Skip to main content

Bambara - The Book of Jubilees

Page 1


1IsraɛldenwbɔraMisirasanfɔlɔla,kalosabananna,kalo tiletanniwɔɔrɔnanna,[2450AnnoMundi],Alay’afɔ

Musayeko:‘Yɛlɛnkananefɛkulukan,nenakabakurun tabalifiladiimasariyanicifɔlenkan,neyeminnusɛbɛn, walisaik’ukalan

2MusawulilakataaElohimkulukan,Matiginɔɔrɔtora Sinayikulukan,sankabay'adatugutilewɔɔrɔ

3AyeMusaweletilewolonwulanannakabɔsankaba cɛma,Matiginɔɔrɔyeraikotasumatasumamankulu kuncɛla

4Musatorakulukantilebinaaninisubinaanikɔnɔ,Ala y'akalansariyaniseereyadonwbɛɛtila-tilacogofɔlɔni kɔfɛ

5Ako:‘Nebɛnakumaokumafɔiyekuluinkan,ik’i dusukunkɔrɔta,k’usɛbɛngafekɔnɔ,walisaubɔnsɔnwk’a yecogominnanemaubila,uyekojuguminnukɛ,uye layiduminsigineniicɛ,ubɔnsɔnwyebiSinayikulukan, olutiɲɛ

6Ocogola,nininkowbɛɛnanaukan,unaadɔnkone tilennendonkatɛmɛukanukakiriwbɛɛlaaniuka kɛwalewbɛɛla,waunaadɔnkonetunbɛufɛtiɲɛna

7Nebɛninkumaminnufɔiyebi,ik’olubɛɛsɛbɛniyɛrɛ ye,bawonebɛukamurutilin’ukɔgɛlɛndɔn,sannineka nan’uyejamanakɔnɔ,neyekaliubɛnbawma,Ibrahima niIsakaaniYakubaye,k’afɔko:‘Nenajamanadii bɔnsɔnwma,nɔnɔnimɔnibɛwoyo.

8Unadumunikɛkawasa,unauɲɛsindunanalama,(ala) minnutɛsek'ukisiukatɔɔrɔsima,oseerebɛnamɛnka kɛseereyeukama.Katuguniunaɲinɛnekacifɔlenwbɛɛ kɔ,(hali)nebɛminfɔuye,unataamasiyawɛrɛwnɔfɛ,u kanɔgɔliniukamaloyanɔfɛ,kabaarakɛukaalaye,ona kɛjurumunitɔɔrɔnitɔɔrɔnijaanyeuɲɛna.

9Mɔgɔcamannahalaki,unaminɛjɔnyala,kabinjuguw bolo,katuguniuyenekalaadilikanwninekacifɔlenw bila,aninekalayiduseliw,aninekalafiɲɛdonw,anine kayɔrɔsenuma,neyeminnusaniyaneyɛrɛyeucɛma,ani nekafanibuguaninekayɔrɔsenuma,neyeminnusaniya neyɛrɛyejamanacɛmancɛla,netunkakankaminnusigi netɔgɔbɛakan,wakoakasigi(yɔrɔla)

10Unayɔrɔjanwniforowanijanɔgɔlenwdilanuyɛrɛye, ukelen-kelenbɛɛnauyɛrɛwbato,walisaukafili,unau denwsarakajinɛwye,aniudusukunfililenwbɛɛkama

11Nenaseerewciuma,walisanekaseereyakɛukama, nkautɛnamɛnnikɛ,kaseerewfanafaga,kasariya ɲinibagawtɔɔrɔ,unafɛnbɛɛtiɲɛkafɛnbɛɛyɛlɛma,walisa kakojugukɛneɲɛkɔrɔ.

12Nenaneɲɛdadogoula,nenaudonsiyawɛrɛwbolo jɔnyala,kauminɛ,kaudun,kaubɔjamanacɛmancɛla, kaujɛnsɛnsiyawɛrɛwcɛma

13Unaɲinɛnekasariyabɛɛkɔaninekacifɔlenwbɛɛkɔ aninekakirikowbɛɛkɔ,unafilikalokuranilafiɲɛdonw niseliwnijubilewnisariyakolowla

14Okɔfɛ,unakɔseginnemakabɔsiyawɛrɛwcɛman'u dusukunbɛɛyeanin'unibɛɛyeanin'ufangabɛɛye,nena ulajɛkabɔsiyawɛrɛwcɛma,unaneɲini,walisaneka sɔrɔufɛ,tumaminnaubɛneɲininiudusukunbɛɛyeani unibɛɛla

15Nenahɛrɛcamanjiraulanitilennenyaye,ka tilennenyajiribɔulaninedusukunbɛɛyeaninenibɛɛye,

unakɛdugawuye,dangatɛ,unakɛkunkoloye,utɛnakɛ kɔye.

16Nenanekayɔrɔsenumajɔucɛma,nenasigiufɛ,ne nakɛukaAlaye,unakɛnekamɔgɔwyetiɲɛni tilennenyala.

17Netɛnaubila,netɛnadɛsɛulakatugunineyeMatigiu kaAlaye'

18Musay'ibiriaɲɛdalak'adelilikɛk'afɔko:'Matigine kaAla,ikanaikamɔgɔwniikaciyɛnbila,walisauka yaalaudusukunwkafilila,kaudonujuguwbolo,siya wɛrɛw,walisaukanaumarakaubilakajurumukɛIkɔrɔ' 19Matigi,ikahinɛkakɔrɔtaikamɔgɔwkan,kahakili tilennendaukɔnɔ,Beliarnikanaumarakaujalakiiɲɛ kɔrɔ,kauminɛkabɔtilennenyasirawbɛɛla,walisauka halakikabɔiɲɛkɔrɔ

20Nkauyeikamɔgɔwniikaciyɛnye,iyeminnukisini ikafangabelebeleyeMisirakawbolo,ikadusukun saniyalennihakilisenudaukɔnɔ,ukanadonuka jurumuwlakabinibifobadaa.'

21Matigiy'afɔMusayeko:'Nebɛukasɔsɔliniuka miiriliwniukunkologɛlɛndɔn,utɛnakanminɛfouka sɔnuyɛrɛkajurumumaaniubɛnbawkajurumuma.'

22Okɔfɛ,unakɔseginnemanitilennenyabɛɛyeaniniu dusukunbɛɛyeaniniunibɛɛye,nenaudusukun kolokoloniubɔnsɔndusukunboloko,kahakilisenudau kɔnɔ,kausaniyawalisaukanaukɔdonnelakabiniodon fobadaa

23Uniwnanɔrɔneninekacifɔlenwbɛɛla,unanekaci fɔlenwdafa,nenakɛuFaye,unakɛnedenwye

24UbɛɛnaweleAlaɲɛnamadenw,animɛlɛkɛbɛɛni hakilibɛɛnaadɔn,ɔwɔ,unaadɔnkoninnuyenedenw ye,anikoneyeuFayetilennenyanitilennenyala,aniko nebɛukanu

25Nebɛninkumaminnufɔiyekuluinkan,fɔlɔnilaban, ikaolubɛɛsɛbɛniyɛrɛye,minnubɛnakɛdonwtilatilali bɛɛlasariyaniseereyalaanidɔgɔkunwnijubiledonwna fobadaa,fonekajiginkasigiufɛbadaa.’

26Ay'afɔkɛnɛmɛlɛkɛyeko:«IkasɛbɛnciMusama kabinidannidaminɛnafokasenekayɔrɔsenumajɔlima ucɛmafobadaa.

27Matiginaayɛrɛjiramɔgɔwbɛɛɲɛna,bɛɛnaadɔnko neyeIsraɛlkaAlayeaniYakubadenwbɛɛFa,animasakɛ Siyɔnkulukanfobadaa.SiyɔnniJerusalɛmnakɛyɔrɔ senumawye'

28YɔrɔmɛlɛkɛmintaaraIsraɛlkasigiyɔrɔɲɛ,oyesanw tila-tila-tabalita-kabiniadawaatila-sariyaniJubile dɔgɔkunwseereya,kakɛɲɛnisankelen-kelenbɛɛhakɛye, kakɛɲɛnisankelen-kelenbɛɛhakɛye[kakɛɲɛnisan kelen-kelenbɛɛye],k'atadanfɛn[kura]donna,sankoloni dugukolobɛnakurayadonminnaukadanfɛnwbɛɛka kɛɲɛnisankolofangaye,anikakɛɲɛnidugukolodanfɛnw bɛɛye,foMatigikayɔrɔsenumakakɛJerusalɛmSiyɔn kulukan,aniyeelenwbɛɛkakurayakɛnɛyalinihɛrɛni dugawukamaIsraɛlmɔgɔsugandilenwbɛɛye,aniwalisaa kakɛtenkabiniodon,fokasedugukolodonwbɛɛma SABABU2NAN

1Mɛlɛkɛmintunbɛkɛnɛkan,okumanaMusafɛkakɛɲɛ niMatigikakumaye,ko:«Ikadanfɛnwtarikudafalen sɛbɛn,cogominnaMatigiAlay'akakɛwalewbɛɛbantile

wɔɔrɔkɔnɔ,aniayefɛnminnubɛɛda,kalafiɲɛdonlabato tilewolonwulananna,k'asaniyawaatibɛɛ,kaokɛ taamasyɛnyeakakɛwalewbɛɛla

2Ayesankolominnubɛsankolola,anidugukolonijini hakiliminnubɛbaarakɛaɲɛkɔrɔ,ayeolubɛɛdatilefɔlɔ la-ɲɛnamamɛlɛkɛw,anisaniyamɛlɛkɛw,animɛlɛkɛw [tasumaninimɛlɛkɛw]kafiɲɛwni,anisankabanidibini mɛlɛkɛw,aninɛnɛnisanbɛlɛnibɔgɔbɔgɔnɛnɛ,ani mɛlɛkɛwkanwnisanpɛrɛnnisanpɛrɛn,aninɛnɛnifunteni niwkamɛlɛkɛw,anifonɛnɛnisamiyɛnisɛnɛnisamiyɛni akadanfɛnwbɛɛniminnubɛsankolownidugukolokan, (Aye)dingɛwnidibida,wulafɛ<nisu>,aniyeelen, sɔgɔmanitile,ayeminnulabɛnadusukundɔnniyala.

3Okɔ,any'akakɛwalewye,kaatanu,katanuaɲɛkɔrɔa kakɛwalewbɛɛkosɔnsabuayebaarabelebelewolonwula dadonfɔlɔla.

4Tilefilananna,ayesankolodajicɛma,jitilalendono donna-utilancɛwulilasanfɛ,utilancɛjiginnasankolo jukɔrɔ(otunbɛ)cɛmancɛladugukolobɛɛkan.Waninde tunyebaarakelenpeye(Ala)mindabɔratilefilananna

5Otilesabananna,ay'afɔkojikabɔdugukoloyɔrɔbɛɛ lakataayɔrɔkelenna,dugukolojalenkabɔkɛnɛkan.

6Jiwy'okɛin'afɔay'afɔuyecogominna,ubɔra dugukolokankataayɔrɔkelennaninsankolokɔkan, dugukolojalenbɔrakɛnɛkan.

7Odonna,ayekɔgɔjiwbɛɛdauyekakɛɲɛn'uka lajɛyɔrɔdanfaralenwye,anibajiwbɛɛ,anijidalajɛlenw kuluwnidugukolobɛɛkan,anikɔwbɛɛ,anidugukolonɛnɛ bɛɛ,anikisɛmindanna,anifɛnfalenwbɛɛ,anijiridenw, anikungojiriw,aniEdɛnnakɔ,Edɛnnakɔanifɛnbɛɛjiriw usuguyakɔfɛ.

8AlayeobaarabelebelenaanidatilesabanannaOtile naaninanna,ayetilenikalonidolowda,k'ubilasankolo sanfɛlala,kayeelenbɔdugukolobɛɛkan,katilenisu mara,kayeelennidibifaraɲɔgɔnkan

9Alayetilesigitaamasyɛnbayedugukolokantilewni lafiɲɛdonwnikalowniseliwnisanwnisanlafiɲɛdonwni jubilewnisanwwaatiwbɛɛla

10Abɛyeelennidibifaranfasikaɲɛ,walisafɛnminnubɛ falenkafalendugukolokan,olubɛɛkaɲɛtaasɔrɔ.

11AyeninsugusabadatilenaaninannaWaatile duurunanna,ayekɔgɔjikɔnɔwarababelebelebawdaji juguwla,bawoninnudetunyesogofɔlɔwyeminnu dabɔraabolowfɛ,jɛgɛwnifɛnofɛnbɛlamagajila,ani fɛnofɛnbɛpan,kɔnɔwn’usuguyabɛɛ 12Tilebɔrausanfɛwalisaukaɲɛtaasɔrɔ,anidugukolo kanfɛnofɛn,fɛnofɛnbɛbɔdugukolokan,anijiridenbɛɛ anisogowbɛɛ.

13AyeninsugusabadatileduurunannaWaatile wɔɔrɔnanna,ayedugukolokanbaganwbɛɛda,ani baganwbɛɛ,anifɛnofɛnbɛlamagadugukolokan

14Obɛɛkɔfɛ,ayecɛda,cɛnimusoyeuda,kafangadia madugukolokanfɛnwbɛɛkan,anikɔgɔjiwkɔnɔ,anifɛn bɛɛkan,anibaganwnibaganwkan,anifɛnbɛɛkanminnu bɛlamagadugukolokan,anidugukolobɛɛkan,anininbɛɛ kan,ayekuntigiyadiama

15Ayeninsugunaanidatilewɔɔrɔnanna.Ubɛɛlajɛlen tunyesuguyamugannimuganye

16Ay'akabaarabɛɛbantilewɔɔrɔnanna-fɛnbɛɛbɛ sankolownidugukolokan,anikɔgɔjiwnidingɛdunbaw kɔnɔ,aniyeelennidibila,anifɛnbɛɛla

17Ayetaamashyɛnbadɔdianma,oyelafiɲɛdonye,ko ankabaarakɛtilewɔɔrɔ,nkaankalafiɲɛdonmaratile wolonwulanannakabɔbaarabɛɛla

18Ɲɛnamamɛlɛkɛwbɛɛ,anisaniyalimɛlɛkɛwbɛɛ,nin kulubafila-Ayeanwelekalafiɲɛdonlabatoafɛsankolo laanidugukolokan

19Ay'afɔanyeko:'Afilɛ,nenajamanadɔfaranfasika bɔsiyawbɛɛcɛma,ninnunalafiɲɛdonlabato,nenau saniyaneyɛrɛyein'afɔnekamɔgɔw,kadubauyeiko neyelafiɲɛdonsaniyaanika(a)saniyaneyɛrɛyecogo minna,ocogokelenna,nenadubauye,unakɛneka mɔgɔwye,nenakɛukaAlaye

20NeyeYakubabɔnsɔnsugandikabɔneyefɛnminnu bɛɛla,kaasɛbɛnikonedenkɛfɔlɔ,kaasaniyaneyɛrɛye badaa-badaaNenaukalanlafiɲɛdonna,walisauka lafiɲɛdonmarabaarabɛɛla.’

21Ocogola,ayetaamashyɛndɔdaokɔnɔ,kakɛɲɛnio ye,ukalafiɲɛdonlabatoanfɛtilewolonwulananna,ka dumunikɛanikaminnikɛ,anikadugawukɛaleyeminye fɛnbɛɛdain'afɔayedugawukɛanikasaniyaayɛrɛye cogominna,katɛmɛnsiyawbɛɛkan,anikoukalafiɲɛ donlabatoanfɛ.

22ay'akacifɔlenwwuliin'afɔkasadumanminbɛsɔn aɲɛkɔrɔtilebɛɛ

23Hadamadenkuntigimugannifilatunbɛyen,k'ata HadamalakanaseYakubama,baarasuguyamuganni filakɛrafokasetilewolonwulananmaninyedugawuni senumaye;Fɔlɔfanayedubanisenumaye.Ninbɛbaara kɛniokelenyesaniyalinidugawukama

24Asɔnnaoma(Yakuban'abɔnsɔn)koukakɛseereya fɔlɔnisariyafɔlɔdubatigiwnimɔgɔsenumawyetumabɛɛ, in'afɔayelafiɲɛdonsaniyaanikadugawukɛcogomin natilewolonwulananna

25Ayesankolonidugukoloaniayefɛnbɛɛdatilewɔɔrɔ kɔnɔ,katilewolonwulanankɛsenumaye,akakɛwalew bɛɛkosɔnodekosɔnayecifɔatɔgɔlako,mɔgɔomɔgɔ bɛbaaradɔkɛakan,obɛsa,kominbɛonɔgɔ,onasa tiɲɛna

26Odey'atoib'afɔIsraɛldenwyekoukanindonlabato, walisaukaodonsenuma,ukanabaarasikɛakan,ukana anɔgɔ,ikoasenumakatɛmɛdontɔwbɛɛkan»

27Mɔgɔomɔgɔbɛodonnɔgɔ,onasa,kabaarasikɛola, onasabadaa-badaa,walisaIsraɛldenwkaodonlabatou bɔnsɔnwbɛɛkɔnɔ,ukanabɔjamanakɔnɔkatugunidon senumandonanidubadondon

28Mɔgɔomɔgɔbɛolafiɲɛdonlabatokalafiɲɛdonlabato kabɔakabaarabɛɛla,onakɛmɔgɔsenumawyekaduba sɔrɔdonbɛɛlaikoanw.

29A'yebisariyafɔIsraɛldenwyek'afɔuyekoukalafiɲɛ donlabato,waukanaobilaudusukunwkafilila(ani)ko amankankabaarasikɛakanminmanɲi,kauyɛrɛ diyanyekokɛokan,anikoukanafɛndɔlabɛnokanka dunwalimakamin,ani(koamankan)kajisama,walima kadonisidonakanwalimakabɔakanukadala,utun madoniminlabɛnuyɛrɛyetilewɔɔrɔnannausigiyɔrɔw la

30Odonna,umankankadonsonidukɔnɔ.Katugunio donsenumandonkatɛmɛnakajubiledonwbɛɛkanode laantunbɛlafiɲɛdonlabatosankololasanifarisogosik'a dɔnkoabɛlafiɲɛdonlabatodugukolokan.

31FɛnbɛɛDabagayedugawukɛola,nkaamasiyawni siyawbɛɛsaniyawalisaukalafiɲɛdonlabato,fɔIsraɛl kelenpe

32FɛnbɛɛDabagayedubadonbidonmindadubani senuyaninɔɔrɔkamakatɛmɛdonbɛɛkan.

33OsariyanioseereyadiraIsraɛlbɔnsɔnwmakakɛ sariyayebadaa-badaafokaseubɔnsɔnwma

SABABU3NAN

1Dɔgɔkunfilanantilewɔɔrɔkɔnɔ,annananibaganwbɛɛ ye,nibaganwbɛɛ,anikɔnɔwbɛɛ,anifɛnofɛnbɛlamaga dugukolokan,anifɛnofɛnbɛlamagajila,kakɛɲɛn'u suguyawye,kakɛɲɛn'usifawye,kakɛɲɛniAlakakuma ye,annananibaganwbɛɛyeHadamafɛbaganwtile filananna;kɔnɔwbɛtilesabananna;Fɛnminnubɛ lamagadugukolokantilenaaninannaaniminbɛlamagaji latileduurunanna

2Hadamayeubɛɛtɔgɔdautɔgɔwla,utɔgɔfanatunbɛu welecogominna

3Otileduurula,Hadamayeninnubɛɛye,cɛnimuso,ka kɛɲɛnidugukolokanfɛnsugubɛɛye,nkaakelentunbɛa kelenna,amadɛmɛbagasisɔrɔaye

4Matigiy'afɔanyeko:'Amanɲicɛkatoakelenna'

5MatigiankaAlayesunɔgɔbabilaala,asunɔgɔra,aye kɔkilikelentamusoyekabɔakɔkiliwcɛma,okɔkilide kɛramusobɔyɔrɔyekabɔakɔkiliwcɛma,kasogojɔanɔ na,kamusojɔ.

6AyeHadamakununkabɔakasunɔgɔla,akununnaa kununnaatilewɔɔrɔnanna,ananan'ayeafɛ,ay'adɔn, k'afɔayeko:'Ninyenekolokoloyesisan,aninesogo sogoanaweleko[ne]muso;sabuabɔraacɛla'

7Odekosɔncɛnimusonakɛkelenye,odekosɔncɛnaa faniabatoyenkanɔrɔamusola,unakɛfarisogokelen ye

8Dɔgɔkunfɔlɔla,Hadamadara,akɔkili-amuso:dɔgɔkun filananna,ay'ajiraala,odekosɔn,cidiraamakoukato unɔgɔlila,cɛyetilewolonwula,musoyetilewolonwula siɲɛfila

9Hadamayetilebinaanikɛadannajamanakɔnɔ,annana n'ayeEdɛnnakɔkɔnɔ,kasɛnɛkɛk'amara,nkaunanania musoyetilebiwɔɔrɔnanna,okɔfɛ,adonnaEdɛnnakɔ kɔnɔ.

10Odey'atocifɔlensɛbɛnnenbɛsankolosɛbɛnfurakan denbangebaakolako:'nicɛwolola,akatoakanɔgɔlila tilewolonwulakakɛɲɛnitiledɔgɔkunfɔlɔye,katile bisabanisabatoakasaniyajolila,akanamagafɛn senumasila,waakanadonyɔrɔsenumakɔnɔ,foakao donwdafayamaruyara)cɛdencɛmatafanfɛ

11Nidenmusodon,akakankatoakanɔgɔliladɔgɔkun filakɔnɔ,kakɛɲɛnidɔgɔkunfilafɔlɔwye,katilebiwɔɔrɔ niwɔɔrɔasaniyajolila,unakɛtilebiwɔɔrɔbɛɛkɔnɔ.'

12Ayeotilebiwɔɔrɔbantumaminna,antaaran'aye Edɛnnakɔkɔnɔ,katugunioyɔrɔsenumakabonni dugukolobɛɛye,jiriminnubɛɛturulendonakɔnɔ,olu senumadon

13Odey'atoodonwsariyatunsigilenbɛmusocɛman walimamusomankolakoakanamagafɛnsenumasila, kadonyɔrɔsenumakɔnɔfonindonwna,sabudencɛman walimamusomankadafa.

14OyesariyaniseereyasɛbɛnnenyeIsraɛlye,walisauka olabatotilebɛɛ.

15Jubilefɔlɔdɔgɔkunfɔlɔla,Hadaman'amusotoraEdɛn nakɔkɔnɔsanwolonwulakɔnɔkasɛnɛkɛanik'aladon,an yebaaradiamaaniany'afɔayekoakafɛnbɛɛkɛmin bɛnnendonsɛnɛma

16Aye(nakɔ)sɛnɛ,afarilankolontuntɛadɔn,ama maloya,ayenakɔlakanakɔnɔwnibaganwnibaganwma, kaadenwlajɛkadumunikɛ,katolenwbilakɛrɛfɛayɛrɛ n'amusoye[kaminmaralenbilakɛrɛfɛ

17Ayesanwolonwulaminkɛyen,obannenkɔ,san wolonwulatigitigi,[8AM]anikalofilananna,tiletanni wolonwulananna,sananagɛrɛmusola,say'afɔmusoye ko:‘Alayecifɔiyeko:‘Awkananakɔjiribɛɛdunwa?

18Ay'afɔayeko:'NakɔkɔnɔjiriwdenwbɛɛlaAlay'afɔ anyeko:`Awkadumunikɛ.nkajiridenminbɛnakɔ cɛmancɛla,Alay'afɔanyeko:`Awtɛnaadun,awkana magaala,walisaawkanasa'

19Say'afɔmusoyeko:'Awtɛnasatiɲɛna,katuguniAla b'adɔnkoawnaadundonminna,awɲɛnayɛlɛ,awnakɛ ikoala,awnakoɲumannikojugudɔn'

20Musoy'ayekojirikadianikoakadiɲɛye,adenkadi dumuniye,ay'atak'adun

21Ayemaloyadatugufɔlɔnitorosunbuluwyetumamin na,ay'odiHadamamak'adun,aɲɛwwulila,ay'ayekoa farilankolondon

22Ayetorosunwtak'usiriɲɔgɔnna,kaaprondilanayɛrɛ ye,ka,amaloyadatugu.

23Alayesadanga,adiminaakɔrɔfoabada

24Adiminamusokɔrɔ,katuguniayesakanmɛnka dumunikɛ.ay'afɔayeko:'Nenaikadusukasiniika dimicayakosɛbɛ:inadenwbangedusukasila,iseginnina kɛicɛma,anaimara'

25Ay'afɔHadamafanayeko:'Katuguniiyeimusokan mɛn,kajiriminfɔiyekoikanaadun,iyeojiridɔdun, dugukolodangalendonikosɔnIbɔradugukolola,ibɔra yɔrɔminna.sabuiyedugukoloye,inasegindugukolo kan'

26Ayefiniwdilanuye,kafiniwdonuye,kaubilakabɔ Edɛnnakɔkɔnɔ.

27HadamabɔraNakɔkɔnɔdonminna,ayesarakaduman dɔdi,niwusulan,galonmu,anitulusumalenyesɔgɔmani tilebɔliye,kabiniay'akamaloyadatugudonminna.

28Odonna,baganwnibaganwnikɔnɔwnitaamatɔwni fɛnofɛnbɛlamaga,olubɛɛdadatugulendonfoutuntɛse kakumatun,katuguniubɛɛtunbɛkumaɲɔgɔnfɛni dawolokelennikankelenye

29AyefarisogobɛɛcikabɔEdɛnnakɔkɔnɔ,sogobɛɛ jɛnsɛnnakakɛɲɛn'asifawye,anikakɛɲɛn'asifawye,ka taayɔrɔwlaminnudabɔrauye

30AyeakamaloyadatuguHadamakelenpedela, baganwnibaganwbɛɛla.

31Odekosɔn,afɔrasankolosɛbɛnfurakankosariyaka kiritigɛdɔnbaawbɛɛkakankaukamaloyadatugu,ukana uyɛrɛdatuguikosiyawɛrɛwb'uyɛrɛjiracogominna

32Kalonaaninankalokuradonna,Hadaman'amusobɔra Edɛnnakɔkɔnɔ,kasigiƐlidajamanana,udanfɛnjamana na

33Hadamay'amusotɔgɔdakoHawa

34DenkɛsimasɔrɔufɛfoJubilesanfɔlɔ,[8AM]okɔfɛ, ay'adɔn

35AyedugukolosɛnɛikoakalannacogominnaEdɛn nakɔkɔnɔ.

SABABU4nan

1Dɔgɔkunsabananna,jubilefilananna[64-70AM]aye Kaɛnbange,anaaninanna[71-77AM]ayeAbɛlibange,a duurunanna[78-84AM]ayeadenmusoÂwânbange.

2Jubilesabananfɔlɔ(san)la[99-105AM],KaɛnyeAbɛl fagasabu(Ala)sɔnnaAbɛlkasarakama,nkaamasɔn Kaɛnkasarakama

3Ay'afagaforola,ajolipɛrɛnnakabɔdugumakataa sankolola,kaŋunan,katuguniay'afaga.

4MatigiyeKaɛnkɔrɔfɔAbɛlkosɔn,katuguniay'afaga, kaakɛbolibagayedugukolokanabalimakɛjolikosɔn,ka adangadugukolokan.

5Odekosɔnasɛbɛnnenbɛsankololatabalikanko:‘Mɔgɔ minbɛamɔgɔɲɔgɔnbugɔninanbaraye,odangalendon, kaayekaamɛn,k'afɔko:«Akakɛten.»Cɛminye(o)ye, amaofɔ,okadangaikotɔkelen'

6Odey'atoannanaMatigiankaElohimɲɛkɔrɔ,jurumu minnukɛrasankolonidugukolokan,aniyeelennidibila, aniyɔrɔbɛɛla

7Hadaman'amusoyeAbɛlikasidɔgɔkunnaanikɔnɔ,[99127AM]anidɔgɔkunduurunansannaaninanna[130AM] unisɔndiyara,Hadamay'amusodɔnkokura,ayedenkɛ bangeaye,ay'atɔgɔdakoSɛtisabuako:ALAyekisɛ filananlawulianyedugukolokanAbɛlinɔna;sabuKaɛn y'afaga'

8Dɔgɔkunwɔɔrɔnanna[134-40AM]ay'adenmusoAzûrâ bange.

9Kaɛny'abalimamusominɛk'akɛamusoye,kaHenɔki bangeayeJubilenaaninanlabanna[190-196AM]Jubile duurunandɔgɔkunfɔlɔsanfɔlɔla,[197AM]sowjɔra dugukolokan,Kaɛnyedugudɔjɔ,k'atɔgɔdaadenkɛ Henɔkitɔgɔla

10Hadamay'amusoHawadɔn,ayedenkɛkɔnɔntɔnbange.

11Jubileduurunandɔgɔkunduurunanna[225-31AM] SɛtiyeAzûrâabalimamusotakakɛamusoye,anaaninan na(dɔgɔkunwɔɔrɔnansan)[235AM]ayeEnɔsibangea ye 12Ay'adaminɛkaMatigitɔgɔweledugukolokan

13Jubilewolonwulanannadɔgɔkunsabananna[309-15 AM]EnɔsiyeabalimamusoNôâmtakakɛamusoye,a yedenkɛbangeayedɔgɔkunduurunansansabananna,a y'atɔgɔdaKenan.

14Jubilesan8nanlabanna[325,386-3992AM]Kenany'a balimamusoMûalêlêthtakakɛamusoye,ayedenkɛ bangeayejubilesankɔnɔntɔnnanna,dɔgɔkunfɔlɔlanin dɔgɔkunsansabananna,[395AM]aniay'atɔgɔda Mahalalel

15Jubilesantannandɔgɔkunfilananna[449-55AM] MahalalɛliyeamusoDina,afabalimakɛBarakiɛl denmusota,ayedenkɛbangeayedɔgɔkunsabanannasan wɔɔrɔnanna,[461AM]ay'atɔgɔdakoJared,katugunia kadonwna,Matigikamɛlɛkɛwjigiradugukolokan,olu minnutɔgɔdarakoKɔlɔsilikɛlaw,walisaukahadamaden denwkalan,aniukakirinitilennenyakɛdugukolokan

16Jubilesantannikelennanna[512-18AM]Jaredye musodɔta,atɔgɔyekoBaraka,afabalimakɛdenmuso Râsûjâldenmuso,ninjubiledɔgɔkunnaaninanna,[522

AM]aniayedenkɛbangeayedɔgɔkunduurunanna, jubilesannaaninanna,ay'atɔgɔdaEnɔki.

17Mɔgɔminnubangeradugukolokan,aledekɛramɔgɔ fɔlɔyeminyesɛbɛnninidɔnniyanihakilitigiyakalan,ka sankolotaamasyɛnwsɛbɛnkakɛɲɛniukakalowsigicogo yegafedɔkɔnɔ,walisamɔgɔwkasanwwaatiwdɔnka kɛɲɛniukakalowdanfaralenwsigicogoye

18Aledeyeseereyasɛbɛnfɔlɔaniayeseereyakɛ hadamadendenwyedugukolokanbɔnsɔnwcɛma,ka jubiledɔgɔkunwlakali,kasandonwlakaliuye,kakalow sigiucogola,kasanwlafiɲɛdonwlakaliin'afɔany'adɔn cogominna

19Fɛnmintunbɛyen,animinbɛnakɛ,ayeoyeaka sunɔgɔyelila,ikoabɛnakɛhadamadendenwnau bɔnsɔnwbɛɛlafokanasekiritigɛdonmaayefɛnbɛɛye kafaamuya,kaakaseereyasɛbɛn,kaoseereyabila dugukolokanhadamadenwbɛɛyeaniubɔnsɔnwye

20Jubilesantannifilala,[582-88]odɔgɔkun wolonwulananna,ayemusodɔtaayɛrɛma,atɔgɔyeko Edna,afabalimakɛDanɛlidenmuso,anisanwɔɔrɔnanna nindɔgɔkuninna[587AM]ayedenkɛbangeaye,ay'a tɔgɔdakoMatusela.

21AtoraElohimkamɛlɛkɛwfɛninsanwɔɔrɔkɔnɔ,uye fɛnofɛnjiraaladugukolokananisankolola,tileka masaya,ayefɛnbɛɛsɛbɛn.

22AyeseereyakɛKɔlɔsilikɛlawye,oluminnuyejurumu kɛnimɔgɔwdenmusowyesabuninnutuny'adaminɛkau yɛrɛfaraɲɔgɔnkan,foukanɔgɔ,nihadamadendenmusow ye,Henɔkiyeseereyakɛ(u)bɛɛkama

23Aminɛnakabɔhadamadenwcɛma,any'abilaEdɛn nakɔkɔnɔnibonyanibonyaye,afilɛyen,abɛdiɲɛjalaki nikiritigɛ,anihadamadendenwkajuguyabɛɛsɛbɛnyen 24Odekosɔn(AlayesanjibajilaseEdɛnjamanabɛɛma Akɛrataamasyɛnyeyen,waakaseereyakɛhadamadenw bɛɛkama,koakabɔnsɔnwkakɛwalewbɛɛlakalifokase kiritigɛdonma

25Ayeyɔrɔsenumawusulanjeni,(hali)fɛndumanduman minnukadiMatigiɲɛkɔrɔkulukan

26YɔrɔnaanibɛMatigifɛdugukolokan,Edɛnnakɔani kɔrɔnfɛkulu,aniibɛbikuluminkan,Sinayikuluani Siyɔnkulu(minnunasaniyadanfɛnkurakɔnɔ,dugukolo saniyalikamaosababufɛdugukolobɛnasaniyakabɔ(a) jalakiwbɛɛlaanianɔgɔliladiɲɛbɔnsɔnwbɛɛkɔnɔ.

27Jubilesantanninaaninanna[652AM]Matuselaye musodɔta,afacɛdenmusoAziriyalidenmusoEdna, dɔgɔkunsabananna,nindɔgɔkunsanfɔlɔla,[701-7AM], ayedenkɛbange,k'atɔgɔdakoLamɛki

28Dɔgɔkunsabananjubilesantanniduurunanna,Lamɛki yemusodɔtaayɛrɛma,atɔgɔkoBetenos,afacɛdenmuso Barakiildenmuso,odɔgɔkunkɔnɔ,ayedenkɛbangeaye, ay'atɔgɔdaNuhun,k'afɔko:«Ninnanedususaaloneka tɔɔrɔninekabaarabɛɛkosɔn,aniMatigiyedugukolomin danga»

29Jubilesantannikɔnɔntɔnlabanna,asanwɔɔrɔnan dɔgɔkunwolonwulananna,Hadamasara,adenkɛwbɛɛy'a sudonakadanfɛnwjamanana,asudonnafɔlɔla dugukolokan.

30Adɛsɛrasanbiwolonwulanisanwaakelennasabusan bakelenbɛin’afɔdonkelensankoloseereyalaodekosɔn asɛbɛnnadɔnniyajirikolako:‘Awbɛnaadundonminna,

awnasa’Odekosɔnamabisanwdafa;sabuasarao waatila.

31Jubileselilabanna,Kaɛnfagaraakɔfɛosankeleninna sabuakasobinnaakan,asaraakasocɛma,afagaraa kabakurunwfɛ.KatuguniatunyeAbɛlfaganikabakurun ye,afagaranikabakurunyekiritilennenyala

32Odey'atoasigirasankololasɛbɛnfurakan:«Mɔgɔbɛa mɔgɔɲɔgɔnfaganiminɛnminye,onafaga.ajogincogo minna,unaaminɛocogokelenna'

33Jubilesanmuganniduurunanna[1205AM]Nuhunye musotaayɛrɛma,atɔgɔyeko`Emzârâ,afabalimakɛ denmusoRâkê'êldenmuso,asanfɔlɔladɔgɔkunduurunan na[1207AM],asansabananna,ayeSɛmbangeaye,a sanduurunanna[1209]AM]ayeHambangeaye,asan fɔlɔladɔgɔkunwɔɔrɔnanna[1212AM]ayeYafetibange aye.

SABABU5NAN

1Hadamadenwy'adaminɛkacayadugukolokanani denmusowbangeraufɛtumaminna,Alakamɛlɛkɛwy'u yeninjubilesandɔla,ufilɛlicɛkaɲi.Uyemɔgɔminnu sugandi,uyeolubɛɛmusota,uyedenkɛwbangeuye,u kɛracɛbaye

2Sariyajuguyacayaradugukolokananifarisogobɛɛy'a siratiɲɛ,in'afɔhadamadenwnibaganwnibaganwni kɔnɔwanifɛnofɛnbɛtaamadugukolokan-ubɛɛy'uka sirawn'ukasigicogotiɲɛ,uy'adaminɛkaɲɔgɔndun, sariyatiɲɛnicayaradugukolokananimɔgɔbɛɛkamiiriliw miirilibɛɛ(tuntunbɛ)ocogolatumabɛɛ

3Elohimyedugukolofilɛ,k'ayekoatolilendon,farisogo bɛɛy'asigicogotiɲɛ,dugukolokanmɔgɔwbɛɛyekojugu sifabɛɛkɛaɲɛkɔrɔ

4Ay'afɔkoanahadamadennifarisogobɛɛhalakiaye dugukolominda

5NkaNuhunyenɛɛmasɔrɔMatigiɲɛkɔrɔ

6Ayemɛlɛkɛminnucidugukolokan,adiminakosɛbɛ,a yecifɔkoukaubɔukamasayabɛɛla,aniay'afɔanye koank'usiridugukolojugumanbala,k'afilɛ,usirilenbɛu cɛma,u(mara)ufaralenɲɔgɔnkan.

7Cikanbɔraaɲɛkɔrɔudenkɛwkamakoukabugɔni npanyekabɔsankolojukɔrɔ

8Ako:'Nenitɛnatomɔgɔkantumabɛɛ.katuguniolu fanayefarisogoye,usibɛnakɛsankɛmɛnimuganye’

9Ay'akanpanciucɛmawalisaukelen-kelenbɛɛkau mɔgɔɲɔgɔnfaga,uy'adaminɛkaɲɔgɔnfagafoubɛɛbinna npanfɛkahalakidugukolokan

10Ufawtunyeseerewye(uhalakilila),okɔfɛ,usirilen bɛdugukolojugumanbalafobadaa,fokasejalakibadon ma,otumana,kiritigɛbɛkɛmɔgɔminnubɛɛkan,olu minnuyeukasirawniukakɛwalewtiɲɛMatigiɲɛkɔrɔ

11Ayebɛɛhalakikabɔusigiyɔrɔwla,mɔgɔsimatoula, amakiritigɛminkankakɛɲɛniukajuguyabɛɛye 12Ayecogokuranitilennenyakɛakakɛwalewbɛɛla, walisaukanajurumukɛucogobɛɛlafoabada,nkau kelen-kelenbɛɛkakɛmɔgɔtilennenwyeusifalatumabɛɛ 13Bɛɛkakirisigilendonaniasɛbɛnnenbɛsankolola sɛbɛnfurakantilennenyala-hali(kiribɛ)mɔgɔbɛɛkabɔ sirakan,siraminlatigɛrauyekataamaNiumataamao kɔnɔ,kirisɛbɛnnenbɛdanfɛnbɛɛnifɛnsugubɛɛkan.

14Foyitɛsankololawaladugukolokan,walayeelenla waladibila,walaSheollawaladibila,waladibiyɔrɔla (mintɛkiritigɛ)Ukakiritigɛlawbɛɛlabɛnnakasɛbɛnani kaja.

15Anakiritigɛmɔgɔwbɛɛkan,mɔgɔbawkakɛɲɛniaka bonyaye,animɔgɔfitininwkakɛɲɛniakadɔgɔyaye,ani mɔgɔkelen-kelenbɛɛkakɛɲɛniukasiraye

16Atɛmɔgɔyeminbɛnamɔgɔ(mɔgɔdɔ)jate,atɛmɔgɔ yeminbɛnanilifɛnwsɔrɔ,niakoabɛnakiritigɛmɔgɔ kelen-kelenbɛɛkan,nimɔgɔdɔyedugukolokanfɛnbɛɛdi, atɛnanilifɛnwwalimamɔgɔsi(mɔgɔsi)jate,waatɛna sɔnfoyimaabolo,katugunikiritigɛlatilennendon

17AsɛbɛnnaIsraɛlbɔnsɔnkolako:«Niuy'ukɔdon tilennenyala,anaukajurumuwbɛɛyafauma,kauka jurumuwbɛɛyafauma»

18Asɛbɛnnenbɛanialatigɛrakoanamakarimɔgɔbɛɛla minnubɛbɔukajurumuwbɛɛlasiɲɛkelensanosan

19Minnuyeukasirawniukamiiriliwtiɲɛsanisanjibaka na,mɔgɔsimasɔnomaniNuhunkelentɛ.sabuaka mɔgɔyasɔnnaadenkɛwkosɔn,minnu(Ala)yeukisi sanjibajimaakosɔn;Adusukuntuntilennendonaka sirawbɛɛla,kakɛɲɛnicifɔraayecogominna,nkaatun mabɔfɛnsilamintunsigilenbɛaye

20Matigiy'afɔkoabɛnadugukolokanfɛnbɛɛhalaki, mɔgɔwnibaganwnibaganwnisanfɛkɔnɔwanidugukolo kanfɛnminnubɛlamagaAy'afɔNuhunyekoaka kurunbadɔdilanaye,walisaakaayɛrɛkisisanjibajima 21Nuhunyekurunbadilancogobɛɛlaikoay'afɔaye cogominnasanmuganniwolonwulananna,sanduurunan dɔgɔkunduurunanna(kalofɔlɔkalokuradonna)[1307 sɔgɔmadafɛ].

22Adonnaosanwɔɔrɔnanna,[1308AM]kalofilananna, kalofilanankalokuradonna,fokasetiletanniwɔɔrɔma Adonnakurunkɔnɔ,annananifɛnminnubɛɛyeama, Matigiy'adatugukabɔkɛnɛma,wuladatanni wolonwulanan

23Matigiyesanjibadawolonwuladawuli,kajijuguba jibɔyɔrɔwdawuli,dawolonwula

24Sanjibadondawy'adaminɛkajibɔnkabɔsankolola tilebinaaninisubinaanikɔnɔ,jijuguwjibɔyɔrɔwfanaye jiwulifodiɲɛbɛɛkafajila

25Jicayaradugukolokan:Jiwulilakatɛmɛkulujanwbɛɛ kanmɛtɛrɛtanniduuru.

26Jitoradugukolokankaloduuru-tilekɛmɛnibiduuru

27KuruntaaralafiɲɛLubarkuncɛla,Araratkuludɔla kelen.

28Kalokuradonna,kalonaaninanna,jidagayɔrɔba jibolisirawdatugulendon,sanjibadabawdatugulendon. kalowolonwulanankalokuradonna,dugukolodingɛ dunbawbɛɛdawulila,jiy'adaminɛkajigindugumakataa duguma

29Kalotannankalokuradonna,kuluwkuncɛwbɛye, kalofɔlɔkalokuradonna,dugukoloyelendon

30Jitununnadugukolosanfɛdɔgɔkunduurunannaasan wolonwulananna,kalofilanantiletanniwolonwulananna, dugukolojalendon

31Odonmuganniwolonwulananna,ayekurunbada wulikabaganwnibaganwnikɔnɔwnifɛnlamagatɔwcika bɔakɔnɔ

SABABU6NAN

1Kalosabanankalokuradonna,abɔrakurunbakɔnɔka sarakabɔlanjɔokulukan

2Ayejurumukafarikɛdugukolokosɔn,kamisidendɔta kajurumukafariajolifɛdugukolokajurumuwbɛɛkosɔn. Katugunifɛnofɛntunbɛakan,obɛɛhalakira,fominnu tunbɛkurunkɔnɔniNuhunye

3Ay'atuludasarakabɔlankan,ayemisinibakɔrɔnni saganimisidenwnikɔgɔnituganinnituganindenta,ka sarakajɛnitadɔbilasarakabɔlankan,kasarakatulu ɲagaminenbɔnokan,kadiwɛnseriniwusulanyefɛnbɛɛ kan,kadumandiyabɔwuli,minkadiMatigiɲɛkɔrɔ

4Matigiyeokasadumankasamɛn,ayelayidutaafɛko sanjibakanakɛtugunkadugukolohalakikodugukolo kisɛwaatinisumantigɛdonwbɛɛkanabanabada;nɛnɛni funteni,anisamiyɛnifonɛnɛ,anisunitile,umankankau sigicogoChangé,waumankankabanfoabada 5'Aw,awkacayakacayadugukolokan,kacayaakan,ka kɛdubayeakan.'Isiranniisirannenadusudonfɛnofɛn nadugukolokananikɔgɔjikɔnɔ

6Afilɛ,neyebaganwbɛɛdiawma,anifɛnminnu kamanwbɛyen,anifɛnminnubɛlamagadugukolokan, anijɛgɛminnubɛjila,anifɛnbɛɛkakɛdumuniyein'afɔ binkɛnɛw,neyefɛnbɛɛdiawmaawkadumunikɛ

7Nkaawkanasogodunnianiajoliye.Katuguni farisogowbɛɛkaɲɛnamayabɛjolila,walisaawka ɲɛnamayajolikanaɲiniawfɛMɔgɔkelen-kelenbɛɛbolo, (bagan)bɛɛbolo,nenahadamadenjoliɲini.

8Mɔgɔomɔgɔbɛmɔgɔjolibɔnmɔgɔfɛ,ajolinabɔn, katuguniayemɔgɔdaAlajala

9Awfanakacayakacayadugukolokan.'

10Nuhunn'adenkɛwyekalifakɛkoutɛnajolisidun farisogosila,waayelayidutaMatigiElohimɲɛkɔrɔfo abadadugukolokanmɔgɔwbɛɛlaninkaloinkɔnɔ.

11Odey'atoay'afɔiyekoikalayidutaniIsraɛldenw yeninkaloinnakulukannikaliliye,kajoliseriukank'a sababukɛMatigiyelayidumintaufɛbadaa-badaa.

12Ninseereyasɛbɛnnenbɛawkolakoawkaolabato tumabɛɛ,walisaawkanabaganwwalimakɔnɔwwalima baganwjolidundonsiladugukolokandonwbɛɛkɔnɔ,ani mɔgɔminbɛbaganwwalimabaganwwalimakɔnɔwjoli dundugukolowaatibɛɛla,oniabɔnsɔnnabɔnkabɔ jamanakɔnɔ.

13Ik'afɔIsraɛldenwyekoukanajolidun,walisautɔgɔw niubɔnsɔnwkatoMatigiankaAlaɲɛkɔrɔtumabɛɛ 14Dantɛninsariyainna,katuguniabɛtobadaa.Unao labatoubɔnsɔnbɛɛla,walisaukatokadelilikɛawtɔgɔla nijoliyesarakabɔlanɲɛkɔrɔ.donodonanisɔgɔmani wulawaatiunayafaɲiniitɔgɔlatumabɛɛMatigiɲɛkɔrɔ walisauk'omaraaniukanabɔujula

15AyetaamashyɛndiNuhunn'adenkɛwmawalisa sanjibakanakɛdugukolokantugun.

16Ay'akakunsigibilasankabala,kakɛlayidubanbali taamasyɛnye,walisasanjibakanakɛdugukolokantugun, k'ahalakidugukolotilebɛɛla

17Odey'atoalatigɛrakasɛbɛnsankololasɛbɛnfurakan koukadɔgɔkunselikɛninkalokɔnɔsiɲɛkelensankɔnɔ, kalayidukurasɔrɔsanosan

18Oselibɛɛtunbɛkɛsankololak’atadannidonnafoka seNuhunkadonwma-jubilemuganniwɔɔrɔanisan dɔgɔkunduuru[1309-1659AM]:Nuhunn’adenkɛwy’o

kɛjubilewolonwulanisandɔgɔkunkelenkɔnɔ,foNuhun kasayadon,kabiNuhunkasayadonna,adenkɛwy’aban (o)fokase,IbrahimakadonwmaUbɛjolidun

19NkaIbrahimay'olabato,IsakaniYakuban'adenwy'o labatofoikadonwna,Israɛldenwɲinɛnaokɔfoikaseli kurakɛkuluinkan

20IkacifɔIsraɛldenwyekoukaninselikɛubɔnsɔnbɛɛ la,okakɛcifɔliyeubolo.

21Katugunioyedɔgɔkunseliyeanidenfɔlɔwselidon,o seliyefɛnfilaye,ayefɛnfilaye

22Ney'asɛbɛnsariyafɔlɔkitabukɔnɔ,neyeminsɛbɛni ye,koikaoselikɛawaatila,donkelensankɔnɔ,anine yeasarakawɲɛfɔiye,walisaIsraɛldenwhakilikatoolula, kaoselikɛubɔnsɔnwbɛɛkɔnɔninkaloinkɔnɔ,donkelen osan

23Kalofɔlɔkalokuranikalonaaninankalokura,kalo wolonwulanankalokuraanikalotannankalokura, hakilijigindonwbɛkɛyen,waatiwdonwbɛkɛsantilayɔrɔ naanina.Olusɛbɛnnakasigikakɛseereyayebadaa.

24Nuhuny'usigiseliwyeayɛrɛyekakɛseliwyemɔgɔw kabɔnsɔnwbolofoabada,foukɛraahakilijiginyeo sababufɛ.

25Kalofɔlɔkalokuradonna,awelerakakurunbadilana yɛrɛye,odonna,dugukolojara,ayekurundawulika dugukoloye.

26Kalonaaninankalokuradonna,dugumadingɛdunbada tuguraKalowolonwulanankalokuradonna,dugukolo dingɛdunbawbɛɛdawulila,jiy'adaminɛkajiginukɔnɔ.

27Kalotannankalokuradonna,kuluwkuncɛwyelendon, Nuhunnisɔndiyara

28Odekosɔnay'usigiseliwyeayɛrɛyekakɛseliwye badaabadaa

29Uy'ubilasankolosɛbɛnfurakan,dɔgɔkuntannisaba tunbɛukelen-kelenbɛɛla.kabɔɲɔgɔnnakataaɲɔgɔnfɛ (tɛmɛnen)uhakilijiginna,kabɔfɔlɔlakataafilananna, kabɔfilanannakataasabananna,kabɔsabanannakataa naaninanna.

30Cikandonwbɛɛnakɛdɔgɔkunbiduurunibiduuruye, obɛnakɛsanbɛɛdafalenyeOcogola,ajalendonania sigilenbɛsankolosɛbɛnfurakan.

31Sankelenkɔnɔ,walasanosan,ɲɛmajɔlisitɛ(ocifɔlen in)kɔnɔ

32IkaafɔIsraɛldenwyekoukasanwlabatokakɛɲɛni ninjateye-tilekɛmɛsabanibiwɔɔrɔninaani,ani(o)bɛna kɛsandafalenye,utɛnaawaatitiɲɛkabɔadonwnaani kabɔaseliwlasabufɛnbɛɛnabinukɔnɔkakɛɲɛn'uka seereyaye,utɛnadonsitoyen,utɛnaseliwtiɲɛ

33Nkan'uyeuɲɛmajɔk'umaulabatokakɛɲɛniakaci fɔlenye,otumanafɛ,ubɛnaukawaatiwbɛɛtiɲɛ,sanw bɛnabɔnin(labɛn)inna,[ubɛnawaatiwtiɲɛanisanw bɛnabɔyen]aniubɛnaukalaadalakowbilakɔfɛ

34Israɛldenwbɛɛnaɲinɛsanwsirakɔ,utɛnaɲinɛkalo kuraniwaatiwnilafiɲɛdonwkɔ,unafilisanwsigicogo bɛɛla

35Katugunineb'adɔn,kabinisisan,nenaofɔiye,nkao tɛneyɛrɛkalaɲiniyekatugunikitabu(nkalon)min sɛbɛnnaneɲɛkɔrɔ,anisankololasɛbɛnfurakan,donw tilacogosigilendon,walisaukanaɲinɛlayiduseliwkɔ,ka taamakakɛɲɛnisiyawɛrɛwkaseliwyeukafiliwniuka dɔnbaliyakɔfɛ.

36Sabumɔgɔdɔwbɛnasɔrɔminnubɛnakalokɔlɔsitiɲɛ na-cogominna(a)bɛwaatiwtiɲɛanikadonsanosantile tanjoonakojugu

37Odekosɔnsanwnaseuma,ubɛna(labɛn)tiɲɛ,kadon haramulenkɛseereyadonye,kadonnɔgɔlenkɛselidonye, kadonbɛɛmaloya,donsenumaninɔgɔlen,anidon nɔgɔlennidonsenumayeKatuguniunafilikalowni lafiɲɛdonwniseliwnijubilewkola.

38Odekosɔnnebɛcifɔiyekaseereyakɛiyewalisaika seereyakɛuyesabuisalenkɔfɛidenwna(u)degun,fou tɛnasankɛtilekɛmɛsabanibiwɔɔrɔninaanidɔrɔnye,wa odekosɔnubɛnafilikalokuraniwaatiwnilafiɲɛdonwni seliwla,waunajolisuguyabɛɛdunnisogosuguyabɛɛye.

SABABU7nan

1Dɔgɔkunwolonwulananna,asanfɔlɔ[1317AM],nin jubileinna,Nuhunyerezɛnsunwturukulukan,kuruntun sigilenbɛkuluminkan,otɔgɔyekoLubar,Araratkuluw dɔlakelen,uyedenkɛsannaaninanna,[1320AM]ania y'udenkɔlɔsi,kaulajɛninsaninnakalowolonwulanan na.

2Ayediwɛndilanolak'adonminɛnkɔnɔ,k'amarafosan duurunan,[1321AM]fokasetilefɔlɔma,kalofɔlɔkalo kuradon.

3Ayeninselidonselikɛniɲagaliye,kamisidenkelenni sagadenkelen,sagawolonwula,ukelen-kelenbɛɛsibɛsan kelenbɔ,anibakɔrɔnkelen,kasarakajɛnitakɛMatigiye, walisaakajurumukafariolaayɛrɛniadenkɛwye

4Ayemisidenlabɛnfɔlɔ,k'ajolidɔdasogokanmintun bɛsarakabɔlankan,ayetulubɛɛdasarakabɔlankan,aye sarakajɛnitakɛyɔrɔminna,animisinisaganisaga,kau sogobɛɛdasarakabɔlankan

5Okɔ,ayeukasarakawbɛɛɲagamitulula,okɔfɛ,aye diwɛnseritasumana,atunyemindilansarakabɔlankan kakɔrɔ,kawusulandasarakabɔlankan,kakasadumandɔ wuliminkadiMatigiakaAlaɲɛkɔrɔ.

6Aniadenwɲagalilakaodiwɛnmin

7Wulafɛ,adonnaakafanibugukɔnɔ,ayedɔlɔmin,ay'i dakasunɔgɔ.

8Hamay'afaNuhunyefarilankolon,ataaraofɔabalima filayekɛnɛma

9Sɛmy'akafinitakawuli,aleniYafeti,uyeofinidau kamankunwkan,kakɔseginkaufakamaloyadatugu,u ɲɛdatunbɛkɔfɛ

10Nuhunkununnakabɔsunɔgɔlakaadenkɛdɔgɔkɛye minkɛala,ay'obɛɛdɔn,ay'adendangak'afɔko:'Kanan danga;anakɛabalimawkajɔnye.'

11Okɔ,ayedugawukɛSɛmyek'afɔko:'MatigiSemka Alakatanu,Kanannakɛakajɔnye'

12AlanaYafetibonya,AlanasigiSɛmsigiyɔrɔla,Kanan nakɛakajɔnye.'

13Hamay'adɔnkoafayeadenkɛfitinindanga,amadiya ayekoayeadenkɛdangaAniadenkɛwfaralaafafɛ, KusiniMizrayimuniPutiniKanan

14Ayedugudɔjɔayɛrɛyek'atɔgɔdaamuso Neelatamawukila.

15Yafetiy'oye,akeleyadonnaabalimakɛla,afanaye dugudɔjɔayɛrɛye,ay'otɔgɔdaamusotɔgɔlako ‘Adatan.

16SɛmtoraafaNuhunfɛ,ayedugudɔjɔafagɛrɛfɛkulu kan,alefanay'otɔgɔdaamusoSedeqetelebabtɔgɔla. 17AfilɛnindugusababɛLubarkulukɛrɛfɛ Sedeqetelebabminbɛkuluɲɛfɛakɔrɔnfɛ;ani Na'eltama'uksahelifanfɛ;'Adatan'eseskataatilebinfɛ.

18Sɛmdenkɛwfilɛninye:ElamniAsuraniArpaksad-o (denkɛ)wololasanfilasanjibakɔfɛ-aniLudniAram 19YafetidenkɛwyeGomɛriniMagɔgniMadayini YawanniTubaliniMesekiniTirasiye

20Jubilesanmuganniseginnanna[1324-1372AM] Nuhuny'adaminɛkasariyanicifɔlenwfɔadenkɛwye, anikiritigɛlawbɛɛ,atunbɛminnudɔn,aniay'adenkɛw laadiukatilennenyalabato,kaufarisogomaloyadatugu, kadubauDabagaye,kabonyadaufaniubakan,kau mɔgɔɲɔgɔnkanu,aniawk'uniwkɔlɔsijatɔyaninɔgɔlenya nitilenbaliyabɛɛla.

21Okosabadekosɔn,sanjibananadugukolokan,oye jatɔyaye,Kɔlɔsilikɛlawyejatɔyakɛhadamadenw denmusownɔfɛ,uyeukasariyasɔsɔ.

22UyedenkɛwwoloNafidimuwla,ubɛɛtɛkelenye,uye ɲɔgɔndun

23Mɔgɔkelen-kelenbɛɛy'uyɛrɛfeerekatilenbaliyakɛ, kajolicamanbɔn,kadugukolofatilenbaliyala

24Okɔ,uyejurumukɛbaganwnikɔnɔwnidugukolokan fɛnlamagatɔwnitaamatɔwbɛɛla.

25Matigiyefɛnbɛɛhalakidugukolokanukakɛwalew juguyakosɔn,aniuyejoliminbɔndugukolocɛma,aye fɛnbɛɛhalaki.

26'Antora,nenie,nedenkɛw,anifɛnofɛndonnakurun kɔnɔnianye,nebɛawkakɛwalewyeneɲɛkɔrɔ,koawtɛ taamatilennenyala,katuguniawyetaamadaminɛhalakili sirakan,awbɛɲɔgɔnfaraɲɔgɔnkan,kakeleyaɲɔgɔnna, ani(ocogola)koawniɲɔgɔncɛtɛbɛn

27Ney'aye,jinɛwye(u)lafililidaminɛawniawdenw kamaanisisannebɛsiranawɲɛ,konesalenkɔfɛ,awna hadamadenwjolibɔndugukolokan,koawfananahalaki kabɔdugukolokan.

28Mɔgɔomɔgɔbɛmɔgɔjolibɔn,nimɔgɔomɔgɔbɛ farisogojolidun,obɛɛnahalakikabɔdugukolokan

29Mɔgɔsitɛnatojolidun,walimamɔgɔjolibɔndugukolo kan,bɔnsɔnwalimabɔnsɔnsitɛnatoabolosankolojukɔrɔ KatuguniunataaSalola,unajiginkiritigɛyɔrɔla,ubɛɛ nabɔdibiladibilasayajugufɛ.

30Jolisitɛnayeawkanjolibɛɛla,awyebaganwwalima baganwwalimafɛnofɛnfagadugukolokan,awbɛna baaraɲumankɛawniwye,kafɛnminbɔnnadugukolokan, awbɛodatugu

31Awkanakɛikomɔgɔminbɛdumunikɛnijoliye,nka awk'awyɛrɛkɔlɔsiwalisamɔgɔsikanajolidunawɲɛ,ka jolidatugu,katuguniafɔraneyenincogolakaseereyakɛ awniawdenwye,anifarisogobɛɛ

32Awkanaatonikadunnifarisogoye,walisaawjoli,o minyeawkaɲɛnamayaye,okanawajibiyasogosibolo, minb'abɔndugukolokan

33Dugukolotɛnasaniyajolibɔnnaakansabu(dɔrɔn)a bɔnnajolifɛ,dugukolobɛnasaniyaabɔnsɔnbɛɛla

34Sisan,nedenw,awkaatoala:awkakirinitilennenya kɛwalisaawkatilennenyadadugukolobɛɛkan,kaaw nɔɔrɔkɔrɔtanekaAlaɲɛkɔrɔ,aleminyenekisisanjibaji ma.

35Afilɛ,awnataaduguwjɔawyɛrɛye,kadugukolokan jiriwbɛɛturuukɔnɔ,kafarajiridenwbɛɛkan.

36Sansabakɔnɔ,fɛnofɛnduntawdentɛnalajɛ,san naaninanna,adennajatefɛnsenumawye[unajiriden fɔlɔwsaraka],minnukadiKɔrɔtalenbaAlaɲɛkɔrɔ,ale minyesankolonidugukoloanifɛnbɛɛdaUkadiwɛnni tulufɔlɔ(in'afɔ)jiridenfɔlɔwsarakacayaMatigika sarakabɔlankan,minbɛosɔrɔ,animintora,Matigikaso baarakɛlawkadumunikɛsarakabɔlanɲɛfɛminbɛosɔrɔ

37Sanduurunanna,awkahɔrɔnyakɛwalisaawkaabila tilennenyanitilennenyala,awnakɛmɔgɔtilennenwye, awbɛfɛnminnusɛnɛ,olubɛɛnaɲɛ

38AwfacɛHenɔkiyecifɔadenkɛMatuselaniadenkɛ MatuselaLamɛkima,aniLamɛkiyecifɔneyecogomin na

39Nenacifɔawye,nedenkɛw,ikoEnɔkiy'afɔadenkɛ yecogominnaakasanfɔlɔla,k'atoɲɛnamayala,aka bɔnsɔnwolonwulananna,ayecifɔadenkɛniadenkɛ denkɛwyekaseereyakɛfokaseasayadonma.'

SABABU8NAN

1Jubilesanmugannikɔnɔntɔnnanna,dɔgɔkunfɔlɔla, [1373AM]adaminɛna,Arpaksadiyemusodɔtaayɛrɛla, atɔgɔyekoRasueja,Suzandenmuso,Elamdenmuso,aye denkɛbangeayesansabanannanindɔgɔkuninna,[1375 AM]aniay'atɔgɔdaKayam

2Denkɛkɔrɔla,afay'akalansɛbɛnnina,ataarayɔrɔɲinia yɛrɛye,abɛsekaduguminɛyɔrɔminna

3Ayesɛbɛndɔsɔrɔ,kɔrɔlenw(mɔgɔw)tunyeminja farakurunkan,ayefɛnminnukalanokan,ay'osɛbɛnka jurumukɛokosɔnsabuKɔlɔsilikɛlawkakalantunbɛo kɔnɔ,utunbɛtilenikalonidolowtaamasiyɛnwkɔlɔsi sankolotaamasiyɛnwbɛɛlakakɛɲɛnioye.

4Ay'asɛbɛnk'amafoyifɔokolakatuguniasirannaka kumaNuhunfɛokolawalisaakanadimiakɔrɔokola

5Jubilesanbisabananna,[1429AM]dɔgɔkunfilananna, osanfɔlɔla,ayemusodɔtaayɛrɛma,atɔgɔyekoMɛlka, Madaidenmuso,Yafetidenkɛ,anisannaaninanna[1432 AM]ayedenkɛbange,k'atɔgɔdakoSela.sabuako:'Tiɲɛ na,necilendon'

6[Awololasannaaninanna],Selakɔrɔbayarakamusodɔ ta,atɔgɔkoMuak,afabalimakɛKeseddenmuso,akasan bisabanibisabakɔnɔ,dɔgɔkunduurunanna,asanfɔlɔla

7Ayedenkɛwoloayeasanduurunanna[1503AM],a y'atɔgɔdaEber,ayemusotaayɛrɛla,atɔgɔyeko Azurâd,Nebroddenmuso,Jubilesanbisabanifilala, dɔgɔkunwolonwulananna,asansabananna.[1564 sɔgɔmadafɛ]

8Osanwɔɔrɔnanna,ayedenkɛbangeaye,ay'atɔgɔda koPelegAbangeradonminnuna,Nuhunbɔnsɔnwy'a daminɛkadugukolotilauniɲɔgɔncɛ.

9Uy'atilauniɲɔgɔncɛgundolak'ofɔNuhunye

10Jubilesanbisabanisabadaminɛna[1569AM],uye dugukolotilatilasabaye,kakɛɲɛniukelen-kelenbɛɛka ciyɛnye,kakɛɲɛniukelen-kelenbɛɛkaciyɛnye,sanfɔlɔ kɔnɔ,andɔcilentunbɛufɛ.

11Ay'adenkɛwwele,uniudenwgɛrɛlaala,aye dugukolotilakakɛkalatalawye,adenkɛsabatunkakan kaminnuta,uy'ubolowkɔrɔtakasɛbɛnbɔufaNuhundisi la

12Dugukolocɛmancɛbɔraosɛbɛnkanin'afɔSɛmkajate, akakankamintakakɛciyɛnyeayɛrɛniadenkɛwyefo abada,kabɔRafakulucɛmancɛla,kabɔjidalakabɔTina bajila,aniyɔrɔbɛtaatilebinfɛkatɛmɛbajiincɛmancɛfɛ, abɛbonyafokaseajimadingɛdunbawkɔnɔ,bajiinbɛ bɔminnukɔnɔkaajibɔnMe'atkɔgɔjila,bajiinbɛwoyo kadonkɔgɔjibakɔnɔWorodugufanbɛɛyeYafetitaye, sahelifanbɛɛyeSɛmtaye.

13AbɛbonyafokaseKarasoma:ninbɛkandisilamin ɲɛbɛsahelifanfɛ

14Aniyɔrɔbɛtaakɔgɔjibadala,abɛtaasiratilennenfɛfo kasekanminbɛsahelifanfɛ,otilebinfɛ

15Abɛwulikabɔyankataasahelifanfɛkataakɔgɔjiba dala(a)jidala,kataatilebinfɛfokaseAframa,kataafo kaseGihɔnbajijila,kataaGihɔnjisahelifɛ,kataaobaji dala.

16Abɛtaakɔrɔnfɛ,fokaseEdɛnnakɔma,asahelifɛ, [sahelifɛ]anikabɔEdɛnjamanabɛɛkɔrɔnfɛanikɔrɔnfan bɛɛla,abɛwulikataakɔrɔnfɛkataafokasekulukɔrɔn fɛmintɔgɔyekoRafa,kajiginkaseTinabajidala "

18NuhunnisɔndiyarakoninniyɔrɔbɔraSemniadenkɛw ye,ahakilijigiraakakirayakumawbɛɛlasabuatuny'a fɔko:'MatigikatanuSemkaAla,MatigikasigiSem sigiyɔrɔla.'

19Ay'adɔnkoEdɛnnakɔyeyɔrɔsenumawye,aniMatigi sigiyɔrɔ,aniSinayikuluyekungokolocɛmancɛye,ani Siyɔnkulu-dugukolocɛmancɛcɛmancɛ:ninsabadabɔra kakɛyɔrɔsenumawyeminnuɲɛdabɛɲɔgɔnɲɛ 20AyeAlakaAlatanu,aleminyeMatigikakumadona dala,aniMatigifobadaa.

21Ay'adɔnkodubanidugawuseraSɛmn'adenkɛwma foabada-EdɛnjamanabɛɛniKɔgɔjiBilenjamanabɛɛ,ani kɔrɔnfɛjamanabɛɛaniƐndujamana,aniKɔgɔjiBilenania kuluw,aniBasanjamanabɛɛ,aniLibanjamanabɛɛani Kafturgunw,aniSanirkuluwbɛɛani'Amana,aniAsur kuluwworodugufɛ,aniElam,Asur,Babɛljamanabɛɛ,ani SuzanniMaedai,aniAraratkuluwbɛɛ,anikɔgɔjikɔfɛ marabɛɛ,minbɛAsurkuluwkɔfɛworodugufanfɛ, dugukolodubalenniyɔrɔba,aniakɔnɔfɛnwbɛɛkaɲi kosɛbɛ'

22Hamubɔrayɔrɔfilananna,Gihɔnkɔfɛsahelifɛnakɔ kininfɛ,abɛtaasahelifɛ,abɛtaatasumakuluwbɛɛla,a bɛtaatilebinfɛkataaAtelkɔgɔjila,abɛtaatilebinfɛfo kaseMaukkɔgɔjima-ominmahalaki,fɛnofɛnma halaki,obɛɛbɛjiginminkɔnɔ.

23AbɛtaaworodugufɛkataaGadirdancɛla,kataa kɔgɔjijidalakataakɔgɔjibajilafokasurunyaGihɔnba la,kataaGihɔnbajidalafokaseEdɛnnakɔkininfɛ 24NinyejamanayeminbɔraHamayein'afɔatunka kankaminminɛfoabadaayɛrɛniadenkɛwyefokaseu bɔnsɔnwmafobadaa.

25YafetibɔraTinabajikɔfɛyɔrɔsabanannakataaaji bɔyɔrɔworodugufɛ,kataaworodugu-kɔrɔnfɛkataaGog marabɛɛlaaniakɔrɔnfɛjamanabɛɛla

26Abɛtaaworodugufɛkataaworodugufɛ,kataase Qɛltikuluwmaworodugufɛ,kataaMaukkɔgɔjifanfɛ,ka taaGadirkɔrɔnfɛfokasekɔgɔjijimarama

27WaabɛjanyafokagɛrɛFaratilebinfɛkaseginAferag fanfɛ,kataakɔrɔnfɛkataaMe’atkɔgɔjijila.

28WaabɛtaaTinabajimaralaworodugu-kɔrɔnfɛfoka gɛrɛajidancɛlakataaRafakulufanfɛ,kawulikataa worodugufanfɛ

29JamanaminbɔraYafetin'adenkɛwye,oyeakaciyɛn niyɔrɔyeayɛrɛniadenkɛwye,ubɔnsɔnwfobadaa.gun belebeleduuru,anidugukolobadɔworodugufɛ

30Nkanɛnɛkabon,Hamujamanakasuma,Semjamana fanatɛfuntenininɛnɛfanaye,nkanɛnɛnifunteni ɲagaminendon

SABABU9NAN

1Hamutilaadenkɛwcɛma,atilayɔrɔfɔlɔbɔraKuskɔrɔn fɛ,atilebinfɛMizrayimufɛ,atilebinfɛPutifɛ,atilebinfɛ [aniatilebinfɛ]kɔgɔjikanKanan

2Sɛmuy'atilaadenkɛwcɛma,atilayɔrɔfɔlɔbɔraHamu n'adenkɛwye,Tigrisbajikɔrɔnfɛ,foakagɛrɛkɔrɔnfɛ, Ɛndujamanabɛɛla,aniKɔgɔjibilenmanna,adala,ani Dedanjila,aniMebriniElakuluwbɛɛla,aniSuzan jamanabɛɛaniFarnakkɛrɛfɛ,kataaseKɔgɔjiBilenni Tinabajima

3Asirayɔrɔfilananbɔra,oyeAsurjamanabɛɛniNinivi aniSinarijamanabɛɛye,kataaseƐndujamanadancɛma

4Aripaksadiyɔrɔsabananbɔra,oyeKaldewjamanabɛɛ ye,minbɛEfratebajikɔrɔnfɛ,KɔgɔjiBilendancɛla,ani kungokolonjibɛɛminkasurunkɔgɔjikanna,ominɲɛbɛ Misirafanfɛ,LibanjamanabɛɛniSanirianiAmana jamanabɛɛfoEfratebajidancɛla.

5Aramkayɔrɔnaaninanbɔra,oyeMezopotamijamana bɛɛyeTigrisniEfratecɛ,Kaldewworoduguyanfanfɛ,ka taaabilaAsurkuluwdancɛlaaniArarajamanana.

6Ludtilayɔrɔduurunannana,Asurkuluwniutabɛɛfoka seKɔgɔjibama,fokaseabalimakɛAsurkɔrɔnfɛ

7Yafetifanay'akaciyɛntilaadenkɛwcɛ.

8YɔrɔfɔlɔbɔraGomerkɔrɔnfɛkabɔworodugufanfɛka taaabilaTinabajilaWorodugufɛ,worodugukɔnɔna yɔrɔwbɛɛbɔraMagogkataafokaseMeatkɔgɔjima.

9Madayibɔrakakɛaniyɔrɔye,k'ataabalimakɛfila tilebinfɛkataagunwnigunwdafɛ

10GunbɛɛnigunminnubɛLuddankanfanfɛ,oluni Yawantilayɔrɔnaaninanbɔra

11Tubalyɔrɔduurunanbɔrakancɛmancɛlaminbɛgɛrɛ Ludyɔrɔdancɛlakataakanfilananna,kataakanfilanan kɔfɛkataakansabananna

12YɔrɔwɔɔrɔnanbɔraMesekila,oyɔrɔbɛɛlaminbɛkan sabanankɔfɛfokagɛrɛGadirkɔrɔnfɛ.

13Tirasiyɔrɔwolonwulananbɔra,gunbanaanikɔgɔji cɛmancɛla,minnubɛseHamuyɔrɔma[aniKamaturi gunwbɔrakalolaArpakisadidenkɛwkamak'akɛaciyɛn ye

14Ocogola,Nuhundenkɛwy'udenkɛwtilaufaNuhunɲɛ kɔrɔ,kaubɛɛsirinikaliliye,kadangakɛmɔgɔomɔgɔye, mɔgɔomɔgɔtunb'afɛkaniyɔrɔminɛminmabin(ama)a katilafɛ

15Ubɛɛy'afɔko:‘Akakɛtenocogola'uyɛrɛwn'u denwyefoabadaubɔnsɔnwbɛɛlafokasekiridonma, MatigiAlanakiritigɛukanninpannitasumayeuka filiwjuguyanɔgɔlenwbɛɛkosɔn,uyedugukolofani sariyatiɲɛnininɔgɔyanijatɔyanijurumuye

SABABU10NAN

1Jubiledondɔgɔkunsabananna,jinɛnɔgɔlenwy'adaminɛ kaNuhundenwlafili,kafilikauhalaki

2NuhundenkɛwnanaufaNuhunfɛk'afɔayejinɛwkola minnutunbɛkaadenkɛwfiyenanikaufaga.

3AyeMatigiakaElohimdelik'afɔko:‘Farisogobɛɛniw kaAla,makarinelaAyeneninedenwkisisanjibajila,a manehalakiikoiyehalakilidenwhalakicogominna.

SabuIkanɛɛmacayaranela,Ikahinɛkɛraneniye kosɛbɛ;Ikanɛɛmakakɔrɔtanedenkɛwkan,Jinɛjuguw kanaumaraWalisaukanauhalakikabɔdugukolokan 4Nkaikadubaneninedenwye,walisaankacayaka cayaanikadugukolofa.

5Ib'adɔnikaKɔlɔsilikɛlaw,ojinɛwfawyewalekɛcogo minnanekawaatilasabuninnuyejuguyaye,wau dabɔrawalisakahalaki.

6UkanakuntigiyakɛɲɛnamawniwkansabuEkelenpe debɛsekakuntigiyakɛukanUkanafangasɔrɔmɔgɔ tilennenwdenwkankabinisisanfoabada.’

7MatigiankaAlay'afɔanyekoankabɛɛsiri

8JinɛwkuntigiMastêmânanak’afɔko:‘Matigi,Dabaga, udɔwkatoneɲɛkɔrɔ,ukanekanlamɛn,kanebɛnamin fɔuye,ukaobɛɛkɛkatuguniniudɔwmatonebolo,ne tɛnasekanesagofangawaleyahadamadendenwkan; katugunininnuyetiɲɛninifiliyenekakiritigɛɲɛkɔrɔ, katugunihadamadendenwkajuguyakabon’

9Ako:Utilatannankatoaɲɛkɔrɔ,tilakɔnɔntɔnkajigin kiritigɛyɔrɔla.'

10Ay'afɔandɔyekoankaNuhunkalanukafurawbɛɛ la;sabuatunb'adɔnkoutɛnataamatilennenyala,wau tɛnakɛlɛtilennenyala.

11Any'akakumawbɛɛkɛkakɛɲɛniakakumawbɛɛye: anyejugumanjuguminnubɛɛsirikiritigɛyɔrɔla,any'u tilatannankelentoyen,walisaukakoloSitanɛkɔrɔ dugukolokan

12AnyeukabanawfurawbɛɛɲɛfɔNuhunye,kafarau lafililiwkan,abɛsekaukɛnɛyacogominnanidugukolo kanbinwye

13Nuhunyefɛnbɛɛsɛbɛngafedɔkɔnɔin'afɔany'afɔa yecogominnafurasuguyabɛɛkola.Ocogola,jinɛ juguwbalilakaNuhundenw(dimi)kɛ

14Ayesɛbɛnminnuci,ay'obɛɛdiadenkɛkɔrɔbaSɛm ma.Ay'akanukosɛbɛkatɛmɛadenkɛwbɛɛkan.»

15Nuhunsunɔgɔraabɛnbawfɛ,kaasudonLubarkulu kanAraratijamanana

16Ayesankɛmɛkɔnɔntɔnnibiduurukɛakaɲɛnamaya kɔnɔ,santannikɔnɔntɔnanidɔgɔkunfilanisanduuru [1659sɔgɔmadafɛ].

17Akaɲɛnamayakɔnɔdugukolokan,atunkabonni hadamadendenwyefoHenɔki,akatilennenyakosɔn,a dafalentunbɛminnaKatuguniHenɔkikabaaratun sigilenbɛdiɲɛbɔnsɔnwkaseereyakama,walisaaka kɛwalewbɛɛlakalibɔnsɔnwnibɔnsɔnwcɛ,fokasekiri donma

18Jubilesanbisabanisabananna,dɔgɔkunfilananna,san fɔlɔla,Pelegyemusodɔta,atɔgɔkoLomna,Sinar denmuso,kadenkɛwoloayenindɔgɔkunsannaaninanna, ay'atɔgɔdakoReusabuako:'Afilɛ,hadamadendenw kɛramɔgɔjuguwye,ukalaɲinijugukosɔn,kaduguni sankansojɔuyɛrɛyeSinarijamanana.'

19UbɔraAraratijamanakɔrɔnfɛkataaSinarisabuaka waatila,uyedugunisankansojɔ,k'afɔko:«Taa,anka wuliofɛsankolola»

20Uyesojɔlidaminɛ,dɔgɔkunnaaninanna,uyebiriki dilannitasumaye,birikiwkɛrakabakurunyeuye,uye bɔgɔdagaminkɛula,okɛranɔgɔyeminbɛbɔkɔgɔjila, kabɔjibolisirawlaSinarjamanana

21Uy'ajɔ:sanbinaaninisaba[1645-1688AM]uy'ajɔ;a bonyatunyebiriki203ye,ajanya(birikikelen)tunye kelensabananye;ajanyatunyemɛtɛrɛ5433yeani bolokɔni2,ani(kogokelenbonyatunye)stadetannisaba ye(anistadebisabatɔwla)

22MatigiankaAlay'afɔanyeko:Afilɛ,uyejamana kelenye,ubɛ(nin)kɛ,sisanfoyitɛnabaliulaAwkataa, ankajiginkaukakanmaloya,walisaukanaɲɔgɔnka kumafaamu,ukajɛnsɛndugubawnisiyawla,kuntilenna kelentɛnatoufɛtugunfokiritigɛdon'

23Matigijiginna,anjiginnan'ayekadugunisankansoye, hadamadenwyeminnujɔ.

24Ayeukakanmaloya,umaɲɔgɔnkakumafaamutun, uyedugunisankansojɔlidabila

25Odey'atoSinarijamanabɛɛtɔgɔdaraBabɛli,katuguni Matigiyehadamadenwkakanbɛɛmaloyayen,kabɔyen, ujɛnsɛnnaukaduguwla,ukelen-kelenbɛɛkakɛɲɛn'uka kanniukasiyaye.

26Matigiyefiɲɛbacisankansomakaacidugukolokan,a filɛ,atunbɛAsurniBabilonɛcɛSinarjamanana,uy'a tɔgɔdako‘Bɔli’.

27Dɔgɔkunnaaninanna,sanfɔlɔ[1688AM]adaminɛna, Jubilesanbisabanibisabakɔnɔ,ujɛnsɛnnakabɔSinari jamanana.

28Hamuniadenkɛwtaarajamanaminna,ay'osɔrɔsaheli jamanana

29KananyeLibanjamanayefoMisirabala,koakaɲi kosɛbɛ,amadonakaciyɛnjamanana,minbɛtilebinfɛ(o kɔrɔye)kɔgɔjila,asigilenbɛLibanjamanana,kɔrɔnfɛ anitilebinfɛkabɔJurdɛndancɛlaanikɔgɔjidancɛla.

30AfaHamuniabalimakɛKusiniMizrayimuy'afɔaye ko:'Iy'isigijamanadɔlamintɛitaye,minmabinankan kalatala,ikanaokɛ.sabun'iy'okɛ,en'idenkɛwbɛnabin jamanakɔnɔ,ka(ka)dangamurutilifɛ;K'amasɔrɔmurutili dey'atoawsigilendon,murutilidekosɔnawdenwnabin, awnabɔyenfoabada.»

31AwkanasigiSemsigiyɔrɔlaKatugunioseraSɛmuni adenkɛwma

32Idangalendon,inadangakatɛmɛNuhundenwbɛɛkan, anyeanyɛrɛsiridangaminnanikaliliyekiritigɛla senumaɲɛkɔrɔ,anianfaNuhunɲɛkɔrɔ.'

33Nkaamasɔnuma,kasigiLibanjamanana,k'ata HamatnakataaabilaMisiradondawla,aniadenkɛwfo kanasebima

34Odey'atoojamanatɔgɔdaraKanan.

35Yafetin'adenkɛwtaarakɔgɔjifanfɛkasigiukaniyɔrɔ jamanana,Madaiyekɔgɔjidugukoloye,amadiyaaye,a ye(yɔrɔ)dɔdeliHamuniAsuraniArpaksadfɛ,amuso balimakɛ,kasigiMɛdijamanana,amusobalimakɛgɛrɛfɛ fobi.

36Ay'akasigiyɔrɔniadenkɛwsigiyɔrɔwelekoMedia,u facɛMadayitɔgɔla

SABABU11NAN

1Jubilesanbisabaniduurunanna,dɔgɔkunsabananna,o sanfɔlɔ[1681AM]la,Reuyemusodɔtaayɛrɛma,atɔgɔ yeko'Ôrâ,'Ûrdenmuso,Keseddenkɛ,ayedenkɛbangea ye,ay'atɔgɔdaSêrôh,nindɔgɔkunsanwolonwulananna ninjubileinna[1687AM]

2Nuhundenkɛwy'adaminɛkaɲɔgɔnkɛlɛ,kaɲɔgɔnminɛ jɔnyala,kaɲɔgɔnfaga,kamɔgɔwjolibɔndugukolokan, kajolidun,kadugubarikamawjɔ,kakogow,ani sankansobaw,animɔgɔkelen-kelenw(y'adaminɛ)kau yɛrɛkɔrɔtajamanasanfɛ,kamasayadaminɛwsigisenkan, kataakɛlɛkɛmɔgɔwnimɔgɔwnijamananiduguwcɛ dugukɛlɛlila,anibɛɛ(y’adaminɛ)kakojugukɛ,kamarifa sɔrɔ,kaudenkɛwkalankɛlɛla,uy’adaminɛkaduguw minɛ,kajɔncɛmanwnimusomanwfeere

3Keseddenkɛ'ÛryeKaldekawkaduguArajɔ,k'atɔgɔda ayɛrɛtɔgɔniafatɔgɔlaUyejawulilenwdilanuyɛrɛye, ukelen-kelenbɛɛyebolibato,uyejawulilenmindilanu yɛrɛye,uy’adaminɛkajanɔgɔlenwnisimulacra nɔgɔlenwdilan,anijinɛjuguwy’udɛmɛanik’ulafilika sariyatiɲɛnininɔgɔlenyakɛ

4KuntigiMastêmây'acɛsirikaninbɛɛkɛ,ayejinɛwɛrɛw ci,minnubilalaabolo,kakojugunijurumusifabɛɛkɛ,ka tiɲɛnisifabɛɛkɛ,katiɲɛninitiɲɛnikɛ,kajolibɔn dugukolokan.

5Odey'atoayeSɛrotɔgɔdakoSerug,katugunimɔgɔ kelen-kelenbɛɛy'iyɛlɛmakajurumusifabɛɛkɛ 6AkɔrɔlakasigiKaldekawkaUridugula,amusobafa gɛrɛfɛ,ayeboliwbato,ayemusotaayɛrɛlaJubilesan bisabaniwɔɔrɔnanna,dɔgɔkunduurunanna,osanfɔlɔla, [1744AM]atɔgɔyekoMelka,Kaberdenmuso,afa denmusobalimakɛ

7AyeNakɔribangeodɔgɔkunsanfɔlɔla,abonyalendon kasigiKaldekawkaUridugukɔnɔ,afayeKaldekawka ɲininiwkalanala,kakɛɲɛnisankolotaamasyɛnwye 8Jubilesanbisabaniwolonwulananna,dɔgɔkunwɔɔrɔnan na,asanfɔlɔla,[1800AM]ayemusodɔtaayɛrɛma,a tɔgɔyeko‘Ijaska,KaldekawkaNestagdenmuso

9AyeTerabangeayenindɔgɔkunsanwolonwulananna [1806sɔgɔmadafɛ].

10KuntigiMastêmâyewuluwnikɔnɔwcikataakisɛmin dannajamanakɔnɔ,kaodun,walasakajamanatiɲɛ,ka mɔgɔwdenwkabaarabɔsiula.Saniukasekasɛnɛkɛ kisɛla,wuluwye(a)tigɛkabɔdugukolosanfɛ

11Odey'atoay'atɔgɔdakoTera,katuguniwuluwni kɔnɔwy'udɔgɔyakakɛdɛsɛye,k'ukisɛwdun.

12Sanwy'adaminɛkakɛdenye,kɔnɔwkosɔn,uyejiriw denbɛɛdunjiriwla,nicɛsiribadɔrɔndekɛra,useraka dɔɔnikisidugukolodenbɛɛlaukawaatikɔnɔ 13Ninjubilesanbisabanikɔnɔntɔnnanna,sanfɔlɔ dɔgɔkunfilananna,[1870AM]Terayemusotaayɛrɛye, atɔgɔyeko‘Edna,Abramudenmuso,afabalimamuso denmusoNindɔgɔkuninsanwolonwulananna[1876AM] ayedenkɛdɔbangeaye,ay’atɔgɔdaAbramu,abafa tɔgɔla; 14katuguniadenmusotunsarasaniadenmusokakɔnɔta 15Deny'adaminɛkadugukolofiliwfaamu,kobɛɛ tununnajanɔgɔlenwninɔgɔlikɔfɛ,afay'akalansɛbɛnni na,asitunbɛdɔgɔkunfilabɔ,[1890AM]aniay'ayɛrɛ faraafakan,walisaakanaboliwbaton'aye.

16Ay'adaminɛkafɛnbɛɛDabagadeliwalisaak'akisi hadamadendenwkafiliwma,anianiyɔrɔkanabinfilila nɔgɔlenyanijuguyakɔfɛ

17Kisɛdanniwaatiserajamanakan,ubɛɛtaaraɲɔgɔnfɛ kaukakisɛtangawuluwma,Abramutaaranitaatɔwye, dentunyesantanninaaniye

18Sankabasankabadɔnanakakisɛdun,Iburamabolilaka taaukunbɛnsanniukasigidugukolokan,kapɛrɛnufɛ sanniukasigidugukolokanwalisakakisɛdun,k'afɔuye ko:‘Awkanajigin,awbɔrayɔrɔminna,awkasegino yɔrɔla

19Ayewuluwsankabakɔseginodonnasiɲɛ biwolonwula,kawuluwuluminnubɛɛlaAbramutunbɛ yɔrɔminna,olubɛɛlakelenmasigiyen

20Mɔgɔminnutunbɛafɛjamanafanbɛɛla,olubɛɛy'aye apɛrɛnna,wuluwbɛɛkɔseginna,atɔgɔbonyalendon Kaldejamanabɛɛla

21Minnutunb'afɛkadannikɛ,olubɛɛnanaafɛɲinan,a taaran'uyefodanniwaatikaban.

22Dɔgɔkunduurunansanfɔlɔla[1891AM]Abramuye misiwkabaarakɛminɛnwdilabagawkalan, bololabaarakɛlawyejirila,kaminɛndɔdilanduguma,ka ɲɛsinsɛnɛfɛnwma,walasakakisɛdonakan,kisɛbinnaka bɔolasɛnɛfɛnwniyɔrɔkan,kadogodugukololatugun wuluwuluw.

23Ocogola,uye(minɛnw)kɛdugukolosanfɛsɛnɛfɛnw bɛɛkan,kadugukolobɛɛdankasɛnɛkɛikoAbramuy'afɔ uyecogominna,umasirankɔnɔwɲɛtun.

SABABU12NAN

1Dɔgɔkunwɔɔrɔnanna,asanwolonwulananna,[1904 AM]Abramay'afɔafacɛTerayeko:'Fa!'

2Ako:«Nedenkɛfilɛ,nefilɛninye.»Ay'afɔko: ‘Ibɛboliminnubato,anbɛdɛmɛninafajumɛnsɔrɔola Ib'ibiriminɲɛkɔrɔwa?

3Nisitɛula.

Sabuuyebobowye,ubɛmɔgɔlafili Awkanaubato:

4A'yesankoloElohimbato. Minbɛkɛsababuyekasanjininɛnɛjigindugukolokan Abɛfɛnbɛɛkɛdugukolokan, Waayefɛnbɛɛdaakakumafɛ, Waɲɛnamayabɛɛbɛbɔaɲɛdaɲɛfɛ

5Munnaawbɛfɛnminnubato,hakilitɛminnuna?

Sabuuye(cɛw)bolobaaraye. Awb'umuɲuawkamankunwkan Dɛmɛsit'awfɛufɛ.

Nkauyemaloyasababubayeudilanbagawbolo Mɔgɔminnubɛubato,oyeudusukunlafili Awkanaubato’

6Afay'afɔayeko:«Nefanab'odɔnnedenkɛ,nkajama minyenebilakabaarakɛuɲɛna,nekakankamunkɛ?»

7Nineyetiɲɛfɔuye,unanefagasabuuninɔrɔlenbɛu lak'ubatoanik'ubonya

8Imakun,nedenkɛ,walisaukanaifaga'Ay'okumafɔa balimakɛfilaye,udiminaakɔrɔ,ay'amakun.

9Jubilesanbinaaninanna,dɔgɔkunfilananna,asan wolonwulananna,[1925AM]Abramuyemusodɔta,a tɔgɔkoSarayi,afadenmuso,akɛraamusoye.

10AbalimakɛHaranyemusotaayɛrɛladɔgɔkunsabanan sansabananna,[1928AM]ayedenkɛbangeayenin dɔgɔkunsanwolonwulananna,[1932AM]ay'atɔgɔdako Lɔti.

11AbalimakɛNakɔriyemusodɔta.

12Abramukaɲɛnamayasanbiwɔɔrɔnanna,okɔrɔyeko dɔgɔkunnaaninanna,asannaaninanna,[1936AM] Abramuwulilasufɛkaboliwkasojeni,kasokɔnɔfɛnw bɛɛjeni,mɔgɔsimaodɔn

13Uwulilasufɛk'aɲinik'ukaalakisitasumacɛma 14Harany'ateliyak'ukisi,nkatasumadonnaala,ajenina tasumala,asaraKaldekawkaUridugula,afaTeraɲɛkɔrɔ, uy'asudonKaldekawkaUridugula.

15TɛrɛniadenkɛwbɔraKaldekawkaUri,kataaLiban jamananiKananjamanana,kataasigiHaranjamanana, AbramutoraafaTerafɛHarandugukɔnɔ,sanfilakɔnɔ.

16Dɔgɔkunwɔɔrɔnanna,asanduurunanna,[1951AM] Abramuy'isigisubɛɛlakalowolonwulanankalokurala, kadolowkɔlɔsik'atawulafɛfosɔgɔma,walisak'adɔnsan cogoyabɛnakɛminyesanjikosiratigɛla,akelentun sigilenbɛk'akɔlɔsi

17Kumadɔnanaadusukunnak'afɔko:Dolow taamasyɛnwnikalonitiletaamasyɛnwbɛɛbɛMatigibolo Munnanebɛ(u)ɲinikabɔyen?

18Niab'afɛ,abɛsanjikɛsɔgɔmaniwulafɛ.

Niab'afɛ,ab'obali, Fɛnbɛɛbɛabolo'

19AyeAladelilikɛosuinnak'afɔko: 'NekaAla,AlaKɔrɔtalenba,EkelenpedeyenekaAlaye, NeyeIniIkamasayasugandi Iyefɛnbɛɛda, Fɛnminnubɛɛyeibolobaaraye

20Ikanekisijinɛjuguwbolo,oluminnubɛsekamɔgɔw dusukunwmiiriliwmara.

UkananebilakabɔIla,nekaAla Ikaneninebɔnsɔnsabatifoabada Koankanafilikabinisisanfoabada.’

21Ay'afɔayeko:‘NebɛseginKaldekawkaUri,minnu bɛneɲɛdaɲiniwalisanekaseginufɛ,yalanekatoyan yanwa?Siraɲumanminbɛiɲɛ,okaɲɛtaasɔrɔIka baarakɛlabolowalasaaka(a)dafaaniwalasanekana taamanedusukunnamarala,nekaAla'

22Ayekumanideliliban,afilɛ,Matigikakumacilenbɛ amanefɛ,ko:‘Iwulikabɔikajamanana,aniisomɔgɔw laaniifakaso,kataajamanadɔla,nebɛnaminjiraila, nenaikɛjamanabaye.

23Nenadubaiye Nenaitɔgɔbonya.

Inadubasɔrɔdugukolokan

Dugukolokandenbayawbɛɛnadugawusɔrɔedela Minnubɛdubaiye,nenadubaoluye Minnubɛidanga,ikaoludanga.

24NenakɛAlayeeniidenkɛniidenkɛdenkɛniibɔnsɔn bɛɛbolo

25MatigiAlay'afɔko:'Adaniatulodawuli,walisaaka mɛnnikɛkakumaadala,nikanminjirala'katuguniatun bannahadamadenwbɛɛdalakabini(Babɛli)binnadon minna

26Ney'adawuli,kaatuloniadawoloyɛlɛ,kakuma daminɛafɛHeburukannadanfɛnwkanna.

27Ay'abɛnbawkakitabuwta,usɛbɛnnenbɛHeburukan na,k'usɛbɛn,ay'adaminɛkaukalankabinisisan,amase kaminfaamu,ney'ofɔaye,ay'ukalansanjikalowɔɔrɔ kɔnɔ.

28Dɔgɔkunwɔɔrɔnansanwolonwulananna[1953AM]a kumanaafafɛk'aladɔnniyakoabɛbɔHarankataaKanan jamananak'alajɛkaseginama 29AfacɛTeray'afɔayeko:Tagahɛrɛla: Alabanbalikaikasiratilennento

Matigi[(ka)ifɛ,ka]itangakojugubɛɛma, Ikanɛɛmanimakarininɛɛmadiimaiyebagawɲɛkɔrɔ Mɔgɔdenwsikanasekaitɔɔrɔ Tagahɛrɛla.

30Niiyejamanayeminkadiiyekasigiakɔnɔ,ikawuli kataanineyeifɛkaibalimakɛHarandenkɛLotitakakɛ iyɛrɛdenkɛye.

31IbalimakɛNakɔrikataanefɛfoikaseginhɛrɛla,an bɛɛbɛtaan'iyeɲɔgɔnfɛ'

SABABU13NAN

1IburamabɔraHarankataaamusoSarayiniabalimakɛ HarandenkɛLɔtitakataaKananjamanana,kataaAsur, kataaSikɛm,kasigijirisunbadɔkɛrɛfɛ

2Ay'aye,dugukolotunkadikosɛbɛk'ataHamati dondawlakataaabilajirisunbakɔrɔtalenna

3Matigiy'afɔayeko:'Nenaninjamanadiiniibɔnsɔnw ma.'

4Ayesarakabɔlandɔjɔyen,kasarakajɛnitakɛokan Matigiye,aleminy'ayɛrɛjiraala

5abɔrayenkataakulula...Betɛlibɛtilebinfɛ,Aibɛ kɔrɔnfɛ,kaakafanibugujɔyen

6Ay'ayek'ayekodugukolobonyalendonkosɛbɛ,akaɲi, fɛnbɛɛfalenbɛakan-ɛrɛzɛnsunwnitorosunwni gerenadiw,okɛwnituluw,aniterebintiwnitulujiriw,ani sɛdirijiriwnisipɛriwnidatijiriw,aniforojiriwbɛɛ,jitun bɛkuluwkan.

7MatigiyedugawukɛMatigiyeminy'abilakabɔ KaldekawkaUrijamanana,kanan'ayeninjamanainna

8Sanfɔlɔla,dɔgɔkunwolonwulananna,kalofɔlɔkalo kuradonna,san1954AM]ayesarakabɔlanjɔninkuluin kan,kaMatigitɔgɔweleko:‘E,Alabanbali,iyenekaAla ye.

9AyesarakajɛnitakɛsarakabɔlankanMatigiyewalisaa kakɛafɛ,akanaabilaasibɛɛla

10Abɔrayenkataasahelifanfɛ,aseraHeburunani Heburunjɔraowaatila,ayesanfilasigiyen,ataara(o yɔrɔla)sahelijamanana,Bealoti,kɔngɔdonnaojamana kɔnɔ

11AbramutaaraMisiradɔgɔkunsansabananna,atora Misirasanduurusanniamusokafaraakan

12TanaisjɔraMisiraowaatila-sanwolonwulaHeburun kɔfɛ

13FaraonyeAbramumusoSarayiminɛtumaminna, MatigiyeFaraonniakasotɔɔrɔnitɔɔrɔbayeAbramu musoSarayikosɔn

14Abramanɔɔrɔtunkabonkosɛbɛsagawnibaganwni faliwnisowniɲɔgɔmɛwnijɔnwnijɔnmusowniwarijɛni sanulaAbalimakɛdenkɛLɔtifanatunyenafolotigiye

15FaraonyeAbramumusoSarayidiama,ay'abilakabɔ Misirajamanana,ataaraakafanibugujɔyɔrɔlaadaminɛ

na,kataasarakabɔlanyɔrɔla,Aibɛkɔrɔnfɛ,Bɛtɛlibɛ tilebinfɛ,kaMatigiakaAlatanu,ominy'alaseginhɛrɛla.

16Jubilesanbinaaninikelennanna,dɔgɔkunfɔlɔsan sabananna,[1963AM],aseginnakananinyɔrɔinnaka sarakajɛnitakɛokan,kaMatigitɔgɔwelek'afɔko:'E, Alakɔrɔtalenba,iyenekaAlayebadaa-badaa' 17Dɔgɔkunsannaaninanna[1964AM]Lɔtifaralaala, LɔtisigiraSodɔmu,Sodɔmumɔgɔwkɛrajurumutɔwye kosɛbɛ

18Adusutiɲɛnaadusukunnakoabalimakɛdenkɛfarala alasabudentunt'ala

19Lɔtiminɛnajɔnyalaosanna,Matigiy'afɔAbramuye, Lɔtifaralenkɔafɛ,nindɔgɔkunsannaaninanna,ko:'Iɲɛ kɔrɔtakabɔisigiyɔrɔla,worodugunisahelifanfɛ,tilebin fɛanikɔrɔnfɛ'

20Ibɛdugukolominye,nenaobɛɛdiiniibɔnsɔnmafo abada,nenaibɔnsɔnkɛikokɔgɔjicɛncɛn

21Wulikataama(dugukolocɛma)ajanyaniabonyala, kaabɛɛlajɛ.katuguninenaodiibɔnsɔnma.'Abramu taaraHeburunkasigiyen

22Osankɔnɔ,ElammasakɛKedɔrlaɔmɛri,Sinarmasakɛ Amrafel,SelasarmasakɛAriyɔki,siyawkamasakɛTergal, nanaGomɔrɛmasakɛfaga,Sodɔmumasakɛbolila,ka mɔgɔcamanbinjoginwfɛSidimkɔdingɛkɔnɔ,Kɔgɔjidala

23UyeSodɔmɛniHadamaniZeboyimuminɛjɔnyala,ka AbramudenkɛLotiniabolofɛnwbɛɛminɛjɔnyalakataa Dan

24Mɔgɔminbolila,onanaafɔIburamayekoabalimakɛ denkɛminɛnajɔnyalaani(Abrama)yemarifadiakaso baarakɛlawma

25....Abramuniabɔnsɔnkosɔn,denfɔlɔwtilasabanan yeMatigiye,aniMatigiy'asigikakɛsariyayebadaa,kou kaodisarakalasebagawmaminnutunbɛbaarakɛaɲɛkɔrɔ, walisaukakɛatayefoabada.

26Dontɛninsariyainnasabuay'alatigɛbɔnsɔnwyefo abada,ukafɛnbɛɛtatannandiMatigima,kisɛnidiwɛnni tulunibaganwnisagawla.

27Ay'adiakasarakalasebaawma,ukadumunikɛka minnikɛniɲagaliyeaɲɛkɔrɔ

28Sodɔmumasakɛnanaafɛk'ibiriaɲɛkɔrɔk'afɔayeko: 'AnMatigiAbramu,iyemɔgɔminnukisi,ikaoludian ma,nkanafolomafɛnwkakɛitaye'

29Iburamay'afɔayeko:'NebɛnebolowkɔrɔtaAla Kɔrɔtalenbala,walisakabɔjurulakataasanbaradala,ne kanaitafɛnminɛ,n'iy'afɔko:'NeyeAbramukɛ nafolotigiye.'kamalenninwyemindundɔrɔn,anicɛ minnutaaranineye-Aner,Eschol,aniMamre,oluniyɔrɔ dɔrɔn.Olunauniyɔrɔta.'

SABABU14NAN

1Okowkɔfɛ,nindɔgɔkunsannaaninanna,kalosabanan kalokuradonna,MatigikakumananaAbramumasugola ko:‘Abrama,ikanasiranNedeyeilafasabagaye,ika saranabonyakatɛmɛ’

2Ako:'Matigi,Matigi,inamundinema,k'asɔrɔnebɛ taayandentɛminna,aninekajɔnmusodenkɛMasek denkɛ,oyeDamasekEliezerye:alenakɛneciyɛntalaye,i makisɛsidinema'

3Ay'afɔayeko:'Nin(cɛ)tɛnakɛiciyɛntabagaye,nka minbɛnabɔiyɛrɛkɔnɔbarala;anakɛiciyɛntabagaye'

4Ataaran'ayekɛnɛmak'afɔayeko:'Ikasankolofanfilɛ kadolowjateniibɛsek'ujate.'

5Ay'afilɛsankololakadolowyeAy'afɔayeko:'I bɔnsɔnnakɛten.'

6AdaraMatigila,ajateratilennenyaye.

7Ay'afɔayeko:'NedeyeMatigiyeminyeilabɔ KaldekawkaUri,kaKanankawkajamanadiima,ik'akɛ itayefoabada.NenakɛAlayeiniibɔnsɔnnaikɔfɛ.'

8Ako:'Matigi,Matigi,nenaadɔncogojumɛnnakone bɛnaaciyɛnta?'

9Ay'afɔayeko:'Ikamisidenkelentanefɛ,minsibɛ sansababɔ,anibakɔrɔnminsibɛsansababɔ,anisaga kelenminsibɛsansababɔ,anituganinnituganin.'

10Ayeninnubɛɛtakalocɛmancɛla,kasigiMamre jirisunbala,Heburunkɛrɛfɛ

11Ayesarakabɔlandɔjɔyenk'obɛɛsaraka.Ay'ujolibɔn sarakabɔlankan,k'utilaucɛma,k'udaɲɔgɔnkanNka kɔnɔwmatila

12Kɔnɔwjigiraoyɔrɔwkan,Iburamay'ugɛnkataa,ama sɔnkɔnɔwkamagaula

13Tilebinnatumaminna,ɲagalibadɔbinnaAbramukan, afilɛ!dibibasirannindɔbinnaakan,afɔraAbramuyeko: ‘Ik’adɔntiɲɛnakoibɔnsɔnnakɛdunanyejamanadɔla (okɔrɔtɛ)utaye,unaubilajɔnyala,kautɔɔrɔsankɛmɛ naani.

14Ub'afɛkakɛjɔnyasiyaminye,nenaofanakiritigɛ,o kɔfɛ,unabɔyenninafolocamanye

15Inataaibɛnbawfɛhɛrɛlakasudonkɔrɔyaɲumankɔfɛ.

16Nkaubɔnsɔnnaaninanna,unaseginyankatuguni Amɔrikawkatilenbaliyamafafɔlɔ'

17Akununnakabɔsunɔgɔla,awulilakatilebin.tasuma donna,afilɛ!forodɔtunbɛkasisi,tasumatasumadɔ tɛmɛnaoyɔrɔwniɲɔgɔncɛ

18Odonna,MatigiyelayidutaniIburamaye,k’afɔko: ‘Nenaninjamanadiibɔnsɔnwma,k’ataMisirabajilaka taaabilabajibala,Efratebajila,KenɛkawniKenɛziw, Kadmɔnikaw,Perezikaw,Refayimuw,Fakɔriw,Hewitew, Amɔrikaw,KanankawniGiragaziwJebuzikawye

19Tiletɛmɛna,Iburamayeofɛnwnikɔnɔwniujiriden sarakawniuminfɛnsarakawnitasumayeudun.

20Odonna,anyelayidutaniAbramuye,ikoanni NuhuntunyelayidutacogominnaninkaloinnaAbramu yeselinilaadakuradonayɛrɛyefoabada.

21Iburamanisɔndiyarakaokowbɛɛladɔnniyaamuso SarayilaAdalentunb'alakoabɛnadensɔrɔ,nkamuso madensɔrɔ.

22Sarayiy'acɛAbramulaadik'afɔayeko:'IkataaAgar fɛ,nkaMisiransunguru.

23IburamayeamusoSarayikanmɛnk'afɔayeko:«Ika ten»Sarayiy'akajɔnmusoAgarminɛ,n'oyeMisirakaye, k'adiacɛAbramuma,akakɛamusoye 24Adonnaafɛ,akɔnɔtakadenkɛbangeaye,ay'atɔgɔ daIsmaɛl,nindɔgɔkuninsanduurunanna[1965AM];O kɛrasanbiwɔɔrɔniwɔɔrɔnanyeAbramukaɲɛnamaya kɔnɔ

SABABU15NAN

1Ninjubiledɔgɔkunnaaninansanduurunanna,[1979AM] kalosabananna,kalocɛmancɛla,Abramuyesumantigɛ fɔlɔselikɛ

2Ayesarakakurabɔsarakabɔlankan,ominyesɛnɛfɛn fɔlɔwye,kaokɛMatigiye,misidennibakɔrɔnanisaga sarakabɔlankankakɛsarakajɛnitayeMatigiyeayeuka jiridensarakawniuminnisarakawkɛsarakabɔlankanni wusulanye.

3Matigiy'iyɛrɛjiraAbramulak'afɔayeko:'Neye SebaayabɛɛtigiAlayeIkasɔniyɛrɛmaneɲɛkɔrɔkakɛ mɔgɔdafalenye.»

4Nenanekalayidutaneniecɛ,nenaicayakosɛbɛ' 5Abramuy'ibiriaɲɛdala,Alakumanaafɛk'afɔaye 6'Afilɛnekasariyabɛifɛ Inakɛsiyacamanfaye»

7ItɔgɔtɛnawelekoAbramutun.

Nkakabinisisan,itɔgɔnakɛIbrahimayefoabada Katugunineyeikɛsiyacamanfaye

8Nenaikɛmɔgɔbayekosɛbɛ. Nenaikɛsiyawye Masakɛwnabɔila»

9Nenanekalayidusiginenieniikɔfɛbɔnsɔnwcɛ,u bɔnsɔnwbɛɛkɔnɔ,kakɛlayidubanbaliye,walisanekakɛ Alayeifɛ,aniibɔnsɔnwfɛikɔfɛ

10<Itunyedunanyeminna,nenaodiiniibɔnsɔnma>, oyeKananjamanaye,walisaikakɛatayefoabada,ne nakɛukaAlaye'

11Matigiy'afɔIbrahimayeko:'Iniibɔnsɔn,ikaneka layidulabato,kacɛkelen-kelenbɛɛbolokoliawcɛma,ka awɲɛdawoloboloko,onakɛlayidubanbalitaamasyɛnye neniawcɛ.'

12Denmisɛnminwololasokɔnɔ,walimaawyeminsanni wariyedunandɔfɛ,awyeminsɔrɔ,awbɔnsɔntɛminna, awkaodenbolokolitile8nanna.

13Minbangeraikasokɔnɔ,onabolokolitiɲɛna,iye minnusanniwariye,olunabolokoli,nekalayidunakɛ awfarisogola,kakɛsariyabanbaliye.

14Cɛbolokobaliminmabolokoaɲɛdasogolatile8nan na,oninatigɛkabɔakamɔgɔwla,katuguniayeneka layidutiɲɛ.’

15Alay'afɔIbrahimayeko:‘ImusoSarayitɔgɔtɛnawele koSarayitun,nkaatɔgɔnakɛSarayiye

16Nenadubaaye,kadenkɛdiimaafɛ,nenadugawukɛ aye,anakɛsiyaye,siyawkamasakɛwnabɔala’

17Ibrahimay'ibiriaɲɛdalakaɲagalik'afɔadusukunna ko:'Yaladenkɛbɛnabangesankɛmɛfɛwa,Saraminsibɛ sanbikɔnɔntɔnla,obɛnabangewa?'

18Ibrahimay'afɔAlayeko:«NiIsmaɛlkaɲɛnamayai ɲɛ!»

19Alako:‘Ɔwɔ,Sarafananadenkɛbangeiye,inaatɔgɔ daIsaka,nenanekalayidusigiafɛ,oyelayidubanbaliye, aniabɔnsɔnyeakɔfɛ

20NeyeIsmaɛlfanakakumamɛn,nenadugawukɛaye, kaakɛmɔgɔbaye,kaacayakosɛbɛ,kakuntigitannifila bange,nenaakɛsiyabaye.

21NkanenanekalayidusiginiIsakaye,Saranbɛnamin bangeiye,nindonwna,sannatala'

22Ayekumadabilaafɛ,ElohimtaarakabɔIbrahimafɛ

23Ibrahimay'akɛikoElohimy'afɔayecogominna,a y'adenkɛIsmaɛlniakasowololenwbɛɛminɛ,ayeminnu sanniakawariye,cɛkelen-kelenbɛɛkasokɔnɔ,kau ɲɛdasogoboloko

24Odonyɛrɛla,Ibrahimabolokoli,akasomɔgɔwbɛɛ, <animinnuwololasokɔnɔ>,aniayeminnusanniwariye dunandenwfɛ,olubɛɛbolokoliniaye

25Osariyayebɔnsɔnbɛɛtayefoabada,bolokolidonsitɛ yen,donkelentɛbɔtileseeginkɔnɔ.Sabuoyesariya banbaliye,minsigilendonaniasɛbɛnnenbɛsankolo sɛbɛnfurakan

26MatigiyelayidumintaniIbrahimaye,odenwtɛ,nka halakilidenwtadonKafaraokan,taamashyɛnsitɛakan koayeMatigitaye,nka(alatigɛra)kahalakikafagaka bɔdugukolokan,kabɔnkabɔdugukolokan,bawoaye MatigiankaAlakalayidutiɲɛ

27K'amasɔrɔsisanmɛlɛkɛwbɛɛnisaniyalimɛlɛkɛwbɛɛ dabɔratenkabiniudadonna,anisaniyamɛlɛkɛwni senuyamɛlɛkɛwɲɛkɔrɔ,ayeIsraɛlsaniya,walisaukakɛ alefɛaniakamɛlɛkɛsenumawfɛ.

28IkacibilaIsraɛldenwma,k'atoukaninlayidu taamashyɛnlabatoubɔnsɔnwkɔnɔ,k'akɛsariyabanbaliye, utɛnabɔjamanakɔnɔ.

29Ocifɔrakakɛlayiduye,koukaolabatofoabada Israɛlbɔnsɔnbɛɛcɛma

30IsmaɛlniadenkɛwniabalimakɛwniEsawukosɔn, Matigimaubilakagɛrɛala,waamausugandik'amasɔrɔ uyeIbrahimadenwye,katuguniatunb'udɔn,nkaaye Israɛlsugandikakɛakamɔgɔwye.

31Ay'asaniyakaalajɛkabɔhadamadenwbɛɛcɛmasabu siyacamannisiyacamanbɛyen,ubɛɛyeataye,waaye jinɛwbilafangalaubɛɛkanwalisaukaulabɔala.

32NkaamamɛlɛkɛwalimahakilisisigiIsraɛlkan, katugunialekelenpedeyeukuntigiye,waabɛnautanga anik'uɲiniakamɛlɛkɛwn'aniwbolo,aniakasebaawbɛɛ bolo,walisaak'umaraanikadugawukɛuye,aniwalisau kakɛataye,waakakɛutayekabinisisanfoabada

33Sisanneb'afɔiyekoIsraɛldenwtɛnaosariyalabato, wautɛnaudenwbolokokakɛɲɛnininsariyabɛɛyesabu ubolokolifarisogola,unaodenkɛbolokoliinbila,wau bɛɛ,Beliardenkɛw,naudenkɛwbolokolibalitoubange cogominna

34MatigikadiminyabanakɛIsraɛldenwkamasabuuye akalayidubilakabɔakakumala,kadimianikaAlatɔgɔ tiɲɛ,k'amasɔrɔutɛninsariyalabato;Katuguniuy'u farikoloyɔrɔwminɛikosiyawɛrɛw,walisaukabɔ jamanakɔnɔkaubɔnkabɔjamanakɔnɔ.Yafaniyafatɛna kɛuyetun[walisayafaniyafakakɛ]ninfilibanbali jurumubɛɛla

SABABU16NAN

1Kalonaaninankalokuradonna,any'anyɛrɛjira Ibrahimala,Mamrebajidala,anyebarokɛafɛ,any'afɔ ayekodenkɛdɔbɛnadiamaamusoSarafɛ

2Saranyeŋɛɲɛkɛ,katuguniay'amɛnkoanyeninkuma fɔIbrahimaye,any'alaadi,asiranna,abannakoayeŋɛɲɛ kɛokumawkosɔn

3Any'adenkɛtɔgɔfɔaye,in'afɔatɔgɔsɛbɛnnenbɛcogo minnaaniasɛbɛnnenbɛsankolosɛbɛnfurakan(okɔrɔye koIsaka.

4Nianseginnaafɛwaatilatigɛlenna,atunnadenkɛkɔnɔ ta

5Okaloinkɔnɔ,Matigiy'akakiritigɛSodɔmɛniGomɔri niZeboyimuniJurdɛnbajibɛɛkan,kaujeninitasumani

kiburuye,kauhalakifokanasebima,ikoney'afɔiye cogominnaukakɛwalewbɛɛla,kouyemɔgɔjuguwni jurumutɔwyekosɛbɛ,koubɛuyɛrɛnɔgɔkajatɔyakɛu farisogonibaaralanɔgɔlenyabɛdugukolokan.

6Ocogokelenna,Elohimnakiritigɛukakokɛyɔrɔwkan kakɛɲɛniSodɔmɛkawkanɔgɔliye,in'afɔSodɔmu kiritigɛ

7NkaanyeLɔtikisi.katuguniAlahakilitoraIbrahimala, kaabilakabɔjamanatiɲɛnencɛma

8Aniadenmusowyejurumukɛdugukolokan,jurumu minnumakɛdugukolokankabiniHadamakawaatifoka naseawaatimakatugunicɛtundalenbɛadenmusowfɛ 9Afilɛ,afɔraabɔnsɔnbɛɛkola,sankololasɛbɛnfurakan, k'ubɔyenk'ubɔujula,kakiritigɛukanin'afɔSodɔmu kiritigɛ,anikacɛbɔnsɔnsitodugukolokankiritigɛdonna 10Okalola,IbrahimabɔraHeburunkataasigiKadɛsini SurcɛGerarkuluwla

11Kaloduurunancɛmancɛla,abɔrayenkasigikalili kɔlɔndala.

12Kalowɔɔrɔnancɛmancɛla,MatigitaarabɔSaraye,a y'afɔayecogominna,kakɔnɔta

13Ayedenkɛwolokalosabananna,kalocɛmancɛla, MatigiyekumafɔIbrahimayewaatiminna,sumantigɛ fɔlɔselila,Isakawolola

14Ibrahimayeadenkɛbolokotileseeginnanna,alede kɛramɔgɔfɔlɔyeminbolokolikakɛɲɛnilayiduyemin sigirasenkanfoabada

15Dɔgɔkunnaaninansanwɔɔrɔnanna,anseraIbrahimafɛ, kalilikɔlɔnla,any'anyɛrɛjiraala[in'afɔantuny'afɔ Sarayecogominnakoankaseginafɛ,atunnadenkɛ kɔnɔta.

16Anseginnakalowolonwulananna,kaSarasɔrɔkɔnɔma naanɲɛfɛ]anyedugawukɛaye,kakolatigɛlenwbɛɛfɔa ye,koakanasafoakadenkɛwɔɔrɔwɛrɛbange,kauye saniakasanka(ko)Isakatɔgɔniabɔnsɔnkawele

17AdenkɛwbɔnsɔnwbɛɛkakɛsiyawɛrɛwyeNkakabɔ Isakadenkɛwla,mɔgɔnakɛbɔnsɔnsenumaye,atɛnajate siyawɛrɛwcɛma

18K'amasɔrɔanakɛKɔrɔtalenbaniyɔrɔye,abɔnsɔnbɛɛ binnaElohimbolo,walisaakakɛMatigikajamanaye(a ka)tayekatɛmɛsiyawbɛɛkan,kakɛmasayani sarakalasebaawanisiyasenumaye

19Antaaraanfɛ,anyeminfɔaye,anyeobɛɛfɔSaraye, ufilabɛɛnisɔndiyarakosɛbɛ

20AyesarakabɔlandɔjɔyenMatigiyeminy'akisi,min tunb'anisɔndiyaasigiyɔrɔla,ayenisɔndiyaselikɛnin kaloinnatilewolonwulakɔnɔ,ayesarakabɔlanminjɔ kalilikɔlɔnla,okɛrɛfɛ.

21Ayebugudawjɔayɛrɛn'akabaarakɛlawyeoselila, kafanibuguseliselifɔlɔkɛdugukolokan

22Otilewolonwulakɔnɔnana,atunbɛnanimisifilani sagadenfilanisagawolonwulanibakɔrɔnkelenye sarakabɔlankankakɛjurumusarakaye,walisaaka jurumusarakasarakabɔMatigiye

23Sagawolonwulanisagadenwolonwulanisaga wolonwulaanibakɔrɔnwolonwulaaniujiridensarakawni uminfɛnsarakawkakɛbarikadalisarakaye.Ay'atulu bɛɛjenisarakabɔlankan,sarakaɲɛnatɔmɔlendonMatigi yekakɛkasadumanye

24Sɔgɔmaniwulafɛ,atunbɛfɛnkasadumanwjeni, wusulannigalu,niwusulan,nari,nimire,nitulumafɛnw

anifiniwayeninwolonwulaninnubɛɛsaraka,k'u mugumugu,k'uɲagamiɲɔgɔnnayɔrɔkelenna(ani)u saniyalendon

25Ayeoselikɛtilewolonwulakɔnɔ,aniakaso kɔnɔmɔgɔwbɛɛɲagalilaniadusukunbɛɛnianibɛɛye.

26AyedubaaDabagayeminy'adaabɔnsɔnna,katuguni ay'adakakɛɲɛniadiyanyekoyesabuay'adɔnaniay'a faamukotilennenyajiribɛnabɔaledelabɔnsɔnbanbaliw kama,anikisɛsenumadɔbɛnabɔalefɛ,walisaakakɛi n'afɔaleminyefɛnbɛɛda

27Ayedubakɛkaɲagali,kaninselitɔgɔdakoMatigika seli,oyenisɔndiyayeminkadiKɔrɔtalenbaAlaye

28Anyedugawukɛayefoabada,aniabɔnsɔnbɛɛmin tuguraakɔdugukolokanmɔgɔwbɛɛla,katuguniatunbɛ ninseliselikɛawaatila,kakɛɲɛnisankololasɛbɛnfura seereyaye.

29Odey'atoalatigɛrasankololasɛbɛnfurakanIsraɛlko la,koukafanibuguselikɛtilewolonwulakɔnɔni nisɔndiyaye,kalowolonwulananna,ominbɛsɔnMatigi ɲɛkɔrɔ-oyesariyayebadaaubɔnsɔnwbɛɛkɔnɔsanosan

30DontɛolasabualatigɛrabadaaIsraɛlkola,ukaoseli kɛkasigibuguwkɔnɔ,kajiribolodaukunna,kajiribolo buluwnijirisunwtakabɔbajila

31Ibrahimayejirisunwbolowta,kajiriɲumanwdenwta, kadonodonkasarakabɔlanlamininiobolowyesiɲɛ wolonwulatilekɔnɔsɔgɔma,atunbɛakaAlatanuka barikadaayefɛnbɛɛlaninisɔndiyaye

SABABU17NAN

1Dɔgɔkunduurunansanfɔlɔla,Isakayesintigɛninjubile donna,[1982AM]Ibrahimayedumunibakɛkalosabanan na,adenkɛIsakakasintigɛdonminna

2MisirakaAgardenkɛIsmaɛltunbɛafaIbrahimaɲɛkɔrɔ anɔna,IbrahimaɲagalilakadugawukɛAlayekatugunia y'adenwye,amasadentɛminna

3AhakilijigiraayekumaminnufɔayeLɔtifaralaafɛ donminna,anisɔndiyarakatuguniMatigiyekisɛdiama dugukolokanwalisaakadugukolociyɛnta,aniaye dugawukɛniadabɛɛyefɛnbɛɛDabagaye.

4SaranyeIsmaɛlyeabɛtulonkɛkadɔnkɛ,Ibrahimaye ɲagalibaye,ayekeleyadonIsmaɛllak'afɔIbrahimayeko: 'A'yeninjɔnmuson'adenkɛgɛnkabɔyen.sabunin jɔnmusodenkɛtɛnakɛciyɛntalayeninedenkɛIsakaye'

5OkogɛlɛyaraIbrahimaɲɛkɔrɔ,akajɔnmusoniadenkɛ kosɔn,koakaugɛnkabɔala.

6Alay'afɔIbrahimayeko:'Akanagɛlɛyaiɲɛkɔrɔ,den nijɔnmusokosɔn.Saranyefɛnofɛnfɔiye,ikaaka kumawlabatok'ukɛ;katuguniitɔgɔniibɔnsɔnnawele Isakadela»

7Nkanenaojɔnmusodenkɛkɛsiyabaye,katuguniabɔra ibɔnsɔnna.'

8Ibrahimawulilasɔgɔmadajoonafɛkaburunijifilendɔta k'udaAgarnidenkamankunwkank'abilakataa

9Abɔrakayaala-yaalaBɛrɛsebakungokolonkɔnɔ,jimin tunb'akɔnɔkaban,minnɔgɔtunbɛdenna,amasekataa ɲɛ,abinna.

10Abay'aminɛk'afilioliviyejiridɔkɔrɔ,kataaasigia kɛrɛfɛ,nɛgɛbereyɔrɔjansabuako:‘Atonekananeden kasayaye,asigilenkɔ,akasitɔ.

11Elohimkamɛlɛkɛdɔ,minyemɔgɔsenumawdɔye,o y'afɔayeko:'Munnaibɛkasi,Agar?Wulikadentak'a minɛibololakatuguniAlayeikanmɛn,ayedenye'

12Ay'aɲɛwyɛlɛ,ayekɔlɔndɔye,ataaraakadagafaji la,kaadendiama,awulilakataaParankungokolonfan fɛ

13Denbonyalendonkakɛbɛlɛkisɛtigiye,Alatunbɛafɛ, abayemusotaayeMisiradenmusowcɛma.

14Ayedenkɛwoloaye,ay'atɔgɔdakoNebayotisabua ko:«Matigitunbɛnekɛrɛfɛtumaminnaneyeawele tumaminna»

15Dɔgɔkunwolonwulananna,asanfɔlɔla,[2003AM] ninjubilekalofɔlɔla,ninkalotannifilala,kumakanw bɔrasankololaIbrahimakola,koayekantigiyakɛ Ibrahimakakumafɔlenwbɛɛla,koayeMatigikanu,ka tɔɔrɔbɛɛla,ayekantigiye.

16KuntigiMastêmânanaafɔAlaɲɛkɔrɔko:‘Afilɛ, IbrahimabɛadenkɛIsakakanu,akadiayekatɛmɛfɛn bɛɛkan.afɔayekoakasarakajɛnitakɛsarakabɔlankan,i naalajɛniabɛnanincifɔ,inaadɔnniayekantigiyeibɛ akɔrɔbɔfɛnofɛnna

17Matigiy'adɔnkoIbrahimatunyekantigiyeakatɔɔrɔw bɛɛlasabuatuny'akɔrɔbɔakajamananikɔngɔfɛ,kaa kɔrɔbɔnimasakɛwkanafoloye,k'akɔrɔbɔkokuraamuso fɛ,tumaminnamusotigɛra(afɛ),anibolokolifɛ.Atun y'akɔrɔbɔIsmaɛlniakajɔnmusoAgarsababufɛ,tuma minnaay'ubilakataa

18Ayeakɔrɔbɔfɛnofɛnna,ay'asɔrɔayekantigiye,a nimamuɲu,amamɛnkawalekɛkatuguniatunye kantigiyeaniMatigikanubagaye

SABABU18NAN

1Alay'afɔayeko:«Ibraham,Ibrahima».Ako:«Nefilɛ ninye»

2Ay'afɔko:«Ibɛidenkɛkanulenminkanu,(hali)Isaka, takataayɔrɔbala,kaasarakakuludɔkan,nebɛnamin jiraila»

3Awulilasɔgɔmadajoonafɛk'akafalisiri,k'aka kamalenninfilaniadenkɛIsakatakasarakajenitawjiri tigɛ,kataaoyɔrɔlatilesabananna,ayeyɔrɔyeyɔrɔjan 4Aserajikɔlɔndɔla,ay'afɔakakamalenninwyeko: 'Awkatoyannifaliye,nenicɛninbɛnataa(kɔfɛ),nian yebatokɛ,anbɛseginawma'

5Ayesarakajenitawjiritak'adaadenkɛIsakakan,ka tasumanimurutaabolo,ufilabɛɛtaaraɲɔgɔnfɛoyɔrɔla. 6Isakay'afɔafayeko:'NeFa'Ako:'Nefilɛninye,ne denkɛ.'Ay'afɔayeko:‘Tasumanimuruniyirifilɛ.Nka sarakajɛnitasagabɛmin,nefa?'

7Ako:‘Nedenkɛ,Alanasagadiayɛrɛmakakɛsaraka jɛnitaye’AgɛrɛlaAlakakuluyɔrɔla

8Ayesarakabɔlandɔjɔ,kajiribilasarakabɔlankan,kaa denkɛIsakasirik'abilasarakabɔlankanjirikan,kaabolo kɔrɔtakamurutakaadenkɛIsakafaga

9Nejɔlentoraaɲɛfɛ,animasakɛMastêmâɲɛkɔrɔ,Matigi ko:'Akanaafɔayekoakanaabolodacɛninkan,waa kanafoyikɛala,bawoney'ajirakoabɛsiranMatigiɲɛ.'

10Neyeawelekabɔsankololak'afɔayeko:‘Ibraham, Ibrahimaasirannakosɛbɛk'afɔko:'Afilɛ,(nefilɛnin ye).'

11Ney'afɔayeko:'Ikanaibolodacɛninkan,ikanafoyi kɛala.sabusisanney'ajirakoibɛsiranMatigiɲɛ,imai denkɛfɔlɔ,idenkɛfɔlɔbalinela'

12KuntigiMastêmâmaloyara.Ibrahimay'aɲɛkɔrɔtak'a filɛ,sagadendɔminɛna...abiɲɛwfɛ,Ibrahimataara sagadentak'akɛsarakajɛnitayeadenkɛnɔna

13Ibrahimay'oyɔrɔweleko'Matigiyeaye',foafɔrako Matigiyekuluminye,oyeSiyɔnkuluye.

14MatigiyeIbrahimatɔgɔwelesiɲɛfilanankabɔsankolo la,k'atoany'ajirakakumaafɛMatigitɔgɔla

15Ako:‘Neyekalineyɛrɛdela,Matigikoten,k’a masɔrɔiyeninkokɛ,k’amasɔrɔimaidenkɛkanulenbali nela,konenadugawukɛiye,anikaibɔnsɔnwcaya.Iko sankolodolow,IkocɛncɛnminbɛkɔgɔjidalaIbɔnsɔnna ajuguwkaduguwciyɛnta

16Dugukolokansiyawbɛɛnadugawusɔrɔibɔnsɔnwfɛ. Sabuiyenekankanminɛ,Ney'ajirabɛɛlakoiyekantigi yenefɛneyeminfɔiye,obɛɛla:Tagahɛrɛla'

17Ibrahimataaraakakamalenninwfɛ,uwulilakataa ɲɔgɔnfɛBɛrɛseba,Ibrahimasigirakalilikɔlɔndala

18Atunbɛoselikɛsanosan,tilewolonwulaninisɔndiya ye,atunbɛoseliweleMatigikaselikakɛɲɛnitile wolonwulaye,ataarakaseginhɛrɛla

19Ocogola,alatigɛrakasɛbɛnsankololasɛbɛnfurakan Israɛln'abɔnsɔnkolakoukaninselikɛtilewolonwulani selinisɔndiyaye

SABABU19NAN

1Dɔgɔkunfɔlɔsanfɔlɔla,Jubilesanbinaaninifilala, IbrahimaseginnakasigiHeburunkɛrɛfɛ,okɔrɔyeKiryatiArbaye,sanfila

2Sarankaɲɛnamayadonwdafarasanfɔlɔla,dɔgɔkun sabanansansabananna,asaraHeburun.

3Ibrahimataaradusukasikɛalak'asudon,any'akɔrɔbɔ k'adɔnniahakilimuɲuna,niamadimiadakɔnɔkumaw la.Ayemuɲulisɔrɔola,amajɔrɔ.

4AyemuɲulikɛniHetibɔnsɔnwye,walisaukayɔrɔdia maakasuwsudonyɔrɔminna

5Matigiyenɛɛmadiamaayelenwbɛɛɲɛna,ayehɛti denwdelinidususumaye,kakɔbafiladugukolodiama Mamrekɛrɛfɛ,n'oyeHeburunye,warijɛkɛmɛnaanina

6Uy'adeliko:«Annaodiimafu.nkaamasɔnk'otau bolofu,bawoayeyɔrɔinsɔngɔdi,waribɛɛlajɛlen,ay' abiriuɲɛkɔrɔsiɲɛfila,okɔfɛay'asuwsudonkulufila kɔnɔ.

7Sarankaɲɛnamayadonwbɛɛkɛrasankɛmɛnimuganni wolonwulaye,okɔrɔyekojubilesanfilanidɔgɔkunnaani nisankelen

8Iburahimakɔrɔbɔrakɔrɔbɔlitannanminna,k'asɔrɔaye kantigiye,kamuɲuhakilitafanfɛ

9Amakumakelenfɔjamanakɔnɔkumakankola,koAla y'afɔkoabɛnaodialeniakɔfɛbɔnsɔnma,ayeyɔrɔdeli yenk'akasuwsudonKatuguniasɔrɔlakantigiye,a sɛbɛnnenbɛsankolosɛbɛnfurakankoayeAlateriye

10Osannaaninanna,ayemusotaadenkɛIsakaye,atɔgɔ yekoRebɛka[2020AM][Bɛtuɛldenmuso,Nakɔridenkɛ, Ibrahimabalimakɛ]LabanbalimamusoaniBɛtuɛldenmuso BetuɛltunyeMɛlkadenkɛye,otunyeIbrahimabalimakɛ Nakɔrimusoye.

11Ibrahimayemusosabananta,atɔgɔkoKetura,kabɔa kasojɔndenwdenmusowcɛma,katuguniAgartunsaraka kɔnSaranɲɛAyedenkɛwɔɔrɔbangeaye,Zimramuni JoksanniMedanniMadiyanniIsbakniSuwa.

12Dɔgɔkunwɔɔrɔnanna,asanfilananna,Rebɛkaye denkɛfilawoloIsakaye,YakubaniEsawu

13[2046AM]Yakubatunyecɛnɔgɔlenye,cɛtilennentun don,Esawutunyemɔgɔfarimanye,forocɛ,kunsigitunbɛ minna,Yakubatunsigilenbɛfanibuguwkɔnɔ

14Denmisɛnwcayara,Yakubayesɛbɛnnidegenka Esawumakalankɛ,katuguniatunyeforotigiyeanisogo ɲininikɛla,ayekɛlɛdege,akakɛwalewbɛɛtunkajugu 15IbrahimatunbɛYakubakanu,nkaIsakatunbɛEsawu kanu

16IbrahimayeEsawukakɛwalewye,ay'adɔnkoYakuba tɔgɔniabɔnsɔnbɛnawele.ayeRebɛkawelekacifɔ Yakubakola,bawoatunb’adɔnkoalefanatunbɛ YakubakanukosɛbɛkatɛmɛEsawukan

17Ay'afɔayeko:Nedenmuso,ikanedenkɛYakuba kɔlɔsi,katugunialenakɛnenɔnadugukolokan,kakɛ dugawuyehadamadenwcɛma,aniSembɔnsɔnbɛɛnɔɔrɔ kama.

18Neb'adɔnkoMatiginaaɲɛnatɔmɔkakɛayɛrɛtaye, katɛmɛjamanabɛɛkandugukolokan

19Afilɛ,nedenkɛIsakabɛEsawukanukatɛmɛYakuba kan,nkaney'ayekoibɛYakubakanutiɲɛna 20Ikaɲumanyadɔfaraakan,iɲɛkatoalakanuyala Katugunianakɛdubayeanbolodugukolokankabini sisanfokanasedugukolokanbɔnsɔnbɛɛma

21Ibolowkabarikasɔrɔ,Idusukunkaɲagaliidenkɛ Yakubala.Katugunineyeakanukatɛmɛnedenkɛwbɛɛ kanAnadugawusɔrɔbadaa,Abɔnsɔnnadugukolobɛɛfa 22Nimɔgɔbɛsekadugukolocɛncɛnjate,abɔnsɔnfana najate.

23Matigiyedugawuminnukɛnineninebɔnsɔnye,olu bɛɛbɛnakɛYakubaniabɔnsɔntayetumabɛɛ 24Netɔgɔnadubaabɔnsɔndela,nebɛnbawtɔgɔ,Semni NuwabuniHenɔkiniMahalalɛliniEnɔsiniSɛtini Hadama

25Olunakɛsankolojusigilanwsigiliye,kadugukolo barikabonya,kayeelenwbɛɛkurayasankolola

26AyeYakubaweleabaRebɛkaɲɛkɔrɔk'asusukaduba ayek'afɔaye.

27'Yakuba,nedenkɛkanulen,nenibɛminkanu,Alaka dugawukɛiyekabɔsankolosanfɛ,aniayedugawubɛɛdi ima,ayedugawuminnukɛHadamaniHenɔkiniNuhun niSɛmAyefɛnminnubɛɛfɔneye,aniayelayidutakoa bɛnafɛnminnubɛɛdinema,akaolubɛɛnɔrɔinii bɔnsɔnwnafoabada,kakɛɲɛnisankolodonwye dugukolosanfɛ

28MastêmâNiwtɛnaikuntigiyawalaibɔnsɔnkanwalisa k'ikɔdonMatigima,aleminyeikaAlayekabinibifo abada

29MatigiElohimkakɛfayeenidenkɛfɔlɔye,anijamafɛ tumabɛɛ»

30Tagahɛrɛla,nedenkɛ'UfilabɛɛbɔraIbrahimafɛ ɲɔgɔnfɛ.

31RebɛkayeYakubakanuniadusukunbɛɛnianibɛɛye, katɛmɛEsawukankosɛbɛnkaIsakatunbɛEsawukanu kosɛbɛkatɛmɛYakubakan.

SABABU20NAN

1Jubilesanbinaaninifilananna,dɔgɔkunwolonwulanan sanfɔlɔla,IbrahimayeIsmaɛlwele,[2052(2045?)AM] aniadenkɛtannifila,aniIsakaniadenkɛfila,aniKetura denkɛwɔɔrɔaniudenkɛw

2Ay'afɔuyekoukaMatigikasirakɔlɔsikouka tilennenyakɛ,kaumɔgɔɲɔgɔnkanu,kakɛnincogola mɔgɔwbɛɛcɛmawalisaukelen-kelenbɛɛkataamauko lacogominnakakirinitilennenyakɛdugukolokan

3Ukaudenkɛwbolokolikakɛɲɛniayelayidumintaufɛ, ukanaukɔdonMatigiyesiraminnucianma,olubɛɛ kininfɛwalanumanfɛ.ankaanyɛrɛtangajatɔyani nɔgɔlenyabɛɛma,[kaanyɛrɛbilajatɔyaninɔgɔlibɛɛlaan cɛma]

4Nimusowalimabaarakɛmusodɔyejatɔyakɛawcɛma, awk'ajeninitasumaye,ukanajatɔyakɛn'ayeuɲɛwniu dusukunwfɛUkanamusofuruKanandenmusowla katuguniKananbɔnsɔnnabɔjamanakɔnɔ.»

5Ay'afɔuyekocɛfarinwkakiritigɛaniSodomɛkawka kiritigɛ,usaraukajuguyakosɔn,usaraukajatɔyaniuka nɔgɔliniukaɲɔgɔntiɲɛnikosɔnjatɔyakosɔn.

6'A'yeawyɛrɛtangajatɔyaninɔgɔlenyabɛɛma,ani jurumunɔgɔlibɛɛma,walisaawkanaantɔgɔkɛdangaye, kaawkaɲɛnamayabɛɛkɛsɔgɔsɔgɔninjɛye,kaawdenkɛw bɛɛhalakinpanfɛ,kadangalenwkɛikoSodɔmu,aniaw tolenwbɛɛikoGomɔridenw'

7Nedenw,neb'awdeli,awkasankololaAlakanu,kanɔrɔ akacifɔlenwbɛɛlaAwkanataamaukaboliwniuka nɔgɔwnɔfɛ

8Awkanaalamɔlenwwalimaalanɔgɔlenwdilanaw yɛrɛwyeSabuuyefuye,NisitɛukɔnɔSabuuye(cɛw) bolobaaraye,Wamɔgɔminnubɛɛbɛujigidaukan,olu bɛɛtɛujigidafoyikan.

9Awkanabaarakɛuye,awkanaubato,nkaawkabaara kɛAlakɔrɔtalenbaye,kaabatotumabɛɛburuniikaji,I kadugawukɛikɔnɔbaradenniikajamanadenwye,anii kabaganwniikasagaw

10Awnakɛdugawuyedugukolokan,Dugukolokan siyawbɛɛnaawnegedonawla,kadubaawdenkɛwyene tɔgɔla,walisaukadugawusɔrɔikone

11AyenilifɛnwdiIsmaɛlniadenkɛwniKeturadenwma, kaubilakataaadenkɛIsakafɛ,kafɛnbɛɛdiadenkɛ Isakama

12IsmaɛlniadenkɛwniKeturadenkɛwniudenkɛwtaara ɲɔgɔnfɛkabɔParankataaseBabilonɛdondawma, jamanabɛɛla,kɔrɔnfanfɛ,aɲɛsinnenbɛkungokolonma 13Ufaralaɲɔgɔnkan,utɔgɔdarakoArabuwni Ismaɛlkaw

SABABU21NAN

1Jubiledɔgɔkunwolonwulanansanwɔɔrɔnanna,Ibrahima yeadenkɛIsakawele,ka[2057(2050?)AM]cifɔamako: ‘Nekɔrɔla,nemanekasayadondɔn,nefalendonneka donwna

2Afilɛ,nesibɛsankɛmɛnibiwolonwulaniduurula,ne kaɲɛnamayadonwbɛɛla,nehakilitoraMatigila,kaaɲini ninedusukunbɛɛyekaasagokɛ,kataamatilennenyalaa kasirawbɛɛla.

3neniyeboliwkoniya,<kabaarakɛbagawyene mafiɲɛya,neyenedusukunninenidi>walisanekane danbagasagokɛ

4KatugunialedeyeAlaɲɛnamaye,asenumanikantigi don,atilennendonkatɛmɛfɛnbɛɛkan,atɛsɔn(cɛw)ma, atɛsɔnnilifɛnwmasabuAlatilennendon,abɛkiritigɛ mɔgɔminnubɛɛkan,minnubɛakacifɔlenwtiɲɛ,kaaka layidumafiɲɛya.

5Efana,nedenkɛ,ikaakacifɔlenwniakasariyakolow niakakiriwlabato,ikanataamakoharamulenwnija nɔgɔlenwnijawulilenwnɔfɛ

6Awkanabaganwwalabaganwwalakɔnɔwbɛɛjolidun sankolola.

7Niiyedɔfagakakɛhɛrɛsarakayeminbɛsɔn,ik'ofaga, k'ajolibɔnsarakabɔlankan,anisarakasarakatulubɛɛbɔn sarakabɔlankannimuguɲumanyeanitulusaraka ɲagaminennituluye,n'aminfɛnsarakaye-awk'ubɛɛkɛ ɲɔgɔnfɛsarakajɛnitasarakabɔlankanoyekasadumanye Matigiɲɛkɔrɔ.

8Inabarikadalisarakatulubɔtasumakanminbɛ sarakabɔlankan,anikɔnɔbaratulu,anikɔnɔbaranisugunɛ filatulubɛɛ,aniukantulubɛɛ,anikɔkolonisugunɛkan,i kaobɔnisugunɛwye

9Awyeninnubɛɛdikakɛkasadumanyeminkadi Matigiɲɛkɔrɔ,n'ukadumunikɛsarakaniaminfɛnsaraka ye,kakɛkasadumanye,kakɛnbuuruyeminbɛdiMatigi ma

10Awk'asogodunodonniatilefilananna,tilekanabin akantilefilanannafoakadun,foyikanatoatilesabanan nasabuamandi[k’amasɔrɔamasɔn]aniakanaduntun, adunbagawbɛɛnajurumulaseuyɛrɛma;katuguniney'a sɔrɔasɛbɛnnenbɛnebɛnbawkakitabuwkɔnɔ,aniHenɔki kakumawkɔnɔ,aniNuhunkakumawkɔnɔ

11Inakɔgɔkɛikasarakawbɛɛkan,layidukɔgɔkanadɛsɛ ikasarakawbɛɛlaMatigiɲɛkɔrɔ

12Sarakayiriwtafanfɛ,awk'awjantoawkanananijiri wɛrɛwyesarakabɔlankamakafaraninnukan:sipere,baji, amande,shɔ,pini,sɛdiri,savin,toro,oliviye,mire,laurel, aspalathus

13Ojirisuguwbɛdasarakabɔlankansarakajukɔrɔ,in'a fɔucogoyakɔrɔbɔra,ukanajiritigɛlenwalimadibisidao kan,(nka)jirigɛlɛnnisaniyalen,jalakitɛ,falenfɛnmankan nifalenkuraawkanajirikɔrɔda(okan),[k’amasɔrɔa kasabanna]bawokasatɛakɔnɔtugunin’afɔfɔlɔ

14ninjirisuguwkɔ,ibɛnadɔwɛrɛbila(sarakabɔlankan), katuguniakasajɛnsɛnnendon,akasakasatɛyɛlɛnsankolo la

15Nedenkɛ,ikaocilabatok'akɛwalisaikatilennenya kɛikakɛwalewbɛɛla

16Ifarikolosaniyatumabɛɛ,kaikonijiyesaniikagɛrɛ sarakabɔlankan,kaibolowniisenwkosaniikagɛrɛ sarakabɔlanla.Niiyesarakabɔkaban,ikaitɛgɛwnii senwkokokura»

17JolisikanabɔawlawalaawkafiniwkanIkaiyɛrɛ kɔlɔsi,nedenkɛ,jolima,iyɛrɛkɔlɔsikosɛbɛadatuguni buguriye

18Awkanajolisidunkatugunionidedon.awkanajolisi dun

19Awkananilifɛnwtahadamadenjolikosɔn,walisaa kanabɔnk'asɔrɔumakiritigɛ.sabujoliminbbn,odeb

dugukolojurumubila,dugukolotsekasaniyakabmgjoli lafoabnbaajolif.

20Awkananilifɛnwalanilifɛntahadamadenjolikosɔn, jolinɔna,walisaawkasɔnMatigiKɔrɔtalenbaAlaɲɛkɔrɔ. sabualedeyemɔgɔɲumanwlafasabagaye,walisaikakisi kojugubɛɛma,aniwalisaakaikisisayasugubɛɛma

21Nedenkɛ,neb'ayekohadamadenwkakɛwalewbɛɛye jurumunijuguyaye,ukakɛwalewbɛɛyenɔgɔliniko haramulenyeaninɔgɔlenyaye,Tilenbaliyasitɛufɛ

22Ik'iyɛrɛkɔlɔsi,walisaikanataamaukasirawkan,ka taamaukasirawkan,kajurumukɛkasesayamaAla KɔrɔtalenbaɲɛkɔrɔN'otɛ,anaaɲɛdadogoila,kaidoni kajurumuwbolo,kaijubɔjamanakɔnɔ,ibɔnsɔnfanana kabɔsankolojukɔrɔ,Itɔgɔniibɔnsɔnnahalakikabɔ dugukolobɛɛla

23Awkaawkɔdonukakɛwalewbɛɛlaaniuka nɔgɔlenyabɛɛla,kaAlaKɔrɔtalenbakalaadilikanwlabato, kaasagokɛkatilennenyakɛfɛnbɛɛla

24Anadubaiyeikakɛwalewbɛɛla,katilennenyajiridɔ lawulikabɔiladugukolobɛɛkɔnɔ,dugukolobɔnsɔnbɛɛ la,Netɔgɔniitɔgɔtɛnaɲinɛsankolojukɔrɔfoabada

25Taganedenkɛhɛrɛla.AlaKɔrɔtalenba,nekaAlaanii kaAla,kabarikadonilakaasagokɛ,Waakadugawukɛ ibɔnsɔnwbɛɛniibɔnsɔntolenwyemɔgɔwkabɔnsɔnbɛɛ lafoabada,nidugawutilennenwbɛɛye,Walisaikakɛ dugawuyedugukolobɛɛkan' 26Abɔraalaniɲagaliye

SABABU22NAN

1Jubilesanbinaanininaaninandɔgɔkunfɔlɔla,san filananna,okɔrɔyekoIbrahimasarasanminna,Isakani Ismaɛlbɔrakalilikɔlɔnkɔnɔkadɔgɔkunselikɛ-okɔrɔye kosumantigɛfɔlɔseli-kaselikɛIbrahima,ufa,ani Ibrahimanisɔndiyarakatuguniadenkɛfilanana 2IsakatunbɛnafolocamansɔrɔBɛrɛseba,Isakatundelila kataaabolofɛnwlajɛkaseginafafɛ.

3Odonwna,Ismaɛlnanaafaye,ufilabɛɛnanaɲɔgɔnfɛ, Isakayesarakajɛnitakɛsarakaye,k'olaseafaka sarakabɔlankan,ayemindilanHeburun.

4Ayebarikadalisarakakɛkanisɔndiyaselikɛabalimakɛ Ismaɛlɲɛkɔrɔ,Rebɛkayegatokuradilannisumankuraye, k'udiadenkɛYakubama,kataan'uyeafaIbrahimama, kabɔjamanajiridenfɔlɔwla,walisaakadumunikɛkafɛn bɛɛDabagadunusaniakasa

5IsakafanayebarikadalisarakaɲumanciIbrahimama Yakubabolowalisaakadumunikɛkaminnikɛ

6Ayedumunikɛkaminnikɛ,kadubaAlaKɔrɔtalenbaye, aleminyesankolonidugukoloda,minyedugukolo tulumafɛnwbɛɛda,kaudihadamadenwdenwma,walisa ukadumunikɛkaminnikɛ,kadubauDabagaye

7'SisannebɛbarikadaIye,nekaAla,katuguniiyeneye bi,afilɛ,neyesankɛmɛnisabanitanniduuruye, cɛkɔrɔbadon,tilefalenbɛnela,nekadonwbɛɛkɛrahɛrɛ yenebolo'

8Iyefɛnofɛndineninedenwmanekaɲɛnamayabɛɛ kɔnɔ,nejugukanpanmasesɔrɔnekanfokanasebima.

10AyeYakubawelek'afɔko:'NedenkɛYakuba,bɛɛka Alakadugawukɛiye,kabarikadonilakatilennenyakɛ, aniasagokɛaɲɛkɔrɔ,aniakainiibɔnsɔnsugandiwalisa awkakɛjamayeakaciyɛnyekakɛɲɛn'asagoyetuma bɛɛ'

11E,nedenkɛYakuba,igɛrɛnelakanesusu.'Agɛrɛlaa lak’asusu,k’afɔko:‘NedenkɛYakuba,aniAla Kɔrɔtalenbadenwbɛɛ,fokasesifabɛɛma:Alaka tilennenyakisɛdiimaAkaidenkɛdɔwsaniyadugukolo bɛɛcɛma;Siyawkabaarakɛiye,Siyawbɛɛkaubirii bɔnsɔnɲɛkɔrɔ.

12Ikabarikasɔrɔmɔgɔwɲɛkɔrɔ,kafangakɛSɛtibɔnsɔn bɛɛkanOtumanafɛ,ikakɛwalewniidenwkakɛwalew natilennenyasɔrɔ,Waunakɛsiyasenumaye.

13KɔrɔtalenbaAlakadubawbɛɛdiima,ayedubaminnu kɛnela,aniayedugawuminnukɛNuhunniHadamaye Ukalafiɲɛibɔnsɔnkunkolosenumakankabɔbɔnsɔnna kataabɔnsɔnwɛrɛlafoabada

14Akaisaniyatilenbaliyaninɔgɔlenyabɛɛla,walisaika jurumuwbɛɛyafaima.Iyeokɛnidɔnbaliyaye.Waaka barikadonila,KadugawukɛiyeIkadugukolobɛɛciyɛn tawa?

15Akalayidukuradoniniɲɔgɔncɛ.Walisaikakɛaka siyayeakaciyɛnyewaatibɛɛ,waakakɛAlayeinii bɔnsɔnbolotiɲɛnitilennenyaladugukolokandonwbɛɛ kɔnɔ.

16E,nedenkɛYakuba,ihakilitonekakumawla,Ifa Ibrahimakacifɔlenwlabato:Ikaiyɛrɛfarasiyawkan,i kanadumunikɛn'uye,ikanaikɛkakɛɲɛn'ukakɛwalew ye,ikanakɛujɛɲɔgɔnyeKatuguniukakɛwalewnɔgɔlen don,UkasirawbɛɛyeNɔgɔliniharamulenninɔgɔlenya ye.

17Ub'ukasarakawbɔmɔgɔsalenwye,kajinɛjuguwbato, kadumunikɛkaburuwsanfɛ,Ukakɛwalewbɛɛyefuye, foyitɛ.

18Dusukunt'ulakafaamuyalisɔrɔ,Uɲɛwt'ayeuka kɛwalewyeminye,waubɛfilicogominnak'afɔjiribolo dɔyeko:'EyenekaAlaye,'anikabakurundɔyeko:'Iye neMatigiye,eyenekisibaaye'[Dusukunt’ula]

19Ekɔni,nedenkɛYakuba,KɔrɔtalenbaAlakaidɛmɛ,ka sankololaAlakadugawukɛiye,kaibɔukanɔgɔyaniu kafiliwbɛɛla

20NedenkɛYakuba,ik'ijantoikanamusotaKanan denmusowsila.Sabuabɔnsɔnbɛɛkakankabɔdugukolo kan

21Hamukajurumukosɔn,Kananyefilikɛ,abɔnsɔnbɛɛ nahalakikabɔdugukolokananiatolenwbɛɛla,mɔgɔsi tɛnabɔalakiritigɛdonna

22Bolibatobagawnimɔgɔnɔgɔlenwbɛɛfana a)Jigiyatɛnakɛulaɲɛnamawkajamanakɔnɔ; (b)Hakilijigintɛnakɛuladugukolokan

(c)KatuguniunajiginkataaSalola (d)Unataajalakiyɔrɔla, Sodɔmudenwbɔradugukolokancogominna,boliw batobagawbɛɛnabɔsiocogokelenna.

23Ikanasiran,nedenkɛYakuba,Ikanasiran,Ibrahima denkɛ,KɔrɔtalenbaAlak'ikisihalakilima,anikaikisifili sirawbɛɛma.

9NeAla,ikamakariniikahɛrɛkakɛIkajɔnkɛnia denkɛwbɔnsɔnye,walisaukakɛiyesiyasugandilenye aniciyɛnyekabɔdugukolokansiyawbɛɛcɛmakabini sisanfokanasedugukolobɔnsɔnwbɛɛma,fokanase siyawbɛɛma.

24Neyeninsojɔneyɛrɛyewalisanekanetɔgɔdaakan dugukolokan.adirainiibɔnsɔnmabadaa-badaa.sabui nanekasojɔkanetɔgɔsabatiAlaɲɛkɔrɔfoabada,i bɔnsɔnniitɔgɔnajɔdugukolokanmɔgɔwbɛɛla.’

25Ayecifɔlidabilakadubaaye.

26Ufiladalentunbɛɲɔgɔnfɛdilankelenkan,Yakuba sunɔgɔraafacɛIbrahimadisila,ay'asususiɲɛwolonwula, akakanuyaniadusukunnisɔndiyaraakosɔn.

27Ayedugawukɛayeniadusukunbɛɛyek'afɔko:‘Ala Kɔrɔtalenba,bɛɛkaAla,bɛɛDabaga,minyenelabɔ KaldekawkaUri,walisaakaninjamanadinema,walisa nekakɛaciyɛnyefoabada,aninekakisɛsenumasigisen kan,DubabɛKɔrɔtalenbayefoabada.

28AyedubaYakubayek'afɔko:‘Nedenkɛ,nebɛ nisɔndiyaminkolaninedusukunbɛɛninekakanuyabɛɛ ye,ikanɛɛmaniikamakarikabonyaaleniabɔnsɔnkan tumabɛɛ

29Ikanaabila,ikanaabilafoyilakabinisisanfobadaa donw,iɲɛkadaakananiabɔnsɔnkan,walisaik'atanga, kadubaaye,k'asaniyain'afɔjamanaikaciyɛnye

30Ikadugawubɛɛkɛayekabinisisanfobadaadonwbɛɛ, kaikalayiduniikanɛɛmakuradonaniabɔnsɔncɛka kɛɲɛniidiyanyekobɛɛyedugukolokanmɔgɔwbɛɛye'

SABABU23NAN

1AyeYakubabolokɔfɛfɛnfiladaaɲɛwkan,kaalakaAla tanu,kaaɲɛdadatuguk'asenwkɔrɔtakasunɔgɔbanbali sunɔgɔ,kalajɛabɛnbawfɛ

2Obɛɛn'ata,Yakubadalentunbɛadisila,atunt'adɔn koafacɛIbrahimasara.

3Yakubakununnakabɔsunɔgɔla,Ibrahimanɛnɛnaiko jikuru,ako:‘Fa,fa’Nkamɔgɔsituntɛyenmintunbɛ kuma,ay'adɔnkoasara.

4AwulilakabɔadisilakabolikataaafɔabaRebɛkaye RebɛkataaraIsakafɛsufɛk'afɔayeUtaaraɲɔgɔnfɛni Yakubaniuye,fitinɛtunbɛabolo,udonnatumaminna, uyeIbrahimadalensɔrɔasalen

5Isakay'ibiriafaɲɛdalakakasik'asusu

6OkumakanwmɛnnaIbrahimakasokɔnɔ,adenkɛIsmaɛl wulilakataaafaIbrahimafɛ,kakasiafaIbrahimani Ibrahimakasomɔgɔwbɛɛkosɔn

7AdenkɛwIsakaniIsmaɛly'asudonkɔbafilakɔnɔ,a musoSarakɛrɛfɛ,ukasilaakosɔntilebinaani,akasocɛw bɛɛ,aniIsakaniIsmaɛl,aniudenkɛwbɛɛ,aniKetura denkɛwbɛɛ.Iburahimakasidonwtɛmɛna.

8Ayesankɛmɛnibiwolonwulaniduurukɛsankɛmɛni biwolonwulaniduurula,ayesankɛmɛnibiwolonwulani duurukɛ

9Katuguniubɛnbawkaɲɛnamayadonwtunyesantanni kɔnɔntɔnyeSanjibakɔfɛ,uy’adaminɛkabonyakatɛmɛ jubilesantannikɔnɔntɔnkan,kadɔgɔyajubilewla,ka kɔrɔbayajoona,kafaukadonwlatɔɔrɔcamankosɔnaniu kasirajuguwkosɔn,foIbrahima

10IbrahimatundafalendonakakɛwalewbɛɛlaMatigiɲɛ kɔrɔ,atunkadiayetilennenyalaasibɛɛlaAmaseka jubilenaanidafaakaɲɛnamayakɔnɔ,tumaminnaakɔrɔla juguyakosɔn,kafaakadonwla

11Denmisɛnminnubɛnawulikabɔninwaatiinnafoka sekiritigɛbadonma,olubɛɛbɛnakɔrɔyajoona,sanniuka

jubilefiladafa,ukadɔnniyabɛnaubilaukɔrɔyakosɔn Dugukoloukadɔnniyabɛɛbɛnatunun

12Odonwna,nimɔgɔdɔbɛsankelennitilala,unaafɔa kolako:‘Asibɛsanjan,akawaatifanbayedimini dusukasinitɔɔrɔye,hɛrɛtɛyen.

13Katugunibalawubɛtugubalawukɔ,jogindabɛtugu jogindala,tɔɔrɔbɛtugutɔɔrɔla,kibarujuguwbɛnakibaru juguwkan,banawbɛtugubanawkɔ,anikiritigɛjuguwbɛɛ in'afɔninnu,bananibɔgɔbɔgɔli,nɛnɛninɛnɛnijikuruw, anisumaya,nifarigan,nisunɔgɔnikɔngɔ,anisaya,ni npannijɔnya,anifɛnbɛɛbalawunidimisuguyaw’

14Omɔgɔwbɛɛnakɛbɔnsɔnjugudɔkan,minnubɛsariya tiɲɛdugukolokan.

15Otumanafɛ,unaafɔko:'Bɛnbawkadonwtunkaca (hali),fokasesanbakelenma,wautunkaɲi;nkaafilɛ, ankaɲɛnamayadonw,nimɔgɔyesancamankɛ,oyesan bisabanitanye,niabarikakabon,sanbininaani,anio juguw,hɛrɛtɛninbɔnsɔnjuguindonwna'

16Obɔnsɔnkɔnɔ,denkɛwnaufawniucɛkɔrɔbawjalaki jurumunitilenbaliyakola,aniudakumawnikojuguba minnubɛkɛ,aniukalayidubilalikola,Matigiyelayidu mintauniacɛ,koukaakacifɔlenwbɛɛlabatoanik'aka sariyakolowbɛɛlabato,anikaakasariyabɛɛlabato,k'a sɔrɔumabɔukininbolofɛwalimaukininbolofɛ

17Katugunibɛɛyekojugukɛ,dabɛɛbɛtilenbaliyafɔ,uka kɛwalewbɛɛyenɔgɔniharamulenye,ukasirawbɛɛye nɔgɔninɔgɔanihalakiliye

18Afilɛ,dugukolonahalakiukakɛwalewbɛɛkosɔn, ɛrɛzɛnsunkisɛnitulutɛnakɛyenBaganwnibaganwni kɔnɔwnikɔgɔjijɛgɛwbɛɛnahalakiɲɔgɔnfɛhadamadenw kosɔn.

19Unakɛlɛkɛɲɔgɔnfɛ,denmisɛnwnimɔgɔkɔrɔbaw, cɛkɔrɔbawnidenmisɛnninw,faantanwninafolotigiw, dɔgɔmanninwnimɔgɔbaw,anidelilikɛlanikuntigi,sariya nilayidukosɔnUɲinɛnacifɔlenwnilayiduwniseliwni kalownilafiɲɛdonwnijubilewnikiritigɛlawbɛɛkɔ 20Unajɔ<nibɛlɛkisɛwni>npanwnikɛlɛlawalasak'u laseginsirakan;nkautɛnakɔseginfojolicamankabɔn dugukolokanɲɔgɔnfɛ

21Minnukisilendon,olutɛnaseginkabɔukajuguyala kataatilennenyasirakan,nkaubɛɛnauyɛrɛkɔrɔta nanbaraninafolola,walisaukelen-kelenbɛɛkau mɔgɔɲɔgɔntabɛɛta,katɔgɔbatɔgɔfɔ,nkatiɲɛtɛ, tilennenyatɛ,kayɔrɔsenumawnɔgɔniunɔgɔliniunɔgɔli ye

22ɲangilibanakɛninbɔnsɔnninnukakɛwalewlakabɔ Matigiyɔrɔ,anaudonnpannikiritigɛnijɔnyala,kau minɛkaudun.

23Anasiyawɛrɛwkajurumutɔwkununukama,makaritɛ minnuna,hinɛtɛminnuna,animinnutɛnamɔgɔsiyɛrɛ bonya,mɔgɔkɔrɔbawnidenmisɛnninw,walimamɔgɔsi, katuguniukajuguaniubarikakabonkakojugukɛka tɛmɛhadamadendenwbɛɛkanUnafariyakɛIsraɛlma, kasariyatiɲɛYakubama,Jolicamannabɔndugukolokan, mɔgɔsitɛnalajɛanikasudon

24Odonwna,unapɛrɛnnikanbayeko:«Kaweleka delilikɛwalisaukakisijurumutɔwbolo,siyawɛrɛw.Nka mɔgɔsitɛnakisi

25Denmisɛnwkunkolonafinnikunsigijɛmanye, Denmisɛnminsibɛdɔgɔkunsabala,onakɛin'afɔcɛmin sibɛsankɛmɛla,ujanyanatiɲɛtɔɔrɔnidegunfɛ

26Odonwna,denmisɛnwnadaminɛkasariyawkalan,ka cifɔlenwɲini,kasegintilennenyasirakan.

27Donwnadaminɛkacayakacayaomɔgɔwdenwcɛma Foukadonwkasurunyasanbakelenna.Wakasesan hakɛcamanmakatɛmɛ(sanni)kan,otunyetilehakɛye.

28CɛkɔrɔbasitɛnakɛWalamɔgɔsi<t>wasaakadonw na,katugunibɛɛnakɛ(in'afɔ)denmisɛnwnifunankɛninw

29Ukadonwbɛɛnadafakaɲɛnamayahɛrɛninisɔndiyala, SitanɛnihalakibagajugusitɛnakɛyenKatuguniuka donwbɛɛnakɛdubawnikɛnɛyadonwye

30Owaatila,Matiginaakajɔnwkɛnɛya,unawulika hɛrɛbaye,kaujuguwgɛnMɔgɔtilennenwnayelikɛka barikadauye,kanisɔndiyaninisɔndiyayebadaa-badaa, kaukakiriwbɛɛyeaniukadangabɛɛyeujuguwkan

31Ukolownalafiɲɛdugukolokan,uniwnanisɔndiya kosɛbɛ,unaadɔnkoMatigidebɛkiritigɛ,kamakarikɛ mɔgɔkɛmɛnibacamannaaniakanubagawbɛɛla

32E,Musa,ikaninkumawsɛbɛnsabuusɛbɛnnanin cogola,waubɛsɛbɛn(u)sankolosɛbɛnfurakanwalasaka kɛseereyayemɔgɔwkabɔnsɔnwyefoabada

SABABU24NAN

1Ibrahimasalenkɔfɛ,MatigiyedugawukɛadenkɛIsaka ye,awulilakabɔHeburunkataasigiYelikɔlɔnla,nin Jubilesandɔgɔkunsabanansanfɔlɔla,sanwolonwula

2Dɔgɔkunnaaninansanfɔlɔla,kɔngɔdɔdaminɛnajamana kɔnɔ,[2080AM]kɔngɔfɔlɔminkɛraIbrahimakawaatila.

3Yakubayelenburubasɛnɛ,Esawubɔraforolakɔngɔtun b'alaAy'afɔabalimakɛYakubayeko:'Ikanindaga bilenmandɔdinema.'Yakubay'afɔayeko:'Ika [primogeniture,this]bangekɔlɔsihakɛfeerenema,nena burudiima,anininlenburubaindɔwfana'

4Esawuy'afɔadusukunnako:'Nenasa.Nafajumɛnbɛ nebolo,okɔrɔsigijogobɛ?

5'Ay'afɔYakubayeko:'Nebɛodiima'Yakubako:‘I kalinelabi,’ayekaliala.

6YakubayenbuurunidagadiabalimakɛEsawuma,aye dumunikɛfoakafa,Esawuyeakafasodenɲumanya mafiɲɛya.Odey'atoEsawutɔgɔdarakoEdɔmu,Yakuba yedagabilenmanmindiamaakafasodenɲumanyakosɔn 7Yakubakɛracɛkɔrɔbaye,Esawujiginnakabɔaka bonyala.

8Kɔngɔbadonnajamanakunna,IsakajiginnaMisiradugu kɔnɔnindɔgɔkunsanfilananna,kataaFilisitikawka masakɛfɛGerari,Abimelɛki.

9Matigiy'iyɛrɛjiraalak'afɔayeko:'IkanajiginMisira Ikasigijamanaminnanebɛnaafɔiye,kasiginin jamanainkɔnɔ,nenakɛifɛkadubaiye»

10Nenaninjamanabɛɛdieniibɔnsɔnma,neyekalili minkɛifaIbrahimaye,nenaosabati,nenaibɔnsɔncaya ikosankolodolow,kaninjamanabɛɛdiibɔnsɔnwma.

11Dugukolokansiyawbɛɛnadugawusɔrɔibɔnsɔnwfɛ, katuguniifayenekanlabato,kanekacikanwninekaci fɔlenwninekasariyawninekalaadilikanwnineka layidumaraSisan,ikaNekankanminɛkasiginin jamanainkɔnɔ.’

12AyedɔgɔkunsabakɛGelardugukɔnɔ

13Abimelɛkiyecibilaakola,[2080-2101AM]aniaka fɛnbɛɛkola,ko:'Mɔgɔomɔgɔmanamagaalawalimaa tafɛnofɛnna,otigibɛsa'

14IsakabarikabonyanaFilisitikawcɛma,ayenafolo camansɔrɔ,misiwnisagawniɲɔgɔmɛwnifaliwanisoba. 15AyedannikɛFilisitikawkajamananakananiaye siɲɛkɛmɛ,Isakabonyalendonkosɛbɛ,kaFilisitikaw keleyaala.

16IbrahimakajɔnwyekɔlɔnminnubɛɛsɔgɔIbrahimaka ɲɛnamayakɔnɔ,FilisitikawtunyeubaliIbrahimasalen kɔfɛ,kaufadugukolola.

17Abimelɛkiy'afɔIsakayeko:'Taaanfɛ,k'amasɔrɔi fangakabonkosɛbɛkatɛmɛankan',Isakabɔrayen dɔgɔkunwolonwulanansanfɔlɔla,kataasigiGerarkɔwla 18AfaIbrahimakajɔnkɛwyejikɔlɔnminnusɔgɔ, FilisitikawtunyeminnudatuguafaIbrahimasalenkɔfɛ,u yeutɔgɔwdatugunin'afɔafaIbrahimay'utɔgɔdacogo minna

19Isakakabaarakɛlawyekɔlɔndɔsɔgɔkɔdingɛkɔnɔ,ka jiɲɛnamasɔrɔ,GerarsagagɛnnawyesɔsɔlikɛniIsakaka sagagɛnnawye,k'afɔko:‘Jiyeantaye’Isakayekɔlɔn tɔgɔdako‘Perversity’,bawoutunyefɛnjuguyeanfɛ. 20Uyekɔlɔnfilanansɔgɔ,uyekɛlɛkɛofanakosɔn,ay'o tɔgɔdako«juguya»Awulilakabɔyenkakɔlɔnwɛrɛ sɔgɔ,okosɔnumakɛlɛkɛ,ay’atɔgɔdako‘So’,Isakako: ‘Matigiyeyɔrɔdianmasisan,ancayarajamanakɔnɔ 21Awulilakabɔyenkataakalilikɔlɔnnadɔgɔkunfɔlɔ sanfɔlɔla[2108AM]Jubilesanbinaanininaanikɔnɔ. 22Matigiy'iyɛrɛjiraalaosufɛ,kalofɔlɔkalokuradon na,k'afɔayeko:'NeyeifaIbrahimakaAlayeIkana siran,katuguninebɛifɛ,nenadubaiye,kaibɔnsɔncaya ikodugukolocɛncɛn,nekajɔnkɛIbrahimakosɔn'

23Ayesarakabɔlandɔjɔyen,afaIbrahimatunyeminjɔ fɔlɔ,ayeMatigitɔgɔwele,kasarakabɔafaIbrahimaka Alaye

24Uyekɔlɔndɔsɔgɔkajiɲɛnamasɔrɔ

25Isakakabaarakɛlawyekɔlɔnwɛrɛsɔgɔ,umajisɔrɔ,u taaraafɔIsakayekoumajisɔrɔ,Isakako:‘Neyekalibi Filisitikawye,koninfɔraanye

26Ay'oyɔrɔtɔgɔdakokalilikɔlɔn.Atunyekalifa AbimɛlɛkiniaterikɛAhuzatiniakakɛlɛboloFikɔliyeyen 27Isakay'adɔnodonnakoayekalifakɛuyekoabɛna bɛnuniɲɔgɔncɛ.

28Odonna,IsakayeFilisitikawdangak’afɔko: ‘Filisitikawdangalendonfodiminyanidimidonnakabɔ siyawbɛɛcɛma.Alak'ukɛnisɔndiyanidangayeanidimi nidimifɛnyejurumukɛlawsiyawɛrɛwboloaniKitiwbolo 29MɔgɔomɔgɔkisijuguniKitimukanpanma,siya tilennenkabɔsankolojukɔrɔkiritigɛla.sabuunakɛne denwjuguwninejuguwyeubɔnsɔnbɛɛladugukolokan 30Mɔgɔtolensitɛnatoubolo,mɔgɔsitɛnakisikiritigɛ diminyadonnaFilisitikawkabɔnsɔnbɛɛ(minnumaralen bɛ)halakiliniukabɔnɔgɔlaaniugɛnnikabɔdugukolo kan,TɔgɔwalimakisɛtɛnatooKaftoriwyetundugukolo kan.

31Haliniawulilasankolola,anajiginkabɔyen,halinia y'ayɛrɛbarikabonyadugukolokan,anasamakabɔyen, haliniay'adogosiyawcɛma,halianabɔyenHalinia jigiraSalola,Akajalakinabonyayenfana,atɛnahɛrɛ sɔrɔyenfana.

32Niadonnajɔnyala,Unaafagaaniɲinibagawbolo sirakanSabuanataadangabanbalila'

33Asɛbɛnnenbɛnincogolaaniajalenbɛakola sankololasɛbɛnfurakan,walisaakakɛayekiritigɛdonna, walisaakabɔdugukolokan

SABABU25NAN

1Dɔgɔkunsanfilananna,ninjubileseliinna,Rebɛkay'a denkɛYakubawelek'afɔayeko:'Nedenkɛ,ikanaKanan denmusowmusotaikoEsawu,ibalimakɛEsawu,minye Kanandenmusowmusofilataaye,uyenenidusutiɲɛn'u kakɛwalenɔgɔlenwbɛɛye,k'amasɔrɔukakɛwale nɔgɔlenwbɛɛye'jatɔyaninegejuguw,tilennenyatɛufɛ, katuguni(ukakɛwalew)yekojuguye.

2Nedenkɛ,nebɛikanukosɛbɛ,nedusukunnineka kanuyabɛdugawukɛiyetilenisufɛwaatibɛɛ

3Sisan,nedenkɛ,ikanekanlamɛn,kaibasagokɛ,ikana ninjamanadenmusowmusota,nkanefakasodɔrɔnta, aninefasomɔgɔwInanefakasomusota,Ala Kɔrɔtalenbanadubaiye,idenwnakɛbɔnsɔntilennenwni bɔnsɔnsenumawye’

4Okɔ,YakubakumanaabaRebɛkafɛk'afɔayeko:'A filɛ,neba,nesibɛsankɔnɔntɔnna,nemamusosidɔn,ne mamagamɔgɔsila,nemaneyɛrɛfurusirimɔgɔsila,wa nemamiirihalikaKanandenmusowmusotanefɛ' 5Ba,nehakilibɛanfaIbrahimakakumawla,katugunia yecibilanemakonekanaKanandenmusowmusota,nka nekamusotanefakasobɔnsɔnninesomɔgɔwla

6Ney'amɛnkakɔrɔkodenmusowbangeraibalimakɛ Labanfɛ,neyenedusudonulakamusotaucɛma

7Odekosɔnneyeneyɛrɛkɔlɔsinenilakajurumukɛ walakatolinekasirawbɛɛlanekaɲɛnamayabɛɛkɔnɔ. NefaIbrahimayecicamandinemanegenegenijatɔya kola

8Ayeciminfɔneye,obɛɛn'ata,ninsanmuganfilain na,nebalimakɛyekɛlɛkɛnineye,katokakumanefɛk'a fɔko:'Nebalimakɛ,nemusofilabalimamusodɔta';nkane bɛbankakɛikoaley'akɛcogominna.

9Nebɛkaliiɲɛkɔrɔ,neba,konekaɲɛnamayabɛɛkɔnɔ, netɛnamusotanefɛKananbɔnsɔndenmusowla,netɛna kojugukɛikonebalimakɛy'akɛcogominna.

10Ba,ikanasiranikadaalakonenaisagokɛkataama tilennenyala,netɛnanekasirawtiɲɛfoabada’ 11Okɔ,ay'aɲɛdakɔrɔtasankololak'abolokɔnincininw kɔrɔta,k'adayɛlɛkadubaAlaKɔrɔtalenbaye,aleminye sankolonidugukoloda,kabarikadaayeanikatanulikɛa ye.

12Ako:‘MatigiAlakatanu,atɔgɔsenumakaduba badaa-badaa,aleminyeYakubadinemakakɛdenkɛ saniyalennikisɛsenumayekatugunialeyeItaye,a bɔnsɔnnakɛItayetumabɛɛanibɔnsɔnbɛɛlafobadaa 13Matigi,dubaaye,katilennenyadubadonnedala, walisanekadubaaye.'

14Owaatila,tilennenyanijiginnaadalatumaminna,a y'abolofiladaYakubakunkolokank'afɔ

15Dubadenyeeye,tilennenyaMatigianisifawAla,aka dubaiyekatɛmɛnmɔgɔwbɔnsɔnwbɛɛkanAka tilennenyasiradiima,neDenkɛ,katilennenyajirai bɔnsɔnna

16Akaidenkɛwcayaikaɲɛnamayakɔnɔ,Ukawulika kɛɲɛnisankalohakɛye.Udenwkacayakabonyaka

tɛmɛnsankolodolowkan,Uhakɛkacayakatɛmɛkɔgɔji cɛncɛnkan.

17Akaninjamanaɲumandiuma-in'afɔay'afɔcogo minnakoabɛnaodiIbrahimamaaniabɔnsɔnmatuma bɛɛ-Uk'aminɛubolofoabada.

18Nedenkɛ,nekadendugawulenwye(bange)iyeneka ɲɛnamayakɔnɔ,aniibɔnsɔnbɛɛkakɛkisɛdubalenwni kisɛsenumaye.

19Iyeibahakililafiyacogominnaakaɲɛnamayakɔnɔ,I bangebagakɔnɔbarabɛdugawuiyenincogola,[Neka kanuya]ninesinwbɛdugawukɛiyeAninedanine nɛnkunbɛitanukosɛbɛ

20Ikacayakajɛnsɛndugukolokan,Ibɔnsɔnkadafa sankolonidugukolonisɔndiyalafoabadaIbɔnsɔnka nisɔndiya,Hɛrɛdonbala,hɛrɛkasɔrɔ

21Itɔgɔniibɔnsɔnkamuɲufowaatibɛɛ,Kɔrɔtalenba AlakakɛukaAlaye,TilennenyaAlakasigiufɛ,aka yɔrɔsenumakajɔolufɛfosifabɛɛ

22Minbɛdubaiye,anifarisogominnubɛidangankalon la,okadanga'

23Ay'asusuk'afɔayeko:'DiɲɛMatigik'ikanuIn'afɔi badusukunn'akakanuyabɛnisɔndiyailakadugawukɛi ye'Ayedugawudabila

SABABU26NAN

1Dɔgɔkunsanwolonwulananna,IsakayeaDenkɛkɔrɔba Esawuwelek'afɔayeko:'Nekɔrɔla[2114AM]ne denkɛ,neɲɛwbɛfitiniyelila,netɛnesayadondɔn

2Sisan,ikaikasogoɲininikɛminɛnwtaikabɔgɔdaganii kanɛgɛberela,kabɔforola,kasogoɲinikane(sogosogo) minɛ,nedenkɛ,kasogodumandilanneye,nenibɛmin kanu,kanan'ayenefɛnekadumunikɛ,aninenika dugawukɛiyesanninekasa.'

3NkaRebɛkayeIsakakakumamɛnEsawufɛ 4Esawutaaraforolasɔgɔmadajoonafɛkasogoɲinika sogominɛkanan'ayeafafɛso.

5RebɛkayeadenkɛYakubawelek’afɔayeko:‘Afilɛ, neyeifaIsakakakumamɛnibalimakɛEsawufɛ,k’afɔ ko:“Ikaneɲini,kadumunidumandinema,kaolasene ma”

6NebɛsekadumunikɛkadubawkɛiyeMatigiɲɛkɔrɔ saninekasa."Wasisan,nedenkɛ,nekacifɔima,ikane kanminɛ:Tagaikasagakulufɛkabakɔrɔnɲumanfilalase nema,nenaukɛsogodumanyeifaye,ab'akanucogo minna,ikanan'uyeifafɛ,walisaakadumunikɛkaduba iyeMatigiɲɛkɔrɔsaniakasa,anikoibɛsekadugawu sɔrɔ.'

7Yakubay’afɔabaRebɛkayeko:‘Ba,netɛnafɛnofɛn bali,nefatunbɛnamindun,animinbɛnadiyaaye 8Ib'adɔnkonenɔgɔlendon,nebalimakɛEsawukunsigi bɛnela,nenaiyɛrɛjiraaɲɛnaikokojugukɛla,kakɛwale dɔkɛ,atunmaminfɔneye,anadiminekɔrɔ,nena dangalaseneyɛrɛma,dugawutɛ'

9AbaRebɛkay'afɔayeko:'Ikadangakakɛnekan,ne denkɛ,nekandɔrɔndekanminɛ'

10YakubayeabaRebɛkakakumalamɛn,ataarabakɔrɔn denɲumannifasalenfilatakanan'uyeabafɛ,abaye sogodumandilauyein'afɔatunkadiayecogominna 11RebɛkayeadenkɛkɔrɔbaEsawukasanjidumanminɛ, omintunbɛafɛsokɔnɔ,kaadenkɛdɔgɔkɛYakubaka

finidonula,kadenmisɛnninwfariwdonabolowlaania kɔyɔrɔkɛnɛwkan.

12Ayedumunininbuuruminlabɛn,ay'odiadenkɛ Yakubama.

13Yakubataaraafafɛk'afɔayeko:‘Neyeidenkɛye,i y'afɔneyecogominna,ney'okɛ,ikawulikasigikane minɛkadumunikɛ,nefa,walisainikadugawukɛneye' 14Isakay'afɔadenkɛyeko:'Nedenkɛ,iyeosɔrɔjoona cogodi?

15'Yakubako:'Katuguni<Matigi>ikaAlayenesɔrɔ'

16Isakay'afɔayeko:«Igɛrɛ,nedenkɛ,niiyenedenkɛ Esawuyewalimaniitɛ»

17YakubagɛrɛlaafaIsakala,ay'akɔrɔsik'afɔko:'kan yeYakubakanye,nkabolowyeEsawubolowye'

18Amaadɔn,katuguniwaatitundonkabɔsankololaka akafaamuyalifangabɔala,Isakamaadɔn,katugunia bolowkunsigitunbɛikoabalimakɛEsawuta,foaye dugawukɛaye

19Ay'afɔko:'EyenedenkɛEsawuyewa?'ako:'Neye idenkɛye':ako:'Iyeminminɛ,ikaolasenema,ne denkɛ,walisanenikadugawukɛiye'

20Agɛrɛlaala,ayedumunikɛ,anananidiwɛnyekamin.

21AfaIsakay'afɔayeko:'Nedenkɛ,igɛrɛkanesusu

22Agɛrɛlaalak'asusuAy'akafinikasamɛn,aye dugawukɛalak'afɔko:'Afilɛ,nedenkɛkasabɛikoforo <falen>kasa,Matigiyedugawuminkɛ'

23Matigikasankolonɛnɛnidugukolonɛnɛniɲɔnitulu camandiima.

24Ikakɛibalimawkuntigiye,Ibadenkɛwkaubiriiɲɛ kɔrɔMatigiyedugawuminnukɛnela,kadubawbɛɛkɛ nefaIbrahimaye.Ikadiiniibɔnsɔnmabadaa-badaa: Minbɛidanga,okadanga,minbɛdubaiye,okakɛduba ye'

25IsakayedugawukɛadenkɛYakubaladɔrɔn,Yakuba bɔraafaIsakafɛdɔrɔn,ay'ayɛrɛdogoaniabalimakɛ Esawudonnakabɔakasogoɲininina

26Ayesogodumanfanadilan,kanan'oyeafafɛ,k'afɔa fayeko:'Nefakawulikanekasogosogodunwalisaini kadugawukɛneye'

27AfaIsakay'afɔayeko:'Eyejɔnye?'Ay'afɔayeko: 'Neyeidenkɛfɔlɔye,idenkɛEsawu,iyecifɔneyecogo minna,neyeokɛ'

28Isakakabakoyarakosɛbɛ,k'afɔko:'Jɔnyeminyesogo ɲinikaminɛkanan'ayenefɛ,neyefɛnbɛɛdunsaniika na,kadugawukɛaye,(ani)anadugawusɔrɔaniabɔnsɔn bɛɛlafoabada.'

29Esawuy'afaIsakakakumamɛntumaminna,apɛrɛnna nikulekanbanidusukasibaye,k'afɔafayeko:'Nefana, nefa'

30Ay'afɔayeko:'Ibalimakɛnananinanbaraye,ayei kadugawuta'Ako:‘Sisan,ney’adɔnmunnaatɔgɔdara Yakuba,afilɛ,ayenenɔbilaninsiɲɛfilainna:ayene bangelijogobɔsinela,sisanayenekadugawuta’

31Ay'afɔko:‘Nefa,imadugawudɔbilaneyewa?’ Isakay'ajaabik'afɔEsawuyeko:'Afilɛ,ney'akɛimatigi ye,neyeabalimakɛwbɛɛdiamakakɛjɔnwye,kabarika donalaniɲɔnidiwɛnnitulucamanye.

32Esawuy'afɔafaIsakayeko:'Efa,dubakelendɔrɔnde b'ibolowa?Dubane,(hali)nefana,fa:'

33EsawuyeakankɔrɔtakakasiIsakay'ajaabik'afɔaye ko:'Afilɛ,isigiyɔrɔnayɔrɔjandugukolonɛnɛna,kayɔrɔ jansankolonɛnɛnakabɔsanfɛ'

34Inabaloikanpandela,Inabaarakɛibalimaye.Nii kɛramɔgɔbaye,niiyeakajɔrɔnankowulikabɔikɔla,I najurumudafalenkɛfokasesayama,ibɔnsɔnnabɔnka bɔsankolojukɔrɔ’

35EsawutorakaYakubabagabagaafayedugawuminkɛ ala,ay'afɔadusukunnako:'Nefadusukasidonwkase sisan,walisanekanebalimakɛYakubafaga'

SABABU27NAN

1AdenkɛkɔrɔbaEsawukakumafɔraRebɛkayesugola, RebɛkayecibilakataaadenkɛdɔgɔkɛYakubawele 2ay'afɔayeko:'Afilɛ,ibalimakɛEsawunaihakɛtafo k'ifaga'

3Sisan,nedenkɛ,ikanekankanminɛ,kawulikabolika taanbalimakɛLabanfɛ,Haran,katoafɛtiledamadɔfoi balimakɛkadimikabɔila,kaɲinɛikakokɛlenwbɛɛkɔ otumanafɛ,nenacibilakanailasekabɔyen'

4Yakubako:‘Netɛsiran.niab'afɛkanefaga,nebɛnaa faga'

5Nkamusoy'afɔayeko:'Atonekananedenkɛfilabɛɛ bɔsidonkelenna.'

6Yakubay’afɔabaRebɛkayeko:‘Afilɛ,ib’adɔnkone fakɔrɔla,atɛyelikɛ,bawoaɲɛwbɛsɛgɛn,niney’ato,o bɛnakɛjuguyayeaɲɛna,bawoney’abilakataaiɲɛ,ne fanadimi,kanedangaNetɛnataa;niayeneci,otuma na,nedɔrɔndebɛtaa'

7Rebɛkay'afɔYakubayeko:'Nebɛdonkakumaafɛ,a naibilakataa'

8RebɛkadonnakataaafɔIsakayeko:‘Nebɛnenikɔniya Hɛtidenmusofilakosɔn,Esawuyeminnutakakɛmusoye. NiYakubayemusotakabɔjamanadenmusowcɛmanin ɲɔgɔnna,nebɛnaɲɛnamayakunjumɛnnakataaafɛ, katuguniKanandenmusowkajugu.’

9IsakayeYakubawelekadubaaye,k'alaadik'afɔaye ko:'IkanaKanandenmusosifuru

10WulikataaMezopotami,ibafacɛBetuɛlkaso,ka musotaibabalimakɛLabandenmusowla

11ElohimSebaayabɛɛtigikadugawukɛiye,kadɔfarai kan,kaicaya,kakɛsiyawkajɛkuluye,kanefaIbrahima kadugawuwdiima,iniibɔnsɔnma,walisaikasigii sigiyɔrɔwniAlayejamanamindiIbrahimama,ikaobɛɛ ciyɛnta,nedenkɛ,taahɛrɛla.

12IsakayeYakubabilakataaMezopotami,SiriBetuɛl denkɛLabanfɛ,YakubabaRebɛkabalimakɛ.

13YakubawulilenkɔkataaMezopotamijamanana, Rebɛkadusutiɲɛnaadenkɛkɔ

14Isakay'afɔRebɛkayeko:'Nebalimamuso,kanakasine denkɛYakubakosɔn.Abɛtaahɛrɛla,anakɔseginhɛrɛ la»

15KɔrɔtalenbaAlanaakisikojugubɛɛma,kakɛafɛ sabuatɛnaatoakadonbɛɛla

16Neb'adɔnkoataarayɔrɔoyɔrɔ,akasirawnaɲɛsɔrɔ fɛnbɛɛla,foakaseginanmahɛrɛla,ank'ayehɛrɛla.

17Nebalimamuso,ikanasiranaɲɛ,katuguniabɛsira tilennenkan,ayemɔgɔdafalenyeAwkanakasi’ 18IsakayeRebɛkadususaaloadenkɛYakubakosɔn.

19YakubabɔraKalilikɔlɔnkɔnɔkataaHarandɔgɔkun filanansanfɔlɔlaJubilesanbinaanininaaninanna,asera Luzkuluwkan,okɔrɔyekoBetɛli,nindɔgɔkunkalofɔlɔ kalokuradonna,[2115AM],aseraoyɔrɔlawulafɛ,ka wulikabɔsirafɛkataasiratilebinfɛosufɛ,asunɔgɔra yensabutiletunbinna

20Ayeoyɔrɔkabakurundɔtak'ada<akunna>jirikɔrɔ, akelentunbɛtaamana,asunɔgɔra.

21Ayesikokɛosuinna,ayeladadɔjɔlenyedugukolo kan,akuncɛserasankolola,Matigikamɛlɛkɛwwulilaka jiginakan

22AkumanaYakubafɛk'afɔko:‘NeyeMatigiIbrahima kaAlaye,ifaniIsakakaAla.Isunɔgɔrajamanaminkan, nenaodiima,aniibɔnsɔnminnubɛtuguikɔ»

23Ibɔnsɔnnakɛikodugukolobuguri,inabonyakataa tilebinfɛnikɔrɔnfɛ,worodugufɛanisahelifɛ,siyawka denbayawbɛɛnadugawusɔrɔeniibɔnsɔnna

24Afilɛ,nenakɛifɛ,imanataayɔrɔoyɔrɔ,nenai laseginjamanainkɔnɔhɛrɛla.sabunetɛnaitoyenfone yefɛnofɛnfɔiye,nekaobɛɛkɛ'

25Yakubakununnakabɔsunɔgɔlak'afɔko:'Tiɲɛna,nin yɔrɔyeMatigikasoye,netunt'odɔn.'Asirannak'afɔko: 'NinyɔrɔmintɛAlakasotɛ,oyesiranfɛnye,anininye sankolodaye'

26Yakubawulilasɔgɔmadajoonafɛ,kakabakurunmin donakunkɔrɔ,ay'otak'ajɔkakɛtaamasyɛnjɔlanye,ka tulubɔnakunnaAy'oyɔrɔtɔgɔdakoBetɛlinkaoyɔrɔ tɔgɔtunyeLuzyefɔlɔ.

27YakubayelayidutaMatigiye,k’afɔko:‘NiMatigina kɛnefɛ,kanemaraninsirainna,kadumuninifiniwdine ma,nekaseginnefakasohɛrɛla,otumana,Matiginakɛ nekaAlaye,neyekabakurunminsigikakɛtaamasyɛnye ninyɔrɔinna,obɛnakɛMatigikasoye,aniibɛnafɛn minnubɛɛdinemane,nenaatannandiima,nekaAla.'

SABABU28NAN

1Ataaraakataamalakataakɔrɔnfɛjamanala,Rebɛka balimakɛLabanfɛ,atunbɛafɛkabaarakɛadenmuso Rasɛliyedɔgɔkunkelen.

2Dɔgɔkunsabanansanfɔlɔla[2122AM]ay'afɔayeko: 'Neyenmusodinema,neyebaarakɛiyesanwolonwula kosɔn';Labany'afɔYakubayeko:'Nenaimusodiima.'

3Labanyedumunikɛ,kaadenmusokɔrɔbaLeyataka musodiYakubama,kaakajɔnmusoZilpadiamakakɛ jɔnmusoye.Yakubamaodɔn,katuguniatunb'amiiriko Rasɛlidon

4Adonnaafɛ,afilɛ,otunyeLeaye.Yakubadimina Labankɔrɔk'afɔayeko:‘Munnaiyeninkɛnela?Yala nemabaarakɛiyeRasɛlkosɔn,Leyakosɔnwa?Munnai yekojugukɛnela?

5Idenmusota,nebɛtaa.sabuiyekojugukɛnela.' YakubatunbɛRasɛlkanukatɛmɛLeyakankatuguni Leyaɲɛwbarikatunkadɔgɔ,nkaacogoyatuncɛkaɲi kosɛbɛnkaRasɛlɲɛwtuncɛkaɲianiacogoyatuncɛka ɲikosɛbɛ

6Labany'afɔYakubayeko:'Atɛkɛtenankajamanana, kadɔgɔkɛdicɛkɔrɔbama'Wa,amanɲikaninkɛ;sabua sigirasenkananiasɛbɛnnenbɛsankolosɛbɛnfurawkan ten,komɔgɔsikanaadenmusofitinindikɔrɔkɛɲɛ;nka cɛkɔrɔba,kelenbɛfɔlɔkadɔgɔdiakɔfɛ-nicɛminbɛokɛ,

ubɛjalakidaakansankolola,mɔgɔsitɛtilennenyaye minbɛninkokɛ,katugunininwaleinyekojuguyeMatigi ɲɛkɔrɔ

7IkaafɔIsraɛldenwyekoukananinkokɛ.ukana dɔgɔkɛta,kaadiama,saniukakɔrɔkɛdi,katuguniaka jugukosɛbɛ

8Labany’afɔYakubayeko:‘Ninselitilewolonwulaka tɛmɛ,nenaRasɛldiima,walisaikabaarakɛneyesan wolonwulawɛrɛ,walisaikanekasagawbaloin’afɔiy’a kɛcogominnadɔgɔkunfɔlɔla’

9Leyakaselitilewolonwulatɛmɛnadonminna,Labanye RasɛldiYakubama,walisaakabaarakɛayesan wolonwulawɛrɛ.

10AyesanwolonwulawɛrɛkɛRasɛlkosɔn,katuguni Leyatundiraamafu

11MatigiyeLeyakɔnɔdawuli,ayedenkɛbangeYakuba fɛ,ayeatɔgɔdaRubɛnkalokɔnɔntɔnnantiletanni naaninanna,dɔgɔkunsabanansanfɔlɔla[2122sɔgɔmada fɛ].

12NkaRasɛlkɔnɔbaratundatugulendon,katuguniMatigi y'ayekoLeyatunbɛkoniyaanikoRasɛltunbɛakanu

13YakubadonnaLeyafɛtugun,akɔnɔta,kadenkɛ filananbangeYakubafɛ,kaatɔgɔdaSimeɔn,kalotannan tilemugannikelennanna,anidɔgɔkunsansabananna [2124sɔgɔmadafɛ].

14YakubadonnaLeyafɛtugun,akɔnɔtakadenkɛ sabananbangeaye,ay'atɔgɔdakoLevi,kalofɔlɔkalo kurala,nindɔgɔkunsanwɔɔrɔnanna.[2127sɔgɔmadafɛ].

15Yakubadonnaafɛtugun,akɔnɔtakadenkɛnaaninan bangeaye,ay'atɔgɔdakoJuda,kalosabanantiletanni duuru,dɔgɔkunnaaninansanfɔlɔla.[2129sɔgɔmadafɛ].

16Obɛɛkosɔn,RasɛlyeLeyakeleya,katuguniamaden sɔrɔ,ay'afɔYakubayeko:‘Denwdinema’Yakubako: ‘Yalaneyeikɔnɔbaradenwbaliilawa?Yalaneyeibila wa?’

17Rasɛly'ayetumaminnakoLeyayedenkɛnaanibange Yakubaye,RubɛnniSimeɔnniLeviniJuda,ay'afɔaye ko:'TaankajɔnmusoBilhafɛ,anakɔnɔtakadenkɛbange neye'(AyeakajɔnmusoBilhadi(a)musoma)

18Adonnaafɛ,akɔnɔtakadenkɛwoloaye,ay'atɔgɔda koDan,kalowɔɔrɔnantilekɔnɔntɔnnanna,dɔgɔkun sabanansanwɔɔrɔnanna[2127sɔgɔmadafɛ]

19YakubadonnaBilhasiɲɛfilananna,akɔnɔta,kadenkɛ wɛrɛbangeYakubafɛ,kalowolonwulanantileduurunan don,dɔgɔkunnaaninansanfilananna[2130sɔgɔmadafɛ]

20Leyay'ayetumaminnakoamadensɔrɔ,amaden sɔrɔ,ayeRasɛlkeleya,ay'akajɔnmusoZilpafanadi Yakubamaamusoma,kakɔnɔtakadenkɛbange,Leay'a tɔgɔdaGad,kaloseeginnantiletannifila,dɔgɔkun naaninansansabananna[2131sɔgɔmadafɛ]

21Adonnaafɛtugun,akɔnɔtakadenkɛfilananbangea ye,Leay'atɔgɔdakoAser,kalotannikelennantile filananna,dɔgɔkunnaaninansanduurunanna[2133 sɔgɔmadafɛ]

22YakubadonnaLeyafɛ,akɔnɔta,kadenkɛbange,ay'a tɔgɔdaIsakari,kaloduurunannaaninanna,dɔgɔkun naaninansannaaninanna,[2132AM]ay'adiden ladonbagadɔma

23Yakubadonnaafɛtugun,kakɔnɔta,kadenfilabange, denkɛkelennidenmusokelen,kadenkɛtɔgɔdaZabulɔn, kadenmusotɔgɔdaDina,kalowolonwulanan

wolonwulananna,dɔgɔkunnaaninansanwɔɔrɔnanna [2134sɔgɔmadafɛ].

24MatigiyenɛɛmakɛRasɛliye,ay'akɔnɔdawuli,akɔnɔ takadenkɛbange,ay'atɔgɔdakoYusufu,kalonaaninan kalokuradonna,asanwɔɔrɔnannanindɔgɔkunnaaninan kɔnɔ[2134sɔgɔmadafɛ]

25Yusufubangeradonminnuna,Yakubay’afɔLabanye ko:‘Ikanemusowninedenkɛwdinema,nekataanefa Isakafɛ,kasodinemaNeyebaarakɛiyesanminnunai denmusofilakosɔn,neyeoludafa,kataanefakaso’

26Labany'afɔYakubayeko:'Ikatonefɛikasarala,ka nekasagawbaloneyekokura,kaikasarata'

27Ubɛnnaɲɔgɔnfɛkoakasagadenwnidenmisɛnnin minnubangeranɛrɛmaninɛrɛmugumanifinmanwsaraye, okakɛasaraye

28Sagawbɛɛyenɔgɔwninɛrɛmugumawninɛrɛmugumaw ninɛrɛmugumawlabɔ,uyesagadenwbangekokurain'afɔ uyɛrɛw

29Yakubakanafolocayarakosɛbɛ,ayemisiwnisagawni faliwniɲɔgɔmɛwnijɔncɛwnijɔnmusowsɔrɔ

30LabanniadenkɛwyeYakubakeleya,Labany'aka sagawbɔabolo,ay'akɔlɔsiniŋaniyajuguye.

SABABU29NAN

1RasɛlyeYusufubangetumaminna,Labantaaraaka sagawtigɛKatuguniuniacɛtunkajantilesabataamana 2Yakubay'ayekoLabanbɛtaaakasagawtigɛ,Yakuba yeLeyaniRasɛlwelekakumaufɛniɲumanyayekouka nan'ayeKananjamanana

3Ay'afɔuyecogominnaayefɛnbɛɛyesugola,halia yeminfɔayekoakaseginafakaso,uy'afɔuyeko:'I bɛtaayɔrɔoyɔrɔ,anbɛtaan'iye'

4YakubayedubakɛafaIsakakaAlaniafaIbrahimaka Alaye,awulilakaamusowniadenwkan,kaabolofɛnw bɛɛminɛkabajitigɛ,kaseGileadjamanana,Yakubay'a ŋaniyadogoLabanna,amaofɔaye.

5Dɔgɔkunnaaninansanwolonwulananna,Yakubay'i jɛngɛGileadkalofɔlɔla,kalomugannikelennanna[2135 AM]LabantuguraanɔfɛkaYakubasɔrɔGileadkulula kalosabananna,okalotannisabananna 6MatigimasɔnakaYakubajoginKatuguniay'iyɛrɛjira alasugolasufɛ.LabankakumafɔYakubaye.

7Odontanniduurunandonna,YakubayeselikɛLaban niananamɔgɔwbɛɛye,YakubayekaliLabanniLaban fanayeYakubaye,kousikanaGileadkulutigɛkataa ɲɔgɔnfɛniŋaniyajuguye

8Ayekulubadɔkɛyenkakɛseereyaye.odey'atooyɔrɔ tɔgɔbɛweleko:'Seerewkulu',okuluintɔgɔla

9NkasanniutunbɛGileadjamanawelekoRefayimu jamanasabuotunyeRefayimujamanaye,Refayimu wolola(oyɔrɔla),cɛbaminnujanyatunyemɛtɛrɛtan, kɔnɔntɔn,seeginyekajiginfomɛtɛrɛwolonwula

10UsigiyɔrɔtunbɛdaminɛAmɔnbɔnsɔnwkajamanana kataaseƐrmɔnikuluma,ukamasayasigiyɔrɔwtunye KarnayimuniAsitarotiniEdɛrɛyiniMisuraniBeɔnye

11Matigiyeuhalakiukakɛwalejuguwkosɔn.sabuutun kajugukosɛbɛ,Amɔrikawtunsigilenbɛunɔna,mɔgɔ juguwnijurumutɔw,animɔgɔsitɛbibiminyeuka jurumuwbɛɛkɛkadafa,aniusijanyatɛdugukolokantun.

12YakubakaLabanbilakataaMezopotami,kɔrɔnfɛ jamana,YakubaseginnaGileadjamanana.

13AtɛmɛnaYabɔkbajikankalokɔnɔntɔnnanna,atiletan nikelennanna.Odonna,abalimakɛEsawunanaafɛ,ani acɛbɛnna,kataaafɛkataaSeyirijamanana,nkaYakuba torafanibuguwkɔnɔ

14Dɔgɔkunduurunansanfɔlɔlaninjubilesanna[2136 AM]ayeZurudɛnbajitigɛkasigiJurdɛnkɔfɛ,ay'aka sagawbalokabɔkulubakɔgɔjilakataaseBɛtisanni DotanniAkrabimukungoma

15Ay'akanafolobɛɛciafaIsakama,akafiniw,aka dumuniw,akasogoniakaminfɛn,aniakanɔnɔ,aniaka tuluniakaforomazi,aniakadajidɔw.

16AbaRebɛkafanabɛdiamasiɲɛnaanisankɔnɔ,kalow cɛ,sɛnɛnisumantigɛwaaticɛ,anitilegannisanjicɛ,nɛnɛ nisamiyɛcɛ,kaseIbrahimakasankansoma.

17Isakatunseginnakabɔkalilikɔlɔnkɔnɔkawulikataa afaIbrahimakasankansola

18YakubataaraMezopotamidonminnuna,Esawuye musoMahalatita,Ismaɛldenmuso,kaafaniamusowka sagawbɛɛlajɛkataasigiSeyirikulukan,kaafaIsakato kalilikɔlɔnla.

19IsakabɔrakalilikɔlɔnkɔnɔkataasigiafaIbrahimaka sankansokɔnɔHeburuɔnkuluwkan

20Yakubatunbɛfɛnminnuciafaniabamatumani tuma,umagotunbɛolubɛɛla,utunbɛdugawukɛYakuba yeniudusukunbɛɛniunibɛɛye

SABABU30NAN

1Dɔgɔkunwɔɔrɔnansanfɔlɔla[2143AM]ataaraSalem, Sikɛmkɔrɔnfɛ,hɛrɛla,kalonaaninanna

2UyeYakubadenmusoDinatakataajamanakuntigi HamɔridenkɛSikɛmkaso,ay'adaafɛk'anɔgɔ.

3Ay'afaniabalimakɛwdelikomusokadiamakakɛ musoyeYakubaniadenkɛwdiminaSikɛmumɔgɔw kosɔn.KatuguniutunyeubalimamusoDinanɔgɔ,uye kumajugufɔuye,kananbarakɛulakaulafili

4SimeɔnniLevinanaSikɛmk'asɔrɔumamiiriola,ka kiritigɛSikɛmcɛdenwbɛɛkan,uyecɛminnusɔrɔakɔnɔ, uyeolubɛɛfaga,usimatookɔnɔ

5Ocogola,akanakɛtugunkabinisisan,koIsraɛl denmusodɔkanɔgɔ.katugunikirilatigɛrasankololau kama,walisaukaSisemɛkawbɛɛhalakininpanye, katuguniuyemaloyakɛIsraɛlla

6Matigiy'udonYakubadenkɛwbolowalisauk'uhalaki ninpanye,kakiritigɛukan,walisaakanakɛtugunIsraɛl kɔnɔkoIsraɛlnpogotiginindɔkanɔgɔ.

7Nicɛdɔb'afɛIsraɛljamanakɔnɔk'adenmusowalimaa balimamusodisiyawɛrɛwbɔnsɔndɔma,onasa,unaa bonnikabakurunwyekatuguniayemaloyakɛIsraɛllaU namusojeninitasumaye,katuguniayeafakasotɔgɔ maloya,anabɔnIsraɛlcɛma

8JatɔmusoninɔgɔlenyasikanasɔrɔIsraɛlkɔnɔdugukolo kanmɔgɔwbɛɛlasabuIsraɛlyesenumayeMatigifɛ, mɔgɔomɔgɔye(a)nɔgɔ,onasa,unaabonni kabakurunwye.

9Katuguniasigirasenkananiasɛbɛnnasankolola sɛbɛnfurakanIsraɛlbɔnsɔnbɛɛkolaten

10Dantɛninsariyainna,donwniyafanijurumukafarisi tɛyen,nkacɛminy'adenmusonɔgɔ,onabɔnIsraɛlbɛɛ

cɛma,katuguniayeabɔnsɔndɔdiMolɔkima,ka Alaɲɛsiranbaliyakɛwalisak'anɔgɔ.

11Musa,ikacifɔIsraɛldenwyek'ulaadikoukanau denmusowdisiyawɛrɛwma,ukanasiyawɛrɛwdenmuso sitaudenkɛwye,katugunioyekoharamulenyeMatigiɲɛ kɔrɔ

12OdekosɔnneyeSisemɛkawkakɛwalewbɛɛsɛbɛniye sariyakumawkɔnɔ,uyeminnukɛDinakama,aniYakuba denkɛwyekumafɔcogominnako:‘Antɛnaandenmuso dicɛbolokobalimasabuokɛramaloyayeanbolo’

13OyemaloyayeIsraɛlnimɔgɔɲɛnamawnisiyawɛrɛw denmusowtaKatugunioyefɛnnɔgɔlenyeaniko haramulendonIsraɛlbolo.

14Israɛltɛnahɔrɔnyakabɔonɔgɔlila,niamusoyesiya wɛrɛwdenmusowsɔrɔ,walimaniayeadenmusodɔdicɛ dɔmaminbɔrasiyawɛrɛwla.

15K'amasɔrɔtɔɔrɔnakɛtɔɔrɔnidangakan,kirinitɔɔrɔ nidangabɛɛnanaakancɛ

16Mɔgɔwbonyatɛnakɛ[animɔgɔmajateminɛkɛ]anika jiridenwnisarakawnisarakajɛnitawnituluwsɔrɔabolo, walakasadumankasaduman,walisakasɔnoma

17Odey'atoneyecifɔiyeko:'Ikaninseereyaseereya Israɛlye:Sisemɛkawniudenkɛwkɛracogominna,afilɛ, udonnaYakubadenkɛfilabolo,uy'ufagatɔɔrɔla,okɛra tilennenyayeubolo,waasɛbɛnnenbɛuyetilennenyala.

18Levibɔnsɔnsugandirakakɛsarakalasebaayaye,kakɛ Levitewye,walisaukabaarakɛMatigiɲɛkɔrɔ,ikoanw, tumabɛɛ,aniLeviniadenkɛwkadugawusɔrɔfoabada. Katuguniatuncɛsirilendonkatilennenyanikiritigɛani kawaleɲumandɔnkɛIsraɛlkɛlɛbagawbɛɛkan

19Ocogola,ubɛdubanitilennenyasɛbɛnbɛɛkaAlaɲɛ kɔrɔkakɛakanɛɛmaseereyayesankolosɛbɛnfurakan

20Cɛyetilennenyamindafaakaɲɛnamayakɔnɔsan kɔnɔnabɛɛla,anhakilibɛokola.fokasebɔnsɔnbakelen ma,unaosɛbɛn,onasealeniabɔnsɔnwmaakɔfɛ,waa sɛbɛnnasankolosɛbɛnfurakanikoterinimɔgɔtilennen

21Neyeninmaanabɛɛsɛbɛniye,kacifɔiyekoik'afɔ Israɛldenwyekoukanajurumukɛ,kasariyakolowtiɲɛ,ka layiduminlatigɛrauye,otiɲɛ,(nka)koukaolabato,ka sɛbɛnkouyeteriwye.

22Nkaniuyesariyatiɲɛkanɔgɔyakɛcogobɛɛla,una sɛbɛnsankolosɛbɛnfurakanikojuguw,unahalakikabɔ ɲɛnamayakitabukɔnɔ,aniunasɛbɛnmɔgɔhalakilenwka kitabukɔnɔanimɔgɔminnubɛnabɔdugukolokan

23YakubadenkɛwyeSikɛmfagadonminna,sɛbɛndɔ sɛbɛnnaukanɛɛmalasankololakouyetilennenyani tilennenyakɛanikajurumukɛlawhakɛbɔula

24UyeubalimamusoDinalabɔSikɛmusokɔnɔ,uye Sikɛmukɔnɔfɛnwbɛɛminɛjɔnyala,ukasagawniuka misiwniukafaliw,aniukanafolobɛɛaniukasagawbɛɛ, kaubɛɛlaseufaYakubama

25Ayeukɔrɔfɔkatuguniuyeduguminɛnpanna, katuguniatunbɛsiranojamanasigibagawɲɛ,Kanankaw niPerezikaw

26MatigisiranyatunbɛSikɛmulaminiduguwbɛɛla,uma wulikatuguYakubadenkɛwnɔfɛsabusiranbatunbinnau kan.

SABABU31NAN

1Kalokuradonna,Yakubakumanaakasomɔgɔwbɛɛfɛ k'afɔko:'AwkaawyɛrɛsaniyakaawkafiniwChanger, ankawulikawulikataaBetɛli,neyelayidutaayeyɔrɔ minnanebolilakabɔnebalimakɛEsawuɲɛdonminna, bawoakɛranefɛkanelasejamanainnahɛrɛla,kadunan alaminnubɛawcɛma,awkaolubɔyen'

2Uyedunanwkaalanifɛnminnubɛutulolaaniminnu tunbɛukɔlaaniboliminnusonyaafaLabanfɛ,ayeolu bɛɛdiYakubamaAy'ujenik'ukarikauhalaki,k'udogo jirisunbadɔkɔrɔ,Sikɛmjamanana

3Kalowolonwulanankalokuradonna,ataaraBetɛliAye sarakabɔlandɔjɔasunɔgɔyɔrɔla,kajɔnbadɔjɔyen,kaci bilaafaIsakama,koakanaafɛakasarakala,aniaba Rebɛkafɛ

4Isakako:‘NedenkɛYakubakana,nekaayesanineka sa.’

5YakubataaraafaIsakaniabaRebɛkafɛ,afaIbrahima kaso,ataaraniadenkɛfilaye,LeviniJuda

6RebɛkabɔrasankansolakataaaɲɛfɛkaYakubasusuka aminɛsabuanitunlakununnatumaminnaay'amɛnko: 'IdenkɛYakubanana';Ay'asusu

7Ay'adenkɛfilaye,ay'udɔnk'afɔayeko:'Nedenkɛ, ninnuyeidenkɛwyewa?'ay'uminɛk'ususu,kadugawu kɛuye,k'afɔko:‘AwnaIbrahimabɔnsɔnnabonya,awna kɛdugawuyedugukolokan.’

8YakubadonnaafaIsakafɛ,adalenbɛsominkɔnɔ,a denkɛfilatunbɛafɛ,ay'afabolominɛ,ay'ibirik'asusu, IsakanɔrɔlaadenkɛYakubakɔla,kakasiakɔla.

9DibiyeIsakaɲɛbɔ,ayeYakubadenkɛfilaye,Levini Juda,ako:‘Nedenkɛ,ninnuyeidenkɛwyewa?sabuubɛ ikoe.'

10Ay'afɔayekoutunyeadenwyetiɲɛnako:'Iy'aye tiɲɛnakouyenedenwyetiɲɛna'

11Ugɛrɛlaala,ay'iyɛlɛmak'ususu,k'ufilabɛɛminɛ ɲɔgɔnna

12Kirayahakilijiginnaadala,kaLeviminɛakininbolola, kaJudaminɛanumanbolola.

13Ay'iɲɛsinLevimafɔlɔ,ay'adaminɛkadubaayefɔlɔ, k'afɔayeko:«BɛɛkaAla,siyawbɛɛMatigiyɛrɛ,ka dugawukɛin'idenwyewaatibɛɛ.»

14Matigikabonyaninɔɔrɔbadiiniibɔnsɔnwma,kaini ibɔnsɔn,kabɔfarisogobɛɛcɛma,kagɛrɛalakabaarakɛa kayɔrɔsenumakɔnɔin'afɔɲɛfɛmɛlɛkɛwaniikomɔgɔ senumaw(Hali)in'afɔolu,idenkɛwbɔnsɔnnakɛnɔɔrɔ nibonyanisenuyakama,waak'ukɛmɔgɔbayefosibɛɛ 15UnakɛkiritigɛlawnikuntigiwniYakubabɔnsɔnbɛɛ kuntigiwyeUnaMatigikakumafɔtilennenyala,Una kiritigɛakakiriwbɛɛkantilennenyala.Unanekasiraw fɔYakubaye,kanekasirawfɔIsraɛlyeMatigika dugawunadiudalaKadugawukɛkanubagawkakisɛbɛɛ ye

16IbayeitɔgɔdakoLevi.InafaraMatigikan,kakɛ YakubadenkɛwbɛɛjɛɲɔgɔnyeAkatabalikakɛitaye,E niidenkɛwkaadunIkatabalikafafobɔnsɔnbɛɛ,Ika dumunikanabanfosifabɛɛ 17Minnub'ikoniya,olubɛɛkabiniɲɛkɔrɔ,ijuguwbɛɛ kabɔyenkahalaki.Minbɛdubaiye,okaduba,Siyao siyaminbɛidanga,okadanga'

18Ay'afɔJudayeko:‘Matigikafanganifangadiima Kaikoniyabagawbɛɛsennatan.Iniidenkɛkelennakɛ kuntigiyeYakubadenwkunnaItɔgɔniidenkɛwtɔgɔka

bɔkataajamananimarabɛɛlaOtumala,siyawɛrɛwna siraniɲɛkɔrɔ,Siyawbɛɛnayɛrɛyɛrɛ.

19Yakubakadɛmɛnakɛedekɔnɔ,Israɛlkakisilinasɔrɔ edela.

20Niisigilenbɛikatilennenyabonyamasasigilankan, hɛrɛbanakɛkanulenwbɔnsɔnwbɛɛyeMinbɛdugawukɛ iye,okakɛdubaye,Minnubɛikoniyakaitɔɔrɔanikai danga,olubɛɛnabɔyenkahalakidugukolokan,ka danga'

21Ay'ikɔsegink'asusukokurak'aminɛk'aminɛk'a ɲagalikosɛbɛAtunyeadenkɛYakubadencɛwyetiɲɛ yɛrɛla

22Abɔraasenwcɛmakaibirik'ibiriaɲɛkɔrɔ,kadubau yekalafiɲɛyenniafaIsakayeosufɛ,uyedumunikɛka minnikɛninisɔndiyaye

23AyeYakubadenkɛfilasunɔgɔ,kelentunbɛakininfɛ, tɔkelentunbɛanumanfɛ,ojateraayetilennenyaye

24Yakubayefɛnbɛɛfɔafayesufɛ,Matigiyemakariba jiraalacogominna,aniayeɲɛtaasɔrɔcogominnaaka sirawbɛɛla,kaatangakojugubɛɛma

25IsakayedugawukɛafaIbrahimakaAlaye,aleminma akamakariniakatilennenyabɔakajɔnkɛIsakadenkɛw la

26Sɔgɔma,YakubayelayidumintaMatigiye,aniaye yelifɛnminye,anikoayesarakabɔlanjɔ,kofɛnbɛɛ labɛnnendonsarakakakɛMatigiɲɛkɔrɔikoayelayidu tacogominna,anikoananaasigifalikan

27Isakay'afɔadenkɛYakubayeko:'Netɛsekataan'iye. katuguninekɔrɔla,netɛsekasiramuɲukatuguninesibɛ sankɛmɛnibiwɔɔrɔniduurulabiNetɛsekataamakɛ tugun;ibasigi(falikan)k'abilakataan'iye.

28Nedenkɛ,ney'adɔnkoinananekosɔn,iyeneɲɛnama yeminna,nefanayedubasɔrɔbi

29Iyelayiduminta,ikasekaɲɛtaasɔrɔ,kalayiduminta, ikaodafaIkanaikalayidubilakɔfɛkatuguniinajate layidutafanfɛsisanodekosɔniteliyak'adafa,iye layidutaminye,okadiyaaye.'

30Ay'afɔRebɛkayeko:'TaaniidenkɛYakubaye' RebɛkataaraniadenkɛYakubaye,Deboraniaye,usera Betɛli.

31Yakubahakilijigiradelilila,afayedugawukɛalen'a denkɛfilaLeviniJudaye,anisɔndiyarakadugawukɛa bɛnbawIbrahimaniIsakakaAlaye.

32Ay'afɔko:‘Ney'adɔnsisankojigiyabanbalibɛneni nedenwfanana,bɛɛkaAlaɲɛkɔrɔ'ocogola,asigilen donofilakola;Ub'osɛbɛnin'afɔseereyabanbaliyeuye sankolosɛbɛnfurakan,Isakayedugawukɛuyecogomin na.

SABABU32NAN

1Osuinna,atoraBetɛlila,LeviyesikokɛkouyeAla Kɔrɔtalenbakasarakalasebaasigianik'akɛAlaniadenw yefoabadaAkununnakabɔsunɔgɔlakaMatigitanu

2Yakubakununnasɔgɔmadajoonafɛ,ninkalotanni naaninanna,ayemɔgɔminnubɛɛnana,cɛwnibaganw, sanuniminɛnwnifiniwbɛɛ,ayetaasikelendiubɛɛma.

3Odonwla,RasɛlkɔnɔmadonadenkɛBɛnzamɛnfɛ Yakubayeadencɛwjatekabɔalakataasanfɛ,Levi binnaMatiginiyɔrɔla,afayesarakalasebaayafiniwdona lakaabolowfa

4Okalotanniduurudonna,anananimisitanninaaniye kabɔbaganwcɛma,anisagadenmuganniseegin,anisaga binaaninikɔnɔntɔn,anisagadenwolonwula,ani bakɔrɔndenmugannikelenkakɛsarakayesaraka sarakabɔlankan,ominkadiAlaɲɛkɔrɔ.

5Otunyeakasarakaye,atunyelayidumintakoabɛna tilatannandi,n'ukajiridensarakawniuminfɛnsarakaw ye.

6Tasumay'ajenitumaminna,ayewusulanjenitasuma kan,kamisifilanisagadennaanianisaganaani,bakɔrɔn naaninisankelensagafilaanibakɔrɔnfilakakɛ waleɲumandɔnsarakayeAtunbɛtendonodontile wolonwulakɔnɔ.

7Alen'adenkɛwbɛɛn'akacɛdenwtunbɛdumunikɛyen ninisɔndiyayetilewolonwulakɔnɔ,kadubawkɛanika barikadaMatigiye,aleminy'akisiakatɔɔrɔwbɛɛma,ka akalayidutaaye

8Ayebagansaniyalenwbɛɛtilatannanbɔ,kasaraka jɛnitakɛ,nkaayebagannɔgɔlenwdiadenkɛLevima,ka cɛwnibɛɛdiama

9LeviyesarakalasebaayabaarakɛBetɛlilaafaYakuba ɲɛkɔrɔkatɛmɛnabalimakɛtankan,akɛrasarakalasebaa yeyen,Yakubayeakalayiduta

10Odey'atoasigirasankololasɛbɛnfurakan,kakɛsariya yeminbɛtaasibilakɛtugunitaasibilalakadunMatigiɲɛ kɔrɔsanosan,yɔrɔminsugandiraatɔgɔkasigiyɔrɔmin na,anidonwdantɛosariyalafoabada

11Osariyasɛbɛnnenbɛwalisasanosan,katilatilayɔrɔ filanandunMatigiɲɛkɔrɔ,asugandirayɔrɔminna,foyi tɛnatoolakabiniɲinanfokasesannatama

12K'amasɔrɔasanna,okisɛnadunfosankisɛwlajɛ donw,diwɛnnadunfodiwɛndonw,katuludunfoawaati donw

13Fɛnofɛntorakakɔrɔ,okajatefɛnnɔgɔlenye.

14Ocogola,uk'adunɲɔgɔnfɛyɔrɔsenumakɔnɔ,ukana atoakakɔrɔ

15Misiwnisagawkatilayɔrɔtannanbɛɛnakɛfɛn senumawyeMatigifɛ,unakɛakasarakalasebaawtaye,u bɛnaminnudunaɲɛkɔrɔsanosansabuasigilendonani asɛbɛnnenbɛnincogolakaɲɛsinsankololasɛbɛnfura taasibilama

16Odugusagwɛsufɛ,ninkalotilemugannifilananna, Yakubay'alatigɛkaoyɔrɔjɔ,kakɛnɛbalamininikogoye, kaasaniyakaakɛyɔrɔsenumayefoabada,ayɛrɛn'a denwyeakɔfɛ

17Matigiy'iyɛrɛjiraalasufɛkadugawukɛayek'afɔa yeko:'ItɔgɔtɛnaweleYakuba,nkaunaitɔgɔdaIsraɛl' 18Ay'afɔayekokurako:'NeyeMatigiyeminye sankolonidugukoloda,nenadɔfaraikankaicaya kosɛbɛ,masakɛwnabɔila,kakiritigɛyɔrɔoyɔrɔ, hadamadenwsenyeyɔrɔoyɔrɔ

19Nenadugukolobɛɛdiibɔnsɔnwmasankolojukɔrɔ,u nasiyawbɛɛkiritigɛkakɛɲɛn'unegewye,okɔfɛ,una dugukolobɛɛminɛkaaciyɛntafoabada'

20AyekumabanafɛYakubayefilɛlikɛfokayɛlɛn sankolola

21Ayeyelifɛndɔyesufɛ,mɛlɛkɛdɔjigirakabɔsankolo lanisɛbɛnfurawolonwulayeabolo,kaudiYakubama,a y'ukalank'adɔnfɛnminnutunbɛnakɛalen'adenkɛwkan waatibɛɛ.

22Fɛnminnusɛbɛnnenbɛosɛbɛnfurakan,ayeolubɛɛ jiraalak’afɔayeko:‘Ikananinyɔrɔinjɔ,ikanaakɛ yɔrɔsenumabanbaliye,ikanasigiyansabunintɛyɔrɔye IkataaifaIbrahimakasokasigiifaIsakafɛfoifaka sayadon.

23InasahɛrɛlaMisirajamanana,inasudonninjamana innanibonyayeibɛnbawkakaburukɔnɔ,Ibrahimani Isakafɛ.

24Ikanasiran,katuguniiy'ayek'akalancogominna,a bɛɛnakɛtenIkafɛnbɛɛsɛbɛnikoiy'ayecogominna aniiy'akalancogominna'

25Yakubay’afɔko:‘Matigi,neyefɛnminnukalan,ka olubɛɛye,nehakilibɛsekatoolubɛɛlacogodi?'Ay'afɔ ayeko:'Nenafɛnbɛɛhakilijiginila'

26Awulilakabɔala,akununnakabɔasunɔgɔla,a hakilijigiraayefɛnofɛnkalananiayefɛnminnuye,aye olubɛɛsɛbɛn

27Ayedonwɛrɛselikɛyen,ayesarakabɔolakakɛɲɛni ayesarakaminnubɛɛkɛdonfɔlɔwla,k'atɔgɔdako'Fara', katugunibifaralaodonkan,ayedonfɔlɔwweleko'Seli'

28Ajiralaocogolakoakakankakɛ,waasɛbɛnnenbɛ sankolosɛbɛnfurakan.

29Atɔgɔdarako‘Faralen’,katuguniasɛbɛnnaselidonw cɛma,kakɛɲɛnisandonwhakɛye

30Okalotilemugannisabanansufɛ,DeboraRebɛka denmusosara,uy'asudondugujukɔrɔbajibajukɔrɔ,aye oyɔrɔtɔgɔdako:‘Dɛborabaji,’kaojirisuntɔgɔdako: ‘Dɛborakadusukasijirisunba.

31RebɛkataaraakasokataaafaIsakafɛ,Yakubaye sagadenwnisagawnibakɔrɔnwciabolo,walisaaka dumunilabɛnafafɛin'afɔab'afɛcogominna.

32AtaaraabanɔfɛfokaseKabratanjamanama 33Rasɛlyedenkɛwolosufɛ,k'atɔgɔdako'Neka dusukasidenkɛ'.Ayetɔɔrɔsɔrɔabangelila.[2143 sɔgɔmadafɛ]

34Rasɛlisaraoyɔrɔla,asudonnaEfratijamanana,oye Bɛtilɛhɛmye,YakubayesankansojɔRasɛlkaburukan,a kaburusanfɛsirakan

SABABU33NAN

1YakubataarasigiMagdaladraefsahelifanfɛAnia musoLeyataaraafaIsakafɛ,kalotannankalokuradonna.

2RubɛnyeRasɛlkajɔnmusoBilhaye,afamusomuso,a bɛkaakojilagundola,ay'akanu

3Ay'idogosufɛ,adonnaBilhakasokɔnɔ,ay'asɔrɔa kelenbɛsunɔgɔladilankanakasokɔnɔ

4Yesuy'adaafɛ,akununnak'aye,Rubɛndalenbɛafɛ dilankan,ay'akafinidawolodawulik'aminɛ,kapɛrɛn k'ayekoRubɛndedon

5Omusomaloyaraakosɔn,ay'abolobɔala,abolila

6Ayekasikosɛbɛokola,amaofɔmɔgɔsiye.

7Yakubaseginnakanaaɲinitumaminna,ay'afɔayeko: 'Nemasaniyaikosɔn,katuguninenɔgɔlendonikola sabuRubɛnyenenɔgɔ,kadanefɛsufɛ,netunbɛsunɔgɔ la,nemaadɔnfoayenekafinidabɔkasunɔgɔnefɛ’

8YakubadiminakosɛbɛRubɛnkɔrɔ,katuguniatundalen bɛBilhafɛ,katuguniayeafakafiniwdatugu

9YakubamagɛrɛalatugunikatuguniRubɛny'anɔgɔ Mɔgɔomɔgɔb'afakafinidon,akakɛwalekajugukosɛbɛ, katuguniaharamulendonMatigiɲɛkɔrɔ

10Odey'atoasɛbɛnnenbɛsankolosɛbɛnfurakankocɛ mankankadaafamusofɛ,kaafakafinidon,katugunio nɔgɔlendon

11SiyanɔgɔlensitɛnakɛankaElohimɲɛkɔrɔ,ayesiya minsugandiayɛrɛyekakɛataye.

12Asɛbɛnnenbɛsiɲɛfilanannako:‘Mɔgɔminbɛdaafa musofɛ,odangalendon,katuguniayeafakamaloyabɔ kɛnɛkan’.Matigikamɔgɔsenumawbɛɛko:‘Akakɛten.a kakɛten'

13Musa,ikacifɔIsraɛldenwyekoukaninkumalabato sabua(nani)sayaɲangiliye;Anɔgɔlendon,kafaritɛyen badaakakafarikɛmɔgɔminyeninkɛ,nkaakakanka fagakafaga,kakabakurunwci,kaajubɔankaAlaka mɔgɔwcɛma

14Katugunimɔgɔsimasɔnkatoɲɛnamayalatilekelen dugukolokanIsraɛljamanakɔnɔ,katuguniayefɛn haramulenye,anɔgɔlendon

15Ukanaafɔko:Rubɛnyeɲɛnamayaniyafadiama,a kɛlenkɔkadaafamusomusofɛ,halinicɛtunb'afɛ,acɛ Yakuba,afacɛ,tunbɛbalola

16Katugunifokanaseowaatima,sariyanisariyani sariyadafalentunmajiramɔgɔwbɛɛye,foikadonwla,i n'afɔwaatiwnidonwsariya,anisariyabanbaliminbɛkɛ bɔnsɔnbanbaliwye

17Ninsariyainkosɔn,tilebanbalitɛyen,kafaritɛola, nkaufilabɛɛkakankabɔjamanacɛma

18E,Musa,ik'asɛbɛn(o)Israɛlyewalisauk'olabato,ka kɛkakɛɲɛnininkumawye,ukanajurumukɛfokase sayamakatuguniMatigiankaAlayekiritigɛlaye,mintɛ mɔgɔbonya,atɛsɔnnilifɛnwma

19Awkaninlayidukumawfɔuye,walisaukasekau lamɛnkaulabato,kaukɔlɔsi,ukanahalakikabɔjamana kɔnɔMinnubɛokɛdugukolokanankaAlaɲɛkɔrɔ,olu bɛɛyenɔgɔnikoharamulenninɔgɔninɔgɔye.

20Jurumuwɛrɛtɛyenminkabonniukajatɔyaye dugukolokansabuIsraɛlyesiyasenumayeMatigiaka Alafɛ,aniciyɛnsiya,anisarakalasebaawnimasayasiya ani(Ayɛrɛ)taye;Onɔgɔlenyasugutɛnabɔsiyasenuma cɛma»

21Dɔgɔkunwɔɔrɔnansansabananna[2145AM]Yakuba n'adenkɛwbɛɛtaarasigiIbrahimakaso,afaIsakaniaba Rebɛkakɛrɛfɛ

22Yakubadenkɛwtɔgɔwtunyeninnuye:Denkɛfɔlɔ RubɛnniSimeɔnniLeviniJudaniIsakarniZebulɔn,Leya denkɛwRasɛldenkɛwyeYusufuniBɛnzamɛnyeBila dencɛwyeDanniNaftaliye.ZilpadencɛwyeGadniAser yeYakubadenmusokelenpeLeyadenmusoDina

23UnanaubiriIsakaniRebɛkaɲɛkɔrɔ,uy'uyetumamin na,uyedugawukɛYakuban'adenkɛwbɛɛye,Isaka nisɔndiyarakosɛbɛ,katuguniayeYakubadenkɛwye,a denkɛdɔgɔkɛ,ayedugawukɛuye

SABABU34NAN

1Ninsannaanininaaninandɔgɔkunsanwɔɔrɔnanna [2148AM]Yakubay'adenkɛwbilakataaukasagawbalo, aniakabaarakɛlawn'ukataaSikɛmbaganmarayɔrɔwla. 2Amɔrikawkamasakɛwolonwulayeɲɔgɔnlajɛnukama k'ufaga,k'udogojiriwkɔrɔ,kaukabaganwminɛk'uminɛ 3YakubaniLeviniJudaniYusufutunbɛsokɔnɔniufa IsakayeAnidusukasilendon,umasek'atoyen

4TafumasakɛwniAresamasakɛw,Seraganmasakɛw, Selomasakɛw,Gaasmasakɛw,Bɛtɔrɔnmasakɛw, Maanisakirmasakɛw,animinnusigilenbɛokuluwkan (ani)minnusigilenbɛkungokɔnɔKananjamanana,olu bɛɛnana.

5Uy'ofɔYakubayek'afɔko:'Amɔrimasakɛwyei denkɛwlamini,kaukasagawcɛ'

6Aniadenkɛsabaniafakabaarakɛlawbɛɛaniayɛrɛka baarakɛlawwulilakabɔakaso,kataaukɛlɛnicɛwaa wɔɔrɔye,npanwta

7Ay’ufagaSikɛmubaganmarayɔrɔwla,kabolibagaw nɔfɛ,ay’ufaganinpandaye,ka‘AresaniTafuniSaregan niSeloni‘AmanisakirniGa[ga]’asfaga,ay’akasagaw sɔrɔ

8Ayesesɔrɔukan,kajurudonulawalisaukajurudona la,ukajamanajiridenduuru.

9Akɔseginnahɛrɛlakahɛrɛkɛufɛ,ukɛraakajɔnwye fokaseaniadenkɛwjiginnadonminnaMisira

10Dɔgɔkunsanwolonwulananna[2149AM]ayeYusufu cikataaabalimawkaɲɛtaadɔnkabɔakasokataaSikɛm jamanana,ay'usɔrɔDotanjamanana

11Uyenanbarakɛala,kajɛkafɔkɛakamawalisak'a faga,nkauy'uhakilinayɛlɛma,uy'afeereIsmaɛl jagokɛlawma,uy'alaseMisira,kaafeereFaraonka cɛkɔrɔbaPotifarma,tobilikɛlawkuntigi,Elewdugu sarakalasebaa

12YakubadenkɛwyemisidendɔfagakaYusufukafinisu ojolila,kaociufaYakubamakalowolonwulanantile tannanna

13Ayedusukasikɛosubɛɛla,katuguniunananioyea fɛwulafɛ,afarigannaakasayakosɔn,ako:‘Warajugudɔ yeYusufudun’Akasokɔnɔmɔgɔwbɛɛ[kakasiafɛo don,u]tunbɛdusukasinidusukasilaafɛodonbɛɛ

14Adenkɛwniadenmusowulilakaadususaalo,nkaa masɔnkadususaaloadenkɛkosɔn

15Odonna,Bilhay'amɛnkoYusufuhalakira,asaraa dusukasila,asigilenbɛKafratef,aniadenmusoDinafana saraYusufuhalakilenkɔfɛ

16OdusukasisabakɛraIsraɛlkankalokelenkɔnɔUye BilhasudonRasɛlkaburudala,aniDinafana.adenmuso, uy'asudonyen

17AyeYusufukasisankelenkɔnɔ,nkaamadabila, katuguniako:‘Atonekajiginkaburulakanedenkɛkasi’.

18OdekosɔnalatigɛraIsraɛldenwyekalowolonwulanan tiletannanna-kibaruyaminyeakasiYusufukosɔn,o nanaafaYakubafɛdonminna-walisaukajurumukafari uyɛrɛwyekalowolonwulanantiletannanna,siɲɛkelen sankɔnɔ,ukajurumuwkosɔnKatuguniutunyeufaka kanuyadusukasiadenkɛYusufukola

19Bidonlatigɛrakoukadusukasiolaukajurumuwniu kajurumuwbɛɛaniukafiliwbɛɛkosɔn,walisaukaseka uyɛrɛsaniyaodonnasiɲɛkelensankɔnɔ.

20Yusufuhalakilenkɔ,Yakubadenkɛwyemusowta Rubɛnmusotɔgɔyeko‘Ada;Simeɔnmusotɔgɔyeko ‘Adlba’a,KananmɔgɔdɔLevimusotɔgɔkoMelka,Aram denmusowla,TerabɔnsɔnwnaJudamusotɔgɔtunye Betasuɛlye,Kananjamanadendɔ.Isakarmusotɔgɔtunye HezakayeDanmusotɔgɔdarakoEglaNaftalimusotɔgɔ koRasu'u,MezopotamiGadimusotɔgɔkoMakaAser musotɔgɔko:‘Ijona.YusufumusotɔgɔkoAsenati, MisirakaaniBɛnzamɛnmusotɔgɔko‘Ijasaka

21SimeɔnnimisarakamusofilanantakabɔMezopotami kakɛabalimakɛwye.

SABABU35NAN

1Jubilesanbinaaniniduurunandɔgɔkunfɔlɔsanfɔlɔla [2157AM]RebɛkayeadenkɛYakubawelek'afɔafania balimakɛkolakoakaubonyaasibɛɛla.

2Yakubako:‘Nenafɛnbɛɛkɛikoiyecifɔneyecogo minnakatugunininkonakɛbonyanibonyayenebolo, anitilennenyayeMatigiɲɛkɔrɔ,walisanekaubonya» 3Efana,ba,ib'adɔnkabininebangewaatifokanasebi ma,nekakɛwalewbɛɛninedusukunbɛɛla,konebɛmiiri koɲumannatumabɛɛbɛɛkola

4Iyeciminfɔneye,netɛnaokɛcogodi,walisanekane faninebalimabonya!

5Ba,iyekojuguminyenela,ik'ofɔneye,nebɛnan kɔseginola,makaribɛnakɛnela'

6Ay'afɔayeko:'Nedenkɛ,nemakɛwalejugusiyeila nekawaatibɛɛla,nka(dɔrɔn)kɛwaletilennenw'Obɛɛn'a ta,nenatiɲɛfɔiye,nedenkɛ:Nenasaɲinan,netɛnakisi ɲinannekaɲɛnamayakɔnɔ;katugunineyenekasayadon yesugolakonetɛnatɛmɛsankɛmɛnibiduuruniduuru kan

7Yakubayeŋɛɲɛkɛabakakumawla.sabuabatuny'afɔ ayekoakasaAsigilentunbɛakɛrɛfɛafangatunbɛala, afangatunmadɔgɔya;sabuadonnakabɔkayelikɛ,a ɲinwbarikatunkabon,banasimamagaalaasibɛɛla.

8Yakubay'afɔayeko:'Neba,ninekadonwsurunyarai kaɲɛnamayadonwna,ninefangatoranefɛtenin'afɔi fanga.'

9AdonnaIsakafɛk'afɔayeko:‘Nebɛdelilikelendefɔi ye:EsawukakalikoatɛnaYakubajogin,waatɛnatugua nɔfɛnijuguyaye.IbɛEsawukamiiriliwdɔnkabinia denmisɛnman,koɲumanyasitɛalakatuguniab'afɛika sayakɔfɛk'afaga»

10KabiniabalimakɛYakubataaraHarandonminnafoka nasebima,ayeanbilacogominnaniadusukunbɛɛye, kakojugukɛanna,ibɛobɛɛdɔnAyeikasagawtaa yɛrɛye,kaibolofɛnwbɛɛtakabɔiɲɛkɔrɔ.»

11Any'adelik'adelianyɛrɛtakolatumaminna,ay'akɛ ikomɔgɔminhinɛbɛanna

12Adusukasiraikɔrɔkatuguniiyedugawukɛidenkɛ dafalennitilennenYakubayesabujuguyasitɛalani ɲumanyadɔrɔntɛ,wakabiniabɔraHaranfokanasebi ma,amafoyibɔsianna,bawoabɛfɛnbɛɛlaseanmaa waatilatumabɛɛ,waabɛnisɔndiyaniadusukunbɛɛye n’any’abolominɛ,k’andugawu,waamafaraankan kabiniabɔraHaranfokanasebima,waabɛtoanfɛ tumabɛɛsokɔnɔk’anbonya’

13Isakay'afɔayeko:'NefanabɛYakubaminbɛanfɛ,o kakɛwalewdɔnkauye,koabɛanbonyaniadusukunbɛɛ yeNkanetunbɛEsawukanufɔlɔkatɛmɛYakubakan, katugunialedetunyedenfɔlɔyenkasisan,nebɛYakuba kanukatɛmɛEsawukan,katuguniayekojugucamankɛ, tilennenyasitɛala,katuguniakasirawbɛɛyetilenbaliya nifarinyaye,[tilennenyasitɛalaminina.

14Sisan,nedusukunjɔrɔlendonakakɛwalewbɛɛkosɔn, aleniabɔnsɔnsitɛnakisi,katugunioludebɛnahalakika bɔdugukolokan,kabɔsankolojukɔrɔ,k'amasɔrɔaye

IbrahimakaAlabilakataaamusownɔfɛaniukanɔgɔlini ukafilikɔfɛ,aleniadenw.

15Ib'afɔneyek'akalikoatɛnaabalimakɛYakubafaga haliniayekalikoatɛnaakakalililabato,waatɛnako ɲumankɛ,nkakojugudɔrɔn.

16Nkaniab'afɛkaabalimakɛYakubafaga,anadi Yakubabolo,atɛnabɔabolo,[k'amasɔrɔanajiginabolo 17IkanasiranYakubaɲɛ.sabuYakubakɔrɔsibagakabon, afangakabon,abonyalendon,atanulendonkatɛmɛ Esawukɔrɔsibagakan'

18RebɛkayecibilakaEsawuwele,ananaafɛ,ay'afɔa yeko:'Nedenkɛ,nekadelilidɔkɛiye,iyelayidutakao kɛ,nedenkɛ.'

19Ako:'Iyefɛnofɛnfɔneye,nenaobɛɛkɛ,netɛnaban ikadelilila'

20Ay'afɔayeko:'Neb'aɲiniifɛkonesadonminna,i kaneminɛkanesudonifaBaSarakɛrɛfɛ,anikoeni Yakubatɛnaɲɔgɔnkanuanikoufilasitɛnajuguyanege donɲɔgɔnna,nkaɲɔgɔnkanudɔrɔn,wa(ocogola)awna ɲɛtaasɔrɔ,nedenkɛw,kabonyasɔrɔjamanacɛmancɛla, anijugusitɛnanisɔndiyaawkosɔn,awnakɛmɔgɔye dugawunimakariikanubagawbɛɛɲɛna.’

21Ako:‘Iyeminfɔneye,nenaobɛɛkɛ,isadonminna, nefabaSarakɛrɛfɛ,nenaisudon,ikoitunb’afɛcogo minnawalisaakolowkakɛikolowkɛrɛfɛ.

22NebalimakɛYakubafana,nenakanuyakatɛmɛ farisogobɛɛkansabunebalimakɛtɛdugukolobɛɛlani aledɔrɔntɛ:wanintɛnafabayenebolonineb'akanu; katugunialeyenebalimaye,andannaɲɔgɔnfɛifarila,an bɔraikɔnɔ,ninemanebalimakanu,nenajɔnkanu?»

23Neyɛrɛb'idelikoikaYakubalaadineninedenkɛwko la,katugunineb'adɔnkoanakɛmasakɛyenenine denkɛwkantiɲɛna,katuguninefayedugawukɛayedon minna,ay'akɛsanfɛlaye,neyedugumakɛ.

24Nebɛkaliilakonenaakanu,netɛnakojugunegeala nekaɲɛnamayabɛɛkɔnɔ,nkakoɲumandɔrɔn'

25Ayekalialaninkobɛɛla.AyeYakubaweleEsawu ɲɛkɔrɔ,kacifɔayekakɛɲɛniayekumaminnufɔEsawu ye

26Ay'afɔko:'Nenaidiyagoyakɛ.awkadaalako kojugusitɛnabɔnelawalanedenkɛwlaEsawukama,wa netɛnakɛfɔlɔyefoyilanikanuyadɔrɔntɛ’

27Uniadenkɛwyedumunikɛkaminnikɛosuinna,a sara,sansabanidɔgɔkunkelennisankelen,osuinna,a denkɛfilaEsawuniYakubay'asudonkɔbafilakɔnɔ,ufa baSarakɛrɛfɛ.

SABABU36NAN

1Dɔgɔkunsanwɔɔrɔnanna[2162AM]Isakayeadenkɛ filaEsawuniYakubawele,unanaafɛ,ay’afɔuyeko: ‘Nedenkɛw,nebɛtaanefawkasirafɛ,kataasobanbalila, nefawbɛyɔrɔminna

2Odekosɔn,awkanesudonnefaIbrahimakɛrɛfɛ,kɔba filakɔnɔ,HɛtikaEfurɔnkaforokɔnɔ,Ibrahimayekaburu sankasudonyɔrɔminnaNeyekaburuminsɔgɔneyɛrɛ ye,awkanesudonyen.

3Nebɛninfɔawye,nedenkɛw,koawkatilennenyani tilennenyakɛdugukolokan,walisaMatigiyefɛnminnu bɛɛkɛIbrahimaniabɔnsɔnwye,akaolubɛɛlaseawma.

4Nedenw,awbalimawkaɲɔgɔnkanuikomɔgɔminb'a yɛrɛnikanu,awkelen-kelenbɛɛk'aɲiniubalimanafala, kawalekɛɲɔgɔnfɛdugukolokanUkaɲɔgɔnkanuin'afɔ uyɛrɛniw.

5Bolikola,neb'afɔawyek'awlaadikoawkabanula kaukoniya,awkanaukanu,katuguniufalenbɛnanbara laubatobagawniubiriuɲɛkɔrɔ

6A'yeawhakilitoala,nedenkɛw,awfaIbrahimaka MatigiAla,aninefanayeabatocogominnakabaarakɛa yetilennenyaninisɔndiyala,walisaakaawcayakaaw bɔnsɔnwcayaikosankolodolow,kaawsabatidugukolo kanikotilennenyajirimintɛnabɔmɔgɔwbɛɛlafoabada 7Sisan,nenakalilibakɛawye-k'amasɔrɔkalilisitɛyen minkabonnioye,tɔgɔminbɛbonyanibonyanibonyani nɔɔrɔnikabakonisebaayaye,ominyesankolowni dugukolonifɛnbɛɛdaɲɔgɔnfɛ-koawnasiranaɲɛkaa bato

8Ukelen-kelenbɛɛnaubalimakanunikanuyani tilennenyaye,aniusikanakojugunegeabalimalakabini bifoabadaawkaɲɛnamayadonwbɛɛlawalisaawkase kaɲɛtaasɔrɔawkakɛwalewbɛɛla,awkanahalaki

9Niawdɔlakelenyekojugukɛabalimakɛkama,awk'a dɔnkokabinisisan,mɔgɔomɔgɔbɛkojugukɛabalimakɛ kama,onabinabolo,kabɔɲɛnamawkajamanana,a bɔnsɔnnahalakikabɔsankolojukɔrɔ.

10Nkaɲagaminidusukasinidiminidimidonna,tasuma manamanminbɛajeniikoayeSodɔmɛjenicogominna, ocogokelenna,anaakajamananiakaduguaniata fɛnwbɛɛjeni,kabɔhadamadendenwkololigafekɔnɔ,a tɛnasɛbɛnɲɛnamayakitabukɔnɔ,nkaanasɛbɛnhalakili kitabukɔnɔ,kataabadaasɔgɔsɔgɔninjɛ;walisaukajalaki kakurayatumabɛɛkoniyanimafiɲɛyalinidiminitɔɔrɔni diminitɔɔrɔwnibanawlafoabada

11Mɔgɔminb'afɛk'abalimajogin,neb'afɔawyeka seereyakɛawye,kakɛɲɛnikiriyeminna

12Odonna,ay'abolofɛnwbɛɛtilaufilacɛ,kaa tilayɔrɔbadidenkɛfɔlɔma,sankansonialaminifɛnbɛɛ, aniIbrahimakafɛnbɛɛkalilikɔlɔnla

13Ay'afɔko:'Nenanintilayɔrɔbadidenfɔlɔwma'

14Esawuko:‘NeyeafeereYakubamakaneka fasodenɲumanyadiYakubamaakadiama,kumakelen tɛnefɛk'afɔokola,katuguniatadon'

15Isakay'afɔko:«Dubakatoawkan,nedenkɛw,aniaw bɔnsɔnkanbi,katuguniawyelafiyadinema,nedusukun madimifɔlɔfɔlɔkola,walisaawkanakojugukɛokosɔn» 16KɔrɔtalenbaAlakatilennenyakɛmɔgɔminniabɔnsɔn ye,okadubaoyefoabada'

17Alabannakacifɔuyekadubauye,uyedumunikɛka minnikɛɲɔgɔnfɛaɲɛkɔrɔ,anisɔndiyarakatugunihakili kelentunbɛuniɲɔgɔncɛ,ubɔraalakalafiɲɛodonnaka sunɔgɔ

18Odonna,Isakasunɔgɔraakadilankanniɲagaliye.A yesunɔgɔbanbalisunɔgɔ,asaraasibɛsankɛmɛni biwɔɔrɔlaAyedɔgɔkunmuganniduurunisanduurukɛ; AdenkɛfilaEsawuniYakubay'asudon

19EsawutaaraEdɔmujamanala,Seyirikuluwla,kasigi yen.

20YakubasigilentunbɛHeburunkuluwla,afaIbrahima kasigiɲɔgɔnyajamanasankansokɔnɔ,ayeMatigibatoni adusukunbɛɛyeanikakɛɲɛnicikanyetawyekakɛɲɛnia yeakabɔnsɔnwkadonwtilacogominna

21AmusoLeyasarajubilesanbinaaniniduurunan dɔgɔkunfilanansannaaninanna,[2167AM],ay'asudon kɔbafilakɔnɔ,abaRebɛkakɛrɛfɛ,afabaSarakaburu kininfɛ

22Adenkɛwbɛɛn'adenkɛwnanaamusoLeakasiamuso Leyakosɔn,k'adususaaloakola,katuguniatunbɛkaa kasikosɛbɛ,katuguniabalimamusoRasɛlsalenkɔfɛ,ay'a kanukosɛbɛ.

23katuguniatundafalendonaniatuntilennendonaka sirawbɛɛlaaniatunbɛYakubabonya,aniayetileminnu kɛafɛ,amakumagɛlɛnmɛnadala,katuguniatunye mɔgɔdususumaninye,atunbɛhɛrɛla,atuntilennendon aniatunbɛbonyadaakan.

24Ahakilijigiraakakɛwalewbɛɛlaakaɲɛnamayakɔnɔ Ay'akanuniadusukunbɛɛnianibɛɛye»

SABABU37NAN

1YakubaniEsawufaIsakasaradonminna,[2162AM]

Esawudenkɛwy’amɛnkoIsakayekɔrɔkɛniyɔrɔdia denkɛdɔgɔkɛYakubama,udiminakosɛbɛ

2Uyesɔsɔlikɛufafɛk'afɔko:«Munnaifayecɛkɔrɔba niyɔrɔdiYakubama,katɛmɛikan,halinieyekɔrɔbaye, Yakubadɔgɔkɛ?»

3Ay'afɔuyeko:'Katugunineyenekafasodenɲumanya feereYakubamakakɛɲɛnilenburubanɔgɔlenfitininye, anidonminnanefayenecikataasogoɲinikaminɛka nanifɛnyeaye,akakankamindun,kadugawukɛneye, anananinanbarayekadumuniniminfɛnlasenefama,ne fayedugawukɛayekanebilaabolo'

4Sisan,anfayekalianna,neniale,koantɛnajuguya labɛnɲɔgɔnfɛ,abalimakɛfanakama,koankelen-kelen bɛɛkatokanuyanihɛrɛlanianbalimakɛye,ankanaanka sirawtiɲɛ.’

5Uy'afɔayeko:‘Antɛnailamɛnwalisakabɛnniaye sabuanfangakabonniabarikaye,anfangakabonniale ye;annataaakɛlɛkaafaga,kaaniadenkɛwhalaki.»Nii t'afɛkataaanfɛ,annakojugukɛifanana

6Sisan,awkaanlamɛn:AnkacibilakataaAramni FilisitikaniMowabuniAmoni,kacɛsugandilenwsugandi anyɛrɛyeminnubɛkɛlɛkɛ,kataaakɛlɛkakɛlɛkɛn'aye, kaahalakidugukolokansaniakabarikabonya'

7Ufay'afɔuyeko:«Awkanataakɛlɛkɛniaye,walisa awkanabinaɲɛkɔrɔ»

8Uy'afɔayeko:'Ninfanayeikakɛwalewyetigitigi kabiniidenmisɛnmanfokanasebima,ibɛikɔdonaka jɔnyakɔrɔ'

9Antɛnaokumawlamɛn.'Uyecibilaufaterikɛmaka taaAramniAduramu,kakɛlɛcɛbakelenta,kɛlɛcɛ sugandilenw

10KɛlɛcɛɲɛnatɔmɔlenbakelennanakabɔMowabuni AmɔnbɔnsɔnnakabɔMowabuniAmɔnbɔnsɔnna,kɛlɛcɛ ɲɛnatɔmɔlenwnanaufɛ

11Uy'afɔufayeko:«Taan'uyekauɲɛminɛ,n'otɛ,an bɛnaifaga'

12Afadiminidimilak'ayekoadenkɛwb'awajibiyaka taauɲɛfɛwalasak'uɲɛminɛabalimakɛYakubakama.

13Nkaokɔ,ahakilijigirakojugubɛɛlamintundogolen bɛadusukunnaabalimakɛYakubakamaAhakilima jiginkaliliminnaafaniabayekoatɛnakojugusilabɛna balimakɛYakubakamaakatilebɛɛkɔnɔ

14Obɛɛn'ata,Yakubatunt'adɔnkoubɛnaakɛlɛkɛlɛla, atunbɛkasiamusoLeakosɔn,fougɛrɛlasankansola kosɛbɛnikɛlɛcɛbanaaninikɛlɛcɛsugandilenwye

15Heburuncɛwyecibilaamak'afɔayeko:‘Afilɛ,i balimakɛnanaikɛlɛ,nimɔgɔwaanaanisirilenbɛnpanna, ubɛkalawnikɛlɛkɛminɛnwta’UtunbɛYakubakanuka tɛmɛEsawukanOla,uy'afɔayeko;katuguniYakuba tunyemɔgɔyemintunkadikatɛmɛEsawukan.

16NkaYakubamadaalafougɛrɛlasankansolakosɛbɛ 17AyesankansodatuguAy'ijɔkɛlɛbolowkankakuma abalimakɛEsawufɛk'afɔayeko:'Inanadususaalomin fɛkanedususaalonemusosalenkosɔn,oyebonyaye' Yalaninyekaliliye,iyekaliifalaaniibalatugunisani ukasawa?Iyekalilitiɲɛ,iyekaliifayewaatiminna,i jalakilendon’

18Esawuy'ajaabik'afɔayeko:'Mɔgɔdenwnidugukolo kanbaganwsitɛtilennenyakalilisikaliukakalilafo abadankadonodonubɛjuguyalabɛnɲɔgɔnkama,aniu kelen-kelenbɛɛbɛsek'ujuguniujugufagacogominna.

19IbɛneninedenwkoniyafoabadaBalimayajɛɲɔgɔnya minbɛiniɲɔgɔncɛ,okɔlɔsilitɛyen

20Neb'afɔiyeninkumawlamɛn,ko:Nidonsokɛbɛse k'afariyɛlɛmak'akunsigiwmɔin'afɔwuluwulu,walima niabɛsekabiɲɛwfalenakunnain'afɔsagawalimasaga biɲɛw,otumana,nenabalimayasirililabatoifɛ,anini sinwy'uniubafaraɲɔgɔnkan,k'amasɔrɔimakɛne balimakɛye

21Niwarabawyehɛrɛkɛnisagadenwyewalisaukanau dunwalakafariyakɛula,niudusukunwbɛufɛkoɲuman, otumana,hɛrɛnakɛnedusukunnaifanfɛ

22Niwarabakɛramisiteriyekahɛrɛkɛaniacɛ,nia sirilendonjurukisɛkelenkɔrɔniaye,kasɛnɛkɛn'aye,o tumana,nenabɛnniiye»

23Niwulufinmandonnaikoraza,otumanafɛ,ik'adɔn koneyeikanu,kahɛrɛdoniniɲɔgɔncɛ,inajiribɔ,i denkɛwnabɔn,hɛrɛtɛnakɛiye'

24Yakubay'ayetumaminnakoadusukajugunia dusukunnianibɛɛyek'afaga,wakoananakapanin'afɔ kungosogominbɛnatamakanminb'asɔgɔk'afaga,k'atɛ kɔseginama

25Okɔ,ay'afɔayɛrɛwniakajɔnwyekoukabinalen'a jɛɲɔgɔnwbɛɛkan

SABABU38NAN

1Okɔfɛ,JudakumanaafaYakubafɛk’afɔayeko:‘Ifa, ikabɛlɛkisɛwkɔrɔtakaijugufilikajugufagaanifanga kaseibolo,bawoantɛnaibalimakɛfaga,bawoabɛikoe, waabɛikoiankabonyadaa(nin)kan'

2Yakubay'akanɛgɛberekɔrɔtakabɛlɛkisɛcikataaa balimakɛEsawu(akininbolodisila)gosik'afaga

3AyebɛlɛkisɛcitugunkaAramɛkaAdorangosia kininbolodisila,k'agɛnkɔfɛk'afaga

4Yakubadenkɛwniukajɔnwbɔrakautilakuluwye sankansofannaanila

5Judabɔraɲɛfɛ,NeftaliniGadniakabaarakɛlabiduuru niafɛsankansosahelifanfɛ,uyefɛnofɛnsɔrɔuɲɛkɔrɔ, uy'obɛɛfaga,usimakisi

6LeviniDanniAsertaarasankansokɔrɔnfɛ,unicɛbi duuru(cɛ)kaMowabuniAmɔnkɛlɛcɛwfaga.

7RubɛnniIsakariniZebulɔntaarasankansoworodugufan fɛnicɛbiduuruyeufɛ,kaFilisitikakɛlɛcɛwfaga.

8SimeɔnniBɛnzamɛnniRubɛndenkɛHenɔkitaara sankansotilebinfɛ,anicɛbiduuru(cɛ)n'uye,kacɛkɛmɛ naanifagaEdɔmuniƆrikawla,kɛlɛcɛbarikamaw.Esawu denkɛkɛmɛwɔɔrɔbolila,Esawudenkɛnaanibolilan'uye, kaufatoafagalenna,ikoabinnaAduramukulukan cogominna.

9YakubadencɛwtuguraunɔfɛfokaseSeyirikuluwma Yakubay'abalimakɛsudonAduramukulukan,akɔsegira akaso

10YakubadenkɛwyeEsawudenkɛwdigidigikosɛbɛ Seyirikuluwkan,kaukɔbirifokakɛYakubadenkɛwka jɔnwye

11Uyecibilaufafɛ(kaɲininkalikɛ)n'ukakankabɛnni uyewalak'ufaga.

12Yakubayecibilaadenkɛwmakoukabɛnɲɔgɔnma,u yehɛrɛdonuniɲɔgɔncɛ,kajɔnyajurudonukan,fouye jurusaraYakubaniadenkɛwyetumabɛɛ.

13UtorakajurusaraYakubayefoajiginnaMisiradon minna

14Yakubadenkɛtannifilatunyejɔnyajurumindaukan, Edɔmudenkɛwmabɔolafokanasebima

15MasakɛminnuyemasayakɛEdɔmu,sanimasakɛsika masayakɛIsraɛlbɔnsɔnwkunna,olufilɛninyeEdɔmu jamanakɔnɔ

16BeɔridenkɛBalakyemasayakɛEdɔmujamanana,aka dugutɔgɔkoDanaba.

17Balakisara,ZaradenkɛJobabkɛramasakɛyeanɔna

18Jobabsara,Temanjamanala,Asamyemasayakɛanɔ na.

19Asamsara,BaradidenkɛAdatiminyeMadiyanfaga Mowabuforola,okɛramasakɛyeanɔna,akadugutɔgɔ koAviti.

20Adatisara,SalmanminbɔraAmasekala,okɛramasakɛ yeanɔna

21Salmansara,SaulminbɛbɔRaaboti(badala),okɛra masakɛyeanɔna

22Saulsara,AkbɔridenkɛBaelunankɛramasakɛyeanɔ na.

23AkbɔridenkɛBaelunansara,Adatikɛramasakɛyeanɔ na,amusotɔgɔkoMatarati,Metabedzaabdenmuso Mataratidenmuso.

24MasakɛminnuyemasayakɛEdɔmujamanana,olude yeoluye

SABABU39NAN

1YakubasigilentoraafasigiyɔrɔlaKananjamananaOlu yeYakubakabɔnsɔnwye

2Yusufusitunbɛsantanniwolonwulalatumaminnau jiginnaMisirajamanana,otumana,tobilikɛlakuntigi Potifar,Faraonkakuntigidɔy'asan

3AyeYusufubilaakasobɛɛkunna,Matigikadugawu nanaMisirakakasokanYusufukosɔn,Matigiyeɲɛtaa sɔrɔakakɛwalewbɛɛla

4MisirakawyefɛnbɛɛbilaYusufubolo.sabuay'ayeko Matigibɛafɛ,koMatigiyeɲɛtaasɔrɔakakɛwalewbɛɛla 5Yusufuɲɛdatuncɛkaɲikosɛbɛ,amakɛmusoy'aɲɛ kɔrɔtakaYusufuye,ay'akanuk'adelikoakadaafɛ.

6Nkaamaanidi,ahakilijigiraMatigilaaniafaYakuba tunbɛkumaminnukalankabɔIbrahimakakumawcɛma, kocɛsikanajatɔyakɛnimusocɛyekosayaɲangili latigɛraayesankolowlaAlaKɔrɔtalenbaɲɛkɔrɔ,ani jurumunasɛbɛnakankitabubanbaliwkɔnɔtumabɛɛ Matigiɲɛkɔrɔ

7Yusufuhakilijigiraokumawla,amasɔnkadaafɛ 8Ay'adelisankelenkɔnɔ,nkaamasɔn,amaalamɛn.

9Nkamusoy'aminɛk'aminɛkosɛbɛsokɔnɔwalasak'a wajibiyakadaafɛ,kasodaawdatuguk'aminɛkosɛbɛ; nkaay'akafinitoabolokadakarikabolikabɔaɲɛkɔrɔ 10Musoy'ayekoatɛnadaafɛ,ay'atɔgɔtiɲɛamakɛ ɲɛkɔrɔ,k'afɔko:'IkaHeburukabaarakɛlaminkanu,oy'a ɲinikanewajibiyawalisaakadanefɛneyenekan kɔrɔtatumaminna,abolilakaakafinitonebolo,ney'a minɛtumaminna,ayedakari.'

11MisirakayeYusufukafininidakarilenye,kaamuso kakumamɛn,kaYusufubilakasolayɔrɔla,masakɛye kasodenminnubilakasola.

12AtunbɛkasolayenMatigiyenɛɛmadiYusufuma kasobonkɔrɔsibagakuntigiwɲɛna,kahinɛaɲɛkɔrɔ, katuguniay'ayekoMatigibɛafɛ,anikoMatigiyeaka kokɛlenwbɛɛkɛkaɲɛ

13Ayefɛnbɛɛdonabolo,kasobonkɔlɔsilikɛlawkuntigi mafoyidɔnafɛ,katuguniYusufuyefɛnbɛɛkɛ,Matigiye odafa

14AtorayensanfilaOdonwna,MisiramasakɛFaraon diminaakacɛkɔrɔbafilanidumunikɛlakuntiginiburu dilannikɛlakuntigikɔrɔ,kaubilatobilikɛlakuntigikaso kɔnɔ,Yusufutunbɛkasobonkɔnɔ

15KasokɔrɔsibagawkuntigiyeYusufusigikabaarakɛu yeAyebaarakɛuɲɛkɔrɔ

16Ufilabɛɛyesugodɔkɛ,dɔlɔminnakuntiginiburu dilabagakuntigi,uy'ofɔYusufuye.

17Ay'akɔrɔfɔuyecogominna,okɛraulaten,Faraon yedumunidilabagakuntigilaseginakabaaralaaniaye burudilanbaga(kuntigi)faga,in'afɔYusufuy'akɔrɔfɔu yecogominna

18NkadumunikɛlakuntigiɲinɛnaYusufukɔkasobon kɔnɔ,haliniatuny'aladɔnniyaalakominbɛnakɛala, nkaahakilimatokaFaraonladɔnniyaYusufuyeafɔaye cogominna,katuguniaɲinɛnaakɔ

SABABU40NAN

1Odonwna,Faraonyesugofilakɛsukelenkɔnɔkɔngɔ dɔkolamintunbɛnakɛjamanabɛɛkɔnɔ,akununnakabɔ akasunɔgɔlakasugokɔrɔfɔlawbɛɛweleMisirajamana na,anisugokɛlawbɛɛ,k'akasugofilafɔuye,nkaumase k'ufɔ

2Okɔ,dumunikɛlakuntigihakilijigiraYusufula,a kumanaakolamasakɛfɛ,ay'alabɔkasola,ay'akasugo filakɛaɲɛkɔrɔ

3Ay’afɔFaraonɲɛkɔrɔkoakasugofilakɛrakelenye,a y’afɔayeko:‘Sanwolonwulanana(okɔnɔ)fɛncaman bɛnakɛMisirajamanabɛɛla,anisanwolonwulakɔngɔ kɔfɛ,kɔngɔminmadelikakɛjamanabɛɛkɔnɔ.

4Sisan,FaraonkakɔrɔsibagawsigiMisirajamanabɛɛla,u kadumunimaradugukelen-kelenbɛɛkɔnɔnafolomafɛnw sandonwbɛɛkɔnɔ,dumuninakɛkɔngɔsanwolonwula

kɔnɔ,jamanatɛnahalakikɔngɔfɛ,katuguniabɛnajuguya kosɛbɛ.’

5MatigiyenɛɛmanimakaridiYusufumaFaraonɲɛna, Faraony'afɔakajɔnwye.Antɛnacɛhakilitigini hakilitigisɔrɔin’afɔnincɛ,katuguniMatiginibɛafɛ.’

6Ayefilanansigiakamasayabɛɛkɔnɔ,kafangadiama Misirajamanabɛɛkunna,kaabilaFaraonkawotoro filanankɔnɔ.

7Ayefiniwdonala,kasanucakɛdadonakɔla,ka (laselikɛladɔ)weleweledaaɲɛkɔrɔko''El'Elwa'Abirer,' kabololanɛgɛdaabololak'akɛakasobɛɛkuntigiye,k'a bonya,k'afɔaye'Nenabonyamasasigilandɔrɔnkanka tɛmɛikan.'

8YusufuyeMisirajamanabɛɛmara,Faraonkakuntigiw bɛɛ,aniakabaarakɛlawbɛɛ,animasakɛkabaarakɛbagaw bɛɛtunb'akanu,katuguniatunbɛtaamatilennenyala, katugunikuncɛbayanikuncɛbayatuntɛala,atuntɛmɔgɔ bonya,atuntɛsɔnnilifɛnwna,nkaatunbɛkiritigɛ jamanamɔgɔwbɛɛkancogotilennenna.

9MisirajamanatunbɛhɛrɛlaFaraonɲɛkɔrɔYusufu kosɔn,katuguniMatigitunbɛafɛ,kanɛɛmanimakaridia maabɔnsɔnbɛɛla,adɔnbagawbɛɛɲɛkɔrɔ,aniako mɛnbagawbɛɛɲɛna,aniFaraonkamasayatunlabɛnnaka ɲɛ,Sitanɛnimɔgɔjugusituntɛyen(ola)

10MasakɛyeYusufutɔgɔdaSefantifan,kaPotifar denmusodiYusufuma,omintunyeHeliopolis sarakalasebaadenmusoye,tobilikɛlakuntigi

11YusufujɔlentoraFaraonɲɛkɔrɔdonminna,asitunbɛ sanbisabala

12Osankɔnɔ,IsakasaraYusufuy'afɔcogominnaaka sugofilakɔrɔfɔlila,in'afɔay'afɔcogominna,san wolonwulafalenkɛraMisirajamanabɛɛla,aniMisira jamanayesɛnɛfɛncamansɔrɔ,sumanikɛlankelen(kakɛmɛ tanniseginbɔ).

13Yusufuyedumunilajɛdugukelen-kelenbɛɛkɔnɔfou kafaɲɔnafoumasekaajatetugunkaasumanacaya kosɔn.

SABABU41NAN

1Jubilesanbinaaniniduurunanna,dɔgɔkunfilananna, (ani)sanfilananna,[2165AM]Judayemusodɔtaadenkɛ fɔlɔEriye,Aramdenmusowcɛma,otɔgɔyekoTamar.

2Nkaay'akoniya,amadaafɛ,katuguniabatunbɛ Kanandenmusowla,atunb'afɛkaabasomɔgɔwmusota, nkaafaJudamasɔnoma.

3JudadenkɛfɔlɔErmintunyemɔgɔjuguye,Matigiy'a faga.

4Juday'afɔabalimakɛOnanyeko:'Ikataaibalimakɛ musofɛkacɛbalimakɛkabaarakɛaye,kabɔnsɔnlamɔi balimakɛye'

5Onany'adɔnkokisɛtɛnakɛataye,(nka)abalimakɛ kelenpeta,adonnaabalimakɛmusokaso,kakisɛbɔn duguma,akɛrajuguyeMatigiɲɛkɔrɔ,ay'afaga

6Juday'afɔadenmusoTamaryeko:'Ikatoifakasoiko musocɛsalenfonedenkɛSelakakɔrɔbaya,nenaidiama kakɛmusoye.'

7AbonyalendonNkaJudamusoBedsuɛlmasɔnadenkɛ SelakafuruJudamusoBedsu'elsara[2168AM]nin dɔgɔkuninsanduurunanna.

8Sanwɔɔrɔnanna,JudataaraakasagawtigɛTimina [2169AM]Uy'afɔTamaryeko:'IfacɛmanbɛtaaTimna kataaakasagawtigɛ'

9Ay'amusocɛsalenkafiniwbɔ,kafinidon,k'ayɛrɛ masiri,kasigiTimnasiradala.

10Judatunbɛtaatumaminna,ay'asɔrɔ,ay'amiiriko jatɔmusodon,ay'afɔayeko:'Atonekadonifɛ'Ay'afɔ ayekoDon,'adonna.

11Ay'afɔayeko:'Nekasaradinema'ay'afɔayeko: 'Foyitɛnebolofonekabololanɛgɛminbɛnebolokɔnikan, aninekanɛgɛfugulan,aninekabereminbɛnebolo'

12Ay'afɔayeko:'Ikaudinemafoikankasaracin ma',ay'afɔayeko:'Nenabakɔrɔndɔciima'.Ay'udia ma,adonnaafɛ,ayekɔnɔtaafɛ

13Judataaraakasagawfɛ,ataaraafakaso

14Judayebakɔrɔndɔciakasagagɛnnabolo,omintunye Adulamye,nkaam'asɔrɔay'oyɔrɔmɔgɔwɲininkako: 'Jatɔmusomintunbɛyan,obɛmin?'Uy'afɔayeko: ‘Jatɔmusositɛanfɛyan.’

15Aseginnakanaaladɔnniya,k'afɔayekoamaasɔrɔ ko:'Neyeoyɔrɔmɔgɔwɲininka,uy'afɔneyeko: «Jatɔmusositɛyan.»'.

16Ay'afɔko:'Akaumarawalisaankanakɛtulonko sababuye'Ayekalosabakɛtumaminna,ay'ajirakoa kɔnɔmadon,uy'afɔJudayeko:'IdenmusoTamar,kɔnɔ tajatɔyafɛ'

17Judataaraafakaso,k’afɔafan’abalimakɛwyeko: ‘Awkaalabɔ,uk’ajeni,katuguniayenɔgɔlenyakɛIsraɛl.

18Uy'alabɔkataaajenitumaminna,ayebololanɛgɛni nɛgɛfugulananibereciafacɛmak'afɔayeko:'Ninyejɔn taye,katuguninekɔnɔmadonnaaledefɛ.'

19Judasɔnnaomak'afɔko:‘Tamarkatilennenyakabon nineye

20Odekosɔnukanaajeni'OdekosɔnamadiSelama,a magɛrɛalatugun

21Okɔfɛ,ayedenkɛfilabange,Perez[2170AM]ani Zera,nindɔgɔkunfilanansanwolonwulananna.

22YusufuyesanwolonwulaminnukofɔFaraonye,osan wolonwuladafara

23Judasɔnnaamakoayewaleminkɛ,oyekojuguye, katuguniatundalenbɛadenmusofɛ,ay'ajatekokoniya yeaɲɛkɔrɔ,waasɔnnaamakoayesariyatiɲɛ,kafili, katuguniayeadenkɛdawoloda,kakasianikadelili daminɛMatigiɲɛkɔrɔakasariyatiɲɛnikosɔn

24Any'afɔayesugolakoyafadiraama,katuguniaye delilikɛnikɔnɔnajɛyaye,kakasi,nkaamaokɛtugun.

25Ayeyafasɔrɔkatuguniay'akɔdonkabɔakajurumu niakadɔnbaliyala,katuguniayesariyatiɲɛkosɛbɛanka Alaɲɛkɔrɔmɔgɔomɔgɔbɛokɛten,mɔgɔomɔgɔbɛdaa bamusofɛ,uk'ajeninitasumayewalisaakajeniokɔnɔ, katuguninɔgɔninɔgɔbɛukan,tasumak'ujeni

26IkacifɔIsraɛldenwyekonɔgɔlensikanakɛucɛma, katugunimɔgɔomɔgɔbɛdaadenmusowalaabamusofɛ, oyenɔgɔlikɛCɛmindalenbɛafɛ,ukaojeninitasuma ye,animusofana,ocogokelenna,anadiminyaniɲangili kɔseginIsraɛlkan

27Any'afɔJudayekoadenkɛfilamadaafɛ,odey'ato abɔnsɔnsabatirakasebɔnsɔnfilananma

28Aɲɛkelendey'atoataaraɲangiliɲini,okɔrɔyekoka kɛɲɛniIbrahimakakiritigɛye,ayeminfɔadenkɛwye, Judatuny'aɲinik'ajenitasumala

SABABU42NAN

1Jubilesanbinaaniniduurunandɔgɔkunsabanansanfɔlɔ la,kɔngɔy'adaminɛkana[2171AM]jamanakɔnɔ,sanji masɔnkadidugukoloma,bawofɛnsimabin

2Dugukolokɛradenye,nkadumunitunbɛMisirajamana na,katuguniYusufuyejamanakisɛwlajɛsanwolonwula kɔnɔ,kaamara

3MisirakawtaaraYusufufɛwalisaakadumunidiuma,a yesanfɔlɔsumanmarayɔrɔwdawuli,kaofeerejamana mɔgɔwmasanula

4<KɔngɔbadonnaKananjamanana>,Yakubay'amɛnko dumunibɛMisira,ay'adenkɛtancikataadumunidiama MisirankaamaBɛnzamɛnci,<Yakubadenkɛtan>sera <misira>minnutaara(yen)cɛma.

5Yusufuy'udɔn,nkaum'adɔn,akumanaufɛkau ɲininka‘Awtɛsɛgɛsɛgɛlikɛlawyewaawmanajamana gɛrɛgɛrɛwsɛgɛsɛgɛwa?‘Ay’ubiladɔgɔtɔrɔsola.

6Okɔ,ay'uhɔrɔnyakokura,kaSimeɔnkelenminɛk'a balimakɔnɔntɔnbilakataa

7Ayeukabɔrɔwfaɲɔla,kaukasanudonukabɔrɔw kɔnɔ,nkaum'adɔn

8Ay'afɔuyekoukanan'udɔgɔkɛye,katuguniutuny'a fɔayekoufaniudɔgɔkɛɲɛnamadon.

9UbɔraMisirajamananakataaKananjamananaUy'a fɔufayekominnukɛraula,anijamanatigiyekumajugu fɔuyecogominna,kaSimeɔnminɛfoukanani Bɛnzamɛnye

10Yakubako:‘Awyenedenwbɔsinela!Yusufutɛyen aniSimeɔnfanatɛyen,awnaBɛnzamɛntakataa.Ika juguyaseranema

11'Ako:'Nedenkɛtɛnajiginniawye,n'asɔrɔakana bana.Katuguniubayedenkɛfilabange,kelenhalakira,aw naninfanatanefɛ»Niabɛsekakɛkosumayatunbɛala sirakan,awtunbɛnanekakɔrɔyajiginnidusukasiyefo kasesayama.’

12Ay'ayekoukawariseginnaukelen-kelenbɛɛmauka bɔrɔkɔnɔ,odekosɔnasirannakaaci

13KɔngɔbacayarakajuguyaKananjamananaanijamana bɛɛlafoMisirajamanana,katuguniMisirakawcamantun yeukakisɛwmaradumunikamakabiniuyeYusufuyea bɛkisɛwlajɛɲɔgɔnfɛk'ubilafɛnmarayɔrɔwlak'umara kɔngɔsanwkama

14Misirakawtunbɛbaloolaukakɔngɔsanfɔlɔkɔnɔ

15Israɛly'ayetumaminnakokɔngɔbadonnajamana kɔnɔ,kokisitɛyen,ay'afɔadenkɛwyeko:'A'yeseginka dumunidianmawalisaankanasa.'

16Uko:‘Antɛnataafoniandɔgɔkɛtaaran'anye,antɛna taa'

17Israɛly'ayekoniamaaciufɛ,ubɛɛnahalakikɔngɔ kosɔn

18Rubɛny'afɔko:'Adinebolo,ninemanan'ayeifɛ,i kanedenkɛfilafagaaninɔna'

19Ay'afɔayeko:'Atɛnataan'iye'Judagɛrɛlak’afɔko: ‘Acinefɛ,ninemanan’ayeifɛ,atonekajalakitai ɲɛkɔrɔnekaɲɛnamayabɛɛkɔnɔ.’

20Ay'acin'uyenindɔgɔkunsanfilananna,kalotilefɔlɔ la,useraMisirajamanananitaabagawbɛɛye,kanilifɛnw sɔrɔubolo,stacteniamandeaniterebinthnutsanimɔni saniyalen

21UtaaraujɔYusufuɲɛkɔrɔ,ayeabalimakɛBɛnzamɛn ye,ay'adɔn,ay'afɔuyeko:«Awdɔgɔkɛnindonwa?»U y'afɔayeko:'Alededon'AkoMatigikanɛɛmakɛila, nedenkɛ!'

22Ay'abilakadonakasokɔnɔ,anananiSimeɔnyeufɛ, kadumunikɛuye,unananinilifɛnminyeubolo,uyeo diama

23Uyedumunikɛaɲɛkɔrɔ,ayeniyɔrɔdiubɛɛma,nka Bɛnzamɛnkaniyɔrɔtunkabonniubɛɛtayesiɲɛ wolonwula

24Uyedumunikɛkaminnikɛkawulikatoukafaliwfɛ 25Yusufuyefɛɛrɛdɔlabɛnwalasak'uhakilinawdɔnni hɛrɛmiiriliwbɛucɛma,waay'afɔsokuntigiyeko:'Aw kaukabɔrɔwbɛɛfadumunina,kaukawariseginumau kaminɛnwkɔnɔ,kanekajifilen,warijɛjifilenminna,ne bɛminkɔnɔ,k'odondenmisɛnninwkabɔrɔkɔnɔ,kaubila kataa'

SABABU43NAN

1Yusufuy'afɔayecogominna,ay'okɛ,kaukabɔrɔw bɛɛfadumuninauye,kaukawaridonukabɔrɔwkɔnɔ, kajifilendonBɛnzamɛnkabɔrɔkɔnɔ

2Utaarasɔgɔmadajoonafɛ,ubɔrayentumaminna, Yusufuy'afɔakasokuntigiyeko:'Ikaunɔfɛ,kabolika taauminɛ,k'afɔko:«Katuguniawyekojugukɛnela,aw yewarijɛjifilensonyanefɛ,nemakɛbɛminminna»Aw kanan'udɔgɔkɛlaseginnema,ka(a)lasejoonasannine kataanekakiritigɛyɔrɔla'

3Abolilakatuguunɔfɛk'afɔuyekakɛɲɛnininkumaw ye.

4Uy’afɔayeko:‘Alak’abaliikajɔnwkananinkoinkɛ, kaminɛnsisonyaimatigikasokɔnɔ,anyewariminsɔrɔ ankabɔrɔwkɔnɔsiɲɛfɔlɔla,anwikabaarakɛlawye minnulaseginkabɔKananjamanana

5Otumanafɛ,ankakankaminɛnominɛnsonyacogodi?

Afilɛ,anwniankabɔrɔwbɛɲininikɛyan,imanajifilen sɔrɔyɔrɔoyɔrɔancɛmamɔgɔomɔgɔkabɔrɔkɔnɔ,aka faga,anwniankafaliwbɛnabaarakɛimakɛye'

6Ay'afɔuyeko:'Nebɛcɛminsɔrɔ,nebɛnaokelentaka kɛjɔnye,awnaseginhɛrɛlaawkaso'

7Atunbɛkaɲininikɛukaminɛnwkɔnɔ,k'adaminɛ kɔrɔbalakalabanadɔgɔkɛla,oy'asɔrɔBɛnzamɛnkabɔrɔ kɔnɔ

8Uy'ukafiniwtigɛkadonidonukafaliwla,kasegin dugukɔnɔkaseYusufukaso,ubɛɛy'ubiridugumaaɲɛ kɔrɔ

9Yusufuy'afɔuyeko:'Awyekojugukɛ.'Uko:‘Anbɛna munfɔanianbɛnaanyɛrɛlafasacogodi?Anmakɛy'aka jɔnwkajurumuwdɔnafilɛ,anyeanmatigikajɔnwye,an kafaliwfana

10Yusufuy'afɔuyeko:‘NefanabɛsiranMatigiɲɛ.Aw kɔni,awkataaawkaso,kaawbalimakɛkakɛnekajɔn ye,katuguniawyekojugukɛ»Awm'adɔnkomɔgɔkadi akajifilenyeikonenininjifileninkadiwa?Obɛɛn'ata, awy'asonyanela'

11Juday'afɔko:'Nemakɛ,ikajɔnkɛkakumadɔfɔne matigitulola,ikajɔnkɛbayebalimakɛfilabangeanfaye: kelentaara,atununna,amasɔrɔ,akelentoraabala,ika jɔnkɛanfab'akanu,akaɲɛnamayafanasirilenbɛnin ɲɛnamayala(lad)ye

12Niantaaraikajɔnkɛanfafɛ,nicɛnintɛanfɛ,anasa, annaanfajiginnidusukasiyefokasesayama.

13Sisan,atone,ikajɔnkɛ,katocɛninnɔnain'afɔne makɛkajɔn,kacɛninbilakataan'abalimawye,katuguni nekɛradannayakɛlayeaboloikajɔnanfabolo,ninema nan'alasegin,ikajɔnkɛnajalakimɛnanfalafoabada'

14Yusufuy'ayekoubɛɛbɛbɛnɲɔgɔnkaɲumanyama,a masek'ayɛrɛtanga,ay'afɔuyekoaledeyeYusufuye.

15Ayebarokɛn'uyeHeburukanna,ay'ibinukɔkanka kasi

16Nkaum'adɔn,uy'adaminɛkakasiAy’afɔuyeko: ‘Awkanakasinekosɔn,nkaawkateliyakananinefaye nefɛ.Awy'ayekonedadebɛkumaaninebalima Bɛnzamɛnɲɛwb'aye»

17Afilɛninyekɔngɔsanfilananye,sanduurubɛyenhali bi,sumantigɛnijiridennisɛnɛtɛkɛ.

18Awniawkasomɔgɔwkajiginjoona,walisaawkana halakikɔngɔfɛ,awkanadusukasiawbolofɛnwkosɔn, katuguniMatigiyenecikakɔnawɲɛkakowlabɛnwalisa mɔgɔcamankaɲɛnamaya

19Afɔnefayekoneɲɛnamadonhalibi,awy'ayeko MatigiyenekɛFaraonfaye,kanekɛakasoniMisira jamanabɛɛkunna

20Matigiyenafoloninɔɔrɔmindinema,ikaofɔnefa ye.'

21Faraonkacifɔlenfɛ,ayewotoronidumunifɛnwdiu masirala,kafinikulɛricamanniwarijɛdiubɛɛma

22Ayefiniwniwarijɛanifalitanciufama,minnutunbɛ ɲɔta,ay'ubilakataa

23Utaarak'afɔufayekoYusufuɲɛnamadon,koabɛɲɔ sumandugukolosiyawbɛɛma,koaledeyeMisirajamana bɛɛkuntigiye

24Ufamadaola,katuguniahakilituntiɲɛnendonnka Yusufuyewotorominnuci,ayeoluyetumaminna,ani ɲɛnamayaseginna,ako:‘NiYusufuɲɛnamadon,obɛse nema;Nenajiginkataaayesaninekasa’

SABABU44NAN

1IsraɛlbɔraHarankabɔakasokalosabanankalokura donna,kakalikɔlɔnsirafɛ,kasarakabɔafaIsakakaAla yeninkalowolonwulananna

2Yakubahakilijigiraosugola,ayeminyeBetɛlila,a sirannakajiginMisira

3Atunb'afɛkakumaciYusufumakoakanaYesufɛ, k'asɔrɔamajigin,atorayentilewolonwula,n'asɔrɔlaa bɛsekayelifɛndɔyekoakatoyenwalaakajigin

4Ayejiridenfɔlɔwsumantigɛselikɛnisumankɔrɔye, katugunikisɛbolomafarasituntɛKananjamanabɛɛla, katugunikɔngɔtunbɛbaganwnibaganwnikɔnɔwbɛɛkan, anihadamadenwfanakan

5Odontanniwɔɔrɔdon,Matigiy'iyɛrɛjiraalak'afɔa yeko:'Yakuba,Yakuba'Ako:«Nefilɛninye»Ay’afɔa yeko:‘NeyeibɛnbawkaAlaye,IbrahimaniIsakakaAla ikanasirankajiginMisira,katuguninenasiyabelebelekɛ iyeyennenajiginifɛ,nenailasegin(segin),inasudon ninjamanainna,Yusufunaabolowdaiɲɛwkan.

6AwkanasiranjiginMisira'

7Adenkɛwniadenkɛwwulilakaufaniubolofɛnwbila wotorobawkan.

8Israɛlwulilakabɔkalilikɔlɔnkɔnɔninkalosabanantile tanniwɔɔrɔla,kataaMisirajamanala.

9IsraɛlyeJudabilakataaaɲɛfɛadenkɛYusufufɛwalisa kaGosɛnjamanasɛgɛsɛgɛ,katuguniYusufutuny'afɔa balimawyekoukanasigiyenwalisaukaseakɛrɛfɛ.

10Nintunyedugukolo(dugukolo)ɲumanbayeMisira jamanakɔnɔ,aniakɛrɛfɛ,ubɛɛ(ubɛɛ)anibaganwfana 11YakubadenkɛminnutaaraMisiraniufaYakubaye, olutɔgɔwfilɛninye

12Rubɛn,IsraɛldenkɛfɔlɔAdenkɛwEnɔkiniPaluni ƐsirɔniniKarmi-duurutɔgɔyeninye

13SimeɔnniadenkɛwAdenkɛwtɔgɔwfilɛninye: JemuɛlniYaminniOhadiniYakinniZoharniSaul, Zefatemusowolonwuladenkɛ

14LeviniadenkɛwAdenkɛwtɔgɔwfilɛninye:Gɛrɛsɔn niKohatiniMerari-naani.

15JudaniadenkɛwAdencɛwtɔgɔwfilɛninye:Selani PɛrɛsiniZera-naani

16Isakarniadenkɛw.Adenkɛwtɔgɔwfilɛninye:Tolani FuwaniYasubniSimrɔn-duuru

17ZebulonniadenkɛwAdenkɛwtɔgɔwfilɛninye: SeredniElɔnniYahɛlɛl-naani.

18LeayeYakubadenkɛwniudenkɛminnubange Mezopotami,oluyemɔgɔwɔɔrɔye,aniubalimamuso kelen,Dina,aniLeyadenkɛwbɛɛ,aniudenkɛminnutaara niufaYakubayeMisira,olusitunyesanmuganni kɔnɔntɔnye,ufaYakubatunbɛufɛ,usitunyesanbisaba ye.

19LeakajɔnmusoZilpadenkɛwfanatunbɛyen,Yakuba muso

20UdenkɛminnutaaraniayeMisira,olutɔgɔwfilɛnin yeGaddenkɛwyeSifiyɔnniHaginiSunininiƐzbɔnini <Eri>niAreliniArodi-8ye

21AserdenkɛwtunyeImnaniIswani<Ishwi>niBeriya niSerahye,ubalimamusokelen-kelen

22Ubɛɛtunyemɔgɔtanninaaniye,Leyatabɛɛtunye binaanininaaniye.

23YakubamusoRasɛldencɛwtunyeYusufuniBɛnzamɛn ye

24YusufuwololaMisira,saniafakanaMisira.

25BɛnzamɛndenkɛwtunyeBelaniBekɛriniAsbɛlni GeraniNaamanniEhiniRosiniMupimniHupimniArdi tannikelenye.

26Rasɛlibɛɛtunyetanninaaniye

27YakubamusoRasɛlikajɔnmusoBilhadenkɛwtunye DanniNaftaliye.

28Udenkɛminnutaaran'uyeMisira,olutɔgɔwfilɛninye DandencɛwtunyeHusimuniSamɔnniAsudiye.ani 'Ijaka,aniSalomɔn-wɔɔrɔ

29UdonnaMisirasanminna,usara

30NaftalidenkɛwtɔgɔwyeYahziɛlniGuniniJezerani SalumaniIv.

31Ivminwololakɔngɔsanwkɔfɛ,osaraMisira

32Rasɛlibɛɛtunyemuganniwɔɔrɔye

33YakubaminnutaaraMisira,olubɛɛtunyemɔgɔ biwolonwulayeAdenwniadenwdenwbɛɛyebi wolonwulaye,nkamɔgɔduurusaraMisirakakɔnYusufu ɲɛ,umadensɔrɔ

34Kananjamanala,Judadenkɛfilasara,ErniOnan,den simasɔrɔula,Israɛldenwyemɔgɔhalakilenwsudon,ka ujatesiyabiwolonwulacɛma

SABABU45NAN

1IsraɛltaaraMisirajamanana,Gosɛnjamanana,kalo kuradonnaaninanna[2172AM].kalo,sanfilananna, sanbinaaniniduurunandɔgɔkunsabananna

2YusufutaaraafaYakubakunbɛnGosɛnjamanana,ay'i binafakɔkankakasi.

3Israɛly’afɔYusufuyeko:‘Sisan,atonekasakabinine yeiye

4Abɛsenemakoneyeiɲɛdayekanetoɲɛnamayala Ɔwɔ,neyeyelifɛnminyeBetɛlila,oyetiɲɛyeMatigine kaAlakatanufoabada,atɔgɔkatanu.'

5Yusufun'abalimakɛwbɛdumunikɛufaɲɛkɔrɔka diwɛnmin,Yakubanisɔndiyarakosɛbɛ,katuguniaye Yusufuyeaniabalimakɛwbɛdumunikɛkaminnikɛaɲɛ kɔrɔ,ayedugawukɛfɛnbɛɛDabagayeminy'amara,kaa denkɛtannifilamaraaye

6Yusufutunyesigiyɔrɔdiafaniabalimakɛwmakakɛ nilifɛnyeGosɛnjamananaaniRamɛsɛsianialaminimara bɛɛlaIsraɛlniadenkɛwsigilentunbɛGosɛnjamanana, MisirajamananiIsraɛljamanayɔrɔbɛɛlaɲumantunbɛ sankɛmɛnibisababɔtumaminnaananaMisira

7Yusufuyeafaniabalimakɛwniubolofɛnwfanabaloni dumuniye,kɔngɔbasanwolonwulakɔnɔ.

8Misirajamanatɔɔrɔlakɔngɔkosɔn,YusufuyeMisira jamanabɛɛsɔrɔFaraonbolodumunisarala,kajamaniu kabaganwnifɛnbɛɛminɛFaraonye.

9Kɔngɔsanwdafara,Yusufuyekisɛnidumunidijama majamanakɔnɔ,ukasekadannikɛ(dugukolola)san 8nanna,katugunibajitunyeMisirajamanabɛɛfa.

10Kɔngɔsanwolonwulakɔnɔ,atunfalendon,ayejikɛ yɔrɔdamadɔwdɔrɔnnabajidala,nkasisan,afalennaani Misirakawyedugukolodan,ayeɲɔcamanbɔosanna.

11Okɛra[2178AM]sanfɔlɔye,sannaaniniduurunan dɔgɔkunnaaninanna

12Yusufuyesumantigɛlentiladuurunantamasakɛye,ka tilanaanitouyedumuninikisɛwkama,Yusufuyeokɛ sariyayeMisirajamanayefokanasebima

13IsraɛlyesantanniwolonwulakɛMisirajamanana,a yesankɛmɛnibinaaniniwolonwulakɛsankɛmɛnibi naaniniwolonwula,asarajubilesannaaniniduurunan dɔgɔkunduurunansannaaninanna.

14Israɛlyedugawukɛadenkɛwlasaniakasa,kafɛno fɛnfɔuyeMisirajamananaFɛnminbɛnakɛulalaban donwna,ay'oladɔnniyaula,kadubauyekatilayɔrɔfila diYusufumajamanakɔnɔ

15Asunɔgɔraabɛnbawfɛ,asudonnakɔbafilakɔnɔ Kananjamanana,afaIbrahimakɛrɛfɛkaburukɔnɔ,aye minsɔgɔayɛrɛyekɔbafilakɔnɔHeburunjamanana

16Ay'akakitabuwniabɛnbawkakitabuwbɛɛdiadenkɛ Levimawalisaak'umaraanik'ukurayaadenwyefoka nasebima

SABABU46NAN

1Yakubasalenkɔfɛ,IsraɛldenwcayaraMisirajamanana, ukɛrasiyabaye,udusukunkelentunbɛɲɔgɔnna,foo balimakɛyebalimakanuanimɔgɔkelen-kelenbɛɛy’a balimakɛdɛmɛ,ucayarakosɛbɛ,kacayakosɛbɛ,dɔgɔkun

tan[2242AM]santan,Yusufukaɲɛnamayadonwbɛɛ kɔnɔ.

2SitanɛnikojugusimakɛYusufukaɲɛnamayakɔnɔafa Yakubakɔfɛ,katuguniMisirakawbɛɛtunbɛbonyada IsraɛldenwkanYusufukaɲɛnamayabɛɛkɔnɔ.

3YusufusaraasitunyesankɛmɛnitanyeAyesantan niwolonwulakɛKananjamanana,ayesantankɛjɔnye, kasansabakɛkasola,kasanbiwɔɔrɔkɛmasakɛkafanga kɔrɔ,kaMisirajamanabɛɛmara

4Aniabalimawbɛɛaniabɔnsɔnbɛɛsara

5AyecibilaIsraɛldenwmasaniakasa,ukataan'aka kolotugudawyen'ubɔraMisirajamanana

6Ay'ukaliakolowkola,k'amasɔrɔatunb'adɔnko MisirakawtɛnaasudontugunKananjamanana,katuguni KananmasakɛMakamarontunsigilenbɛAsirijamanana, ayekɛlɛkɛkɔdingɛkɔnɔniMisiramasakɛye,k'afagayen, katuguMisirakawnɔfɛfokaseƐrmɔndala

7Nkaamasekadon,katugunimasakɛkuradɔkɛraMisira masakɛye,abarikatunkabonn'aye,aseginnaKanan jamanana,Misiradaawdatugulendon,mɔgɔsimabɔ, mɔgɔsimadonMisira

8Yusufusarajubilesanbinaaniniwɔɔrɔnanna,dɔgɔkun wɔɔrɔnanna,sanfilananna,uy'asudonMisirajamanana, [2242AM]abalimakɛwbɛɛsaraakɔfɛ

9MisiramasakɛtaarakɛlɛkɛniKananmasakɛye[2263 AM]Jubilesanbinaaniniwolonwulananna,sanfilanan dɔgɔkunfilananna,IsraɛldenwyeYakubabɔnsɔnwkolo bɛɛlabɔniYusufukolotɛ,kausuforokɔnɔ,kulufilakɔnɔ. 10UfanbaseginnaMisira,nkaudɔwtoraHeburunkuluw la,ifaAmramutoraufɛ

11KananmasakɛyesesɔrɔMisiramasakɛkan,aye Misiradaawdatugu

12AyefɛɛrɛjugudɔlabɛnIsraɛldenwkamawalasak’u tɔɔrɔaniay’afɔMisirakawyeko:‘AfilɛIsraɛldenw cayarakacayakatɛmɛanwkan

13Awkanaankahakilitigiyakɛufɛsaniukacaya kojugu,kautɔɔrɔjɔnyalasanikɛlɛkanaankananisani olufanakaankɛlɛn'otɛ,unafaraanjuguwkan,k'ulabɔ ankajamanakɔnɔ,k'amasɔrɔudusukunwn'uɲɛdabɛ Kananjamanafanfɛ.'

14Ayebaarakɛlawbilaukunnawalisakautɔɔrɔjɔnyala UyedugubarikamawjɔFaraonniPitɔmuniRaamsɛsiye aniuyekogowbɛɛjɔanikogominnubinnaMisiraduguw kɔnɔ

15Uy'ubilabaaralanitiminandiyaye,niuyekojugukɛ ulakataaafɛ,utunbɛkacayakataaafɛ.

16MisirakawyeIsraɛldenwharamu

SABABU47NAN

1Dɔgɔkunwolonwulananna,sanwolonwulananna,Jubile sanbinaaniniwolonwulananna,ifabɔraKananjamanana, iwololadɔgɔkunnaaninanna,asanwɔɔrɔnanna,san naaniniseeginnannaotunyetɔɔrɔwaatiyeIsraɛldenw kan

2MisiramasakɛFaraonyecifɔumakoukauden cɛmanwbɛɛfilibajila

3Uy'ufilikalowolonwulakɔnɔfokaseiwolodonma

4Ibayeidogokalosabakɔnɔ.Ayekurunbadɔdilaiye, k'adatugunibɔgɔdaganinɔgɔye,k'abiladarapowlabaji

dala,kaibilaokɔnɔtilewolonwula,ibananasufɛkasin diima,tilefɛ,ibalimamusoMiriamy'ikɔlɔsikɔnɔwma.

5Odonwla,FaraondenmusoTarmutinanakobala,ayei kanmɛn,ay'afɔakasungurunninwyekoukailabɔ,u nananiiyeafɛ.

6Ayeibɔkurunkɔnɔ,ahinɛdonnaila

7Ibalimamusoy'afɔayeko:'YalanebɛtaaHeburumuso dɔwelekananindeninsinkasindiimawa?'

8Ako<a>ko:'Taa'AtaaraibaJokebɛdiwele,ay'aka saradiama,kasindiima

9Okɔfɛ,ikɔrɔlatumaminna,utaaraniiyeFaraon denmusofɛ,ikɛraadenkɛye,ifaAmramyesɛbɛnnikalan iye,ikɛlenkɔkadɔgɔkunsabakɛ,unananiiyemasakɛ kasokɔnɔ

10Iyedɔgɔkunsabakɛkiritigɛsolafowaati[2351-]ibɔra masakɛkasokɔnɔkaMisirakadɔyeabɛkaiterikɛbugɔ mintunye[2372AM]Israɛlbɔnsɔnye,iy'afagak'adogo cɛncɛnna

11Tilefilananna,iniIsraɛldenfilayekɛlɛkɛɲɔgɔnfɛ,i y'afɔkojugukɛlayeko:‘Munnaibɛibalimabugɔ?’

12Adiminakadimi,ay’afɔko:‘Jɔny’ikɛkuntigini kiritigɛlayeankunna?Ib'amiirikoinanefagaikoiye Misirakafagakununwa?'Isirannakaboliokumawkosɔn

SABABU48NAN

1Jubilesanbinaaninikɔnɔntɔnnandɔgɔkunsabanansan wɔɔrɔnanna,itaarasigi<[2372AM]Midianjamana>, dɔgɔkunduurunisankelenIseginnaMisirajamanana dɔgɔkunfilanannasanfilanannasanbiduurunanna 2Eyɛrɛb'adɔnayeminfɔiye[2410AM]Sinayikulu kan,animasakɛMastêmâtunb'afɛkaminkɛilan'i seginnaMisira<sirakann'iy'akunbɛnsiyɔrɔla>

3Amaaɲininiakasebaayabɛɛyekaifagaka Misirakawkisiibolo,k'ayekoicilendonkataa Misirakawkakiritigɛanikauhakɛbɔwa?

4Ney'ikisiabolo,iyetaamashyɛnwnikabakominnukɛ Misirajamanana,iyeolukɛFaraonniakasobɛɛkama, aniakajɔnwniakamɔgɔwkama

5MatigiyewaleɲumandɔnbakɛulaIsraɛlkosɔn,kau fagajoliniwuluwniwuluwniwuluwuluwnitobijuguwfɛ minnubɛbɔkɛnɛkananiukabaganwfanasayafɛani sanbɛlɛ-kabakurunwfɛ,ayefɛnofɛnfalenuye,ayeobɛɛ tiɲɛocogola;Ntumuminnutorasanbɛlɛnidibifɛ,oludun ka<sayafɛ>hadamadenwnibaganwdenfɔlɔwla,aniu kaboliwbɛɛkan,matigiyewaleɲumandɔnkɛk'ujenini tasumaye

6Fɛnofɛncilendonibolo,walisaika(okow)fɔsaniu kakɛ,kakumaMisiramasakɛfɛakabaarakɛlawbɛɛ ɲɛkɔrɔaniakamɔgɔwɲɛkɔrɔ

7FɛnbɛɛkɛrakakɛɲɛniikakumawyeKiiritigɛbatanni siranbatannanaMisirajamanakanwalisaikaiyɛrɛsara Israɛlkosɔn

8MatigiyefɛnbɛɛkɛIsraɛlkosɔn,anikakɛɲɛniaka layiduye,ayeminsiginiIbrahimaye,koakauhakɛbɔu la,ikouyeukɛjɔnyayefangala

9KuntigiMastêmay'ijɔikamak'aɲinik'ifiliFaraonbolo, ayeMisirajinɛwdɛmɛ

10Any'atoukakojuguminnukɛ,uwulilakaolukɛiɲɛ kɔrɔ,nkaanmasɔnfurawkakɛubolo.

11Matigiy'ubugɔnikirinnijuguwye,umasekajɔ, katugunianyeuhalakifoumasekataamashyɛnkelenkɛ.

12Obɛɛn'ata(o)taamasyɛnwnikabakowbɛɛ,masakɛ Mastêmâmamaloyabawoayejagɛlɛyasɔrɔkapɛrɛn MisirakawmakoukatuguinɔfɛniMisirakawkafanga bɛɛye,n'ukawotoroninwye,aniukasow,aniniMisira jamanawkakɛlɛbolowbɛɛye

13NejɔlentoraMisirakawniIsraɛlcɛ,anyeIsraɛlkisia boloaniakamɔgɔwbolo,Matigiy'ulaseginkɔgɔjicɛmai n'afɔdugukolojalen

14AnananisiyaminnubɛɛyekatuguIsraɛlnɔfɛ,Matigi ankaAlay'ufilikɔgɔjicɛmancɛla,dingɛdunbakɔnɔ Israɛldenwjukɔrɔ,in'afɔMisirakawy'udenwfilibaji kɔnɔcogominna,ayeuhakɛtau1000000la,anicɛ barikamanifangatigibakelenhalakirasinjikelendekosɔn Ikajamanadenwla,utunyeminnufilibajila.

15Tiletanninaaninannitiletanniduurunannitanni wɔɔrɔnannitanniwolonwulanannitanniseginnanna, masakɛMastêmasirilendonkabilakasolaIsraɛldenw kɔfɛ,walisaakanaujalaki

16Odontannikɔnɔntɔnnanna,any'ulabilawalisauka MisirakawdɛmɛkatuguIsraɛldenwnɔfɛ.

17Ayeudusukunwgɛlɛyakaukuncɛbawkɛ,Matigian kaAlayefɛɛrɛtigɛwalisaakaMisirakawbugɔk'ufili kɔgɔjila.

18Odontanninaaninanna,any'asiriwalisaakanajalaki Israɛldenwnadonminnauyeminɛnwnifiniw,warijɛ minɛnwnisanuminɛnwaninɛgɛminɛnwɲiniMisirakawfɛ, walisakaMisirakawminɛkakɛɲɛnijɔnyaye,uyeu wajibiyakabaarakɛminkɔnɔ

19AnmaIsraɛldenwbilakabɔMisirabololankolon.

SABABU49NAN

1MatigiyeciminfɔiyeTɛmɛnkanselikola,ihakilitoo la,koikaoselikɛawaatilakalofɔlɔtiletanninaaninan na,koik'afagasaniwulakase,aniuk'adunsufɛtiletan niduuruwulafɛkabinitilebintɔ

2Katugunininsuinna-selidaminɛninisɔndiyadaminɛawtunbɛTɛmɛnkanselidunMisira,tumaminna MastêmâfangabɛɛtunbilalakadenfɔlɔwbɛɛfagaMisira jamanakɔnɔ,k'ataFaraondenfɔlɔwlakataaabila jɔnmusojɔnyalendenfɔlɔwlasɛnɛfɛnwna,anikase baganwma

3Matigiyetaamashyɛnmindiuma,ofilɛninye:Uye sanfɔlɔsagadenjoliyesoosokɔnɔ,umankankadono sokɔnɔkamɔgɔfaga,nkaukatɛmɛ(o)fɛ,walisamɔgɔ minnutunbɛsokɔnɔ,olubɛɛkakisi,bawojolitaamasyɛn tunbɛaɲɛfɛ

4MatigikasebaawyefɛnbɛɛkɛkakɛɲɛniMatigiy'afɔu yecogominna,utɛmɛnaIsraɛldenwbɛɛfɛ,tɔɔrɔmanau kankabaganwwalimamɔgɔwalimawulusihalakiucɛma.

5OtɔɔrɔbajuguyarakosɛbɛMisirajamanana,sosituntɛ Misirajamanana,mɔgɔsimasayɔrɔminna,anikasini kasi

6IsraɛlbɛɛtunbɛTɛmɛnkanselisagadensogodun,ka diwɛnmin,katanu,kadugawukɛ,kabarikadaubɛnbaw kaMatigiAlaye,kabɔMisirakajɔnyajugukɔrɔ 7Ihakilitobibilaikaɲɛnamayadonwbɛɛla,kaolabato sanosanikaɲɛnamayadonwbɛɛla,siɲɛkelensankɔnɔ,a

donna,kakɛɲɛniasariyabɛɛye,ikanaobilakɔfɛdono don,walimakalookalo.

8Oyesariyabanbaliye,minsɛbɛnnenbɛsankolo sɛbɛnfurakan,Israɛldenwbɛɛkola,koukaolabatosano sanadonna,siɲɛkelensankɔnɔ,ubɔnsɔnbɛɛkɔnɔ.donw dantɛ,katuguniolatigɛrabadaa

9Cɛminhɔrɔnyalendonnɔgɔma,niamanaokɛadon donwna,walisakananisarakayeminkadiMatigiɲɛ kɔrɔ,kadumunikɛkaminnikɛMatigiɲɛkɔrɔaselidon na,ocɛminsaniyalendon,kasurunyaala,ocɛnatigɛ

10IsraɛldenwkanaTɛmɛnkanselikɛawaatilatigɛlendon na,kalofɔlɔtiletanninaaninanna,wuladafɛ,k'atatile tilasabanannakataaabilasutilasabananna,katugunitile tilayɔrɔfilabɛdiyeelenma,tilasabananbɛdiwulafɛ

11Matigiyeciminfɔiye,ikaolabatowuladacɛma,o filɛninye.

12Amanɲikaafagayeelenwaatisila,nkaabɛdanwula fɛwaatila,kaudunwuladawaatila,fokasesutila sabananma,anifɛnofɛntoraasogobɛɛlak'atasutila sabanannakataaafɛ,uk'ojeninitasumaye

13Umankank'atobinijiye,umankank'adunk'atobi tasumakan,unaadunnitiminandiyaye,akunkolonia kɔnɔnaniasenwnatobinitasumaye,ukanaakolosikari katuguniIsraɛlbɔnsɔnkolositɛnamugumugu»

14Odey'atoMatigiyecibilaIsraɛldenwmakouka Tɛmɛnkanselikɛawaatilatigɛlendonna,utɛnaakolosi karikatuguniselidondon,doncilendon,atɛsekatɛmɛ donodon,kalookalo,nkaaselidonkakɛ.

15Ik'afɔIsraɛldenwyekoukaTɛmɛnkanselikɛuka donwbɛɛkɔnɔ,sanosan,siɲɛkelensankɔnɔawaati latigɛlendonna,onakɛhakilijiginyeminkadiMatigiɲɛ kɔrɔ,anitɔɔrɔsitɛnanaukankamɔgɔfagawalakaufaga osankɔnɔ,ubɛTɛmɛnkanselikɛawaatilacogobɛɛlaka kɛɲɛniakacifɔlenye.

16UtɛnaodunMatigikayɔrɔsenumakɔfɛ,fɔMatigika yɔrɔsenumaɲɛfɛ,Israɛljamabɛɛkaoselikɛawaati latigɛlenna.

17Mɔgɔomɔgɔnanaadondonna,otiginaodunika AlakayɔrɔsenumakɔnɔMatigiɲɛkɔrɔ,k'atasanmugan nikɔla.katuguniasɛbɛnnenbɛnincogolaanialatigɛra koukaodunMatigikayɔrɔsenumakɔnɔ

18NiIsraɛldenwserajamanaminna,Kananjamanakɔnɔ, kaMatigikafanibugujɔjamanacɛmancɛla,ukakabiladɔ la,fokaseMatigikayɔrɔsenumajɔlimaojamanakɔnɔ,u kanaTɛmɛnkanselikɛMatigikafanibugucɛmancɛla,ka ofagaMatigiɲɛkɔrɔsanosan.

19SojɔraMatigitɔgɔlaukaciyɛnjamanakɔnɔdon minnuna,unataaTɛmɛnkanselifagawulafɛ,tilebinfɛ, tiletilasabananna

20Unaajolisarakasarakabɔlandala,kaatuludatasuma kansarakabɔlankan,kaasogotobilenduntasumanaso minsaniyalendonMatigitɔgɔla,okɛnɛbakɔnɔ.

21UtɛsekaTɛmɛnkanselikɛukaduguwkɔnɔwalayɔrɔ silafoMatigikafanibuguɲɛfɛwalimaatɔgɔsigilenbɛa kasoɲɛfɛUtɛnafiliMatigima»

22Musa,ikaafɔIsraɛldenwyekoukaTɛmɛnkanseli kowlabatoikoafɔraiyecogominna.Ikaafɔuyesano sananiadonw,aninbuurufununbaliseli,koukanbuuru fununbaliduntilewolonwula,(ani)koukaaselikɛ,kana nisarakayedonodonoɲagalitilewolonwulakɔnɔMatigi ɲɛkɔrɔikaAlakasarakabɔlankan

23Awyeoseliselikɛniteliyaye,awbɔraMisirafoaw kadonSurukungokolonkɔnɔ.K'amasɔrɔawy'adafa kɔgɔjidala

SABABU50NAN

1Osariyakɔfɛ,neyelafiɲɛdonwfɔiyeSin[ai] kungokolonkɔnɔ,ElimniSinayicɛ.

2NeyejamanakalafiɲɛdonwfɔawyeSinayikulukan, neyejubilesanwfɔawyesanwlafiɲɛdonwna

3Jamanafananaakalafiɲɛdonwlabatok'asɔrɔusigilen bɛakan,unajubilesandɔn

4Odey'atoneyesandɔgɔkunwnisanwnijubilewsigii ye:k'ataHadamakadonwnafokanasebima,[2410AM] anidɔgɔkunkelennisanfila,sanbinaanibɛna(daɲɛkɔrɔ la,'yɔrɔjan')kaMatigikacifɔlenwdege[2450AM]fou katɛmɛnkadonKananjamanana,kaJubilentigɛkataa tilebinfɛ

5JubiledonwnatɛmɛnfoIsraɛlkasaniyakabɔjatɔyani nɔgɔlenyaninɔgɔlenyanijurumunifiliwbɛɛla,kasigini dannayayejamanabɛɛkɔnɔ,Sitanɛnimɔgɔjugusitɛnakɛ yentun,jamananasaniyakabiniowaatifoabada.

6Afilɛciminbɛlafiɲɛdonwkola-neyeusɛbɛniye-ani asariyawkakiritigɛlawbɛɛ

7Ikabaarakɛtilewɔɔrɔ,nkatilewolonwulanandonye MatigiikaAlakalafiɲɛdonyeAwniawdenkɛwniaw kajɔnmusowniawkajɔnmusow,aniawkabaganwbɛɛ anidunanminnubɛawfɛ,awkanabaarasikɛola.

8Cɛminbɛbaarasikɛodonna,otigibɛsa:mɔgɔomɔgɔ bɛodonnɔgɔ,niminbɛdaamusofɛ,walimanimɔgɔo mɔgɔb'afɔkoabɛnafɛndɔkɛodonna,otigibɛtaa taamanasanninifeerelikola,animɔgɔomɔgɔbɛjibɔo donkan,atunmaminlabɛnayɛrɛyetilewɔɔrɔnanna,ani mɔgɔomɔgɔbɛdonidɔtakaodonibɔakafanibugukɔnɔ walimakabɔakafanibugukɔnɔsobɛnasa

9Awkanabaarasikɛlafiɲɛdonna,fɔawyeminlabɛnaw yɛrɛyetilewɔɔrɔnanna,walisakadumunikɛ,kaminnikɛ, kalafiɲɛ,kalafiɲɛdonmarabaarabɛɛlaodonna,anika MatigiawkaAlatanu,aleminyeselidonnidonsenuma diawma.

10MatigiyebonyamindiIsraɛlma,okabonkosɛbɛ,kou kadumunikɛkaminnikɛkawasaoselidonna,kalafiɲɛ baarabɛɛla,minbɛkɛhadamadenwkabaarala,fo wusulanjenianikananisarakawnisarakawyeMatigiɲɛ kɔrɔtilecamankɔnɔanilafiɲɛdonwkama

11ObaarakelennakɛlafiɲɛdonwnaMatigiawka ElohimkayɔrɔsenumakɔnɔwalisaukaIsraɛlkafarini sarakayetumabɛɛdonodon,hakilijiginkamaminkadi Matigiɲɛkɔrɔ,aniwalisaakauminɛtumabɛɛdonodon kakɛɲɛniikacifɔlenyecogominna

12Mɔgɔomɔgɔbɛbaaradɔkɛola,walimakataataama na,walimakaforosɛnɛ,akɛraakasokɔnɔ,walimayɔrɔ wɛrɛla,animɔgɔomɔgɔbɛtasumamana,walimaka bagansikan,walimakakuruntakɔgɔjikan,nimɔgɔo mɔgɔbɛfɛndɔgosiwalimakafɛndɔfaga,walimaka baganwalimakɔnɔdɔfaga,walimakabaganwalimakɔnɔ walimajɛgɛminɛ,walimakasunɔgɔwalimakakɛlɛkɛ lafiɲɛdonwna:

13Mɔgɔminbɛokowdɔkɛlafiɲɛdonna,otigibɛsa,fo Israɛldenwkalafiɲɛdonwlabatokakɛɲɛnicifɔlenwye jamanalafiɲɛdonwkola,ikoasɛbɛnnenbɛsɛbɛnfura

minnukan,ayeminnudinebolo,walisanekawaatiw sariyawsɛbɛniye,aniwaatiwkakɛɲɛniukadonw tilacogoyeDonwtila-tilacogojatebɛdafanininye

Turn static files into dynamic content formats.

Create a flipbook