Aymara - The Power of the Tongue - Good and Evil

Page 1


Laxrach’amapa

Pentateucosatqellqata

Ukanaktuqiwjanjudiöpkisukaislanakaxuraqinakaparjaljatäna;sapamayniwaruparjama, familianakaparjama,markanakapansa.UkanakaxCamchachanwawanakapawa,familianakaparjama, arunakaparjama,markanakaparjama,markanakaparjamaJupanakastiSemchachanwawanakapawa, familianakaparjama,arunakaparjama,oraqenakaparjama,markanakaparjama.Génesis10:5,20,31 qillqatanaka

MoisesastiTatituruwsäna:Tatay,janiwnayajjarunakparlirïkti,janirakiwjichhakamasa, janirakiwservirimarparlktati,janukastik'achatparlirïtwa,k'achatk'achatparlirïtwaTatituxjuparux sänwa:¿Khitisjaqinlakaplurpacha?¿Khitirakamuturusa,oqaranakarusa,uñjirinakarusa,janukax juykhürunakarusaluraspa?¿janitnayajjTatitujja?Éxodo4:10-11qillqatanxa

Ukampisjaniwkhitiisraelitanakarusmäallqamarixlakapch'allxtaykaniti,jaqirusa,uywanakarusa. Éxodo11:7qillqatanxa

TatituDiosamaruxjaniwkusisiñampi,kusisiñampiyupaychktati,taqikunanwaljaluräwinakaplayku UkatpïTatituxjumacontrakhitankiukauñisirinakamaruxmanq'atawtjata,umatpharjata,q'alajan isinïsa,taqikunatpist'ayasa,mähierroyugokunkamaruchani,jumartukjañkama.Tatituxjaya chiqat,akauraqitukuyatmämarkajumarnuwjani,kunjamtïmäáguilat'ijtkiukhamamämarka, kawkïrmarkatixlaxrapjanamuykäta;Deuteronomio28:47-49qillqatanxa

Isturya

TaqijaqinakaxMaquedamarkanJosuéchachanutaparuwsumankañankutt'apxäna,janiwkhitis israelitanakatmaynirusarskänti.Josué10:21liytʼañataki

Ukatstimarkaruxumaruwirpäna,TatituxGedeonaruxsänwa:Khititixlakapampumatt'ant'kixa, kunjämtixmäanunt'ant'kiukhama,juparuwsapaksayt'ayätaukhamarakiwkhititixqunqurt'asis umañatakqunqurt'asiskiukaxaJueces7:5qillqatanxa

TatitunAjayupaxnaytuqiwparli,arupastilaxraxanutjarakïnwaIsraelanDiosapaxsänwa,Israelan Qalapaxnayaruwparlitu:“Khititixjaqinakxarapnaqkiukaxchiqaparsarnaqañapawa,Diosar axsarañampiwapnaqañapa”sasa.2Samuel23:2-3liytʼañataki

ArtajerjesreyinurunakapanstiBislam,Mitredat,Tabeel,maynimasinakapampixPersiamarkan ArtajerjesreyiruwqillqapxänaCartanqillqatäkiukaxsirioarutqillqatänwa,sirioarut jaqukipatarakïnwa.Esdras4:7liytʼañataki

Nayasa,markajasa,t'unjatäñasataki,jiwayatäñasataki,jiwañasatakisaljatätanwaUkampis esclavonakataki,esclavonakatakisaljapxirïtaukhaxa,lakaxkatxaruyätwa,uñisirinakaxjanisreyin janwaltʼäwinakapaskichañjamäkchïnxa.Esdras7:4liytʼañataki

Chapararu

Jumaxlaxrat'aqhisiñatimantatätawa,janirakiwt'unjäwixpurinkanitiukkhaxaxsarkätatiJob5:21 qillqatanxa

Yatichapxita,nayastilakaxatkatxarurakï,ukatstikunajanwalt'äwintixpantjasitaxuk amuyt'ayarakita.Job6:24qillqatanxa

¿Janwalilurañaxlaxrajanutjiti?¿janitnayangustojajjjanwalinakamuyaspa?Job6:30qillqatanxa

¿Khitiraknayarachikt'asirakinisti?jichhasti,nayatixlakaxkatxaruristxa,ajayujaytxäwasasaJob 13:19qillqatanxa

Lakamaxjuchanakamawparli,k'arijaqinlakapsaajlliraktawa.Job15:5qillqatanxa

Janwalilurañaxlakapanmuxsakïkchisa,lakapmanqhanimantatäkchisa;Job20:12qillqatanxa

Jupastiasnunakanvenenopch'uqt'ani,katarilakapawjuparjiwayaniJob20:16qillqatanxa

Lakajastijaniwñanqhaarskaniti,janirakiwlakajassallqjañarskaniti.Job27:4qillqatanxa

Jach'ajilïrinakaxamukt'apxäna,lakapaxlakapataruwch'allxtasïna.Job29:10qillqatanxa

Jichhajjnayajjlakajjjistʼarasjjtwa,lakajjajjlakajjaruwparli.Job33:2qillqatanxa

¿Jumastileviatanmäanzuelompiapsusmati?¿Janukaxlaxrapamäcordónukampapaqt'ata?Job 41:1qillqatanxa

Lakapanxjaniwchiqachuymanïñaxutjkiti;chuymapanxawaliñanqhalurañawa;kunkapaxmä jist'aratsepulturawa;jupanakaxlakapampiwjach’añchasipxi.Salmos5:9qillqatanxa

Lakapaxñanqhachawinakampi,sallqjañampi,sallqjañampiphuqt'atawa,lakapmanqhanxajanwali lurañanaka,inamayalurañanakaSalmos10:7qillqatanxa

Tatituxtaqijach'ajach'atukurlakanakapsa,jach'ajach'atukurarunakparlirlakaruskhuchhuqaniwa: Salmos12:3

Jupanakastisapxiwa:Laxrampiwatipjañäni;lakasaxjiwasanakkiwa:¿khitisjiwasanakanapnaqixa? Salmos12:4qillqatanxa

Khititixjanlakapampijanwalinaklurki,janirakiwjaqimasiparjanwalinaklurkiti,janirakiwjaqi masiparjisk'achasirïkiti.Salmos15:3qillqatanxa

Ch'amajaxmäsawuñt'ant'jamwañt'atawa;lakajastilakajaruwch'allt'asi;Jumawjiwañlaq'arirptasta” sasa.Salmos22:15qillqatanxa

Jaqinjach'ajach'atukuñapatjamasatimantäta,yaqhaarunakjanwalt'ayasiñatmäpabellónukan jamasatimantäta.Salmo31:20qillqatanxa

Lakamjanwalinakatjark'aqasim,lakamarjank'arinakparlañatjark'aqasimSalmos34:13 qillqatanxa

Ucatnayanlajjrajjajjtaqeuruwjumanaskikankañamatparlani,jachʼañchäwimatsaSalmos35:28 qillqatanxa

Askijaqinlakapaxyatiñkankañparli,laxrapastaripañtuqitparli.Salmos37:30qillqatanxa

(Jedutúnsatjach'amusicaruxDavidanSalmopawa)Nayastisaraktwa:“Nayawthakinakajat amuyaskä,janlaxrajampijucharpuriñajataki.Salmos39:1qillqatanxa

Chuymajaxnayatakixwalijunt’upunïnwa,ninanakhantatamuyt’askayätaukhaxa,laxrajampiwarsta, Salmos39:3

(SoshannimmarkanjilïrMusician,Coréchachanwawanakapataki,Maschil,Munasiñanakan q’uchupa)Chuymajaxmäsumaamtaruwuñt’ayi:kunanaktixreyinllamkt’ktaukanakarsta:laxrajax wakicht’atqillqirinplumapawa.Salmos45:1qillqatanxa

Jumaxlakamjanwaliruwkatuyasta,lakamaxsallqjañaruwtukuyiSalmos50:19qillqatanxa

Wilajuchatqhispiyita,Diosay,qhispiyasiñaxanDiosaxa,laxrajastiaskikankañatjach'atq'ucht'ani Salmos51:14qillqatanxa

Lakamaxjanwalinakamuyt'ayi;mäfilonavajaukham,sallqjañampirnaqasaSalmos52:2 qillqatanxa

Taqimanq'antirarunakmunastawa,sallqjirlaxraSalmos52:4qillqatanxa

Tatay,t'unjam,laxranakaparust'aqanuqt'am,markannuwasiñanaka,ch'axwañanakuñjtasasa Salmo55:9qillqatanxa

Nayanalmajaxleonanaktaypinkiwa,ninanakhantatjaqinaktaypinikiskta,jupanakankisunakapax lanzanaka,flechanaka,laxrapasmäch'iwiespadaukhamawa.Salmos57:4qillqatanxa

Jupanakastilaxranakapmäespadaukhamchʼallxtayapxi,arconakapkʼuchupxarakiflechanakap chʼallxtañataki,kʼallkʼuarunakampi:Salmos64:3

Ukhamatwalaxranakapliwxatapxani,taqikhitinakatixjupanakaruñjapkiukanakaxjaltxapxani. Salmos64:8qillqatanxa

Lakajampiwjuparart'asiyäta,lakajampiwjach'añchatäna.Salmos66:17qillqatanxa

Ukhamatkayumaxuñisirinakamanwilaparch'allt'atäñapataki,anunakanlakapasukawilamp ch'allt'atäñapatakiSalmos68:23qillqatanxa

Lakaxastiurutpachaskikankañamatparlani,jupanakaxp'inqachatäpxiwa,phinq'achatäpxiwa,jan walinakthaqhapkituSalmos71:24qillqatanxa

Lakanakapalaxpacharuñtatuñt'ayasipxi,laxrapasakauraqinsarnaqarakiSalmos73:9qillqatanxa

Ucampisjupanacajjlakapampiwjuparjach'añchapjjäna,lajjrapampiwk'arisipjjänaSalmo78:36 qillqatanxa

Janwalijaqinakanlakapasa,sallqjirinakanlakapastinayacontrawjist'arasi,k'ariarumpiwnayat parlapxitu.Salmos109:2qillqatanxa

Lajjrajjajjarumatwaparlani,taqemandamientonakamajjcheqapäjjewa.Salmos119:172qillqatanxa

Tatay,k'arilakanakatsa,sallqjirilaxranakatsaqhispiyamSalmos120:2qillqatanxa

¿Kunasjumarchuratäni?¿Janukaxk'ariaru,¿kunaraklurapxätamsti?Salmos120:3qillqatanxa

Lakanakajastilarusiñampiwphuqhantäna,lakajastiq'uchuñampiwphuqhantäna,ukatstiyaqha markanakarsapxarakïnwa:“Tatituwjupanakatakjach'aluräwinaklurawayi”sasaSalmos126:2 qillqatanxa

Janitïjumatamtaskäukkhaxa,lakajaxlakaxpataruwch'allxtañapa;NayatixJerusalénmarkarjan munaskäti,jach'akusisiñajatsipansa.Salmos137:6qillqatanxa

Nayanlajjrajjanjjajaniwmäarusutjkiti,janukasti,Tatay,jumawuksumyatta”sasa.Salmos139:4 qillqatanxa

Jupanakastimäkatariruñtatawlaxranakapch'uqt'ayasipxi;adersukanvenenopaxlakap manqhankiwaSelahkullakaSalmo140:3qillqatanxa

Tatituxakasuxtauñisiñawa:Jïsa,paqallquxjupatakixajjtaskañawa:jach'ajach'atukuña,k'arilaxra, janjuchaniwilawartasiriamparanaka,janwaliamuyunakamuyt'irchuyma,janwalilurañanakar t'ijtirkayunaka,k'ariyatiyiri,k'ariyatiyiri,jilatanakataypinch'axwañyapuchirinaka.Proverbios 6:16-19qillqatanxa

Janwaliwarmitjark'aqasiñataki,januñt'atwarminlakapanlakapatjark'aqasiñatakiProverbios6:24 qillqatanxa

Askijaqinlakapaxsumaqullqiruñtatawa,ñanqhajaqinchuymapaxjuk'avaloraniwaProverbios 10:20qillqatanxa

Chiqaparuñjirjaqinlakapaxyatiñkankañchuri,ukampisjanwalilaxrapaxch'uqt'atäniwa Proverbios10:31qillqatanxa

Mäespadampich'uqt'atjaqiruñtatawparli,ukampisyatiñanlakapaxk'umarawa.Proverbios12:18 qillqatanxa

Chiqalakaxwiñayatakiwch'amanchatäni,ukampisk'arilaxraxmäjuk'apachatakikiwa.Proverbios 12:19qillqatanxa

Yatiñanlakapaxyatiñkankañapampiwch'amanchasi,ukampisjanamuyt'anjaqinakanlakapaxjan amuyt'asirarunakwarxatiProverbios15:2qillqatanxa

Sumalaxraxjakañquqawa,ukampisjanwaliarunakaxajayunp'akintatapawaProverbios15:4 qillqatanxa

Jaqinchuymapanwakichäwinakapa,laxrapanjaysäwipa,Tatitunjuti.Proverbios16:1qillqatanxa

Janwaliluririxk'arilakanakaruwist'i;K'arijaqixjanwaliaruruwist'iProverbios17:4qillqatanxa

Khititejjjanwalichuymanïkiukajja,janiwkunaaskinaksajikjjatkiti,janwaliarunakanïkiukajja,jan waliruwpurtʼasi.Proverbios17:20qillqatanxa

Jiwañasa,jakañasalaxrach'amapankiwa,ukalaxramunirinakastiukaachupmanq'apxani Proverbios18:21qillqatanxa

Kʼarilakampitesoronakkatoqañajjinamayakiwa,jiwañthaqirinakanyaqhacheqanakarliwjjatatapa. Proverbios21:6qillqatanxa

Khititejjlakapsa,lakapsajarkʼkiukajja,janwaltʼäwinakatjarkʼaqaraki.Proverbios21:23qillqatanxa

Jayapacienciampiwmäpríncipeamuyt'ayasi,llamp'ulakaxch'akhap'akjasi.Proverbios25:15 qillqatanxa

Nortetuqinkirthayaxjalluruwalisnuku,ukhamarakiwcoleratajanupaxqhipharkirlaxraruxalisxi. Proverbios25:23qillqatanxa

K'arilaxraxt'aqhisiyatjaqinakaruxuñisi;Lakajach'ajach'atukuñastit'unjaraki.Proverbios26:28 qillqatanxa

Qhipüruxmaynirtuqinuqkiukaxjuk'ampkhuyapt'ayatäniwa,laxratuqitjach'añchiritsipansa Proverbios28:23qillqatanxa

Yatiñkankañampiwlakapjist'ari;laxrapanstikhuyapayasiñkamachiwutjiProverbios31:26 qillqatanxa

Lakamax,chachaja,misk'ich'uqiruñtatjaquqani,misk'impilechempilaxramanqhankiwa; isinakamanthujsapaxLíbanomarkanq'aphipjamawa.CantarCantar4:11liytʼañataki

Jerusalénmarkaxt'unjatawa,Judámarkaxt'unjatawa,laxranakapasa,luratanakapasaTatiturcontraw sayt'asi,jupanjach'akankañapjach'añchañatakiIsaías3:8qillqatanxa

TatituxEgiptoqutanlakapq'altukjani;jach'athayapampiwjawirpatxaruamparapampluqxatani, paqallqujawiranakaruwjawq'jani,ukatstijaqinakarwañt'ayarakiniIsaías11:15qillqatanxa

Lakach'akhanakampi,yaqhaarumpiwakamarkarparlani.Isaías28:11qillqatanxa

Uñtapxam,Tatitunsutipaxjayachiqatjuti,colerasiñapampixnakhantata,q'ipipaxwalich'amawa, lakapascolerasiñampiwphuqt'ata,laxrapasmäninanakhantayañjamawa:Isaías30:27

Chuymach'allxtayirinakanchuymapastiyatiñyatiñwaamuyani,t'aqhisirinakanlakapasaqhana arsuñatakixwakicht'atäxaniwaIsaías32:4qillqatanxa

Profetanaka

Janiwmäqhurumarkaruñjkätati,janamuyt'añjamäkiukatsipansjuk'ampch'ullqhiarunakanïpkiuka marka;janamuyt'añjamäkiukalaxrat'axllirt'atasasa.Isaías33:19qillqatanxa

Ucapachastich'uqt'irixq'añunakjamawt'ijtxani,amutunakanlaxrapasq'ucht'aniwa,wasaranumax jalsuni,jawiranakaswasaranmistuni.Isaías35:6qillqatanxa

Kunapachatixpisinkirinakasa,pisinjakasirinakasaumathaqkani,janirakumaxutjkani,laxrapas umatpharjatäkaniukkhaxa,nayaTatituxjupanakarist'ä,IsraelanDiosapaxjaniwjupanakarjaytkäti. Isaías41:17qillqatanxa

Nayapachpawjuramentolurta,lakajatchiqaparsarnaqañarunakaxmistuwayxi,janiwkutt'anxaniti: Taqiqunqurinakaxnayaruwqunqurt'asipxani,taqilaxranakawjuramentolurapxani”sasa.Isaías 45:23qillqatanxa

TatituDiosaxyatirinakanlakapchuritu,qarjatajaqirmäaruyatiyañyatiñataki.Isaías50:4 qillqatanxa

Janiwkunaarmasjumacontraluratäkaniti;Juchañchañurunjumacontrasaytʼkaniukaarunaksa juchañchäta”sasaAkaxTatitunluqtirinakapanherenciapawa,jupanakanaskikankañapaxnayatjuti, sasawTatituxsaraki.Isaías54:17qillqatanxa

¿Khitimpisjumanakaxanatt'apxtaxa?¿Khitiruslakapjach'aptayapxtaxa,ukatstilaxraapsusipxta? ¿janitjumanakaxjuchalurañanwawanakapäpkta,kʼarijaqinakäpkta,Isaías57:4

Amparanakamastiwilampiq'añuchatawa,amparanakamastiñanqhalurañampiq'añuchatawa; lakamaxk'arinakarsu,lakamaxjanwaliarunakarsuIsaías59:3qillqatanxa

Nayajjyattwaluräwinakapsa,amuyunakapasa,jutaniwa,nayajjtaqemarkanakaru,aruparlirarunak tantacht'äJupanakastijutapxaniwa,nayanjach'akankañaparuñjirisasaIsaías66:18qillqatanxa

Ukatk'arinaklaykuxarcopuñtatawlaxranakapk'uchuntapxi,ukampisjaniwakauraqinchiqa yatichäwinaklaykuxch'amanïpkitiJupanakastijanwalitjanwaliruwsarapxi,janiwnayar uñt'apkituti,sasawTatituxsaraki.Sapamayniwjaqimasiparuxsallqjapxani,janirakiwchiqak arsupkaniti,k'arinakparlañyatichapxi,ñanqhalurañarusqarjasipxiwaJeremías9:3,5qillqatanxa

Lakapaxmäflechampimistuniruñtatawa;sallqjañparli,maynixjaqimasiparuxlakapampiw sumankañampparli,ukampischuymapanxsuyt'iwaJeremías9:8qillqatanxa

Jupanakastisapxarakïnwa:Jutapxam,Jeremíascontraamtañasataki;Kamachixjaniwsacerdotet chhaqkaniti,janirakiwyatiñanjaqitiwxt'añasa,niprofetanarupaschhaqkaniti.Jutapxam,laxrapamp jawq'japxañäni,janirakkunaarunaksaist'apxañäniti.Jeremías18:18qillqatanxa

¿Janitnayanarunakajajjninaruñtasitäki?sasawTatituxsaraki;¿Ukatmämartilloxqalap'akjaski ukhama?Ucatwanayajjprofetanakaruñisjjta,jupanakajjsapamayniwjaqemasipatarunacajj lunthatasipkisasa.Uñtapxam,nayaxprofetanakaruwuñistxa,jupanakaxlaxranakapapnaqapxi, sapxiwa:“Jupawsiwa”sasa.Khitinakatixk'arisamkanakarsupkiukanakaruxuñisiñajawa,k'ari samkanakatyatiyirinaka,k'arinaktuqi,k'arisiñanakapampi,markajaruspantjasiyayapxi;ucampis janiwnayajjjupanacarojjkhitancti,janirakiwjupanacarojjcamächiti,ucatwajupanacajjjanaca marcarojjaskïcaniti”sasawTatitojjsarakiJeremías23:29-32qillqatanxa

Chuchuqirwawanlakapaxumatpharjasisawlakapch'uqt'asi,jisk'awawanakaxt'ant'amayipxi,janiw khitist'ant'ap'akjkiti.Lamentacionanaka4:4liytʼañataki

Lakapataruwlakamarch'uqt'ayä,ukhamatamukt'añamataki,janirakiwjupanakar chiqachasirïñamataki,jupanakaxkutkatasirutakïpxiwa.Ezequiel3:26qillqatanxa

Wawanakaxjaniwkunajanwalt'äwinïpkänti,janukastisumamunatäpxänwa,taqiyatiñan yatiñaninaka,yatiñank'ariyatiñaninaka,cienciatuqitamuyt'irwawanaka,ukatreyinpalaciopan sayt'asiñyatiñanipxänwa,jupanakarcaldeonakanyatiqañapyatichapxañapänwaDaniel1:4 liytʼañataki

Jupanakaxkutt'anipxaniwa,ukampisjaniwAltupataru,mäsallqjirarcoukhamuñt'atäpxiwa, jilïrinakapaxlaxrapancolerasiñaplaykuxespadampiwjiwarayasipxani,Egiptouraqinxaakat sawkasipxaniOseas7:16qillqatanxa

Ukatstimäjaqintiyupawutatch'akhanakapsuñapataki,phichhantirjaqimpi,utajak'ankirjaqirux sani:“¿Jumampixutjiti?”Jupastisaniwa:‘Janiwa’sasa,ucatstisaniwa:‘Lakamatkatthapisim,janiw Tatitunsutiparsksnati’sasa.Amós6:10qillqata

Ukamarkanqamirjaqinakaxnuwasiñampphuqt'atawa,ukanjakirinakaxk'arinakarsupxi, lakanakapassallqjatawaMiqueas6:12qillqatanxa

Jumaxñanqhauñjañatsipansajuk'ampq'umanayranïtawa,janirakiwñanqhalurañanaksa uñch'ukkasmati,¿kunatsasallqjirinakaruñch'ukiskta,laxramaruskatxarustasti,kunapachatïñanqha jaqixjupatsipanjuk'ampaskijaqirmanq'antkiukhaxa?Habacuc1:13qillqatanxa

Israelanqhipharkirjaqinakaxjaniwñanqhalurapxkaniti,janirakiwk'arinaksaparlapkaniti;janirakiw lakapansallqjirilaxrapasutjkaniti,jupanakaxmanq'asipxani,ikipxarakini,janirakiwkhitisjupanakar axsaraykaniti”sasaSofonías3:13qillqatanxa

Ukajanwalt'äwiwTatituxJerusalénmarkampinuwasirjaqinakarjiwayaniJach'anakapax kayunakapansayt'atäkasintukjatäniwa,nayranakapasp'iyanakapantukjatäniwa,lakapaslakapan tukjatäniwa.Zacarías14:12qillqatanxa

Evangelionaka

UkatstiJesusaxjaqinaktaypityaqharuwirpxaruwayäna,ukatamparanakapjinchuparuchasïna, ukatstithuqhuntasinlakapllamkt'änaMarcos7:33qillqatanxa

Ukspachawjinchunakapaxjist'arasïna,lakapanch'akhapasjist'aratäxänwa.Marcos7:35qillqatanxa

Ukachimpunakaxiyawsirinakaruwarktani;Nayansutixaruwsaxranakarjaqunukupxani;machaq arunakparlapxani;Marcos16:17qillqatanxa

Ukspachawlakapaxjist'arasïna,lakapasjist'arasïna,ukatstiDiosarjach'añchäna.Lucas1:64 qillqatanxa

Ukatstijach'atart'asisawsäna:Abrahanawki,khuyapt'ayasita,Lazaroruwkhithani,ampar luk'anapumaruch'allt'añapataki,lakaxthayt'añapatakiNayastiakaninant'aqhisiyatawuñjasta Lucas16:24qillqatanxa

Jerusalénmarkanjja,ovejanakaljañutajakʼanjja,mäestanquewutji,ukaestanquejjhebreoarunjja Betesdasatawa,ukaestanquejjphesqaverandanirakïnwaJuan5:2liytʼañataki

Apostolanakanluratanakapa

UcatstiJerusalenanjakirinakanyatipjjänwa.kunatixukayapuxjupanakanchiqaparuparjamax Aceldamasatawa,mäarunxwilayapusatawaHechos1:19qillqatanxa

Ukatstininaruñtatlaxranakawuñstäna,sapamayniruwqunt'asïnaTaqeniwQullanAjayunphuqt'at uñjasipxäna,ukatstiyaqhaarunakparlañqalltapxäna,kunjämtixAjayuxjupanakararskänaukhama ¿Kunjamaraksapamaynixpachpaarunakasatist'tansti,kawkïrarutixyurktanukaarunakxa?Creta markankirinakaru,árabemarkankirinakaru,Diosanmuspharkañluräwinakaparunakasatparlir istʼtanjja.Hechos2:3-4,8,11qillqatanxa

Davidaxjupatparli:“NayaxnayratpachTatituruñjta,jupaxkupïxajankiwa,janiwnayarchuym ch'allxtayaskti.ukatsti,jañchixaxsuyt'äwimpiwsamarañapa,jumatixjaninfiernonalmaxarjaytkätati, janirakiwQullanDiosamaruxt'unjañapsajaytkätatiHechos2:25-27qillqatanxa

Jupanakastiyaqhaarunakparlirist'apxänwa,Diosarjach'añchapxarakïna.UkatPedroxsarakïnwa: ¿Khitisumajark'aspa,jiwasanakjamaQullanAjayunkatuqapkiukanakanjanbautisasipxañapataki? Hechos10:46-47qillqatanxa

Pabloxjupanakaramparanakapluqxatasinxa,QullanAjayuxjupanakxarpurintäna.Jupanakasti yaqhaarutwaparlapjjäna,profecíaarunakparlapjjarakïna.Hechos19:6qillqatanxa

Ukatsti,Pabloxescaleransayt'asisinamparapampiwjaqinakaramparapampuñacht'ayäna.Ukatstimä jach'aamukt'ayapxäna,ukatstihebreoarutjupanakarsäna:Hechos21:40sasa

(Hebreoarutjupanakarparlatapist'asaxjuk'ampiwamukt'apxäna

Taqeniworaqerliwxatatäxtanxa,mäaruist'ta,jupastihebreoarutwaakhamsäna:“Saulo,Saulo, ¿kunatsaarknaqapxista?jumatakixch'amawch'akhanakarch'allt'añaxaHechos26:14qillqatanxa

Cartanaka

Kunkapaxmäjist'aratsepulturawa;laxranakapampiwsallqjapxi;asnunakanvenenopaxlakapan manqhankiwa:Romanos3:13

Qellqatanjjasiwa:“Nayajjjakaskta,Tatitojjsiwa,taqeqonqoriwnayaraltʼasini,taqelajjranakajj Diosararsusipjjaniwa”sasaRomanos14:11qillqatanxa

Mayniruxmilagronakluraña;yaqhaprofeciaru;mayniruajayunakamuyt'añataki;maynirukunayman kastaarunaka;maynirustiyaqhaarunakamuyt'ayañataki:Diosaxiglesianyaqhipanakaruw utt'ayaraki,nayraqataxapostolonaka,payïrinxprofetanaka,kimsïrixyatichirinaka,qhipatsti milagronaklurañanakchurapxi,ukatstiqullañchuräwinaka,yanapirinaka,gobiernonaka,kunayman arunakuñt'ayirinaka.¿Taqiqullañchuräwinakaxutjiti?¿taqinisyaqhaarunakparlapxi?taqiniw qhanañchapxi?Ukampissumawaxt'äwinakmunapxam,ukampisjuk'ampsumathakhi uñacht'ayapxsma1Corintios12:10,28,30-31qillqatanaka

Jaqenakanangelanakapampi,angelanakanarupampisparlkchiyätsa,janismunasiñaxutjkchituxa,mä broncephust'ata,janukaxplatillophust'iruñtatawtukuwaytaMunasiñaxjanipuniwtukuskiti, ukampisprofecianakaxutjchixa,tukusxaniwa;yaqhaarunakutjaskchisa,tukusxaniwa;yatiñaxutjchi janukaxchhaqtxaniwa.1Corintios13:1,8qillqatanxa

1Corintios14liytʼañataki

1Munasiñanakarktapxam,Diosaryupaychañtuqitchuräwinakmunapxam,janukastiprofecía arunakyatiyapxam

2Khititejjjanuñtʼataruparlkiukajja,janiwjaqenakarparlkiti,janukastiDiosaruwparli,janiw khitisjuparamuykitiUcampisajayuparjamawimantatarunakparli

3Khititejjprofecíaarunakparlkiukajja,jaqenakarchʼamañchtʼañataki,ewjjtʼañataki, chuymachtʼayañatakiwparli.

4Khititejjjanuñtʼataruparlkiukajja,jupapachpawchʼamañchasiUkampiskhititixprofecíaarunak arskiukaxiglesiaruwch'amañchi.

5Nayaxtaqiniwyaqhaarunakparlapxañammunta,janukastijumanakaxprofecíaarunak arsupxañammunta,khititixprofecíaarskiukaxjuk'ampjach'awa,yaqhaarunakparliritsipansa,jan amuyt'kaspa,ukhamatiglesianch'amanchañapataki.

6Jichhastijilatanaka,jumanakatejjyaqhaarunakparlirjutapjjäjja,¿kunaaskinaksanayajjjumanakar yatiyapjjäma,janitejjqhanañchäwimpi,yatiñampi,profeciampi,janukajjyatichäwimpiparltʼapjjäma?

7Janijakañchuriryänaka,arpajanukaxarpajanist'añapataki,janist'añapataki,¿kunjamarakarpa phust'atasyatispasti?

8Trompetatejjjansumistʼaspaukhajja,¿khitiraknuwasiñatakwakichtʼasispa?

9Jumanakasti,janitixjanamuyt'kayaarunaklakatarsupkätaxa,¿kunjamarakkuntïarsutäkiuk yatipxasmasti?jumanakaxalaxpachanparlapxätasasa.

10Inasakapachankunaymanarunakaxutjchispa,janiwmaynisjanamuytʼasirïkchiti

11Ukhamasti,nayatixukaaruxkamsañsmuniukjanyatktxa,khititixaruparlkiukatakixnayax yaqhamarkankirjaqïristwa,khititixparlkiukaxnayatakixyaqhamarkankirjaqïniwa.

12JumanakaxukhamarakiwDiosaryupaychañtuqittaqichuymchurañmunapxtaxa,iglesiar ch'amañchañmunapxañamataki.

13Ukatpïkhititixjanuñt'ataruparlkiukaxmäaruqhanañcht'añapatakmayispan

14Nayatixmäjanuñt'atarutmayisstaxa,ajayujaxmayisxiwa,ukampisamuyt'añaxjaniwachuyi

15Ukhamajj¿kunasukajja?Nayastiajayumpiwmayisirakï,amuyt'asirchuymampiwmayisirakï: Ajayumpiq'ucht'arakï,amuyt'asirq'ucht'arakï

16Jumatixajayunbendiciskätaukkhaxa,¿kunjamarakjanyatxattʼatjaqinakanutapankaskiukax Aménsaspastiyuspärañamatxa,janiwkuntïsisktaukamuykchixa?

17Chiqpachansayuspärasirïtaxa,maynïristijaniwch'amanchatäkiti

18NayajjDiosajaruwyuspärta,jumanakatsipansayaqhaarunakparlarakta.

19Ucampiscongregacionanjja,nayajjphesqaarunakwaamuytʼañajampiparlañmunta,ukhamat arujampiyaqhanakaryatichañataki,januñtʼatarunakparlañatsipansa.

20Jilatanaka,janamuyt'añanwawanakäpxamti,ukampisjanwaliamuyunwawanakapäpxam.

21KamachirjamaxaQillqatansiwa:“Yaqhaaruparlirjaqinakampi,yaqhalakanakampiwakamarkar parlaskä”sasa.ukampistaqikhitinakatixmunapkiukanakatakixjaniwist'apkituti,sasawTatitux saraki

22Ukhamasti,yaqhaarunakparlañaxmächimpuwa,janiwiyawsirinakatakikiti,janukastijan iyawsirinakatakikiwa.

23Taqpachiglesiaxmächiqartantacht'asipxaspa,taqiniwyaqhaarunakparlapxaspa,janyatxatt'at jaqinakasjanukaxjaniyawsirinakasmantanipxaspaukhaxa,¿janitjumanakaxloqtatäpxtam sapxaspa?

24Ukampistaqiniwprofecíaarsupxani,janiyawsiri,janukaxjanyatxatt'atjaqismantaniukhaxa, taqeniruwjuchañchatäni.

25Uqhämawchuymapanimantatanakapajjuñachtʼayasi;UkhamatwaajanuparaltʼasisinDiosar yupaychjjani,Diosajjjumanakancheqpachutjatapyatiyarakini

26Ukhamasti,¿kunjamarakjilatanaka?kunapachatixtantachasipktaukkhaxa,sapamayniwmä salmoapt'asipxäta,mäyatichäwinïpxaraktam,mäarunïpxaraktam,mäqhanañchäwinïpxaraktawa, mäqhanañchäwinïpxaraktawa.Taqikunasch'amañcht'atäpan.

27Maynitixmäjanuñt'ataruparlchixa,paninijanukaxkimsatjuk'ampi,sapamayniru;ukatmaynix qhanañchañapawa

28Ucampisjankhitirusarst'irisutjkchejja,iglesianamukt'añapataqui.Jupapachparu,Diosampi parlt'pan

29Profetanakajjpäjanukajjkimsaparlapjjpan,maynistijuzgapjjpan.

30Maynitixukajak'anqunt'atäskiukarkunsyatiyaschixa,nayrïrjaqixamukt'pan.

31Taqeniwmaynitmaynikamprofecianakparlapjjasma,ukhamattaqenisyateqapjjañapataki, taqenischuymachtʼatäpjjañapataki.

32Ukatprofetanakanajayunakapaxprofetanakaristʼapxiwa

33Diosajjjaniwchʼajjwañanakutjaykiti,janukastisumankañawutjayaraki,kunjamtïqollan iglesianakantaqeiglesianakapajjlurapkiukhama.

34Warminakamajjiglesianakanamuktʼapjjpan,janiwparlañajjwakiskitiucampisjupanacarojj ist'atäpjjañapataquiwmayt'atäpjje,cunjämtejjleyinacajjsiskiukhama.

35Jupanakatixkunyateqañmunapxchixa,chachaparutanjiskt'asipxpan,warminakaniglesian parlañaxwaliphinq'achañawa.

36¿Kunas?¿Diosanarupajjjumanakatmistuni?¿Janukaxjumanakarukiwjuti?

37Maynitixprofetäkaspasa,janukaxajaytuqityatxattʼatäkaspasukhamamuyaschixa,kuntïnayax jumanakarqillqapksmaukanakaxTatitunkamachinakapätapyatipxpan.

38Ukampismaynitixjanyatkchixa,janyatkpan

39Ukhamastijilatanaka,profecíaarunakparlañmunapxam,janirakyaqhaarunakparlañsa jark'apxamti.

40Taqikunassumak'achachata,sumalurt'atäpan

UkattaqiarunakarsupxañapatakiJesucristoxTatituwa,ukhamatDiosAwkinjach'añchañapataki Filipenses2:11qillqatanxa

JumanaktaypitmaynitixDiosaryupaychañmunirïkaspasukhamamuyaskchixa,laxrapsajan jark'aqaspa,janukastichuymaparsallqjchixa,akajaqinyupaychäwipaxinamayakiwa.Santiago1:26 qillqatanxa

Ukhamarakiwlaxraxmäjisk'ach'akhaxa,jach'ajach'atukuñanakatjach'añchasi.¡Uñtapxam,kunja jach'asmäjisk'aninaxnakhanti!Laxraxmäninawa,janwalinaklurirakapacha,ukhamarakiwlaxrax jiwasanjanchinaktaypinxa,taqpachjanchirq'añuchañataki,ukatstininanakhantayaraki.ukatsti infiernonninampnakhantatänwa.Taqikastauywanaka,jamach'inaka,katarinaka,lamarqutanutjki ukayänakaxmanq'antatäxiwaukaxjanapnaqañjamjanwaliwa,jiwayirvenenompiphuqt'ata UcampistiDiosAwquiruwjach'añchapjjta;UcampistiDiosaruñtasitluratäpkiukajaqenakarojj ñanqhachtanjjaPachpalakatbendicionampi,ñanqhachasiñampiwmistuJilatanaka,akanakaxjaniw ukhamäñapäkiti.Santiago3:5-10qillqatanxa

Khititixjakañmunaski,sumaurunakuñjañmunkiukax,lakapjanwalitjithiqtañapawa,lakapsajan sallqjañapataki:1Pedro3:10

Wawanacajja,janarumpi,janarumpimunasipjjañäniti;janukastiluratanakampi,chiqampi1Juan 3:18liytʼañataki

Apocalipsisqillqata

Ukatstimämachaqq'uchuq'uchupxäna,akhamsasa:“Jumawukalibroaptasinsellonakjist'arañax wakisïta,jumaxjiwayatätawa,wilamampiwDiosarqhispiyapxista,taqikastajaqinakata,kunayman arunakasa,taqimarkanakata,taqimarkanakataApocalipsis5:9qillqatanxa

Ukaqhipatsti,mäjach'ajaqiwuñjta,jankhitisjakt'kaspa,taqimarkanakata,kunaymankasta jaqinaka,kunaymanarunakparlirinaka,jupanakaxtrononayraqatan,Corderonayraqatan sayt'atäsipkäna,janq'uisimpisthapt'ata,amparanakapanpalmeranakampi.Apocalipsis7:9 qillqatanxa

Jupanakastimäreyinïpxänwa,ukareyistijanmanqhankirp'iyanangelapawa,hebreoarunstiAbadón satawa,griegoarunxaApoloyonsatawaApocalipsis9:11qillqatanxa

Jupastisarakituwa:“Waljamarkanaka,yaqhamarkanaka,reyinakannayraqatapansawasitatprofecía arsüma”sasa.Apocalipsis10:11qillqatanxa

Ukatstikimsauruchikataniwjiwatjanchinakapuñjapxani,janirakiwjiwatjanchinakaparsepulturar uchatäñapmunapkaniti.Apocalipsis11:9qillqatanxa

Juparuxqullanjaqinakampnuwasiñapataki,jupanakaratipjañapatakiwchurasïna.Apocalipsis13:7 qillqatanxa

Ukatstiyaqhaangelaruwalaxpachantʼijtiruñjta,wiñaysumayatiyäwiaptʼata,akauraqin jakirinakaru,taqimarkanakaru,wilamasinakaru,aruparlirinakaru,jaqinakaryatiyañataki, Apocalipsis14:6

Phisqïrangelastiukajach'ajach'aarunqunt'asiñutaparuwvasopwarxatänareinopaxch'amakan phuqhantatänwa;Jupanakastit'aqhisiñatlakanakapch'uqt'asipxäna,JesusaxhebreoarutArmagedón satäkisukachiqaruwtantacht'änaApocalipsis16:10,16qillqatanxa

Jupastisarakituwa:“Uñjktaukaumaxkawkhantixq'añuwarmixqunt'atäkiukaumaxwalja markanaka,waljamarkanaka,yaqhamarkanaka,kunaymanarunakparlirinakawa”sasaApocalipsis 17:15qillqatanxa

Apocrifasatqellqata

Jumanaka,¿kunjamarakreyejjjanwalich'amanïspasti,ukhamist'atäspasti?Ukatlakapkatxarurakïna 1Esdras4:12liytʼañataki

Ukampisnayakiwuñjta,lakapatninanakhantayañjama,ukatlakapatmäninanakhaskirsamaña,ukat lakapatchispanaksa,thayanaksamistuyäna.2Esdras13:10liytʼañataki

Nayatsipansa.Urunparlirïta,arumastijaniwlakajkatxaruyätti.2Esdras14:43qillqatanxa

Nayajjjaniwjukʼamplajjrajjatkatjjaskäti,janwaliluratanakapatjja,janirakiwjupanakarojj tʼaqheskäti,janwaliluräwinakanjja,janjuchani,cheqaparwilajjnayaruwarnaqasi,cheqapar sarnaqerjaqenakanalmanakapassapüruwllaktʼasipjje2Esdras15:8liytʼañataki

Ucampisjupajjqorpanakapt'unjäna,arboledanacapsat'unjäna,ucaorakenjja,taqemarkanakajj Nabucodonosorsaparukiwyupaychapjjañapa,taqearunacasa,tribunacasajupardiosjam jawsapjjañapataqui.Judit3:8qillqatanxa

Yatiñkankañaxmunasirajayuwa;Diosarjanwaliparlirirusjaniwjuchatjuchañchkaniti,Diosax ch'amapuñt'iri,chuymapuñjiri,laxrapist'iri.Salomon1:6qillqatanyatiñkankañapa

Ucatwaamusisiñatamuyasipjjam,ucajjjaniwkunataquisaskïquiti;Lakamjanarsuñatjithiqtapxam, janiwkunajamasatarusinach'usartukuskaniti.Salomonanyatiñkankañapa1:11

Lakaxkatxarutaxa,samarañuruxsuyt'apxitaniwa,nayarparlkasasti,nayaruwsumist'apxitani, nayatixwalparläukhaxa,amparanakaplakaparluqxatapxaniSalomonanyatiñkankañapa8:12

Yatiñkankañaxamutunakanlakapjist'arawayi,janparlirjaqinakanlakapsasumaarunakaruwtukuyi. Salomonanyatiñkankañapa10:21

Yatiñkankañaxparlañtuqiwuñt'atäni,yatiñkankañaxlaxraarunaktuqiwuñt'atäniEclesiastico4:24 qillqatanxa

Janjank'akiwlaxramanarsuñamäkiti,luräwinakamansajanaynacht'amti,jankunskamacht'amti Eclesiastico4:29qillqatanxa

Jantaqithayampithayt'amti,janirakiwtaqithakirussarxañamäkiti,juchararjaqixpälakanïkiukax ukhamarakiwa.Eclesiastico5:9qillqatanxa

Jach'achasiñampi,p'inqachañampiwparlaski,jaqinlakapaxt'unjäwipawa.Eclesiastico5:13 qillqatanxa

Janjisk'achasirjaqisatäñamäkiti,janiraklaxramampiikintasiñamäkiti,lunthataruxp'inqachañawa, pälaxraruxjanwalijuchañchäwiwutjiEclesiastico5:14qillqatanxa

Mäamigortukuñatsipansa,janiwuñisirirtukuñamäkiti;Ukhamatwajanwalisutimpi, p'inqachawimpi,jisk'achasiñampikatuqätaEclesiastico6:1qillqatanxa

Muxsaarunakaxamigonakaruwwaljaptani:ukatchiqaparparlirarunakaxsumaarunttʼäwinakaruw jilxattaspa.Eclesiastico6:5qillqatanxa

Laxraphuqt'atjaqimpjanch'axwapxamti,janirakninaparlawanakapthapipxamtiEclesiastico8:3 qillqatanxa

Mäjanwaliarunijaqixmarkapanxjanwalt’ayiriwa;Khititejjjanamuytʼasisparlkiukajja, uñisitäniwa”sasa.Eclesiastico9:18qillqatanxa

Kunapachatixmäqamirjaqixarskiukhaxa,sapamayniwlakapkatxarusi,uñtapxam,kuntixsiski ukxa,qinayanakkamawjach'añchapxiukatlanktʼasiniukhajja,tʼunjañatakiwyanaptʼapjjani Eclesiastico13:23qillqatanxa

Iwxt'äwi,laxra,nayra,jinchu,chuyma,jupanakaruxamuyt'ayañapatakiwyanapt'äna.Eclesiastico 17:6qillqatanxa

Khititejjlajjrapapnaqañpuedkiukajja,janchʼajjwañampiwjakani;Khititejjarunakparlañaruñiski ukajja,jukʼajanwalinakanïniwa”sasaEclesiastico19:6qillqatanxa

Maynixparlipanxliwxati,ukampisjaniwchuymapatliwxati;¿Khitiraklajjrapampjanjuchañchki ukajja?Eclesiastico19:16qillqatanxa

Janwalichiqachasiñawutji,maynixlakapkatxarusi,yatiñanirakiwaEclesiastico20:1qillqatanxa

Maynixlakapkatxarusi,janjaysañaplayku.Eclesiastico20:6qillqatanxa

Yatiñanjaqixlakapkatxarusiniwa,kunapachatixwakiskiukuñjañkama,ukampisjanamuyt'asir jaqisa,janamuyt'asirjaqisa,janiwkunapacharusyäqapkanitiEclesiastico20:7qillqatanxa

Pavimentopatxanliwxatasiñaxjuk'ampaskiwa,laxrampiliwxatasiñatsipansa,ukhamatjanwali jaqinakant'unjäwipaxjank'akiwpuriniEclesiastico20:18qillqatanxa

¿Khitirakmävigilantelakaxnayraqatanuchani,lakaxarustiyatiñkankañsellouchani,ukhamatjan mäakatjamatjupanakampjalxatañataki,laxraxjant'unjañataki?Eclesiastico22:27qillqatanxa

Chuymajanxllätunkkuntixkusisiñatakamtkta,tunkamaynïristilaxrajampiwarsurakï:Wawanakapat kusisitjaqi;ukatkhititixuñisiripantʼunjatäñapuñjañatakisjakkiukaxa:Eclesiasticos25:7

Walikïskiwakhititixamuyt'irwarmimpijakki,janirakiwlakapampliwxatkiti,janirakiwjupatsipan juk'ampjanwalijaqirluqtkiti:Eclesiasticus25:8

Ukampischuymapanllakisiña,llakisiñaxyaqhawarmitenvidiasirwarmiwa,laxrapanjan walt'ayatawtaqinimpparliriEclesiastico26:6qillqatanxa

Jiskt'iriru,päaruparliriruñanqhachapxam,ukhamjaqinakaxwaljaniruwt'unjapxi,suman jakasirinakaruQhichwaarunakxawaljaniruwllakisiyi,mämarkatyaqhamarkarapanukuwayi, ch'amanmarkanakaruwt'unjawayi,jach'ajaqinakanutanakapsat'unjaraki.Qhipäxlaxraxsuma sarnaqirwarminakaruwjaqunuku,ukatirnaqäwinakapsaapt'awayi.Khititixist'kiukaxjanipuniw samarañjikxatkaniti,janirakiwamukt'kanitiLaxrach'ankhampijawq'jataxjañchiruxchimpunak uñstayi,lakach'allt'atastich'akhanakp'akjasi.Waljaniwespadampiliwxatapxi,ukampisjaniw laxrampiliwxatapkitiKhititixvenenotuqiarxatatäkiukaxwalikïskiwa;Jupajjjaniwyugopapt'kiti, janirakiwch'akhanakapsachinuntatäkiti.Jupanyugopaxhierrotluratyugowa,ch'akhanakapasti broncetluratmäyugowa.Ukajiwatapaxmäjanwalijiwañawa,sepulturanakaxjupatsipanjuk’amp askïpxänwaDiosaraxsaririnakaruxjaniwapnaqkaniti,janirakiwninanakhantayatäkaniti Eclesiastico28:13-22qillqatanxa

Arsuñamaxamäjuk'aarunakampi,waljaamuyunakampiamuyt'aña;khititixyatki,ukampislakap katxarukiukhama.Eclesiastico32:8qillqatanxa

Warminsumauñnaqt'apaxajanuparuxkusisiyi,chachastijaniwjuk'ampsumamunkiti.Laxrapan sumachuymanïña,llamp'uchuymanïña,chuymacht'añautjchixa,chachapaxjaniwyaqha chachanakjamäkitiEclesiastico36:22-23qillqatanxa

Pusikastawuñsti:aski,ñanqha,jakaña,jiwaña,ukampislaxraxsapüruwapnaqi.Eclesiastico37:18 qillqatanxa

Pipampisalteriompixmuxsaq'uchunaklurapxi,ukampismäsumalaxrawpanpachanixutji. Eclesiastico40:21qillqatanxa

SiracchachanJesusanyoqapanmäOracionapa.Tatitu,Rey,yuspagaräma,DiosQhispiyirixa, jach'añchäma:sutimaruwjach'añchsma:Jumawnayararxatiri,yanapirixa,janchixart'unjañat jark'aqista,k'arilaxranakatsa,k'arinaklurirlakanakatsa,uñisirinakajaryanapirijatqhispiyista sutimankhuyapayasiñanaka,jach'akankañapa,nayarmanq'antañatakwakicht'atäpkiukanakan kisunakapat,jakañajthaqirinakanamparanakapat,kunaymant'aqhisiñanakajat;Taqituqitnina ch'amakt'ayatapata,jannayarnaktayañninataypita;Infiernopurakamanqhata,q'añuaruta,k'ari arunakataMäjanwaliarutreyirjuchañchatapatjja,almajajjjiwañkamawjakʼachasjjäna,jakäwijajj alayainfiernojakʼankjjänwa.Eclesiastico51:1-6qillqatanxa

Tatituwmäaruchuritu,nayastimäaruchurawayitu,nayastiukaarumpiwjach'añchä.Eclesiastico 51:22qillqatanxa

Lakanakapasti,irnaqirink'achacht'atawa,jupanakpachawqullqimpik'achacht'ata.ukampis k'arinakäpxiwa,janiwarsupkaspatiJeremías1:8qillqatanqillqatapa

Ukstiwalijunt'ütasinxa,khititixnayraqatparlkänaukanlakapkhuchhuqañapatakiwmayïna,ukat maynijilanakapasa,taykapasauñch'ukipxañapataki2Macabeos7:4liytʼañataki

Jupatqhiparuxkimsïrjaqiwmäsawkasiñamplurasïna,ukatmayitaxlakapapsuwayxäna,ukatuka chiqaxjank'akiwamparanakapluqxatäna2Macabeos7:10qillqatanxa

UkatstiukajanwaliNicanorlakapkhuchhuqasinxa,jamach'inakart'aqat'aqachurapxañapatakiw mayïna,ukatloqtatätapatqullqiptemplonayraqatanwarkt'apxañapataki.2Macabeos15:33 qillqatanxa

Ukatstitaqiniruwmäamtampiuttʼayapxäna,janiwkunapachasukauruxjanjachʼañchatäñapäkiti, janukastitunkapayanphaxsittunkakimsaqallquuruamtañataki,ukauruxsirioarunxaAdarsatawa, Mardoqueochachanurupatmäurunayra.2Macabeos15:36qillqatanxa

Enoc

Nayaxikiñanuñjtakuntixjichhaxmäjañchinlaxrampi,lakaxansamañapampisiskäukuñjta,uka Jach'aDiosaxjaqinakaruxchuränaukatuqitparlt'apxañapataki,chuymampiamuyt'apxañapataki. Nayastimäpirqajak'achasiñkamawmantayäta,ukapirqaxcristalatluratänwa,ninalaxranakampi muyuntatänwa.Nayastininalaxranakaruwmantasinmäjach'autarjak'achasta,ukautaxcristalat luratänwa,utapirqanakaxcristalatluratmäteseladopamparuñtatänwa,uraqsticristalatluratänwa. Enoc14:2,9-10qillqatanxa

Ukatjupaxajayuxalaxpachanalaxpacharjaqukipi,Ukatukanuñjaraktamäcristalatluratmäutar uñtasita,Ukatukacristalnaktaypinxjakkirninalaxranakuñjarakta.Enoc71:5qillqatanxa

Ukatstiamparanakajchiqakankañampjach’araptasinQullanJach’aTatiturjach’añchasta,lakaxan samañapampi,jañchinlaxrapampiwarsta,Diosaxjaqinakanjanchipanwawanakapataklurawayi,

ukhamatarsupxañapataki,ukatjupanakaruxsamañachuraraki,mälaka,laka,ukampiw arsupxañapataki:Enoc84:1

Jashersatänwa

Taqimarkanakasa,kunaymanarunakparlirinakasjuparuñt'atapist'asinsti,juparjak'achasipxäna, ukatstiuraqiruwqunqurt'asipxäna,ukatstiwaxt'äwinakapanipxäna,ukatstitaqiniwjupampchika Sinarmarkanjakapxäna,Nemrodchachastiakauraqinapnaqäna,Noéchachantaqpach yuqanakaparu.Taqiakauraqixmäsapaaruta,mayakïñarunakampi,ukampisNimrodchachaxjaniw Tatitunthakinakaparsarkänti,jupastitaqijaqinakatsipanjuk'ampñanqhalurirïnwa,umajalsu urunakatpachukaurunakkamaJaser7:45-46ukatjuk’ampinaka

UkatstiNemrodreyixjankunallakiniwapnaqäna,taqiakauraqixjupanapnaqatäxänwa,taqi akapachastimäsapaarukiwutjäna,mäsapaarukiwutjäna.UkatstiDiosaxpaqallqtunka angelanakaruwsäna,jupanayraqatansayt'atäsipkäna,jupajak'ankapkänaukanakaru,akhamsasa: Jutapxam,saraqapxañäni,laxranakapmayjt'ayapxañäni,mäjaqixjaqimasipanarupjan amuyañapataki,jupanakastiukhamlurapxänasasa.Ukatukaurutpachxa,sapamayniwjaqi masipanarupatarmasipxäna,ukatjaniwmäaruparlañamuyapkänti,ukatkunapachatïutalurañ yatirixjaqimasipanamparapatcaljanukaxqalaaptʼaskänaukhaxa,utaluririxjaqunukusawjaqi masiparjaquntäna,ukhamatjiwañapataki.Jaser9:20,32-33ukatjuk’ampinaka

Ukatakaxuñacht’äwinakansaräwipawa;nayrïryurirjaqiraptasinjiwayasaukatp’iqipatñik’uta apsusa,ukatch’uqiaptasinp’iqiparch’allt’asaaceitempijawq’jaña,ukatstimäjisk’acobretablajan ukaxquritablaaptasinsutipqillqt’aña,ukattablalaxramanqharuchaña,ukatp’iqiplakamanqhar uchasa,ukatp’iqiplakamanqharuchasaukatutaruchasa,ukatnayraqatapanqhananakqhant’ayasa ukatqunqurt’asisaJaser31:41ukatjuk’ampinaka

Ukatukawaynaruxnayraqataparuchapxäna,ukatwaynaxamparapónixqalarluqtañyantʼäna, ukampisTatitunangelapawamparapkatxarusinqʼañupatxaruuchäna,ukatqʼañuxamparapampiw jiwarxäna,ukatlakaparuwuchasïna,ukatlakapatmächikatlakapphichhantäna,lakapansa,lakapat mächikatlakapsaphichhantarakïnaaruJaser70:29ukatjuk’ampinaka

Laxranakaxch'amamatyatiyani,q'uchupxä,muspharkañluratanakamaruwjach'añchapxäJumaw uñisirinakajatqhispiyapxista,khitinakatixnanakcontrasayt'apkiukanakatqhispiyapxista, nayraqataxt'unjapxista,kayunakajarusaynacht'ayapxista.Jaser89:20-21ukatjuk’ampinaka

Jubileourunaka

Ukaurustitaqiuywanakanlakapasa,uywanakana,jamach'inakanlakapaxjist'antatäxänwa, sarnaqirinakanlakapasa,kunaymansarnaqirinakanlakapaxjist'antatäxänwa,janiwjuk'amp parlxapxänti,taqiniwmaynitmaynikammälakampi,mälakampiparlt'asipxänaJubileos3:28 qillqatanxa

UkatKarasomarkarpuriñkamawjilxattaski:akaxlakach’akhapankiwaukaxsurtuqiruñtatawa.Uka qutastijach'aqutathiyaruwsaraski,chiqachiqaruwsaraski,intijalanttuqirpuriñkama.Jubileos 8:13-14qillqatanxa

UkatArpacsadmarkaxkimsïrchiqawmistüna,ÉufratesjawiratintijalsutuqinkirCaldeouraqin taqpachuraqipa,WilaLamarqutathiyampi,ukhamarakwasarpampankirtaqpachumaxEgiptotuqir

uñtatlamarqutalakajak'ankiruraqinaka,Líbano,Sanir,AmanauraqinakaÉufratesqutathiyakama Tubalmarkatakixphisqhïrt'aqawmistüna,ukaxLudchiqatjak'achasisinpayïrarukama,payïrarut kimsïrarukamaMesecmarkatakixsuxtat'aqawmistüna,kimsïrarutjuk'ampi,Gadirmarkatinti jalsutuqirjak'achasiñapkamaJubileos9:4,11-12qillqatanaka

Lakapsa,jinchupsa,lakapsajist'ararakta,ukatstiHebreoaruttaqiluratanakanarupampparlañ qalltawayta.Jubileos12:26qillqatanxa

Ukatkunjamtïjumaxtaykamanajayuparuxjakäwipanxch’amañcht’ktaxa,Jumaryurirwarmin purakapaxakhambendicitamxa,Munasiñajasa,chuchujasabendicipxtamukatlakajasa,lakajasawal jach’añchtamJubileos25:19qillqatanxa

UkatstiJoseyaxtaqiniwmaynitmaynikamsumachuymanïpxatapuñjäna,janiwjupapachpat jithiqtañpuedkäntiHebreoarutwajupanakampparläna,ukatkunkaparqunt'asisinjachänaJubileos 43:14-15qillqatanxa

BiblianChhaqhatLibronaka

Ukatkunjamtïawatirinakaxpachpairnaqäwinirnaqapkänaukhama,ukatiemponukapʼiyaxmä jachʼatemploruñtasitänwa,kunattixangelanakanarunakapasa,jaqinakanarunakapasDiosar yupaychañatakiukatjachʼañchañatakiwmayachtʼasipxäna,TatitCristonyurïwipatxaJesucriston wawatpachnayrïrEvangelio1:20

Ukspachawlakapanq'ipipaxjist'arasïna,jinchupasjist'aratäxänwa,ukatstiDiosaryupaychañq'uchuñ qalltäna,khititixjuparkutt'ayawaykiukaru.JesucristonwawatpachnayrïrEvangelio6:7

Jesusastisarakïnwa:Janitïparlañchʼamanïpkaspänaukhajja,janiwparlapkaspänti;ukampissapa maynixpachpaarupampixaski,janwaliarsuñanïtaplaykuxukaruñtapxpanNicodemochachan Evangelio2:5

Carino,Lentio,Simeónchachanpaniyokanakapasti,ukaarunakist'asaxkhathatt'asipxänaukatuka pachparakiwalaxpacharuñtasaxcruzanchimpuplaxranakaparamparanakapamplurapxäna. NicodemochachanEvangelio12:24

Ukatwasitatsarakïnwa:Lakapampiwjuparmunasipxäna,lakapampiwk'arisipxänasasa. Jupanakastijaniwjupampchikäpkänti,janirakiwarust'äwipariyawsapkäntiTaqisallqjirilakanakax amukt'apxpan,jach'ajach'aarunakparlirlaxranakasamukt'apxpan.Khitinakatixsapki,laxrasampiw atipjañäni;lakasaxjiwasanakkiwa,jupawjiwasanTatituxa1rClementechachanCorintioschachan qillqatapa7:16-17

Ucajaqesukhamjach'añchatäkchïnsa,janiwjupapachpatjach'aarskänti;UcampisDiosanarupajj chʼojjñataypitjuparkatuyatäjjänaukhajja,akhamsänwa:“¿Khitisnayajjkhitanitjja?”Nayajjjiskʼa arunïtwa,kʼachatkʼachatlakanïtwa.1ClementechachanCorintios8:22qillqatapa

Wilajuchatqhispiyita,Diosay,qhispiyasiñaxanDiosaxa,laxrajastichiqakankañamatjach'at q'ucht'ani1rClementechachanCorintios8:37qillqatapa

Jupanakanarupaapnaqäwipaxamukt'apxpanuñacht'ayatäpan.1rClementechachanCorintios chachanqillqatapa10:10

Lakamjanwalinakatjark'aqasim,lakamarjank'arinakparlañapataki1ClementechachanCorintios 11:3qillqatapa

Jupajjsiwa:“¿Khititejjwaljaarunakparlki,istʼki,janamuytʼasirarunakparlkiukajja,¿cheqäkaspas ukhamtiamuyaspa?”Khititixmäwarmityuriki,mäqawqhaurunakjakkiukaxkusisiñaniwa.1 ClementechachanCorintios14:6qillqatapa

Kunapachatixmälunthataruñjasaxjupampchikaiyawsasma;ukatstiwachuqjuchaluririnakamp chikawsarnaqänaJumaxlakamjanwaliruwkatuyasta,lakamaxsallqjañaruwtukuyiJumax qunt'asisinjilamarcontrawparlasta;jumaxpachpataykamanyuqaparuwk'arintata.1Clemente chachanCorintios17:11qillqatapa

Jumastilaxrat'aqhisiñatimantatätawa;janirakiwt'unjäwirajjsarkätati,kunapachatïjutkaniukkhaxa. 1rClementechachanCorintioschachanqillqatapa23:10

Jachʼajachʼatukuriukatjachʼajachʼatukuriarunakamatjachʼañchasiñanakjaytañamawa1r ClementechachanCorintioschachanqillqatapa23:16

Jupajjjaniwpäamuyunïñamäkiti,janirakiwpäarunïñamäkiti;pälaxraxjiwañansipitapawa Tatiturusa,jisk'auywirinakarusa,Diosanrepresentantenakaparuñtasita,axsarañampi,respetompi. EpístolaGeneraldeBernabé14:14qillqatanxa

Jesucristosutimpuñt’ayañaxjanamuyt’kayakiwa,ukatjudaísmoukhamuñt’ayañaxjaniw ch’amäkitiKunattixcristianoreligionaxjaniwjudionakaruxkatuqkänti,janukastijudionakax cristianoruwkatuqapxäna;UkhamattaqiiyawsirinakanDiosartantacht'asipxañapataki.Ignacio chachanMagnesionakarqellqatapa3:11

Ukhamaraki,diácononakaxjupannayraqatapanjanjuchanipxañapawa,CristonDiosanluqtiripjama, janiwjaqinluqtiripäpkitiJaniwkʼarijuchañchirinakakiti;janiwpäaruparlirïkiti;janiwqullqi munasirinakäkiti;ukampistaqikunanxmäjukʼakïñapawa;khuyapt’ayasiri,waliamuyumpi;Tatitun chiqayatichäwiparjamsarnaqapxam,jupastitaqininluqtiripänwaPolicarpochachanFiliposchachan qillqatapa2:10

Jichhastiyaqhajuchanakaparuxq'añulurañanakyapxatapxi,janwaliluräwinakapanq'añunakapsa yapt'apxi.Ucampisjumajjtaqeukaarunacampiwyoqanacamarojjjisk'achäta;warmimasti, kullakamäniwa;ukatstilaxrapatjark’aqasiñyatiqpan,ukampiwk’umisi.1rLibrodeHermas (Visiones)2:10

Ukaxpächasirinaka,khitinakatixiyawsapki,yaqhipanakaxTatiturlaxranakapanapt'asipxi,ukampis janiwchuymapanutjkiti:ukatwach'uxñaquqanakapaxwaña,jansaphini;kunatixjupanakax arunakampikiwjakapxi,ukampisluratanakapaxjiwatjamawa.3riLibrodeHermas(Similitudes) 9:194

UkatxaAdanampiEvampixap’iyarumantapxäna,ukatxasayt’asipxänamayisiñataki,pachpa arupampi,janijiwasauñt’ata,ukampisajupanakaxawaliyatipxänwa.AdanampiEvampiNayrïr Libro5:1

KunapachatïAdanaxSetchacharkamachiptukuyxänaukhaxa,amparanakapasjistʼaratäxänwa, amparanakapaskayunakapasjaniwchʼamanïxänti,lakapasamukiwtukuwayxäna,lakapasjaniw parlxäntiNayranakapjist’arasawukafantasmajaytawayänaAdanampiEvampiPayïrLibro9:1

TunkaalaxpachanxaDiosawutji,hebreoarunxaAravatsatawa.Enocchachanimantatanakapatparlir libro20:3

Ukatstillätunkalaxpacharuwuñjta,hebreoarunxaMuzalothsatawa,pachanakmayjt'ayiri,waña pacha,q'añupachanakmayjt'ayiri,ukhamarakitunkapayanchimpunakazodiaco,paqallqu Alaxpachatsipansa.Enoc21:7qillqatanimantatyatiyäwinakapa

Ukatjupaxalaxpachantaqiluratanakapyatiyaskäna,akauraqin,qutatuqinsa,ukhamaraktaqi yänaka,pasañanakapa,saratapa,qhixuqhixuqhixuq’ixuq’ixunaka,intixphaxsi,warawaranakan saratapa,mayjt’awipa,pachanaka,maranaka,urunaka,pachanaka,thayamistutapa,angelanakan jakhüwipa,ukhamarakq’uchunakapanluratapa,ukhamaraktaqijaqinakanyänakapa,sapajaqin q’uchupanlakapajakawi,kamachinaka,yatichawi,muxsaarumpiq’uchunaka,ukhamarakitaqi kunatixayatiqañatakixawakiskiukanaka.Enoc23:1qillqatanimantatyatiyäwinakapa

Janukaxmaynitixsallqjasismaynirsumauñnaqt'anïspa,ukampischuymapanjanwalinakutjchixa, ¿janitmaynixchuymapansallqjatätapamuyaspa,ukatjupapachpajuchañchatäspa,kunattixtaqinitak janchiqawsatayna?Enocchachanimantatlibropa46:3

Khititejjaltʼatchuymampi,taqenirualtʼatchuymampiparlkiukajjkusisiñaniwa.Laxrapamp sumankañarskiukaxmaldecitawa,chuymapanstijaniwsumankañaxutjkiti,janukastimäespadakiw utji.Enocchachanimantatyatiyäwinakaplibro52:13-14

Jupajjmäjuramentoluraskiukhajja,lajjrapajjkʼariwaSalmosdeSalomón4

Tatay,janwalijaqitqhispiyam,janwalijaqitqhispiyista,janwaliarunakparliri,k'ariarunakparliri, sallqjirinakatqhispiyam.Janwalijaqinlakapanarunakapaxkunaymantuqitwak'uchi:“Kunjamtïmä ninaxsumauñnaqt'anakapphichhantkiukhama”sasaUkatwajupaxk'arilaxrampiutanakar phuqhantaña,kusisiñquqanakkhuchhuqañmuni,ukaquqanakaxjuchaluririnakaruwninamp phichhantapxi,Utanakaruxjanwaliarunakampiwnuwasiñanakarpuriyapxi...Ninanakhaskir ninampiwk'arilaxranakaxDiosaryupaychirinakatjayarst'att'unjapxi!SalmosdeSalomón12

Lakanakanachupaxlaxrasumasintonizadoinstrumentompi,...SalmosdeSalomón15

...Chiqpacharunakampilakaxaru,lakaxarusajark’aqapxam;...SalmosdeSalomón16 UkhamawchuymajaxTatiturjach’añchäwinakch’allxtayiukatlakajaxJuparjach’añchañatakiwarsu, laxrajassalmonakaparuwjach’añcharaki.OdasdeSalomón40:5qillqatanxa

Jupanakaxsiríacoaruapnaqapxañapawa,ukampisjaniwukhamäkiti;jupanakanarupaxmayj mayjawaAristíaschachancartapa1:16

Jichhaxniyakixaynayaxukajaqinakaruukhamarakjudionakaryuspärañuñacht’ayañmunaskta, uraqpachanukhamarakjutirmaranakanxa,kamachimaxjumanaktaypinapnaqaskiukahebreoarut griegoaruruwjaqukipatäñapamtawayta,ukhamatukalibronakaxbibliotecajanutjkiukayaqhareyin libronakaryapxatatäñapatakiAristíaschachancartapa2:20

Ukistʼasajja,wilawartasiri,jaqejiwayir,waliajjtasiriAntíocochachajjlakap khuchhuqapjjañapatakiwmayïna.Ukampisjupajjakhamsänwa:‘Nayanparlañórganojapsussta ukhasa,Diosajjjanparlirjaqenakarusistʼirirakiwa’sasaUñjapxam,nayaxlaxraxwakicht’ataw apsuwaytxa:khuchhuqam,kunatixjaniwukampixRazónukaxamukt’aykätatiKusisiñampiw cuerposaruxDiosanamtaparjamchʼiyjatäñapatakchurtanxa.UkampisDiosaxjank'akiwarknaqätam; Juparjachʼañchañatakqʼochunakqʼochupkänaukalajjrarojjjumawchʼiyjtajja’sasaMacabeos libronpusilibropa5:39-43

Ukampistaykaxhebreoarutwaparläna,kunjamtïqhipatyatiykäxa,ukawaynaruxchʼamañchtʼäna, ukatguardianakaruxakhamsänwa:‘Antutapxita,ukhamatreyimpiukatjupampchikchiktaqi amigonakapampparltʼañajataki’Janiwphinqʼasktati,mäsallqaanimalanchuymapanllakitjaqïtaxa, jumapachpampi,pachpaelementonakatluratjaqinakarirpañataki,ukatjupanakanchʼiyjañataki laxranaka,ukatukhamjawq'jaña,t'aqhisiyaña?Macabeoslibronpusilibropa6:5,9

Chiqpachansawawanakamampikatuntatuñjasipkäyätaukhaxa,Eleazarartʼaqhisiyatuñjasa saytʼasiyäta,ukatwawanakamaruxhebreoarutwaakhamsista:‘Wawanaka,jachʼachʼaxwäwixa; Jumanakaxmarkasanyatiyañatakijawsatäpxam,nayraawkinakasanLeyiplaykuxtaqichuym ch'axwapxam.Macabeoslibronpusilibropa7:36-37

Ah,qhuruuruwutjäna,ukampirusjaniwqhuruchuymanïkänti,kunapachatixgriegonakanqhuru tiranopaxninanakhantayänabárbarobraseronakapataki,ukatpasionest’amt’ayatapampixcatapulta ukarpuriyataynaukatwasitatt’aqhisiyatanakaparkutt’ayataynaAbrahamanphuchapanpaqallqu yuqanakaparu,ukatnayranakapanch’akhanakapjuykhuptayatayna,ukatlakanakapkhuchhuqatayna, ukatwaljakastat’aqhisiñanakampijiwayataynaMacabeoslibronpusilibropa8:32

¡Aywawaja!jumatixmäaruist'asmaxa,chuymamanjiwañapa,janirakmayniruñacht'aykätati,jan ukaxmäjakkirq'añuruwtukuspa,laxramarusphichhantaspa,janchimart'aqhisiyañapataki,ukat Diosannayraqatapansa,jaqinayraqatansap'inqachatäñamataki.Ahicarchachansarnaqäwipa2:2

¡Aywawaja!arunakamsumaptayam,laxramarusmuxsañcham;janmasimaruxkayumtakt'añap jaytamti,janyaqhapachanpechomartakt'añapatakisasaAhicarchachansarnaqäwipa2:35

¡Aywawaja!mäjaqinkayupampilankt'asiñaxjuk'ampaskiwa,lakapanlankt'asitapatsipansa.Ahicar chachansarnaqäwipa2:45

¡Aywawaja!yatiñanïñmunstaxa,k'arisiñatjark'am,amparamaruslunthatasiñatjark'aqasim, nayranakamsajanwalinakuñch'ukiñatjark'am;ukatstiyatiñanisatätawasasaAhicarchachan sarnaqäwipa2:60

Ukatxaqillqatäkiukacartanakuñachtʼayapxäna,ukatsellopampiwuñachtʼayapxäna.UkatHaiqâr jupaxukuñjasaxch’akhanakapaxkhathatipxänwaukatlakapaxmäkiwchint’atäna,ukatjaniw axsarañatmäarsaarsuñjamäkänti;ukampispʼeqeporaqerwarktʼasisawamuktʼänaAhicarchachan sarnaqäwipa3:34

Faraonaxukaarunakist'asaxwalmuspharäna,laxrapanjanch'amanïtapata,kusisiñatparlatapata. Ahicarchachansarnaqäwipa5:26

Faraonasti,laxrapanjanaxsart'asarsutapampi,janaxsart'asjaysatapampixwalmuspharäna.Ukat Faraonaxtronopatsartasïna,ukatHaiqârnayraqatansayt’asïna,ukatjuparuxsänwa:‘Jichhax

yatiyapxita,khitinakarusreyreyimaxuñtasi,ukatjach’ajilïrinakaparuskhitinakarusuñtasiuk amuyañataki’.Ahicarchachansarnaqäwipa5:49

¡Aywawaja!Nayaxjumaruxsummunsma,ukatjumaxjanwalimpi,uñisiñampiwpremiochurista, jichhaxnayranakamch'iyjasisma,anunakatakismanq'alurarakïma,laxramaruskhuchhuqañmunta, espadampip'iqimapsuñmunta,ukatjanwaliluratanakamatkutt'ayañmunta’sasaAhicarchachan sarnaqäwipa7:43

JumanakaxTatitunmarkapäpxätawa,mäsapaarukïpxäta;ucatjaniwBeliarchachansallqjañajayus utjkaniti,jupajjwiñayatakiwninarjaqontatäni.JudáchachanTestamentopa4:30

UkatpïjumanakaxGad,Danjilanakajjamawch'iqintatäpxäta,uraqinakamsa,tribunakamsa, arunakamsajaniwuñt'apkätati.TestamentodeAser1:44qillqatanxa

Sumaamuyunjaqixjaniwpäarunïkiti,bendicionampi,ñanqhachasiñampi,jisk'achasiñampi, jach'añchañampi,llakimpi,kusisiñampi,amukt'añampi,ch'axwañampi,k'arisiñampi,chiqampi, pisinkañampi,qamirkankañampi;ukampismäamuyunikiwa,janq'añuchata,q'uma,taqijaqit sipansa.BenjamínchachanTestamentopa1:37

Turn static files into dynamic content formats.

Create a flipbook
Issuu converts static files into: digital portfolios, online yearbooks, online catalogs, digital photo albums and more. Sign up and create your flipbook.