Skip to main content

Bambara - The Art of Ruling (Political Governance)

Page 1


MaraSekonidɔnko-Politikimara

Aristeaskabataki

Masakɛyejaabisɔrɔnisɔnniye,waayemɔgɔnataɲininkako:‘Jɛkulujumɛndenafakabonkosɛbɛ walasakafangakɛ?’Ay’ajaabiko:‘Kaiyɛrɛmara,kahɔrɔnyakabɔwarikolaanikahakilijagabɔ kɛikaɲɛnamayafanbala,katilennenyabonyakatɛmɛfɛnbɛɛkan,anikaninsugucɛwteriwkɛ SabuAlafanayetilennenyakanubagaye!Aristeaskabataki8:12-13

Masakɛy'akabɛnkanjira,k'afɔdɔwɛrɛyeko:'Masakɛyakunyemunye?'Waay’ajaabiko:‘Kai yɛrɛmarakaɲɛ,kasɔrɔkaifilinafolowalimatɔgɔbafɛkataanegedanmadɔwwalimanegejuguw la,ninyekiritigɛcogolakikayen’iyeokojateminɛkaɲɛSabuimagobɛfɛnofɛnnatiɲɛna,oyei taye,waAlahɔrɔnyalendonmagoɲɛfɛnwnaaniayemɔgɔɲumanye.Ikamiiriliwkakɛin’afɔi bɛkɛmɔgɔye,ikanafɛncamannegedonila,nkafɛnminnukakankakɛkuntigiyakama,oludɔrɔn denegedonila!Aristeaskabataki8:15-16

Odugujɛ,olabɛnkeleninkɔlɔsira,masakɛyesababusɔrɔkaɲininkaliwkɛcɛwlatumaminna,aye ɲininkalikɛmɔgɔfɔlɔlaminnutoraɲininkalinatakama,ko:Gofɛrɛnamanminkabonkosɛbɛ,oye munye?Waay’ajaabiko:‘KaiyɛrɛmaraanikataaniiyenidusuyeSabuhadamadenwbɛɛbɛni hakilinadɔyeminbɛuyɛrɛla.Abɛsekakɛkocɛfanbanegebɛdumuniniminfɛnwnidiyanyekow la,animasakɛwbɛubirijamananitɔgɔbasɔrɔlima.Nkaakaɲikodanbekakankakɛfɛnbɛɛla. Aristeaskabataki8:26-27

Masakɛyecɛinbisimilaniɲumanyaye,kaanɔfɛtaɲininkaakaɲininkalijaabi,abɛsek’ayɛrɛ tangaɲɛnamayanɔgɔyaninisɔndiyamacogodi?Waay'ajaabiko:'Niahakilitoratumabɛɛkoale yemansamarabadɔkuntigiyeanijamabamatigi,wakoahakilimankankakɛfɛnwɛrɛwla,nka,a kakankatokajateminɛkɛtumabɛɛabɛsek'ukaɲɛtaasabaticogominnakaɲɛAkakanfanaka Aladeliwalisawajibisikanaban.’Aristeaskabataki9:17-18

'Cɛbɛsek'ayɛrɛtangakuncɛbayamacogodi?'Waay’ajaabiko:‘N’abɛbɛnkanmara,k’ahakili toalawaatibɛɛlakoayecɛyeminbɛmɔgɔwmara.Alabɛkuncɛbawkɛfu,kamɔgɔ dususumaninwnimɔgɔmajiginlenwkɔrɔta!Aristeaskabataki9:45-46

Masakɛkonincɛinfanayekumaɲumanfɔ,kaanɔfɛtaɲininkako:Ankakankajɔnsigi gɔfɛrɛnɛrɛwye?Ay’ajaabiko:‘Mɔgɔminnubɛjuguyakoniya,kaiyɛrɛtaamacogoladege,olubɛɛ bɛtilennenyakɛwalisaukatɔgɔɲumanmaratumabɛɛ.Sabuibɛminkɛ,odeyeninye,Masakɛ barikama,’ako,‘Aladeyetilennenyamasafugulandiima’Aristeaskabataki10:7-8

Masakɛyewaatidɔkɛkanincɛintanu,katilak’aɲininkaalabannako:Munyesebaayabaye mansamaramaralila?Waay'ajaabiko:'Kojamanadenwkatohɛrɛlatumabɛɛ,anikotilennenya kakɛjoonasɔsɔlikola.'Aristeaskabataki10:23-24

Pentateuch(Pantateuch)ye

Katugunineb'adɔnkoanacibilaadenwniakasomɔgɔwmaakɔfɛ,unaMatigikasiramaraka tilennenyanikiritigɛ.MatigiyeminfɔIbrahimakola,akaolaseIbrahimama.»Jenɛse18:19kɔnɔ

Kafaraokan,inamɔgɔsetigiwdijamabɛɛla,in'afɔminnubɛsiranElohimɲɛ,tiɲɛtigiw,namara kɔniyabagaw.Ikaoɲɔgɔnnawbilaukan,kakɛbacamankuntigiwye,kakɛkɛmɛkuntigiwye,ka kɛmɔgɔbiduurukuntigiwye,kakɛmɔgɔtankuntigiwye,ukamɔgɔwkiritigɛwaatibɛɛ,unako belebelebɛɛlaseima,nkakofitininofitinin,unakiritigɛ.Ekisode18:21-22

Ikanankalonfɔ,ikanaibolodonmɔgɔjuguwlawalisakakɛseeretilenbaliyeIkanatugujamaba kɔkakojugukɛ.Ikanakumasababulaminb'atomɔgɔcamankabankakiritigɛ.Ikanaika faantanwkakiritiɲɛakakolaIkaiyɔrɔjanyankalondɔla;Ikanamɔgɔjalakibaliwnimɔgɔ tilennenwfaga,katuguninetɛnajodimɔgɔjuguwma.»Ekisode23:1-3,6-7

Awkanatilenbaliyakɛkirila,awkanafaantanwbonya,awkanasebaayabonya,nkaawnaaw mɔgɔɲɔgɔnkiritigɛtilenbaliyala.Awkanatilenbaliyasikɛkirila,walasobala,walagirinyala, walasumaninaLevitike19:15,35

Awkahakilitigiwnihakilitigiwnimɔgɔdɔntawtaawkakabilawcɛma,nenaukɛawkuntigiwye. Neyeawkakiritigɛlawlaadiowaatilako:«Awkakowlamɛnawbalimawcɛ,kakiritigɛ tilennenyalamɔgɔkelen-kelenbɛɛniubalimawnidunancɛ.»Awkanamɔgɔwbonyakiritigɛla. nkaawnamɔgɔfitininwmɛnin'afɔmɔgɔbawfanaawkanasiranhadamadenɲɛdaɲɛkatugunikiri yeAlataye.»Dutɛrɔnɔmɛ1:13,16-17

Sisan,Israɛl,nebɛsariyawnikiriminnukalanawye,awkaolulamɛn,walisaawkaɲɛnamaya,ka donkataajamanaminɛ,MatigiawbɛnbawkaAlabɛmindiawma.Dutɛrɔnɔmɛ4:1

Abɛfaantanwnimusocɛsalenwkakiritigɛ,kadunankanu,kadumuninifiniwdiama. Dutɛrɔnɔmɛ10:18

MatigiikaAlabɛminnudiima,ikakiritigɛlawnikuntigiwkɛikadaawbɛɛla,ikakabilawbɛɛla. Ikanakiritigɛikanamɔgɔbonya,ikananilifɛnta,katuguninilifɛnbɛhakilitigiwɲɛwfiyen,ka mɔgɔtilennenwkakumawtiɲɛDutɛrɔnɔmɛ16:18-19

Niasigilenbɛakamasasigilankan,ananinsariyasɛbɛndɔsɛbɛnayegafedɔkɔnɔkabɔLevitew sarakalasebaawɲɛkɔrɔ,onakɛafɛ,anakalankɛokɔnɔasibɛɛla,walisaakasiranMatigiaka Alaɲɛ,kaninsariyanininsariyakolowbɛɛlabato,k'ulabatobalimaw,akanabɔcifɔlenkɔ,kataaa kininfɛ,walanumanfɛ,walisaakawaatijankɛakamasayala,aleniadenw,Israɛlcɛma Dutɛrɔnɔmɛ17:18-20

Ikanadunannifaantanwkakiritigɛ.Awkanamusocɛsalenkafinitakakɛlayidutaye: Dutɛrɔnɔmɛ24:17

Nisɔsɔlidonnamɔgɔwniɲɔgɔncɛ,niunanakiritigɛla,walisakiritigɛlawkakiritigɛukan.Okɔ,u najodimɔgɔtilennenwma,kamɔgɔjuguwjalakiDutɛrɔnɔmɛ25:1

Mɔgɔminbɛdunan,facɛmannimusocɛsalenkakiritigɛcogola,dangakakɛoye.Jamabɛɛnaa fɔko:«Amiina»Dutɛrɔnɔmɛ27:19

SiyaminkaAlayeMatigiye,oyedubadenye;AyejamaminnusugandiayɛrɛkaciyɛnyeZaburu33:12

Tariku

Obɛɛn'ata,MatigiyekiritigɛlawlawulikaukisikabɔuminɛbagawboloKiritigɛlaw2:16

NedusukunbɛIsraɛlkuntigiwma,oluminnuy'uyɛrɛdijamacɛmanidiyanyeyeAwkadugawukɛ Matigiye.»Kiritigɛlaw5:9

DawudayemasayakɛIsraɛlbɛɛkunnaDawudayekirinitilennenyakɛakamɔgɔwbɛɛye2 Samuɛl8:15

IsraɛlkaAlako,Israɛlfarakuruny'afɔneyeko:«Mɔgɔminbɛmɔgɔwkunna,okakanka tilennenyakɛ,kakuntigiyakɛAlaɲɛsiranfɛ.»Anakɛikosɔgɔmadayeelen,tilebɔratumaminna, sɔgɔmamintɛsankabayein’afɔbinnɔgɔlenminbɛbɔdugukololaniyeelenjɛlenyesanjikɔfɛ2 Samuɛl23:3-4

Sisan,MatiginekaAla,iyeikajɔnkɛkɛmasakɛyenefaDawudanɔna,neyedenmisɛnnindɔrɔn deye,netɛbɔcogodɔnwalakadoncogodɔn.Odekosɔn,ikadusuɲumandiikajɔnmawalisaka kiritigɛikamɔgɔwkan,walisanekakoɲumannijugumandɔn,katugunijɔnbɛsekakiritigɛika jamanabaninkan?OkumadiyaraMatigiye,koSolomaniyeninkodeli.Alay'afɔayeko:«Iye nindeli,k'asɔrɔimaɲɛnamayajandeliiyɛrɛye.Imanafoloɲiniiyɛrɛye,imaijuguwka ɲɛnamayadeliNkaiyefaamuyalideliiyɛrɛlawalisakakiridɔnAfilɛ,neyeokɛkakɛɲɛniika kumawye.Ocogola,mɔgɔsituntɛibɔɲɔgɔnkolakakɔniɲɛ,ikɔfɛmɔgɔsitɛnawuliibɔɲɔgɔnko la»1Masakɛw3:7-12

Israɛlbɛɛyemasakɛkakirikomɛn.Usirannamasakɛɲɛ,katuguniuy'ayekoAlakahakilitigiyabɛ ala,kakiritigɛ1Masakɛw3:28

Niinataamaneɲɛkɔrɔ,ikoifaDawudataamanacogominna,nidusukuntilennenyanitilennenya ye,kakɛkakɛɲɛnineyeminfɔiye,kanekasariyawninekakiritigɛlawlabatoIsraɛl.1Masakɛw 9:4-5

Ikamɔgɔminnubɛjɔiɲɛkɔrɔtumabɛɛ,minnubɛikahakilitigiyalamɛn,oluyedubadenwye.

MatigiikaAla,adiyaraiyekaisigiIsraɛlkamasasigilankan,katuguniMatigiyeIsraɛlkanufo abada,odey'atoayeikɛmasakɛyekakirinitilennenyakɛ1Masakɛw10:8-9

CɛJeroboamtunyecɛbatigiye,Solomaniy'ayekoacɛsirilendon,ay'akɛYusufukasokuntigiya bɛɛkuntigiye.1Masakɛw11:28

Ola,DawudayemasayakɛIsraɛlbɛɛkunna,kakirinitilennenyakɛakamɔgɔwbɛɛcɛma1Tilew Kibaru18:14

Otumanafɛ,MatigiyesariyanisariyaminnufɔMusayeIsraɛlkola,niiy'ijantokaoludafa.Aw kanasiran,awkanasiran.1TilewKibaru22:13

Nenaakamasayasabatifoabada,niatorakanekacifɔlenwninekakiriwlabatoikobi.1Tilew Kibaru28:7

DawudadenkɛSolomanibarikabonyanaakamasayala,MatigiakaAlatunbɛafɛkaabonya kosɛbɛ2TilewKibaru1:1

SiyaminkaAlayeMatigiye,oyedubadenye;AyejamaminnusugandiayɛrɛkaciyɛnyeZaburu33:12

Ikahakilitigiyanidɔnniyadinemasisan,walisanekabɔkadonninjamaɲɛkɔrɔ,katugunijɔnbɛ sekakiritigɛikamɔgɔwkan,ominkabonten?Alay'afɔSolomaniyeko:«Katuguninintunbɛi dusukunna,imanafolo,nafolowalabonyadeli,walaijuguwkaɲɛnamaya,waimaɲɛnamayajan delifɔlɔ.nkaiyehakilitigiyanidɔnniyadeliiyɛrɛye,walisaikakiritigɛnekamɔgɔwkan,neyei kɛmasakɛyeminnukanNenanafoloninafolonibonyadiima,masakɛminnutunbɛiɲɛfɛ,olusi madelikaminnusɔrɔ,ikɔfɛmɔgɔsitɛnaoɲɔgɔnsɔrɔ.»2TilewKibaru1:10-12

Solomaniy'alatigɛkasojɔMatigitɔgɔye,kasojɔakamasayakamaHuramy'afɔfanako: «MatigiIsraɛlkaAla,minyesankolonidugukolodilan,aleminyedenkɛhakilitigidimasakɛ Dawudama,hakilitigiyanihakilitigiyaminbɛsekasojɔMatigiye,kasojɔakamasayaye»2 TilewKibaru2:1,12

Niib'afɛkataamaneɲɛkɔrɔikoifaDawudataamanacogominna,kanekacifɔlenbɛɛkɛka kɛɲɛninekasariyawninekakiritigɛlawye.Otumanafɛ,nenaikamasayamasasigilansabatiiko neyelayidutaifaDawudafɛcogominna,ko:«CɛtɛnabanilakakɛkuntigiyeIsraɛljamana kɔnɔ.»2TilewKibaru7:17-18

MatigiikaAlakatanu,mindiyaraiyekaisigiakamasasigilankan,kakɛmasakɛyeMatigiika Alaye,katuguniikaAlayeIsraɛlkanu,kausabatibadaa,odey'atoayeikɛmasakɛyeukunna, kakirinitilennenyakɛ2TilewKibaru9:8

Ay'afɔkiritigɛlawyeko:«Awbɛminkɛ,awk'awjantoola,katuguniawtɛkiritigɛmɔgɔdekosɔn, fɔMatigidekosɔn,ominbɛawfɛkiritigɛwaatila»Odekosɔnsisan,Matigisiranyakakɛawla awk'awjantoalak'akɛ,katugunitilenbaliyasitɛMatigiankaAlaɲɛkɔrɔ,walamɔgɔbonyatɛ, walanilifɛnwta2TilewKibaru19:6-7

Alakasoinbaarakatoyen.YahutuwkuntiginiYahutuwcɛkɔrɔbawkaElohimkasojɔanɔna. Esdrasi6:7

KatuguniEsdrasituny'adusukunlabɛnkaMatigikasariyaɲini,k'alabato,kasariyawnikiritigɛlaw kalanIsraɛljamananaEsdrasi7:10

Ezra,ikaAlakahakilitigiyaminbɛibolo,ikakiritigɛlawnikiritigɛlawsigi,minnubɛsekakiri tigɛmɔgɔwbɛɛkanminnubɛbakɔ,ikaAlakasariyawdɔnbagawbɛɛ.Minnut'udɔn,awkaolu kalan.»Mɔgɔomɔgɔt'afɛkaikaAlakasariyanimasakɛkasariyalabato,kirikatigɛakanjoona,a kɛrasayayewo,akɛramɔgɔgɛnniyewo,walakanafolominɛwo,walakabilakasolawoEsdrasi 7:25-26

NeyenebalimakɛHananinimasasokuntigiHananiyabilaJerusalɛmmarala,katuguniatunye mɔgɔkantigiye,atunbɛsiranAlaɲɛkatɛmɛmɔgɔcamankan.Nehemi7:2

YahutuMardosetunbɛmasakɛAhaswerusnɔfɛ,atunkabonYahutuwcɛma,atunbɛsɔnabalima jamama,atunbɛakamɔgɔwkanafoloɲini,kahɛrɛkumafɔabɔnsɔnbɛɛyeƐsitɛri10:3

Ankakirisugandianye:ankakoɲumandɔnanniɲɔgɔncɛ.Job34:4la

SiyaminkaAlayeMatigiye,oyedubadenye;AyejamaminnusugandiayɛrɛkaciyɛnyeZaburu33:12

Zaburuw

NkaMatiginamuɲufoabada,ay'akamasasigilanlabɛnkiritigɛkamaAnakiritigɛdiɲɛkan tilennenyala,anakiritigɛmɔgɔwyetilennenyala.Zaburuw9:7-8

Tilennenyanikirikadiaye,dugukolofalenbɛMatigikaɲumanyala.Zaburu33:5

SiyaminkaAlayeMatigiye,oyedubadenye;AyejamaminnusugandiayɛrɛkaciyɛnyeZaburu 33:12

Matigibɛkirikanu,atɛakamɔgɔsenumawbilaumaralenbɛfoabada,nkamɔgɔjuguwbɔnsɔnna tigɛ.Mɔgɔtilennendabɛhakilitigiyafɔ,anɛnkunbɛkirikumafɔ.Zaburu37:28,30

Ala,ikakiriwdimasakɛma,ikatilennenyadimasakɛdenkɛma.Anakiritigɛikamɔgɔwkanni tilennenyaye,kakiritigɛikafaantanwkannikiriyeAnakiritigɛjamanafaantanwkan,ana dɛsɛbaatɔwkisi,katɔɔrɔbagakariZaburu72:1-2,4

Faantanwnifaantanwlafasa:katilennenyakɛtɔɔrɔlenwnidɛsɛbaatɔwyeFaantanwnidɛsɛbaatɔw kisi,kaubɔmɔgɔjuguwbolo.Zaburu82:3-4

Tilennenyanikiriyeikamasasigilansigiyɔrɔye,makarinitiɲɛnataaiɲɛkɔrɔZaburu89:14

NkakirinasegintilennenyalaZaburu94:15

Sankabanidibib'alamini,tilennenyanikiriyeakamasasigilansigiyɔrɔye.Zaburuw97:2

Masakɛfangafanabɛkirikanu.ibɛtilennenyasigisenkan,ibɛkirinitilennenyakɛYakubala. Zaburu99:4

Matigibɛtilennenyanikiritigɛmɔgɔtɔɔrɔlenwbɛɛye.Zaburuw103:6

Minnubɛkirimara,animinbɛtilennenyakɛtumabɛɛ,oluyedubadenwye.Zaburuw106:3

AbolowkakɛwalewyetiɲɛnikiriyeakacifɔlenwbɛɛyetiɲɛyeZaburu111:7

Neyetiɲɛsirasugandi,neyeikakiriwbilaneɲɛkɔrɔIkanekalanhakiliɲumannidɔnniyala, katuguninedaraikacifɔlenwna.Neyekali,nenaodafa,konenaikakiritilennenwmara.Neye kirinitilennenyakɛ,awkananetonedegunbagawboloZaburu119:30,66,106121

YakubakaAlabɛminfɛ,oyenisɔndiyabaye,minjigibɛMatigiakaAlakan,minyesankoloni dugukolo,kɔgɔjianiakɔnɔfɛnwbɛɛdaMatigibɛkasodenwlajɔ:Zaburu146:5-7

MasakɛSolomanikantalenw

IsraɛlmasakɛDawudadenkɛSolomanikantalenw.Kahakilitigiyanikalandɔn;kafaamuyali kumawfaamuya;Kahakilitigiyanitilennenyanikirinitilennenyakalansɔrɔ;Kanamaradimɔgɔ nɔgɔmanwma,kadɔnniyanihakilitigiyadikamalenninma.Ntalenw1:1-4

SiyaminkaAlayeMatigiye,oyedubadenye;AyejamaminnusugandiayɛrɛkaciyɛnyeZaburu33:12

Matigibɛhakilitigiyadi,dɔnniyanifaamuyalibɛbɔadalaAbɛhakilitigiyaɲumanbilamɔgɔ tilennenwye.Abɛkirisirawmara,kaakamɔgɔsenumawkasiramara.Otumala,inatilennenyani kirinitilennenyafaamuɔwɔ,siraɲumanbɛɛNtalenw2:6-9

Matigisiranyekajuguyakoniya:kuncɛbayanikuncɛbayanisirajugunidamaloya,nebɛnekɔniya. Ladiliyenetaye,anihakilitigiyaɲumanFangabɛnelaMasakɛwbɛmasayakɛnebarikala, kuntigiwbɛtilennenyalatigɛ.Kuntigiwbɛmaranebarikala,animɔgɔbadɔw,halidugukolokan kiritigɛlawbɛɛ.Ntalenw8:13-16

Mɔgɔtiminandiyalenwbolonakuntigiyamuɲu,nkasɛgɛnbagatɔwnakɛjuruye.Ntalenw12:24

Alakakumabɛmasakɛdala,adatɛsariyatiɲɛkiritigɛla.Kojugukɛliyekoharamulenye masakɛwbolo,katugunimasasigilansabatilenbɛtilennenyadefɛ.Dawolotilennenwyemasakɛw diyagoyaye;Minbɛkumatilennenfɔ,ubɛokanu»Ntalenw16:10,12-13

Minbɛdimijoona,okafisanifangatigiyeMinbɛanimarakatɛmɛduguminɛbaakanNtalenw 16:32

MɔgɔjugubɛnilifɛndɔbɔadisilawalisakakiritigɛsirawtiɲɛNtalenw17:23

Amanɲikasɔnmɔgɔjuguwkamɔgɔyama,kamɔgɔtilennenwgɛnkiritigɛlaNtalenw18:5

Masakɛminsigilenbɛkiritigɛmasasigilankan,obɛkojugubɛɛjɛnsɛnniaɲɛwye.Ntalenw20:8

Masakɛhakilitigibɛmɔgɔjuguwjɛnsɛn,kawotorolaseuma.Ntalenw20:26

Hinɛnitiɲɛbɛmasakɛlakana,akamasasigilanbɛsabatimakarifɛNtalenw20:28

Katilennenyanikiritigɛ,okadiMatigiyekatɛmɛsarakakanMɔgɔjuguwkabinkanninauhalaki sabuubɛbankakiritigɛ.Ntalenw21:3,7

Nisɔndiyadonmɔgɔtilennenwbolokakiritigɛ,nkahalakilinakɛtilenbaliyakɛbagawyeNtalenw 21:15

Okowfanayehakilitigiwtaye.Amanɲikamɔgɔwbonyakiritigɛla.Minb'afɔmɔgɔjuguyeko: «Itilennendon.jamanaadanga,siyawnaakɔniya.Ntalenw24:23-25

Mintɛkuntigiyakɛayɛrɛnikan,obɛikodugutiɲɛnen,kogowtɛminna.Ntalenw25:28

Mɔgɔjuguwtɛkirifaamu,nkaminnubɛMatigiɲini,olubɛfɛnbɛɛfaamu.Ntalenw28:5

In'afɔwarabamankanba,aniursiminbɛyɔrɔjan;ocogokelenna,kuntigijugufanabɛfaantanw kan.Ntalenw28:15

Nimɔgɔtilennenwbɛkuntigiyala,jamabɛɲagali,nkanimɔgɔjugubɛkuntigiyakɛ,jamabɛkasi. Ntalenw29:2

Masakɛbɛjamanasabatikiritigɛfɛ,nkaminbɛnilifɛnwsɔrɔ,ob'atiɲɛ.Ntalenw29:4

SiyaminkaAlayeMatigiye,oyedubadenye;AyejamaminnusugandiayɛrɛkaciyɛnyeZaburu33:12

Nikuntigidɔyenkalonlamɛn,akabaarakɛlawbɛɛyemɔgɔjuguwyeNtalenw29:12

Masakɛminbɛkiritigɛfaantanwkannikantigiyaye,akamasasigilannasabatifoabadaNtalenw 29:14

Mɔgɔcamanbɛfaamakanɛɛmaɲini;Nkamɔgɔkelen-kelenbɛɛkakiribɛbɔMatigidela»Ntalenw 29:26

Masakɛwtatɛ,Lemuɛl,diwɛnmintɛmasakɛwtayeFasokan200909enternetikalanni.dis.html,#5413333tɛdɔlɔminnikɛkuntigiwfanaye,walisaukanaminnikɛ kaɲinɛsariyakɔ,katɔɔrɔbaawsikakiritigɛNtalenw31:4-5

Idayɛlɛbobowye,mɔgɔminnubɛɛlatigɛrahalakilikama.Idayɛlɛ,ikakiritigɛnitilennenyaye, kafaantanwnidɛsɛbaatɔwkakoɲɛwfɔNtalenw31:8-9

Neyekiriyɔrɔyetilekɔrɔ,kojuguyabɛyenTilennenyayɔrɔ,otilenbaliyatunbɛyenNey'afɔne dusukunnako:«Alanakiritigɛmɔgɔtilennenwnimɔgɔjuguwkan.»Waajulikɛla3:16-17

Niiyefaantanwdegunye,kakiritigɛnitilennenyatigɛliyenifariyayemaradɔkɔnɔ,ikana kabakoyaokola,katuguniminkabonnimɔgɔbaye,obɛbonyadaikan.animɔgɔminnukabonni uye,olubɛyenWaajulikɛla5:8

Mɔgɔminbɛcifɔlenmara,otɛnakojugusidɔn,hakilitigidusukunbɛwaatinikiridɔn.Sabuwaati nikiribɛkunbɛɛla,odekosɔnhadamadenkatɔɔrɔkabonakanWaajulikɛla8:5-6

Kiraw

Awyeadegekakoɲumankɛ;kiriɲini,kadegunbagatɔwlafiya,kafaantanwkiritigɛ,kamusocɛ salendeli.Esayi1:17

Denbangeraanwbolo,denkɛdiraanma,kuntigiyanakɛakamankunkanAkakuntigiyacayani hɛrɛtɛnaban,Dawudakamasasigilankan,aniakamasayakan,kaasigisenkan,kaasabatinikiri nitilennenyayekabinisisanfoabadaKɛlɛcɛwMatigikatiminandiyadebɛnaokɛEsayi9:6-7kɔnɔ

Minnubɛsariyatilenbaliwsigi,katɔɔrɔsɛbɛnminnusigiraukan,bɔnɛbɛoluye.Kadɛsɛbaatɔwbɔ kirila,kajobɔnekajamanafaantanwbolo,walisamusocɛsalenwkakɛukafɛnminɛtaye,ka faantanwsonya!Esayi10:1-2

Masasigilannasabatimakaridela,anasigiakantiɲɛnaDawudakafanibugukɔnɔ,kakiritigɛ,ka kiriɲini,katilennenyateliya.Esayi16:5

Afilɛ,masakɛnamasayakɛtilennenyala,kuntigiwnakuntigiyakɛkiritigɛla.Esayi32:1

Matigiko:«Awkakirimarakatilennenyakɛ,katuguninekakisilisurunyara,nekatilennenyana jira.Esayi56:1

Inakaliko:Matigiɲɛnamadontiɲɛna,kirinitilennenyala.Siyawnadubaala,unauyɛrɛbonya aledela.»Jeremi4:2

SiyaminkaAlayeMatigiye,oyedubadenye;AyejamaminnusugandiayɛrɛkaciyɛnyeZaburu33:12

Nkaminbɛwasoola,abɛnefaamu,kanedɔn,konedeyeMatigiye,minbɛkanuyanikirini tilennenyakɛdugukolokan,katuguniokowdekadineye,Matigikoten.Jeremi9:24kɔnɔ

Dawudakaso,MatigikotenA'yekiritigɛsɔgɔma,kacɛtiɲɛnenkisidegunbagabolo,walisaneka dimikanafagaikotasuma,kajenifomɔgɔsikanasek'afaga,awkakɛwalejuguwkosɔn.Jeremi 21:12la

Matigikoten.Awkakirinitilennenyakɛ,kanafolominɛlenwkisidegunbagabolo,awkanakojugu kɛ,awkanafariyakɛdunan,facɛmanw,walamusocɛsalenma,awkanajolijalakibalibɔnninyɔrɔ la.Jeremi22:3la

Afilɛ,donwbɛna,Matigikoten,nenajiribolotilennendɔlawuliDawudaye,Masakɛnamasayakɛ, kaɲɛtaasɔrɔ,kakirinitilennenyakɛdugukolokan.Jeremi23:5kɔnɔ

Odonwna,aniowaatiwla,nenatilennenyabolofarabonyakaseDawudama.Anakirini tilennenyakɛjamanakɔnɔ»Jeremi33:15la

Minmatɔnɔbɔ,minmadensɔrɔ,miny'abolobɔtilenbaliyala,oyekiritigɛlakikakɛhadamadenni hadamadencɛ,ataamananekasariyawla,kanekakiritigɛlawmara,kakokɛtiɲɛnaatilennendon, anaɲɛnamadon,MatigiAlakoten.»Ezekiɛl18:8-9la

MatigiAlakoten.AwIsraɛlkuntigiw,awkafariyakowninafolomafɛnwbɔ,kakirinitilennenyakɛ, kaawkajuruwbɔnekamɔgɔwla,MatigiAlakoten.Ezekiɛl45:9

Odekosɔn,masakɛ,nekalaadilikankadiyaiye,kaikajurumuwtiɲɛnitilennenyaye,kaika tilenbaliyakowtiɲɛnimakariyefaantanwyeniabɛsekakɛikalafiyajanyayeNeNebukadnezar bɛsankolomasakɛtanu,kaatanuanikabonyadaakan,akakɛwalewbɛɛyetiɲɛye,akasirawye kiriye.Daniɛl4:27,37

Okɔ,masakɛDariusyesɛbɛncimɔgɔwbɛɛma,siyawnikanwbɛɛma,minnusigilenbɛdugukolo bɛɛkanHɛrɛkacayaawyeNeb'afɔkonekamasayamarabɛɛla,mɔgɔwbɛyɛrɛyɛrɛkasiran DaniɛlkaAlaɲɛ,katugunialedeyeAlaɲɛnamaye,asabatilendonfoabada,akamasayatɛna halaki,akamasayanakɛfoalaban.Abɛmɔgɔwkisikakisi,abɛtaamashyɛnwnikabakowkɛ sankolonidugukolokan,aleminyeDaniɛlkisiwarabawkasebaayamaDaniɛl6:25-27

OdekosɔnikɔseginikaAlama,ikamakarinikirimara,kaikaAlamakɔnɔtumabɛɛ.Ose12:6la

Awkakojugukoniya,kakoɲumankanu,kakirisigidala,abɛsekakɛkoMatigisebaawkaAlana nɛɛmakɛYusufutolenwyeNkakirikawoyoikoji,tilennenyakawoyoikobajibaAmɔsi5:15,24

KɛlɛcɛwMatigib'afɔnincogolako:«A'yekiritigɛ,kamakarinimakarikɛawkelen-kelenbɛɛlaa balimakɛlaAwsikanakojugukɛabalimalaawdusukunna»Zakari7:9-10

AwkakankaokowdekɛAwkelenkelenbɛɛkatiɲɛfɔawmɔgɔɲɔgɔnyeawkatiɲɛnihɛrɛkiri tigɛawkadaawkɔnɔ:Awsikanakojugumiiriawdusukunwnaamɔgɔɲɔgɔnma.Awkanakalili nkalonmawkanu,katuguniokowbɛɛyenekɔniya,Matigikoten.»Zakari8:16-17

SiyaminkaAlayeMatigiye,oyedubadenye;AyejamaminnusugandiayɛrɛkaciyɛnyeZaburu33:12

KibaruDumanw

NkaYesuy'afɔko:«A'y'atodenmisɛnninwkananefɛ,awkanaubalikananefɛMatiyu19:14 la

Baaradendannamɔgɔhakilitigi,jɔnyejɔnye,amakɛyeminkɛakasokuntigiye,walisakadumuni diumaawaatila?Tiɲɛlaneb'afɔawyekoanaakɛakanafolobɛɛkuntigiye.Matiyu24:45,47

Amakɛy'afɔayeko:«Ikaɲi,jɔnɲumannikantigi.Amakɛy'afɔayeko:«Ikaɲi,jɔnɲumanni kantigiiyekantigiyakɛfɛndamadɔwla,nenaikɛkuntigiyefɛncamannaMatiyu25:21,23

NkaYesuy'uweleamak'afɔuyeko:«Awb'adɔnkosiyawɛrɛwkuntigiyabɛumatigiyakɛ.Uka mɔgɔbawbɛkuntigiyakɛukanNkaatɛnakɛawcɛmaten,nkamɔgɔomɔgɔb'afɛkakɛawcɛma, onakɛawkabaarakɛlaye.MɔgɔDenkɛyɛrɛmanakabaarakɛaye,nkaananabaarakɛ,kaanidi mɔgɔcamankunmabɔsarayeMarka10:42-45la

Awkanakiritigɛkakɛɲɛniawyecogoye,nkaawkakiritilennentigɛ.Ankasariyabɛkiritigɛ mɔgɔdɔkansaniakaalamɛn,kaakakɛwalewdɔnwa?Yuhana7:24,51

Sɛbɛnw

Minbɛladilikɛ,obɛladilikɛ.minbɛkuntigiyakɛ,okatiminandiya.Minbɛmakarikɛ,niɲagali ye»Romɛkaw12:8

NibɛɛkakolofangakɔrɔbawkɔrɔK'amasɔrɔsebaayafoyitɛElohimfɛMɔgɔomɔgɔbɛsebaaya kɛlɛ,obɛAlakalaadalakowkɛlɛK'amasɔrɔkuntigiwtɛsirankɛwaleɲumanwɲɛ,nkaubɛsiran kojuguwɲɛ.Otumanafɛ,yalaitɛnasiranfangaɲɛwa?koɲumankɛ,inatanulisɔrɔokelenna. Nkaniibɛkojugukɛ,ikasiranKatuguniatɛnpantafu,katuguniayeAlakabaarakɛlaye,ka diminyakɛkojugukɛlala.Romɛkaw13:1-4

AwkaawkolohadamadenwkasariyabɛɛkɔrɔMatigikosɔnWalimakataagɔfɛrɛnɛrɛwma,ikoa kacidenwmawalisakakojugukɛlawɲangi,kakoɲumankɛbagawtanu.1Piɛrɛ2:13-14

Apokrifa

MatigiyePɛrɛsimasakɛSirusnilawuli,ayeoweleweledaakamasayabɛɛkɔnɔ,kasɛbɛncifana ko:«PɛrɛsimasakɛSiruskoten»IsraɛlMatigi,Matigikɔrɔtalenba,yenekɛdiɲɛbɛɛmasakɛye,ka cibilanemakonekasojɔayeJerusalɛmYahutuwfɛ1Esdrasi2:2-4

AyecibilafanakoSisinɛsi,SisinɛniFenisejamanakuntigi,aniSatrabuzanɛsi,aniujɛɲɔgɔnw,ani minnusigirakuntigiwyeSiriniFenisi,oluk’ujantoukanausendonoyɔrɔla,nkaukaZorobabɛli, Matigikabaarakɛla,aniJudegɔfɛrɛnɛrɛ,aniYahutuwkamaakɔrɔwto,kaMatigikasojɔoyɔrɔla. 1Esrasi6:27

KatuguniEsdrasitunbɛsekosɛbɛ,foamaMatigikasariyaniakacifɔlenwsitoyen,nkaaye Israɛlbɛɛkalansariyawnikiritigɛlawkakowla.1Ɛsidrasi8:7

SiyaminkaAlayeMatigiye,oyedubadenye;AyejamaminnusugandiayɛrɛkaciyɛnyeZaburu33:12

SiyawbɛɛnaMatigitanuten,akamɔgɔwnasɔnAlama,MatiginaakamɔgɔwkɔrɔtaMinnubɛ MatigiAlakanutiɲɛnitilennenyala,olubɛɛnaɲagalikamakarianbalimawla.Tobiti14:7la

Okɔfɛ,nekɛramatigiyesiyacamankan,kafangasɔrɔdiɲɛbɛɛkan,nemakɔrɔtaninekafanga bonyaye,nkanetunbɛneyɛrɛtatumabɛɛnitilennenyanidususumaye,ney’alaɲinikaneka jamanadenwsigitumabɛɛɲɛnamayalafiyalenkɔnɔ,kanekamasayakɛhɛrɛye,anikadawulika tɛmɛnkataakɔgɔjidala,kahɛrɛkuraya,minkadimɔgɔwbɛɛye.FɛnminnubɛfaraƐsitɛri13:2kan

Odekosɔnmasakɛw,awkalamɛnnikɛ,kafaamuyalisɔrɔAwminnuyedugukolodancɛw kiritigɛlawye,awkakalankɛ.»Awminnubɛjamamara,awkaawtulomakɔnɔ,kaawyɛrɛbonya siyacamanbakosɔnSabuMatigiyesebaayadiawma,anikuntigiyadiawmakabɔKɔrɔtalenbala, aleminnaawkakɛwalewkɔrɔbɔ,kaawkalaadilikanwsɛgɛsɛgɛ.Solomanikahakilitigiya6:1-3

OdekosɔnhakilitigiyanegebɛnanimasayayeNiawdiyaramasasigilanwniberewye,jama masakɛw,awkahakilitigiyabonya,walisaawkakɛmasakɛyebadaa.Solomanikahakilitigiya6:2021

Ninafolokɛrafɛnyeminkakankanegedonalaninɲɛnamayakɔnɔ;mundekabonnihakilitigiya ye,minbɛfɛnbɛɛkɛ?Nihakilitigiyabɛbaarakɛ;Mɔgɔminnubɛɛla,jɔnyebaarakɛlanamaratɔye katɛmɛalekan?Nitilennenyakanu,akacɛsiriwyejogoɲumanwye,katuguniabɛyɛrɛminɛni hakilitigiya,tilennenyanimuɲulikalanSolomanikahakilitigiya8:5-7

Mintɔɔrɔla,awkaokisidegunbagabolo.Ikanasɛgɛnniisigilenbɛkiritigɛla.»Sirak4:9la

Obaaranatanubololabaarakɛlabolofɛ.Sirak9:17

Kiiritigɛlahakilitiginaakamɔgɔwkalan;animɔgɔhakilitigikagɔfɛrɛnamanlabɛnnakaɲɛJama kiritigɛlayɛrɛbɛcogominna,akakuntigiwfanabɛten.Dugukuntigiyemɔgɔsuguminye,o mɔgɔwbɛɛyeoɲɔgɔnye»MasakɛhakilintanbɛakamɔgɔwhalakiNkafangatigiwkahakilitigiya barikala,dugunasigiyen.»Sirak10:1-3la

Matigisiranyabɛtaaɲɛfɛkakɔnkuntigiyasɔrɔliɲɛ,nkagɛlɛyanikuncɛbayadeyeabɔnɛye Mɔgɔbawnikiritigɛlawnifangatigiwnabonya.Obɛɛn'ata,usitɛyenminkabonniMatigi ɲɛsiranbaaye»Siraki10:21,24

Dugukolobɛɛsiyawtila-tilatumana,ayekuntigidɔsigisiyawbɛɛkunna.nkaIsraɛlyeMatigi niyɔrɔye:Siraki17:17

MinnubɛsiranMatigiɲɛ,olunakirisɔrɔ,unatilennenyatasumadonikoyeelenSirak32:16

Ayeakacifɔlenwnifangadiamakiritigɛlawkasariyawla,walisaakaYakubakalanseereyawla, kaIsraɛlladɔnniyaakasariyawlaSirak45:17la

Dawudahinɛbagakosɔn,ayemasayabanbalimasasigilansɔrɔ1Makabew2:57

JamayeSimɔnkakɛwalewdɔnkilida,aniatunb’afɛkanɔɔrɔminlaseakasiyama,oy’akɛuka gɔfɛrɛnɛrɛnisarakalasebaakuntigiye,katuguniayeokowbɛɛkɛ,anitilennenyanidannayamin tunbɛakasiyala,aniodekosɔnatunb’aɲinicogobɛɛlak’akamɔgɔwkɔrɔta.1Makabew14:35

SiyaminkaAlayeMatigiye,oyedubadenye;AyejamaminnusugandiayɛrɛkaciyɛnyeZaburu33:12

Turn static files into dynamic content formats.

Create a flipbook
Bambara - The Art of Ruling (Political Governance) by Filipino Tracts and Literature Society Inc. - Issuu