4. Jerusalɛm ka ɲɛfɔli. a) Alabatoso (ani ji-baarakɛyɔrɔ). b) Seli min bɛ kɛ. c) Citadel (Citadel) min bɛ yen. d) Dugu. e) Dugukolo kan. 5. Eleazar ka farali. 6. Eleazar ka sariya ɲɛfɔli (o ye hakilitigiya jugu ye). 7. Jatigila. 8. Seli (ɲininkali ni jaabi 72). 9.Gafe bamanankan na. SABABU 1
Aristeas ka bataki DAMINƐ KUMA Aristeas ka bataki kɔnɔ, min ye fɛn ye min bɛ se ka kɔlɔsi kosɛbɛ ani min ye fɛn kɔrɔw ye minnu bɛ sɔrɔ nin gafe lajɛlen kɔnɔ, an ye yɔrɔ jan sɔrɔ Hadama ni Hawa fɛ, yɔrɔ jan ka bɔ Sanjiba la. Nin sɛbɛn in bɛ hadamadenw ka se ka muɲuli jira, min ye Dugukolo falen kokura, ni jamana barikamaw ye minnu bɛ balo ni bonya ni nɔɔrɔ ye. Aw bɛna bibliophile belebele fɔlɔ kalan yan--Ptolémée Filadelphe. A b’a fɛ ka “diɲɛ gafew bɛɛ lajɛ a ka gafemarayɔrɔ la Alɛkisandiri.” A laban na, a diyanyeko la ka baara belebele kelen sɔrɔ--Yahutuw ka sariyaw--a bɛ mɔgɔ minɛlen 100.000 jago o gafe in na. N’a sɔrɔ o ye sɔngɔba ye min ma deli ka sara baara kelen na. A bɛ kun dɔ jira min tɛ deli ka kɛ jɔnyaba laban na. Nin lakali in ko kɛlenw kɛra Masamuso tɔgɔba Arsinoe ka ɲɛnamaya kɔnɔ, min sara san 270 Krisita tile ɲɛ Sɛbɛnni don tigitigi ma jɛya. Kiiritigɛso ɲɛnamaya kunnafoni kunbabaw, o don sigida gɛlɛyaw baro, olu de ka di kosɛbɛ ani u ɲɛnama don. O ye sɔrɔli kabakoma ye nin waati in na k’a ye ko masakɛ n’a ka dunanw bɛ tulon kɛ ɲininkaliw ni jaabiw la u ka seli kɛtuma na. Nin baara min bɛ mɔgɔ minɛ, o jɔcogo ye nin ye: 1. Gafe in dabɔli Filocrate ma. 2. Fɛɛrɛ fɔlɔ minnu bɛ kɛ: a) Kitabumarala ka hakilina min ye ka Yahutu minɛlenw hɔrɔnya gafe dɔ musaka la. b) Hɔrɔnya sɔrɔli. c) Filadɛlifi ye bataki min ci Eleazar ma. (d) Jaabi min bɛ sɔrɔ. (e) Komite min sigira gafe bayɛlɛmali kama, olu tɔgɔw. 3. Masakɛ ka nilifɛnw ɲɛfɔli: (a) Tabali (n’a sɔrɔ o ye minɛn ye min dilannen don ka tɛmɛ minɛn tɔw bɛɛ kan). b) Tɔɔ kelen bɛ fɛnw jira.
Yahutuw ka jɔnya waati la Misira, Ptolémée Filadelphe y’a yɛrɛ jira ko ale de ye bibliophile belebele fɔlɔ ye. A b’a fɛ diɲɛ gafew bɛɛ ka sɔrɔ a ka gafemarayɔrɔ la; walasa ka Musa ka sariyaw sɔrɔ a b'a fɔ ko a bɛna mɔgɔ minɛlen 100.000 jago o baara in na k'a pɛrɛn ko : "O ye nɛɛma fitinin ye tiɲɛ na ! 1 Ikomi ne ye fɛnw lajɛ ka ɲɛsin ne ka taama tariku dɔ ma min bɛ to ne hakili la, ne ka taa bɔ Yahutuw ka sarakalasebaa kuntigi Eleazar fɛ, ani ikomi e, Filokrate, i tɛ bɔnɛ cogo si la ka ne hakili jigin cogo min na, i ye fɛnba bila ne ka cidenyabaara kunw ni ne ka cidenyabaara kunw ni a kuntilenna jatebɔ la, ne y’a ɲini ka o ko ɲɛfɔ ka jɛya i ye, bawo ne y’a ye ko kalan kanu dabɔlen dɔ b’i la, jogo min bɛ i la ye hadamaden ka bolofɛn sanfɛla ye--k’a ɲini tuma bɛɛ ‘ka dɔ fara a ka dɔnniya ni a ka sɔrɔw kan’ a kɛra tariku kalanni fɛ wo, a kɛra a sen donna tiɲɛ na ko kɛlenw yɛrɛ la. 2 O cogo de la, ni a bɛ fɛn nafamabaw ta a yɛrɛ kɔnɔ, ni bɛ sabati saniya la, ka a kuntilenna sigi Ala ɲɛsiran kan, o min ye laɲini ɲumanba ye bɛɛ la, a bɛ baara kɛ ni nin ye k’a kɛ a ɲɛminɛbaga ye min tɛ fili, wa o cogo la, a bɛ kuntilenna jɔnjɔn sɔrɔ. 3 Ne ka diinɛ dɔnniya ɲinini de ye ne bila ka lasigidenso baara ta ne ye cɛ min kofɔ, min tun bɛ bonyaba da a yɛrɛ ka jamanadenw fɛ ani mɔgɔ wɛrɛw fɛ, a ka jogo ɲuman n’a ka bonya kosɔn, wa a tun bɛ ni sɛbɛnw ye minnu nafa ka bon kosɛbɛ Yahutuw bolo a yɛrɛ ka jamana kɔnɔ ani jamana wɛrɛw la, Ala ka sariya kɔrɔfɔli kama, u ka sariyaw kosɔn bɛ sɛbɛn wuluwulu sɛbɛnw kan Yahutuw ka sɛbɛnniw na. 4 O kɔfɛ, ne ye o lasigidenso in ta ni dusu ye, k'a sɔrɔ ne ye sababu sɔrɔ fɔlɔ ka masakɛ deli Yahutu minɛlenw tɔgɔ la, masakɛ fa ye minnu ta ka bɔ Jude ka taa Misira, tuma min na a ye dugu in minɛ fɔlɔ, ka Misira jamana minɛ. 5 Nafa b'a la ne fana ka nin maana in fɔ aw ye, bawo ne dalen b'a la ko aw, n'aw ka senuya nege bɛ aw la ani aw ka hinɛ mɔgɔw la minnu bɛ ɲɛnamaya kɛ ka kɛɲɛ ni sariya senuma ye, aw bɛna o lamɛ joona ka tɛmɛn fɔlɔ kan, ne b'a fɛ ka min fɔ, k'a masɔrɔ e yɛrɛ nana an fɛ kɔsa in na ka bɔ gun kan, wa i jɔrɔlen don ka fɛn bɛɛ mɛn min bɛ teli ka ni sabati. 6 Don dɔ fana na, ne ye ko minnu fɔ Yahutuw ka siya ko la, ne y'o sɛbɛn ci aw ma, ne ye o sɛbɛn ci aw ma, ne ye min sɔrɔ Misira jamana ka sarakalasebaa ŋanaw fɛ. 7 Ikomi aw b'a fɛ kosɛbɛ ka fɛnw dɔnniya sɔrɔ minnu bɛ se ka hakili nafa, ne b'a miiri ko a ka kan ka ne ka kunnafoniw bɛɛ di aw ma minnu bɛ ne bolo. 8 Ne ka kan ka o wajibi kelen ye mɔgɔ bɛɛ la minnu tun bɛ ni jogo kelen ye nka ne b’a ye kɛrɛnkɛrɛnnenya la aw fɛ bawo negew bɛ aw la minnu ka bon kosɛbɛ, wa ikomi aw