Albanian - The Letter of Aristeas

LetraeAristeas

HYRJE

NëletrëneAristeas,njëngagjetjetmëtërëndësishmedhe mëtëlashtanëkëtëpërmbledhje,kemibërënjërrugëtë gjatëqëngaAdamidheEva,njërrugëtëgjatëqënga PërmbytjaKyshkrimparaqetnjëspektakëltë qëndrueshmërisësëracësnjerëzore,ecilaekaripopulluar Tokën,mekombetëfuqishmeqëjetojnënëmadhështidhe shkëlqim

Këtudotëlexonipërbibliofilineparëtëmadh-Ptoleme FiladelfiAidëshirontëmbledhënëbibliotekënetijnë Aleksandri"tëgjithalibratebotës".Mënëfund,në pasioninetijpërtësiguruarnjëvepërtëmadhe-Ligjet Hebraike-aishkëmben100,000robërpëratëlibërKy ështëndoshtaçmimimëilartëipaguarndonjëherëpërnjë vepërtëvetme.Aiparaqetnjëarsyetëpazakontëpër fundineRobërisësëMadhe

NgjarjetekëtijrrëfimindodhëngjatëjetëssëMbretëreshës sëfamshmeArsinoe,ecilavdiqnëvitin270paraKrishtit Dataesaktëeshkrimitështëepasigurt.

Detajetejetëssëoborritmbretëror,diskutimiiproblemeve shoqëroretëkohësjanëmeinteresdhegjallëritëmadhe. Ështënjëzbulimiçuditshëmnëkëtëkohëtëshohësh mbretindhetëftuaritetijdukeluajturmepyetjedhe përgjigjegjatëbanketittëtyre.

Strukturaekësajvepretërheqëseështësimëposhtë: 1.KushtimiilibritpërFilokratin.

2Veprimparaprak:

(a)Propozimiibibliotekaritpërtëliruarrobërithebrenjnë këmbimtënjëlibri.

(b)Emancipimi

(c)LetraeFiladelfitdrejtuarEleazarit

(d)Përgjigja.

(e)Emratekomitetittëcaktuarpërtëpërkthyerlibrin

3Përshkrimiidhuratavembretërore:

(a)Tavolina(ndoshtamobiljetmëtëpërpunuaratë prodhuarandonjëherë)

(b)Tjetriparaqet. 4PërshkrimiiJerusalemit (a)Tempulli(dhesistemiiujësjellësit)

(b)Ceremonia.

(c)Kështjella (d)Qyteti (e)Fshati.

5LamtumiraeEleazarit 6ShpjegimiiEleazaritpërligjin(kjoështëmençurie thellë).

7Recepsioni 8Banketi(72pyetjedhepërgjigje)

9.PërkthimiiLibrit.

KAPITULLI1

NëkohënerobërisëhebraikenëEgjipt,PtolemeuFiladelfi ezbulonvetensibibliofiliiparëimadhAidëshirontë ketëtëgjithalibratebotësnëbibliotekënetij;përtë marrëLigjeteMoisiut,aiofrontëshkëmbejë100,000 robërpëratëvepër,dukethirrur:"Ështëmetëvërtetënjë dhuratëevogël!"

1Meqenësekammbledhurmaterialepërnjëhistoritë paharrueshmetëvizitëssimeteEleazari,Kryepriftii Judenjve,dhemeqenëseti,Filokrat,siçnukhumbetasnjë rastpërtëmakujtuar,ikekushtuarshumërëndësimarrjes sënjërrëfimimbimotivetdheobjektivinemisionittim, jampërpjekurtëhartojnjëshpjegimtëqartëtëçështjespër ty,sepsevërejsekenjëdashuritënatyrshmepërtëmësuar, njëcilësiqëështëzotërimimëilartëinjeriut-tëpërpiqet vazhdimisht'tështojënjohuritëdhearritjetetij'qoftë përmesstudimittëhistorisëapodukemarrëpjesërealisht nëvetëngjarjet.

2Ështënëkëtëmënyrë,dukemarrënëvetveteelementët mëfisnikë,qëshpirtivendosetnëpastërtidhe,pasieka fiksuarqëlliminetijtedevotshmëria,qëllimimëfisniknga tëgjithë,aiepërdorkëtësiudhërrëfyesinetijtë pagabueshëmdhekështufitonnjëqëllimtëcaktuar

3Ishtepërkushtimiimndajkërkimittënjohurivefetareqë mështyutëndërmerrjaambasadëntenjeriuqëpërmenda,i cilimbahejmerespektinmëtëlartëngaqytetarëtetijdhe ngatëtjerët,sipërvirtytinashtuedhepërmadhështinëetij, dheicilikishtenëzotërimdokumentemevlerënmëtë lartëpërhebrenjtënëvendinetijdhenëvendetëhuajapër interpretimineligjithyjnor,sepseligjetetyrejanëshkruar nëpergamenalëkuremeshkronjahebraike

4Këtëmisionendërmorameentuziazëm,pasifillimisht gjetanjëmundësipërt'iuluturmbretitnëemërtërobërve hebrenjqëishintransportuarngaJudejanëEgjiptnga babaiimbretit,kuraimorinëzotërimkëtëqytetdhe pushtoitokëneEgjiptit.

5Iavlent'jutregojedhekëtëhistori,meqenësejami bindurseju,meprirjentuajndajshenjtërisëdhesimpatinë tuajpërnjerëzitqëjetojnënëpërputhjemeligjineshenjtë, dotadëgjoniedhemëmegatishmërirrëfiminqëkam ndërmendtëparaqes,meqenësejuvetëkeniardhurkohëte funditteknengaishullidhejenitëeturtëdëgjonigjithçka qëtentontëndërtojëshpirtin

6Edhenënjërasttëmëparshëm,judërgovanjëregjistërtë fakteveqëmendovaseiavlentet'itregonitrrethracës

LetraeAristeas

hebraike,-regjistrinqëkishamarrëngapriftërinjtëelartë mëtëditurtëvenditmëtëditurtëEgjiptit.

7Meqenësejekaqieturtëfitoshnjohuripëratogjëraqë mundt'isjellindobimendjes,endiejpërdetyrët'jundajtë gjithëinformacioninqëështënëfuqinëtime.

8Dotëndiejatënjëjtëndetyrëndajtëgjithëatyreqë kishintënjëjtënprirje,porendiejveçanërishtndajteje, meqenësekeaspiratakaqfisnikedhemeqenësenukje vëllaiimvetëmnëkarakter,asmëpaknëgjak,porjenjë memuaedhenëndjekjenesëmirës

9Sepseaskënaqësiaqërrjedhngaaridheasndonjënga pasuritëetjeraqëvlerësohenngamendjetsipërfaqësore nuksjelltënjëjtinpërfitimsindjekjaekulturësdhestudimi qëneshpenzojmëpërtasiguruaratë

10Por,qëtëmosjulodhmenjëhyrjeshumëtëgjatë,dotë kalojmenjëherënëthelbinerrëfimittim.

11DhimitriiFalerumit,presidentiibibliotekëssëmbretit, morinjëshumëtëmadheparash,meqëllimqëtëmblidhte, përaqsamundej,tëgjithalibratebotës.

12Meanëtëblerjesdhetranskriptimit,aiezbatoi,mesa mëshumëqëtëishteemundur,qëlliminembretit

13Nënjërast,kurishaipranishëm,epyetën:Samijëlibra kanëbibliotekë?Aiupërgjigj:“Mëshumësedyqindmijë, ombret,dheunëdotëpërpiqemnëtëardhmeneafërttë mbledhedhepjesëntjetër,nëmënyrëqëtëarrihetnumri prejpesëqindmijëMëështëthënëseligjetehebrenjveia vlejnëtëtranskriptohendhemeritojnënjëvendnë bibliotekëntuaj!”

14Mbretiupërgjigj:"Çfarëtëpengontabëshkëtë?""Çdo gjëenevojshmeështëvënënëdispozicionintënd!"

15“Duhettëpërkthehen”,upërgjigjDhimitri,“sepsenë vendineJudenjveatapërdorinnjëalfabettëveçantë(ashtu siedheegjiptianëtkanënjëformëtëveçantëshkronjash) dheflasinnjëdialekttëveçantë.

16Atasupozohettëpërdoringjuhënsiriake,porkynuk ështërasti;gjuhaetyreështëkrejtendryshme

17Dhembreti,pasiikuptoitëgjithafakteteçështjes, urdhëroiqët’ishkruhejnjëletërKryepriftitJude,që qëllimiitij(iciliështëpërshkruartashmë)tëmundtë përmbushej.

18Dukemenduarsekishteardhurkohapërtështyrë përparakërkesën,tëcilënshpeshiakishabërëSosibittë TarentumitdheAndreas,kreuttëtruprojës,përçlirimine JudenjveqëishintransportuarngaJudejangababaii mbretit-sepsekurmenjëkombinimtëfatittëmirëdhe guximitaiekishteçuarsulminetijndajtëgjithëdistriktit tëKoele-SirisëdheFenikisënënjëfitoretësuksesshme,në procesineterrorizimittëvenditnënënshtrim,aitransportoi disangaarmiqtëetijdhetëtjerëiulinërobëri

19NumriiatyreqëaiitransportoingavendiiJudenjvenë Egjiptarritinëjomëpaksenjëqindmijë

20Ngakëta,aiarmatositridhjetëmijëburratëzgjedhur dheivendosinëgarnizonenëzonatrurale

21(DheedheparakësajkohenjënumërimadhJudenjsh kishinardhurnëEgjiptmePersianët,dhenënjëperiudhë mëtëhershmetëtjerëishindërguarnëEgjiptpërtë ndihmuarPsametikunnëfushatënetijkundërmbretittë EtiopisëPorkëtanukishinaqtëshumtësarobëritqë Ptolemeu,djaliiLagut,transportoi)

22Siçekamthënëtashmë,Ptolemeuzgjodhimëtëmirët prejtyre,burratqëishinnëkulminejetësdhedalloheshin përguximinetyre,dheiarmatosi,pormasënemadhetëtë

tjerëve,ataqëishinshumëtëvjetëroseshumëtërinjpër këtëqëllim,sidhegratëgjithashtu,idetyroitë skllavëroheshin,josedontetabëntekëtëmevullnetinetij tëlirë,porseishteidetyruarngaushtarëtetijqëikërkonin atasishpërblimpërshërbimetqëkishinbërënëluftë.

23Pasi,siçështëthënëtashmë,patanjëmundësipërtë siguruarçliriminetyre,iudrejtovambretitmeargumentet emëposhtme:“Letëmosjemiaqtëpaarsyeshëmsatë lejojmëqëveprattonatëpërgënjeshtrojnëfjalëttona”

24Meqenëseligjiqëneduamjovetëmtatranskriptojmë, poredhetapërkthejmë,ipërkettëgjithëracëshebraike, çfarëjustifikimidotëgjejmëpërambasadëntonë,ndërsa njënumërkaqimadhityrembetennëgjendjeskllavërie nëmbretërinëtuaj?

25Nëpërsosmërinëdhepasurinëemëshirëssate,liroata qëmbahennënjëskllavërikaqtëmjerueshme,pasisiç kamqenëdukeupërpjekurtazbuloj,Perëndiaqëudha atyreligjinetyreështëPerëndiaqëmbanmbretërinëtënde 26AtaadhurojnëtënjëjtinZot-ZotindheKrijuesine Universit,sitëgjithënjerëzitetjerë,sinevetë,ombret, megjithëseequajmëmeemratëndryshëm,siZeus1ose Dis.

27Kyemëriuvuatijnëmënyrëshumëtëpërshtatshme ngaparaardhësittanëtëparë,përtëtreguarseAi, nëpërmjettëcilittëgjithagjëratjanëtëpajisuramejetë dhevijnënëekzistencë,ështëdomosdoshmërishtKalorësi dheZotiiUniversit

28Jepugjithënjerëzimitnjëshembullbujariedukeiliruar ataqëjanëtëmbajturnëskllavëri

29Pasnjëintervalitëshkurtër,ndërsaunëpoidrejtojanjë lutjetëzjarrtëPerëndisëqëAitëndryshontemendjene mbretitnëmënyrëqëtëgjithërobërittëliroheshin-(sepse racanjerëzore,dukeqenëkrijimiPerëndisë,ndikohetdhe ndikohetprejTij.)

30Prandaj,meshumëlutjetëndryshme,iulutaAtijqë sundonzemrën,qëmbretitëdetyrohejtëplotësonte kërkesëntime.

31Sepsekishashpresatëmëdhanëlidhjemeshpëtimine burrave,pasiishaisigurtsePerëndiadotëmëplotësonte lutjen.

32Sepsekurnjerëzitngamotivetëpastraplanifikojnë ndonjëveprimnëinterestëdrejtësisëdhekryerjessë vepravefisnike,PerëndiaiPlotfuqishëmiçonpërpjekjet dheqëllimetetyredrejtnjërezultatitësuksesshëm)mbretingritikokëndhedukemëparëmenjëfytyrëtë gëzuarpyeti:'Samijëramendonisedotënumërohen?'

33Andrea,qëqëndronteatypranë,upërgjigj:“Pakmë shumësenjëqindmijë.”

34“Ështëmetëvërtetënjëdhuratëevogël”,thambreti, “qëAristeanakërkon!”

35AtëherëSosibidhedisatëtjerëqëishintëpranishëm thanë:“Po,pordotëjetënjëhomazhidenjëpërbujarinë tuajqët’uofronikëtyreburravetëdrejtënevotëssinjëakt përkushtimindajZotitsuprem”

36JujeninderuarshumëngaPerëndiaiPlotfuqishëmdhe jenilartësuarnëlavdimbitëgjithëparaardhësittuajdhe ështëepërshtatshmeqët'ibëniAtijofertënmëtëmadhe falënderueseqëkeninëfuqinëtuaj

37Jashtëzakonishtikënaqurmekëtoargumente,aidha urdhërqëpagavetëushtarëvet’ushtohejnjëshumëprej paravetëshpengimit,qëpronarëvet’upaguheshinnjëzet

LetraeAristeas

drahmipërçdoskllav,qëtënxirrejnjëurdhërpublikdhe qëatijt’ibashkëngjiteshinregjistraterobërve.

38Aitregoientuziazminmëtëmadhnëkëtëpunë,sepse ishtePerëndiaqëekishtepërmbushurqëllimintonënë tërësidheekishtedetyruartëshpengontejovetëmataqë kishinardhurnëEgjiptmeushtrinëebabaittëtij,poredhe këdoqëkishteardhurparaasajkoheoseishtesjellëmëpas nëmbretëri.

39Atijiuthaseshumaeshpërblimitdotëkalonte katërqindtalenta

40Mendojsedotëjetëedobishmetëfutetnjëkopjee dekretit,sepsenëkëtëmënyrëmadhështiaembretit,icili ishtefuqizuarngaPerëndiapërtëshpëtuarturmakaqtë mëdha,dotëbëhetmëeqartëdhemëedukshme

41Dekretiimbretitishtesimëposhtë:“Tëgjithëataqë shërbyennëushtrinëeatittonënëfushatënkundërSirisë dheFenikisëdhenësulminndajvendittëJudenjvedheqë ukapënmerobërJudenjdheisollënatanëqytetine AleksandrisëdhenëvendineEgjiptitoseuashitëntë tjerëve-dhenëtënjëjtënmënyrëçdorobqëishtenë vendintonëparaasajkoheoseusollkëtumëpas-tëgjithë ataqëzotërojnërobërtëtillëduhett'ilirojnëmenjëherë, dukemarrënjëzetdrahmipërkokësishpërblim”

42Ushtarëtdot’imarrinkëtoparasidhuratëqëdot’u shtohetpagavetëtyre,ndërsatëtjeratdot’imarrinnga thesariimbretit

43Nemendojmëseishtekundërvullnetittëatittonëdhe kundërçdorregulliqëatatëishinbërërobërdhese shkatërrimiitokëssëtyredhetransportimiiJudenjvenë Egjiptishtenjëaktishfrenimitushtarak

44Plaçkaqëuraushtarëvenëfushënebetejësishtee gjithëplaçkaqëataduhettëkishinmarrë

45Takthejepopullinnëskllavëripërmëtepërishtenjëakt padrejtësieabsolute.

46Prandaj,meqenësepranohetsenejemimësuart'ujapim drejtësitëgjithënjerëzvedheveçanërishtatyreqëjanë padrejtësishtnënjëgjendjeskllavërie,dhemeqenëse përpiqemitësillemidrejtmetëgjithënjerëzitsipas kërkesavetëdrejtësisëdhedevotshmërisë,nekemi dekretuar,nëlidhjemepersonateJudenjveqëjanënë çfarëdogjendjejeskllavërienëçdopjesëtësundimittonë, qëataqëizotërojnëatatëmarrinshumënepërcaktuartë paravedhet'ilirojnëdheseaskushnukduhettëtregojë vonesënëpërmbushjenedetyrimevetëtij

47Brendatreditëshpaspublikimittëkëtijdekreti,ata duhettëbëjnëlistatëskllevërvepëroficerëtecaktuarpër tëzbatuartestamentintonëdhetësjellinmenjëherë personaterobërve.

48Sepsenemendojmësedotëjetëedobishmepërnedhe përpunëttonaqëçështjatëpërfundojë

49Kushdoqëdëshironmundtëjapëinformacionepër këdoqënukibindetdekretit,mekushtqënësevërtetohet fajësiaetij,aitëbëhetskllavitij;megjithatë,pasuriaetij dot'idorëzohetthesaritmbretëror

50Kurdekretiusollpërt'iulexuarmbretitpërmiratim,ai përmbantetëgjithadispozitatetjerapërveçfrazës"çdorob qëishtenëvendparaasajkoheoseusollkëtumëpas",dhe mebujarinëdhezemërgjerësinëetij,mbretiefutikëtë klauzolëdhedhaurdhërqëshumaeparavetënevojshme përshpengimintëdepozitohejplotësishttepaguesite forcavedhetebankierëtmbretërorë,dhekështuçështjau vendosdhedekretiuratifikuabrendashtatëditëve

51Shumapërshpengiminarritinëmëshumëse gjashtëqindegjashtëdhjetëtalenta;sepseshumëfoshnjenë gjiuçliruansëbashkumenënatetyre

52Kurungritpyetjanëseshumaprejnjëzettalentesh duhejpaguarpërkëto,mbretiurdhëroiqëkjotëbëhejdhe kështuezbatoivendiminetijnëmënyrënmë gjithëpërfshirëse

KAPITULLI2

Tregonsesimbaheshintëdhënatmëtëkujdesshmetë punëvetështetitProblemeqeveritareNjëkomitetprej gjashtëvetashemërohetpërtëshkuarteKryepriftinë JerusalemdhepërtërregulluarshkëmbiminAristeasi ngarkohetmedetyrënedelegacionit

1Pasiebërikëtë,aiiurdhëroiDhimitrittëhartontenjë memorandumnëlidhjemetranskriptiminelibrave hebraikë

2Sepsetëgjithapunëteshtetitkryheshinmeanëtë dekretevedhemesaktësinëmëtëmadhengakëtambretër egjiptianë,dheasgjënukbëhejnëmënyrëtëpakujdesshme osetërastësishme.

3Dhekështukamfuturkopjetëmemorialitdheletrave, numrinedhuratavetëdërguaradhenatyrënesecilës,pasi secilaprejtyreshkëlqentenëmadhështidheaftësiteknike.

4MëposhtëështënjëkopjeememorialitKujtimii Dhimitritpërmbretinemadh'Meqenësemëkedhënë udhëzime,ombret,qëlibratqënevojitenpërtëplotësuar bibliotekëntëndetëmblidhensëbashkudheatoqëjanëtë dëmtuaratëriparohen,ijampërkushtuarmekujdesinmëtë madhpërmbushjessëdëshiravetëtuadhetanikam propoziminemëposhtëmpërtëtëparaqitur

5LibrateligjittëJudenjve(bashkëmedisatëtjerë) mungojnënëbibliotekë.

6Atojanëshkruarmeshkronjadhegjuhëhebraikedhe janëinterpretuarpakujdes,dhenukpërfaqësojnëtekstin origjinal,siçmëkanëinformuarataqëedinë;sepseato nukkanëpasurkurrëkujdesinenjëmbretipërt'imbrojtur 7Ështëenevojshmeqëkëtotëbëhentësaktapër bibliotekëntuaj,meqenëseligjiqëatopërmbajnë,përderisa ështëmeorigjinëhyjnore,ështëplotmençuridheipastër ngaçdoemetë

8Përkëtëarsye,njerëziteletërsisëdhepoetët,sidhemasa eshkrimtarëvehistorikë,janëlarguarngareferimindaj këtyrelibravedhenjerëzveqëkanëjetuardhejetojnënë përputhjemeto,sepsekonceptiityreijetësështëkaqi shenjtëdhefetar,siçthotëHekateuiAbderës

9Nësetëpëlqen,ombret,dot’ishkruhetnjëletër KryepriftitnëJerusalem,kut’ikërkohettëdërgojëgjashtë pleqngaçdofis,burraqëkanëjetuarjetënmëfisnikedhe janëmëtëaftënëligjinetyre,qëtëmundtëgjejmëpikat nëtëcilatshumicaetyrejanëdakord,dhekështu,pasitë kemimarrënjëpërkthimtësaktë,tavendosimatënënjë vendtëdukshëmnënjëmënyrëtëdenjëpërvetëpunën dheqëllimintuaj

10Paçinibegatitëvazhdueshme!

11Pasiuparaqitkymemorandum,mbretiurdhëroiqët’i shkruhejnjëletërEleazaritpërkëtëçështje,dukeidhënë edhenjëpërshkrimtëçlirimittërobërvehebrenj

12Aidhagjithashtupesëdhjetëtalentaari,shtatëdhjetë talentaargjendidhenjësasitëmadhegurështëçmuarpër tëbërëkupadheshishe,njëtryezëdhekupapërpije

13Aiudhagjithashtuurdhëratyreqëkishinnëruajtje arkënetijqët’ulejoninartizanëvetëbëninnjëpërzgjedhje tëçdomaterialiqëmundt’unevojitejpërkëtëqëllimdhe qëtëdërgoheshinnjëqindtalentenëparapërtësiguruar flijimepërtempullindhepërnevojatëtjera.

14Dot'jujapnjëpërshkrimtëplotëtëpunës,pasitëkem vënëparajushkopjetëletraveLetraembretitishtesimë poshtë:

15MbretiPtolemeidërgonpërshëndetjedhepërshëndetje KryepriftitEleazar

16Meqenësekashumëhebrenjtëvendosurnëmbretërinë tonë,tëcilëtumorënngaJerusalemingapersianëtnë kohënepushtetittëtyredheshumëtëtjerëqëerdhënme babanëtimnëEgjiptsirobër,njënumërtëmadhprejtyre aiivendosinëushtridheupagoiatyrepagamëtëlartase zakonisht,dhepasiprovoibesnikërinëeudhëheqësvetë tyre,aindërtoifortesadheilaatanënkujdesinetyre,në mënyrëqëegjiptianëtvendastëfrikësoheshinprejtyre

17Dheunë,kurungjitanëfron,moranjëqëndrim dashamirësndajtëgjithënënshtetasvetëmi,dhemë veçanërishtndajatyreqëishinqytetarëtuaj-kamliruarmë shumësenjëqindmijërobër,dukeupaguarpronarëvetë tyreçmimineduhurtëtregutpërta,dhenësendonjëherëi ështëbërëekeqepopullittuajpërmespasionevetëturmës, unëikambërëatadëmshpërblim.

18Motiviqëmështyutëveprojakaqenëdëshirapërtë vepruarmedevotshmëridhepërt’ibërëPerëndisësuprem njëofertëfalënderimipërruajtjenembretërisësimenë paqedhelavditëmadhenëtëgjithëbotën

19Përmëtepër,atangapopullijuajqëishinnëluletëjetës ikamrekrutuarnëushtrinëtimedheataqëishintë përshtatshëmpërt'ubashkuarmemuadhetëdenjëpër besimineoborritmbretëror,ikamvendosurnëposte zyrtare.

20Tani,meqenësemeziprest’ushprehmirënjohjentime këtyreburrave,hebrenjvenëtëgjithëbotëndhebrezaveqë dotëvijnë,kamvendosurqëligjijuajtëpërkthehetnga gjuhahebraikeqëpërdoretmidisjushnëgjuhëngreke,në mënyrëqëkëtolibrat’ushtohenlibravetëtjerëmbretërorë nëbibliotekëntime.

21Dotëjetënjëmirësingaanajuajdhenjëshpërblimpër zellintimnësedotëzgjidhnigjashtëpleqngaseciliprej fisevetuaja,burramejetëfisnikedhetëaftënëligjintuaj dhetëaftëtainterpretojnëatë,nëmënyrëqënëçështjete mosmarrëveshjestëjeminëgjendjetëzbulojmëvendimin metëcilinpajtohetshumica,sepsehetimiështëme rëndësinëmëtëlartëtëmundshme

22Shpresojtëfitojfamëtëmadhemekryerjenekësaj vepre

23KamdërguarAndrean,kreunetruprojëssime,dhe Aristean-burraqëivlerësojshumë-qët'juaparaqesin çështjendhet'jujapinnjëqindtalentaargjendi,frytetepara tëofertëssimepërtempullin,flijimetdheritetetjerafetare

24Nësedotëmëshkruaninëlidhjemedëshirattuajanë këtoçështje,dotëmëbëninjëndertëmadhdhedotëmë jepninjëpremtimtërimiqësie,sepsetëgjithadëshirat tuajadotëpërmbushensamëshpejttëjetëemundur. Mirupafshim!

25KësajletreEleazariiupërgjigjnëmënyrëtë përshtatshmesimëposhtë:“Eleazari,Kryeprifti,idërgon përshëndetjembretitPtoleme,mikuttëtijtëvërtetë”

26Urimetemiamëtëpërzemërtajanëpërmirëqenientuaj dhetëMbretëreshësArsinoe,motrëssuajdhefëmijëvetuaj.

27EdheunëjammirëEmoraletrëntuajdhejamshumëi gëzuarpërqëllimindhekëshillëntuajfisnike.

28Emblodhatëgjithëpopullindheualexova,qëtëdinin përpërkushtimintuajndajPerëndisëtonë

29Utregovaedhekupatqëdërguat,njëzetprejaridhe tridhjetëprejargjendi,pesëtasatdhetryezënekushtimit,si dhenjëqindtalentatprejargjendipërofrimineflijimeve dhepërsiguriminegjëraveqëinevojitentempullit

30Këtodhuratam’isollënAndrea,njëngashërbëtorëttuaj mëtënderuar,dheAristea,tëdyburratëmirëdhetë vërtetë,tëdalluarpërditurinëetyredhetëdenjënëçdo mënyrëpërtëqenëpërfaqësuestëparimevetuajatëlarta dheqëllimevetuajatëdrejta

31Këtaburramëpërcollënmesazhintënddhemorënprej mejenjëpërgjigjenëpërputhjemeletrëntëndeDotë pranojçdogjëqëështëedobishmepërty,edhepsekërkesa joteështëshumëepazakontë.

32Sepseukedhënëqytetarëvetanëpërfitimetëmëdha dhetëpaharrueshmenëshumëmënyra

33Prandaj,menjëherëofrovaflijimenëemrintënd,të motrëssate,tëfëmijëvetëtudhetëmiqvetëtu,dhei gjithëpopulliulutqëplanetetuatëpërparonin vazhdimisht,qëPerëndiaiPlotfuqishëmtaruante mbretërinëtëndenëpaqeender,dheqëpërkthimiiligjittë shenjtëtëishteidobishëmpërtydhetëkryhejmesukses

34Nëpranitëgjithëpopullit,zgjodhagjashtëpleqngaçdo fis,njerëztëmirëdhebesnikë,dhejuakamdërguarmenjë kopjetëligjittonë

35Dotëjetënjëmirësi,ombretidrejtë,nësedotëjapësh udhëzimeqësapotëpërfundojëpërkthimiiligjit,burrattë nakthehenpërsëritësigurtLamtumirë!

36Këtajanëemratepleqve:ngafisiiparë:Jozefi,Ezekia, Zakaria,Gjoni,EzekiadheEliseu

37Ngafisiidytë:Juda,Simoni,Samueli,Adaeu, Matatathias,Eschlemias.

38Ngafisiitretë,Nehemia,Jozefi,Theodosius,Baseas, Ornias,Dakis

39Ngafisiikatërt,Jonathani,Abraeusi,Eliseu,Anania, Kabria

40Ngafisiipestë,Isaku,Jakobi,Jezusi,Sabateu,Simoni dheLevi.

41Ngafisiigjashtë,Juda,Jozefi,Simoni,Zakaria, Samueli,Selemai

42Ngafisiishtatë,Sabateu,Zedekia,Jakobi,Isaku,Jesia dheNataeu

43Ngafisiitetë,Teodosi,Jasoni,Jezusi,Teodoti,Gjoni dheJonatani

44Ngafisiinëntë,Teofili,Abrahami,Arsamos,Jasoni, Endemias,Danieli

45Ngafisiidhjetë,Jeremia,Eleazari,Zakaria,Baneasi, Eliseu,Datheu

46Ngafisiinjëmbëdhjetë,Samueli,Jozefi,Juda,Jonati, Kabu,Dositheu

47Ngafisiidymbëdhjetë,Isaeli,Gjoni,Theodosi, Arsamosi,Abieti,Ezekieli.

48AtaishingjithsejshtatëdhjetëedyvetaKjoishte përgjigjjaqëEleazaridhemiqtëetijidhanëletrëssë mbretit.

KAPITULLI3

Nëtëcilënpërshkruhettryezamëehollëdheebukure prodhuarndonjëherëGjithashtudhuratatëtjeratëpasura, interesantenëdritënegërmimevetëfunditnëEgjipt

1Tanidotëvazhdojmepërmbushjenepremtimittimdhe dotëjapnjëpërshkrimtëvepravetëartit

2Atoupunuanmenjëmjeshtëritëjashtëzakonshme,sepse mbretinukkurseuasnjëshpenzimdhembikëqyri personalishtpunëtorëtindividualisht

3Prandaj,atanukmundtëshpërdoroninasnjëpjesëtë punësosetapërfundoninatëmeneglizhencë

4Parasëgjithashdot'jujapnjëpërshkrimtëtabelës.

5Mbretiishteishqetësuarqëkjovepërtëkishtepërmasa jashtëzakonishttëmëdhadhebëriqëtëbëheshinpyetjete Judenjtënëatëzonënëlidhjememadhësinëetryezësqë ndodhejtashmënëtempullineJerusalemit

6Dhekuripërshkruanmatjet,aivazhdoitëpyestenëse mundtëndërtontenjëstrukturëmëtëmadhe.

7DisangapriftërinjtëdheJudenjtëetjerëupërgjigjënse nukkishteasgjëqëtapengonte

8Dheaithasemezipristetabëntepesëherëmëtëmadh, porngurrontesemosrezultonteipadobishëmpër shërbimetetempullit

9Aidëshironteqëdhurataetijtëmosvendosejthjeshtnë tempull,sepsedot’ijepteshumëmëtepërkënaqësinëse burrat,detyraetëcilëveishtetëofroninflijimete përshtatshme,dotëishinnëgjendjetabëninkëtësiçduhet nëtryezënqëaikishtepërgatitur

10Ainuksupozoiseishtepërshkaktëmungesëssëaritqë tryezaemëparshmeishtebërëmepërmasatëvogla,por duketsekapasur,thaai,ndonjëarsyepseishtebërëme këtopërmasa

11Sepse,nësedotëishtedhënëurdhri,nukdotëkishte mungesëmjetesh

12Prandaj,nenukduhettëshkelimosetëshkojmëpërtej masëssëduhur.

13Nëtënjëjtënkohë,aiurdhëroiqëtëvininnëshërbimtë gjithaformateshumtatëartit,sepseaiishtenjënjerime koncepteshumëtëlartadhenatyraekishtepajisurmenjë imagjinatëtëmprehtëqëelejontetëimagjinontepamjen qëdotëparaqistevepraepërfunduar

14Aidhagjithashtuurdhërqë,atykunukkishteudhëzime tëdhënanëShkrimetHebraike,çdogjëtëbëhejsamëe bukurtëishteemundur

15Kurjepeshinudhëzimetëtilla,atoduheshinzbatuar përpikërisht

16Bënëtryezënprejaritëkulluar,tëgjatëdykubitë,të gjerënjëkubitdhetëlartënjëkubitegjysmë

17Ajoqëpopërshkruajnukishtearihollëihedhurmbi njëthemeltjetër,poregjithëstrukturaishteprejaritë madhtësalduar.

18Dhebënërretheqarknjëbuzësagjerësiaenjë pëllëmbe

19Dhekishtenjëkurorëmeonde,tëgdhendurnërelievnë formënelitarëvetëpunuarmrekullishtnëtëtreanëtesaj

20Sepsekishteformëtrekëndëshidhestiliipunimitishte tamaminjëjtënësecilënanë,kështuqëngaciladoanëqë ktheheshin,atoparaqisnintënjëjtënpamje

21Ngadyanëtposhtëbordurës,ajoqëpjerrëtposhtë tryezësishtenjëvepërshumëebukur,porishteanae jashtmeajoqëtërhiqteshikiminespektatorit

22Tani,skajiisipërmitëdyanëve,dukeqenëingritur, ishteimprehtëmeqenëse,siçekemithënë,buzaishte trefaqëshe,ngaciladopikëpamjeqëdikushiafrohej

23Dhekishteshtresagurështëçmuarmbitë,nëmestë punimevemelitarëtëstampuar,dheatoishintë ndërthururamenjëra-tjetrënmenjëmjetartistiktë paimitueshëm

24Përhirtësigurisë,tëgjithaufiksuanmegjilpëratëarta tëcilatfuteshinnëvrimategurëve

25Anashishintëfiksuarameanëtëelementevelidhëse përt’imbajturtëforta

26Nëpjesënekornizësrrethtryezësqëanohejlartdhetë bintenësy,ishtepunuarnjëmodelvezëshnëgurëtëçmuar, igdhendurmehollësinganjëcopëevazhdueshme punimeshrelievitëvalëzuara,tëlidhurangushtëmenjëratjetrënrrethtëgjithëtryezës.

27Dheposhtëgurëveqëishinrregulluarpërtëpërfaqësuar vezët,artistëtbënënjëkurorëqëpërmbantetëgjithallojet efrutave,dukepasurnëmajëvilerrushidhekallinjmisri, gjithashtuhurmadhemollë,shegëdhetëngjashme,të rregulluaranëmënyrëtëdukshme

28Këtofrutaishintëpunuarangagurëtëçmuar,metë njëjtënngjyrësivetëfrutat,dheifiksoninanashtëgjitha anëvetëtryezësmenjëbrezari

29Pasivendosejkuroraefrutave,poshtësajfutejnjë modeltjetërvezëshmegurëtëçmuardhepunimetëtjera mekangjelladhetëstampuara,nëmënyrëqëtëdyanëte tryezëstëmundtëpërdoreshinsipasdëshiravetëpronarëve dhepërkëtëarsye,punimetmevalëdhebordura shtriheshinderinëkëmbëtetryezës

30Atabënëdhefiksuannëntërëgjerësinëetryezësnjë pllakëmasivemetrashësikatërgishta,qëkëmbëttë futeshinnëtë,dheeshtrënguanfortmekunjalidhëseqë futeshinnëfoletëposhtëbordurës,nëmënyrëqëtëmund tëpërdorejciladoanëetryezësqënjerëzitpreferonin

31Kështu,ubëqartësishteqartësevepraishtemenduartë përdorejnëtëdyjamënyrat.

32Mbivetëtryezënatagdhendënnjë'maeandër',megurë tëçmuarqëspikasninnëmestëtij,rubinë,smerald,oniks dheshumëllojetëtjeragurëshqëshquhenpërbukuri.

33Dhepranë'maeandrit'ishtevendosurnjëcopëe mrekullueshmerrjete,ecilaebënteqendrënetryezëstë dukejsinjëromboidnëformë,dhembitëishtefarkëtuar njëkristaldheqelibar,siçquhetndryshe,tëcilatlanënjë përshtypjetëpakrahasueshmeteshikuesit

34Ataibënëkëmbëtetryezësmekokasizambakë,në mënyrëqëatotëdukeshinsizambakëqëpërkuleshin poshtëtryezës,dhepjesëtqëishintëdukshmepërfaqësonin gjetheqëqëndronindrejt

35Bazaekëmbësnëtokëpërbëhejnganjërubindhe kishtenjëlartësiprejsanjëpëllëmbëdorerretheqark

36Kishtepamjenenjëkëpucedheishtetetëgishtaegjerë.

37Mbitëmbështetejgjithëhapësiraekëmbës

38Dheebënëkëmbëntëdukejsidredhkëqërritejnga guri,endërthururmeakanthusdheerrethuarmenjëhardhi qëerrethontemevilerrushi,tëpunuaranëgurë,derinë majëtëkëmbës.

39Tëkatërkëmbëtubënënëtënjëjtinstil,dhegjithçka ishtepunuardhepërshtaturmeaqmjeshtëri,dheu shpenzuanaftësidhenjohuritëjashtëzakonshmepërta bërëatëtëvërtetëmenatyrën,saqëkurajritrazohejnganjë

LetraeAristeas

erë,lëvizjautransmetuagjethevedhegjithçkaumodelua përt'iupërshtaturrealitetittëvërtetëqëpërfaqësonte.

40Dheebënëpjesënesipërmetëtryezësnëtrepjesësinjë triptikon,dheatoishinaqtëlidhuradhetëpëlhurosurame njëra-tjetrënmespigotapërgjatëgjithëgjerësisësëpunës, saqëtakimiinyjevenukmundtëshihejoseastëzbulohej

41Trashësiaetryezësnukishtemëpaksegjysmëkubiti, kështuqëegjithëpunaduhettëketëkushtuarshumë talenta

42Meqenësembretinukdontet’iashtontepërmasat,ai shpenzoipërdetajettënjëjtënshumëparashqëdotë nevojitejnësetavolinadotëkishtepërmasamëtëmëdha

43Dhegjithçkaupërfunduanëpërputhjemeplaninetij, nënjëmënyrëshumëtëmrekullueshmedhetë jashtëzakonshme,mearttëpaimitueshëmdhebukuritë pakrahasueshme.

44Ngatasatepërzierjes,dyishintëpunuaramear,dhe ngabazaderinëmesishintëgdhenduramepunimerelievi nëmodelineluspave,dhemidisluspaveishinfuturgurëtë çmuarmemjeshtëritëmadheartistike

45Pastajishtenjë'maeandër'njëkubitilartë,me sipërfaqenetijtëpunuarmegurëtëçmuarmeshumë ngjyra,dukeshfaqurnjëpërpjekjedhebukuritëmadhe artistike

46Mbikëtëkishtenjëmozaik,tëpunuarnëformënenjë rombi,qëkishtenjëpamjesirrjetëdheqëarrintederinë buzë

47Nëmes,mburojatëvoglatëbërangagurëtëçmuartë ndryshëm,tëvendosuranëmënyrëalternativedhetë ndryshmenëlloj,jomëpaksekatërgishtatëgjera,ia shtoninbukurinëpamjessëtyre.

48Nëmajëtëbuzëskishtenjëzbukurimmezambakënë lulëzimdhevilerrushitëndërthururaishintëgdhendura rretheqark.

49Itillëishtendërtimiitasavetëarta,dhesecilaprejtyre mbantemëshumësedyfirkin

50Tasatprejargjendikishinnjësipërfaqetëlëmuardhe ishinbërëmrekullishtsikurtëishinmenduarpërpasqyra, kështuqëçdogjëqëuafrohejatyrereflektohejedhemë qartësenëpasqyra.

51Porështëepamundurtëpërshkruhetpërshtypjae vërtetëqëkëtovepraartilanënëmendjekurupërfunduan 52Sepse,kurkëtoenëupërfunduandheuvendosënkrah përkrah,sëparinjëtasargjendidhepastajnjëiartë,pastaj njëtjetërargjendidhepastajnjëtjetëriartë,pamjaqëato paraqitënështëkrejtësishtepapërshkrueshme,dheataqë erdhënt'ishihninnukmundëntëshkëputeshinngapamjae shkëlqyerdhespektaklimagjepsës.

53Përshtypjeteprodhuarangaspektakliishintëndryshme nënatyrë

54Kurnjerëzitshikoninenëteartadhemendjetetyre bëninnjëstudimtëplotëtëçdodetajitëpunimit,shpirtrate tyreumahnitën

55Përsëri,kurnjëburrëdontetëdrejtonteshikiminetij ngaenëtprejargjendi,ndërsaatoqëndroninparatij, gjithçkadukejsikurshkëlqentemedritëpërrethvenditku aipoqëndronte,dheudhanjëkënaqësiedhemëtëmadhe shikuesve

56Kështuqëështëvërtetepamundurtëpërshkruhet bukuriaartistikeeveprave.

57Shisheteartaigdhendënnëqendërmekurorahardhie

58Dherrethbuzëveatathurënnjëkurorëmedredhkë, mërsëdheullinjnëformërelievidhefusëngurëtëçmuar nëtë

59Pjesëtetjeratëpunimevetëndihmësipunuannë modeletëndryshme,pasiekonsideroninnderta përfundoningjithçkanënjëmënyrëtëdenjëpër madhështinëembretit

60Menjëfjalëmundtëthuhetseasnëthesarinembretit dheasnëndonjëtjetër,nukkishtevepraqëtëbarazoheshin mekëtopërngakostojaoseaftësiaartistike

61Mbretiukushtonteshumëvëmendjeatyre,sepsedonte tëfitontelavdipërshkëlqimineplanevetëtij

62Sepseshpeshaiilintepasdorepunëtetijzyrtaredhee kalontekohënmeartistët,ishqetësuarqëatatë përfundoningjithçkanënjëmënyrëtëdenjëpërvendinku dotëdërgoheshindhuratat.

63Kështu,gjithçkaukryenënjëshkallëtëgjerë,nënjë mënyrëtëdenjëpërmbretinqëdërgoidhuratatdhepër kryepriftinqëishtesundimtariivendit.

64Nukkishtemungesëgurështëçmuar,sepseupërdorën jomëpaksepesëmijëdhetëgjithëishintëmëdhenj

65Upërdoraftësiamëejashtëzakonshmeartistike,kështu qëkostojaegurëvedheepunimitishtepesëherëmëelartë seajoearit

KAPITULLI4

Detajetëgjallatësakrificës.Saktësiaepagabueshmee priftërinjveështëedukshmeNjëorgjieegërNjë përshkrimitempullitdheiujësjellësittëtij

1Jukamdhënëkëtëpërshkrimtëdhuratavesepse mendovaseishteenevojshme

2Pikatjetërnërrëfimështënjërrëfimiudhëtimittonëpër nëEleazar,porsëparidot'jujapnjëpërshkrimtëtëgjithë vendit

3KurmbërritëmnëtokëneJudenjve,pamëqytetine vendosurnëmestëgjithëJudesë,nëmajëtënjëmalime lartësitëkonsiderueshme

4Nëmajëtempulliishtendërtuarnëgjithëshkëlqiminetij

5Ishteirrethuarngatremuremëshumëseshtatëdhjetë kubitëtëlartëdhenëgjatësiegjerësiqëkorrespondonin mestrukturënendërtesës

6Tëgjithandërtesatkarakterizoheshinnganjëmadhështi dhekostomjaftepaparë

7Ishteeqartësenukishtekursyerasnjëshpenzimpër derëndheelementëtefiksimitqëelidhninatëmeshtyllate derës,sidhepërqëndrueshmërinëearkitrarit

8Edhestiliiperdesishteplotësishtnëpërpjesëtimmeatë tëhyrjes

9Pëlhuraesaj,përshkaktërrymëssëerës,ishtenëlëvizje tëpërhershme,dhendërsakjolëvizjekomunikohejnga poshtëdheperdjafryhejnëmasënesajmëtëmadhe,ajo ofrontenjëspektakëltëkëndshëmngaicilinjënjerimezi mundtëshkëputej

10Ndërtimiialtaritishtenëpërputhjemevetëvendindhe meofertatedjeguraqëdigjeshinmezjarrmbitë,dhe afrimidrejttijishtenënjëshkallëtëngjashme.

11Kishtenjëpjerrësigradualepërt’ungjiturdrejtsaj,të rregulluarnëmënyrëtëpërshtatshmepërqëllimedinjiteti, dhepriftërinjtëqëshërbeninishintëveshurmerrobaprej liri,derinëkyçinekëmbëve

12Tempulliështëikthyerngalindjadheshpinaetijështë ngaperëndimi.

13Igjithëdyshemejaështëeshtruarmegurëdhezbretnë vendetecaktuara,qëujitëmundtëtransportohetpërtë larëgjakunngaflijimet,sepseatjeflijohenmijërakafshë gjatëditëvetëfestave

14Dhekanjëfurnizimtëpashtershëmmeujë,sepsenjë burimibollshëmnatyrorshpërthenngabrendazonëssë tempullit

15Përmëtepër,kasternatëmrekullueshmedhetë papërshkrueshmenëntokë,siçmëtreguanata,nënjë distancëprejpesëfurlongëshrrethvendittëtempullit,dhe secilaprejtyrekatubatëpanumërtanëmënyrëqë përrenjtëendryshëmtëbashkohensëbashku

16Dhetëgjithakëtoishintëfiksuarameplumbnëfund dhenëmuretanësore,dhembitoishteshtruarnjësasie madhellaçi,dheçdopjesëepunësishtekryermeshumë kujdes

17Nëbazënealtaritkashumëvrimapërujë,tëcilatjanë tëpadukshmepërtëgjithë,përveçatyreqëjanëtë angazhuarnëshërbesë,kështuqëigjithëgjakuiflijimeve qëmblidhetnësasitëmëdhalahetsahapembyllsytë.

18Kyështëmendimiimnëlidhjemekarakterine rezervuarëvedhetanidot'jutregojsesiukonfirmua

19Atamëçuanmëshumësekatërfurlongjashtëqytetit dhemëurdhëruantëshikojaposhtëdrejtnjëvenditë caktuardhetëdëgjojazhurmënqëbëhejngatakimii ujërave,kështuqëmadhësiaemadheerezervuarëvem’u bëeqartë,siçështëtheksuartashmë

20Shërbimiipriftërinjveështënëçdomënyrëi pakrahasueshëmsipërqëndrueshmërinëfizikeashtuedhe përshërbiminerregulltdhetëheshtur

21Sepsetëgjithëpunojnëspontanisht,megjithësekjo kërkonshumëpërpjekjetëdhimbshme,dheseciliprejtyre kanjëdetyrëtëveçantëtëcaktuar

22Shërbimikryhetpandërprerjedisasigurojnëdrutë,të tjerëvajin,tëtjerëmiellinegrurittëimët,tëtjerëerëzat;të tjerësjellinpërsëricopatemishitpërofertënedjegur,duke shfaqurnjëshkallëtëmrekullueshmeforce

23Sepseatamarrinmetëdyjaduartgjymtyrëtenjëviçi, secilaprejtëcilavepeshonmëshumësedytalenta,dhei hedhinmesecilëndorënënjëmënyrëtëmrekullueshme mbivendinelartëtëaltaritdhenukhumbasinkurrët'i vendosinnëvendineduhur

24Nëtënjëjtënmënyrë,copatedelevedhegjithashtutë dhivejanëtëmrekullueshmesipërpeshënashtuedhepër shëndoshjenetyre

25Sepseataqëkanëpërdetyrëtëzgjedhingjithmonë kafshëtpatëmetadhemeshumëyndyrë,dhekështukryhet sakrificaqëkampërshkruar

26Kanjëvendtëveçantëtëcaktuarpërtaqëtëpushojnë, kuulenataqëjanëtëliruarngadetyra.

27Kurkjondodh,ataqëkanëpushuartashmëdhejanë gatitërifillojnëdetyratetyrengrihenspontanisht, meqenësenukkaaskushqëtëjapëurdhranëlidhjeme organizimineflijimeve

28Heshtjamëeplotëmbretëron,saqëdikushmundtë imagjinojësenukkishteasnjëpersontëpranishëm, megjithësenëtëvërtetëkashtatëqindburratëangazhuarnë punë,përveçnumrittëmadhtëatyreqëjanëtëzënëme sjelljeneflijimeve

29Çdogjëkryhetmenderimdhenënjëmënyrëtëdenjë përZotinemadh.

30NeuhabitëmshumëkurpamëEleazarintëangazhuar nëshërbesë,ngamënyraeveshjessëtijdhemadhështiae pamjessëtij,ecilazbulohejnërrobënqëmbanteveshur dhegurëteçmuarnëtrupinetij

31Mbiveshjenkishtekambanatëartaqëiarrininderite këmbët,dukedhënënjëllojmelodietëveçantë,dhenëtë dyjaanëtetyrekishteshegëmeluletëlarmishmemenjë ngjyrëtëmrekullueshme

32Aiishteingjeshurmenjëbrezmebukuritëspikatur,të endurmengjyratmëtëbukura

33NëgjoksmbanteorakullinePerëndisë,siçquhet ndryshe,mbitëcilinishinfuturdymbëdhjetëgurëtë llojevetëndryshme,tëlidhursëbashkumear,që përmbaninemrateudhëheqësvetëfiseve,sipasrenditjessë tyreorigjinale,secilidukeshkëlqyernënjëmënyrëtë papërshkrueshmengjyrënetijtëveçantë

34Nëkokëmbantenjëdiademë,siçquhetndryshe,dhe mbitënëmestëballitnjëçallmëtëpaimitueshme, diademënmbretëroreplotlavdimeemrinePerëndisëtë gdhendurmeshkronjatëshenjtanënjëpllakëari...pasi ishtegjykuaridenjëpërtëmbajturkëtosimbolenë shërbesafetare

35Pamjaetyrekrijoinjëhabidhekonfuziontëtillë mendor,saqëtëbëntetëndiheshesikurkishehasurnë praninëenjënjeriuqëipërkistenjëbotetjetër

36Jamibindursekushdoqëmerrpjesënëspektaklinqë kampërshkruardotëmbushetmehabidhemrekullitë papërshkrueshmedhedotëpreketthellësishtnëmendjene tijngamendimiishenjtërisëqëibashkëngjitetçdodetajitë shërbesës

37Por,qëtëmerrniminformaciontëplotë,ungjitëmnë majëtëkështjellësfqinjedheshikuampërreth.

38Ndodhetnënjëvendshumëtëlartëdheështëi fortifikuarmeshumëkulla,tëcilatjanëndërtuarderinë majë,megurëtëmëdhenj,meqëllim,siçnauinformua, ruajtjenerrethinavetëtempullit,nëmënyrëqënësedotë kishtenjësulm,njëkryengritjeaponjësulmtëarmikut, askushtëmosishtenëgjendjetëhyntemeforcëbrenda mureveqërrethojnëtempullin

39Nëkullatekështjellësishinvendosurmotorëluftedhe llojetëndryshmemakinash,dhepozicioniishteshumëmë ilartëserrethiimureveqëpërmenda

40Kullatruheshingjithashtungaburrashumëtë besueshëm,tëcilëtkishindhënëprovatmëtëmëdhatë besnikërisësëtyrendajvendittëtyre

41këtyreburravenukulejohejkurrëtëlargoheshinnga kështjella,përveçnëditëtefestavedhevetëmnëgrupe, dheasnuklejoninndonjëtëhuajtëhyntenëtë

42Ataishingjithashtushumëtëkujdesshëmkurvinte ndonjëurdhërngakreuioficeritpërtëlejuarçdovizitortë inspektontevendin,siçnamësoipërvojajonë

43Atangurroninshumëtënalejonintëshihnimofrimine flijimeve,megjithëseishimvetëmdyburratëpaarmatosur 44Dheatapohuanseishintëdetyruarnganjëbetimkur besimiiubesua,sepsetëgjithëishinbetuardheishintë detyruartazbatoninbetiminmeshenjtëridhemepërpikëri, seedhepseishinpesëqindnënumër,nukdotëlejoninmë shumësepesëburratëhyninnëtënjëjtënkohë.

LetraeAristeas

45Kështjellaishtembrojtjaeveçantëetempullitdhe themeluesiisajekishtefortifikuaraqfortsamundta mbronteatënëmënyrëefikase

KAPITULLI5

NjëpërshkrimiqytetitdheifshatitKrahasonivargun11 mekushtetesotmeVargjet89-41zbulojnësesie vlerësonintëlashtëtnjëdijetardhenjëzotëri

1Madhësiaeqytetitështëmepërmasamesatare

2Kanjëperimetërprejrrethdyzetfurlongësh,përaqsa mundtësupozohet

3Kullatesajjanëtërregulluaranëformënenjëteatri,me rrugëkryesoreqëtëçojnëmidistyre,tanikryqëzimete kullavetëposhtmejanëtëdukshme,poratotëkullavetë sipërmejanëmëtëfrekuentuara.

4Sepsetokangrihet,meqenëseqytetiështëndërtuarmbi njëmal

5Kaedheshkallëqëtëçojnëlartnëudhëkryq,dhedisa njerëzgjithmonëngjitenlartetëtjerëzbresindhe qëndrojnësamëlargnjëri-tjetritnërrugëpërshkaktëatyre qëjanëtëdetyruartëzbatojnërregullatepastërtisë,qëtë mosprekinasgjëqëështëepaligjshme

6Nukishtepaarsyeqëthemeluesiteparëtëqytetite ndërtuanatënëpërmasateduhura,sepseatakishinnjë kuptimtëqartënëlidhjemeatëqëkërkohej

7Sepsevendiështëigjerëdheibukur

8Disapjesëtësajjanëtësheshta,veçanërishtzonatqëi përkasinSamarisë,siçquhetajo,dheqëkufizohenme tokëneIdumeasve,ndërsapjesëtëtjerajanëmalore, veçanërishtatoqëkufizohenmetokëneJudesë.

9Prandaj,njerëzitjanëtëdetyruart'ipërkushtohen bujqësisëdhekultivimittëtokës,nëmënyrëqënëkëtë mënyrëtëkenënjëfurnizimtëbollshëmmetëkorra.

10Nëkëtëmënyrë,kultivimiiçdollojikryhetdhekorrjae bollshmekorretnëtëgjithëtokënelartpërmendur

11Qytetetqëjanëtëmëdhadhegëzojnënjëbegati përkatësejanëtëpopulluaramirë,poratoilënëpasdore zonatrurale,pasitëgjithënjerëzitjanëtëprirurdrejtnjë jetekënaqësie,sepsesecilikanjëprirjetënatyrshmedrejt ndjekjessëkënaqësisë

12EnjëjtagjëndodhinëAleksandri,ecilaiakalontë gjithaqytetevepërngamadhësiadhebegatia.

13Njerëzitefshatit,dukemigruarngazonatruraledhe dukeuvendosurnëqytet,ediskredituanbujqësinë:dhepër t'ipenguaratatëvendoseshinnëqytet,mbretilëshoiurdhra qëatatëmosqëndroninnëtëpërmëshumësenjëzetditë

14Dhenëtënjëjtënmënyrëudhagjykatësveudhëzimeme shkrim,qënëseishteenevojshmetëlëshohejnjëthirrjenë gjyqkundërdikujtqëjetontenëvend,çështjaduhejtë zgjidhejbrendapesëditëve

15Dhemeqenëseekonsideronteçështjenmerëndësitë madhe,aiemëroiedhezyrtarëligjorëpërçdorrethme ndihmësitetyre,nëmënyrëqëfermerëtdheavokatëtetyre tëmosizbrazninhambareteqytetit,duatëthem,nga prodhimetebujqësisë

16Ekamlejuarkëtëshmangiengatemasepseishte Eleazariaiqëitheksoimeshumëqartësipikatqëjanë përmendur

17Sepseemadheështëenergjiaqëatashpenzojnëpër puniminetokës

18Sepsevendiështëimbjellëdendurmeullinjtëshumtë, meprodhimegruridhebishtajoresh,mehardhi,dheka mjaltëmeshumicë

19Llojetetjeratëpemëvefrutoredhehurmavenuk llogaritennëkrahasimmekëto.

20Kabagëtitëtëgjithallojevenësasitëmadhedhe kullotatëbollshmepërto

21Prandaj,atametëdrejtëepranojnësezonatruralekanë nevojëpërnjëpopullsitëmadhedhesemarrëdhënietmidis qytetitdhefshatravejanëtërregulluarasiçduhet

22Njësasiemadheerëzash,gurështëçmuardhearisillet nëvendngaarabët

23Sepsevendiështëipërshtatshëmjovetëmpërbujqësi, poredhepërtregti,dheqytetiështëipasurmeartedhenuk imungonasnjëngamallratqësillenpërtejdetit

24Aizotëronporteshumëtëpërshtatshmedhetëbollshme nëAskalon,JopëdheGazë,sidhenëPtolemaidë,ecilau themeluangaMbretidhembannjëpozicionqendror krahasuarmevendetetjeratëpërmendura,dukeqenëjo shumëlargngaasnjëraprejtyre

25Vendiprodhongjithçkamebollëk,pasiështëiujitur mirënëtëgjithadrejtimetdheimbrojturmirëngastuhitë.

26LumiJordan,siçquhetndryshe,icilinukthahetkurrë, rrjedhpërmesvendit

27Fillimishtvendipërfshintejomëpakse60milionëakra -megjithësemëpaspopujtfqinjëbënëinkursionekundër tij-dhe600,000burrauvendosënnëtënëfermaprej njëqindakrashsecila.

28Lumi,ashtusiNili,buronnëkohënekorrjesdheujit njëpjesëtëmadhetëtokës

29PranëdistriktitqëipërketpopullittëPtolemaisit,ai derdhetnënjëlumëtjetërdhekyderdhetnëdet

30Përrenjtëtjerëmalorë,siçquhenndryshe,rrjedhin poshtënërrafshnaltëdherrethojnëpjesëtpërrethGazës dhekrahinëssëAshdodit

31Vendiështëirrethuarnganjëgardhnatyrordheështë shumëivështirëpërt’usulmuardhenukmundtësulmohet ngaforcatëmëdha,përshkaktëkalimevetëngushta,me vjedhjeqëmbivendosenmbishkëmbinjdhepërrenjtë thellë,sidhekarakterittëashpërtërajonevemaloreqë rrethojnëtëgjithëtokën

32NathanësengamaletfqinjetëArabisëmëparënxirrej bakridhehekuri.

33Megjithatë,kjoundaluanëkohënesundimitpersian, pasiautoritetetekohëspërhapënnjëlajmtërremësepuna nëminieraishteepadobishmedheekushtueshme,me qëllimqëtëparandaloninshkatërriminevendittëtyrenga minieratnëkëtozonadhendoshtamarrjenetyrepërshkak tësundimitpersian,pasimendihmënekëtijlajmitërremë atagjetënnjëjustifikimpërtëhyrënëzonë

34Tani,vëllaiimidashurFilokrat,tëkamdhënëtëgjithë informacioninthelbësormbikëtëtemënëformëtëshkurtër.

35Dotapërshkruajpunënepërkthimitnëvazhdim

36Kryepriftizgjidhteburramekarakterinmëtëmirëdhe kulturënmëtëlartë,siçdotëpritejngaprejardhjaetyre fisnike

37Ataishinburraqëjovetëmkishinfituaraftësinë literaturënhebraike,porkishinstudiuarmeshumëkujdes edheatëgreke

38Prandaj,ataishintëkualifikuarposaçërishtpërtë shërbyernëambasadadheemerrninpërsipërkëtëdetyrësa herëqëishteenevojshme

LetraeAristeas

39Atazotëroninnjëhapësirëtëshkëlqyerpërkonferenca dhediskutimembiproblemetqëlidheshinmeligjin.

40Atapërkrahënrrugënemesme-dhekjoështë gjithmonërrugamëemirëpërt'undjekur.

41Atahoqëndorëngasjelljaeashpërdheepahijshme,por ishinkrejtësishtmbikrenarinëdhekurrënukmerrnin përsipërnjëpamjesuperiorendajtëtjerëve,dhenëbisedë ishintëgatshëmtëdëgjonindhetëjepninnjëpërgjigjetë përshtatshmepërçdopyetje

42Dhetëgjithëezbatuanmekujdeskëtërregulldheishin tëeturmbiçdogjëtjetërtatejkaloninnjëri-tjetrinnë zbatiminetijdhetëgjithëishintëdenjëpërudhëheqësine tyredhepërvirtytinetij.

43DhemundtëvihejresesiedoninEleazarinnga mosgatishmëriaetyrepërt’ushkëputurprejtijdhesii donteaiata.

44Përveçletrësqëishkroimbretitnëlidhjemekthimine tyretësigurt,aigjithashtuiulutmengulmAndreastë punontepërtënjëjtinqëllimdhemënxitiedhemuatë ndihmojamesamëshumëqëtëmundesha

45Edhepsepremtuamt’ikushtonimvëmendjenmëtë mirëçështjes,aithaseishteendeshumëishqetësuar,sepse edinteqëmbreti,përshkaktëmirësisësënatyrëssëtij,e konsideronteprivilegjinetijmëtëlartë,saherëqë dëgjontepërnjënjeriqëishtesuperiorndajshokëvetëtij nëkulturëdhemençuri,tathërristeatënëoborrinetij

46Sepsekamdëgjuarnjëthënietëmirëtëtijseduke siguruarnjerëztëdrejtëdhetëmençurpranëvetes,aidotë sigurontembrojtjenmëtëmadhepërmbretërinëetij,pasi miqtëtillëdot'ijepninparezervakëshillatmëtë dobishme.

47DheburratqëpoidërgoheshintaningaEleazari padyshimizotëroninkëtocilësi

48Dheaishpeshpohontenënbetimsenukdot’ilinte kurrëburrattëshkoninnësedotëishtethjeshtndonjë interesprivatitijqëpërbëntemotivinshtytës-poraipoi dërgonteatapërpërfitiminepërbashkëttëtëgjithë qytetarëve

49Sepse,shpjegoiai,jetaemirëkonsistonnëzbatimine ligjevetëligjit,dhekyqëllimarrihetshumëmëtepërduke dëgjuarsesadukelexuar

50Ngakjodhedeklaratatëtjeratëngjashme,ishteeqartë secilatishinndjenjatetijndajtyre.

KAPITULLI6

Shpjegimetëzakonevetëpopullitqëtregojnëseçfarë nënkuptohetmefjalën"ipapastër"Thelbidheorigjinae "BesimitnëZot"Vargjet48-44japinnjëpërshkrim piktoresktëHyjnisësëfiziologjisë

1Iavlentëpërmendimshkurtimishtinformacioninqëai dhanëpërgjigjetëpyetjevetona.

2Sepseunëmendojseshumicaenjerëzvendiejnë kuriozitetnëlidhjemedisangadispozitateligjit, veçanërishtatoqëkanëtëbëjnëmemishrat,pijetdhe kafshëtenjohurasitëpapastra

3Kurepyetëmpse,meqenëseekzistonvetëmnjëformë krijimi,disakafshëkonsiderohentëpapastrapërt’ungrënë dhetëtjeratëpapastraedhenëprekje(sepse,megjithëse ligjiështëirreptënëshumicënepikave,aiështë veçanërishtirreptënëçështjetëtilla),aiefilloipërgjigjen etijsimëposhtë:

4'Vëreni,'thaai,'çfarëefektikanëmbinemënyrattonatë jetesësdheshoqëritëtona;dukeushoqëruarmetëkëqijtë, njerëzitkapinposhtërsitëetyredhebëhentëmjerëgjatë gjithëjetëssëtyre;pornësejetojnëmetëmençuritdhetë maturit,atagjejnëmjetetpërt'ishpëtuarinjorancësdhepër tëpërmirësuarjetënetyre'

5Ligjvënësiynëparasëgjithashpërcaktoiparimete devotshmërisëdhedrejtësisëdheingulitiatopikëpërpikë, jovetëmmeanëtëndalimeve,poredhemeanëtë shembujve,dukedemonstruarefektetedëmshmetë mëkatitdhendëshkimeteshkaktuarangaPerëndiambi fajtorët

6SepseaiprovoiparasëgjithashseekzistonvetëmnjëZot dhesefuqiaetijmanifestohetnëtëgjithëuniversin, meqenëseçdovendështëimbushurmesovranitetinetij dheasnjëngagjëratqëjanëbërëfshehurazinganjerëzit mbitokënukishpëtondijessëTij

7Sepsetëgjithaatoqëbënnjeriudhetëgjithaatoqëdotë ndodhinnëtëardhmenjanëtëdukshmepërTë.

8Dukeipërpunuarmekujdeskëtotëvërtetadhepasiibëri tëqarta,aitregoiseedhenësenjënjeridotëmendontetë bëntetëkeqen-përtëmosthënësedotakryenteatënëtë vërtetë-ainukdot'ishpëtontezbulimit,sepseaiebëritë qartësefuqiaePerëndisëpërshkontetëgjithëligjin

9Dukefilluarngapikaetijfillestare,aivazhdoitë tregonteseigjithënjerëzimipërveçneshbesonnë ekzistencëneshumëperëndive,megjithëseatavetëjanë shumëmëtëfuqishëmseqenietqëataadhurojnëkotësisht.

10Sepse,kurkanëbërëstatujaprejguridhedruri,thonëse atojanëimazhetëatyreqëkanëshpikurdiçkatëdobishme përjetëndheiadhurojnëato,megjithësekanëprovatë qartasenukkanëndjenja

11Sepsedotëishtekrejtësishtbudallallëktësupozohejse dikushubëzotnësajëtëshpikjevetëtij.

12Sepseshpikësitthjeshtmorënobjektetëcaktuaraqë ishinkrijuartashmëdhe,dukeikombinuaratosëbashku, treguanseatozotëroninnjëdobitëre:atavetënuke krijuansubstancënesendit,dhepërkëtëarsyeështënjëgjë ekotëdhebudallallëkqënjerëzittëbëjnëperëndinga njerëzsivetvetja.

13Sepsenëkohëttonakashumëqëjanëshumëmë shpikësdheshumëmëtëditursenjerëziteditëvetë kaluaraqëjanëhyjnizuar,megjithatëatakurrënukdotë vinint'iadhuroninata

14Krijuesitdheautorëtekëtyremitevemendojnësejanë mëtëmençuritegrekëve.

15Pseduhettëflasimpërnjerëztëtjerëtëdashuruar, egjiptianëetëngjashëm,tëcilëtmbështetentekafshëte egradheteshumicaellojevetëzvarranikëvedhebagëtive, iadhurojnëatodheuofrojnëflijimesikurjanëgjallë, ashtuedhekurjanëtëvdekur?

16Tani,Ligjvënësiynë,dukeqenënjënjeriiurtëdhei pajisurposaçërishtngaPerëndiapërtëkuptuartëgjitha gjërat,panjëvështrimgjithëpërfshirëstëçdodetajitë veçantëdhenarrethoimeledhedhemurehekuritë pathyeshme,qëtëmospërziheshimfaremeasnjënga kombetetjera,portëmbeteshimtëpastërnëtrupdhe shpirt,tëlirëngatëgjithaimagjinatatekota,duke adhuruartëvetminPerënditëPlotfuqishëmmbitëgjithë krijimin.

17Prandaj,priftërinjtëkryesorëegjiptianë,pasikanë shqyrtuarmekujdesshumëçështjedhedukeqenëtë vetëdijshëmpërpunëttona,naquajnë"njerëztëPerëndisë"

18Kyështënjëtitullqënukipërketpjesëstjetërtë njerëzimit,porvetëmatyreqëadhurojnëPerëndinëe vërtetë

19TëtjerëtnukjanënjerëztëPerëndisë,portëushqimeve, pijevedheveshjeve.

20Sepsegjithësjelljaetyreibëntëgjejnëngushëllimnë këtogjëraqënukllogaritenfare,pornëtëgjithagjërate tyre

21Midisnjerëzvetanë,gjithëjetënetyre,konsiderata kryesoreështësovranitetiiPerëndisë.

22Prandaj,qëtëmoskorruptohemingandonjëgjëe neveritshme,oseqëjetajonëtështrembërohetnga komunikimetëliga,ainarrethoingatëgjithaanëtme rregullapastërtie,dukendikuarnjësojnëatëqëhamë,pimë, prekim,dëgjojmëoseshohim

23Sepse,megjithëse,dukefolurnëpërgjithësi,tëgjitha gjëratjanëtëngjashmenëpërbërjenetyrenatyrore, meqenësetëgjithaqeverisenngaenjëjtafuqi,megjithatë ekzistonnjëarsyeethellënësecilinrastindividualpsene përmbahemingapërdorimiidisagjëravedhegëzojmë përdoriminezakonshëmtëtëtjerave

24Përhirtëilustrimit,dotëndalemnënjëosedypikadhe dot'juashpjegojato

25SepsenukduhettëbieshnëidenëposhtërueseseMoisiu ihartoiligjetetijmenjëkujdeskaqtëmadh,pamarrë parasyshminjtë,nuselalatdhegjëratëtjeratëtilla

26Tëgjithakëtoordinancaubënëpërhirtëdrejtësisëpër tëndihmuarkërkiminpërvirtytdhepërsosjenekarakterit.

27Sepsetëgjithëzogjtëqëpërdorimjanëtëzbuturdhe dallohenpërpastërtinëetyre,dukeuushqyermellojetë ndryshmedrithërashdhebishtajore,siçjanëpërshembull pëllumbat,turtujt,karkalecat,thëllëzat,patatgjithashtudhe tëgjithëzogjtëetjerëtëkësajklase

28Porzogjtëqëjanëtëndaluardot’igjenitëegërdhe mishngrënës,qëitiranizojnëtëtjerëtmeforcënqë zotërojnëdheqësigurojnëushqimmizorishtdukegjuajtur zogjtëebutëtërenditurmësipër.

29Dhejovetëmkaq,poratakapinqengjadhekeca,dhe plagosinedhenjerëz,qofshintëvdekuratëgjallë,dhe kështudukeiquajturtëpapastër,aidhanjëshenjë nëpërmjettyreseata,përtëcilët

Siçuurdhërualegjislacioni,duhettëpraktikojnëdrejtësinë zemratetyredhetëmostiranizojnëaskënddukeu mbështeturnëforcënetyre,ast'igrabisinngaasgjë,porta drejtojnërrjedhënejetëssëtyrenëpërputhjemedrejtësinë, ashtusizogjtëezbutur,tëpërmendurtashmë,konsumojnë llojetendryshmetëbishtajoreveqërritennëtokëdhenuk tiranizojnëderinëshkatërriminetëafërmvetëtyre

30Prandaj,ligjvënësiynënamësoisemeanëtëmetodave tëtillaujepenudhëzimetëmençurve,seataduhettëjenë tëdrejtëdhetëmoskryejnëasgjëmedhunë,sidhetë përmbahenngatiraniambitëtjerëtdukeumbështeturnë forcënetyre

31Meqenësekonsiderohetepahijshmeedheprekjae kafshëvetëtillatëpapastra,siçjanëpërmendur,përshkak tëzakonevetëtyretëveçanta,anukduhettëmarrimtë gjithamasatparaprakeqëkarakteriynëtëmosshkatërrohet nëtënjëjtënmasë?

32Prandaj,tëgjitharregullatqëaikapërcaktuarnëlidhje meatëqëlejohetnërastinekëtyrezogjvedhekafshëvetë tjera,aiikamiratuarmeqëllimqëtënajapënjëmësim moral.

33Sepsendarjaethundrësdhendarjaekthetravekanëpër qëllimtënamësojnëseduhettëbëjmëdalliminmidis veprimevetonaindividualemeqëllimpraktikiminevirtytit

34Sepseforcaegjithëtrupittonëdheaktivitetiitijvaren ngasupetdhegjymtyrëttona

35Prandaj,ainadetyrontëpranojmëseduhett’ikryejmë tëgjithaveprimettonamedallimsipasstandardittë drejtësisë,-veçanërishtsepsejemindarëqartëngapjesa tjetërenjerëzimit.

36Sepseshumicaenjerëzvetëtjerëndotenme marrëdhënieseksualetështhurura,dukebërëkështu paudhësitëmëdha,dhevendeeqytetetëtërakrenohenme vesetëtilla

37Sepseatajovetëmqëkryejnëmarrëdhënieseksualeme burra,porndotinedhenënatetyre,madjeedhebijatetyre.

38Pornejemimbajturtëndarëngamëkatetëtilla

39Dhenjerëzitqëjanëndarënëmënyrënelartpërmendur karakterizohengjithashtungaLigjvënësisizotëruestë dhuratëssëkujtesës

40Sepsetëgjithakafshët"qëkanëkëmbëtëçaradhe përtypen"përfaqësojnëpërtëiniciuaritsimbolinekujtesës.

41Sepseaktiipërtypjessëqumështitnukështëgjëtjetër veçsekujtimijetësdheiekzistencës

42Sepsejetazakonishtmbahetmeanëtëushqimit,prandaj ainakëshillonnëShkrimineShenjtëedhemekëtofjalë: "MesiguridotakujtoshZotinqëbërinëtyatogjëratë mëdhadhetëmrekullueshme".

43Sepsekuratokonceptohensiçduhet,atojanëdukshëm tëmëdhadhetëlavdishme;sëpari,ndërtimiitrupitdhe sistemimiiushqimitdhendarjaeçdogjymtyreindividuale dhe,përmëtepër,organizimiishqisave,funksionimidhe lëvizjaepadukshmeemendjes,shpejtësiaeveprimevetë sajtëveçantadhezbulimiiartevengaanaesaj,shfaqin njëzgjuarsitëpafundme

44Prandajainanxittëkujtojmësepjesëtelartpërmendura mbahensëbashkungafuqiahyjnoremeaftësitëpërsosur.

45Sepseaikacaktuarçdokohëdhevendqënetëmundta kujtojmëvazhdimishtPerëndinëqënasundondhenaruan 46Sepse,përsaipërketmishravedhepijeve,aina urdhëronsëparitëofrojmënjëpjesësiflijimdhepastaj menjëherëtëshijojmëvaktintonë

47Përmëtepër,mbirrobattonaainakadhënënjësimbol kujtimidhenëtënjëjtënmënyrënakaurdhëruartë vendosimorakujthyjnorëmbiportatdhedyerttonasinjë kujtimtëPerëndisë

48Dhembiduarttona,aiurdhëronshprehimishtqë simbolitëfiksohet,duketreguarqartëseneduhettë kryejmëçdoveprimmedrejtësi,dukekujtuarkrijimintonë dhe,mbitëgjitha,frikënePerëndisë

49Aiuurdhëronnjerëzvegjithashtu,kurshtrihenpërtë fjeturdhengrihenpërsëri,tëmeditojnëmbiveprate Perëndisë,jovetëmmefjalë,pordukevëzhguarqartë ndryshimindhepërshtypjeneprodhuartekata,kurshkojnë tëflenë,dhegjithashtudukeuzgjuar,sahyjnordhei pakuptueshëmështëndryshiminganjëraprejkëtyre gjendjevenëtjetrën.

LetraeAristeas

50Përsosmëriaeanalogjisënëlidhjemedallimindhe kujtesëntanijuështëvënënëdukje,sipasinterpretimit tonëtë"thundrëssëndarëdhepërtypjessëkafsheve"

51Sepseligjettonanukjanëhartuarrastësishtosenë përputhjememendimineparëtërastësishëmqëikaardhur nëmendje,pormesyniminpërtëvërtetëndhepërtë treguararsyenedrejtë

52Sepse,meanëtëudhëzimeveqëaijepnëlidhjeme mishratdhepijetdherasteteveçantatëprekjes,aina urdhërontëmosbëjmëdheastëmosdëgjojmëasgjëpa menduardheastëmosdrejtoheminëpadrejtësiduke abuzuarmefuqinëearsyes

53Edhenërastinekafshëvetëegra,injëjtiparimmundtë zbulohet

54Sepsekarakteriinuselalës,iminjvedheikafshëvetë tillasikëto,tëcilatpërmendenshprehimisht,është shkatërrues

55Minjtëndotindhedëmtojnëgjithçka,jovetëmpër ushqiminetyre,porderinëatëpikësaebëjnëabsolutisht tëpadobishmepërnjeriunçdogjëqëubienërrugënetyre përtëdëmtuar

56Klasaenuselalës,gjithashtu,ështëeveçantë:sepse përveçasajqëështëthënë,ajokanjëkarakteristikëqë ështëndotëse:Ajombarsmeanëtëveshëvedhelindme anëtëgojës.

57Dheështëpërkëtëarsyeqënjëpraktikëengjashme shpalletepapastërteknjerëzit

58Sepsedukemishëruarnëtëfolurgjithçkaqëmarrin nëpërmjetveshëve,ataipërfshijnëtëtjerëtnëtëkëqijadhe nukbëjnëasnjëpapastërtitëzakonshme,dukeqenëvetëtë ndoturplotësishtngandotjaepabesisë.

59Dhembretijuaj,siçjemiinformuar,bënshumëmirëqë shkatërronnjerëztëtillë

60Pastajthashë'Mendojsekeparasyshinformatorët, sepseaiiekspozonvazhdimishtatandajtorturavedhe formavetëdhimbshmetëvdekjes'

61“Po”,upërgjigjai,“këtajanëburratqëduatëthem; sepsetëpresëshshkatërriminenjerëzveështënjëgjëe pahijshme”

62Dheligjiynënandalontëdëmtojmëaskënd,qoftëme fjalëapomevepra

63Rrëfimiimishkurtërikëtyreçështjeveduhett'jukishte bindursetëgjitharregullorettonajanëhartuarmeqëllim drejtësinëdheseasgjënukështëmiratuarnëShkrimine Shenjtëpamenduarosepaarsyetëduhur,porqëllimiitij ështëtënamundësojëgjatëgjithëjetëssonëdhenëtë gjithaveprimettonatëpraktikojmëdrejtësinëparatëgjithë njerëzve,dukepasurparasyshPerëndinëePlotfuqishëm.

64Dhekështu,nëlidhjememishratdhegjëratepapastra, rrëshqanorëtdhekafshëteegra,igjithësistemisynon drejtësinëdhemarrëdhënietedrejtamidisnjeriutdhe njeriut.

65Mëdukejsikurkishtebërënjëmbrojtjetëmirënëtë gjithapikat;sepsedukeiureferuaredheviçave,deshvedhe cjepveqëofroheshin,aithaseishteenevojshmet’i merrnimngakopetëdhetufat,tëflijonimkafshëtëbuta dhetëmosofronimasgjëtëegër,nëmënyrëqëofruesite flijimevetëkuptoninkuptiminsimboliktëligjvënësitdhe tëmosishinnënndikiminenjëvetëdijejearrogante

66Sepseaiqëofronnjëflijim,ofronedheshpirtinetijnë tëgjithagjendjetetijshpirtërore

67Mendojsekëtodetajenëlidhjemediskutimintonëia vlentëtregohen,dhepërshkaktëshenjtërisëdhekuptimit natyrortëligjit,jamnxiturt'juashpjegojatoqartë,Filokrat, përshkaktëpërkushtimittuajndajdijes.

KAPITULLI7

Mbërritjaetëdërguarvemedorëshkriminelibrittëçmuar dhedhuratatPërgatitjetpërnjëbanketmbretëror Mikpritësimenjëherësapouletnëtryezëiargëton mysafirëtetijmepyetjedhepërgjigjeDisadijetarëtëurtë bëjnëkomentembisociologjinë

1DheEleazari,pasiofroiflijimin,zgjodhitëdërguaritdhe përgatitishumëdhuratapërmbretin,nanisinëudhëtimin tonëmesiguritëmadhe

2DhekurmbërritëmnëAleksandri,mbretiunjoftua menjëherëpërmbërritjentonë

3Metëhyrënëpallat,unëdheAndreaepërshëndetëm ngrohtësishtmbretindheidorëzuamletrëneshkruarnga Eleazari

4Mbretimezipristetëtakontetëdërguaritdhedhaurdhër qëtëgjithëzyrtarëtetjerëtëshkarkoheshindhetë dërguarittëthirreshinmenjëherëpranëtij

5Kjoshkaktoinjësurprizëtëpërgjithshme,sepseështë zakonqëataqëvijnëpërtëkërkuarnjëaudiencëme mbretinpërçështjetërëndësishmetëlejohentëvijnëtekai ditënepestë,ndërsatëdërguaritngambretëritoseqytetet shumëtërëndësishmemevështirësisigurojnëhyrjennë Oborrbrendatridhjetëditësh-porkëtaburraaii konsideroitëdenjëpërnderimmëtëmadh,pasie vlerësonteshumëzotërinëetyre,dhekështuilargoi menjëherëata,praninëetëcilëveekonsiderontetëtepërt, dhevazhdoitëectederisaatahynëdheaimundit'i mirëpriste.

6Kurhynëmedhuratatqëishindërguarmevetedhe pergamenatevlefshme,mbitëcilatligjiishteshkruarme armeshkronjahebraike,sepsepergamenaishtepërgatitur nëmënyrëtëmrekullueshmedhelidhjamidisfaqeveishte bërënëmënyrëtëtillëqëtëishteepadukshme,mbreti sapoipa,filloit'ipyestepërlibrat.

7Dhepasiinxorënrrotullatngambulesatetyredhei hapënfaqet,mbretiqëndroinëvendpërnjëkohëtëgjatë dhepastajbërisexhderrethshtatëherë,tha:

8“Jufalënderojjuve,miqtëemi,dhefalënderojedhemë shumëatëqëjudërgoi,dhembitëgjithaPerëndinë,orakujt etëcilitjanëkëto.”

9Dhekurtëgjithë,tëdërguaritdhetëtjerëtqëishintë pranishëmgjithashtu,bërtitënnëtënjëjtënkohëdhemenjë zë:'ZotieshpëtoftëMbretin!'aishpërtheunëlotgëzimi 10Sepselartësimiishpirtittëtijdhendjenjaenderimittë madhqëiishtebërëedetyruantëqantepërfatinetijtë mirë.

11Aiiurdhëroiataqët’ivendosninrrotullatpërsërinë vendetetyredhepastaj,pasiipërshëndetiburrat,tha: “Ishteedrejtë,oburratëPerëndisë,qësëparit’utregoja nderimintimlibravepërhirtëtëcilëvejuthirrakëtudhe pastaj,pasitakembërëkëtë,t’jushtrijadorënedjathtëtë miqësisë”

12Ishtepërkëtëarsyeqëebërakëtësëpari

13Kamvendosurqëkjoditë,nëtëcilënkeniardhur,të mbahetsinjëditëemadhedhetëfestohetçdovitgjatë gjithëjetëssime

LetraeAristeas

14Gjithashtu,ndodhqëështëpërvjetoriifitoressime detarendajAntigonit.Prandaj,dotëjemilumturtëfestoj mejusot

15Çdogjëqëmundtëkeshrasttapërdorësh,thaai,dotë përgatitetpërtynënjëmënyrëtëpërshtatshmedhepër muagjithashtubashkëmety

16Pasishprehënkënaqësinëetyre,aidhaurdhërqët’u caktoheshinbanesatmëtëmirapranëkështjellësdhetë bëheshinpërgatitjepërgostinë

17DheNikanorithirrikryeadministratorin,Dorotheun,i ciliishteoficeriiveçantëicaktuarpërt'ukujdesurpër Judenjtë,dheeurdhëroitëbëntepërgatitjetenevojshme përsecilinprejtyre.

18Sepsekyrregullimishtebërëngambretidheështënjë rregullimqëeshihnitëmbahetedhesotekësajdite

19Sepsenëtëgjithaqytetetqëkanëzakonetëveçantanë lidhjemetëpirët,tëngrënitdhetështruaritnëtryezë,janë caktuarnëpunëstëposaçëmpërt'ukujdesurpërnevojate tyre.

20Dhesaherëqëvijnëpërtëvizituarmbretërit,bëhen përgatitjetnëpërputhjemezakonetetyre,nëmënyrëqëtë mosketëshqetësimeqëtëprishinkënaqësinëevizitëssë tyre

21Enjëjtamasëparaprakeumornërastinetëdërguarve hebrenj.

22Doroteu,iciliishteklientiicaktuarpërt'ukujdesurpër mysafirëthebrenj,ishtenjënjerishumëindërgjegjshëm

23Tëgjithafurnizimetqëishinnënkontrollinetijdhetë ndaramënjanëpërpritjenemysafirëvetëtillë,aiinxori jashtëpërfestën

24Aiivendosindenjësetnëdyradhësipasurdhëravetë mbretit

25Sepseaiekishteurdhëruarqëgjysmëneburravet’iulte nëtëdjathtënetijdhepjesëntjetërpastij,meqëllimqëtë mosuprivonteatyrenganderimëilartëimundshëm

26Kuratauulën,aiidhaudhëzimeDoroteutqëtëkryente gjithçkanëpërputhjemezakonetqëishinnëpërdorim midismysafirëvetëtijhebrenj

27Prandaj,aihoqidorëngashërbimetelajmëtarëvetë shenjtë,priftërinjveqëflijonindhetëtjerëveqëishin mësuartëofroninlutjet,dheikërkoinjëritprejnesh, Eleazarit,priftitmëtëvjetërhebre,qëtëofrontelutjennë vendtësaj.

28Dheaiungritdhebërinjëlutjetëjashtëzakonshme

'ZotiiPlotfuqishëmtëpasuroftë,ombret,metëgjitha gjëratemiraqëAikakrijuardhetëdhëntëty,gruassate, fëmijëvetëtudheshokëvetëtupronësinëevazhdueshme tëtyrepërsakohëqëjegjallë!'

29Mekëtofjalëshpërthyenduartrokitjetëfortadhetë gëzueshmeqëzgjatënpërnjëkohëtëkonsiderueshme,dhe pastajataiudrejtuangëzimittëgostisëqëishtepërgatitur

30Tëgjitharregullimetpërshërbiminnëtryezëukryennë përputhjemeurdhrineDoroteut

31Midisshërbëtorëveishinshërbëtorëtmbretërorëdhetë tjerëqëmbaninvendenderinëoborrinembretit

32Dukepërfituarnganjëpauzënëbanket,mbretiepyeti tëdërguarinqëishteulurnëvendinenderit(sepseishin renditursipasranguttëlartë),simundtambante mbretërinëetijtëpaprekurderinëfund?

33Pasiumenduapërnjëçast,aiupërgjigj:“Mundta siguroshmëmirësigurinëesajnësedotëimitojemirësinë epandërprerëtëPerëndisëSepsenësetregonmëshirëdhe

ujepndëshkimetëbutaatyreqëimeritojnëatonë përputhjememeritatetyre,dot’ilargoshngaekeqjadhe dot’içoshnëpendim”

34Mbretielavdëroipërgjigjendhepastajepyetiburrin tjetër,simundtabëntegjithçkapërtëmirënnëtëgjitha veprimetetij?

35Dheaiupërgjigj:“Nësenjënjerimbannjëqëndrimtë drejtëndajtëgjithëve,aigjithmonëdotëveprojëdrejtnë çdorast,dukekujtuarseçdomendiminjihetPerëndisë NëseemerrfrikënePerëndisësipikënisje,nukdota humbasëshkurrëqëllimin”

36Mbretiepërgëzoiedhekëtënjeripërpërgjigjenetijdhe pyetinjëtjetër,simundtëkishtemiqmetënjëjtat mendimemetë?

37Aiupërgjigj:“Nësetëshohindukestudiuarinteresate turmavembitëcilatsundon,dotëbëshmirëtëvëreshsesi Perëndiaijeptëmiratetijracësnjerëzore,dukeusiguruar atyreshëndet,ushqimdhetëgjithagjëratetjeranëkohëne duhur.”

38Pasishprehudakordësinëetijmepërgjigjen,mbretie pyetimysafirintjetërsesi,dukeubërëaudiencadheduke dhënëgjykime,mundtëfitontelavdërimetedhetëatyreqë nukarrinintafitoningjyqinetyre?

39Dheaitha:"Nësejeidrejtënëtëfolurmetëgjithë njësojdhenukvepronkurrëmearrogancëosetiranishtnë trajtimintëndtëshkelësveDhedotabëshkëtënësee shikonmekujdesmetodënmetëcilënvepronPerëndia Lutjetetëdenjëveplotësohengjithmonë,ndërsaataqënuk arrijnëtëmarrinpërgjigjepërlutjetetyreinformohenme anëtëëndrraveosengjarjevepëratëqëishteedëmshme nëkërkesatetyredhesePerëndianukigodetatasipas mëkatevetëtyreosemadhësisësëforcëssëTij,porvepron medurimndajtyre"

40Mbretielavdëroiburrinngrohtësishtpërpërgjigjenetij dhepyetitëtjerëtsipasradhës,simundtëishtei pamposhturnëçështjetushtarake?

41Dheaiupërgjigj:"Nësenukubesonteplotësisht turmavetëtijoseforcavetëtijluftarake,porilutej vazhdimishtPerëndisëqët'içontendërmarrjetetijnënjë përfundimtësuksesshëm,ndërsaaivetëikryentetëgjitha detyratetijnëfrymënedrejtësisë"

42Dukeemirëpriturkëtëpërgjigje,aipyetinjëtjetërsesi mundtëbëhejnjëobjekttmerripërarmiqtëetij.

43Dheaiupërgjigj:"Nëse,ndërsambantenjëfurnizimtë madhmearmëdheforca,aidotëkujtontesekëtogjëra ishintëpafuqishmepërtëarriturnjërezultattëpërhershëm dhepërfundimtarSepseedheZotimbjellfrikënëmendjet enjerëzvedukedhënëafatedhedukebërëthjeshtnjë shfaqjetëmadhështisësëfuqisësëtij"

44Mbretielavdëroikëtënjeridhepastajithatjetrit:"Cila ështëemiramëemadhenëjetë?"

45Dheaiupërgjigj:'TëdishqëZotiështëZotiiUniversit dhesenëarritjettonamëtëmiranukjemineqëarrijmë sukses,porZotiqëmefuqinëetijipërmbushtëgjitha gjëratdhenaçondrejtqëllimit'

46Mbretithirriseburrikishtedhënënjëpërgjigjetëmirë dhepastajepyetitjetrinsesimundt’imbantetëgjitha pasuritëetijtëpaprekuradhemënëfundt’uakalonteato pasardhësvetëtijnëtënjëjtëngjendje?

47Dheaiupërgjigj:'DukeiuluturvazhdimishtPerëndisë qëtëfrymëzoheshmemotivetëlartanëtëgjitha ndërmarrjetetuadhedukeiparalajmëruarpasardhësitetu

LetraeAristeas

qëtëmosverbohenngafamaosepasuria,sepseështë Perëndiaqëijeptëgjithakëtodhuratadhenjerëzitkurrë vetënukefitojnësupremacinë'

48Mbretishprehudakordësinëetijmepërgjigjendhee pyetimysafirintjetërsesimundtadurontemeqetësi çfarëdoqëindodhte?

49Dheaitha:"Nëseekuptonfortmendiminsetëgjithë njerëzitjanëcaktuarngaPerëndiapërtëndarëtëkeqenmë tëmadhe,sidhetëmirënmëtëmadhe,meqenëseështëe pamundurqëdikushqëështënjeritëpërjashtohetngakëto PorPerëndia,tëcilitduhett'ilutemigjithmonë,na frymëzonmeguximpërtëduruar"

50Ikënaqurmepërgjigjeneburrit,mbretithasetëgjitha përgjigjetetyrekishinqenëtëmira"Dot'ibëjnjëpyetje njëri-tjetrit,"shtoiai,"dhepastajdotëndalempër momentin:qëtëmundtapërqendrojmëvëmendjentonëte shijimiifestësdhetëkalojmënjëkohëtëkëndshme"

51Pastajaiepyetiburrin:"Ciliështëqëllimiivërtetëi guximit?"

52Dheaiupërgjigj:"Nësenjëplanidrejtëzbatohetnë orënerrezikutnëpërputhjemeqëlliminfillestar,sepsetë gjithagjëratkryhenngaPerëndianëavantazhintënd,o mbret,meqenëseqëllimiytështëimirë"

53Kurtëgjithëeshprehënmeduartrokitjedakordësinëe tyremepërgjigjen,mbretiuthafilozofëve(sepsejopak prejtyreishintëpranishëm):"Mendojsekëtaburra shkëlqejnënëvirtytdhezotërojnënjohuritë jashtëzakonshme,pasimenjëherëukanëdhënëpërgjigjetë përshtatshmekëtyrepyetjeveqëuakambërëdhetëgjithëe kanëbërëPerëndinëpikënisjenefjalëvetëtyre"

54DheMenedemi,filozofiiEretrisë,tha:“Evërtetë,o Mbret,sepsemeqenëseuniversidrejtohetngaprovidenca dhemeqenëseneeperceptojmëmetëdrejtësenjeriuështë krijimiZotit,rrjedhseçdofuqidhebukurietëfolurit vijnëngaZoti”

55Kurmbretipohoimekokësepoemiratontekëtë qëndrim,bisedapushoidheatavazhduantëargëtoheshin. Kurerdhimbrëmja,gostiambaroi

KAPITULLI8

MëshumëpyetjedhepërgjigjeVinirevargun20me referencënetijpërfluturiminnëajërtëshkruarnëvitin 150paraKrishtit

1Tënesërmenatauulënpërsërinëtryezëdhevazhduan banketinsipastënjëjtaverregullime.

2Kurmbretimendoisekishteardhurnjërasti përshtatshëmpërt’ubërëpyetjemysafirëvetëtij,ai vazhdoit’ubëntepyetjetëmëtejshmeburraveqëishinulur pranëtyre,nëmënyrëqët’upërgjigjejatyreqëkishin dhënëpërgjigjeditënekaluar

3Aifilloitëhaptebisedënmeburrinenjëmbëdhjetë,sepse ishindhjetëprejtyreqëishinpyeturnërastinemëparshëm 4Kuruvendosheshtja,aipyetisesimundtëvazhdontetë ishteipasur?

5Pasnjëreflektimitëshkurtër,burritëcilitiishtebërë pyetjaupërgjigj:"Nësenukbëriasgjëtëpadenjëpër pozicioninetij,nukveproikurrënëmënyrëtështhurur, nukshpenzoikurrëshpenzimetëpanevojshmepër aktiviteteboshedhetëkota,pormeanëtëvepravetë bamirësisëibëritëgjithënënshtetasitetijtëprirurmirë

ndajtijSepseështëPerëndiaaiqëështëautoriitëgjitha gjëravetëmiradheAtijnjeriuduhett'ibindet."

6Mbretielavdëroidhepastajpyetinjëtjetërsesimundta mbantetëvërtetën?

7Nëpërgjigjetëpyetjes,aitha:“Dukepranuarqënjë gënjeshtërsjellturptëmadhmbitëgjithënjerëzit,dhe veçanërishtmbimbretëritSepse,meqenëseatakanë fuqinëtëbëjnëçfarëtëduan,pseduhett’idrejtohen gënjeshtrave?Përveçkësaj,oMbret,duhettakujtosh gjithmonësePerëndiaedotëvërtetën”

8Mbretiepritipërgjigjenmeshumëgëzimdhe,dukeparë njëtjetër,tha:"Cilaështëmësimiiditurisë?"

9Dhetjetriupërgjigj:“Ashtusiçdëshironqëtëmostë ndodhëasnjëekeqe,portëjeshpjesëmarrësnëtëgjitha gjëratemira,ashtuduhettëveproshsipastënjëjtitparim ndajnënshtetasvedheshkelësvetëtu,dheduhett’iqortosh butësishtfisnikëtdhetëmirëtSepsePerëndiaitërheqtë gjithënjerëzitdrejtVetesmeanëtëmirësisësëtij”

10Mbretielavdëroidheepyetitëradhëssesimundtë ishteaimikinjerëzve?

11Dheaiupërgjigj:“Dukevërejturseracanjerëzorerritet dhelindmeshumëtelashedhevuajtjetëmëdha:prandaj nukduhett’indëshkoshlehtëoset’ushkaktoshmundime, meqenëseediqëjetaenjerëzveështëepërbërënga dhimbjedhendëshkime.Sepsenësedotëkuptojegjithçka, dotëmbusheshemedhembshuri,sepseedheZotiështëi mëshirshëm!”

12Mbretiepritipërgjigjenmemiratimdheepyetitë tjetrin:"Ciliështëkualifikimimëthelbësorpërtë sunduar?"

13'Tëqëndroshlargryshfetit,'upërgjigjai,'dhetë praktikoshmaturigjatëpjesësmëtëmadhetëjetës,të nderoshdrejtësinëmbitëgjithadhetëbëshmiqnjerëztë këtijlloji.SepseedhePerëndiaështëdashamirësi drejtësisë!'

13Pasishprehumiratiminetij,mbretiithanjëtjetri:"Cila ështëshenjaevërtetëedevotshmërisë?"

14Dheaiupërgjigj:“TëperceptoshseZotivepron vazhdimishtnëUniversdheiditëgjithagjërat,dheasnjë njeriqëvepronpadrejtësishtdhebënligësinukmundt’i shpëtojëvëmendjessëTijAshtusiZotiështëbamirësiitë gjithëbotës,edhetiduhettaimitoshAtëdhetëjeshi pastërngaçdofaj!”

15Mbretienënshkroimarrëveshjenetijdheithanjëtjetri: "Ciliështëthelbiimbretërisë?"

16Dheaiupërgjigj:“Tësundoshmirëvetendhetëmos devijoshngapasuriaosefamadrejtdëshiravetëtepërtaose tëpahijshme,kjoështëmënyraevërtetëeqeverisjesnësee arsyetonmirëçështjenSepsegjithçkaqëkevërtetnevojë ështëejotja,dheZotiështëilirënganevojadhe mirëdashësmetëgjithaLetëjenëmendimetetuatëtilla qëtëbëhennjënjeridhemosdëshiroshumëgjëra,por vetëmatoqëjanëtënevojshmepërqeverisje!”

17Mbretielavdëroidhepyetinjëburrëtjetërsesimundtë shkoninmëmirëmendimetetij?

18Dheaiupërgjigj:"Nëseaivazhdimishtiparaqiste drejtësinëçdogjëdhemendontesepadrejtësiaishtee barabartëmepriviminejetës,sepsePerëndiagjithmonëu premtonbekimetmëtëlartatëdrejtëve!"

19Pasielavdëroi,mbretiepyetitëradhëssesimundtë çlirohejngamendimetshqetësuesenëgjumë?

LetraeAristeas

20Dheaiupërgjigj:“Mëkebërënjëpyetjeqëështë shumëevështirëpërt’upërgjigjur,sepsenenukmundta vëmëvetentonëtëvërtetënëlojëgjatëorëvetëgjumit,por jemitëmbajturfortnëkëtoorëtngaimagjinatatqënuk mundtëkontrollohenngaarsyeja.Sepseshpirtrattanëkanë ndjesinëseishohinvërtetgjëratqëhyjnënëvetëdijentonë gjatëgjumitPorbëjmëgabimnësesupozojmësepo lundrojmënëdetmevarkaosepofluturojmënëajërosepo udhëtojmënërajonetëtjeraosediçkatjetërtëkëtijllojiE megjithatë,neimagjinojmëvërtetgjëratëtillasepo ndodhin”

21Përaqsaështëemundurpërmuatëvendos,kamarritur nëpërfundiminemëposhtëm.Tiduhetnëçdomënyrëtë mundshme,oMbret,t’idrejtoshfjalëtdheveprimetetua sipasrregullittëdevotshmërisë,nëmënyrëqëtëkesh vetëdijenseporuanvirtytindhesenukzgjedhkurrëtë kënaqeshnëkurriztëarsyesdhekurrëdukeabuzuarme pushtetintëndtëmosshkelëshdrejtësinë

22Sepsemendjanëgjumëmerretkryesishtmetënjëjtat gjërametëcilatmerretedhekurështëzgjuarDheaiqëi katëgjithamendimetdheveprimetetijtëpërqendruara drejtqëllimevemëfisnike,evendosvetennëdrejtësisikur ështëzgjuarashtuedhekurështënëgjumëPrandaj,duhet tëjeshipalëkundurnëdisiplinënevazhdueshmetëvetes

23Mbretielavdëroiburrindheithanjëtjetri:“Meqenëse jeidhjetiqëpërgjigjet,kurtëkeshfolur,nedot’i përkushtohemigostisë”Pastajbëripyetjen:“Simundtë shmangkryerjenendonjëveprimitëpadenjëpërveten time?”

24Dheaiupërgjigj:"Kujdesugjithmonëpërfamëndhe pozicionintëndsuprem,qëtëmundtëflasëshdhetë mendoshvetëmgjëraqëjanënëpërputhjemetë,dukeditur setëgjithësubjektetetuamendojnëdheflasinpërty Sepsenukduhettëdukeshmëkeqseaktorët,tëcilët studiojnëmekujdesrolinqëështëenevojshmeqëatatë luajnëdheimodelojnëtëgjithaveprimetetyrenë përputhjemetë.Tinukpoluannjërol,pornëtëvërtetëje njëmbret,meqenësePerëndiatëkadhënënjëautoritet mbretërornëpërputhjemekarakterintënd"

25Kurmbretiduartrokitimezëtëlartëdhegjatënë mënyrënmëtëhijshme,tëftuaritunxitëntëkërkonin qetësiKështu,kurbisedambaroi,ataiupërkushtuanpjatës tjetërtëgostisë.

26Tënesërmen,uvureinjëjtirregullimdhe,kurmbreti gjetinjëmundësipërt'ubërëpyetjeburrave,aipyetitë parinngaataqëkishinmbeturpërpyetjentjetër:Cilaështë formamëelartëeqeverisjes?

27Dheaiupërgjigj:“Tësundoshvetendhetëmos rrëmbeheshngaimpulsetSepsetëgjithënjerëzitkanënjë prirjetëcaktuarnatyroremendoreËshtëemundshmeqë shumicaenjerëzvetëkenënjëprirjedrejtushqimit,pijeve dhekënaqësive,dhembretëritnjëprirjedrejtfitimittë territoritdhefamëssëmadhePorështëmirëqëtëketë moderimnëtëgjithagjërat”

28AtëqëtëjepPerëndia,duhettamarrëshdhetambash, porkurrëmosdëshiropërgjëraqëjanëpërtejmundësivetë tua.

29Ikënaqurmekëtofjalë,mbretiepyetitëradhës,si mundtëishteilirëngazilia?

30Dheai,pasnjëpauzetëshkurtër,upërgjigj:“Nësee konsideroniparasëgjithashseështëPerëndiaaiqëujeptë gjithëmbretërvelavdidhepasuritëmadhedheaskushnuk

ështëmbretmefuqinëevetTëgjithënjerëzitdëshirojnëta ndajnëkëtëlavdi,pornukmunden,pasiështëdhuratëe Perëndisë!”

31Mbretielavdëroiburrinnënjëfjalimtëgjatëdhepastaj pyetinjëtjetër,simundt’ipërçmontearmiqtëetij?

32Dheaiupërgjigj:“Nëseutregonmirësitëgjithë njerëzvedhefitonmiqësinëetyre,nukkepsetëkeshfrikë ngaaskush.Tëjeshidashurmetëgjithënjerëzitështë dhuratamëemirëqëmundtëmarrëshngaPerëndia!”

33Pasievlerësoikëtëpërgjigje,mbretiurdhëroiburrin tjetërtëpërgjigjejnëpyetjensesimundtaruantefamëne tijtëmadhe?

34Dheaiupërgjigjse“Nësejebujardhezemërgjerënë dhënienemirësisëdhevepravetëhiritndajtëtjerëve,nuk dotahumbasëshkurrëfamëntënde,pornësedëshironqë hiretelartpërmenduratëvazhdojnëedhetuat,duhett’i luteshPerëndisëvazhdimisht”

35Mbretishprehumiratiminetijdheepyetitëparin:Ndaj kujtduhettëtregojëbujarinjënjeri?

36Dheaiupërgjigj:“Tëgjithënjerëzitepranojnëseduhet tëtregojmëbujarindajatyreqëjanëtëprirurmirëndaj nesh,porunëmendojseduhettëtregojmëtënjëjtënfrymë tëfortëbujarindajatyreqëjanëkundërnesh,nëmënyrëqë nëkëtëmënyrët’ifitojmëatapërtëdrejtëndhepëratëqë ështëedobishmepërne.Porduhett’ilutemiPerëndisëqë kjotëarrihet,sepseaisundonmendjetetëgjithënjerëzve”

37Pasishprehudakordësinëetijmepërgjigjen,mbretii kërkoitëgjashtitt’ipërgjigjejpyetjes,kujtduhett’i shfaqimmirënjohje?

38Dheaiupërgjigj:“Prindërvetanëvazhdimisht,sepse Perëndianakadhënënjëurdhërimshumëtërëndësishëm nëlidhjemenderinqëutakonprindërveNëradhëtëdytë, Aillogaritqëndriminenjëmikundajnjëmiku,sepseflet për“njëmikqëështësishpirtiyt”.Bënmirëqëpërpiqesh t’ibështëgjithënjerëzitmiqmevetentënde”

39Mbretiifolimemirësidhepastajepyetitëdytin: “Çfarëështëajoqëingjanbukurisënëvlerë?”

40Dheaitha:“Devotshmëria,sepseështëformamëe shquarebukurisëdhefuqiaesajqëndronnëdashuri,ecila ështëdhurataeZotit.Këtëekefituartashmëdhebashkë metëtëgjithabekimetejetës”

41Mbretimemënyrënmëtëmirëeduartrokitipërgjigjen dhepyetinjëtjetër,simundtarifitontereputacioninetij përsërinëtënjëjtënshkallë,nësedotëdështonte?

42Dheaitha:“Nukështëemundurqëtitëdështosh,sepse tikembjellëtektëgjithënjerëzitfaratemirënjohjesqë prodhojnënjëkorrjevullnetitëmirë,dhekjoështëmëe fuqishmesearmëtmëtëfortadhegarantonsigurinëmëtë madhePornësedikushdështon,ainukduhettëbëjëmë kurrëatogjëraqëshkaktuandështiminetij,porduhettë krijojëmiqësidhetëveprojëdrejtësishtSepseështë dhuratëePerëndisëtëjeshnëgjendjetëbëshvepratëmira dhejoekundërta”

43Ikënaqurmekëtofjalë,mbretipyetinjëtjetër,simund tëçlirohejngapikëllimi?

44Dheaiupërgjigj:"Nësenukikadëmtuarkurrëaskujt, porukabërëmirëtëgjithëvedhekandjekurrrugëne drejtësisë,sepsefrytetesajsjellinliringapikëllimiPorne duhett'ilutemiPerëndisëqëtëkëqijatëpapriturasivdekja, sëmundja,dhimbjaoseçdogjëekëtijllojitëmosnavijnë dhetënadëmtojnëPormeqenësejeipërkushtuarndaj

devotshmërisë,asnjëfatkeqësietillënukdotëtëbjerë kurrëmbity."

45Mbretiidhaatijlëvdatatëmëdhadheepyetitëdhjetën: Cilaështëformamëelartëelavdisë?

46Dheaitha:“PërtënderuarPerëndinë,dhekjonukbëhet medhuratadheflijime,pormepastërtishpirtidhebindjetë shenjtë,meqenësetëgjithagjëratjanëkrijuardheqeverisen ngaPerëndianëpërputhjemevullnetineTij.Jujeninë zotërimtëvazhdueshëmtëkëtijqëllimi,ashtusiçmundta bëjnëtëgjithënjerëzit,ngaarritjettuajanëtëkaluarëndhe nëtëtashmen”

47Mezëtëlartëmbretiipërshëndetitëgjithëdheufoli memirësi,dhetëgjithëataqëishintëpranishëmshprehën miratiminetyre,veçanërishtfilozofëtSepseataishin shumëmësuperiorëseata[domethënëfilozofët]sinë sjelljeashtuedhenëargument,pasiatagjithmonëekishin Perëndinëpikënisjenetyre

48Paskësaj,mbreti,përtëtreguarmirëkuptiminetij,filloi tëpintepërshëndetinemysafirëvetëtij.

KAPITULLI9

Vargu8mishëronvlerënedijesVargu28,dashuria prindëroreVinireveçanërishtpyetjennëvargun26dhe përgjigjen.Gjithashtuvinirepyetjennëvargun47dhe përgjigjenKjoështënjëkëshillëeurtëpërbiznesmenët

1Tënesërmenubënëtënjëjtatrregullimepërbanketindhe mbreti,sapoukrijuamundësia,filloit'ubëntepyetje burraveqëishinulurpranëatyreqëkishinpërgjigjur tashmë,dheithatëparit:"Amundtëmësohetdituria?"

2Dheaitha:'Shpirtiështëiformuarnëmënyrëtëtillëqë ështënëgjendje,meanëtëfuqisëhyjnore,tëpranojëtë gjithatëmiratdhetërefuzojëtëkundërtën'

3Mbretishprehumiratiminetijdheepyetiburrinpranëtij: Çfarëështëmëedobishmepërshëndetin?

4Dheaitha:“Temperamenti,dhekjonukështëemundur tëfitohetnësePerëndianukkrijonnjëprirjendajsaj.”

5Mbretiifolimemirësiburritdheithanjëtjetri:“Si mundtapaguajënjënjerimedenjësiborxhinemirënjohjes ndajprindërvetëtij?”

6Dheaitha:“Dukemosushkaktuarkurrëdhimbje,dhe kjonukështëemundurnëseZotinukevendosmendjen drejtndjekjessëqëllimevemëfisnike.”

7Mbretishprehudakordësidheepyetitjetrin,simundtë bëhejnjëdëgjuesizellshëm?

8Dheaitha:'Dukekujtuarseçdonjohuriështëedobishme, sepsejumundësonmendihmënePerëndisënënjëkohë emergjencetëzgjidhnidisangagjëratqëkenimësuardhe t'izbatoniatonëkrizënqëjupërballetDhekështu përpjekjetenjerëzvepërmbushenmendihmëne Perëndisë'

9Mbretielavdëroidheepyetitëtjerin:Simundtë shmangtekryerjenendonjëvepriminëkundërshtimme ligjin?

10Dheaitha:“NëseepranonseështëPerëndiaaiqëka vënënëzemrateligjvënësvemendimeqëjetaenjerëzvetë ruhet,dot’indjekëshata.”

11Mbretiedëgjoipërgjigjeneatijburridheithanjëtjetri: "Ciliështëpërfitimiilidhjesfarefisnore?"

12Dheaiupërgjigj:"Nësemarrimparasyshsenevetë jemitëprekurngafatkeqësitëqëbienmbitëafërmittanë dhenësevuajtjetetyrebëhentonat-atëherëforcaelidhjes

familjareështëedukshmemenjëherë,sepsevetëmkur tregohetnjëndjenjëetillë,nedotëfitojmënderdhe vlerësimnësytëetyreSepsendihma,kurështëelidhur memirësinë,ështënëvetvetenjëlidhjekrejtësishte pazgjidhshme.Dhenëditënebegatisësëtyrenukduhettë dëshirojmëpasuritëetyre,porduhett'ilutemiZotitt'u dhurojëatyreçdollojtëmire"

13Dhe,pasiidhaatijtënjëjtënlavdërimsitëtjerëve, mbretipyetinjëtjetër,simundtëarrintelirinëngafrika?

14Dheaitha:'Kurmendjaështëevetëdijshmesenukka bërëasnjëtëkeqedhekurZotiedrejtonatëdrejttëgjitha këshillavefisnike'

15Mbretishprehumiratiminetijdhepyetinjëtjetër,si mundtëmbantegjithmonënjëgjykimtëdrejtë?

16Dheaiupërgjigj:"Nëseaivazhdimishtivëparasyvetë tijfatkeqësitëqëundodhinnjerëzvedheekuptonseështë Perëndiaqëuaheqbegatinëdisavedheusjelltëtjerëve nderdhelavditëmadhe"

17Mbretiidhanjëpritjetëpërzemërtburritdheikërkoi atijqëvintepastijt’ipërgjigjejpyetjes,simundt’i shmangejnjëjetetërehatshmedhetëkëndshme?

18Dheaiupërgjigj:"Nëseaivazhdimishtkujtonteseishte sundimtariinjëperandorietëmadhedhezotiiturmavetë mëdha,dhesemendjaetijnukduhejtëishteezënëme gjëratëtjera,por,aigjithmonëduhettëmendontesesi mundtanxistemësëmirimirëqenienetyreAiduhett'i lutetgjithashtuPerëndisëqëasnjëdetyrëtëmoslihetpas dore."

19Pasielavdëroi,mbretiepyetitëdhjetënsesimundt’i njihteataqëpoetradhtonin?

20Dheaiiupërgjigjpyetjes:"Nëseaivurirenësesjelljae atyrepërrethtijishteenatyrshmedhenëseataruanin rregullineduhurtëpërparësisënëpritjedhekëshilla,si dhenëmarrëdhënietetyretëpërgjithshme,dukemos shkuarkurrëpërtejkufijvetëmirësjelljesnëurimeosenë çështjetëtjeratësjelljesPorZotidotaanojëmendjen tënde,oMbret,ngagjithçkaqëështëfisnike."

21Kurmbretishprehumiratiminetijtëlartëdheilavdëroi tëgjithëveçeveç(mesduartrokitjevetëtëgjithëtë pranishmëve),ataiudrejtuangëzimittëgostisë.

22Dhetënesërmen,kuriuofruamundësia,mbretiepyeti burrintjetër:Cilaështëformamëerëndëeneglizhencës?

23Dheaiupërgjigj:"Nësenjënjerinukkujdesetpër fëmijëtetijdhenukikushtonçdopërpjekjeedukimittë tyre,sepsenegjithmonëilutemiPerëndisëjoaqshumëpër vetentonë,sesapërfëmijëttanë,qëçdobekimtëjetëityre. Dëshirajonëqëfëmijëttanëtëkenëvetëkontrollrealizohet vetëmmeanëtëfuqisësëPerëndisë."

24Mbretithasekishtefolurmirëdhepastajpyetinjëtjetër, simundtëishtepatriot?

25'Dukembajturmend,'upërgjigjai,'mendiminseështë mirëtëjetoshdhetëvdesëshnëvendintënd.Qëndrimi jashtëvenditsjellpërbuzjembitëvarfritdheturpmbitë pasuritsikurtëishindëbuarpërnjëkrimNëseujepni përfitimetëgjithëve,siçbënivazhdimisht,Zotidot'jujapë favorngatëgjithëdhedotëkonsiderohenipatriotë'

26Pasiedëgjoikëtëburrë,mbretiepyetitëradhës,si mundtëjetontenëpaqemegruanetij?

27Dheaiupërgjigj:"Dukepranuarsegratëjanënga natyrakokëfortadheenergjikenëndjekjenedëshiravetë tyre,dhetënënshtruarandajndryshimevetëpaprituratë opinionitpërmesarsyetimittëgabuar,dhenatyraetyre

ështënëthelbedobëtËshtëenevojshmetëveprohetmeto memençuridhetëmosprovokohengrindje.Përnjëjetëtë suksesshme,timonieriduhettëdijëqëllimindrejttëcilit duhettëdrejtojërrugënetij.Vetëmdukekërkuarndihmën eZotit,njerëzitmundtëndjekinnjërrugëtëvërtetëjetenë çdokohë"

28Mbretishprehudakordësinëetijdheepyetitëradhës,si mundtëishteilirëngagabimet?

29Dheaiupërgjigj:"Nëseveprongjithmonëmekujdes dhenukubesonkurrëshpifjeve,poriprovonvetëgjëratqë tëthuhendhevendosmegjykimintëndpërkërkesatqëtë bëhendheizbatontëgjithanëdritënegjykimittënd,dotë jeshilirëngagabimi,oMbret.Pornjohjadhepraktikimii këtyregjëraveështëvepërefuqisëHyjnore"

30Ikënaqurmekëtofjalë,mbretipyetinjëtjetër,simund tëishteilirëngazemërimi?

31Dheaithanëpërgjigjetëpyetjes:'Nëseaiepranontese kishtepushtetmbitëgjithëmadjeedhepërt'ushkaktuar vdekjen,nëseijepterrugëzemërimit,dhesedotëishtee padobishmedheemjerueshmenëseai,vetëmsepseishte zot,dot'uprivontejetënshumënjerëzve'

32Çfarënevojekishtepërzemërim,kurtëgjithënjerëzit ishintënënshtruardheaskushnukishtearmiqësorndajtij?

ËshtëenevojshmetëpranohetsePerëndiasundontëgjithë botënmefrymënemirësisëdhepaasnjëzemërim,dheti,' thaai,'oMbret,duhetdomosdoshmërishttëkopjosh shembullineTij'

33Mbretithaseishtepërgjigjurmirëdhepastajepyeti burrintjetër:Çfarëështëkëshillaemirë?

34'Tëveprojmëmirënëçdokohëdhemereflektimtë duhur,'shpjegoiai,'dukekrahasuaratëqëështëedobishme përpolitikëntonëmeefektetedëmshmeqëdotë rezultoninngamiratimiipikëpamjessëkundërt,nëmënyrë qëdukepeshuarçdopikëtëmundtëkëshillohemimirëdhe qëllimiynëtëmundtëarrihetDhemëerëndësishmjanga tëgjitha,mefuqinëePerëndisëçdoplanijuajidotëgjejë përmbushjesepsejupraktikonidevotshmërinë.'

35Mbretithasekynjeriishtepërgjigjurmirëdhepyetinjë tjetër:Çfarëështëfilozofia?

36Dheaishpjegoi:“Tëmendojmëmirënëlidhjemeçdo çështjeqëlinddhetëmosrrëmbehemikurrëngaimpulset, portëmendojmëthellëmbidëmetqëvijnëngapasionet dhetëveprojmëdrejtsipasrrethanave,dukepraktikuar moderimPorneduhett’ilutemiPerëndisëqëtënangulisë nëmendjenjëkonsideratëpërkëtogjëra”

37Mbretishprehupëlqiminetijdhepyetinjëtjetër,si mundtëmerrtenjohjekurudhëtontejashtështetit?

38Aiupërgjigj:“Dukeqenëidrejtëmetëgjithënjerëzit dhedukeudukurmëiulëtseatamidistëcilëveudhëtonte, nëvendqëtëdukejmëilartëseataqëishinatySepse ështënjëpariminjohurqëPerëndia,ngavetënatyraeTij, ipranontëpërulurit.Dheracanjerëzoreidoataqëjanëtë gatshëmt’unënshtrohenatyre”

39Pasishprehumiratiminetijpërkëtëpërgjigje,mbreti pyetinjëtjetër,simundtëndërtontenënjëmënyrëtëtillë qëstrukturatetijtëqëndroninedhepastij?

40Dheaiiupërgjigjpyetjes:'Nësekrijimetetijdotëishin nënjëshkallëtëmadhedhefisnike,nëmënyrëqëshikuesit t'ikurseninatopërbukurinëetyre,dhenëseaikurrënuk dotëlargontengapunaasnjëngaataqëkryeninvepratë tilladhekurrënukdot'idetyrontetëtjerëttëshërbeninpër nevojatetijpapagesë'

41DukevëzhguarsesiPerëndiakujdesetpërracën njerëzore,dukeudhënëatyreshëndetdheaftësimendore dhetëgjithadhuratatetjera,aivetëduhettëndjekë shembullineTijdukeudhënënjerëzvenjëshpërblimpër mundinetyretëmundimshëm.Sepsejanëvepratqëbëhen medrejtësiatoqëqëndrojnëvazhdimisht!

42Mbretithaseedhekynjeriishtepërgjigjurmirëdhee pyetitëdhjetën:Ciliështëfrytiiditurisë?

43Dheaiupërgjigj:"Qënjënjeritëjetëivetëdijshëmnë vetvetesenukkabërëasnjëtëkeqedheseduhettajetojë jetënetijnëtëvërtetënMeqenëseështëprejkëtyre,o Mbretifuqishëm,qëgëzimidheqëndrueshmëriamëe madheeshpirtitdhebesimiifortënëZottëvijnënëse sundonmbretërinëtëndemedevotshmëri"

44Dhekurdëgjuanpërgjigjen,tëgjithëbërtitënme brohoritjetëforta,dhemëpasmbreti,nëplotësinëe gëzimittëtij,filloitëpinteujinetyretëshëndetshëm

45Tënesërmen,gostiavazhdoimetënjëjtënrrjedhësi herëtetjera,dhekuriudhamundësia,mbretiubëripyetje tëftuarvetëmbeturdheithatëparit:"Simundtaruajënjë njerivetenngakrenaria?"

46Dheaiupërgjigj:“Nëseairuanbarazinëdhekujtonnë tëgjitharastetseështënjënjeriqësundonmbinjerëzit DhePerëndiaiasgjësonkrenarëtdheilartësontëbutëtdhe tëpërulurit!”

47Mbretiifolimemirësidheepyetitëdytin:“Këduhettë zgjedhënjënjerisikëshilltarëtëtij?”

48Dheaiupërgjigj:"Ataqëjanësprovuarnëshumë çështjedheruajnënjëdashamirësitëpastërndajtijdhe marrinpjesënëprirjenetijDheZotiuashfaqVetveten atyreqëjanëtëdenjëqëkëtoqëllimetëarrihen."

49Mbretielavdëroidhepyetinjëtjetër:Cilaështëpasuria mëenevojshmepërnjëmbret?

50'Miqësiadhedashuriaenënshtetasvetëtij,'upërgjigjai, 'sepsenëpërmjetkësajlidhjaevullnetittëmirëbëhete pazgjidhshmeDheështëZotiqësiguronqëkjotëndodhë nëpërputhjemedëshirëntuaj.'

51Mbretielavdëroidheepyetinjëtjetër:“Ciliështë qëllimiifjalës?”Aiupërgjigj:“Tëbindëshkundërshtarin tënddukeitreguargabimetetijnënjëushtriargumentesh tëorganizuarmirë”

52Sepsenëkëtëmënyrëdotafitoshdëgjuesintënd,jo dukeekundërshtuar,pordukeelavdëruarmeqëllimqëta bindëshDheështëmeanëtëfuqisësëPerëndisëqëarrihet bindja

53Mbretithasekishtedhënënjëpërgjigjetëmirëdhe pyetinjëtjetërsesimundtëjetontemiqësishtmeshumë racatëndryshmeqëpërbëninpopullsinëembretërisësëtij?

54‘Dukevepruarsiçduhetndajsecilit’,upërgjigjai,‘dhe dukemarrëdrejtësinësiudhërrëfyes,siçpobënitanime ndihmënezgjuarsisëqëjujepPerëndia’

55Mbretiukënaqngakjopërgjigjedhepyetinjëtjetër: “Nëçfarërrethanashduhettëvuajënjënjeri?”

56'Nëfatkeqësitëqëundodhinmiqvetanë,'upërgjigjai, 'kurshohimseatojanëtëzgjaturadhetëpakorrigjueshme Arsyejanuknalejontëvajtojmëpërataqëkanëvdekur dhejanëçliruarngaekeqja,portëgjithënjerëzitvajtojnë përtasepsemendojnëvetëmpërvetendhepërfitimine tyreVetëmmefuqinëeZotitmundt'ishpëtojmëçdotë keqeje!

57Mbretithasekishtedhënënjëpërgjigjetëpërshtatshme dhepyetinjëtjetër,sihumbetreputacioni?

LetraeAristeas

58Dheaiupërgjigj:“Kurmbizotërojnëkrenariadhe vetëbesimiipakufizuar,lindinçnderimidhehumbjae reputacionitSepseZotiështëZotiiçdoreputacionidhee jepatëkutëdojë.”

59Mbretiekonfirmoipërgjigjendheepyetiburrintjetër: Kujtduhett’iabesojnënjerëzitveten?

60'Atyre,'upërgjigjai,'qëjushërbejnëngavullnetiimirë dhejongafrikaapointeresivetjak,dukemenduarvetëm përpërfitiminetyreSepsenjëriështëshenjëdashurie, tjetrishenjëekeqdashjesdheshërbimitndajkohës'

61Sepsenjeriuqëështëgjithmonëvigjilentpërfitimine vetështëtradhtarnëzemërPortifitondashurinëetë gjithënënshtetasvetëtumendihmënekëshillëssëmirëqë Perëndiatëjep

62Mbretithaseishtepërgjigjurmemençuridhepyetinjë tjetër:Çfarëembantësigurtnjëmbretëri?

63Dheaiiupërgjigjpyetjes:"Kinikujdesdhemendoni paraprakishtqëtëmosshkaktohetasnjëekeqengaataqë janëvendosurnënjëpozicionautoritetimbinjerëzit,dhe këtëgjithmonëebënimendihmënePerëndisëqëju frymëzonmegjykimtërëndë"

64Mbretiithafjalëinkurajimidhepyetinjëtjetër:Çfarë ështëajoqëruanmirënjohjendhenderin?

65Dheaiupërgjigj:'Virtyti,sepseështëkrijuesiiveprave tëmiradhemeanëtëtijshkatërrohetekeqja,ashtusiç tregonifisnikërikarakterindajtëgjithëvemeanëtë dhuratësqëPerëndiajujep'

66Mbretimemirësjelljeepranoipërgjigjendheepyetitë njëmbëdhjetën(meqenëseishindymëshumëse shtatëdhjetë),simundtaruanteqetësinëshpirtërorenë kohëlufte?

67Dheaiupërgjigj:"Dukekujtuarsenukikishtebërë asnjëtëkeqeasnjëritprejnënshtetasvetëtijdhesetëgjithë dotëluftoninpërtënëkëmbimtëpërfitimeveqëkishin marrë,dukediturseedhenësehumbasinjetën,judotë kujdesenipërataqëvarenprejtyreSepsejukurrënuk dështonitëdëmshpërbleniaskënd-etillëështëmirësiame tëcilënZotijukafrymëzuar"

68Mbretiiduartrokitimezëtëlartëtëgjithëdheufoli shumëmirëmeta,pastajpiunganjëgllënjkëtëgjatëpër shëndetinesecilit,dukeudhënëveteskënaqësidhedukeu ofruarmysafirëvetëtijmiqësinëmëbujaredhetë gëzueshme.

KAPITULLI10

PyetjetdhepërgjigjetvazhdojnëDuketreguarsesiduhet tëzgjidhenoficerëteushtrisëCilinjeriështëidenjëpër admirimdheproblemetëtjeratëjetëssëpërditshmepoaq tëvërtetasotsa2000vjetmëparëVargjet15-17janëtë shquarapërrekomandimineteatritVargjet21-22 përshkruajnëmençurinëezgjedhjessënjëpresidentiosetë pasjessënjëmbreti

1Ditëneshtatëubënëpërgatitjeshumëmëtëgjeradhe shumëtëtjerëngaqytetetëndryshmeishintëpranishëm (midistyrenjënumërimadhambasadorësh)

2Kurudhanjëmundësi,mbretiepyetitëparinngaataqë nukishinpyeturende,simundtëshmangtemashtriminnga arsyetimetegabuara?

3Dheaiupërgjigj:"Dukeevënëremekujdesfolësin, gjënëqëflitetdhetemënnëdiskutim,dhedukeibërëtë njëjtatpyetjepërsëripasnjëintervalinëformatëndryshme

Portëkeshnjëmendjetëzgjuardhetëjeshnëgjendjetë formoshnjëgjykimtëshëndoshënëçdorastështënjënga dhuratatemiratëPerëndisë,dhetiezotëronatë,oMbret" 4Mbretieduartrokitimezëtëlartëpërgjigjendhepyeti njëtjetër:“Pseshumicaenjerëzvenukbëhenkurrëtë virtytshëm?”

5'Sepse,'upërgjigjai,'tëgjithënjerëzitjanënganatyratë paepurdhetëprirurdrejtkënaqësisë.Prandaj,lindin padrejtësidhenjëpërmbytjelakmieZakoniivirtytitështë njëpengesëpërataqëijanëpërkushtuarnjëjetekënaqësie, sepseuurdhëronatyretëpreferojnëpërmbajtjendhe drejtësinëSepseështëZotiqëështëzotikëtyregjërave' 6Mbretithaseishtepërgjigjurmirëdhepyeti:Çfarëduhet t’ubindenmbretërve?Dheaitha:“Ligjet,nëmënyrëqë meanëtëligjevetëdrejtatëmundtërikthejnëjetëne njerëzve.Ashtusiçti,menjësjelljetëtillë,nëbindjendaj urdhritHyjnor,keruajturpërvetentëndenjëkujtimtë përjetshëm”

7Mbretithaseedhekynjerikishtefolurmirëdheepyeti tjetrin:“Këduhettëemërojmësiguvernatorë?”

Dheaiupërgjigj:“Tëgjithëataqëeurrejnëligësinëdhe imitojnësjelljentëndeveprojnëdrejtësishtqëtëruajnënjë reputaciontëmirëvazhdimishtSepsekjoështëajoqëbën ti,oMbretifuqishëm”,thaai,“dheështëPerëndiaqëtëka dhënëkurorënedrejtësisë.”

9Mbretiepërshëndetimezëtëlartëpërgjigjendhe,duke parëburrinpranëtij,tha:"Këduhettëemërojmësi komandantëtëforcave?".

10Dheaishpjegoi:“Ataqëshquhenpërguximdhe drejtësidheataqëjanëmëtëshqetësuarpërsigurinëe njerëzvetëtyresesapërtëfituardukerrezikuarjetënetyre menxitimSepse,ashtusiPerëndiavepronmirëmetë gjithënjerëzit,ashtuedheju,dukeimituarAtë,jeni bamirësitëgjithënënshtetasvetuaj.”

11Mbretithasekishtedhënënjëpërgjigjetëmirëdhe pyetinjëtjetër:Cilinjeriështëidenjëpëradmirim?

12Dheaiupërgjigj:“Njeriuqëështëipajisurme reputacion,pasuridhepushtetdhezotëronnjëshpirttë barabartëmetëgjithakëtoTivetëtregonmeveprimete tuasejemëidenjëpëradmirimmendihmënePerëndisë qëtëbëntëkujdeseshpërkëtogjëra”

113Mbretishprehumiratiminetijdheithanjëtjetri: "Cilaveçështjeveduhett'ukushtojnëmbretëritmëshumë kohë?"

14Dheaiupërgjigj:"Leximidhestudimiitëdhënavetë udhëtimevezyrtare,tëcilatjanëshkruarnëlidhjeme mbretëritëendryshme,meqëllimreformimindheruajtjen enënshtetasve.Dheështënëpërmjetnjëaktivitetitëtillëqë keniarriturnjëlavdiqëtëtjerëtnukekanëarriturkurrë, mendihmënePerëndisëqëpërmbushtëgjithadëshirat tuaja"

15Mbretiifolimeentuziazëmburritdhepyetinjëtjetër,si duhettëmerretmepunënjënjerigjatëorëvetëtijtë pushimitdheargëtimit?

16Dheaiupërgjigj:“Tëshikoshatoshfaqjeqëmundtë luhenmerregulldhetëvendosëshparasyveskenatëmarra ngajetadhetëluhenmedinjitetdhemirësjelljeështëe dobishmedheepërshtatshme”

17Sepsekanjëfarëndërtimiqëmundtëgjendetedhenë këtozbavitje,sepseshpeshndonjëmësimidëshirueshëm mësohetngapunëtmëtëparëndësishmetëjetësPorduke praktikuarkorrektësinëmëtëmadhenëtëgjithaveprimet

tuaja,kenitreguarsejenifilozofdhejeninderuarngaZoti përshkaktëvirtytittuaj.

18Mbreti,ikënaqurmefjalëtqësapoishinthënë,itha njeriuttënëntë:Siduhettësilletnjënjerinëgosti?

19Dheaiupërgjigj:"Duhettëthërrasëshpranëtejenjerëz tëditurdheataqëjanënëgjendjetëtëjapinkëshillatë dobishmenëlidhjemepunëtembretërisësatedhejetëne nënshtetasvetëtu(sepsenukmundtëgjeshndonjëtemë mëtëpërshtatshmeosemëedukuesesekjo)meqenëse njerëztëtillëjanëtëdashurpërZotinsepseikanëstërvitur mendjetetyrepërtëmenduarmbitematmëfisnike-siçpo bënedhetivetë,meqenësetëgjithaveprimetetua drejtohenngaZoti."

20Ikënaqurmepërgjigjen,mbretiepyetinjeriuntjetër: Çfarëështëmëemirapërpopullin?Qënjëqytetari zakonshëmtëbëhetmbretitijaponjëanëtarifamiljes mbretërore?

21Dheaiupërgjigj:“Aiqëështëmëimiringanatyra Sepsembretëritqëvijnëngaprejardhjambretëroreshpesh janëtëashpërdhetëashpërndajnënshtetasvetëtyreDhe akomamëshumëkjoështëevërtetëmedisangaataqë janëngriturngaradhëteqytetarëvetëthjeshtë,tëcilëtpasi kanëpërjetuartëkeqendhekanëmbajturpjesënetyretë varfërisë,kursundojnëmbiturmadalintëjenëmëmizorë setiranëtepafe.”

22Por,siçekamthënë,njënatyrëemirëqëështëstërvitur siçduhetështëeaftëtësundojë,dhetijenjëmbretimadh, joaqshumësepseshkëlqennëlavdinëesundimitdhe pasurinëtënde,pormëtepërsepseiketejkaluartëgjithë njerëzitnëmëshirëdhebamirësi,falëZotitqëtëkapajisur mekëtocilësi.

23Mbretikaloicakohëdukeelavdëruarkëtënjeridhe pastajpyetinëfundtëfundit:Cilaështëarritjamëemadhe nësundiminenjëperandorie?

24Dheaiupërgjigj:"Qënënshtetasittëbanonin vazhdimishtnënjëgjendjepaqejedheqëdrejtësiatë administrohejshpejtnërastemosmarrëveshjesh."

25Këtorezultatearrihennëpërmjetndikimittësundimtarit, kuraiështënjënjeriqëurrentëkeqendhedotëmirëndhe ikushtonenergjitëetijshpëtimittëjetëssënjerëzve,ashtu siçekonsideronipadrejtësinëformënmëtëkeqetësë keqesdhemeadministrimintuajtëdrejtëkenikrijuarpër vetentuajnjëreputaciontëpërjetshëm,pasiZotijudhuron njëmendjetëpastërdhetëpanjollosurngaçdoekeqe

26Dhekuraipushoi,shpërthyenduartrokitjetëfortadhe tëgëzueshmepërnjëkohëtëgjatë.Kuratopushuan, mbretimorinjëkupëdhengritinjëdollinëndertëtëgjithë tëftuarvetëtijdhefjalëveqëatakishinshqiptuar.

27Pastaj,nëpërfundim,tha:“Kamnxjerrëdobinëmëtë madhengapraniajuajKampërfituarshumëngamësimete mençuraqëmëkenidhënënëlidhjemeartineqeverisjes”

28Pastajurdhëroiqësecilitprejtyret’ijepeshinngatre talentaargjendidhecaktoinjëngaskllevëritetijpërt’ua dorëzuarparatë

29Tëgjithëmenjëherëshprehënmiratiminetyredhe gostiaushndërruanënjëskenëgëzimi,ndërsambretiiu dhanjëraunditëpandërprerëfestimesh.

KAPITULLI11

Përnjëkomentmbistenografinëelashtë,shihVargun7

Përkthimiparaqitetpërmiratimdhepranohetsiilexuar,

dhe(Vargu23)merretnjëvotimmiratiminërritjedhe miratohetunanimisht.

1Kamshkruargjatëdheduhettëkërkojfaljengaanajuaj, Filokrat.

2Uhabitapamasëngaburratdhengamënyrasesi, menjëherëpashere,jepninpërgjigjeqëmetëvërtetë kërkoninshumëkohëpërt’uhartuar

3Edhepsepyetësiikishtekushtuarshumëvëmendje secilëspyetjetëveçantë,ataqëupërgjigjënnjëripastjetrit ikishinpërgjigjetetyremenjëherëtëgatshmedhekështu atomëdukeshinmuadhetëgjithëatyreqëishintë pranishëmdheveçanërishtfilozofëvetëdenjapëradmirim

4Dhemendojsekjogjëdot’uduketepabesueshmeatyre qëdotalexojnërrëfimintimnëtëardhmen

5Porështëepahijshmetështrembërohenfaktetqëjanëtë regjistruaranëarkivatpublike.

6Dhenukdotëishteedrejtëpërmuatëshkeljanënjë çështjetëtillëUnëetregojhistorinëashtusiçkandodhur, dukeshmangurmendërgjegjeçdogabim.

7Mëbëriaqshumëpërshtypjefuqiaethënievetëtyre, saqëbëranjëpërpjekjetëkonsultoheshameata,punaetë cilëveishtetëregjistroningjithçkaqëndodhtenëaudiencat dhebanketetmbretërore

8Sepseështëzakon,siçedini,qëngamomentikurmbreti fillontëkryejëpunëtetijderinëkohënkuraitërhiqetpër tëpushuar,qëtëmbahetnjëregjistëritëgjithafjalëvedhe veprimevetëtij-njërregullimshumëishkëlqyerdhei dobishëm.

9Sepsetënesërmen,procesverbaleteveprimevedhe thënievetëditëssëmëparshmelexohenparasetëfillojë puna,dhenësekapasurndonjëparregullsi,çështja rregullohetmenjëherë

10Prandaj,siçështëthënë,morainformaciontësaktënga tëdhënatpublikedheikamparaqiturfaktetnërendine duhur,pasiedisatëeturjenipërtëmarrëinformaciontë dobishëm

11Triditëmëvonë,Dhimitrimoriburratdhe,dukekaluar përgjatëmuritdetar,iciliishteshtatëstadeigjatë,derinë ishull,kaloiurëndheunispërnëkrahinatverioretë Farosit.

12Atjeaiimblodhiatanënjështëpi,ecilaishtendërtuar nëbregtëdetit,menjëbukuritëmadhedhenënjëvendtë izoluar,dheiftoiatatëkryeninpunënepërkthimit,pasi gjithçkaqëunevojitejpërkëtëqëllimishtevënënë dispoziciontëtyre

13Kështuqëatafilluanpunëndukekrahasuardisa rezultatetëtyredhedukeibërëatotëbinindakord,dhe çdogjëpërtëcilënranëdakordukopjuanëmënyrëtë përshtatshmenëndrejtimineDemetriusit

14Dheseancazgjatiderinëorënenëntë;paskësajatau lanëtëlirëtëkujdeseshinpërnevojatetyrefizike 15Çdogjëqëatadëshironinufurnizuameshumicë. Përveçkësaj,Doroteubëntetënjëjtatpërgatitjepërtaçdo ditë,siçbëheshinpërvetëmbretin-sepsekështuishte urdhëruarngambreti

16HerëtnëmëngjesatashfaqeshinçdoditënëOborrdhe, pasipërshëndetninmbretin,ktheheshinnëvendinetyre.

17DhesiçështëzakonitëgjithëJudenjve,atailanëduart nëdetdheiulutënPerëndisë,pastajiupërkushtuanleximit dhepërkthimittëfragmentittëveçantëmetëcilinishintë angazhuar,dheunëubëraatyrepyetjen:Pseilanëduart parasetëluteshin?

LetraeAristeas

18Dheatashpjeguansekjoishtenjëshenjësenukkishin bërëasnjëtëkeqe(sepseçdoformëaktivitetibëhetmeanë tëduarve)meqenësenëmënyrënetyrefisnikedhetë shenjtëataekonsiderojnëgjithçkasinjësimboltë drejtësisëdhetëvërtetës.

19Siçekamthënëtashmë,atatakoheshinçdoditënë vendinqëishteikëndshëmpërqetësinëdheshkëlqimine tijdheipërkushtoheshindetyrëssëtyre.

20Dhendodhiqëpunaepërkthimitupërfunduanë shtatëdhjetëedyditë,sikurkjotëishterregulluarmenjë qëllimtëcaktuar

21Kurpunapërfundoi,Demetrimblodhipopullsinë hebraikenëvendinkuishtebërëpërkthimidheelexoiatë përtëgjithë,nëpranitëpërkthyesve,tëcilëtupritën shumëmirëedhengapopulli,përshkaktëpërfitimevetë mëdhaqëukishinsjellë.

22AtaelavdëruanmengrohtësiedheDemetriundhee nxitënqëtëtranskriptontetëgjithëligjindhet’uaparaqiste njëkopjekrerëvetëtyre.

23Pasiulexuanlibrat,priftërinjtë,pleqtëepërkthyesve, bashkësiahebraikedheudhëheqësitepopullitungritëndhe thanëse,meqenëseishtebërënjëpërkthimkaqishkëlqyer, ishenjtëdheisaktë,ishteedrejtëqëaitëmbetejashtusiç ishtedhetëmosbëhejasnjëndryshimnëtë

24Dhekuregjithëshoqëriashprehumiratiminesaj,atai urdhëruantëshqiptoninnjëmallkimsipaszakonittëtyre mbikëdoqëdotëbëntendonjëndryshim,qoftëduke shtuardiçka,dukendryshuarnëçfarëdomënyreçfarëdo qoftëfjalaqëishteshkruar,osedukebërëndonjëlëshim

25Kjoishtenjëmasëparaprakeshumëemençurpërtë siguruarqëlibritëruhejipandryshuarpërtëgjithëkohën nëtëardhmen

26Kurçështjaiuraportuambretit,aiugëzuashumë,sepse mendonteseplaniqëkishtehartuarishtezbatuarnë mënyrëtësigurt

27Iulexuaigjithëlibridheaiuhabitshumëngafrymae ligjvënësit.

28DheaiithaDemetriut:“Siështëemundurqëasnjënga historianëtosepoetëtnukekamenduarndonjëherëseia vlentëpërmendënjëarritjekaqtëmrekullueshme?”

29Dheaiupërgjigj:“Sepseligjiështëishenjtëdheme origjinëhyjnoreDhedisangaataqëkishinndërmendtë merreshinmetëjanëgoditurngaPerëndiadhepërkëtë arsyekanëhequrdorëngaqëllimiityre”

30AithasekishtedëgjuarngaTeopompiseishteçmendur përmëshumësetridhjetëditësepsekishtendërmendtë fustenëhistorinëetijdisangangjarjetngapërkthimete mëparshmedhedisitëpabesueshmetëligjit.

31Kururikuperuapak,iulutZotitqët’iasqarontepsee kishtegoditurkjofatkeqësi

32Dheiuzbuluanëëndërrse,ngakuriozitetiikotë,ai dëshirontet’ukomunikontetëvërtetatëshenjtanjerëzvetë zakonshëmdhesenësedotëhiqtedorë,dotëshërohej

33KamdëgjuargjithashtungagojaeTeodektit,njëritprej poetëvetragjikë,sekuraiishtegatitëpërshtastedisanga incidenteteregjistruaranëlibërpërnjëngadramatetij,u prekngakataraktinëtëdysytë.

34Dhekurekuptoiarsyenpseekishtegoditurfatkeqësia, iulutPerëndisëpërshumëditëdhemëpasushërua

35Dhepasimbreti,siçethashëtashmë,morishpjegimine Demetritmbikëtëpikë,aibërinderimedheurdhëroiqë

librattëkujdeseshinshumëdheqëatotëruheshinme shenjtëri.

36Dheaiinxitipërkthyesittavizitoninshpeshpaskthimit tëtyrenëJude,sepseishteedrejtë,thaai,qëtanit’i dërgontenështëpi.

37Porkurktheheshin,aiitrajtontesimiq,siçishteedrejtë, dheatamerrnindhuratatëpasuraprejtij

38Aiurdhëroitëbëheshinpërgatitjeqëatatëktheheshin nështëpidheitrajtoimeshumëbujari

39Aiudhasecilitprejtyrengatrerrobatëçmuara,dy talentaari,njëbufeqëpeshontenjëtalentdhetëgjitha pajisjetpërtredivanë

40DhemeshoqëruesitidërgoiEleazaritdhjetëdivaneme këmbëargjendidhetëgjithapajisjetenevojshme,njëbufe mevlerëtridhjetëtalente,dhjetërrobatëpurpurtadhenjë kurorëmadhështore,njëqindcopaprejliritëhollëtëendur, sidhetasadhepjata,sidhedygotaaripërt’iakushtuar Perëndisë

41Aienxitigjithashtunënjëletërqë,nësendonjënga burratdontetëkthehejtekai,tëmosipengonte

42Sepseaiekonsiderontenjëprivilegjtëmadhtëgëzonte shoqërinëenjerëzvetëtillëtëditurdhedotëpreferonteta shpenzontepasurinëetijpërtasesapërkotësi

43DhetaniFilokrat,tiekehistorinëeplotënëpërputhje mepremtimintim.

44Unëmendojsejugjenimëshumëkënaqësinëkëto çështjesesanëshkrimetemitologëve

45Sepsejuipërkushtohenistudimittëatyregjëraveqë mundt’isjellindobishpirtitdheikushtonishumëkohë kësajDotëpërpiqemtërrëfejçdongjarjetjetërqëiavlen tëregjistrohet,nëmënyrëqëdukeishqyrtuaratotë siguronishpërbliminmëtëlartëpërzellintuaj