawa ka makun dibi siranya kosɔn. 1 Hadama ni Hawa ka kitabu 12:5 O kɔ, Ala min ye hinɛbaga ye ani min falen bɛ hinɛ la, o ye Hadama kan mɛn tuma min na, a y’a fɔ a ye ko: Nka ne ye i ka jurumuw mɛn tuma min na, ne ye o yeelen jɛlen bɔ i la. O bɛɛ n'a ta, ne ka makari kosɔn, ne ma i tigɛli kɛ dibi la, nka ne ye i kɛ i farikolo ye sogo la, ne ye nin fari in sɛnsɛn min kan, walisa a ka nɛnɛ ni funteni muɲu. Nka ne ka makari la, ne ye i kɛ i ko i ye; tuma min na i ye Ne ka ci fɔlen tiɲɛ, Hadama, ne y'i gɛn ka bɔ nakɔ kɔnɔ, ka i bɔ jamana in kɔnɔ; A y'a fɔ i ye ko i ka sigi nin kɔdingɛ kɔnɔ. Dibi donna i kan, i ko a ye ne ka ci fɔlen tiɲɛ cogo min na. 1 Hadama ni Hawa ka kitabu 13:1,7,9 Nka hinɛ Ala, min b’a ka danfɛnw filɛ, o ye Hadama ni Hawa filɛ u dalen bɛ salen na, ani a y’a ka Kuma ci u ma, ka u lakunun. 1 Hadama ni Hawa ka kitabu 21:8 O kɔ, Hadama kasila ka t’a fɛ k’a fɔ ko: «Ala, makari ne la, fo ka se ka i ta, ne bɛna min kɛ.» O k, Hadama ni Hawa jɔlen tora sarakabɔlan jukɔrɔ ka kasi, ka Ala deli o cogo la ko: I ka an ka jurumuw ni an ka jurumuw yafa an ma, ka an filɛ ni I ka makari ɲɛ ye. An tun bɛ nakɔ kɔnɔ tuma min na, an ka tanuli ni an ka dɔnkiliw tun bɛ wuli i ɲɛkɔrɔ k'a sɔrɔ u ma dabila. 1 Hadama ni Hawa ka kitabu 23:1,6 O tuma, hinɛtigi Ala, mɔgɔ ɲuman ni hadamaden kanubaga, ye Hadama ni Hawa filɛ, ani u joli, u tun ye min kɔrɔta ka kɛ saraka ye a ye; k'a sɔrɔ yamaruya ma sɔrɔ a fɛ o kɛli la. Nka A kabakoyara u la; ka sɔn u ka sarakaw ma. Ala ye tasuma manaman dɔ ci ka bɔ a ɲɛ kɔrɔ, o ye u ka saraka jeni. A ye u ka saraka duman kasa mɛn, ka makari u la. 1 Hadama ni Hawa ka kitabu 24:1-3 O cogo la, a na jira ko I ye hinɛ Ala ye, min t'a fɛ mɔgɔ ka halaki; minnu t'a kanu ko mɔgɔ ka bin; ani minnu tɛ mɔgɔ si jalaki ni juguya ye, ni juguya ye, ani halakili bɛɛ la. 1 Hadama ni Hawa ka kitabu 25:5 Ni ne ye i ka ɲɛnamaya kɛ fɛn ɲuman minnu bɛɛ la, ani mun na i bɔra u la, o tuma na, ne b'a fɛ ka makari i la. Nka layidu min bɔra ne da la, ne tɛ se ka o yɛlɛma. N'o tɛ, ne tun na i lasegin nakɔ kɔnɔ.» Nka, ni layidu dafara, o tuma na, ne na makari i n'i bɔnsɔn na, ka i lase nisɔndiya jamana la, dusukasi
31
Ala ni Hadamaden ka hinɛ Matigi hinɛ don, a ka dimi, a tɛ dimi joona, a ka makari ka ca. Zaburu 103:8 Aw ka makari kɛ i ko aw Fa fana ye makari kɛ cogo min na. Luka 6:36 la
ni tɔɔrɔ tɛ yɔrɔ min na. Nka ɲagali ni ɲagali banbali, yeelen min tɛ ban abada, ani tanuli min tɛ ban abada. ani nakɔ cɛɲi min tɛna tɛmɛn abada. 1 Hadama ni Hawa ka kitabu 26:13-15 Nka Ala hinɛtigi y’a ye tuma min na ko Sitanɛ b’a fɛ ka Hadama faga n’a ka fɛɛrɛ caman ye, ani k’a ye ko Hadama ye mɔgɔ dususumanin ye, a tɛ ni nanbara ye, Ala kumana Sitanɛ fɛ ni kanba ye, ka a danga. 1 Hadama ni Hawa ka kitabu 29:1 Adama ye o kumaw mɛn Ala fɛ tuma min na, a ye bato kɛ a ɲɛ kɔrɔ. Ale ni Hawa y'a bato ani ka barika da a ye, katuguni a ye makari kɛ u la. 1 Hadama ni Hawa ka kitabu 31:4 I ka hinɛ kosɔn, Ala, i ka ne kisi nin tɔɔrɔw ni kɔrɔbɔliw ma, ka ne lase jamana wɛrɛ la min ni nin tɛ kelen ye, ni I ma a to ne ka sigi I ka nakɔ kɔnɔ. 1 Hadama ni Hawa ka kitabu 41:13 O tuma na fɛ, ne na makari kɛ ka i ni ni mɔgɔ tilennenw ni kisi, ka lafiɲɛ di u ma ne ka nakɔ kɔnɔ. O na kɛ tuma min na diɲɛ laban sera. 1 Hadama ni Hawa ka kitabu 42:6 Nka Ala ka makari fɛ a ma se ka kɔdingɛ jeni, bawo Ala y’a ka mɛlɛkɛ ci ka kɔdingɛ lamini walasa k’a kɔlɔsi o tasuma sugu la, fo ka se a fagali ma. 1 Hadama ni Hawa ka kitabu 43:16 Ni ne ka makari tun tɛ ne tun na i ni i ka kɛlɛbolow halaki ka bɔ dugukolo kan. Nka ne ye muɲuli kɛ i fɛ fo ka se diɲɛ laban ma. 1 Hadama ni Hawa ka kitabu 44:5 A filɛ, tasuma ye an farisogo jeni nin diɲɛ in kɔnɔ. nka a na kɛ cogo di ni an salen don, ni Sitanɛ na an niw ɲangi? Yala an ka kisili man jan ani a man jan, fo ni Ala nana, ka makari la an ye, a ye a ka layidu dafa wa? 1 Hadama ni Hawa ka kitabu 47:2 Nka, hinɛ kosɔn aw ye, o farakurun tun bɛ bin aw kan tuma min na, ne y'a fɔ a ye ko a ka fani da aw kan. ani farakurun min bɛ aw kɔrɔ, ka a yɛrɛ jigin. 1 Hadama ni Hawa ka kitabu 49:7 Nka Hadama ni Hawa kununna ka Ala deli kɔdingɛ kɔnɔ o su bɛɛ la, ka makari deli a fɛ. 1 Hadama ni Hawa ka kitabu 50:3 O kɔ, Hadama ni Hawa suw datugulen don tuma min na, u jɔlen tora ka delili kɛ, ka makari ɲini Matigi fɛ, ka yafa ɲini a fɛ, ka barika da a ye ko a hinɛra u la, ka u farilankolon datugu. U ma delili dabila o su bɛɛ la. 1 Hadama ni Hawa ka kitabu 52:11 Nka Ala a ka makari la, a y’a gɛn ka bɔ an cɛma ka taa nin diɲɛ dibi la; katuguni a tun kɛra dibi yɛrɛ ye ani tilenbaliya kɛbaga. 1 Hadama ni Hawa ka kitabu 55:14 O la sa, i ka sɔn ne ka nɛɛma ma i ma, ani ne ka hinɛ i la, ne ka danfɛn; ko ne ma i ka jurumu sara ne ma, nka ne ka makari kosɔn i la, ne ye layidu ta i ye ko tile duuru ni tilaba laban na, ne na na i kisi. 1 Hadama ni Hawa ka kitabu 56:7 A y'a fɔ a yɛrɛ kɔnɔ ko: «Ni u ye tile binaani sunɔgɔ ni delili kɛ tuma min na, Ala na u lasegin u cogo kɔrɔ la. nka n'a ma o kɛ, a tun bɛna diya u ye hali bi; hali n'a ma hinɛ u la, yala a bɛna fɛn dɔ di u ma ka bɔ nakɔ kɔnɔ walasa k'u dusu saalo wa; i n'a fɔ kaban siɲɛ fila ka kɔn o ɲɛ. 1 Hadama ni Hawa ka kitabu 60:4 Nka ne ka makari ni nɛɛma min kɛra aw ye, ne ma sɔn a ka aw halaki. Nka ne y'a gɛn ka bɔ aw la.» 1 Hadama ni Hawa ka kitabu 61:10
32
Ala ni Hadamaden ka hinɛ Matigi hinɛ don, a ka dimi, a tɛ dimi joona, a ka makari ka ca. Zaburu 103:8 Aw ka makari kɛ i ko aw Fa fana ye makari kɛ cogo min na. Luka 6:36 la
Nka Ala ka makari barika la, o toroni fila tora dugukolo kan dɔrɔn, Ala ye se sɔrɔ Sitanɛ ka laadilikan kan u ko la. Ka u kɛ jiriden jiri fila ye, minnu ye kɔdingɛ datugu. Sabu Sitanɛ tun y'u su don a kɔrɔn fan fɛ. 1 Hadama ni Hawa ka kitabu 62:3 O la sa, a dɔrɔn de kosɔn, nin jiri ninnu ma bonya yɔrɔnin kelen; nka ne ye makari kɛ i la ani ne ye ci fɔ u ye ko u ka bonya. U falenna ka kɛ jiriba fila ye, u bolow ka i datugu, ka lafiɲɛ sɔrɔ. ani ko ne b'a to aw ka ne ka sebaaya ni ne ka kabako kɛwalew ye. 1 Hadama ni Hawa ka kitabu 63:9 O kɔ, Hadama ye Matigi deli k'a fɔ ko: Matigi, an kana halaki an ye dumuni min dun. Matigi, i kana an bugɔ; nka i ka anw minɛ ka kɛɲɛ ni i ka makariba ye, i kana an bila fo I ye layidu min ta an ye don min na. 1 Hadama ni Hawa ka kitabu 65:5 O kɔ, u ye Ala deli ko a ka makari u la; o kɔfɛ , u hakili sigilen don , u dusukunw tiɲɛna , u nege tun bɛ nɛnɛ ; U tun bɛ i ko dunanw dugukolo kan. O su in na, Hadama ni Hawa ye o kɛ kɔdingɛ kɔnɔ, u ye sunɔgɔ kosɛbɛ yɔrɔ min na, u ye dumuni min dun. 1 Hadama ni Hawa ka kitabu 65:10 U ye o saraka bɔ ko kura sarakabɔlan kan, u tun ye min jɔ fɔlɔ. U wulila ka delili kɛ, ka Matigi deli k'a fɔ ko: "Ala, an tun bɛ nakɔ kɔnɔ tuma min na, an ka tanuli wulila i ma ten, i ko nin saraka in; an ka jalakibaliya wulila i ma i ko wusulan. Nka sisan, Ala, sɔn nin saraka in ma ka bɔ an fɛ, i kana an kɔsegin, i ka hinɛ kɔfɛ. O kɔ, Ala y'a fɔ Hadama ni Hawa ye ko: «Kabini aw ye nin saraka in kɛ ka a di ne ma, ne na a kɛ ne farisogo ye, ni ne jigira dugukolo kan ka aw kisi, ne na a saraka kɛ tuma bɛɛ sarakabɔlan kan, yafa ni makari kama, mɔgɔ minnu bɛ a dun cogo bɛnnen na.» 1 Hadama ni Hawa ka kitabu 68:11-12 Ala y'a fɔ Hadama ye ko: "Nin na kɛ i ka laada ye, ni tɔɔrɔ ni dusukasi nana i kan. Nka i ka kisili ni i donli nakɔ kɔnɔ, o tɛna kɛ fo donw ka dafa, i ni ne cɛ bɛnna cogo min na. 1 Hadama ni Hawa ka kitabu 68:16 Nka Hadama ye Hawa ka gɛlɛya ye tuma min na, a wulila ka Ala deli, k'a fɔ ko: «Matigi, i ka ne filɛ ni i ka hinɛ ɲɛ ye, ka a bɔ a ka tɔɔrɔ la.» 1 Hadama ni Hawa ka kitabu 74:4 O kɔ, Ala y'a fɔ Kaɛn ye ko: «Mɔgɔ o mɔgɔ mana i sɔrɔ, o tɛna i faga.» sabu sani o ka kɛ, Ala tun b'a fɔ Kaɛn ye ko: «Ne bɛna ɲangili wolonwula bila Kaɛn fagabaga la.» Ala ye kuma min fɔ Kaɛn ye ko: «I balimakɛ bɛ min?» Ala y’o fɔ hinɛ ye a ye, k’a ɲini ka nimisa. 1 Hadama ni Hawa ka kitabu 79:20 Wa Ala y'a fɔ Kaɛn ye ko: "Dugukolo dangalen min ye i balimakɛ joli min" o fana, Ala ka makari kɛra Kaɛn ye. Sabu Ala ma a danga, nka a ye dugukolo danga. hali ni o tun tɛ dugukolo ye min ye Abɛl faga, ka tilenbaliya kɛ. Sabu a tun bɛnnen don ko danga ka bin mɔgɔfagala kan. o bɛɛ n'a ta, hinɛ de la Ala y'a ka miiriliw ɲɛnabɔ fo mɔgɔ si kana o dɔn, ka a kɔdon Kaɛn ma. 1 Hadama ni Hawa ka kitabu 79:22-23 Sisan, Hadama, i dusukun faamuyalen, ne ye i kisi siɲɛ caman a bolo. walisa ka a jira i la ko ne ye makari Ala ye. ani ko ne b'a fɛ i ka ko ɲuman kɛ, ani ko ne t'a fɛ i ka halakili ka kɛ. 2 Hadama ni Hawa ka kitabu 3:16 Sɛti ta fan fɛ, a si tun ye san wolonwula ye tuma min na, a tun bɛ ko ɲuman ni kojugu dɔn, wa a tun bɛ sunɔgɔ ni delili kɛ tuma bɛɛ, a tun bɛ a ka su bɛɛ kɛ ka Ala deli a ka makari ni yafa ɲini a fɛ. 2 Hadama ni Hawa ka kitabu 5:1
33
Ala ni Hadamaden ka hinɛ Matigi hinɛ don, a ka dimi, a tɛ dimi joona, a ka makari ka ca. Zaburu 103:8 Aw ka makari kɛ i ko aw Fa fana ye makari kɛ cogo min na. Luka 6:36 la
O kɔ, a jigintɔ ka bɔ sarakabɔlan kan, a ka saraka bannen kɔ, Sitanɛ y'i yɛrɛ jira a la mɛlɛkɛ cɛɲi cogo la, yeelen bɛ yeelen bɔ. yeelen bere b'a bolo, a yɛrɛ sirilen bɛ ni yeelen cɛsirilan ye. A ye Sɛti fo ni nisɔndiya duman ye, k'a daminɛ k'a lafili ni kuma ɲumanw ye, k'a fɔ a ye ko: Sɛti, mun na i bɛ to nin kulu in kan? Katuguni a ka gɛlɛn, a falen bɛ kabakurunw ni cɛncɛn na, ani jiriw la, den ɲuman tɛ minnu kan. kungo kɔnɔ, sigiyɔrɔ tɛ min na, dugu tɛ yen; sigiyɔrɔ ɲuman tɛ yen Nka fɛn bɛɛ ye funteni ni sɛgɛn ani gɛlɛya ye. I na to an ka diɲɛ kɔnɔ. ani ka lafiɲɛ nin diɲɛ in ni a ka tɔɔrɔw la; i tɛna sɛgɛn ani ka sɛgɛn tugun abada; I kana na ni saraka ye abada, i kana makari ɲini abada. katuguni i tɛna jurumu kɛ tun, nege juguw tɛna i lafili.» 2 Hadama ni Hawa ka kitabu 5:4-5,9 O kɔ, Sɛti y'i jɔ a fa Hadama ni a ba Hawa su ɲɛ kɔrɔ, ka delili kɛ su ni tile, ka makari deli a yɛrɛ n'a denw ye. ani ko ni a ye gɛlɛya dɔw sɔrɔ ni denmisɛnnin dɔ ye, a tun bɛ laadilikan di a ma. 2 Hadama ni Hawa ka kitabu 11:5 O kɔ, so sanfɛla jɔli dafara tuma min na, a y’a fɔ u ye ko u ka saraka bɔ. U ye baara kɛ ni timinandiya ye ninnu na, ka na n'u ye u facɛ Sɛti fɛ, o y'u ta ka u saraka sarakabɔlan kan. A ye Ala deli ko a ka sɔn u ka sarakaw ma, ka makari a denw niw la, ka u tanga Sitanɛ bolo. 2 Hadama ni Hawa ka kitabu 12:5 O kɔ, Mahalalɛli y'i jɔ a ka mɔgɔw kun na, k'u balo tilennenya ni jalakibaliya la, k'u kɔlɔsi, k'a ye ko u ni Kayɛn denw cɛ tɛ. A tora fana nafolomafɛnw kulu kɔnɔ ka delili kɛ ani ka baara kɛ an fa Hadama su ɲɛkɔrɔ, ka hinɛ Ala deli a yɛrɛ la ani a ka mɔgɔw la; fo ka se san kɛmɛ seegin ni biwolonwula ma, a banana tuma min na. 2 Hadama ni Hawa ka kitabu 16:1-2 O kɔ, Jared ye saraka dɔ kɛ ka o kɛ sarakabɔlan kan, i ko Hadama y’a fɔ a ye cogo min na. A yɛlɛla sarakabɔlan la tuma min na, a ye makari Ala deli ani ka a ka jurumu yafa, fitinɛ fagali ko la. 2 Hadama ni Hawa ka kitabu 18:13 A ye u kali tugun ko: «Ne bɛ kali an fa Hadama ka saya fɛ, ani Abɛl ni Sɛti, Enɔsi, Kayɛn ni Mahalaleɛl joli fɛ, ko u ka ne lamɛn, u kana jigin ka bɔ nin kulu senuma in kan. sabu i bɔra a la waati min na, i bɛna ɲɛnamaya ni makari sɔrɔ; Aw tɛna wele Ala denw tun, fɔ Sitanɛ denw. 2 Hadama ni Hawa ka kitabu 20:27 O kɔ, Jared kasila Matigi ɲɛ kɔrɔ, ka makari ni yafa ɲini a fɛ. Nka a tun b'a fɛ a ni ka bɔ a farikolo la, sanni a ka nin kumaw mɛn Ala fɛ a denw jigincogo kan ka bɔ kulu senuma kan. 2 Hadama ni Hawa ka kitabu 20:36 O kɔ, Sɛti denw tununna ka bin, u ni u denw ani u musow. Enɔki ni Matusela ni Lamɛki ni Nuhun y'u ye tuma min na, u dusukun tɔɔrɔla u binna siga la min falen bɛ dannabaliya la. U kasila ka makari ɲini Ala fɛ, ka u tanga, ka u bɔ o bɔnsɔn jugu la. 2 Hadama ni Hawa ka kitabu 22:3 Wa o cɛ fila ye n bila ka taa Worodugu fan fɛ, ka yɔrɔ juguba dɔ jira n na yen, wa tɔɔrɔ suguya bɛɛ tun bɛ o yɔrɔ la: dibi jugu ni dibi yeelenbali, wa yeelen tɛ yen, nka tasuma dibiman bɛ tasuma bɔ san fɛ tuma bɛɛ, ani baji tasumaman dɔ bɛ bɔ, wa o yɔrɔ bɛɛ ye tasuma ye yɔrɔ bɛɛ, ani yɔrɔ bɛɛ, nɛnɛ ni jikuru, minnɔgɔ bɛ yen ani ka yɛrɛyɛrɛ, k’a sɔrɔ sirilanw ka jugu kosɛbɛ, ani mɛlɛkɛw sirannen ni hinɛ tɛ, ka marifa diminnenw ta, ka tɔɔrɔ hinɛbaliw ta, ani ne ko: Henɔki gundo 10:1 Sabu Matigi ka hinɛ na kɛ a ɲɛnatɔw la ...Ka makari mɔgɔ tilennenw na, ka a kisi jurumukɛla ka tɔɔrɔ ma, ka a ka hinɛ kɛ a ka Ala ɲɛsiranbagaw ye, Zaburuw 3 Matigi, i ka makari ka kɛ i kanubagaw bɛɛ la. Solomani ka Zaburuw 4
34
Ala ni Hadamaden ka hinɛ Matigi hinɛ don, a ka dimi, a tɛ dimi joona, a ka makari ka ca. Zaburu 103:8 Aw ka makari kɛ i ko aw Fa fana ye makari kɛ cogo min na. Luka 6:36 la
Sabu I ye mɔgɔ ɲuman ni makarikɛla ye, faantanw dogoyɔrɔ ye; Ka mɔgɔ majiginlenw ni nisɔndiya i kɛtɔ ka I bolo da hinɛ la. Dugukolo bɛɛ kan, I ka hinɛ bɛ Matigi, ɲumanya la. Solomani ka Zaburuw 5 Dubaden ye Matigi ye, min bɛ makari a kanubagaw la ni kɔnɔnajɛya ye. Solomani ka Zaburuw 6 Sabu I ye hinɛtigi ye, Wa i tɛna dimi fo ka an ban. Ni i tɔgɔ tora an cɛma, an na makari sɔrɔ. Siyaw tɛna se sɔrɔ an kan. I na an sabati waati min na I b'an dɛmɛ, ka hinɛ Yakuba ka so la don min na I ye layidu ta ko i bɛna u dɛmɛ. Solomani ka Zaburuw 7 Ala, i ka makari an na, i ka hinɛ an na; A' ye Israɛl jɛnsɛnnenw lajɛ ɲɔgɔn fɛ ni makari ni ɲumanya ye. Solomani ka Zaburuw 8 A filɛ, i ka hinɛ i la, Israɛl ka Ala, katuguni an ye i ta ye. Aw kana I ka makari bɔ an na, walisa u kana an kɛlɛ. Matigi ka makari ka kɛ Israɛl ka so ye badaa-badaa. Solomani ka Zaburuw 9 Matigi ka makari b'a kanu tiɲɛ na, Matigi bɛ a hakili to a ka jɔnw na makari la. Ala na makari faantanw na Israɛl ka ɲagali la. Katuguni Ala ye ɲuman ni makaritigi ye fo abada, Israɛl ka jamakulu na Matigi tɔgɔ bonya. Solomani ka Zaburuw 10 Matigi ka makari ka kɛ Israɛl kan badaa-badaa. Solomani ka Zaburuw 11 Nka Matigi ka hinɛ bɛ Ala ɲɛsiranbagaw de kan, ani minnu bɛ siran a ɲɛ, a ka makari bɛ olu de kan. Solomani ka Zaburuw 13 U tɛna sɔrɔ don min na, mɔgɔ tilennenw bɛ makari sɔrɔ don min na. Nka Matigi Ala ɲɛsiranbaaw na ɲɛnamaya ciyɛn ta ɲagali la. Solomani ka Zaburuw 14 Nka minnu bɛ siran Matigi ɲɛ, olu na makari sɔrɔ o la, ka ɲɛnamaya kɛ u ka Ala ka hinɛ barika la. Nka jurumutw na halaki fo abada. Solomani ka Zaburuw 15 Ne tun gɛrɛlen bɛ Sheol da la ni jurumukɛla ye, Tuma min na ne ni bɔra Matigi Israɛl ka Ala la, yala Matigi ma ne dɛmɛ ni a ka makari banbali ye. I kana I ka hinɛ bɔ ne la, Ala, I kana i hakili jigin ne dusukun na fo ne ka sa. Ni mɔgɔ tilennen bɛ muɲuli o kɔrɔbɔliw bɛɛ la, a na makari sɔrɔ Matigi fɛ. Solomani ka Zaburuw 16 Katuguni an ka Ala ka sebaaya bɛ badaa ni makari ye, an ka Ala ka masaya bɛ siyaw kun na badaa kiritigɛ waati la. Mɔgɔ si tun tɛ u cɛma min tun bɛ makari ni tiɲɛ baara kɛ Jerusalɛm cɛma. Matigi ka a ka makari teliya Israɛl ma! Solomani ka Zaburuw 17 Matigi, I ka makari bɛ I bolow ka kɛwalew kan fo abada; I ka ɲumanya bɛ Israɛl kan ni nilifɛn nafama ye. I ka kiriw bɛ kɛ dugukolo bɛɛ kan makari la. I ka kanuya bɛ Ibrahima bɔnsɔn na, Israɛl bɔnsɔn. Ala ka Israɛl saniya hinɛ ni dugawu don na, bɔnsɔn ɲuman min bɛ balo Ala ɲɛsiran na hinɛ donw na. Selah. Solomani ka Zaburuw 18 Ne tɛna kɛ dunan ye, katuguni Matigi Kɔrɔtalenba ni makaritigi tɛ yen. Solomani ka dɔnkiliw 3:7
35
Ala ni Hadamaden ka hinɛ Matigi hinɛ don, a ka dimi, a tɛ dimi joona, a ka makari ka ca. Zaburu 103:8 Aw ka makari kɛ i ko aw Fa fana ye makari kɛ cogo min na. Luka 6:36 la
Matigi, i kana i ka makari bɔ ne la, i kana i ka ɲumanya bɔ ne la. Ka kɛɲɛ ni i ka makari caman ye, i na o di ne ma. ani ka teliya ka an ka deliliw jaabi; I bɛ se an magow bɛɛ la.» Aleluya. Solomani ka odes 14:3,9 Ne na ne da wuli ani a ni na Matigi nɔɔrɔ ni a cɛɲi fɔ ne kɔnɔ; a bolow baara ani a bolokɔninw baara : a ka makari caman ani a ka kuma fanga. Solomani ka dɔnkiliw 16:6-7 Ni ye Npogotiginin kɔnɔbara da wuli ani a ye kɔnɔ ta ka bange; Npogotiginin kɛra Ba ye ni hinɛ caman ye; Solomani ka dɔnkiliw 19:6 A ye ne kɔrɔta ka kɛɲɛ n’a ka hinɛw ye, ka ne kɔrɔta ka kɛɲɛ n’a ka cɛɲi ɲumanba ye: Solomani ka Odes 29:3 E, Ala, i b'a dɔn ko hali ni ne bɛ se ka ne yɛrɛ kisi, ne bɛ sa ni tɔɔrɔw ye tasuma fɛ i ka sariya kosɔn. I ka makari i ka mɔgɔw la, an ka ɲangili ka kɛ wasa ye u kosɔn. Aw ka ne joli kɛ u saniyali ye, ka ne ni ta ka u niw kunmabɔ. 4 Makabew 3:17 Wa hali Ala ka tilennenya bɛna hinɛ an na, ni wajibi y’an wajibiya an bɛ an yɛrɛ di masakɛ ma siran fɛ. Mun na an ka kan ka nin ɲɛnamaya kanulen in fili an ma, ka nin diɲɛ duman in bɔsi an yɛrɛ la? 4 Makabew 4:35 An b'i ka makari jate, ka an ni di an ma sariya tiɲɛni kosɔn, o min muɲuli ka gɛlɛn ka tɛmɛ saya yɛrɛ kan. 4 Makabew 5:5 Kɛlɛ ye kɛlɛ senuma ni bonyalen ye tilennenya tɔgɔ la, min sababu fɛ, Ladilikan tilennen min tun bɛ an faw kɔlɔsi, o ka hinɛ a ka mɔgɔw la, ka a yɛrɛ sara o fangatigi dangalen na. 4 Makabew 5:20 Ne bɛ ne faw ka Ala wele ko a ka makari ne ka siya la. 4 Makabew 6:12 Nka Haiqâr tun tigɛra ka don dogoyɔrɔ la, a y’a ka jɔnw n’a sigiɲɔgɔnw ka kasikan mɛn, wa a ye Ala Kɔrɔtalenba tanu, hinɛbaga, ka barika da, wa a tun bɛ Ala Kɔrɔtalenba deli tuma bɛɛ. Ahikar ka maana 3:61 Nka, ne Matigi! kabini ne y'i jira i ɲɛ kɔrɔ, i kana i tɔɔrɔ! Masakɛ y'a fɔ a ye ko: «Ala ka hinɛ i la, k'a dɔn ko kojugu kɛra i la, k'i kisi ka i kisi fagali ma.» Ahikar ka maana 4:30 Duba na di i ma, ani i bɔnsɔn bɛɛ la, fo Matigi ka siya wɛrɛw bɛɛ lajɛ a ka makari duman fɛ fo abada. Layidu min bɛ Levi 2:6 la Ni aw ma makari sɔrɔ an bɛnbaw Ibrahima ni Isaka ani Yakuba fɛ, an bɔnsɔn si tun tɛna to dugukolo kan. Layidu min bɛ Levi 4:23 la Wari kosɔn ne bɔnɛna ne denw na, ni ne ka nimisa, ani ne ka majigin, ani ne fa ka deliliw tun ma sɔn, ne tun ka kan ka sa den tɛ min na. Nka ne bɛnbaw ka Ala hinɛ ne la, katuguni ne ye o kɛ ni dɔnbaliya ye. Juda ka layidu 3:43-44 Aw ye nin ci fɔ aw denw ye, walisa ni u ye jurumu kɛ, u ka se ka segin Matigi ma joona. Sabu a ka hinɛ, a na u kisi, hali ka u lasegin u ka jamana kɔnɔ. Layidu min bɛ Isakar 2:4 kɔnɔ
36
Ala ni Hadamaden ka hinɛ Matigi hinɛ don, a ka dimi, a tɛ dimi joona, a ka makari ka ca. Zaburu 103:8 Aw ka makari kɛ i ko aw Fa fana ye makari kɛ cogo min na. Luka 6:36 la
Nka u tun b’a fɛ k’a faga tuma min na, ne ye u kali kosɛbɛ ni ɲɛji ye ko ne tɛna jalaki nin jurumu in na. Katuguni Simeɔn ni Gad nana Yusufu kɛlɛ walisa k'a faga, a y'a fɔ u ye ni ɲɛji ye ko: A' ye hinɛ ne balimaw la, aw ka makari an fa Yakuba kɔnɔbara la. Zabulɔn ka layidu 1:8-9 Sisan denmisɛnw, ne aw ka Matigi ka ci fɔlenw mara, ka hinɛ aw sigiɲɔgɔnw na, ka hinɛ bɛɛ la, hadamadenw dɔrɔn tɛ, nka baganw fana. Nin ko bɛɛ kosɔn Matigi ye dugawu kɛ ne ye, ne balimaw bɛɛ banana tuma min na, ne yɛrɛ kisi bana ma, katuguni Matigi bɛ u kelen-kelen bɛɛ kuntilenna dɔn. O de kosɔn, ne denw, aw ka hinɛ aw dusukunw na, katuguni mɔgɔ bɛ a mɔgɔɲɔgɔn kɛ cogo min na, Matigi na o cogo kelen de kɛ a la. Katuguni ne balimaw denkɛw tun bɛ bana, u tun bɛ ka sa Yusufu kosɔn, katuguni u ma makari u dusukunw na. Nka ne denkɛw marara bana tɛ, i ko aw b'a dɔn cogo min na. Zabulɔn ka layidu 2:1-4 O de kosɔn, ne denw, Ala bɛ min di aw ma, yala aw ka hinɛ ni makari kɛ mɔgɔw bɛɛ la k’a sɔrɔ aw ma sigasiga, ka o di mɔgɔ kelen-kelen bɛɛ ma ni dusukun ɲuman ye. Ni nafolo t'aw bolo ka di magojirabaga ma, aw ka hinɛ a la hinɛ kɔnɔ. Ne b’a dɔn ko ne bolo ma nafolo sɔrɔ ka di magobatigi ma, wa ne taamana n’a ye ka kasi fo kilomɛtɛrɛ wolonwula, ne banakɔtaa nege tun bɛ a la hinɛ fɛ. O de kosɔn, ne denw, aw ka hinɛ mɔgɔ kelen-kelen bɛɛ la ni makari ye, walisa Matigi fana ka hinɛ aw la ani ka makari aw la. Sabu fana, don labanw na, Ala na a ka hinɛ ci dugukolo kan, a mana hinɛ bana sɔrɔ yɔrɔ o yɔrɔ, a bɛ sigi a kɔnɔ. Zabulɔn ka layidu 2:16-20 O kow kɔfɛ, aw na aw hakili to Matigi la ka nimisa, a na makari aw la, katuguni a ye makari ni hinɛbaga ye. Zabulɔn ka layidu 2:30 O cogo la, ni aw seginna Matigi ma, aw na makari sɔrɔ, a na aw don a ka yɔrɔ senuma kɔnɔ, a na hɛrɛ di aw ma. Layidu min bɛ Dan 2:9 kɔnɔ Aw dɔgɔyalen kɔ, aw dɔgɔyalen kɔ, aw bɛ segin ka sɔn Matigi aw ka Ala ma. A na aw lasegin aw ka jamana kɔnɔ, ka kɛɲɛ ni a ka makari caman ye. U selen kɔ u bɛnbaw ka jamana kɔnɔ, u na ɲinɛ Matigi kɔ ko kura ka kɛ Ala ɲɛsiranbaliw ye. Matigi na u jɛnsɛn dugukolo bɛɛ kan, fo Matigi ka hinɛ na na, cɛ min bɛ tilennenya kɛ ka makari kɛ yɔrɔjan mɔgɔw bɛɛ ye ani minnu ka surun. Naftali ka layidu 1:30-32 O la, ikomi ne sugu bilala Yusufu la hinɛbaliya la, ne sugunɛ fana na, ne tɔɔrɔla hinɛbaliya la, ani kiri tigɛra ne kan kalo tan ni kelen kɔnɔ, waati jan kɔnɔ i n’a fɔ ne tun dimina Yusufu kɔrɔ cogo min na. Gad ka layidu 1:36 Mɔgɔ kelen bɛ makarikɛla ni tilenbali kɔniya, ani cɛ min bɛ jatɔya kɛ ka sunɔgɔ: nin fana bɛ ni fan fila ye, nka baara bɛɛ ka ɲi, bawo a bɛ tugu Matigi ka misali kɔ, k'a masɔrɔ a tɛ sɔn fɛn ɲuman ye min bɛ iko ɲumanya lakika. Aser ka layidu 1:24 Nka Matigi na aw lajɛ ɲɔgɔn fɛ dannaya la a ka makari fɛ, ani Ibrahima ni Isaka ani Yakuba kosɔn. Aser ka layidu 1:45 U ye ne fili kaso la, u ye ne bugɔ, u ye ne tulo geren. Nka Matigi y'a to ne ka makari sɔrɔ kasobon kɔrɔsibaga ɲɛ kɔrɔ. Yusufu ka layidu 1:20 O de kosɔn, aw ka kɛ a ka makari nɔfɛmɔgɔw ye ni hakili ɲuman ye, walisa aw fana ka nɔɔrɔ masafugulan don. K'a masɔrɔ mɔgɔ ɲuman ɲɛ tɛ dibi la. Katuguni a bɛ makari mɔgɔw bɛɛ la hali ni u ye jurumutw ye.» Hali ni u bɛ miiri jugu kɛ a ko la, a bɛ se sɔrɔ kojugu kɛli fɛ, Ala bɛ a lakana. A bɛ mɔgɔ tilennenw kanu i ko a yɛrɛ ni. Ni mɔgɔ dɔ bonyalen don, a tɛ keleya a la. ni mɔgɔ dɔ ye
37
Ala ni Hadamaden ka hinɛ Matigi hinɛ don, a ka dimi, a tɛ dimi joona, a ka makari ka ca. Zaburu 103:8 Aw ka makari kɛ i ko aw Fa fana ye makari kɛ cogo min na. Luka 6:36 la
nafolotigiya sɔrɔ, a tɛ keleya; Ni mɔgɔ dɔ ye jagɛlɛya ye, a b'a tanu. a bɛ mɔgɔ ɲuman tanu; A bɛ makari faantan na; Barikantanw kan, a hinɛ bɛ a la. A bɛ tanuli dɔnkili da Ala de ye. Bɛnzamɛn ka layidu 1:23-26 Ni mɔgɔ dɔ ye fariya kɛ mɔgɔ senuma la, o bɛ nimisa. Katuguni cɛ senuma bɛ makari a tɔgɔjugu fɔbaga la, a bɛ a makun. Bɛnzamɛn ka layidu 1:31
38