ArtedeGobernación
GobernabilidadPolíticaukatuqita
Aristeassatchachancartapa
Reyejjwalisumwaukajisktʼarkatoqäna,ukatmaynirojjakhamsasawjisktʼäna:‘¿Apnaqañatakejj kunaswaliwakiskirïki?’sasa.‘Jansobornokatuqañatakisa,jakäwipanjilapartexamuytʼasirïñatakisa, taqikunatsipansachiqaparsarnaqañarjachʼañchañataki,ukatukhamjaqinakampamigonak jikxatañataki’sasawsäna.¡Diosajjukhamarakiwcheqaparuñjañmuni!Aristíaschachancartapa 8:12-13
Reyejjiyawsatapuñachtʼayasajjmayniruwakhamsäna:‘¿Kunasreyïñajjwakisi?’sasa.Ukatakham sarakïnwa:‘Sumaapnaqañmunañasa,qamirïñasajanukaxwaliuñtʼatäñasajanmayjtʼayasiñasa,jan walimunañanakarujanukaxjanwalimunañanakaru,ukatuqitsumamuytʼasmaukhaxa,aka chiqapuniwapnaqasma’sasaTaqikunatixchiqpachanmunaskiukaxjumankxiwa,Diosaxjaniw kunajanwalt’awisutjkiti,sumachuymanirakiwa.¡Amuyunakamaxjaqirtukuñjamäpan,janirak waljayänakmunapxamti,janukastiapnaqañatakwakiskirïkiukanakmunapxam!Aristeaschachan cartapa8:15-16
Qhepürojjpachpawakichäwiwuñjasïna,ukatreyejjukachachanakarjisktʼañatakejjmäoportunidad jikjjatänaukhajja,khitinakatïjutïrjisktʼañatakejjqheparapkänaukanakatnayrïriruwjisktʼäna,akham sasa:¿Kunasjachʼagobiernojja?Ukatjupaxakhamsasawjaysäna:‘Jupapachpaapnaqañasaukat janmunañanakampaptʼasiñasa’sasaTaqijaqinakaxmänaturalbentdementeukanipxiInasjila partechachanakajjmanqʼañanakaukatumañanakaukatkusistʼañanakarmunapjjchïna,ukat reyenakajjterritorioukatjachʼauñtʼatäñmunapjje.Ukampistaqikunanmäjukʼaamuytʼasiñaxwali askiwaAristíaschachancartapa8:26-27
Reyejjsumachuymampiwukajaqerkatoqäna,ukatjutïrinjja,¿kunjamatsajanchʼamäkiukatkusisita jakañatjitheqtayaspa?Ukatakhamsasawjaysäna:‘Jupatïmäjachʼaimperioapnaqeriukatwalja jaqenakanapnaqiripätapamtasiskaspa,ukatamuyunakapaxjaniwyaqhatuqinakatlupʼiñapäkiti,jan ukasti,kunjamsajupanakansumjakasipxaspaukamuytʼañapapuniwa’sasaUkatDiosar mayisiñaparakiwa,ukhamatjankunalurañasjanyäqatäñapataki’sasa.Aristíaschachancartapa 9:17-18
...‘¿Kunjamarakmäjaqixjachʼajachʼatukuñatjarkʼaqasispasti?’sasa.Ukatakhamsasawjaysäna: ‘Jupatïmäkikpakïñaputjaskakiniukatsapakutiamtaspa,jaqenakjjarapnaqirjaqïtapjja’sasa ¡Diosaxjach'ajach'atukurinakaruxinamayaruwtukuyi,llamp'uchuymaninakaru,alt'at chuymaninakarusjach'araptaraki!Aristíaschachancartapa9:45-46
Reyejjakhamsänwa:“¿Akajaqejjukhamarakiwsumaparli,ukatqhepürojjakhamjisktʼäna: “¿Khitinakarusgobernadoratuttʼayañasa?”Ukatakhamsarakïnwa:‘Taqekhitinakatïjanwali lurañanakuñisipki,jumapachpasarnaqatamatyateqasipkiukanakajjcheqaparjamsarnaqapjjam, ukhamatsapürusumauñtʼatäpjjañapataki’sasaChʼamaniRey,ukhamlurtajja’sasawsäna,‘Diosaw cheqaparsarnaqañcoronachurtamjja’sasa.Aristíaschachancartapa10:7-8
Reyejjmäqhawqhatiempowukajaqerjachʼañchäna,ukatqhepqhepatakhamjisktʼäna:¿Kunasmä imperioapnaqañanjukʼampjachʼaluräwipa?Ukatjupajjakhamsänwa:‘Ukaapnaqerinakajjsapüru sumankañanjakapjjañapataki,chʼajjwañanakanjjajankʼakcheqaparuñjatäpjjañapataki’sasa Aristíaschachancartapa10:23-24
Pentateucosatqellqata
Nayastijuparuñt'twa,jupastiwawanakaparu,utapankirinakarusa,jupatqhiparuxkamachini, jupanakaxTatitunthakipphuqhapxarakiniwa,chiqaparsarnaqañataki,taripañatakiUkhamatTatitux kuntixAbrahamatarsuwaykiukapanukuñapatakiGénesis18:19qillqatanxa
Jumastitaqijaqinakatch'amanijaqinakchurarakïta,Diosaraxsarirjaqinakaru,chiqachuyman jaqinakaru,munañanakaruñisirinakaru.ukatstiwaranqwaranqapnaqirinakaru,patakpatak apnaqirinakaru,phisqatunkaapnaqirinakaru,tunkatunkajaqinakarapnaqirinakjamutt'ayapxam: Ucatstitaqijach'ajanwalt'awinakjumarapanipxani,ukampistaqijisk'at'aqhisiñanak juchañchapxätam,ukhamatjumapachpatakixjuk'ampch'amäxani,jupanakaxjumampchikaw q'ipinakapt'asipxaniÉxodo18:21-22qillqatanxa
Janiwk'ariarunakarsuñamäkiti,janirakiwñanqhajaqimpixamparamluqtañamäkiti,janchiqapar uñjirïñamatakiJanwalinaklurañatakejjjaniwwaljajaqenakararkätati;janirakiwjuchañchäwi atipjañatakwaljanirarknaqañatakarsuñamäkiti,janirakiwmäpobrejaqirusjuparuñt'ayañamäkiti. JupanjuchaplaykuxjaniwpisinjakasirinakamantaripäwipapanukuñamäkitiMäk'ariarutxa jayarst'ayapxam;Janjuchaninakaru,askijaqirusjanjiwayamti,nayastiñanqhajaqiruxjaniw chiqaparuñjkäti”sasa.Éxodo23:1-3,6-7qillqatanxa
Jumanakaxjaniwtaripañtuqixjanwalinaklurapxätati,janirakiwpisinkirinakarusjach'añchapxätati, janirakiwch'amanjaqirusjach'añchapxätati,janukastijaqimasimaruxchiqaparuñjapxäta Jumanakaxtaripäwinsa,jach'apampansa,pesañasa,tupuñasa,janiwkunajanwalsalurapxätati Levítico19:15,35qillqatanxa
Yatiñani,amuyt'iri,tribunakamtaypinuñt'atjaqinakirpapxam,nayastijupanakaruxjumanakan jilïrinakaparuwtukuyäUcapachastijuezanacamarojjakhamsasawmayt'ayäta:“Jilanacamanjan walt'äwipist'apjjam,sapamayniru,jilaparu,jupampchiksarquirjanuñt'atjakenacarusist'apjjam” sasa.Jumanakaxtaripäwinxjaniwjaqinakarrespetapxätati;ukampisjiskʼanakarusa,jachʼanakarusa istʼapxätawa;jaqinajanuparuxjaniwaxsarapkätati;taripäwixDiosankiwa,kunajanwalt'äwitix jumanakatakixwalich'amäkiukaxnayarapanipxam,nayastiist'äsasa.Deuteronomio1:13,16-17 qillqatanxa
JichhastiIsraelmarka,ist'apxamkamachinakaru,taripäwinakaru,kawkïrkamachinaktix yatichapksmaukanakphuqhapxañamataki,ukhamatjakapxañamataki,kawkïroraqtixnayra awkinakamanTatitDiosapaxchurapktamukauraqikatuntapxañamataki.Deuteronomio4:1 qillqatanxa
KusisiñaniwakhititixDiosapaxTatituxa;ukatstikhitinakarutixjupaxherenciapkatuqañatakajlliwaykiukajaqinakaruSalmo33:12qillqatanxa
Jupastijanawkininakaru,ijmawarminakarusataripañwaphuqhi,yaqhamarkankirjaqirus munasirakiwa,manq'añanaka,isichurasa.Deuteronomio10:18qillqatanxa
TatituDiosamaxtaqipunkunakamanxtaripirinakaru,jilïrinakaruutt'ayapxätam,taqitribunakamaru Jumajjjaniwtaripañatipjätati;janirakiwjaqirusyäqañamäkiti,janirakiwmächuräwikatuqañamäkiti, mäwaxt'äwixyatiñanjaqinakannayranakapjuykhuptayi,askijaqinakanarunakapsamayjt'ayaraki Deuteronomio16:18-19qillqatanxa
Kunapachatixjupaxreinopantronopanqunt'atäkaniukhaxa,akakamachinmäcopiapmälibror qillqt'ani,ukakamachixlevitasacerdotenakannayraqatapanutjkiukanakatmälibroruwqillqt'ani, ukatstiukakamachixtaqijakañurunakanliyt'ani,ukhamatTatitDiosaparaxsarañyatiqañapataki, taqiakakamachinarunakapampi,akakamachinakampphuqañataki,ukhamatchuymapaxjanjupat sipanjuk'ampjach'araptatäñapatakijilatanaka,kamachitjanjithiqtañapataki,ch'iqaampararu,ch'iqa tuqiru,ukhamatreinopanjuk'ampurunakanjakañapataki,jupasa,wawanakapasaIsraeltaypina Deuteronomio17:18-20qillqatanxa
Janiwyaqhamarkankirjaqirusa,janawkininakarusa,janwaliamuyunakmayjt'ayañamäkiti; janirakiwmäviudawarminisipsaprendachurañatakaptʼasiñasäkiti:Deuteronomio24:17
Jaqinaktaypinch'axwañaxutjchi,ukatjupanakaxtaripäwirpuripxani,taripirinakaxjupanakar taripapxañapataki;uqhamastiaskijaqinakaruxchiqaparuñjapxani,janwalijaqinakarus juchañchapxani.Deuteronomio25:1qillqatanxa
Mayacht'atäpankhititixyaqhamarkankiri,awki,viudaukanakantaripäwipmayjt'aykiukaxaTaqi jaqinakaxsapxaniwa:“Amén”sasa.Deuteronomio27:19qillqatanxa
Isturya
UcampisTatituxtaripirinakutt'ayäna,jupanakastilunthatirinakanamparapatqhispiyapxäna.Jueces 2:16qillqatanxa
NayanchuymaxaxIsraelmarkangobernadoranakaparuwuñtasi,jupanakaxtaqichuymawmarka taypinluqtasipxänaTatiturjach'añchapxamJueces5:9qillqatanxa
UcatDavidajjtaqeIsraelmarcanreyëjjäna.Davitaxtaqimarkaparuwtaripäwi,chiqaparuñjañ phuqhäna2Samuel8:15liytʼañataki
IsraelanDiosapaxsänwa,IsraelanQalapaxnayaruwparlitu:“Khititixjaqinakxarapnaqkiukax chiqaparsarnaqañapawa,Diosaraxsarañampiwapnaqañapa”sasaJupajjalwajjqhanäniwa,inti jalsunjja,janqinayanialwajjqhanäniwa.kunjamtïjalluqhipatqhanqhantʼasaxuraqitmisturllampʼu chʼuxñaquqanakaxmistuukhama2Samuel23:3-4liytʼañataki
Jichhasti,TatituDiosaxay,Davidawkixatlantimäuywatamaruwreyjamutt'ayawaytaxa,nayastimä jisk'awawakïtwa,janiwmistuñsa,mantañsayatktiUkhamasti,uywatamaruxmäamuyt'irchuyma churam,markamartaripiñapataki,ukhamataskimpijanwalimpiamuyañajataki,¿khitirakakajach'a markamartaripispasti?UcaarsutapastiTatituruwkusisiyäna,SalomonaxukmayitapataDiosasti juparuxsänwa:Jumastiakaarunakmayitamatxa,janirakiwjayajakañmayisktati.janirakiwjuma pachpatakqamirkankañmayisktati,janirakiwuñisirinakamanjakañapsamayisktati;ukampisjuma pachpawamuyt'añmayismataripañyatiñataki;Uñjam,nayajjarunakamarjamawlurta,nayajjmä
KusisiñaniwakhititixDiosapaxTatituxa;ukatstikhitinakarutixjupaxherenciapkatuqañatakajlliwaykiukajaqinakaruSalmo33:12qillqatanxa
yatiñani,amuytʼasirchuymachursmaUkhamatjumatnayraxjaniwkhitisjumaruñtasitutjkänti, janirakiwkhitisjumaruñtasitsartkaniti”sasa.1Reyes3:7-12liytʼañataki
Taqiisraelitanakaxreyintaripäwipist'apxänaJupanakastireyiruwajjsarapjjäna,Diosanyatiñ kankañapajjjupanutjatapwauñjapjjäna,ukhamattaripañataki.1Reyes3:28liytʼañataki
Jumatixnayannayraqataxansarnaqäta,kunjamtïDavidawkimaxsarnaqkänaukhama,taqikuntix nayaxsisksmaukarjamphuqañataki,ukhamarakkamachinakaxsa,taripäwinakaxsaphuqharakïta, ukhamastiIsraelmarkaruxwiñayatakiwreinomantronopsayt'ayä,kunjämtixDavidawkimar arsuwayktxaukhama:‘Janiwkhitistronopantronopankxayatäkaniti’sasaIsraelmarka.1Reyes9:45liytʼañataki
Kusisiñanijaqinakama,kusisiñaniakauywatanakama,sapakutijumanayraqatansayt'atanaka,yatiñ kankañamist'irinakaTatituDiosamaxjach'añchatäpan,jupastijumatkusisiyatäpan,Israelan tronoparqunt'asiñamataki,TatituxIsraelmarkarwiñayatakmunasitaplaykuwjumaruxreyjam utt'ayapxtam,taripañataki,chiqaparuñjañamataki1Reyes10:8-9liytʼañataki
Jeroboamchachastiwalich'amanïnwa,Salomonastiukawaynaruxwalich'amanïtapuñjasaxa,Josean utapantaqiirnaqirinakapnaqañapatakiwutt'ayäna1Reyes11:28liytʼañataki
UcatDavidajjIsraelmarkjjarureyëjjäna,ucatstitakemarcaptaypintaripäwi,chekapqui ucanacjjaraqui.1Crónicas18:14liytʼañataki
Ukapachawjumatixaskinakjikxatäta,jumatixTatituxIsraelmarkatMoisesarchurkänauka kamachinakaru,taripäwinakapphuqañmunasmati:ch'amañchasim,janaxsart'am;janaxsaramti, janirakiwllakisimti1Crónicas22:13liytʼañataki
Ukhamarusnayastiwiñayatakiwreinoputt'ayarakï,jupatixmandamientonakajsa,taripäwinakajsa sapüruphuqkani,kunjamtïjichhürunakanluraskiukhama1Crónicas28:7liytʼañataki
DavidanSalomónyuqapaxreinopanch'amanchatäxänwa,TatitDiosapaxjupampchikäskänwa, juparuswaljach'añcharakïna2Crónicas1:1liytʼañataki
Jichhastiyatiñkankañampi,yatiñampichurita,ukhamatakamarkannayraqataparmistuñajataki, khitisakamarkamarjuchañchaspa?DiosaxSalomonaruxsänwa:Ukaxchuymamanutjataplayku, janiwqamirkankañsa,qamirkankañsa,jach'añchäwisa,uñisirinakamanjakañapsamayisktati, janirakiwjayajakañmayisktatijanukasti,jumapachpawyatiñkankañampyatiñkankañamp mayisma,markajartaripiñamataki,khitinakarutixreyjamutt'ayawaysmauka;Nayastiqamir kankañanaka,qamirkankañanaka,jach'añchäwichurapxäma,kunjämtixjankhitireyinakaxjumat nayraxjikxatapkataynati,janirakiwjumatqhiparuxutjkaniti”sasa.2Crónicas1:10-12liytʼañataki
SalomonastiTatitunsutipatakmäutalurañamtäna,reinopatakismäutalurañamtänaHuram chachastisarakïnwa:IsraelanTatituDiosaparujach'añchatäpan,jupastialaxpachampi akapachampiluratayna,jupawDavidreyiruxmäyatiñanwawachuräna,waliamuyumpi, amuyt'añampi,Tatitutakimäutalurañapataki,reinopatakismäutalurañapatakisasa.2Crónicas 2:1,12qillqatanxa
JumatixDavidawkimarjamnayräxatsarnaqañmunsta,taqikuntixnayaxsisksmaukarjamsarnaqäta, kamachinakaxsa,taripäwinakaxsaphuqharakïtaUcapachawnayajjreinomantronomarojj
KusisiñaniwakhititixDiosapaxTatituxa;ukatstikhitinakarutixjupaxherenciapkatuqañatakajlliwaykiukajaqinakaruSalmo33:12qillqatanxa
sayt'ayarakï,kunjämtejjDavidawquimampiarust'atäcäyätukhama:‘Israelmarcanjjajaniwmäjaqejj p'eqt'kaniti’sasa.2Crónicas7:17-18liytʼañataki
TatituDiosamaxjach'añchatäpan,jumartronoparqunt'ayañamataki,TatituDiosamatakreyit utt'ayañamataki,DiosamaxIsraelmarkarmunasitaplayku,wiñayatakch'amanchañataki,ukatwa jumaruxreyjamutt'ayaraktam,taripäwimpchiqaparuñjañampi2Crónicas9:8liytʼañataki
Jupanakaruxsapxarakïnwa:Amuyasipxamkuntixlurapktaukxa,jumanakaxjaniwjaqilaykuki juchañchapktati,janukastiTatituruwtaripapxtaxa,jupawtaripañurunjumanakampchikäskisasa UcatwajichhajjTatiturajjsarapjjam;amuyasipxam,lurapxam,TatitDiosasaxjaniwkunañanqha lurañasutjkiti,janirakiwjaqirusrespetañasutjkiti,janirakiwregalonakkatuqañasutjkiti2Crónicas 19:6-7liytʼañataki
AkaDiosanutapanluräwinakapsapakïpan;Judionakangobernadorapasa,judionakan jilïrinakapampixjupalantiakaDiosanutaplurapxpan.Esdras6:7liytʼañataki
EsdraschachaxTatitunkamachipthaqhañataki,ukarjamphuqhañataki,Israelmarkan kamachinakapata,taripäwinakapyatichañataki.Esdras7:10liytʼañataki
UkatjumaEsdras,Diosamanyatiñapjama,juezanakutt'ayañamawa,jupanakaxtaqijawir khurkatankirjaqinakartaripapxañapataki,taqikhitinakatixDiosamankamachinakapyatipki ukanakaru.Januñt'irinakarusyatichapxamsasa.KhititejjDiosmanleyipsa,reyinleyipsajan phoqañmunkiukajja,jankʼakiwjuchañchatäñapa,jiwañarusa,jaqunukuñasa,yänakapaptʼasiñasa, carcelarjistʼantatäñasaEsdras7:25-26qillqatanxa
NayastiHananijilajaru,ukhamarakAnaníasreyinp'iqinchiriparuwJerusalénmarkaapnaqañapatak churta,jupastichiqachuymanjaqïnwa,waljaniruwDiosaraxsarirïnaNehemías7:2qillqatanxa
MardoqueojudíochachastiAsueroreyinjak'apankänwa,judionaktaypinwalijach'änwa,walja jilanakapanmunañaparjama,markapanqamirkankañapthaqhasa,taqiwawanakaparussumankañ arsünaEster10:3liytʼañataki
Jiwasatakixtaripañajllt'apxañäni:jiwasaxmaynitmaynikamyatipxañänikunatixaskïkiukxa.Job 34:4qillqatanxa
Salmonaka
UkampisTatituxwiñayatakiwwiñayatakïni,jupawtronopxataripäwitakwakicht'awayiJupaw akapacharuxchiqaparuñjani,markaruxchiqaparuñjañapatakiwyanapt'aniSalmo9:7-8qillqatanxa
Jupastiaskikankañampi,taripäwimpixwalmunasi,akauraqixTatitunsumakankañapamp phuqhantatänwa.Salmo33:5qillqatanxa
KusisiñaniwakhititixDiosapaxTatituxa;ukatstikhitinakarutixjupaxherenciapkatuqañatak ajlliwaykiukajaqinakaru.Salmo33:12qillqatanxa
Tatituxtaripañmunasiriwa,janiwqullanjaqinakarjaytanukkiti.wiñayatakiwimatäsipki,ñanqha jaqinwawanakapaxtukjatäniwa.Askijaqinlakapaxyatiñkankañparli,laxrapastaripañtuqitparli. Salmo37:28,30qillqata
KusisiñaniwakhititixDiosapaxTatituxa;ukatstikhitinakarutixjupaxherenciapkatuqañatakajlliwaykiukajaqinakaruSalmo33:12qillqatanxa
Diosay,reyintaripäwinakamchuram,reyinyuqaparaskikankañamchuramsasa.Jupaw markamaruxchiqaparuñjani,pisinkirinakarustaripäwimpiJupawmarkanpisinkirinakar juchañchani,pisinjakasirwawanakarusqhispiyani,t'aqhisirirust'unjaniSalmo72:1-2,4qillqatanaka
Wajchanakaru,janawkininakaruarxatapxam,t'aqhisiyatanakaru,pisinjakasirinakarusachiqapar uñjapxam.Pobrenakaru,pisinjakasirinakarusaqhispiyapxam,ñanqhajaqinakanamparapat qhispiyapxam.Salmo82:3-4qillqatanxa
Chiqaparuñjañampi,taripäwimpixtronomanjakañawa,khuyapayasiñampichiqakankañampi nayraqatamsarantaniSalmo89:14qillqatanxa
Ucampistaripäwejjsumajakañarkutt'aniwa,taqesumachuymaninakasukararkapjjarakiniwa. Salmo94:15qillqatanxa
Qhixuqhixunakampi,ch'amakampiwjuparmuyuntapxi,chiqaparuñjañampi,taripäwimpixtronopan jakañutapawa.Salmo97:2qillqatanxa
Reyinch'amapajjtaripañmunaraquiwa;jumaxchiqaparsarnaqañutt'ayaraktawa,Jacobun taripäwipsa,chiqaparuñjañsaphuqharaktaxa.Salmo99:4qillqatanxa
Tatituxtaqit'aqhisiyatjaqinakatakixchiqaparuñjañsa,taripañsaluraraki.Salmo103:6qillqatanxa
Khitinakatixtaripäwipphuqhapki,askinaklurapkiukanakaxkusisiñanïpxiwaSalmo106:3 qillqatanxa
Amparanakapanluratanakapaxchiqawa,taripañawa;taqikamachinakapaxchiqapawaSalmo111:7 qillqatanxa
Cheqathakajllta,taripäwinakamajjnayannayraqatajjaruwuchasta.Sumaamuyt'añampi,yatiñampi yatichapxita,mandamientonakamariyawsataxlaykuNayajjjuramentolurta,phoqharakïwa,suma taripäwinakamphoqañajataki”sasaNayastitaripañsa,chiqaparuñjañsalurtxa,jan t'aqhisiyirinakajaruxjaytanukupxita.Salmo119:30,66.106.121qillqatanaka
KusisiñaniwakhititixJacobunDiosapaxyanapiri,TatituDiosaparsuyt'aski,jupawalaxpachasa, akapachasa,qutasa,taqikunatixukanutjkiukanaksaluraraki.Tatituxkatuntatjaqinakaruxantutxi: Salmo146:5-7
Salomónreyinarunakapa
SalomonanDavidanyokapa,Israelanreyipansäwinakapa;Yatiñampiyatichañampiyatiñataki; amuyt’añaarunakaamuyañataki;Yatiñampi,chiqaparuñjañampi,taripañampi,chiqaparuñjañampi yatichañakatuqañataki;Sapuru,waynaruyatiñampiamuyt’añampisutilidadchurañataki.Proverbios 1:1-4qillqatanxa
Tatituwyatiñkankañchuri,jupanlakapatyatiñampi,amuyt'añampiwmistuJupajjaski jaqenakatakejjsumayatiñanakwachuraraki,cheqaparsarnaqerjaqenakatakejjmäqʼañuwa.Jupajj taripañthakinakphoqaski,santonakapanthakipsajarkʼaqaraki.Ukapachawaskikankañapa,taripäwi, chiqaparuñjañamuyt'äta;jïsa,sapasumathakiProverbios2:6-9qillqatanxa
KusisiñaniwakhititixDiosapaxTatituxa;ukatstikhitinakarutixjupaxherenciapkatuqañatakajlliwaykiukajaqinakaruSalmo33:12qillqatanxa
Tatiturajjsarañajjjanwalinakuñisiñawa:jachʼajachʼatukuñanaka,jachʼajachʼatukuñanaka,jan walithakinaka,qʼañuchuymanïñsauñisiñawaIwxt'añaxnayankiwa,sumayatiñkankañaxa:Nayax amuyt'asirïtwa;NayajjchʼamanïtwaNayatuqiwreyinakaxapnaqapxi,jilïrinakaxchiqaparuñjañ amtapxi.Nayatuqiwjilïrinakaxapnaqapxi,jach'ajilïrinaka,taqitaripirinaka.Proverbios8:13-16 qillqatanxa
Ch'amachasirinakanamparapawapnaqani,q'añujaqinakastiimpuestokatuqatäniwa.Proverbios 12:24qillqatanxa
Diosanmäsentenciapajjreyinlakapankiwa,lakapajjjaniwtaripäwinpʼakintkitiReyinakatakixjan walilurañaxajjtaskañawa,tronoxchiqakankañampich'amanchatawa.Chiqaplakanakaxreyinakan kusisiñapawa;Khititejjcheqaparparlkiukarojjwalmunasipjje.Proverbios16:10,12-13qillqatanxa
Khititejjjankʼakcolerasirïkiukajja,chʼamanijaqenakatsipansajukʼampaskiwa;Khititixajayupar apnaqkiukaxmämarkarkatuntiritsipansaProverbios16:32qillqatanxa
Mäñanqhajaqejja,taripañthakinakmayjtʼayañatakiwmächuräwamti.Proverbios17:23qillqatanxa
Janwalijaqinjaqipkatuqañaxjaniwaskïkiti,askijaqirtaripäwint’unjañaxa.Proverbios18:5 qillqatanxa
Juchañchañtrononqunt'atäkiukareyixnayranakapampitaqijanwalinakch'iqiyaraki.Proverbios 20:8qillqatanxa
Mäyatiñanreyejjjanwalijaqenakaruwchʼeqeyi,ukatstiruedapjjajupanakaruwapaniProverbios 20:26qillqatanxa
Khuyapayasiñampi,chiqakankañampiwreyiruxjark'aqaraki,tronopaxkhuyapayasiñampiw ch'amanchasi.Proverbios20:28qillqatanxa
Tatitutakixchiqaparuñjañasa,taripañsajuk'ampaskiwa,sacrificiotsipansaJanwalijaqinakan lunthatasiñapaxjupanakaruxtukjaniwa;kunatixjupanakaxjaniwtaripañmunapkiti.Proverbios 21:3,7qillqatanxa
Chiqaparuñjirinakatakixtaripañlurañaxkusisiñawa,ukampisñanqhaluririnakatakixt'unjatäniwa. Proverbios21:15qillqatanxa
UkanakaxyatiñanjaqinakankiwaJuchañchañanxajaqinakarrespetañaxjaniwwalïkitiKhititix ñanqhajaqirsiski:“Jumawaskijaqïtaxa”sasa.juparuwjaqinakaxñanqhachapxani,markanakasti juparuñisipxaniwa,ukampiskhitinakatixjupartuqinuqapkiukanakaxkusisipxani,mäsuma bendicionawjupanakarpuriniProverbios24:23-25qillqatanxa
Khititixajayuparjanapnaqkiukaxmät'unjatmarkaruñtasitawa,janpirqanakaniProverbios25:28 qillqatanxa
Janwalijaqinakaxjaniwtaripañyatipkiti,ukampisTatiturthaqirinakaxtaqikunsamuyapxi Proverbios28:5qillqatanxa
KusisiñaniwakhititixDiosapaxTatituxa;ukatstikhitinakarutixjupaxherenciapkatuqañatakajlliwaykiukajaqinakaruSalmo33:12qillqatanxa
Kunjamtixmäleonaxwarariski,ukatmäosojayarst'kiukhama;ukhamarakiwmäjanwaliapnaqirix pisinjakasirjaqinakarapnaqi.Proverbios28:15qillqatanxa
Kunapachatixaskijaqinakaxmunañanïpkiukkhaxa,jaqinakaxkusisipxiwa,ukampisñanqha jaqinakaxapnaqañqalltxiukhaxa,jaqinakaxjachapxi.Proverbios29:2qillqatanxa
Reyixtaripäwituqiwuraqixsayt'ayi,ukampiskhititixchuräwinakkatuqkiukaxt'unjaraki. Proverbios29:4qillqatanxa
Mäapnaqiritïkʼarinakistʼaniukhajja,taqeservirinakapajjjanwalijaqenakäpjjewa.Proverbios29:12 qillqatanxa
Khititixreyixjanjithiqtirpisinkirinakartaripkaniukaxa,tronopaxwiñayatakiwutt'ayatäni. Proverbios29:14qillqatanxa
Waljaniwapnaqirinaskipthaqhapxi;ukampissapamaynintaripäwipaxTatitunjutiProverbios 29:26qillqatanxa
Lemuel,janiwreyinakatakikiti,janiwreyinakanvinoumañapakiti;janirakiwjilïrinakaxmachjayir umañanakumapxañapäkiti,janumapxañapataki,kamachitarmasipxañapataki,t'aqhisitjaqinakan taripäwipjanmayjt'ayañapatakiProverbios31:4-5qillqatanxa
Taqikhitinakatixt'unjatäpkiukanakanlakamjist'arasimamutunakataki.Lakamjist'arasim,chiqapar uñjam,pisinkirinakampi,pisinjakasirinakampitarxatasimProverbios31:8-9qillqatanxa
Ucatstiintimanqhantaripañutaruñjarakta,janwalinacajjukanutjatapa;ukatstiaskikankañchiqaw utjäna,ukañanqhalurañaxukanutjarakïnwaNayajjchuymajanakhamsista:“Diosawaski jaqenakarusa,ñanqhajaqenakarusjuchañchani,taqekunlurañatakisa,taqelurañanakatakismä tiempowutji”sasaEclesiastés3:16-17qillqatanxa
Jumatixmäprovincianpisinkirinakart'aqhisiyatuñjassta,ukhamaraktaripäwinakchiqaparuñjañ tuqitqhurut'aqhisiyañuñjasmaxa,janmusparamti,khititixjach'ajilïrinakatsipanjuk'ampjach'ajaqit sipansajach'anchatawa;ukatjupanakatsipanjukʼampjachʼajaqenakawutjaraki.Eclesiastés5:8 qillqatanxa
Khititejjkamachirjamphoqkiukajja,janiwkunajanwalsaamuykaniti,yatiñanjaqenchuymapasti, tiemposa,taripañsaamuyarakiwaKunatixtaqiamtatakixpachaxutjiwa,taripañasutjarakiwa, ukatwajaqint'aqhisiñapaxjuparjach'anchaski.Eclesiastés8:5-6qillqatanxa
Sumalurañyatiqapxam;taripañthaqhapxam,t'aqhisiyatjaqinakaryanapt'apxam,awkinakar taripapxam,viudawarmitachikt'asipxam.Isaías1:17qillqatanxa
Jiwasatakixmäwawawyuriwayi,mäyuqallwawawchuratarakistu,jupanamparaparapnaqañ munañawutjaniJupanapnaqäwipanjilxattatapa,sumankañapasjaniwtukuskaniti,Davitan tronopansa,reinopansa,ukaapnaqäwipsumsayt'ayañataki,taripäwimpi,chiqaparuñjañampi,jichhat uksaruwiñayatakch'amanchañataki.Taqich'amanTatitunch'amapampiwukphuqani.Isaías9:6-7 qillqatanxa
KusisiñaniwakhititixDiosapaxTatituxa;ukatstikhitinakarutixjupaxherenciapkatuqañatakajlliwaykiukajaqinakaruSalmo33:12qillqatanxa
Profetanaka
Ay,khitinakatixjanchiqapkamachinakamtapki,janwaliarunakqillqapkiukanaka;¡Jankunan jaqinakartaripäwitjithiqtañataki,markajanpisinkirinakatch'amapapaqañataki,ukhamatijma warminakaxjupanakanmanq'antatäpxañapataki,janawkininakarlunthatapxañapataki!Isaías10:1-2 liytʼañataki
Khuyapayasiñampiwtronoxsayt'ayatäni,jupastichiqapuniwDavidanTabernáculopanqunt'asini, taripañataki,taripañthaqhasa,chiqaparsarnaqañjank'aki.Isaías16:5qillqatanxa
Uñtapxam,märeyiwchiqaparsarnaqañanapnaqani,jilïrinakawtaripäwinapnaqapxani.Isaías32:1 qillqatanxa
Tatituxakhamsiwa:“Jumanakaxtaripäwipphuqhapxam,chiqaparsarnaqapxam,qhispiyasiñax jak'ankxiwa,chiqakankañajastiniyawpurini”sasaIsaías56:1qillqatanxa
Juramentoluräta:“Tatitustijakaskiwa,chiqaparu,taripäwimpi,chiqaparsarnaqañampi”sasa Markanakajjjupatbendicisipjjaniwa,jupampiwjachʼañchapjjarakini”sasa.Jeremías4:2qillqatanxa
Ukampiskhititixjach'ajach'atukuskiukaxjach'añchpan,nayaramuyatapata,uñt'atapata,naya Tatituxakauraqinkhuyapayasiña,taripäwi,chiqaparuñjirTatitütwa.Jeremías9:24qillqatanxa
Davidanutapa,Tatituxakhamsiwa:Alwattaripañphuqhapxam,t'aqhisirinamparapatq'añuchapxam, ukhamatnayancolerasiñaxaxninaruñtata,jankhitisjiwarañapataki,janwaliluratanakamlayku. Jeremías21:12qillqatanxa
Tatituxakhamsiwa:Jumanakaxtaripäwi,chiqaparsarnaqañphuqhapxam,t'aqhisirinamparapat lunthatatanakarusqhispiyapxam,janirakjanwalinaklurapxamti,janirakiwyaqhamarkankirjaqirusa, awkinakarusa,ijmawarmirusjanwalinaklurapxamti,janirakiwakachiqanjanjuchaniwila wartapxamtiJeremías22:3qillqatanxa
Tatituxsiwa,urunakaxpurininiwa,DavitatakixmäaskiRamasayt'ayä,mäReyiwapnaqani, sumankañapa,akauraqintaripäwi,chiqaparuñjañphuqhañapatakiJeremías23:5qillqatanxa
Ukaurunakansa,ukapachanakasa,DavitaruxchiqaparuñjañRamaruwjiltayä;Jupastitaripäwimpi, chiqaparuñjañampioraqenphuqhani.Jeremías33:15qillqatanxa
Khititejjjanusunakchurki,janirakiwjiltʼki,janwalilurañatamparapapaqkiukajja,jaqejaqenak taypincheqpachtaripäwipphoqaraki,nayanleyinakajarjamsarnaqaraki,nayantaripäwinakajsa phoqaraki,cheqaparjamsarnaqañatakijupaxchiqaparuñjatawa,chiqpachapuniwjakani,sasawTatit Diosaxsaraki.Ezequiel18:8-9qillqatanxa
TatitTatituxakhamsiwa:Israelanjilïrinakapa,jumanakaxwakiskpan,nuwasiñanaka,yänak lunthatasiñanakapanukupxam,taripäwi,chiqaparuñjapxam,markajatqullqimayt'asiñanakam apaqapxam,sasawTatitDiosaxsarakiEzequiel45:9qillqatanxa
Uqhamasti,rey,iwxt'ataxjumatakixaskïpan,juchanakamsaapanukum,askiluräwimpi,janwali luräwinakamsa,pisinkirinakarkhuyapt'ayasisa;inassamarañamanjayarst’ayatächispaJichhastinaya NabucodonosoraxalaxpachankirReyiruwjach'añchta,jach'añcharakta,jach'añcharakta,taqi
KusisiñaniwakhititixDiosapaxTatituxa;ukatstikhitinakarutixjupaxherenciapkatuqañatakajlliwaykiukajaqinakaruSalmo33:12qillqatanxa
luratanakapaxchiqawa,thakinakapastaripañawa,jach'ajach'atukursarnaqirinakarusjisk'achañyati Daniel4:27,37qillqatanxa
UcatstiDarioreyejjtaqeakaoraqenjakirjaqenakaru,markanakaru,aruparlirinakaruwmäqellqat qellqäna.Sumankañaxjumanakatakixjuk'amputjpan.Nayajjmäaruchurtwa:reinojjantaqe apnaqäwipanjja,jaqenakajjDanielanDiosnayraqatankhathattʼasipjje,ajjsarapjjaraki,jupawjakkir Diosajja,wiñayatakiwsaytʼatäski,reinopastijantukjatäkaniti,apnaqäwipasatukuykamawutjani” sasa.Jupawqhispiyi,qhispiyaraki,alaxpachansa,akapachansaunañchanaka,muspharkañanak luraraki,jupawDanielarleonanakanch'amapatqhispiyiDaniel6:25-27qillqatanxa
UkatpïDiosamarukutt'am,khuyapayasiñampi,taripäwimpi,Diosamarusapürusuyt'amsasa Oseas12:6qillqatanxa
Janwalinakuñisipxam,askinakmunasipxam,taripañutapunkunsayt'ayapxam,inastaqich'amani TatitDiosaxJoseyanqhiparirinakaparuxkhuyapt'ayasispa.Ukampistaripäwixumaruñtat saraqanpan,chiqaparsarnaqañaxmäjach'ajawiraruñtataAmós5:15,24qillqatanxa
Taqich'amanTatituxakhamsiwa:“Chiqpachtaripäwiphuqhapxam,sapamaynisjilamar khuyapt'ayasipxam,khuyapt'ayasipxam:janviudawarmirusa,awkinakarusa,yaqhamarkankir jaqirusa,pisinkirinakarust'aqhisiyapxamti;Jumanakatmaynischuymanakamanjanwalinakjilapar janwalinakamuyapxamtiZacarías7:9-10qillqatanxa
Ukanaklurapxäta;Sapamayniwjaqimasimarchiqakparlapxam;chiqaptaripäwi,sumankañ punkunakamanphuqhapxam:Janmaynisjaqimasiparjanwalinakchuymanakamanamuyt'apxamti; jank'arijuramentolurapxamti,taqiukanakaxnayatakixuñisiñawasasaTatituwsaraki.Zacarías 8:16-17qillqatanxa
Evangelionaka
Jesusastisarakïnwa:Wawanakanakaxnayarjutapxañapatakjaysapxam,janirakjark'apxamti, alaxpachanreinopaxukhamjaqinakatakikiwasasaMateo19:14qillqatanxa
Ukhamasti,¿khitirakmächiqachuymani,yatiñanuywatasti,khitirutixuywiripaxutaparumanq'a churañapatakutt'ayi?Qhanaksapxsma,juparuwtaqiyänakapapnaqañapatakutt'ayanisasaMateo 24:45,47qillqatanxa
Uywiripaxjuparuxsänwa:Walikiwa,suma,chiqaluqtiri,jumaxmäjuk'ayänakaruwchiqa chuymanïtaxa,nayaxwaljatuqinakanapnaqiritutt'ayämaUywiripaxjuparuxsänwa:Walikiwa, sumachiqaluqtiri!mäjuk'ayänakanchiqachuymanïtaxa,waljatuqinakanapnaqiritutt'ayapxäma: Tatitumankusisiñaparmantamsasa.Mateo25:21,23qillqatanxa
Jesusastijupanakarjawsasinsäna:Jumanakaxyatipxtawa,khitinakatixjanjudiöpkiukanakar apnaqiruñt'atäpkiukanakaxjupanakarapnaqapxi.jach'ajaqinakaxjupanakaruxmunañanïpxiwa. Ukampisjaniwjumanaktaypinxukhamäkaniti,janukastikhititixjumanaktaypinjach'atukuñmunki ukaxjumanakanyanapiripäniwa.JaqinYuqapastijaniwluqtatäñatakjutkiti,janukastiluqtañatakiw jutäna,jakañapsawaljanirqhispiyañatakiwjutänaMarcos10:42-45qillqatanxa
Januñnaqaparjamtaripapxamti,janukastichiqaparuñjapxam.¿Janirist'kasaxkamachisaxkhitirus juchañchaspa,ukatkuntixjupaxlurkiukyatkasaxa?Juan7:24,51qillqatanxa
KusisiñaniwakhititixDiosapaxTatituxa;ukatstikhitinakarutixjupaxherenciapkatuqañatakajlliwaykiukajaqinakaruSalmo33:12qillqatanxa
Cartanaka
Janukaxkhititixewjjtʼkiukajja,ewjjtʼata,khititejjchurkiukajja,janchʼamäkipanwalurpankhititix apnaqkiukaxch'amampi;Khititejjkhuyapayasirïkiukajja,kusisiñampi.Romanos12:8qillqatanxa
Sapamayniwjach'ach'amanakanapnaqatäpan.Diosanch'amapaxjaniwutjkiti,janukastiDiosan ch'amapawa.Ukhamasti,khititixch'amaparsaykataskiukax,Diosankamachiparjanwalt'ayañapawa. Apnaqirinakaxjaniwaskiluräwinakatakixaxsarañäpkiti,janukastijanwaliluräwinakatakix axsarañjamawa.Ukhamajj¿janitchʼamaparajjsarañmunkasma?kunatixaskïkiukluram,ukatstiuka pachparakiwjach'añchäta,jupastiDiosansumaluqtiripawaUkampisjumatixjanwalinaklurasmaxa, axsaram;Jupajjjaniwinach'usatespadaapt'kiti,Diosanluqtiripawa,janwaliluririrojjcolerasiñap apt'asiñapataki.Romanos13:1-4liytʼañataki
Tatitunlaykuxjaqinakantaqikamachinakaparkatuyasipxam,reyirusist'apxam,jach'ajilïrirjama.Jan ukaxmarkaapnaqirinakaru,janwaliluririnakarmutuyañataki,askiluririnakarjach'añchañataki khithankiukanakarjama1Pedro2:13-14liytʼañataki
Apocrifasatqellqata
TatituxPersiamarkankirCiroreyinajayuparuwsartayäna,ukatstitaqimarkapanyatiyäna,ukat qillqatqillqt'arakïna:“PersiamarkankirCiroreyixakhamsiwa”sasa.IsraelanTatitupa,jach'a Tatituwakapachreyirutt'ayitu,Jerusalénmarkanjudionakanmäutalurañapatakiwmayista.1Esdras 2:2-4liytʼañataki
Ukatxa,Sisines,Feniciamarkangobernadoraparu,Satrabuzanés,jupampchiksarnaqirmasinakaparu, ukhamarakSiria,Feniciamarkanapnaqirinakjamuttʼayatjaqinakaruxamuyasipxañapatakiwmayïna, janukastiZorobabel,Tatitunluqtiriparu,Judeamarkangobernadoraparu,ukhamarakjudionakan jilïrinakaparu,Tatitunutapukachiqanlurapxañapataktʼaqhisiyapxañapataki1Esrás6:27 liytʼañataki
Esdrasajjwaliyatiñanïnwa,janiwTatitunleyinakapatsa,mandamientonakapatsajaniwkuns apanukkänti,janukastitaqpachIsraelmarkaruwyatichäna,Diosankamachinakapsa, taripäwinakapsayatichäna1Esdras8:7liytʼañataki
UkhamawtaqimarkanakaxTatiturjach'añchapxani,markapaxDiosaruñt'ayapxani,Tatitux markaparuxjach'araptapxani;KhitinakatixTatitDiosaruxchiqakankañampi,chiqaparuñjañampi munapkiukanakaxkusisipxani,jilanakasarkhuyapt'ayasisa.Tobit14:7qillqatanxa
Ukaqhipatxawaljamarkanakanapnaqiripätwaukattaqpachuraqpacharuwapnaqarakta,janiwnayan munañajatjach’añchatäkti,janukastisapakutiwchiqaparuñjañampi,llamp’uchuymamp apt’asiwayta,ukatapnaqatjaqinakajaruxsapüruwmällamp’ujakañanutt’ayañamtawayta,ukat reinojaxsumankañutjañapataki,ukatjach’aqutathiyanakarpasañatakjist’aratäñapataki,sumankañ machaqartukuyañataki,ukaxtaqijaqinakanmunatawaEster13:2qillqataryapxatatanaka
Reyinaka,ist'apxam,amuyt'apxarakim;akaoraqentukusiñanakapantaripirinaka,yateqapjjam”sasa. Jach'amarkaapnaqirinaka,ist'apxam,waljamarkanakatjach'añchasipxamTatituwch'am churapxtam,jach'akankañampiwtaqikunsachurapxtam,jupawluräwinakamyant'ani, amtäwinakamsayatxatarakiniSalomon6:1-3qillqatanyatiñkankañapa
KusisiñaniwakhititixDiosapaxTatituxa;ukatstikhitinakarutixjupaxherenciapkatuqañatakajlliwaykiukajaqinakaruSalmo33:12qillqatanxa
Ukatpïyatiñkankañmunañaxmäreinoruwpuriyi.Jumanakatixtrononaka,thujrunakan kusisipxätaxa,markanreyinakapa,yatiñkankañarjach'añchapxam,wiñayatakapnaqapxañamataki Salomonanyatiñkankañapa6:20-21qillqata
Qamirkankañaxakajakañanmunatyänakakïspaukhaxa;¿Kunasyatiñkankañatsipansajuk'amp qamirïspa,taqikunsaluriristi?Ukatamuytʼasirïñaxirnaqaspaukhaxa;¿Khitisjupatsipansajukʼamp kʼariirnaqtʼirïpacha?Chachatixchiqaparsarnaqañmunchixa,ch'amachasitapaxsumaluräwinakawa, jupastisumaamuyumpi,amuyt'asiñampi,chiqaparuñjañampi,ch'amampiyatichiSalomón8:5-7 qillqatanyatiñkankañapa
Qhispiyapxamjanwalit'aqhisiyirirut'aqhisirinamparapatqhispiyapxam;Juchañchäwin qunt'atäkasinjanaynacht'amtisasa.Sirac4:9qillqatanxa
Yatiqañlurirjaqinamparapampiwjach'añchatäni,ukatmarkaapnaqirixwaliyatiñanarupat jach'añchatäniwaSirac9:17qillqatanxa
Mäyatiñantaripiriwmarkaparyatichani;ukatamuytʼasirjaqingobiernopaxsumawakichtʼatawa. Kunjämtixmarkantaripiripaxjupapachpakixa,ukhamarakiwjilïrinakapaxa;Markaapnaqiristi kunjämjaqisa,taqiukamarkanjakirinakaxukhamjaqinakäpxiwa.Janyatiñanreyixmarkaparuw t'unji;janukasti,khitinakatejjmunañanïpkiukanakanamuytʼasirïpjjataplaykuwukamarkan jakapjjani”sasa.Sirac10:1-3qillqatanxa
Tatiturajjsarañawnayrajjmunañanïñataqui,ucampisqhuruchuymampi,jach'ajach'atukuñampiw chhaqtañapa.Jach'ajaqinakasa,taripirinakasa,ch'amanjaqinakasajach'añchatäpxani;ukampisjaniw khitisTatituraxsarirjaqitsipanjuk'ampjach'äkitiSirac10:21,24ukatjuk’ampinaka
Uraqpachanyaqhamarkanakart'aqanuqatapatxa,taqimarkanakaruwmäapnaqiriutt'ayäna.ukampis IsraelmarkaxTatitunchiqapawa:Sirac17:17
Tatituraxsaririnakaxtaripatäñjikxatapxani,chiqaparuñjañaxmäqhanaruñtatawqhant'ayapxani Sirac32:16qillqatanxa
Jupastimandamientonakapsa,taripäwinakankamachinakapansach'amapchuräna,Jacobur yatiyañapataki,ukhamarakIsraelmarkarkamachinakapanyatiyañapataki.Sirac45:17ukat juk’ampinaka
Davidajjkhuyaptʼayasirïtapatjja,wiñayapnaqäwintronoparuwkatuyasïna.1Macabeos2:57 qillqatanxa
UkatstijaqinakaxSimonansarnaqäwinakapq'uchupxäna,kunajach'ajach'atukuñarusmarkapar apaniñatakamtäna,juparuwgobernadoraparu,jilïrsacerdotepartukuyäna,taqiukanakluratapata, ukhamarakmarkaparchiqaparuñjatapata,iyawsäwipsa,taqituqitmarkaparjach'araptañ thaqhatapata1Macabeos14:35qillqatanxa
KusisiñaniwakhititixDiosapaxTatituxa;ukatstikhitinakarutixjupaxherenciapkatuqañatakajlliwaykiukajaqinakaruSalmo33:12qillqatanxa