Azerbaijani - The Letter of Aristeas

Aristeyinməktubu

GİRİŞ

Bukolleksiyadakıəndiqqətəlayiqvəqədimbərpalardan biriolanAristeysinməktubundabizAdəmvəHəvvadan, Tufandançoxuzaqbiryolqətetmişik.Buyazı,Yer kürəsiniyenidənməskunlaşdıran,güclümillətlərinəzəmət vəəzəmətiçindəyaşadığıinsanirqinindözümlülüyünün tamaşasınıtəqdimedir.

BuradailkböyükkitabsevərPtolemeyFiladelfhaqqında oxuyacaqsınız.O,İsgəndəriyyədəkikitabxanasına "dünyanınbütünkitablarını"toplamaqistəyirNəhayət, böyükbirəsəri-YəhudiQanunlarını-əldəetməkehtirası iləhəminkitabüçün100.000əsirisatır.Bu,yəqinki,tək birəsərüçünindiyəqədərödənilənənyüksəkqiymətdir Bu,BöyükƏsarətinsonununqeyri-adibirsəbəbinitəqdim edir.

Buhekayədəkihadisələreramızdanəvvəl270-ciildəvəfat etmişməşhurKraliçaArsinonundövründəbaşvermişdir Yazılmatarixidəqiqməlumdeyil

Sarayhəyatınıntəfərrüatları,dövrünsosialproblemlərinin müzakirəsisondərəcəmaraqlıvəcanlıdırBudövrdə kralınvəqonaqlarınınziyafətzamanısual-cavab oynadığınıgörməkqəribəbirkəşfdir.

Buudmaişininquruluşuaşağıdakıkimidir:

1KitabınFilokratlarahəsrolunması

2İlkintədbir:

(a)Kitabxanaçınınyəhudiəsirlərinikitabmüqabilindəazad etməktəklifi

(b)Azadlıq

(c)FiladelfusunEleazarpeyğəmbərəyazdığıməktub.

(d)Cavab

(e)Kitabıtərcüməetməküçüntəyinolunmuşkomitənin adları.

3Kralhədiyyələrinintəsviri:

(a)Masa(yəqinki,indiyəqədəristehsalolunmuşən mürəkkəbmebelparçası).

(b)Digəritəqdimedir 4Yerusəlimintəsviri (a)Məbəd(vəsutəchizatısistemi).

(b)Mərasim

(c)Qala

(d)Şəhər.

(e)Kəndyeri

5Eleazarınvidamərasimi

6.Eleazarınqanunuizahetməsi(bu,dərinbirmüdriklikdir). 7Qəbul

8Ziyafət(72sualvəcavab) 9.Kitabıntərcüməsi.

FƏSİL1

YəhudilərinMisirdəəsirgötürüldüyüdövrdəPtolemey FiladelfözünüilkböyükkitabsevərkimitəqdimedirO, dünyanınbütünkitablarınıkitabxanasındasaxlamaq istəyir;MusanınQanunlarınıəldəetməküçünbuəsərüçün 100000əsirləmübadiləetməyitəklifedirvədeyir:"Bu, həqiqətəndəkiçikbirnemətdir!"

1YəhudilərinBaşKahiniEleazarınyanınasəfərimin yaddaqalantarixiüçünmaterialtopladığımüçünvəsiz, Filokrat,mənəxatırlatmaqfürsətiniəldənvermədən, missiyamınmotivlərivəməqsədihaqqındaməlumat aldıqdansonraböyükbirönəmverdiyinizüçün,məsələnin sizinüçünaydınşəkildəizahınıverməyəçalışdım,çünki görürəmki,sizdətəbiiöyrənməsevgisi,insanınənyüksək mülkiyyətiolanbirkeyfiyyətvar-istərtarixiöyrənməklə, istərsədəhadisələrinözündəiştiraketməklədaim"bilikvə qazandıqlarıehtiyatınıartırmağa"çalışmaq

Məhzbuyolla,ənnəcibelementləriözündə cəmləşdirməklə,ruhsaflıqdamöhkəmlənirvəməqsədini ənnəcibməqsədolantəqvayayönəldərək,bundanözünün qüsursuzbələdçisikimiistifadəedirvəbeləliklə,müəyyən birməqsədəçatır.

3Dinibiliklərəolansədaqətim,həmözvətəndaşları,həm dəbaşqalarıtərəfindənhəmfəziləti,həmdəəzəmətiiləən yüksəkhörmətəlayiqgörülən,ilahiqanununtəfsiriüçünöz ölkəsindəkivəxariciölkələrdəkiyəhudilərüçünənyüksək dəyərəmaliksənədlərəsahibolan,çünkionlarınqanunları dəriperqamentlərəyəhudiəlifbasıiləyazılıb

4Busəfirliyihəvəsləhəyatakeçirdim,çünkiilknövbədə padşahınatasıtərəfindənYəhudeyadanMisirəaparılan yəhudiəsirləriüçünpadşahayalvarmaqfürsətitapdımO, buşəhəriilkdəfəələkeçiribMisirtorpağınıfəthedərkən padşahınatasıtərəfindənYəhudeyadanMisirəaparılmış yəhudiəsirləriadındanpadşahayalvarmaqimkanıtapdı

5Buhekayənidəsizədanışmağadəyər,çünkiəminəmki, müqəddəsliyəmeyllisinizvəmüqəddəsqanunauyğun yaşayaninsanlaraqarşırəğbətinizsayəsində,demək istədiyimhekayənidahaçoxdinləyəcəksiniz,çünkiözünüz dəbuyaxınlardaadadanbizəgəlmisinizvəruhuinkişaf etdirənhərşeyieşitməkistəyirsiniz

6Əvvəllərdəsizəyəhudiirqihaqqındadanışmağadəyər hesabetdiyimfaktlarınqeydinigöndərmişdim.Buqeydləri Misirinənbiliklibaşkahinlərindənalmışdım

7Ağılafaydaverəbiləcəkşeylərhaqqındabilikəldə etməyəbuqədərcanatdığınızüçün,əlimdəolanbütün məlumatlarısizəçatdırmağıözüməborcbilirəm

8Eynixasiyyətəmalikolanhərkəsəqarşıeynivəzifəni hissetməliyəm,ammabunuxüsusiləsizəqarşıhissedirəm, çünkisizinçoxnəcibistəklərinizvarvəsiztəkcə

xasiyyətcə,qanbaxımındanqardaşımdeyil,həmdə yaxşılığacanatmaqdamənimləbirsiniz.

9Çünkinəqızıldanəldəedilənzövq,nədəsəthiağılların qiymətləndirdiyidigərsərvətlərmədəniyyətinardınca getməkvəonuəldəetməküçünsərfetdiyimiztəhsilqədər faydavermir

10Ammauzunbirgirişləsizibezdirməməküçündərhal hekayəminmahiyyətinəkeçəcəyəm.

11KralkitabxanasınınprezidentiFalerumluDemetrius, dünyanınbütünkitablarınımümkünqədərtoplamaq məqsədiləküllimiqdardapulaldı

12O,bacardığıqədərsatınalmavəköçürməyoluilə padşahınməqsədinihəyatakeçirdi.

13Birdəfəmənoradaolduğumzamanondansoruşdular: “Kitabxanadaneçəminkitabvar?”Ocavabverdi:“Ey padşah,ikiyüzmindənçoxkitabvarvəyaxıngələcəkdə qalanlarınıdatoplamağaçalışacağamki,ümumisayıbeş yüzminəçatsınMənədedilərki,yəhudilərinqanunları köçürməyədəyərvəsizinkitabxananızdayeralmağa layiqdir!”

14Padşahcavabverdi:“Bunuetməyinizənəmaneolur?” Lazımolanhərşeysizinixtiyarınızaverilib.

15Demetriuscavabverdi:«Onlarıtərcüməetməklazımdır, çünkiyəhudilərinölkəsindəqəribəəlifbadanistifadəedirlər (Misirlilərindəxüsusihərfformasıolduğukimi)vəqəribə ləhcədədanışırlar»

16OnlarSuriyadilindədanışmalıdırlar,ammabubelə deyil;onlarındilitamamiləfərqlidir.

17Padşahməsələninbütünhəqiqətlərinibaşadüşdükdə, artıqtəsviredilmişməqsədinəçatmaqüçünYəhudiBaş Kahininəməktubyazmağıəmretdi.

18KralınatasıtərəfindənYəhudeyadanköçürülən yəhudilərinazadedilməsiüçünTarentumluSosibiusvə mühafizəçirəisiAndreasqarşısındatez-tezirəlisürdüyüm tələbiirəlisürməyinvaxtınınçatdığınıdüşünürdümÇünki o,bəxtiyarlıqvəcəsarətininbirləşməsiiləbütünKoeleSuriyavəFinikiyabölgəsinəhücumunuuğurlubir məsələyəçevirəndə,ölkəniqorxutmaqprosesindəbəzi düşmənləriniapardı,bəziləriniisəəsirgötürdü

19OnunyəhudilərinölkəsindənMisirəapardığıinsanların sayınəaz,nəçox,yüzminnəfəridi

20Onlardanotuzminseçməadamısilahlandırdıvəonları kəndyerlərindəkiqarnizonlardayerləşdirdi.

21(HəttabuvaxtdanəvvəldəfarslarlabirlikdəMisirə çoxlusaydayəhudigəlmişdivədahaəvvəlkidövrdə PsammetixinEfiopiyapadşahınaqarşıyürüşündəona köməketməküçünbaşqalarıdaMisirəgöndərilmişdi LakinbunlarLaqusunoğluPtolemeyinapardığıəsirlər qədərçoxdeyildi)

22Artıqdediyimkimi,Ptolemeybunlardanənyaxşılarını, həyatlarınınənyaxşıdövrünüyaşayanvəcəsarətləriilə seçilənkişiləriseçibsilahlandırdı,lakino,digərlərinin böyükbirhissəsini,buməqsədüçünçoxyaşlıvəyaçox gəncolanlarıvəqadınlarıdaköləliyəsaldı,bunuöziradəsi iləetməkistəmədiyiüçündeyil,müharibədəgöstərdikləri xidmətlərəgörəonlarımükafatolaraqtələbedənəsgərləri tərəfindənməcburedildi.

23Artıqqeydedildiyikimi,onlarınazadlığınıtəminetmək üçünfürsətəldəetdikdənsonra,mənpadşahaaşağıdakı arqumentlərləmüraciətetdim:“Gəlinəməllərimizin sözlərimiziyalanlamasınaimkanverəcəkqədərağılsız olmayaq”

24Təkcəyazmaqlakifayətlənməyib,həmdətərcümə etməkistədiyimizqanunbütünyəhudiirqinəməxsus olduğuüçün,buqədərçoxsaydayəhudisizinkrallığınızda köləlikvəziyyətindəqaldığıhalda,səfirliyimizüçünhansı bəraətqazanabilərik?

25Özmərhəmətininkamilliyivəbolluğuiləbucür acınacaqlıəsarətdəolanlarıazadet,çünkimənkəşf etməkdəçətinlikçəkdiyimkimi,onlaraqanunverənTanrı SəninsəltənətiniqoruyanTanrıdır

26OnlareyniTanrıyaKainatınRəbbivəYaradanına, bütüninsanlarkimi,özümüzkimiibadətedirlər,eypadşah, baxmayaraqki,bizonuZevs1vəyaDiskimifərqliadlarla çağırırıq.

27Buadonailkəcdadlarımıztərəfindənçoxuyğunolaraq verilmişdirki,hərşeyəhəyatbəxşedilənvəyaranan AllahınmütləqKainatınSüvarisivəRəbbiolduğunu bildirsin

28Əsarətdəolanlarıazadetməkləbütünbəşəriyyətə səxavətnümunəsigöstərin.

29QısabirfasilədənsonraAllahasəmimiqəlbdəndua edirdimki,padşahınağlınıelədəyişsinki,bütünəsirlər azadedilsin(çünkiAllahınyaratdığıinsannəsliOnun təsirinəvətəsirinəməruzqalır)

30Bunagörədəpadşahınxahişimiyerinəyetirməyə məcburolmasıüçünürəyiidarəedənəçoxludualaretdim.

31ÇünkiAllahınduamıyerinəyetirəcəyinəəminolduğum üçüninsanlarınxilasınaböyükümidlərbəsləyirdim

32Çünkiinsanlartəmizniyyətləsalehlikvənəcibəməllər naminəbirhərəkətplanlaşdırdıqda,UcaAllahonların səylərinivəməqsədləriniuğurlubirməsələyəyönəldir(-padşahbaşınıqaldırdıvəşənbirüzləmənəbaxaraq soruşdu:“Sizcə,onlarınsayıneçəminolacaq?”

33YaxınlıqdadayananAndreascavabverdi:«Yüzmindən birazçox».

34Kraldedi:“Aristeasınbizdənistədiyi,doğrudanda, kiçikbirnemətdir!”

35OndaSosibiusvəoradaolanbəzidigərləridedilər: «Bəli,ammabukişilərinseçkihüququndanaliTanrıya sədaqətəlamətiolaraqistifadəetməyinizsizin böyüklüyünüzəlayiqlibirtöhfəolardı».

36SənUcaTanrıtərəfindənçoxşərəfləndirildinvəbütün atalarındandahayüksəkdədurdunvəOnaözgücünləən böyükşükürtəqdiminietməyinlayiqdir.

37Buarqumentlərdənsondərəcəməmnunqalano, əsgərlərinəməkhaqqınafidyəpulununmiqdarıqədərəlavə edilməsini,hərköləüçünsahiblərinəiyirmidraxma ödənilməsini,ictimaisərəncamverilməsinivəəsirlərin qeydiyyatınınonaəlavəedilməsiniəmretdi.

38O,buişdəənböyükhəvəsgöstərdi,çünkiməqsədimizi tamşəkildəyerinəyetirənvəonuyalnızatasınınordusuilə Misirəgələnlərideyil,həmdəodövrdənəvvəlgələnlərivə yasonradanpadşahlığagətirilənlərixilasetməyəməcbur edənAllahidi

39Onafidyəpulunundördyüztalantdançoxolacağı bildirildi

40Düşünürəmki,fərmanınsurətiniəlavəetməkfaydalı olacaq,çünkibuyollaAllahtərəfindənbuqədərçoxinsanı xilasetməksəlahiyyətiverilmişpadşahınböyüklüyüdaha aydınvədahaaşkarolacaq

41Padşahınfərmanıbeləidi:“SuriyavəFinikiyayaqarşı yürüşdəvəyəhudilərinölkəsinəhücumdaatamızın ordusundaxidmətedənvəyəhudiəsirləriniələkeçirən,

onlarıİsgəndəriyyəşəhərinəvəMisirtorpağınagerigətirən vəyabaşqalarınasatanhərkəs,eləcədəovaxtdanəvvəl torpağımızdaolanvəyasonradanburayagətirilənhər hansıbirəsir,beləəsirləriolanhərkəsonlarıdərhalazad etməlivəadambaşınaiyirmidirhəmfidyəalmalıdır.”

42Əsgərlərbupuluəməkhaqqınaəlavəolaraqhədiyyə olaraq,qalanpullarıisəpadşahınxəzinəsindənalacaqlar

43Bizdüşünürükki,onlarınəsirgötürülməsiatamızın iradəsinəvəbütünədəb-ərkanqaydalarınaziddidivə torpaqlarınınviranedilməsivəyəhudilərinMisirə köçürülməsihərbiəxlaqsızlıqidi

44Döyüşmeydanındaəsgərlərədüşənqənimət,onların özlərinəgötürməliolduqlarıbütünqənimətidi.

45Bundanəlavə,xalqıköləliyəsalmaqmütləqədalətsizlik idi

46Bunagörədə,bütüninsanlara,xüsusəndəədalətsiz şəkildəköləlikvəziyyətindəolanlaraədalətgöstərməyə adətetdiyimizvəədalətvətəqvatələblərinəuyğunolaraq bütüninsanlarlaədalətlidavranmağaçalışdığımızüçün, hakimiyyətimizinistənilənyerindəköləlikvəziyyətində olanyəhudilərəmünasibətdəqərarverdikki,onlarasahib olanlarmüəyyənedilmişməbləğdəpulalsınlarvəonları azadetsinlərvəheçkimözöhdəlikləriniyerinəyetirməkdə gecikməgöstərməsin

47Bufərmanındərcolunmasındanüçgünərzindəonlar iradəmiziyerinəyetirməküçüntəyinolunmuşməmurlar üçünkölələrinsiyahısınıtərtibetməlivəəsirlərin şəxsiyyətlərinidərhaltəqdimetməlidirlər.

48Çünkidüşünürükki,məsələninhəllolunmasıhəm bizim,həmdəişlərimizüçünfaydalıolacaq

49İstəyənhərkəsfərmanatabeolmayanhərkəshaqqında məlumatverəbilər,birşərtləki,həminadamıngünahı sübutolunarsa,o,onunköləsiolacaq;lakinonunəmlakı kralxəzinəsinətəhvilveriləcək.

50Fərmantəsdiqüçünpadşahaoxunmaqüçüntəqdim edildikdə,orada“ovaxtdanəvvəlölkədəolanvəya sonradanburayagətirilənhərhansıəsir”ifadəsindənbaşqa bütündigərmüddəalarvaridiKralözsəxavətivəgeniş qəlbiiləbubəndiəlavəetdivəgeriqaytarılmaüçüntələb olunanpuluntamşəkildəordurəhbərlərinəvəkral bankirlərinəverilməsiniəmretdivəbeləliklə,məsələhəll edildivəfərmanyeddigünərzindətəsdiqləndi

51Qurtuluşüçünverilənianəaltıyüzaltmıştalantdançox idi;çünkianasüdüilədoğulmuşbirçoxkörpəanalarıilə birlikdəazadedildi

52Bunlarüçüniyirmitalantməbləğininödənilibödənilməyəcəyisualıyarandıqda,padşahbununedilməsini əmretdivəbeləliklə,qərarınıənəhatəlişəkildəhəyata keçirdi

FƏSİL2

Dövlətişlərininəndiqqətliqeydlərininnecəaparıldığını göstərirHökumətinbürokratiyasıYerusəlimdəkiBaş Kahininyanınagedibmübadilənitəşkiletməküçünaltı nəfərlikkomitətəyinedilirNümayəndəheyətinəAristey rəhbərlikedir

1Buişbitdikdənsonrao,Demetriusayəhudikitablarının transkripsiyasıiləbağlıbirxatirəsənəditərtibetməyiəmr etdi.

2ÇünkibütündövlətişləribuMisirpadşahlarıtərəfindən fərmanlarvasitəsiləvəəndəqiqlikləhəyatakeçirilirdivə heçbirşeysəhvvəyatəsadüfişəkildəedilmirdi

3Beləliklə,xatirəvəməktublarınsurətlərini,göndərilən hədiyyələrinsayınıvəhərbirininxarakteriniəlavəetdim, çünkionlarınhərbiriəzəmətvətexnikibacarıq baxımındanüstünidi

4Aşağıdakıxatirəninsurətidir.Böyükpadşaha Demetriusunxatirəsi“Eypadşah,kitabxananızı tamamlamaqüçünlazımolankitablarınbiryerə toplanmasınıvəqüsurlukitablarıntəmiredilməsinimənə tapşırdığınüçünözümüsondərəcədiqqətləistəklərinizin yerinəyetirilməsinəhəsretdimvəindisizəaşağıdakıtəklifi təqdimetməkistəyirəm”

5Yəhudilərinqanunkitabları(birneçəbaşqakitabla birlikdə)kitabxanadayoxdur.

6Onlaribraniəlifbasıvədilindəyazılıbvəehtiyatsızlıqla təfsiredilibvəbilənlərinmənəbildirdiyinəgörə,orijinal mətnitəmsiletmir;çünkionlarıheçvaxtqorumaqüçün padşahınqayğısıolmayıb

7Bunlarınsizinkitabxananızüçündəqiqolmasıvacibdir, çünkionlarınehtivaetdiyiqanunilahimənşəliolduğuüçün müdrikliklədoludurvəbütünqüsurlardanuzaqdır

8Busəbəbdənədəbiyyatadamları,şairlərvəbirçoxtarixi yazıçılarbukitablaravəonlarauyğunyaşamışvəyaşayan insanlaraistinadetməkdənçəkiniblər,çünkionlarınhəyat anlayışıAbderalıHekataeusundediyikimiçoxmüqəddəs vədinidir.

9Eypadşah,əgərxoşunuzagələrsə,YerusəlimdəkiBaş Kahinəməktubyazılsınvəoradahərqəbilədənaltı ağsaqqalınənnəcibhəyatsürmüşvəqanunlarındaən bacarıqlıolanlarıngöndərilməsixahişolunsunki, əksəriyyətininrazılaşdığıməqamlarıöyrənəkvəbeləliklə, dəqiqtərcüməəldəetməkləonuişinözünəvəməqsədinizə layiqşəkildəgörkəmlibiryerəyerləşdirək 10Qoydaimifiravanlıqolsun!

11Buxatirətəqdimedildikdə,padşahbuməsələiləbağlı Eleazaraməktubyazmağıəmretdivəoradayəhudi əsirlərininazadedilməsibarədədəməlumatverildi

12O,əllitalantqızıl,yetmiştalantgümüşvəkasa,camvə içkiqablarıdüzəltməküçünçoxluqiymətlidaşlarverdi 13O,həmçininxəzinəsinənəzarətedənlərəəmretdiki, sənətkarlarabuməqsədüçünlazımolabiləcəkhərhansı birmaterialıseçməyəicazəversinlərvəməbədvədigər ehtiyaclarüçünqurbanlargətirməküçünyüztalantpul göndərilsin.

14Məktublarınsurətləriniqarşınızaqoyduqdansonraişin tamtəsvirinisizəverəcəyəm.Padşahınməktububeləidi: 15KralPtolemeyBaşKahinEleazarısalamlayırvə salamlayır

16Bizimərazimizdəhakimiyyətdəolduqlarıdövrdəfarslar tərəfindənYerusəlimdənaparılançoxluyəhudivəatamla birlikdəMisirəəsirdüşəndahaçoxyəhudiməskunlaşdığı üçüno,onlardançoxunuorduyayerləşdirdivəonlaraadi haldandahayüksəkmaaşverdiOnlarınrəhbərlərinin sədaqətinisübutetdikdənsonraqalalartikdivəonları onlarınixtiyarınaverdiki,yerlimisirliləronlardanqorxuya düşsünlər

17Taxt-tacaçıxdığımzamanbütüntəbəələrimə,xüsusən dəsizinvətəndaşlarınızaqarşımehribanmünasibət bəslədim-yüzmindənçoxəsiriazadetdim,sahiblərinə münasibbazarqiymətiniödədimvəəgərxalqınıza

Aristeyinməktubu

izdihamınehtiraslarıiləpislikedilibsə,onlarıtəzminatla təminetdim.

18Mənihərəkətəsövqedənsəbəb,dindardavranmaqvə bütündünyadasəltənətimisülhvəböyükizzətiçində saxladığınagörəaliTanrıyaşüküretməkistəyiolub.

19Bundanəlavə,xalqınızdanömrününənyaxşıdövrünü yaşayanları,eləcədəmənəbağlıolmağalayiqolanlarıvə sarayınetimadınalayiqolanlarırəsmivəzifələrdə möhkəmləndirdim

20İndibuadamlara,dünyanınhəryerindəkiyəhudilərəvə gələcəknəsillərəminnətdarlığımıbildirməküçünqərara aldımki,qanununuzaranızdaistifadəolunanibrani dilindənyunandilinətərcüməolunsunvəbukitablar kitabxanamdakıdigərkralkitablarınaəlavəedilsin

21Əgərhərqəbilənizdənaltıağsaqqalseçsəniz,onlar nəcibhəyattərzinəmalik,qanununuzuyaxşıbilənvəonu şərhedəbilənadamlardırMübahisəliməsələlərdə əksəriyyətinrazılaşdığıhökmütapabilsək,busizin tərəfinizdənbirxeyirxahlıqvəmənimsəyiməgörəbir mükafatolarÇünkiaraşdırmamümkünolanənböyük əhəmiyyətkəsbedir

22Ümidedirəmki,buişinöhdəsindəngəlməkləböyük şöhrətqazanacağam

23MühafizəçiləriminrəisiAndreasıvəçoxhörmətetdiyim adamlarolanAristeyigöndərdimki,buməsələniqarşınıza çıxarsınlarvəməbəd,qurbanlarvədigərdiniayinlərüçün təqdimetdiyimilkməhsullardanyüztalantgümüştəqdim etsinlər.

24Əgərbuməsələlərləbağlıistəklərinizbarədəmənə yazsanız,mənəböyükbirlütfgöstərəcəkvəmənəyenibir dostluqəhdibağlayacaqsınız,çünkibütünistəkləriniz mümkünqədərtezyerinəyetiriləcəkƏlvida!

25Eleazarbuməktubabeləcavabverdi:“BaşKahin EleazarəsldostuKralPtolemeyəsalamgöndərir.

26ƏnböyükarzularımsizinvəbacınızKraliça Arsinoyanınvəövladlarınızınrifahıdır

27Məndəyaxşıyam.Məktubunuzualdımvə məqsədinizdənvənəcibməsləhətinizdənçoxməmnunam

28Bütünxalqıtoplayıbonlaraoxudumki,Allahımızaolan sədaqətinizibilsinlər.

29Mənonlaragöndərdiyiniziyirmiqızılvəotuzgümüş kasaları,beşkasanıvətəqdismasası,qurbanlarıntəqdim edilməsivəməbədinehtiyacduyduğuşeylərintəmin edilməsiüçünyüztalantgümüşpuludagöstərdim

30Buhədiyyələrimənəənhörmətlixidmətçilərinizdənbiri olanAndreasvəAristeygətirdilər.Onlarhəmyaxşı,həm dəhəqiqiinsanlaridilər,bilikləriiləseçilirdilərvəhər cəhətdənsizinyüksəkprinsiplərinizinvəsaleh məqsədlərinizinnümayəndələriolmağalayiqidilər

31Buadamlarmənəsəninmesajınıçatdırdılarvə məktubunauyğunbircavabaldılarXahişinçoxqeyri-adi olsada,səninüçünfaydalıolanhərşeyərazıyam.

32ÇünkiSənvətəndaşlarımızabirçoxcəhətdənböyükvə heçvaxtunudulmaznemətlərbəxşetmisən

33Bunagörədədərhalsənin,bacının,uşaqlarınınvə dostlarınınadındanqurbanlarkəsdimvəbütünxalq planlarınızındavamlıolaraquğurqazanması,UcaTanrının səltənətinizişərəfləsülhiçindəqorumasıvəmüqəddəs qanununtərcüməsininsizinüçünfaydalıolmasıvəuğurla həyatakeçirilməsiüçünduaetdi.

34Bütünxalqınqarşısındahərqəbilədənaltıağsaqqal seçdim.Onlarıqanunumuzunsurətiiləbirlikdəsizə göndərdim

35Eysalehpadşah,qanununtərcüməsibaşaçatankimi həminadamlarıntəhlükəsizşəkildəyanımızaqayıtmaları barədəgöstərişversəniz,bu,birxeyirxahlıqolarƏlvida!

36Ağsaqqallarınadlarıbunlardır:BirinciqəbilədənYusif, Xizqiya,Zəkəriyyə,Yəhya,XizqiyavəElişa.

37İkinciqəbilədən:Yəhuda,Şimon,Şamuel,Adaeus, Mattathias,Esklemias

38ÜçüncüqəbilədənNehemiya,Yusif,Teodosi,Baseas, Ornias,Dakis

39DördüncüqəbilədənYonatan,Abraeus,Elisha, Hananya,Chabrias

40Beşinciqəbilədən:İshaq,Yaqub,İsa,Sabbataeus, ŞimonvəLevi.

41Altıncıqəbilədən:Yəhuda,Yusif,Şimon,Zəkəriyyə, ŞamuelvəSelemas

42Yeddinciqəbilədən:Sabbataeus,Sidqiya,Yaqub,İshaq, Yesias,Nattaeus

43Səkkizinciqəbilədən:Teodosius,Yason,İsa,Teodot, Yəhya,Yonatan.

44DoqquzuncuqəbilədənTeofil,İbrahim,Arsamos, Yason,Endemiya,Daniel

45OnuncuqəbilədənYeremya,Eleazar,Zəkəriyyə, Baneas,Elisha,Dataeus

46Onbirinciqəbilədən:Şamuel,Yusif,Yəhuda,Yonates, Xabu,Dositey.

47Onikinciqəbilədən:İsael,Yəhya,Teodosius,Arsamos, Abietes,Yezekel

48Onlarcəmiyetmişikinəfəridi.Eleazarvədostları padşahınməktubunabeləcavabverdilər

FƏSİL3

Buradaindiyəqədərhazırlanmışənincəvəgözəlsüfrə təsvirolunub.HəmçininMisirdəaparılansonqazıntılar işığındamaraqlıolandigərzənginhədiyyələrdəvar 1İndivədimiyerinəyetirməyəvəsənətəsərlərinintəsvirini verməyədavamedəcəyəm.

2Onlarmüstəsnaustalıqlahazırlanmışdı,çünkipadşahheç birxərciniəsirgəmirdivəişçilərəfərdiolaraqşəxsən nəzarətedirdi.

3Bunagörədəişinheçbirhissəsinigizlədəvəya səhlənkarlıqlabitirəbilməzdilər

4Əvvəlcəsizəcədvəlintəsviriniverəcəyəm.

5Padşahbuəsərinolduqcaböyükölçüdəolmasından narahatidivəYerusəlimdəkiməbəddəartıqolanmasanın ölçüsübarədəyerliyəhudilərdənsorğu-sualetməyəbaşladı 6Ölçüləritəsviredəndəo,dahaböyükbirbinatikibtikmədiyinisoruşdu

7Kahinlərdənvədigəryəhudilərdənbəziləricavabverdilər ki,onamaneolacaqheçnəyoxdur

8O,onubeşdəfəböyütməkistədiyini,ammaməbəd xidmətləriüçünyararsızhaladüşəcəyindənqorxduğunu dedi

9O,ianəsininsadəcəməbəddəqoyulmamasınıistəyirdi, çünkilayiqliqurbanlarıtəqdimetməkvəzifəsiolankişilər bunuonunhazırladığısüfrədəlazımiqaydadaedə bilsəydilər,bu,onadahaçoxzövqverərdi.

10O,əvvəlkimasanınkiçikölçüdəolmasınınqızıl çatışmazlığındanqaynaqlandığınıdüşünmürdü,amma

onundediyinəgörə,onunbuölçüdəhazırlanmasının müəyyənbirsəbəbivaridi.

11Çünkiəmrverilsəydi,vəsaitçatışmazlığıolmazdı

12Bunagörədəbizhəddiaşmamalıvəlazımihəddi aşmamalıyıq.

13Eynizamandao,onlarabütünmüxtəlifsənətformalarını xidmətəcəlbetməyiəmretdi,çünkio,ənyüksək anlayışlaramalikbirinsanidivətəbiətonahazırəsərin təqdimedəcəyigörünüşütəsəvvüretməyəimkanverəniti təxəyyülbəxşetmişdi

14O,həmçininəmretdiki,YəhudiMüqəddəsYazılarında heçbirgöstərişverilməyənyerlərdəhərşeymümkünqədər gözəlləşdirilsin.

15Bucürgöstərişlərverildikdə,onlarhərf-hörmətləyerinə yetirilməliidi

16Masanıxalisqızıldandüzəltdilərvəuzunluğuikiqulac, enibirqulac,hündürlüyüisəbirqulacyarımidi

17Təsviretdiyimşeybaşqabirtəməlinüzərinəqoyulmuş nazikqızıldeyildi,bütünquruluşqaynaqedilmişnəhəng qızıldanibarətidi

18Ətrafınabirovucenindəbirhaşiyədüzəltdilər

19Üçtərəfinəmöhtəşəmşəkildətoxunmuşiplərşəklində relyefləhəkkolunmuşdalğavariçələngvaridi

20Çünkio,üçbucaqformasındaidivəhərikitərəfin işlənməsininüslubueyniidi,beləliklə,hansıtərəfə çevrilsələr,eynigörünüşəmalikidilər

21Haşiyəninaltındakıikitərəfdənmasayadoğruəyilmiş olanıçoxgözəlbirəsəridi,lakintamaşaçınındiqqətinicəlb edənxaricitərəfidi

22İkitərəfinyuxarıkənarı,yuxarıqaldırılmışvəziyyətdə olsada,itiidi,çünkidediyimizkimi,kənarhansıbaxımdan yaxınlaşmasındanasılıolmayaraqüçtərəfliidi

23Onunüzərindərelyefliiplərinortasındaqiymətlidaşlar təbəqələrivaridivəonlarmisilsizsənətkarlıqlabir-birinə toxunmuşdu

24Təhlükəsizliknaminəonlarınhamısıdaşlardakı deşiklərəsancılmışqızılıiynələrləbərkidilmişdi.

25Onlarımöhkəmsaxlamaqüçünyanlardanbərkidicilərlə bir-birinəbərkidilmişdi

26Masanınətrafındakıhaşiyəninyuxarıyadoğruəyilmiş vəgözlərədəyənhissəsində,bütünmasanınətrafınabirbirinəsıxbirləşdirilmiş,davamlıfleytarelyefparçasıilə incəlikləhəkkolunmuşqiymətlidaşlardanhazırlanmış yumurtanaxışıvaridi

27Yumurtalarıtəmsiletməküçündüzülmüşdaşların altındansənətkarlarhərcürmeyvədənibarətbirtac düzəltdilərÜstündəüzümsalxımları,sünbüllər,xurma, alma,narvəbukimimeyvələrgözəçarpanşəkildə düzülmüşdü

28Bumeyvələrmeyvələrinözləriiləeynirəngdəolan qiymətlidaşlardanhazırlanmışdıvəmasanınhərtərəfinə qızılbirkəmərləbərkidilmişdi.

29Meyvətacıqoyulduqdansonra,masanınhəriki tərəfindənsahiblərininistəyinəuyğunolaraqistifadəetmək üçünqiymətlidaşlardanhazırlanmışbaşqabiryumurta naxışı,digərfleytavərelyefliişləraltınaqoyulduvəbu səbəbdəndalğaişivəhaşiyəmasanınayaqlarınaqədər uzadıldı

30Masanınbütünenininaltınadördbarmaqqalınlığında böyükbirboşqabdüzəldibbərkitdilərki,ayaqlarımasaya daxiledilsinvəinsanlarınmasanınhansıtərəfindəistəsələr,

istifadəedəbilsinlərdeyə,kənarlarınaltındakıyuvalara yerləşdirilmişsancaqlarlamöhkəmbərkidilsin.

31Beləliklə,əsərinhərikişəkildəistifadəedilməsinin nəzərdətutulduğuaçıq-aydınoldu.

32Masanınüzərinəortasındaqiymətlidaşlar,yaqut, zümrüd,oniksvəgözəlliyiiləseçilənbirçoxbaşqadaşlar oyulmuşmaeandrhəkkolunmuşdu

33“Maeandr”ınyanındamasanınmərkəzinirombşəklində göstərəngözəlbirşəbəkəparçasıqoyulmuşduvəüzərində büllurvəkəhrəbaadlananşeylərişlənmişdiki,buda baxanlardamisilsiztəəssüratyaratmışdı

34Masanınayaqlarınızanbaqbaşlarıkimidüzəltdilərki, onlarmasanınaltındaəyilmişzanbaqlara,görünənhissələr isədikduranyarpaqlarıtəmsiletsin

35Yerdəkiayağınəsasıyaqutdanibarətidivəhündürlüyü hərtərəfdənbirovucenindəidi.

36Ayaqqabıyaoxşayırdıvəsəkkizbarmaqenindəidi

37Bütünayaqhissəsionunüzərindədayanırdı

38Onlarbudağıdaşdanbitənsarmaşıqkimigöstərdilər, ətrafıakantlahörülmüşvəonuayağınbaşınaqədər daşlardanyonulmuşüzümsalxımlarıiləəhatəedənbir üzümtənəyiiləəhatəetdilər.

39Dördayaqhamısıeyniüslubdahazırlanmışdıvəhərşey oqədərməharətləişlənmişvəquraşdırılmışdıki,təbiətə uyğunlaşdırmaqüçünoqədərdiqqətəlayiqbacarıqvəbilik sərfolunmuşduki,havaküləkləqarışdıqdayarpaqlara hərəkətverilirdivəhərşeytəmsiletdiyireallığa uyğunlaşdırılırdı.

40Masanınüsthissəsiniüçhissəyəböldülərvəonlaro qədərbərkidilmişvəişinbütüneniboyuncaoxlarlabirbirinəbağlanmışdıki,birləşmələrinbirləşməsinəgörünür, nədəaşkaredilirdi

41Masanınqalınlığıyarımqulacdanazdeyildi,onagörə dəbütünişçoxlutalantlarabaşagəlmişolmalıidi.

42Çünkipadşahmasanınölçüsünüartırmaqistəmədiyi üçün,masanındahaböyükölçülərdəolmasımümkün olsaydı,tələbolunacaqməbləğidetallaraxərclədi.

43Hərşeyonunplanınauyğunolaraq,əngözəlvə diqqətəlayiqbirşəkildə,misilsizsənətvəmisilsiz gözəlliklətamamlandı.

44Qarışdırmaqablarındanikisiqızıldanyonulmuşdu, altlıqdanortayaqədərpulcuqnaxışlırelyefləoyulmuşduvə pulcuqlarınarasınaqiymətlidaşlarböyükbədiiməharətlə qoyulmuşdu

45Sonrasəthimüxtəlifrəngliqiymətlidaşlardan hazırlanmış,böyükbədiisəyvəgözəlliknümayişetdirən, birqulachündürlüyündəbir“maeandr”varidi

46Bununüzərindərombşəklindəişlənmiş,torşəkillivə kənarınaqədəruzananbirmozaikavaridi

47Ortada,növbəiləyerləşdirilmişvəmüxtəlifnövlərdə, ənazıdördbarmaqenindəolanmüxtəlifqiymətlidaşlardan hazırlanmışkiçikqalxanlaronlarıngörünüşünün gözəlliyinidahadaartırırdı

48Kənarınınüstündəçiçəkaçanzanbaqlardanibarətbir bəzəkvaridivəətrafınabir-birinəbağlıüzümsalxımları həkkolunmuşdu

49Qızılqablarınquruluşubeləidivəhərbiriikidənçox firkintuturdu

50Gümüşqablarınhamarsəthivaridivəsankieynəküçün nəzərdətutulmuşkimimöhtəşəmşəkildəhazırlanmışdı, onagörədəonlarayaxınlaşanhərşeygüzgülərdəkindən dahaaydınəksolunurdu

51Lakinbusənətəsərləritamamlandıqdazehndəyaratdığı əsltəəssüratıtəsviretməkmümkündeyil.

52Çünkibuqablartamamlanıbyan-yanaqoyulduqda, əvvəlcəgümüşqab,sonraqızılqab,sonrabaşqabirgümüş qab,dahasonraisəbaşqabirqızılqabgöründükdə,onların təqdimetdiyigörünüştamamilətəsvirolunmazidivəonları görməyəgələnlərparlaqmənzərədənvəvalehedici tamaşadanözləriniayırabilmədilər.

53Tamaşanınyaratdığıtəəssüratlarmüxtəlifidi

54İnsanlarqızılqablarabaxandavəzehnlərihərbir sənətkarlıqdetalınadiqqətləbaxandaruhlarıheyrətdən titrəyirdi

55Birkişiyenədəqarşısındadayanangümüşqablara nəzərsalmaqistəyəndə,dayandığıyerdəhərşeyişıqla parıldayırdıvəbaxanlaradahaçoxzövqverirdi

56Beləliklə,əsərlərinbədiigözəlliyinitəsviretmək mümkündeyil

57Qızılışüşələrinortasınaüzümçələnglərihəkketdilər

58Kənarlarınınətrafınasarmaşıq,mərsinvəzeytun ağacındanrelyefşəklindəçələngtoxudularvəiçinə qiymətlidaşlarqoydular

59Rölyefişinindigərhissələrinifərqlinaxışlarlayerinə yetirdilər,çünkihərşeyipadşahınəzəmətinəlayiqşəkildə tamamlamağışərəfhesabetdilər

60Birsözlədeməkolarki,nəkralınxəzinəsində,nədə başqaheçbiryerdəbuəsərlərinqiymətinəvəyabədii məharətinəbərabərolanəsərləryoxidi

61Çünkipadşahonlarhaqqındaçoxdüşünürdü,çünkio, özniyyətlərininmükəmməlliyiiləizzətqazanmağısevirdi

62Çünkio,çoxvaxtrəsmiişlərinilaqeydqoyarvə sənətkarlarlavaxtkeçirər,onlarınhərşeyihədiyyələrin göndəriləcəyiyerəlayiqşəkildətamamlamalarıüçün narahatolardı

63Beləliklə,hərşeyböyükmiqyasda,hədiyyələrgöndərən padşahavəölkəninhökmdarıolanbaşkahinəlayiqşəkildə həyatakeçirildi

64Qiymətlidaşlarınsayıazidi,çünkiənazıbeşminədəd istifadəolunmuşduvəhamısıböyükölçüdəidi

65Ənmüstəsnasənətkarlıqdanistifadəedildi,beləliklə, daşlarınvəsənətkarlığınqiymətiqızılınqiymətindənbeş dəfəbahaidi

FƏSİL4

QurbanıncanlıtəfərrüatlarıKahinlərinsəhvsizdəqiqliyi diqqətçəkir.Vəhşibirorgiya.Məbədinvəonunsu qurğularınıntəsviri

1Hədiyyələrinbutəsvirinisizəverdim,çünkibununzəruri olduğunudüşündüm

2HekayədəkinövbətiməqamEleazarşəhərinə səyahətimizintəsviridir,ammamənilknövbədəsizəbütün ölkənintəsviriniverəcəyəm.

3Yəhudilərintorpağınaçatandagördükki,şəhərbütün Yəhudeyanınortasında,hündürbirdağınzirvəsində yerləşir

4Zirvədəməbədbütünəzəmətiilətikilmişdi

5O,yetmişqulacdanhündürlüyündə,binanınquruluşuna uyğunuzunluqvəeniolanüçdivarlaəhatəolunmuşdu

6Bütünbinalarmisligörünməmişəzəmətvəbahalıqilə xarakterizəolunurdu.

7Qapıyavəonuqapıdirəkləriiləbirləşdirənbərkidicilərə, eləcədəlintelinmöhkəmliyinəheçbirxərcinəsirgəmədiyi açıq-aydıngörünürdü

8Pərdənindizaynıdagirişindizaynıilətamamilə mütənasibidi.

9Küləkəsdiyinəgörəonunparçasıdaimhərəkətdəidivə buhərəkətaşağıdanbildirildiyindəvəpərdəənyüksək nöqtəyəqədərqalxdıqca,insanınözünügücləayıra biləcəyixoşbirmənzərəyaranırdı

10Qurbangahıntikintisiyerinözünəvəüzərindəodla yandırılanyandırmaqurbanlarınauyğunidivəora yaxınlaşmadaoxşarmiqyasdaidi

11Orayaədəb-ərkanməqsədilərahatşəkildədüzəldilmiş tədricənbiryamacvaridivəxidmətedənkahinlər topuqlarınaqədərkətanpaltargeyinmişdilər

12Məbədşərqə,arxatərəfiisəqərbəbaxır.

13Bütündöşəmədaşlarladöşənibvəqurbanlarınqanını yumaqüçünsudaşınmasıüçüntəyinolunmuşyerlərəenir, çünkibayramgünlərindəoradaminlərləheyvanqurban kəsilir

14Məbədiniçindənboltəbiibulaqqaynadığıüçün tükənməzsuehtiyatıvar.

15Bundanəlavə,mənəgöstərdiklərikimi,məbədin ətrafındabeşfurlonqməsafədəyeraltındagözəlvətəsvir ediləbilməyənsuanbarlarıvarvəonlarınhərbirində saysız-hesabsızborularvarki,müxtəlifçaylarbir-birinə qarışsın

16Bütünbunlaraltvəyandivarlardanqurğuşunla bərkidilmiş,üzərinəçoxlusuvaqçəkilmişvəişinhər hissəsiçoxdiqqətləyerinəyetirilmişdi

17Qurbangahındibindəsuüçünçoxludəliklərvarki, bunlaryalnızxidmətdəolanlarüçüngörünürBeləliklə, çoxlumiqdardatoplananqurbanlarınbütünqanıbirgöz qırpımındayuyulubgedir.

18Suanbarlarınınxarakteriiləbağlıfikrimbelədirvəindi bununnecətəsdiqləndiyinisizəgöstərəcəyəm

19Onlarmənişəhərdəndördfurlonqdançoxkənara apardılarvəmüəyyənbiryerəbaxıbsularınqovuşmasının səs-küyünüdinləməyimiəmretdilərki,artıqqeydedildiyi kimi,suanbarlarınınböyüklüyümənəaydınolsun.

20Kahinlərinxidmətihəmfizikidözümlülüyü,həmdə nizamlıvəsəssizxidmətibaxımındanhərcəhətdən misilsizdir.

21Çünkihamısıöz-özünəişləyir,baxmayaraqki,bu,çox əziyyətlibirzəhməttələbedirvəhərbirininözünəməxsus işivar.

22Xidmətfasiləsizdavamedir-bəziləriodun,digərləri yağ,digərlərinarınbuğdaunu,digərləriisəədviyyatlar təqdimedir;digərləriisəyandırmaqurbanıüçünət parçalarıgətirirvəmöhtəşəmdərəcədəgücnümayişetdirir 23Çünkionlarhərbiriikitalantdançoxolanbuzovun budaqlarınıikiəliiləgötürürvəhərəliiləonlarımöhtəşəm birşəkildəqurbangahınzirvəsinəatırvəonlarılazımiyerə qoymağıheçvaxtunutmurlar

24Eynilə,qoyunlarınvəkeçilərinparçalarıhəmçəkilərinə, həmdəköklüklərinəgörəmöhtəşəmdir

25Çünkibuişigörənlərhəmişəqüsursuzvəxüsusiləkök heyvanlarıseçirlərvəbeləliklə,təsviretdiyimqurban yerinəyetirilir

26Onlarındincəlməsiüçünxüsusibiryervarvəişdən azadolanlaroradaotururlar

27Bubaşverəndəartıqdincəlibvəzifələrinədavam etməyəhazırolanlaröz-özünəayağaqalxırlar,çünki qurbanlarıntəşkiliiləbağlıheçkiməmrvermir

28Tamsükuthökmsürürdü,elətəsəvvüretməkolardıki, oradabirnəfərdəolsunadamyoxidi,baxmayaraqki, əslindəqurbangətirməkləməşğulolançoxlusayda insandanbaşqa,işdəyeddiyüznəfəriştirakedirdi

29HərşeyhörmətləvəböyükTanrıyalayiqşəkildəhəyata keçirilir

30Eleazarınxidmətləməşğulolduğunugörəndəonun geyimtərzinəvəgeyindiyipaltardavəüzərindəkiqiymətli daşlardagörünənəzəmətinəçoxtəəccübləndik

31Paltarınınüzərində,ayaqlarınaqədəruzananqızıl zənglər,özünəməxsusbirmelodiyasəsiçıxarırdıvəhəriki tərəfindədəgözəlçalarlımüxtəlifçiçəklərlənarlarvaridi

32O,əngözəlrənglərlətoxunmuş,gözəçarpan gözəllikdənibarətbirkəmərləqurşaqlanmışdı

33SinəsindəAllahınkəlamıadlananbudaşınüzərindəon ikimüxtəlifnövdaşvaridi.Daşlarınüzərinəqızıllabirbirinəbərkidilmiş,qəbiləbaşçılarınınadlarıorijinal qaydadahəkkolunmuşduvəhərdaşözünəməxsusrəngdə parıldayırdı.

34Başında,necədeyərlər,birtac,alnınınortasındaisə misilsizbirçalma,izzətdolukraltacı,müqəddəshərflərlə Allahınadıyazılmışqızıllövhədə...xidmətlərdəbu simvollarıtaxmağalayiqgörülmüşdü

35Onlarıngörünüşüeləbirheyrətvəçaşqınlıqyaratmışdı ki,insandaeləbirhissyaranırdıki,sankibaşqabir dünyayamənsubolanbirinsanınhüzurunagəlmişkimi hissolunurdu

36Əminəmki,təsviretdiyimtamaşadaiştirakedənhərkəs heyrətvətəsvirolunmazheyrətlədolacaqvəxidmətinhər birdetalınabağlıolanmüqəddəslikdüşüncəsionun zehnindədərintəsirbağışlayacaq.

37Lakintamməlumatəldəetməküçünqonşuqalanın zirvəsinəqalxdıqvəətrafımızabaxdıq

38O,çoxhündürbiryerdəyerləşirvəzirvəsinəqədər nəhəngdaşlardantikilmişçoxluqüllələrlə möhkəmləndirilibBizəməlumatverildiyikimi,məqsəd məbədinətrafınıqorumaqdırki,hücum,üsyanvəya düşmənhücumuolarsa,heçkimməbədiəhatəedən divarlarıniçinəgirəbilməyəcək

39Qalanınqüllələrindəmüharibəmühərriklərivəmüxtəlif növmaşınlaryerləşdirilmişdivəmövqeqeydetdiyimdivar dairəsindəndahayüksəkdəidi

40Qüllələridəvətənlərinəsədaqətlərininənyüksək sübutunuverənənetibarlıadamlarqoruyurdu

41Bukişilərəbayramgünləriistisnaolmaqla,yalnız dəstələrləqaladançıxmağaicazəverilmirdivəheçbiryad adamınoragirməsinəicazəverilmirdi

42Öztəcrübəmizdəndəgöründüyükimi,onlarhəmçinin başzabitdənziyarətçilərinorayabaxışkeçirməsinəicazə verməkəmrigələndəçoxehtiyatlıidilər

43Bizsilahsızikinəfərolsaqda,qurbanlarıntəqdim olunduğuyerəbaxmaqüçünbiziiçəriburaxmaqdaçox istəksizidilər

44Onlaretibarnaməonlarahəvaləedildikdəandiçməli olduqlarınıiddiaetdilər,çünkihamısıandiçmişdilərvə andımüqəddəsşəkildəyerinəyetirməyəborcluidilərki, saylarıbeşyüznəfərolsada,eyniandabeşnəfərdənçox adamıngirməsinəicazəverməyəcəklər

45Qalaməbədinxüsusimühafizəsiidivəonunqurucusu onuoqədərmöhkəmləndirmişdiki,onueffektivşəkildə qoruyabilsin

FƏSİL5

Şəhərvəkəndintəsviri11-ciayənibugününşərtləriilə müqayisəedin89-41-ciayələrqədimlərinbiralimivəbir bəyinecəqiymətləndirdiyinigöstərir 1Şəhərinölçüsüortaölçülüdür

2Təxminetməkmümkünolduğuqədər,onunətrafı təxminənqırxfurlongdur

3Qüllələriteatrformasındadüzülmüşdürvəaralarında küçələrvarİndiaşağıqüllələrinkəsişməyerlərigörünür, yuxarıqüllələrinkəsişməyerləriisədahaçoxdur

4Çünkişəhərdağınüzərindəqurulduğuüçünyeryüksəlir. 5YolayrıcınaaparanpilləkənlərdəvarBəziinsanlar həmişəyuxarı,bəziləriisəaşağıenirOnlartəmizlik qaydalarınariayətedənlərüçünyoldabir-birindənmümkün qədəruzaqdururlarki,haramolanşeylərətoxunmasınlar 6Şəhərinilkinqurucularınınonulazıminisbətdətikmələri səbəbsizdeyildi,çünkionlarnəyintələbolunduğunadair aydıntəsəvvürəmalikidilər

7Çünkiölkəgenişvəgözəldir

8Onunbəzihissələri,xüsusəndəSamariyaadlanan əraziyəməxsusvəEdumlularıntorpağıiləhəmsərhədolan ərazilərdüzənlikdir,digərhissələri,xüsusəndəYəhudeya torpağınabitişikolanərazilərdağlıqdır.

9Bunagörədə,insanlarbolməhsuləldəetməküçün özləriniəkinçiliyəvətorpağınbecərilməsinəhəsretməyə borcludurlar.

10Beləliklə,hərnövəkinişləriaparılırvəyuxarıdaqeyd olunanbütüntorpaqdabolməhsulyığılır

11Böyükvəmüvafiqçiçəklənmədənzövqalanşəhərlərdə əhaliçoxdur,lakinkəndyerlərinəzərəalınmır,çünkibütün insanlarzövqalmağameyllidirlər,çünkihərkəsintəbii zövqalmağameylivar.

12Eynişeyböyüklüyüvəçiçəklənməsibaxımındanbütün şəhərləriüstələyənİskəndəriyyədədəbaşverdi

13Kəndsakinlərikəndyerlərindənköçübşəhərə yerləşməkləkəndtəsərrüfatınınnüfuzunaxələlgətirirdilər vəbunagörədəonlarınşəhərdəməskunlaşmasının qarşısınıalmaqüçünpadşahonlaraiyirmigündənçox oradaqalmamağıəmretdi

14Eynişəkildə,hakimlərəyazılıtəlimatlarverdiki,ölkədə yaşayanhərhansıbirşəxsəqarşıçağırışvərəqəsivermək lazımgələrsə,işbeşgünərzindəhəllolunmalıdır

15O,məsələniçoxvacibhesabetdiyiüçünhərrayonüçün köməkçiləriiləbirlikdəhüquqməmurlarıtəyinetdiki, fermerlərvəonlarınmüdafiəçiləribiznesmaraqlarınaminə şəhərintaxılanbarlarını,yənikəndtəsərrüfatı məhsullarındanboşaltmasınlar.

16Mənbumövzudanyayınmağaicazəverdim,çünkiqeyd olunanməqamlarıçoxaydınşəkildəqeydedənEleazaridi

17Çünkitorpağınbecərilməsinəsərfetdiklərienerjiçox böyükdür

18Çünkitorpaqçoxluzeytunağacları,taxılvəpaxlalı bitkilər,üzümbağlarıiləsıxəkilibvəbolbalvar

19Digərmeyvəağaclarıvəxurmanövləribunlarla müqayisədəsayılmır.

20Oradaçoxlusaydahərcürmal-qaravəonlarüçünbol otlaqvar

21Bunagörədəonlarhaqlıolaraqkəndrayonlarınınçoxlu əhaliyəehtiyacıolduğunuvəşəhərləkəndlərarasındakı münasibətlərindüzgüntənzimləndiyiniqəbuledirlər 22Ərəblərölkəyəçoxlumiqdardaədviyyat,qiymətlidaşlar vəqızılgətirirlər.

23Çünkibuölkətəkcəkəndtəsərrüfatıüçündeyil,həmdə ticarətüçünəlverişlidirvəşəhərincəsənətləzəngindirvə dənizdəngətirilənheçbirmaldanməhrumdeyil.

24OnunAskalon,YaffavəQəzzada,eləcədəKral tərəfindəntəsisedilmişvəadıçəkiləndigəryerlərlə müqayisədəmərkəzimövqetutanvəheçbirindənçoxda uzaqolmayanPtolemeydəçoxəlverişlivəəlverişli limanlarıvar.

25Ölkəhərtərəfdənyaxşısuvarıldığıvəfırtınalardanyaxşı qorunduğuüçünhərşeyibolluqlaistehsaledir

26İordançayıadlanırvəheçvaxtqurumayançayquru ərazidənaxır

27Əvvəlcəölkəninərazisi60milyonakrdanazdeyildibaxmayaraqki,sonradanqonşuxalqlaronahücumetdilərvəhərbiriyüzakrolanfermalarda600000nəfərorada yerləşdirildi

28Nilkimiçaybiçinvaxtıyüksəlirvətorpağınböyükbir hissəsinisuvarır

29Ptolemeyxalqınaməxsusərazininyaxınlığındabaşqa birçayatökülürvəbuçaydənizətökülür.

30Digərdağselləri,deyilənəgörə,düzənliyəaxırvə QəzzaətrafınıvəAşdodbölgəsiniəhatəedir

31Ölkətəbiihasarlaəhatəolunubvəhücumetməkçox çətindirvədarkeçidlər,uçurumlarınvədərinyarğanların olması,eləcədəbütünəraziniəhatəedəndağlıqərazilərin kələ-kötürtəbiətisəbəbindənböyükqüvvələrtərəfindən hücumaməruzqalabilmir

32Bizədeyildiki,əvvəllərƏrəbistanınqonşudağlarından misvədəmirəldəedilirdi.

33Lakinbu,Farshakimiyyətidövründədayandırıldı, çünkiodövrünhakimiyyətorqanlarıölkələrininbu rayonlardakımədənçiliknəticəsindədağılmasınınvəFars hakimiyyətisəbəbindənonlardanalınmasınınqarşısını almaqüçünmədənlərinişləməsininfaydasızvəbahalı olduğubarədəyalanməlumatyaydılar,çünkibuyalan məlumatınköməyiiləonlarrayonagirməküçünbirbəhanə tapdılar

34ƏzizqardaşımFilokrat,bumövzuiləbağlıbütünvacib məlumatlarısizəqısaşəkildəverdim

35Tərcüməişinidavamındatəsviredəcəyəm

36BaşKahin,nəcibnəsildəngözlənilənəngözəlxasiyyətə vəənyüksəkmədəniyyətəmalikkişiləriseçdi

37Onlartəkcəyəhudiədəbiyyatınımükəmməl öyrənməmiş,həmdəyunanədəbiyyatınıdadiqqətlə öyrənmişadamlaridilər

38Bunagörədəonlarsəfirliklərdəxidmətetməküçün xüsusiixtisasamalikidilərvəlazımgəldikdəbuvəzifəni özüzərlərinəgötürürdülər

39Onlarınkonfranslarvəqanunlabağlıproblemlərin müzakirəsiüçünəlaimkanlarıvaridi

40Onlarortayoluseçdilərvəbu,həmişəənyaxşıyoldur

41Onlarkobudvəkobuddavranışdanimtinaetdilər,lakin qürurdantamamiləüstünidilərvəheçvaxtbaşqalarından üstünolduqlarınıiddiaetmirdilərSöhbətəsnasındahər sualıdinləməyəvəonauyğuncavabverməyəhazıridilər.

42Hamısıbuqaydayadiqqətləriayətedirvəhərşeydən əvvəlonariayətetməkdəbir-birindənüstünolmağa

çalışırdılarvəhamısıözliderlərinəvəonunfəzilətinəlayiq idilər.

43OnlarınEleazardanayrılmaqistəməmələriilənecə sevdiklərinivəEleazarındaonlarınecəsevdiyinigörmək olardı.

44Onlarınsağ-salamatqayıtmalarıiləbağlıkralayazdığı məktubdanəlavə,o,Andreasdandaeyniməqsədüçün çalışmasınısəmimiqəlbdənxahişetdivəmənidə bacardığımqədərköməketməyəçağırdı

45Məsələyəənyaxşıdiqqətimiziyetirəcəyimizəsöz versəkdə,o,hələdəçoxnarahatolduğunudedi,çünki bilirdiki,padşahtəbiətininxeyirxahlığınagörə, mədəniyyətvəmüdriklikbaxımındanhəmyaşıdlarından üstünolanbiradamhaqqındaeşidəndəonusarayına çağırmağıözününənböyükşərəfihesabedir

46Çünkionunhaqqındagözəlbirsözeşitmişəmki, ətrafındaədalətlivəağıllıinsanlarıtapmaqlao,özsəltənəti üçünənböyükqorumatəminedəcək,çünkibelədostlar onaənfaydalıməsləhətləriqeyd-şərtsizverəcəklər.

47Eleazartərəfindənonunyanınagöndərilənadamlar, şübhəsizki,buxüsusiyyətlərəmalikidilər

48Vəo,tez-tezandiçərəkbildirirdiki,əgərtəkanverici səbəbsadəcəözşəxsimaraqlarıolsaydı,kişiləriheçvaxt buraxmayacaq-lakinonlarıgöndərərkənbütün vətəndaşlarınümumixeyrinəidi.

49Çünkioizahetdiki,yaxşıhəyatqanunlarınicrasına riayətetməkdənibarətdirvəbuməqsədəoxumaqdandaha çoxeşitməklənailolmaqolar.

50Buvədigəroxşarifadələrdənonunonlaraqarşı hisslərininnəolduğuaydınidi

FƏSİL6

"Murdar"sözününmənasınıgöstərənxalqadətlərinin izahları"Tanrıyaİnam"ınmahiyyətivəmənşəyi48-44-cü ayələrfiziologiyanınilahiliyininmənzərəlitəsviriniverir 1Onunsuallarımızacavabolaraqverdiyiməlumatları qısacaqeydetməkyerinədüşər

2Çünkidüşünürəmki,insanlarınəksəriyyətiqanundakı bəziqanunlara,xüsusəndəət,içkivəmurdarsayılan heyvanlarlabağlıqanunlaramaraqgöstərir

3Bizsoruşduqdaki,niyəyaradılışınyalnızbirforması olduğuüçünbəziheyvanlaryeməküçünmurdar,bəziləri isətoxunmaqüçünbeləmurdarhesabolunur(çünkiqanun əksərməsələlərdəciddiolsada,bukimiməsələlərdə xüsusiləciddidir),o,cavabınıbeləbaşladı:

4Odedi:“Həyattərzimizinvəünsiyyətimizinbizənecə təsiretdiyinigörürsünüz;pislərləünsiyyətquraraqinsanlar pozğunluqlarınıələkeçirirvəömürləriboyubədbəxt olurlar;lakinmüdrikvətədbirliinsanlarlabirlikdə yaşasalar,cəhalətdənqaçmaqvəhəyatlarınıdüzəltmək üçünbiryoltapırlar.”

5Qanunvericimizilknövbədətəqvavəsalehlik prinsiplərinimüəyyənetmişvəonlarıyalnızqadağalarla deyil,həmdənümunələrləaşılayaraq,günahınzərərli təsirlərinivəAllahıngünahkarlaraverdiyicəzalarınümayiş etdirmişdir.

6Çünkio,ilknövbədəsübutetdiki,yalnızbirTanrıvarvə Onunqüdrətibütünkainatdatəzahüredir,çünkihəryer Onunhökmranlığıilədoludurvəyerüzündəinsanlar tərəfindəngizlişəkildəedilənheçbirşeyOnunbiliyindən yayınmır

7Çünkiinsanınetdiyivəgələcəkdəbaşverəcəkhərşey Onaaşkardır.

8Buhəqiqətləridiqqətləaraşdırıbaydınlaşdırdıqdansonra ogöstərdiki,əgərinsanpisliketməyidüşünsəbeləonu həqiqətənetməyidemirəmo,aşkardanqaçabilməz, çünkio,Allahıngücününbütünqanunuəhatəetdiyiniaçıq şəkildəgöstərdi

9Başlanğıcnöqtəsindənbaşlayaraq,o,özümüzdənbaşqa bütünbəşəriyyətinbirçoxtanrılarınvarlığınainandığını göstərməyədavametdi,baxmayaraqki,onlarözləriboş yerəibadətetdiklərivarlıqlardandahagüclüdürlər

10Çünkidaşvəağacdanheykəllərdüzəldəndə,həyatüçün faydalıbirşeyicadedənlərinsurətləriolduğunudeyirlərvə heçbirhisslərininolmadığınınaçıq-aydınsübutlarıolsada, onlaraibadətedirlər

11Çünkikiminsəözixtiralarısayəsindətanrıya çevrildiyinidüşünməktamamiləaxmaqlıqolardı 12Çünkiixtiraçılarsadəcəolaraqartıqyaradılmış müəyyənəşyalarıgötürdülərvəonlarıbirləşdirərəkyenibir faydayasahibolduqlarınıgöstərdilər:onlarözləriəşyanın mahiyyətiniyaratmadılarvəbunagörədəinsanların özlərinəbənzərinsanlardantanrılardüzəltmələriboşvə axmaqbirşeydir

13Çünkibizimdövrümüzdəilahiləşdirilmişəvvəlki günlərinadamlarındandahaixtiraçıvədahabilikliolanlar çoxdur,lakinonlarheçvaxtonlaraibadətetməküçün gəlməzdilər

14Bumiflərinyaradıcılarıvəmüəllifləriözlərini yunanlarınənmüdriklərihesabedirlər

15Vəhşiheyvanlara,əksərsürünənlərəvəmal-qaraya güvənən,onlaraibadətedənvəhəmsağikən,həmdə öldükdənsonraonlaraqurbanverəndigəraşiqinsanlar, misirlilərvəbunabənzərinsanlarhaqqındanəüçün danışmalıyıq?

16QanunvericimizmüdrikbirinsanvəAllahtərəfindən hərşeyianlamaqüçünxüsusiolaraqbəxşedilmişbirinsan olduğunagörəhərbirdetalaətraflınəzərsaldıvəbizi sarsılmazqalalarvədəmirdivarlarlaəhatəetdiki,başqa millətlərləqarışmayaq,bədənimizdəvəruhumuzdatəmiz qalıb,bütünboşxəyallardanazadolaq,bütünyaradılışın üzərindətəkolanUcaTanrıyaibadətedək 17BunagörədəMisirinbaşkahinləribirçoxməsələlərə diqqətləyanaşdıqlarıvəişlərimizdənxəbərdarolduqları üçünbizi"Allahınadamları"adlandırırlar 18Bu,bəşəriyyətinqalanhissəsinədeyil,yalnızhəqiqi Allahaibadətedənlərəməxsusolanbirtituldur.

19QalanlarıisəAllahınadamlarıdeyil,yemək,içkivə geyimadamlarıdır.

20Çünkionlarınbütünxasiyyətionlarıbuşeylərdətəsəlli tapmağavadaredirki,bunlarheçbirəhəmiyyətkəsbetmir, əksinə,bütünvarlıqlarıüçünəhəmiyyətkəsbedir

21Bucürinsanlararasındahəyatlarıboyuəsasdiqqət Allahınhökmranlığınayönəlib

22Bunagörədəhərhansıbiriyrənclikləpozulmamağımız vəyapisünsiyyətləhəyatımızınpozulmamasıüçünO,bizi hərtərəfdəntəmizlikqaydalarıiləəhatəetdivəyediyimizə, içdiyimizə,toxunduğumuza,eşitdiyimizəvəya gördüyümüzşeylərətəsiretdi

24Misalüçünbirvəyaikiməqamınəzərdənkeçiribsizə izahedəcəyəm.

25ÇünkiMusanınqanunlarınısiçanlara,çəyirtkələrəvə digərbukimişeylərəgörəbuqədərdiqqətlətərtibetdiyi barədəalçaldıcıbirfikrəqapılmayın

26Bütünbuqaydalarsalehliknaminəfəzilətaxtarışınavə xarakterinkamilləşməsinəköməketməküçünverilmişdir

27Çünkiistifadəetdiyimizbütünquşlarəhliləşdirilmişvə təmizlikləriiləseçilir,göyərçinlər,qumrular,çəyirtkələr, kəkliklər,qazlarvəbusinfəaidbütündigərquşlarkimi müxtəlifnövdənlivəpaxlalıbitkilərləqidalanırlar.

28Lakinqadağanolunmuşquşlarınvəhşivəətyeyən,sahib olduqlarıgücləbaşqalarınazülmedənvəyuxarıda sadalananəhliləşdirilmişquşlarıovlamaqlaamansızcasına qidaəldəedənquşlarolduğunugörəcəksiniz

29Onlartəkcəbununlakifayətlənməyib,həmdəquzuları vəoğlaqlarıələkeçirir,ölüvəyadiriinsanlaradaxəsarət yetirirdilərBunagörədəonlarımurdaradlandıraraq, onlarabirişarəverdiki,kimlərüçün

qanunqəbuledildikdənsonra,ürəklərindəsalehliyi qorumalı,özgücünəgüvənərəkheçkiməzülmetməməli vəonlardanheçnəyiələkeçirməməli,əksinə,həyatlarını ədalətəuyğunşəkildəqurmalıidilər,necəki,artıqqeyd olunanəhliləşdirilmişquşlaryerüzündəbitənmüxtəlifnöv dənlibitkiləriyeyirvəözqohumlarınıməhvetməküçün zülmetmirlər.

30Bunagörədəqanunvericimizbizəöyrətdiki, müdriklərəməhzbukimiüsullarlagöstərişlərverilir,onlar ədalətliolmalı,zorakılıqlaheçnəetməməlivəözgücünə güvənərəkbaşqalarınaqarşızülmetməkdən çəkinməlidirlər

31Çünkiqeydedildiyikimi,bucürmurdarheyvanlara toxunmaq,onlarınxüsusivərdişlərinəgörə,natəmiz sayıldığıüçün,özxarakterimizineynidərəcədəməhv olmasıüçünbütüntədbirlərigörməməliyikmi?

32Bunagörədə,buquşlarvədigərheyvanlarüçünicazə verilənşeylərləbağlıqoyduğubütünqaydalarıbizəəxlaqi dərsverməkməqsədiilətətbiqetmişdir.

33Dırnaqlarınbölünməsivəcaynaqlarınayrılmasıbizə fəziləttətbiqetməkməqsədiləfərdihərəkətlərimizarasında fərqqoymalıolduğumuzuöyrətməküçündür.

34Çünkibütünbədənimizingücüvəfəaliyyəti çiyinlərimizdənvəəzalarımızdanasılıdır

35Bunagörədə,o,bizibütünhərəkətlərimizisalehlik standartlarınauyğunolaraqayrı-seçkilikləyerinəyetirməli olduğumuzuqəbuletməyəməcburedir,xüsusəndə bəşəriyyətinqalanhissəsindənfərqlişəkildəayrıldığımız üçün

36Çünkikişilərinəksəriyyətiözləriniəxlaqsızlıqla murdarlayırvəbununladaböyükgünahlartörədirlər.

Bütünölkələrvəşəhərlərbucürpozğunluqlarlaöyünürlər

37Çünkionlaryalnızkişilərləyaxınlıqetmir,həmdəöz analarınıvəqızlarınımurdarlayırlar

38Ammabizbucürgünahlardanuzaqsaxlanılmışıq

39Yuxarıdaqeydolunanşəkildəayrılmışinsanlarda Qanunvericitərəfindənyaddaşhədiyyəsinəmalikkimi xarakterizəolunurlar

40Bütün"qoşaayaqlıvəgüvşən"heyvanlarbaşlanğıc üçünyaddaşsimvolunutəmsiledir

23Ümumiyyətlə,hərşeyeynigüctərəfindənidarə olunduğuüçüntəbiiquruluşunagörəoxşardır,lakinhərbir fərdihaldamüəyyənşeylərdənistifadəetməməyimizinvə digərlərininümumiistifadəsindənzövqalmağımızındərin birsəbəbivar.

41Çünkigövşəməyiçeynəməkhəyatvəvaroluşun xatirələrindənbaşqabirşeydeyil.

42Çünkihəyatadətənqidailətəminolunur,bunagörədə o,MüqəddəsYazılardabusözlərləbizənəsihətverir: "SəndəbuböyükvəmöcüzəlişeyləriyaradanRəbbi mütləqxatırlayacaqsan"

43Çünkionlardüzgünşəkildədüşünüldükdə,açıq-aydın böyükvəşanlıolurlar;əvvəlcəbədəninquruluşu,qidanın yerləşdirilməsivəhərbirəzanınayrılmasıvədahaçox, hisslərintəşkili,zehninişləməsivəgörünməzhərəkəti, onunxüsusihərəkətlərininsürətivəsənətlərinkəşfisonsuz birbacarıqnümayişetdirir

44Bunagörədəo,yuxarıdaqeydolunanhissələrinilahi güctərəfindənmükəmməlbirməharətləbiryerdə saxlanıldığınıxatırlamağımızıtövsiyəedir

45ÇünkiO,biziidarəedənvəqoruyanAllahıdaim xatırlamağımızüçünhərzamanvəməkanımüəyyənedib 46Çünkiətvəiçkiməsələsindəo,bizəəvvəlcəbir hissəsiniqurbanolaraqtəqdimetməyivəsonradərhal yeməyimizdəndadmağıəmredir

47Bundanəlavə,O,paltarlarımızaxatirəsimvoluvermiş vəeynişəkildəbizəqapılarımızavəqapılarımızaTanrını xatırlamaqüçünilahikəlamlartaxmağıəmretmişdir

48O,həmçininsimvoluəllərimizəbağlamağıəmredirvə hərbirəməlisalehliklə,özyaradılışımızıvəhərşeydən əvvəlAllahqorxusunuxatırlayaraqyerinəyetirməli olduğumuzuaçıqşəkildəgöstərir

49O,həmçinininsanlarayatarkənvəyenidənqalxarkən Allahınişləriüzərindəyalnızsözlədeyil,həmdəyatmağa gedərkənvəoyaqolduqlarızamanonlardayaranan dəyişikliyivətəəssüratı,buvəziyyətlərinbirindəndigərinə keçidinnəqədərilahivəanlaşılmazolduğunuaydın şəkildəmüşahidəetməklədüşünməyiəmredir

50"Dırnaqlıvəgövşəyinçeynəməsi"anlayışınaəsasən, fərqləndirməvəyaddaşlabağlıbənzətməninüstünlüyüindi sizəgöstərildi

51Çünkiqanunlarımıztəsadüfivəyaağlımızagələnilk təsadüfidüşüncəyəuyğunolaraqdeyil,həqiqətəvədüzgün ağılaişarəedərəktərtibedilmişdir

52Çünkio,yemək,içkivəxüsusitoxunmahallarıiləbağlı verdiyigöstərişlərvasitəsiləbizədüşünmədənheçnə etməməyivəqulaqasmamağı,ağılgücündənsui-istifadə edərəkhaqsızlığaəlatmamağıəmredir.

53Vəhşiheyvanlarməsələsindədəeyniprinsipiaşkar etməkolar

54Çünkiaçıqşəkildəqeydolunanqısırğanın,siçanlarınvə bukimiheyvanlarınxarakteridağıdıcıdır

55Siçanlarhərşeyimurdarlayırvəzədələyir,təkcəöz qidalarıüçündeyil,həttayollarındaqarşılaşdıqlarıhərşeyi insanüçüntamamiləyararsızhalasalır

56Dəlisovsinfidəözünəməxsusdur:çünkideyilənlərdən əlavə,onunmurdaredənbirxüsusiyyətidəvar: Qulaqlardanboylanırvəağızdançıxır

57Məhzbusəbəbdəndəoxşarəməlinsanlardamurdar sayılır

58Çünkiqulaqlarındaneşitdiklərihərşeyinitqlərində təcəssümetdirərəkbaşqalarınıpisliyəsürükləyirvəadibir natəmizliketmirlər,özləriisətamamiləmurdarlanmışlar

59Bizəməlumolduğukimi,padşahınızbeləadamları məhvetməkləçoxdüzgünişgörür.

60Sonradedim:“Gümanedirəmki,xəbərverənləri nəzərdətutursunuz,çünkio,onlarıdaimişgəncələrəvə ağrılıölümformalarınaməruzqoyur”

61Ocavabverdi:“Bəli,deməkistəyirəmki,bunlaro adamlardır;çünkiinsanlarınməhviniizləməkmüqəddəs deyil”

62Qanunumuzbizəsözləvəyaəməlləheçkiməzərər verməyiqadağanedir.

63Buməsələlərbarədəqısaməlumatımsiziinandırmalıidi ki,bütünqaydalarımızsalehliknaminətərtibedilibvə MüqəddəsYazılardaheçbirşeydüşünülməmişvəya əsassızşəkildəqəbuledilməyib,əksinə,onunməqsədi bütünhəyatımızboyuvəbütünhərəkətlərimizdəUca Tanrınıxatırlayaraqbütüninsanlarqarşısındasalehlik göstərməyimizəimkanverməkdir

64Beləliklə,ətlərə,murdarşeylərə,sürünənlərəvəvəhşi heyvanlaragəldikdə,bütünsistemsalehliyəvəinsanla insanarasındasalehmünasibətlərəyönəlib

65Mənəeləgəlirdiki,o,bütünməsələlərdəyaxşımüdafiə irəlisürmüşdür;çünkiqurbanverilənbuzovlar,qoçlarvə keçilərəgəldikdə,onlarısürülərdənvəsürülərdən götürməyin,əhliləşdirilmişheyvanlarıqurbankəsməyinvə vəhşiheyvanlartəqdimetməməyinvacibliyinisöylədiki, qurbantəqdimedənlərqanunvericininsimvolikmənasını başadüşsünlərvətəkəbbürlüözünüdərktəsirialtına düşməsinlər

66Çünkiqurbanverənşəxsözruhunudabütünəhvalruhiyyəsiiləqurbanverir.

67Düşünürəmki,müzakirəmizləbağlıbudetalları danışmağadəyərvəqanununmüqəddəsliyivətəbiimənası səbəbindən,Filokrat,sizinözöyrənməyəolansədaqətinizə görəonlarısizəaydınşəkildəizahetməyəməcburoldum

FƏSİL7

Qiymətlikitabınəlyazmasıvəhədiyyələrləelçiləringəlişi Kralziyafətinəhazırlıq.Evsahibisüfrəyəoturankimi qonaqlarınısual-cavablaqarşılayırSosiologiyahaqqında bəzimüdrikfikirlər

1Eleazarqurbankəsdikdən,elçilərseçdikdənvəpadşah üçünçoxluhədiyyələrhazırladıqdansonrabiziböyük təhlükəsizlikiçindəyolasaldı

2İsgəndəriyyəyəçatandapadşahagəlişimizbarədədərhal xəbərverildi

3SarayadaxilolandaAndreaslamənpadşahısəmimi qarşıladıqvəEleazarınyazdığıməktubuonaverdik.

4Padşahelçiləriqarşılamağaçoxcanatırdıvəbütündigər məmurlarınyolasalınmasınıvəelçilərindərhalonun hüzurunaçağırılmasınıəmretdi

5İndiisəbuhəyəcanlıümumisürprizidi,çünkivacib məsələlərdəpadşahlagörüşməyəgələnlərinbeşincigün onunhüzurunaburaxılmasıadətdir,padşahlardanvəyaçox vacibşəhərlərdəngələnelçilərisəotuzgünərzindəsaraya çətinlikləburaxılırlar-lakino,buadamlarıdahaböyük hörmətəlayiqhesabedirdi,çünkionlarınağalarınaçox böyükhörmətbəsləyirdivəbunagörədəiştirakınılazımsız hesabetdiyiadamlarıdərhalyolasaldıvəonlariçərigirənə vəonlarıqarşılayabilənəqədərgəzməyədavametdi 6Onlarözləriiləgöndərilənhədiyyələrləvəüzərində yəhudihərfləriiləqızılhərflərləqanunyazılmışqiymətli perqamentlərləiçərigirəndə,çünkiperqamentmöhtəşəm şəkildəhazırlanmışdıvəsəhifələrarasındakıəlaqə

görünməzhalagəlmişdiPadşahonlarıgörənkimionlardan kitablarhaqqındasoruşmağabaşladı.

7Onlarrulonlarıörtüklərindənçıxarıbsəhifələriaçdıqdan sonrapadşahuzunmüddəthərəkətsizdayandıvəsonra təxminənyeddidəfətəzimedərəkdedi:

8“Eydostlarım,sizətəşəkküredirəm,sizidahaçox göndərənəvəənəsası,bukəlamlarınəsasınıtəşkiledən Allahadahaçoxtəşəkküredirəm”.

9Bütünelçilərvəoradaolanlarbirdənvəbirsəslə:“Allah Padşahıqorusun!”deyəqışqırdıqda,o,sevincdəngöz yaşlarınaboğuldu

10Çünkiruhununyüksəlişivəonaverilənböyükşərəf hissionuxoşbəxtliyinəağlamağaməcburetdi.

11O,onlararulonlarıyerinəqoymağıəmretdivəkişiləri salamladıqdansonradedi:«EyAllahadamları,əvvəlcəsizi buraçağırdığımkitablarahörmətimibildirməlivəbunu etdikdənsonrasizədostluqəlimiuzatmalıyam»

12Mənbunuilkdəfəbusəbəbdənetdim

13Səningəlişinolanbugünüböyükbirgünkimiqeyd etməyivəömrümboyuhərilqeydetməyiqəraraaldım

14HəmçininbugünAntiqonüzərindədənizqələbəmin ildönümüdür.Bunagörədəbugünsizinləbirlikdəziyafət verməkdənməmnunolacağam

15Odedi:«İstifadəetməküçünfürsətinolanhərşeysənin üçünvəmənimləbirlikdəmənimüçünlayiqincə hazırlanacaq»

16Onlarməmnuniyyətlərinibildirdikdənsonraəmretdiki, qalanınyaxınlığındakıənyaxşıyerləronlaraayrılsınvə ziyafətüçünhazırlıqlargörülsün

17Nikanoryəhudilərənəzarətetməküçüntəyinolunmuş xüsusiməmurolanbaşağaDoroteyiçağırdıvəonahərbiri üçünlazımihazırlıqgörməyiəmretdi

18Çünkibutənzimləməpadşahtərəfindənedilmişdivəbu gündəqorunubsaxlanıldığınıgörürsünüz.

19İçmək,yeməkvəyatmaqlabağlıxüsusiadətləriolanbir çoxşəhərdəonlarıntələbatlarınıödəməküçünxüsusi məmurlartəyinolunub.

20Onlarpadşahlarıziyarətetməyəgələndə,onların adətlərinəuyğunolaraqhazırlıqlargörülürki,ziyarətlərinin xoşkeçməsinipozacaqheçbirnarahatlıqolmasın.

21Eynitədbiryəhudielçiləriüçündəgörülmüşdü

22Yəhudiqonaqlarınaqulluqetməküçüntəyinolunmuş himayədarDoroteusçoxvicdanlıbirinsanidi.

23Qonaqlarıqəbuletməküçünayrılmışvənəzarətialtında olanbütünanbarlarıziyafətüçünçıxardı

24Padşahıngöstərişinəuyğunolaraq,o,oturacaqlarıiki cərgədüzdü

25Çünkio,onlaramümkünolanənyüksəkşərəfi əsirgəməməküçünkişilərinyarısınısağında,qalanlarınıisə arxasındaoturtmağıəmretmişdi

26Onlaryerlərinitutduqdansonrao,Doroteyəhərşeyi yəhudiqonaqlarıarasındamövcudolanadətlərəuyğun olaraqyerinəyetirməyitapşırdı

27Bunagörədəo,müqəddəscarçıların,qurbankəsən kahinlərinvəduaetməyəadətetmişdigərinsanların xidmətlərindənimtinaetdivəaramızdakılardanbiriolan yəhudikahinlərininənyaşlısıEleazarıduaetməyəçağırdı.

28O,ayağaqalxıbəlamətdarbirduaetdi:“Eypadşah,Uca Allahsəniyaratdığıbütünnemətlərləzənginləşdirsinvə sənə,arvadına,övladlarınavəyoldaşlarınaömrünün sonunaqədərbunlarıdaimiolaraqversin!”

29Busözlərdənsonrauzunmüddətdavamedəngurultulu vəsevinclialqışlarbaşladıvəsonraonlarhazırlanmış ziyafətindadınıçıxarmağabaşladılar

30SüfrəarxasındaxidmətüçünbütüntədbirlərDoroteyin əmrinəuyğunolaraqhəyatakeçirildi.

31Xidmətçilərarasındakralailəsininüzvlərivəkral sarayındaşərəfliyertutandigərşəxslərdəvaridi

32Ziyafətdəfasilədənistifadəedənpadşah,hörmətli kürsüdəoturanelçidən(çünkionlarböyüklüyəgörə düzülmüşdülər)soruşduki,padşahlığınısonaqədərnecə sarsılmazsaxlayabilər?

33Biranlıqdüşündükdənsonracavabverdi:“Tanrının davamlıxeyirxahlığınıtəqlidetsəniz,onuntəhlükəsizliyini ənyaxşışəkildətəminedəbilərsinizÇünkimərhəmət göstərsənizvəlayiqolanlaraəməllərinəuyğunolaraq yüngülcəzalarversəniz,onlarıpislikdəndöndərəcəkvə tövbəyəaparacaqsınız”

34Padşahcavabıtəriflədivəsonranövbətiadamdan soruşdu:“O,bütünəməllərindəhərşeyiənyaxşışəkildə necəedəbilər?”

35Ocavabverdi:«Əgərbirinsanhamıyaqarşıədalətli davranırsa,hərzamandüzgündavranacaqvəhər düşüncəninAllahaməlumolduğunuunutmayacaqƏgər Allahqorxusunubaşlanğıcnöqtəsikimigötürsən,heçvaxt hədəfiəldənverməzsən».

36Padşahbuadamıdacavabınagörətəriflədivə başqasındansoruşdu:“Necəolabilərki,onunözüiləeyni fikirdəolandostlarıolsun?”

37Ocavabverdi:«Əgərsəninhökmranlıqetdiyinxalqın mənafeyinidüşündüyünügörsələr,Allahıninsanlaranecə xeyirxahlıqetdiyini,onlarasağlamlıq,qidavəbütünbaşqa şeylərivaxtındaverdiyinimüşahidəetməyinyaxşıolar»

38Cavablarazılaşdıqdansonrapadşahnövbətiqonağa soruşdu:“O,necəedəbilərki,məhkəmədəqalibgələ bilməyənlərinbelətərifiniqazanabilsin?”

39Odedi:“Əgərhamıiləeynidərəcədəədalətlidanışıb günahkarlaraqarşıheçvaxtkobudvəzalımdavranmasanız, bunuedəcəksinizƏgərAllahınnecədavrandığınadiqqət yetirsəniz,layiqliinsanlarındualarıhəmişəyerinəyetirilir, dualarınacavabalabilməyənlərəisəyuxularvəya hadisələrvasitəsilədualarındanəyinzərərliolduğuvə Allahınonlarıgünahlarınavəyagücününböyüklüyünə görəvurmadığı,əksinəonlaraqarşısəbirlədavrandığı bildirilir”

40Padşahcavabınagörəkişinisəmimiqəlbdəntəriflədivə növbətisualıverdi:“O,hərbiişlərdənecəməğlubedilməz olabilər?”

41Ocavabverdi:“Əgəro,bütündəstələrinəvəya döyüşkənqüvvələrinətamamiləetibaretməsəydi,əksinə, bütünvəzifələriniədalətruhundayerinəyetirərkən, Allahdandaimözişləriniuğurlubirməsələyəçevirməsini diləsəydi”.

42Bucavabıalqışlayano,başqasındandüşmənləriüçün necəqorxulubirşeyəçevriləbiləcəyinisoruşdu

43Ocavabverdi:“Əgərçoxlusilahvəqüvvəehtiyatı saxlayarkənbunlarındaimivəqətinəticəyənailolmaq üçünacizolduğunuxatırlasaydı.ÇünkihəttaTanrıbelə möhlətverməkləvəsadəcəgücününböyüklüyününümayiş etdirməkləinsanlarınzehnindəqorxuyaradır”

44Padşahbuadamıtəriflədivəsonraobirisindənsoruşdu: “Həyatdaənböyüknemətnədir?”

45Ocavabverdi:“Bilməklazımdırki,AllahKainatın Rəbbidirvəənyaxşınailiyyətlərimizdəuğurqazananlarbiz deyil,Özqüdrətiiləhərşeyiyerinəyetirənvəbiziməqsədə aparanAllahdır”.

46Padşahkişininyaxşıcavabverdiyinidedivənövbəti dəfəsoruşdu:“Bütünəmlakınınecəqoruyubsaxlayavə nəhayət,onlarıeynivəziyyətdəvarislərinənecətəhvilverə bilər?”

47Ocavabverdi:“Bütünişlərinizdəyüksəkniyyətlərlə ilhamlanmağınızüçündaimAllahaduaetməkləvə nəsillərinizişöhrətvəyasərvətdənməyusolmamalarıüçün xəbərdaretməklə,çünkibütünbuhədiyyələriverən Allahdırvəinsanlarheçvaxtözləriüstünlükqazana bilməzlər”

48Padşahcavablarazılaşdığınıbildirdivənövbətiqonağa soruşdu:“Başınagələnhərşeyənecədözəbilər?”

49Odedi:«ƏgərbütüninsanlarınAllahtərəfindənən böyükpisliyivəənböyükyaxşılığıbölüşməküçüntəyin olunduğunuyaxşıbaşadüşsəniz,çünkiinsanolanbirinin bunlardanazadolmasımümkündeyilAmmahəmişədua etməliolduğumuzAllahbizədözməküçüncəsarətverir»

50Kişinincavabındanməmnunqalanpadşahdediki, bütüncavablaryaxşıolubOəlavəetdi:“Bir-birimizəbir sualverəcəyəmvəsonrahələlikdayanacağamki, diqqətimiziziyafətindadınabaxmağavəxoşvaxt keçirməyəyönəldək”

51Ondao,kişidənsoruşdu:“Cəsarətinəslməqsədinədir?”

52Ocavabverdi:«Əgərtəhlükəsaatındailkinniyyətə uyğunolaraqdüzgünbirplanhəyatakeçirilərsəÇünkiey padşah,məqsədinyaxşıdır,çünkihərşeyAllahtərəfindən səninxeyrinəyerinəyetirilir».

53Hamıalqışlarlacavablarazıolduqlarınıbildirdikdən sonrapadşahfilosoflaradedi(çünkionlardançoxdeyildi): “Məncə,buadamlarfəzilətdəüstündürlərvəfövqəladə biliklərəmalikdirlər,çünkionlarmənimonlaraverdiyim busuallaradərhallayiqlicavablarveriblərvəhamısı sözlərininbaşlanğıcnöqtəsiolaraqAllahıseçiblər”.

54EretriyafilosofuMenedemdedi:“Düzdeyirsən,ey Padşah,çünkikainatilahiqüvvəiləidarəolunduğundanvə insanınTanrınınyaratdığıolduğunuhaqlıolaraqqəbul etdiyimizdən,bütünnitqgücününvəgözəlliyininTanrıdan qaynaqlandığıortayaçıxır”

55Padşahbusözərazılıqəlamətiolaraqbaşını tərpətdikdənsonradanışıqdayandıvəonlarəylənməyə başladılarAxşamdüşəndəziyafətbitdi FƏSİL8

DahaçoxsualvəcavabEramızdanəvvəl150-ciildə yazılmışhavadauçmaqlabağlı20-ciayəyədiqqətyetirin

1Ertəsigünonlaryenidənsüfrəyəoturdularvəeyni qaydayauyğunolaraqziyafətidavametdirdilər.

2Padşahqonaqlarındansoruşmaqüçünəlverişlibir fürsətinçatdığınıdüşünəndə,əvvəlkigüncavab verənlərdənfərqliolaraq,yanındakıadamlardanəlavə suallarverməyəbaşladı

3O,söhbətionbirinciadamlabaşlamağabaşladı,çünki əvvəlkidəfəonnəfərəsualverilmişdi

4Sükutçökəndəo,necəvarlıqalmağadavamedə biləcəyinisoruşdu.

5Sualverilənkişiqısabirdüşüncədənsonracavabverdi: “Əgəro,vəzifəsinəlayiqolmayanheçbirşeyetməyibsə,

heçvaxtədəbsizdavranmayıbsa,heçvaxtboşvəmənasız işlərəxərcləməyibsə,əksinə,xeyirxahəməlləriiləbütün təbəələriniözünəqarşıyaxşıniyyətliedibsəÇünkibütün yaxşışeylərinmüəllifiAllahdırvəinsanınOnaitaətetməsi lazımdır”.

6Padşahonatərifləryağdırdıvəsonrabaşqasından həqiqətinecəqoruyubsaxlayabiləcəyinisoruşdu

7Sualacavabolaraqodedi:“Yalanınbütüninsanlara, xüsusəndəpadşahlaraböyükrüsvayçılıqgətirdiyini anlamaqlaÇünkiistədiklərinietməkgücünəmalik olduqlarıüçünniyəyalanaəlatmalıdırlar?Bundanəlavə, eyPadşah,həmişəyaddasaxlamalısanki,Allahhəqiqəti sevir.

8Padşahcavabıböyüksevincləqəbuletdivəbaşqasına baxıbsoruşdu:“Müdrikliyintəliminədir?”

9Digəriisəcavabverdi:“Sənəheçbirpisliküz verməməsini,bütünyaxşışeylərəşərikolmağınıistədiyin kimi,tabelərinəvəgünahkarlaraqarşıdaeyniprinsiplə davranmalıvənəcibvəyaxşıinsanlaramülayimşəkildə xəbərdarlıqetməlisənÇünkiAllahbütüninsanlarıÖz xeyirxahlığıiləÖzünəcəlbedir”

10Padşahonutəriflədivənövbətiadamdansoruşduki, necəinsanlarındostuolabilər?

11Ocavabverdi:“İnsannəslininçoxaldığınıvəçoxlu çətinlikvəəzabladoğulduğunumüşahidəetməklə,onları yüngülcəcəzalandırmamalıvəyaəzabverməməlisiniz, çünkiinsanlarınhəyatınınağrıvəcəzalardanibarət olduğunubilirsiniz.Çünkihərşeyibaşadüşsəydiniz, mərhəmətlədolardınız,çünkibu,Allahüçündə acınacaqlıdır!”

12Padşahcavabıməmnuniyyətləqəbuletdivənövbəti sualıverdi:“Hökmdarlıqüçünənvacibtələbnədir?”

13Ocavabverdi:“Özünürüşvətxorluqdanuzaqtutmaqvə ömrününböyükbirhissəsindəayıqolmaq,hərşeydən əvvəlsalehliyəhörmətetməkvəbucürinsanlarladostluq etməkÇünkiAllahdaədalətisevir!”

13Padşahrazılığınıbildirdikdənsonrabaşqasınadedi: “Dindarlığınəsləlamətinədir?”

14Ocavabverdi:«Allahınkainatdadaimişlədiyinivəhər şeyibildiyini,haqsızlıqedənvəpislikedənheçbirinsanın OnundiqqətindənyayınmadığınıanlamaqAllahbütün dünyanınxeyirxahıolduğukimi,sizdəOnutəqlidetməli vəheçbirşeydənçəkinməməlisiniz!»

15Padşahrazılaşdığınıbildiribbaşqasınadedi: “Padşahlığınmahiyyətinədir?”

16Ocavabverdi:“Özünüzüyaxşıidarəetməkvəvardövlətvəyaşöhrəttərəfindənhəddindənartıqvəya yaraşmayanistəklərəyönəldilməmək,məsələniyaxşıca düşünsəniz,əslidarəetməyolubudurÇünkihəqiqətən ehtiyacduyduğunuzhərşeysizindirvəAllahehtiyacsızvə xeyirxahdırQoyfikirlərinizinsanolsunvəçoxşey istəməyin,yalnızhökmranlıqüçünlazımolanları arzulayın!”

17Padşahonutəriflədivəbaşqabiradamdansoruşdu: “Onundüşüncələrinecəyaxşıolabilər?”

18Ocavabverdi:“Əgəro,hərşeydəədalətidaimqarşısına qoyubədalətsizliyinhəyatdanməhrumedilməkləbərabər olduğunudüşünsəydiÇünkiAllahhəmişəsalehlərəən yüksəknemətlərivədedirdi!”

19Padşahonutəriflədikdənsonranövbətidəfəsoruşdu: “Yuxudanarahatedicifikirlərdənnecəazadolabilər?”

20Ocavabverdi:“Mənəcavabıçoxçətinolanbirsual verdin,çünkibizyuxusaatlarındaəslözümüzüortayaqoya bilmirik,lakinağıllaidarəolunmayantəsəvvürlər tərəfindənbusuallarabağlıqalırıq.Çünkiruhlarımızyuxu zamanışüurumuzadaxilolanşeylərihəqiqətən gördüklərinihissedirlərAmmaəslindədənizdəqayıqlarla üzdüyümüzü,havadauçduğumuzuvəyabaşqabölgələrə vəyabukimibaşqabiryerəsəyahətetdiyimizidüşünsək, səhvedirikAmmaəslindəbeləşeylərinbaşverdiyini təsəvvüredirik

21Qərarverəbiləcəyimqədəriiləaşağıdakınəticəyə gəldim:EyPadşah,sözlərinizivəhərəkətlərinizihərcür təqvaqaydasıiləidarəetməlisinizki,fəziləti qoruduğunuzunvəheçvaxtağılhesabınaözünüzü məmnunetməyiseçmədiyinizinvəheçvaxtgücünüzdən sui-istifadəedərəksalehliyəqarşıçıxmadığınızınşüuruna sahibolasınız

22Çünkizehnəsasənyuxudaoyaqikənməşğulolduğu şeylərləməşğulolur.Bütündüşüncələrinivəhərəkətlərini ənnəcibməqsədlərəyönəldənşəxshəmoyaqikən,həmdə yatarkənözünüsalehlikdətəsdiqləyirBunagörədə,daimi nəfsintizamındamöhkəmolmalısınız.

23Padşahkişinitəriflədivədigərinədedi:“Sənonuncu cavabverənsən,danışandansonraözümüzüziyafətəhəsr edəcəyik”.Sonraisəsualverdi:“Özüməlayiqolmayanbir şeyetməkdənnecəqaçınabilərəm?”

24Ocavabverdi:“Həmişəözşöhrətinəvəözali mövqeyinəbaxki,yalnızonauyğunşeylərdanışavə düşünəbiləsən,çünkibütüntəbəələrininsəninhaqqında düşündüyünüvədanışdığınıbilərəkÇünkisənrolunu diqqətləöyrənənvəbütünhərəkətlərinionauyğunşəkildə formalaşdıranaktyorlardandahapisgörünməməlisənSən roloynamırsan,əslindəpadşahsan,çünkiAllahsənə xarakterinəuyğunolaraqkralhakimiyyətiverib”.

25Padşahənnəzakətlişəkildəucadanvəuzun-uzadı alqışladıqdansonraqonaqlardincəlməyətəşviqedildilər Söhbətbitəndəonlarözləriniziyafətinnövbətimərhələsinə həsretdilər

26Ertəsigündəeyniqaydayaəməledildivəpadşah kişilərəsualverməküçünfürsəttapdıqda,növbətisorğusualüçünqalanlardanbirincisinəsualverdi:Ənyüksək hökumətformasıhansıdır?

27Ocavabverdi:“Özünəhakimolmaqvəehtiraslara qapılmamaqÇünkibütüninsanlarınmüəyyənbirtəbii düşüncətərzivarÇoxgümanki,insanlarınəksəriyyəti yeməyə,içməyəvəəylənməyə,padşahlarisəəraziəldə etməyəvəböyükşöhrətqazanmağameyllidirlərAmma hərşeydəmülayimolmaqyaxşıdır.

28Allahınverdiyinigötürübsaxlamalısan,ammaəlçatmaz şeylərəheçvaxtcanatma

29Busözlərdənməmnunqalanpadşahnövbətidəfə paxıllıqdannecəqurtulabiləcəyinisoruşdu.

30Qısabirfasilədənsonraocavabverdi:«Əvvəlcənəzərə alsaqki,bütünpadşahlaraizzətvəböyüksərvətverən AllahdırvəheçkimözgücüiləpadşahlıqetmirBütün insanlarbuizzətibölüşməkistəyirlər,ammabölüşə bilmirlər,çünkibu,Allahınhədiyyəsidir!»

31Padşahuzunbirnitqsöyləyərəkkişinitəriflədivəsonra başqabirindənsoruşdu:“Düşmənlərinənecəxorbaxa bilər?”

32Ocavabverdi:“Əgərbütüninsanlaraxeyirxahlıq göstəribonlarındostluğunuqazansan,heçkimdənqorxma

BütüninsanlararasındaməşhurolmaqAllahdanalınacaq ənyaxşıhədiyyədir!”

33Bucavabıtərifləyənpadşahnövbətiadamaböyük şöhrətininecəqoruyubsaxlayabiləcəyisualınacavab verməsiniəmretdi.

34Ocavabverdiki,“Əgərbaşqalarınaxeyirxahlıqvəlütf göstərməkdəsəxavətlivəgenişürəkliolsanız,heçvaxt şöhrətiniziitirməyəcəksiniz,ammayuxarıdagöstərilən lütflərinsizindədavametməsiniistəyirsinizsə,daim Allahaduaetməlisiniz”

35Padşahrazılığınıbildirdivənövbətiadamdansoruşdu: «Kiməsəxavətgöstərməlidir?»

36Ocavabverdi:«Bütüninsanlarbizəqarşıxoşmünasibət bəsləyənlərəsəxavətgöstərməliolduğumuzuqəbuledir, ammadüşünürəmki,bizəqarşıçıxanlaradaeynisəxavət ruhunugöstərməliyikki,buyollaonlarıdoğruyolavə özümüzüçünfaydalıolanşeylərəcəlbedəbiləkAmma bununbaşverməsiüçünAllahaduaetməliyik,çünkiO, bütüninsanlarınzehninəhakimdir».

37Cavablarazılaşdığınıbildirənpadşahaltıncıdankimə minnətdarlıqgöstərməliyiksualınacavabverməsiniistədi

38Ocavabverdi:“Valideynlərimizəhəmişə,çünkiAllah bizəvalideynlərəhörmətləbağlıənvacibbirəmrverib NövbətiyerdəO,dostundostamünasibətininəzərəalır, çünkiO,“özcanınkimiolandostdan”danışır.Bütün insanlarıözünlədostluğagətirməyəçalışmaqdayaxşıiş görürsən”

39Padşahonunlamehribancasınadanışdıvəsonra digərindənsoruşdu:«Gözəlliyədəyərliolannədir?»

40Odedi:“Dindarlıq,çünkio,gözəlliyinənüstün formasıdırvəonungücüTanrınınhədiyyəsiolan sevgidədirBunuartıqqazanmısınızvəbununlabirlikdə həyatınbütünnemətlərinidəəldəetmisiniz”

41Padşahcavabıçoxnəzakətləalqışladıvəbaşqasından soruşdu:Əgəruğursuzolsa,eynidərəcədəşöhrətininecə bərpaedəbilər?

42Odedi:“Səninuğursuzluğadüçarolmağınmümkün deyil,çünkisənbütüninsanlardaxoşməramlılıqməhsulu verənminnətdarlıqtoxumlarısəpmisənvəbu,əngüclü silahlardandahagüclüdürvəənböyüktəhlükəsizliyitəmin edirAmmaəgərhərhansıbirinsanuğursuzluğadüçar olarsa,birdahauğursuzluğunasəbəbolanşeyləri etməməlidir,əksinədostluqetməlivəədalətli davranmalıdırÇünkiyaxşıəməlləretməkAllahın hədiyyəsidir,əksinədeyil”

43Busözlərdənməmnunqalanpadşahbaşqasından soruşdu:“Qəmdənnecəqurtulabilər?”

44Ocavabverdi:“Əgəro,heçkiməzərərverməyib, hamıyayaxşılıqedibsalehlikyolunututubsa,çünkionun bəhrələrikədərdənqurtuluşgətirirAmmabizAllahadua etməliyikki,ölüm,xəstəlik,ağrıvəyabukimigözlənilməz bəlalarbaşımızagəlməsinvəbizəzərərverməsin.Amma siztəqvayasadiqolduğunuzüçünheçvaxtbeləbirbəla başınızagəlməyəcək”

45Padşahonaböyüktərifləryağdırdıvəonuncudan soruşdu:“Ənyüksəkizzətnədir?”

46Odedi:“Allahahörmətetməküçündürvəbu, hədiyyələrvəqurbanlarladeyil,ruhuntəmizliyivə müqəddəsinamlaedilir,çünkihərşeyAllahıniradəsinə uyğunolaraqyaradılıbidarəolunur.Keçmişdəvəindiki nailiyyətlərinizdənbütüninsanlarkimisizdədaimbu məqsədəsahibsiniz”

47Padşahucasəsləhamısınısalamladıvəonlarla mehribandanışdı.Oradaolanlarınhamısı,xüsusəndə filosoflar,razılıqlarınıbildirdilərÇünkionlarhəm davranış,həmdəmübahisəbaxımındanonlardan[yəni filosoflardan]dahaüstünidilər,çünkihəmişəAllahı özlərininbaşlanğıcnöqtəsihesabedirdilər

48Bundansonrapadşahxoşəhval-ruhiyyəsinigöstərmək üçünqonaqlarınınşərabınıiçməyəbaşladı.

FƏSİL9

8-ciayəbiliyindəyərinitəcəssümetdirir28-ciayə valideynsevgisiXüsusilə26-cıayədəkisualavəcavaba diqqətyetirinHəmçinin47-ciayədəkisualavəcavaba diqqətyetirinBu,işadamlarıüçünmüdrikbirməsləhətdir

1Ertəsigünziyafətüçündəeynitədbirlərgörüldü.Padşah fürsətdüşənkimi,artıqcavabverənlərinyanındaoturanlara suallarverməyəbaşladıvəbirincisindənsoruşdu: “Müdrikliköyrədiləbilərmi?”

2Odedi:“Ruheləqurulmuşdurki,ilahigücsayəsində bütünyaxşılıqlarıqəbuledibəksinirəddedəbilir”

3Padşahrazılığınıbildirdivənövbətiadamdansoruşdu: Sağlamlıqüçünənfaydalıolannədir?

4Odedi:“TəmkinlilikvarvəAllahbunaqarşıbirmeyl yaratmadıqcabunanailolmaqmümkündeyil”.

5Padşahkişiiləmehribandanışdıvədigərinədedi:“Bir kişivalideynlərinəminnətdarlıqborcununecəlayiqincə ödəyəbilər?”

6Odedi:“Onlaraheçvaxtağrıverməməkləvəbu,Allah zehniənnəcibməqsədlərəyönəltmədikcəmümkündeyil”

7Padşahrazılığınıbildirdivənövbətidəfəsoruşdu:“O, necəhəvəslədinləyiciolabilər?”

8Odedi:“Bütünbiliklərinfaydalıolduğunuxatırlamaqla, çünkifövqəladəbirvaxtdaAllahınköməyiilə öyrəndiklərinizinbəziləriniseçibqarşılaşdığınızböhrana tətbiqetməyəimkanverirBeləliklə,insanlarınsəyləri Allahınköməyiiləyerinəyetirilir”.

9Padşahonutəriflədivənövbətidəfəsoruşdu:Qanuna ziddolanhərhansıbirişdənnecəqaçınmaqolar?

10Odedi:“Əgərinsanlarınhəyatınıqorumaqüçün qanunvericilərinürəyinəfikirləriqoyanAllahınolduğunu bilsəniz,onlaraəməledəcəksiniz”

11Padşahkişinincavabınıqəbuledibbaşqasınadedi: «Qohumluğunüstünlüyünədir?»

12Ocavabverdi:“Əgərqohumlarımızınbaşınagələn bədbəxtliklərdənözümüzünəziyyətçəkdiyimizivəonların əzablarınınbiziməzablarımızaçevrildiyininəzərəalsaq, ondaqohumluğungücüdərhalözünügöstərir,çünkiyalnız beləbirhissgöstərildikdəonlarıngözündəşərəfvəehtiram qazanacağıqÇünkixeyirxahlıqlaəlaqəliolanköməközüözlüyündətamamiləayrılmazbirbağdırOnların çiçəkləndiyigünlərdəbizonlarınmalınatamahsalmamalı, əksinə,onlarahərcüryaxşılıqbəxşetməsiüçünAllahadua etməliyik”

13Padşahonadadigərləriiləeynitərifiverdikdənsonra başqasındansoruşdu:“Qorxudannecəqurtulabilər?”

14Odedi:“Ağılheçbirpisliketmədiyinidərketdikdəvə Allahonubütünnəcibməsləhətlərəyönəltdikdə”

15Padşahrazılığınıbildirdivəbaşqasındansoruşdu:“O, necəhəmişəədalətlihökmçıxarabilir?”

16Ocavabverdi:“Əgəro,insanlarınbaşınagələn bədbəxtlikləridaimgözününönünəgətirsəvəbəzilərindən

rifahıəlindənalanın,digərlərindənisəböyükşərəfvə izzətənailolanınAllaholduğunudərketsəydi”.

17Padşahkişinimehribanlıqlaqarşıladıvənövbəti adamdanrahatvəxoşbirhəyatdannecəqaçabiləcəyinə dairsualacavabverməsiniistədi.

18Ocavabverdi:“Əgəro,böyükbirimperiyanın hökmdarıvəçoxlusaydainsanınağasıolduğunudaim xatırlayırdısavəağlıbaşqaşeylərləməşğulolmamalıidisə, əksinə,onlarınrifahınınecəənyaxşışəkildətəminedə biləcəyinihəmişədüşünməlidirO,həmçininAllahadua etməlidirki,heçbirvəzifəlaqeydqalmasın”

19Padşahonatərifləryağdırdıqdansonraonuncu padşahdansoruşduki,onaxəyanətedənlərinecətanıya bilər?

20O,sualabeləcavabverdi:“Əgəro,ətrafındakıların davranışınıntəbiiolub-olmadığınıvəqəbullarda, məclislərdəvəümumiünsiyyətdədüzgünqaydalarariayət edib-etmədiklərini,təbriklərdəvəyadigərdavranış məsələlərindəheçvaxtədəb-ərkandankənara çıxmadıqlarınımüşahidəetsəydi,eyPadşah,Allahsənin zehnindənəcibolanhərşeyəmeyletsin”

21Padşahucadanrazılığınıbildiribhamısınıayrı-ayrılıqda təriflədikdənsonra(hamınınalqışlarıarasında)onlar ziyafətindadınıçıxarmağabaşladılar

22Ertəsigünfürsətyaranandapadşahnövbətiadamdan soruşdu:«Ənböyüklaqeydliknədir?»

23Ocavabverdi:“Əgərbirkişiövladlarınaqayğı göstərmirsəvəbütünsəylərinionlarıntəhsilinəsərfetmirsə. ÇünkibizhəmişəAllahaözümüzüçündeyil,övladlarımız üçünduaedirikki,hərnemətonlaranəsibolsun UşaqlarımızınözünəhakimolmasıarzumuzyalnızAllahın gücüiləgerçəkləşir”

24Padşahyaxşıdanışdığınıdedivəsonrabaşqasından soruşdu:“Necəvətənpərvərolabilər?”

25Ocavabverdi:“Özölkəsindəyaşamağınvəölməyin yaxşıolduğunudüşünməkləXaricdəyaşamaqkasıblara nifrət,varlılaraisərüsvayçılıqgətirir,sankionlarcinayətə görəsürgünolunublarƏgərdaimetdiyinizkimihamıya xeyir-duaversəniz,Allahsizəhamıtərəfindənlütf göstərəcəkvəsizvətənpərvərhesabolunacaqsınız.”

26Padşahbuadamıdinlədikdənsonranövbətiadamdan soruşdu:“O,arvadıilənecəmehribanyaşayabilər?”

27Ocavabverdi:“Qadınlarıntəbiətcəözistəklərinin ardıncagetməkdəinadkarvəenerjiliolduqlarını,yanlış mülahizələrüzündənqəfilfikirdəyişikliklərinəməruz qaldıqlarınıvətəbiətlərininəsasənzəifolduğunudərk etməkləOnlarlamüdrikdavranmaqvəmünaqişə yaratmamaqlazımdır.Həyatınuğurluolmasıüçünsükançı özyolunuhansıməqsədəyönəltməliolduğunubilməlidir İnsanlaryalnızAllahınköməyiniçağırmaqlahərzaman həqiqihəyattərziniidarəedəbilərlər”

28Padşahrazılığınıbildirdivənövbətidəfəsoruşdu: “Səhvdənnecəazadolabilər?”

29Ocavabverdi:“Əgərhəmişədüşünərəkhərəkətetsən vəheçvaxtböhtanlarainanmasan,sənədeyilənləriözün sübutetsən,sənəedilənistəkləriözmühakimənləqərar versənvəhərşeyiözmühakimənişığındayerinəyetirsən, səhvdənazadolacaqsan,eyPadşahLakinbunlarıbilmək vətətbiqetməkİlahigücünişidir”

30Busözlərdənməmnunqalanpadşahbaşqasından soruşdu:“Qəzəbdənnecəqurtulabilər?”

31O,sualacavabolaraqdedi:“ƏgərO,hərşeyüzərində, həttaonlarıöldürməkgücünəmalikolduğunubilsəydi, qəzəbəyolversəydivəəgəro,sadəcəağaolduğuüçünbir çoxlarınıhəyatdanməhrumetsəydi,bu,faydasızvə acınacaqlıolardı”.

32Bütüninsanlartabeolduğuvəheçkiminonadüşmən olmadığıhaldaqəzəbənəehtiyacvaridi?Tanrınınbütün dünyanıxeyirxahlıqruhuiləvəqəzəbsizidarəetdiyini qəbuletməklazımdırvəsəndə,-dedio,-"EyPadşah, mütləqOnunnümunəsinitəqlidetməlisən"

33Padşahyaxşıcavabverdiyinidedivəsonranövbəti adamdansoruşdu:Yaxşıməsləhətnədir?

34Oizahetdiki,“hərzamanvəlazımidüşüncəiləyaxşı davranmaq,özsiyasətimizüçünfaydalıolanıəksbaxışın qəbuledilməsindənyaranabiləcəkzərərlitəsirlərlə müqayisəetməkki,hərməqamıölçüb-biçməkləyaxşı məlumatlıolaqvəməqsədimizəçataqƏnəsasıisə,Allahın gücüilətəqvalıolduğunuzüçünhərplanınızyerinə yetəcək.”

35Padşahdediki,buadamyaxşıcavabveribvə başqasındansoruşdu:Fəlsəfənədir?

36Vəoizahetdi:“Ortayaçıxanhərhansıbirsualayaxşıca fikirləşməkvəheçvaxtimpulslaraqapılmamaq,əksinə ehtiraslarınyaratdığıxəsarətlərüzərindədüşünməkvə şəraitintələbetdiyikimidüzgündavranmaq,mülayimlik göstərməkLakinbizAllahaduaetməliyikki,zehnimizə buşeylərədiqqətyetirsin”

37Padşahrazılığınıbildirdivəbaşqasındansoruşdu: Xaricəsəyahətedərkənnecətanınmaqolar?

38Ocavabverdi:“Bütüninsanlaraqarşıədalətliolmaqla vəaralarındasəyahətetdiyiinsanlardanüstünolmaqdansa, aşağıgörünməkləÇünkiTanrınıntəbiətiilətəvazökarları qəbuletməsiqəbuledilmişbirprinsipdirİnsanövladıisə onlaratabeolmağahazırolanlarısevir”.

39Bucavabdanrazılığınıbildirənpadşahbaşqasından soruşdu:“Onunbinalarınınözündənsonradadavam gətirməsiüçünnecətikəbilər?”

40O,sualabeləcavabverdi:“Əgəronunyaratdıqları böyükvənəcibmiqyasdaolsaydı,tamaşaçılaronları gözəlliklərinəgörəəsirgəməzdilərsəvəo,heçvaxtbucür işlərgörənlərdənheçbiriniişdənçıxarmazdıvəheçvaxt başqalarınıonunehtiyaclarınıödəməyəməcburetməzdi”

41Allahınbəşərövladınanecəqayğıgöstərdiyini,onlara sağlamlıq,zehniqabiliyyətvəbütündigərnemətlər verdiyinimüşahidəedərək,O,insanlarazəhmətlərinin əvəziniverməkləÖznümunəsiniizləməlidir.Çünki salehlikləedilənəməllərdaimqalır!

42Padşahdediki,buadamdayaxşıcavabveribvə onuncudansoruşdu:“Hikmətinbəhrəsinədir?”

43Ocavabverdi:“İnsanözündəheçbirpisliketmədiyini bilməlivəhəyatınıhəqiqətdəyaşamalıdırEyqüdrətli Padşah,əgərsəltənətinitəqvailəidarəetsən,ənböyük sevinc,ruhunmöhkəmliyivəAllahaolangüclüimansənə bunlardangəlir”

44Cavabıeşidəndəhamıucadanqışqırdıvəbundansonra padşahsevincinintamgücüiləonlarınsağlamlığınıiçməyə başladı.

45Ertəsigünziyafətəvvəlkikimidavametdivəfürsət yarandıqdapadşahqalanqonaqlarasuallarverməyəbaşladı vəbirincisindənsoruşdu:“İnsanözünüqürurdannecə saxlayabilər?”

46Ocavabverdi:“Əgəro,bərabərliyiqoruyubsaxlasavə hərzamaninsanlarahökmranlıqedənbirinsanolduğunu xatırlasa,Allahtəkəbbürlüləriməhvedər,təvazökarlarıvə təvazökarlarıucaldarsa!”

47Padşahonunlamehribancasınadanışdıvənövbəti adamdansoruşdu:«Kimiözünəməsləhətçiseçməlidir?»

48Ocavabverdi:“Birçoxişlərdəsınağaçəkilmişvəona qarşıxoşniyyətliolanlarvəonunözxasiyyətinəşərik olanlarAllahÖzünülayiqolanlaratəzahüretdirirki,bu məqsədlərəçatabilsinlər”

49Padşahonutəriflədivəbaşqasındansoruşdu:«Padşah üçünənvacibşeynədir?»

50“Təbəələrinindostluğuvəsevgisi”,deyəcavabverdi, “çünkiməhzbuyollaxoşməramlılıqbağıqırılmazhala gəlirVəbununsizinistəyinizəuyğunolaraqbaşverməsini təminedənAllahdır.”

51Padşahonutəriflədivəbaşqasındansoruşdu:“Nitqin məqsədinədir?”Oisəcavabverdi:“Rəqibinəsəhvlərini yaxşınizamlanmışmübahisələrordusundagöstərməklə onuinandırmaq”

52Çünkibuyolladinləyicinionaqarşıçıxmaqladeyil,onu inandırmaqüçüntərifləməkləqazanacaqsan.Vəinandırma Allahıngücüiləhəyatakeçirilir

53Padşahyaxşıcavabverdiyinidedivəbaşqasından soruşdu:Onunkrallığınınəhalisinitəşkiledənbirçox müxtəlifirqlərlənecəmehribanyaşayabilər?

54Ocavabverdi:“Hərkəsəlayiqolduğukimi davranmaqlavəAllahınsizəverdiyianlayışınköməyiilə indietdiyinizkimi,salehliyiözünüzərəhbərtutmaqla”

55Padşahbucavabdanməmnunqaldıvəbaşqasından soruşdu:“İnsanhansıhallardakədərlənməlidir?”

56“Dostlarımızınbaşınagələnbədbəxtliklərdə,”deyə cavabverdi,“onlarınuzunvədüzəlməzolduğunugörəndə Ağılbizəölənvəşərdənazadolanlarüçünkədərlənməyə imkanvermir,lakinbütüninsanlaryalnızözlərinivəöz mənfəətlərinidüşündükləriüçünonlarüçünkədərlənirlər BütünşərdənyalnızAllahıngücüiləqaçabilərik!”

57Padşahlayiqlicavabverdiyinidedivəbaşqasından soruşdu:“Nəüçünnüfuzitirilir?”

58Ocavabverdi:“Təkəbbürvəhədsizözünəinamhakim olandaşərəfsizlikvənüfuzitkisiyaranırÇünkiAllah bütünnüfuzunsahibidirvəonuistədiyiyerəverir”

59Padşahcavabıtəsdiqlədivənövbətiadamdansoruşdu: “İnsanlarözlərinikiməetibaretməlidirlər?”

60Ocavabverdi:“Sizəqorxuvəyaeqoistmaraqlarıilə deyil,xoşniyyətləxidmətedənlərə,yalnızözmənfəətlərini düşünənlərəÇünkibirisevginin,digəriisəpisniyyətinvə vaxtitkisininəlamətidir.”

61Çünkihəmişəözmənfəətinigüdəninsanqəlbənxaindir LakinAllahınsənəverdiyiyaxşıməsləhətsayəsindəbütün təbəələrininsevgisiniqazanırsan

62Padşahmüdrikcavabverdiyinidedivəbaşqasından soruşdu:«Padşahlığınəqoruyur?»

63O,sualabeləcavabverdi:“Xalqüzərindəhakimiyyətdə olanlartərəfindənheçbirpislikedilməməsiüçünehtiyatlı vəehtiyatlıolunvəbunuhəmişəsizəciddimühakimə yürüdənAllahınköməyiiləedirsiniz”.

64Padşahonaruhlandırıcısözlərdedivəbaşqasından soruşdu:Minnətdarlığıvəşərəfiqoruyannədir?

65Ocavabverdi:“Fəzilət,çünkio,yaxşıəməllərin yaradıcısıdırvəAllahınsənəverdiyibəxşişləhamıyaqarşı nəcibliknümayişetdirdiyinkimi,şərdəonunlaməhvolur”

66Padşahcavabınəzakətləqəbuletdivəonbirincidən (yetmişdənikinəfərçoxolduğundan)soruşduki,müharibə zamanıruhrahatlığınınecəqoruyabilər?

67Ocavabverdi:“Təbəələrindənheçbirinəpislik etmədiyinivəhamınınaldıqlarıfaydamüqabilindəonun üçünvuruşacağınıxatırlayaraq,həttahəyatlarınıitirsələr belə,sizonlardanasılıolanlaraqayğıgöstərəcəyinizi bilərək.Çünkisizheçvaxtheçkimətəzminatödəməkdən əlçəkmirsiniz-Allahınsizəilhamverdiyixeyirxahlıq budur”

68Padşahhamısınıucadanalqışladıvəonlarlaçox mehribandanışdı,sonrahərbirininsağlamlığıüçünuzun birqurtumiçdi,özünüzövqalmağahəsretdivə qonaqlarınaənsəxavətlivəsevinclidostluq münasibətlərinibəxşetdi

FƏSİL10

Suallarvəcavablardavamedir.Orduzabitlərininnecə seçilməliolduğunugöstərirHansıinsanınheyranlığa layiqolduğuvəgündəlikhəyatındigərproblemləri2000il əvvəlolduğukimibugündəaktualdır.15-17-ciayələr teatrıtövsiyəetməsiilədiqqətçəkir21-22-ciayələr prezidentseçməyinvəyakralınolmasınınmüdrikliyini təsviredir.

1Yeddincigündahagenişhazırlıqlargörüldüvəmüxtəlif şəhərlərdənbirçoxbaşqaları(onlarınarasındaçoxlusayda səfirdəvaridi)iştiraketdi.

2Fürsətyarandıqda,padşahhələsorğu-sual olunmayanlardanbirincisindənsoruşdu:Yanlış mülahizələrəaldanmamaqüçünnecəedəbilər?

3Ocavabverdi:«Danışanı,danışılanıvəmüzakirəolunan mövzunudiqqətləizləməkləvəeynisuallarıfasilədən sonramüxtəlifformalardatəkrarlamaqla.Lakinayıqzehnə sahibolmaqvəhərbirhaldasağlammühakiməyürütmək AllahınyaxşıhədiyyələrindənbiridirvəeyPadşah,siz bunasahibsiniz».

4Padşahcavabıucadanalqışladıvəbaşqabirindənsoruşdu: Niyəinsanlarınəksəriyyətiheçvaxtfəzilətliolmur?

5“Çünki”,ocavabverdi,“bütüninsanlartəbiətcə təmkinsizdirlərvəzövqəmeyllidirlərBunagörədə ədalətsizlikvətamahkarlıqyaranırFəzilətvərdişizövq həyatınasadiqolanlarüçünmaneədir,çünkionlara təmkinliliyivəsalehliyiüstüntutmağıəmredirÇünkibu şeylərinağasıAllahdır”

6Padşahyaxşıcavabverdiyinidedivəsoruşdu:“Padşahlar nəyəitaətetməlidirlər?”Odedi:“Qanunlar,saleh hökmlərləinsanlarınhəyatınıbərpaetməküçündür.Necə ki,sizdəİlahiəmrəitaətedərəkbucürdavranışınızla özünüzüçünəbədibirxatirəxəzinəsiyaratmısınız”

7Padşahdediki,buadamdayaxşıdanışıbvənövbəti adamdansoruşdu:“Kimivalitəyinedək?”

SOcavabverdi:“Pislikdənnifrətedənvəsənin davranışınıtəqlidedənlərinhamısısalehlikgöstərsinki, daimyaxşıadqazansınlarÇünkisənbeləedirsən,ey qüdrətliPadşah,vəsənəsalehliktacınıverənAllahdır”

9Padşahcavabıucadanalqışladıvəsonranövbətiadama baxıbsoruşdu:«Qoşunlarakimizabittəyinedək?»

10O,izahetdi:“Cəsarətvəsalehlikdəüstünolanlar, tələsiklikləhəyatlarınıtəhlükəyəataraqqələbə qazanmaqdansa,özadamlarınıntəhlükəsizliyiüçündaha çoxnarahatolanlarÇünkiAllahbütüninsanlarayaxşı

davrandığıkimi,sizdəOnatəqlidedərəkbütün təbəələrinizinxeyirxahısınız”.

11Padşahyaxşıcavabverdiyinideyibbaşqasındansoruşdu: «Hansıadamheyranlığalayiqdir?»

12Ocavabverdi:“Şöhrətə,var-dövlətəvəgücəmalik,hər şeyəbərabərruhamalikolanadamSənözəməllərinləbu şeylərəqayğıgöstərənAllahınköməyiiləheyranlığaən layiqolduğunugöstərirsən”.

113Padşahrazılığınıbildiribbaşqasınadedi:“Padşahlarən çoxhansıişlərəvaxtayırmalıdırlar?”

14Ocavabverdi:«Rəsmisəyahətlərinqeydlərinioxumaq vəöyrənməküçün,müxtəlifpadşahlıqlaraistinadedərək, təbəələrinislahatıvəqorunmasıməqsədiləyazılmışdır. Məhzbufəaliyyətsayəsindəbütünarzularınızıyerinə yetirənAllahınköməyiiləbaşqalarınınheçvaxtçatmadığı birşöhrətənailolmusunuz».

15Padşahkişiiləhəvəslədanışdıvəbaşqasındansoruşdu: “İnsanistirahətvəəyləncəsaatlarındanecəməşğul olmalıdır?”

16Ocavabverdi:“Layiqincəoynanabiləntamaşalara baxmaqvəhəyatdangötürülmüşvələyaqətləvəədəblə səhnələşdirilənsəhnələrigözönünəqoymaqfaydalıvə məqsədəuyğundur”

17Çünkibuəyləncələrdəbeləmüəyyənbirtərbiyətapmaq olar,çünkihəyatınənəhəmiyyətsizişlərindənçoxvaxt arzuolunanbirdərsalınırLakinbütünhərəkətlərinizdəson dərəcəədəblidavranmaqla,filosofolduğunuzuvə fəzilətinizəgörəAllahtərəfindənşərəfləndirildiyinizi göstərmisiniz

18Padşah,deyilənsözlərdənməmnunqalaraq, doqquzuncuadamadedi:«Kişiziyafətlərdəözününecə aparmalıdır?»

19Ocavabverdi:“Sənöztərəfinəalimlərivəsəltənətinin işlərivətəbəələrininhəyatıiləbağlısizəfaydalı məsləhətlərverəbilənləriçağırmalısan(çünkibundandaha uyğunvəyadahamaarifləndiricimövzutapabilməzdin), çünkibucürinsanlarTanrıyaəzizdirlər,çünkionlar zehnləriniənnəcibmövzularüzərindədüşünməyə öyrədiblər-necəki,sənözündəbunuedirsən,çünkibütün hərəkətlərinTanrıtərəfindənidarəolunur”.

20Cavabdanməmnunqalanpadşahnövbətiadamdan soruşdu:“Xalqüçünənyaxşısınədir?Onlarınüzərindəadi birvətəndaşın,yoxsakralailəsininüzvününpadşahtəyin olunması?”

21Ocavabverdi:“TəbiətcəənyaxşıolanÇünkikral nəslindənolanpadşahlartez-tezöztəbəələrinəqarşısərtvə sərtolurlarVəbu,dahaçoxadivətəndaşlarsırasından yüksələn,pislikyaşadıqdanvəyoxsulluqpayınadüşəndən sonrakütlələrəhökmranlıqetdikdəallahsıztiranlardan dahaqəddarolanlarüçündür

22Ammadediyimkimi,düzgüntərbiyəolunmuşyaxşı təbiəthökmranlıqetməyəqadirdirvəsənböyükbir padşahsanBu,hakimiyyətininvəsərvətininşöhrətində üstünolduğunüçündeyil,əksinə,sənəbukeyfiyyətləri bəxşedənAllahaşükürki,bütüninsanlarımərhəmətvə xeyirxahlıqdaüstələdiyinüçündür

23Padşahbirmüddətbuadamıtəriflədivəsondasoruşdu: Birimperiyanıidarəetməyinənböyükuğurunədir?

24Ocavabverdi:“Rəbbələrindaimsülhiçindəyaşaması vəmübahisəlihallardaədalətintezbirzamandatəmin edilməsi”

25Bunəticələr,hökmdarıntəsiriiləəldəedilir,çünkio, pislikdənnifrətedən,yaxşılığısevənvəenerjisini insanlarınhəyatınıxilasetməyəhəsredənbirinsandır Necəki,sizədalətsizliyipisliyinənpisformasıhesab edirsinizvəədalətliidarəçiliyinizsayəsindəözünüzüçün əbədibirnüfuzyaratmısınız,çünkiAllahsizətəmizvəheç birpisliklələkələnməmişbirağılbəxşedir

26O,susandauzunmüddətgurultuluvəsevinclialqışlar başladıAlqışlarbitəndəpadşahbirfincangötürdüvə bütünqonaqlarınınvəonlarındediklərisözlərinşərəfinəbir tostdedi

27Sondaodedi:“Səninvarlığındanənböyükfaydaəldə etdim.İdarəetməsənətiiləbağlımənəverdiyinizmüdrik məsləhətlərdənçoxfaydalandım”

28Sonraəmretdiki,hərbirinəüçtalantgümüşhədiyyə edilsinvəqullarındanbirinipulutəhvilverməküçüntəyin etdi

29Hamıbirdənrazılıqqışqırdıvəziyafətsevincsəhnəsinə çevrildi,padşahisəözünüdavamlıbirşənliyəhəsretdi.

FƏSİL11

Qədimstenoqrafiyailəbağlışərhüçün7-ciayəyəbaxın Tərcümətəsdiqüçüntəqdimedilirvəoxunmuşkimiqəbul edilirvə(23-cüayə)səsçoxluğuilətəsdiqedilirvə yekdillikləqəbuledilir

1Filokrat,mənuzun-uzadıyazdımvəüzristəməliyəm

2Kişilərəvəonlarınbirdən-birəuzunmüddətdüşünülməli olancavablarıvermətərzinəhədsizdərəcədəheyran qaldım

3Sualverənhərbirsualaçoxfikirversədə,bir-birinin ardıncacavabverənlərincavablarıdərhalhazıridivəbuna görədəmənəvəoradaolanlarınhamısına,xüsusəndə filosoflaraheyranlığalayiqgörünürdülər.

4Vəgümanedirəmki,buşeygələcəkdəmənimhekayəmi oxuyanlarainanılmazgörünəcək

5Lakindövlətarxivlərindəqeydəalınanfaktlarıtəhrif etməkədəbsizlikdir

6Buməsələdəmənimüçünhəddiaşmaqdüzgünolmazdı Mənhadisəniolduğukimidanışıramvəvicdanlasəhv etməməküçünhərşeyiedirəm

7Onlarınsözləriningücümənioqədərtəsirləndirdiki,kral ziyafətlərindəvəziyafətlərindəbaşverənlərinhamısını qeydetməkvəzifəsiolanlarlaməsləhətləşməyəçalışdım

8Bildiyinizkimi,padşahınişgörməyəbaşladığıandan istirahətetməyəgedənəqədərbütünsözlərivəəməlləri qeydəalınmaqüçünadət-ənənəçoxəlavəfaydalıbir tənzimləmədir.

9Çünkiertəsigünəvvəlkigününişlərininvədeyimlərinin protokollarıişbaşlamazdanəvvəloxunurvəhərhansıbir qanunpozuntusuolarsa,məsələdərhalhəllolunur

10Beləliklə,deyildiyikimi,mənictimaiqeydlərdəndəqiq məlumatəldəetdimvəsizinfaydalıməlumatəldəetməyə nəqədərhəvəsliolduğunuzubildiyimüçünfaktlarılazımi qaydadatəqdimetdim

11ÜçgünsonraDemetriusadamlarıgötürübyeddistadiya uzunluğundadənizdivarıboyuncaadayagetdi,körpüdən keçibFarosunşimalbölgələrinəgetdi

12Oradaonlarıdənizsahilindətikilmiş,çoxgözəlvətənha biryerdətikilmişbirevdətopladıvətərcüməişinigörməyə dəvətetdi,çünkibuməqsədüçünlazımolanhərşey onlarınixtiyarındaidi

13Beləliklə,onlarbirneçənəticənimüqayisəedibonları razısalmağabaşladılarvərazılaşdıqlarıhərşeyDemetrinin rəhbərliyialtındamüvafiqşəkildəköçürüldü

14Bugörüşdoqquzuncusaataqədərdavametdi;bundan sonraonlarfizikiehtiyaclarınıödəməküçünazadoldular. 15İstədiklərihərşeyonlarabol-bolverilirdiBundanəlavə, Doroteushərgünpadşahınözüüçünhazırladığıkimi,onlar üçündəeynihazırlıqlarıgörürdü,çünkipadşahonabelə əmretmişdi

16Onlarhərgünsəhərtezdənsarayagəlirvəpadşahı salamladıqdansonraözyerlərinəqayıdırdılar

17Bütünyəhudilərinadətinəgörə,onlarəllərinidənizdə yuyubAllahaduaetdilər,sonraisəüzərindəolduqları ayənioxumağavətərcüməetməyəhəsretdilərMənonlara sualverdimki,niyəduaetməzdənəvvələlləriniyuyurdular?

18Onlarizahetdilərki,bu,heçbirpisliketmədiklərini göstərənbirəlamətdir(çünkihərcürfəaliyyətəllərin vasitəsiləhəyatakeçirilir),çünkionlarnəcibvəmüqəddəs şəkildəhərşeyisalehliyinvəhəqiqətinsimvoluhesab edirlər

19Artıqdediyimkimi,onlarhərgünsakitliyivəişıqlılığı iləgözəlolanyerdəgörüşürvəözişlərinigörürdülər.

20Vəelətəsadüfəntərcüməişiyetmişikigündə tamamlandı,sankibu,müəyyənbirməqsədlətəşkil edilmişdi.

21İşbaşaçatdıqdansonraDemetriustərcüməninedildiyi yerdəyəhudiəhalisinitopladıvətərcüməçilərinyanında hamıyaoxudu.Tərcüməçilərdəonlaraböyükxeyir-dua verdikləriüçünxalqtərəfindənböyükbirqarşılanmailə qarşılandılar

22OnlarDemetriusadaürəkdəntərifləryağdırdılarvə ondanbütünqanununköçürülməsinivəbirnüsxəsinin onlarınrəhbərlərinətəqdimedilməsinixahişetdilər

23Kitablaroxunduqdansonrakahinlər,tərcüməçilərin ağsaqqalları,yəhudiicmasıvəxalqınrəhbərləriayağa qalxıbdedilər:«Buqədərmükəmməl,müqəddəsvədəqiq tərcüməedildiyiüçünonunolduğukimiqalmasıvəheçbir dəyişiklikedilməməsidoğrudur»

24Bütüncamaatrazılıqlarınıbildirəndəonlaraadətlərinə uyğunolaraqyazılansözlərdənhərhansıbiriniəlavəedən vəyadəyişdirən,yaxudhərhansıbirşeyiburaxanhərkəsə lənətoxumağıəmretdilər

25Bu,kitabıngələcəkdədəyişməzşəkildəqorunmasını təminetməküçünçoxmüdrikbirtədbiridi

26Məsələpadşahabildiriləndəo,çoxsevindi,çünki düşündüyüplanıntəhlükəsizşəkildəhəyatakeçirildiyini hissetdi

27Bütünkitabonaoxunduvəo,qanunvericininruhuna çoxheyrətləndi

28O,Demetriusadedi:«Niyəgörətarixçilərdənvə şairlərdənheçbiribeləgözəlbirnailiyyətəistinadetməyi özlərinədəyərlihesabetməyiblər?»

29Ocavabverdi:“Çünkiqanunmüqəddəsdirvəilahi mənşəlidirBununlaməşğulolmaqniyyətindəolanların bəziləriAllahtərəfindənvurulubvəbunagörədə məqsədlərindənəlçəkiblər”

30O,Teopompdaneşitdiyini,otuzgündənçoxdurki, ağlınıitirdiyini,çünkiqanununəvvəlkivəbirqədər etibarsıztərcümələrindənbəzihadisələriöztarixinədaxil etməkniyyətindəolduğunudedi.

31BirazözünəgələndənsonraAllahayalvardıki,başına gələnbəlanınsəbəbinionaaydınlaşdırsın

32Yuxudaonavəhyolunduki,boşmaraqdanmüqəddəs həqiqətləriadiinsanlaraçatdırmaqistəyirvəəgərimtina edərsə,sağlamlığınıbərpaedəcək

33FaciəşairlərindənbiriolanTeodektesindilindəndə eşitmişəmki,kitabdaqeydolunanbəzihadisələri pyeslərindənbirinəuyğunlaşdırmaqistəyəndəhəriki gözündəkataraktəmələgəlib

34Başınagələnbəlanınsəbəbinianlayandauzungünlər Allahaduaetdivəsonrasağaldı

35Artıqdediyimkimi,padşahDemetrininbuməsələilə bağlıizahatınıaldıqdansonrahörmətinibildirdivə kitablaraçoxdiqqətyetirməyivəonlarımüqəddəsşəkildə qorumağıəmretdi.

36O,tərcüməçiləriYəhudeyayaqayıtdıqdansonratez-tez onuziyarətetməyətəşviqetdi,çünkionlarıindievlərinə göndərməyindüzgünolduğunusöylədi.

37Ammaonlarqayıdanda,Yusifhaqlıolduğukimi, onlarladostkimidavranarvəonlarondanbolhədiyyələr alardılar.

38O,onlarınevəqayıtmalarıüçünhazırlıqların görülməsiniəmretdivəonlaraçoxsəxavətlidavrandı

39O,onlarınhərbirinəənyaxşınövdənüçpaltar,iki talantqızıl,birtalantağırlığındabirbufetvəüçdivanın bütünəşyalarınıhədiyyəetdi

40O,müşayiətçilərləbirlikdəEleazarüçüngümüşayaqlı ondivan,bütünlazımiləvazimatlar,otuztalantdəyərində birbufet,onbənövşəyipaltar,möhtəşəmbirtac,yüzədəd incətoxunmuşkətanparça,həmçininkasavəboşqablar,iki qızılstəkanAllahahəsrolunmaqüçüngöndərdi

41O,həmçininməktubundaonatəkidləbildirdiki,əgər kişilərdənkimsəonunyanınaqayıtmaqistəsə,onlaramane olmasın

42Çünkio,beləaliminsanlarıncəmiyyətindənzövq almağıböyükbirşərəfhesabedirdivəvar-dövlətiniboş şeylərəxərcləməkdənsə,onlarasərfetməyiüstüntuturdu 43İndiisəFilokrat,vədiməuyğunolaraqbütünhekayə səndədir.

44Düşünürəmki,mifologlarınyazılarındandahaçoxbu məsələlərdənzövqalırsınız

45Çünkisizruhafaydaverəbiləcəkşeyləriöyrənməyə həsrolunmuşsunuzvəbunaçoxvaxtayırırsınızQeyd etməyədəyərolandigərhadisələridəsizədanışmağa çalışacağamki,onlarıoxuyaraqsəyinizəgörəənyüksək mükafatıəldəedəbiləsiniz