3, 2….eh….1
Verhalen van senioren over het grootste risico wat ze hebben genomen, verzameld door leerlingen van het Odulphus.
Introductie Je staat op het platform, hoog boven de grond. Een elastiek om je enkels. Beneden: de zee. “Gewoon springen,” zegt iemand. Ja hoor. Gewoon. Alsof je even van de stoep afstapt. Je kijkt naar beneden. Dan weer naar achteren. Terug kan nu nog. Dan hoor je het aftellen. Drie. Twee. Eén. En dan… ga je! De afgelopen weken gingen leerlingen van Odulphus in gesprek met senioren over het thema Het grootste risico dat ik ooit heb genomen. Wanneer stonden zij op zo’n punt waarop alles in hun hoofd “niet doen” riep, maar ze het toch deden? Wat gaf het laatste zetje? En was het de sprong waard? De gesprekken vormden het eerste deel van MDT Cultuur & Kunst. Dit programma daagt jongeren uit om meer te leren van anderen dan ze verwachten. Hiervoor gingen de leerlingen in gesprek met senioren, die we 'vertellers' noemen, om verborgen kennis en verhalen te ontdekken. In dit magazine vind je de verhalen die de leerlingen op het spoor zijn gekomen en de beelden die ze daarbij gemaakt hebben tijdens de fotografieworkshop. De verhalen zijn geschreven door de jongeren tijdens de schrijfworkshop en soms (naderhand) nog aangevuld door de vertellers. Er staat nog meer te gebeuren. In het tweede deel van het programma maken de jongeren korte films op basis van de gevonden verhalen. We zijn nu al benieuwd naar het eindresultaat en zien uit naar de eindpresentatie, waar ook weer alle vertellers voor worden uitgenodigd. Maar eerst… 3, 2….eh….1!
Frank de Jong Een deur naar de toekomst
Tegenwoordig is het vaak in het
In vergelijking tot het leven van de
nieuws, maar een huis kopen is
meeste mensen heeft hij het dus
altijd al een grote keuze geweest.
best comfortabel gehad. Het kopen van het huis was in vergelijking met
Frank’s jeugd was heel anders dan
de rest dus best een uitdaging met
die van de meesten nu. In
een groot risico. Zo ineens heel veel
tegenstelling tot jongeren nu,
geld uitgeven is een lastige keuze
was hij veel buiten en waren er nog
voor de meeste mensen. Daarom is
geen telefoons of computers.
het een moeilijke keuze geweest.
School was ook heel anders, een stuk strenger namelijk.
Zo'n grote aankoop is voor de
Kinderen werden vroeger veel
toekomst heel handig, maar op het
slechter behandeld op school en
moment zelf voelde het voor hem
het was lang niet zo fijn daar als dat
alsof hij niks meer over had.
het nu op school is. In zijn jeugd
Maar samen met zijn vrouw heeft
wilde hij altijd dierenarts worden,
hij erdoorheen gewerkt en is het
wat wel degelijk is gelukt. Als werk
toch gelukt om uiteindelijk beter
fokt hij thuis honden om ze te laten
eruit te komen dan dat hij begon.
opgroeien tot hulphonden.
Na de aankoop was hij tevreden,
Zo maakt hij de wereld een stukje
maar bang voor een geldtekort.
beter. In zijn leven heeft hij veel
'Enthousiast zou ik niet per se
belangrijke personen: zijn vrouw,
zeggen, maar het was zeker geen
kinderen en ouders. Zelf vindt hij
slechte aankoop.'
dat hij in zijn leven het meeste te danken heeft aan zijn vrouw.
Inmiddels is Frank 70 en woont hij
Ze steunen elkaar en hebben elkaar
nog steeds met zijn vrouw in
lief.
hetzelfde huis. Een grote tuin met zelfs ruimte voor kippen en het hele
Frank's leven is dus best goed.
huis vol met hondenharen en
Het grootste risico in zijn leven was
geblaf.
een huis kopen.
Het ziet er heel antiek uit en heeft een gezellige sfeer die je bij een opa en oma zou verwachten. Hij is gelukkig en heeft geen spijt dat hij de aankoop heeft gemaakt. Als hij dezelfde keuze nog 100 keer zou moeten maken, zou hij iedere keer kiezen om het huis te kopen. '
Door: Jerion, Luuk & Rens
Frank de Jong
‘Je moet een risico durven nemen om in het leven verder te komen.’
Thea van Beers Thea drinkt thee en ze zit ermee Thea van Beers woont in Tilburg.
Ze wilde naar huis. Dus ging ze naar
Ze heeft in de zorg gewerkt, heeft
huis.
2 kinderen en heeft haar eigen voetreflextherapie praktijk. Ze heeft
Na drie weken thuis te hebben
veel zelfvertrouwen en durft voor
gezeten, kwam ze terug naar het
zichzelf op te komen; zelfs echte
ziekenhuis ‘om de resten weg te
dokters kunnen haar niks
halen’. Maar eerst moest er nog één
wijsmaken. Dat zelfvertrouwen
controle plaatsvinden, en daar
heeft haar erg geholpen in haar
gebeurde iets speciaals, iets wat de
leven. Toen we haar voor het eerst
dokters zelf niet konden geloven.
zagen, hadden we niet verwacht
De baby bleek nog te leven!
dat ze zoveel heeft meegemaakt in
Daardoor was de baby op het
haar leven, maar toen we in gesprek
laatste moment nog gered. De baby
raakten, bleek dat heel anders te
was gered door het zelfvertrouwen
zijn. We hadden gevraagd naar de
en de zelfverzekerdheid van Thea.
grootste risico’s die ze had genomen in haar leven. Op die
In de zorg heeft ze ook veel
vraag had ze twee hele mooie
gewerkt. In het gesprek zei ze dat
verhalen.
het een hele leuke baan was, waarin het meestal ook goed gaat, maar er
Zoals we zeiden, heeft ze twee
zijn uitzonderingen. Ze werkte met
kinderen, maar met het ene kind
mensen die een mentale beperking
was iets speciaals gebeurd.
hadden. Dat werk doen vraagt veel
De dokters hadden slecht nieuws
van je en brengt soms ook risico’s
voor Thea. Het kind zou namelijk al
met zich mee. Ze had een keer een
in de buik overleden zijn. Dat kon en
grote man van ongeveer
wilde ze niet geloven. Als een kind
honderddertig kilogram als patiënt.
overlijdt in de buik, moeten de
Die man had autisme. De man was
resten wel weggehaald worden.
erg boos die dag. Toen Thea
Ze zou in het ziekenhuis moeten
binnenkwam om de man te
blijven voor een aantal nachtjes;
verzorgen, gebeurde er iets
dan zou de operatie plaatsvinden.
onverwachts. De man had Thea
Dat wilde ze niet.
toen bij de keel gepakt.
Dat was natuurlijk flink schrikken. Gelukkig liep er op tijd iemand langs die haar kon redden. Haar baas zei dat het niet zo’n groot incident was, maar Thea vond natuurlijk iets anders. Het was een levensbedreigende situatie waarin ze was beland, maar gelukkig is het allemaal goed afgelopen. Het gesprek was uiteindelijk best leuk, vooral omdat we van tevoren dachten dat praten over risico’s soms nogal gevoelig kan liggen, maar gelukkig was dat anders. Het gesprek werd goed afgesloten, omdat de verhalen ook een mooi einde hadden. Van dit gesprek hebben we geleerd dat zelfvertrouwen heel belangrijk is en dat je daarmee heel ver kunt komen in je leven. Ook hebben we geleerd dat het nemen van risico’s niet altijd een keuze is, maar dat het ook iets is wat je kan overkomen. Thea vond het ook leuk om er even over gesproken te hebben.
Door: Jurre, Rik & Pepijn
Mieke van Laarhoven Tussen willen vergeten en moeten onthouden Dit verhaal gaat over Mieke van
Dit was een gevaarlijke plek door de
Laarhoven van 93 jaar. Ze woont nu
bomaanslagen die er werden
in het verzorgingshuis in Tilburg,
gepleegd. Dat is waarom haar oom
de stad waar ze ook is opgegroeid
bij Mieke, haar ouders en haar
en waar haar verhaal zich heeft
oudere zus bleef slapen. Ze sliepen
afgespeeld. Ondanks dat ze zich in
met z'n vijven in de woonkamer.
het verzorgingshuis niet helemaal
Dit deden ze zodat ze sneller weg
thuis voelde, werden wij
konden gaan als dat nodig was.
supergastvrij ontvangen. Tijdens het gesprek merkten we dat ze veel
Het was 1944. Via de radio kwam
humor had en erg eerlijk was over
het nieuws naar buiten dat onder
haar mening. Ze vertelde over het
andere België en Zuid-Limburg
grootste risico dat ze in haar leven
bevrijd waren. De Engelsen waren
heeft genomen. ‘Heel veel dingen
inmiddels in Tilburg aangekomen
ben ik vergeten, maar dit is mij altijd
en de stad stond op het punt om
bijgebleven.’
bevrijd te worden. Mieke en haar tien jaar oudere zus Ann waren
Van mei 1940 tot oktober 1944 was
benieuwd en wilden buiten een
Tilburg bezet door nazi-Duitsland.
kijkje gaan nemen. Aan de overkant
Een periode vol tragische
van het kanaal waren de Engelsen
gebeurtenissen die wel 750
al in zicht; ze zwaaiden erheen.
Tilburgers van het leven beroofden.
Ze hadden echter niet verwacht om
Mieke had een van deze burgers
midden in een schietpartij te
kunnen zijn. Dit zijn een aantal van
belanden. De moffen begonnen te
haar verhalen die ze nog in detail
schieten; er waren nog volop
kon vertellen.
gevechten bezig. De Engelsen stonden aan de ene kant en de
Sinds mei 1940 was Tilburg bezet
Duitsers aan de andere; de kogels
door nazi-Duitsland. Een donkere
vlogen ze om de oren. Ze moesten
periode vol angst. Het was voor veel
vluchten. Ze renden over paadjes
mensen niet veilig, zo ook voor haar
tussen de huizen door op zoek naar
oom, die naast het spoor woonde.
een veilige plek.
Flink geschrokken kwamen ze thuis
Deze verhalen mogen nooit worden
aan, waar Ann op haar donder
vergeten, zeker nu er op zoveel
kreeg van haar ouders. Het was een
plekken nog steeds oorlog is in de
enorm risico dat ze hadden
wereld. Dit laat zien hoe belangrijk
genomen, ondanks dat ze zich daar
het is om juist nu te blijven
nog niet bewust van waren.
luisteren, te herdenken en deze lessen door te geven aan de
Toen Tilburg eenmaal bevrijd was
volgende generaties. We kunnen
op 27 oktober 1944, was het groot
het verleden niet meer veranderen,
feest. De jonge kinderen waren erg
maar we kunnen er wel van leren
benieuwd naar de geallieerden,
voor een betere toekomst.
waaronder een jongetje genaamd Jantje. Tijdens de stoet was hij op een van de Engelse tanks geklommen, waar hij vanaf viel, waarna een vrachtwagen onbewust over hem heen reed. Het verhaal van Jantje laat pijnlijk zien hoe dicht intens geluk en diep verdriet bij elkaar liggen. Het herinnert ons eraan dat vrede op het ene moment gevierd kan worden, maar dat we juist vandaag de dag waakzaam moeten blijven om diezelfde vrede te beschermen. Het was voor ons heel bijzonder om een interview af te nemen met iemand die de Tweede Wereldoorlog nog heeft meegemaakt; daar blijven er nu steeds minder van over.
Door: Amber, Mare, Bente & Saar
Jan Moonen
‘Op mijn zwaarste woog ik 170 kilo.’ Uitgedost in een tuinbroek en een
Daarvoor had hij een slechte
blouse met ruitpatroon kwam de
ervaring met operaties, omdat hij
altijd goedlachse Jan binnenlopen.
kalk had op een hartklep, waaraan
We hadden afgesproken in de
hij geopereerd moest worden.
lounge bij de sportclub, waar ik op
Dit liep verkeerd af, omdat er een
dat moment aan het werk was.
lekkage was, waardoor hij een
Nadat ik hem een cappuccino
longontsteking opliep.
inschonk, haakten we het gesprek
Daardoor twijfelde hij of dit wel de
aan. Hij kwam gelijk direct,
goede keuze was, maar toch had hij
maar vriendelijk en oprecht over.
er vertrouwen in, want al vele
Ik had hem al eerder gezien bij onze
mensen waren hem voorgegaan en
sportclub, maar nog nooit eerder
hadden goede resultaten geboekt.
had ik echt naar hem gevraagd.
Deze keuze was het grootste risico
Nu had ik echt de oprechte intentie
dat hij ooit genomen had.
tot een goed gesprek. Toen we uiteindelijk aankwamen bij de kern
Na deze spannende tijden met
van het gesprek, ‘het grootste risico
operaties werd Jan weer helemaal
dat hij ooit had genomen’,
zichzelf: een vrolijke en fitte man.
kostte het wat tijd voordat hij met
Als hij niet komt opdagen op de
een antwoord kwam. Uiteindelijk
club om te sporten, komt hij
bleek dat hij er niet meer was
dagelijks wel langs voor een praatje
geweest als hij dit niet had
met de andere leden. Jan is een
genomen.
echt mensenmens, hij is altijd in voor een praatje en luistert graag
Na een dieptepunt in zijn leven
met je mee. Hij heeft zijn leven
bereikte Jan een kantelpunt,
compleet over de boeg gegooid,
waarop hij zijn leven compleet
van een ongezonde jongeman met
omdraaide. Hij was erg ontevreden
overgewicht naar een gezonde,
met hoe hij eruitzag en voelde zich
positief ingestelde man. Dit is ook
ongezond. Dus besloot hij om een
hoe ik hem ken: als een altijd
drastische operatie te ondergaan:
vrolijke kerel.
een maagverkleining.
Deze operatie heeft niet alleen zijn fysieke gezondheid veranderd, maar had ook een grote impact op hem als persoon. Het leven van Jan is dus zeker niet altijd even makkelijk geweest, met als dieptepunt dat zijn eigen levensstijl hem bijna alles heeft gekost, waardoor hij op het punt kwam de keuze te maken die alles kon veranderen. Het was verre van makkelijk, op persoonlijk, mentaal en fysiek vlak, maar toch heeft hij op zijn 53ste besloten het te doen: een maagverkleining ondergaan. Dit bleek uiteindelijk gamechanging en veranderde heel zijn leven. Nu leeft Jan een gelukkig leven en besteedt hij nog altijd zijn tijd aan het voorkomen dat hij in dezelfde situatie terechtkomt.
Door: Beau, Izzeldeen, Julian & Timme
Jan Moonen
‘Deze operatie heeft niet alleen zijn fysieke gezondheid veranderd, maar had ook een grote impact op hem als persoon..’
Wim van het Hof Hoe een risico kan leiden tot succes In dit interview spreken we met
Ze hadden afgesproken dat Wim
Wim van het Hof over zijn
het bedrijf na vijf jaar zou kunnen
ervaringen in het bedrijfsleven en
overnemen. Zes weken voordat
de lessen die hij daaruit heeft
deze periode voorbij was, werd Wim
geleerd. In 1998 kreeg Wim te
echter ontslagen. Volgens Wim
maken met een conflict bij
gebruikte Jan verschillende
Eurocoin, een bedrijf dat
redenen om dit ontslag te
onderdelen voor gokkasten
rechtvaardigen, waaronder
verkocht. Wat begon als een
mismanagement, een klacht over
zakelijke kwestie, groeide uit tot een
seksuele intimidatie en te veel
periode vol rechtszaken en
personeel. Wim was het hier niet
intimidatie. Toch liet Wim zich
mee eens en besloot juridische
hierdoor niet tegenhouden en
stappen te ondernemen.
besloot hij uiteindelijk zijn eigen weg te volgen. Jaren later kreeg hij
Een moeilijke periode
zelfs de kans om Eurocoin opnieuw
De periode die volgde was zwaar
te kopen. Maar wie is Wim van het
voor Wim. Hij startte meerdere
Hof, wat heeft hij meegemaakt en
rechtszaken tegen Jan Lauwers,
hoe kijkt hij terug op deze periode?
onder andere over het ontslag en
In dit interview vertelt hij
de afspraak om Eurocoin te kunnen
openhartig over zijn ervaringen,
kopen. Wim won de rechtszaken,
de keuzes die hij heeft gemaakt en
maar kreeg ook te maken met
wat deze hem hebben geleerd over
intimidatie. Zo werd er een ruit
vertrouwen, risico’s nemen en
ingegooid en stond er op een
zakendoen.
gegeven moment een man met een pistool voor de voordeur.
Het begin van het conflict
Gelukkig deed degene die thuis was
In 1998 werkte Wim van het Hof bij
niet open, omdat die al vermoedde
Eurocoin, een bedrijf dat
dat er iets mis was. Ondanks deze
onderdelen voor gokkasten
heftige gebeurtenissen gaf Wim
verkocht. Jan Lauwers was de
niet op. Toch besloot hij na de
eigenaar en Wim werkte bij hem in
rechtszaken zijn eigen weg te gaan.
loondienst.
Een onverwachte kans
Het bedrijf werd uiteindelijk bijna 25
Na deze periode kreeg Wim
keer zoveel waard als op het
verschillende aanbiedingen van
moment dat Wim het kocht.
andere bedrijven. Hij nam de tijd
Dit was een van de grootste
om na te denken over wat hij echt
hoogtepunten in zijn zakelijke
wilde. Toen Eurocoin later opnieuw
leven.
te koop kwam te staan, besloot hij het bedrijf te kopen voor ongeveer
Wat heeft Wim hiervan geleerd?
1,1 miljoen gulden. Veel mensen
De gebeurtenissen hebben Wim
raadden hem dit af, omdat het
ook als persoon veranderd. Hij geeft
bedrijf slecht draaide en met veel
aan dat zijn zelfvertrouwen is
problemen kampte.
toegenomen, maar dat hij mensen
Toch vertrouwde Wim op zijn
bij zakelijke afspraken minder snel
onderbuikgevoel en durfde hij het
vertrouwd. Hij heeft geleerd hoe
risico te nemen. Dit bleek een
belangrijk het is om je te omringen
belangrijk keerpunt in zijn leven te
met goede en betrouwbare
zijn.
mensen. Daarnaast heeft hij ervaren hoe moeilijk het kan zijn om
Van problemen naar succes
emoties en rationele beslissingen
Na de overname begon Wim het
van elkaar te scheiden. Zijn advies
bedrijf opnieuw op te bouwen.
over risico’s nemen is om goed naar
Hij nam nieuwe medewerkers aan,
je onderbuikgevoel te luisteren,
zocht andere leveranciers en pakte
zolang dit niet ten koste gaat van
de bestaande problemen aan.
andere belangrijke zaken, zoals relaties. Zijn verhaal laat zien
Volgens Wim waren sommige
dat tegenslagen niet alleen
oude collega’s niet betrouwbaar en
moeilijkheden met zich
werkten ze niet efficiënt genoeg.
meebrengen, maar ook kansen
Hij wilde afrekenen met de
kunnen bieden om sterker terug te
vriendjespolitiek die binnen het
komen.
bedrijf heerste. Door recht op zijn doel af te gaan, wist hij Eurocoin weer succesvol te maken.
Afsluiting Het gesprek werd afgesloten met een terugblik op de ervaringen van Wim en de lessen die hij hieruit heeft geleerd. Hij vertelde graag over zowel de moeilijke momenten als de successen in zijn leven. Het gesprek gaf ons een beter beeld van hoe zulke heftige gebeurtenissen je als persoontje kunnen beïnvloeden. We hebben geleerd dat het belangrijk is om niet iedereen zomaar te vertrouwen in het bedrijfsleven, dat je jezelf moet omringen met goede mensen en dat je soms risico’s moet durven nemen. Ook hebben we ingezien dat je bij belangrijke beslissingen een balans moet vinden tussen je gevoel en je verstand. Wims verhaal laat zien dat je na een moeilijke periode sterker kunt terugkomen en nieuwe kansen kunt creëren. De belangrijkste les die we meenemen, is dat je in jezelf moet blijven geloven, ook als anderen twijfelen aan je keuzes.
Door: Milan, Jules, Pepijn & Pepijn
Albert Bull
Zijn grootste risico, maar ook zijn grootste zegen Kinderen krijgen is nog altijd de
Denk er dan aan dat je niet meer
normaalste zaak van de wereld.
zomaar spontaan de deur uit kunt,
Veel mensen willen ooit kinderen,
maar dit al wekenlang met een
terwijl er vaak van tevoren niet goed
oppas moet regelen. Ook was Albert
bij wordt stilgestaan. Weten ze wel
een drukbezette man. Hij was vaak
waar ze aan beginnen? Een kind
weekenden lang op tour met zijn
kan een afwijking hebben of later
band, werkte bij de bibliotheek en
krijgen. Dat risico is er altijd, want je
hield er ook wel van om iets met
weet vooraf niet wat je krijgt.
zijn vrienden te doen.
En dan is er een vraag die bijna niemand hardop durft te stellen.
Zijn kinderen zijn nu uitgegroeid tot
Wat als je niet van je eigen kind
succesvolle volwassenen en hij
kunt houden? Over dit soort twijfels
heeft zelfs al kleinkinderen, waar hij
praten we liever niet. Daardoor lijkt
enorm dankbaar voor is. Sinds zijn
de keuze voor een kind soms meer
kinderen uit huis zijn, heeft hij zijn
een gewoonte dan een bewuste
vrijheid weer terug. Hij benut dit
beslissing.
goed, want hij heeft veel diverse hobby's. Hij ziet zijn kinderen nog
Maar toch heeft Albert Bull zeker
erg regelmatig en geniet er als opa
geen spijt. Als hij er nu op terugkijkt,
heel erg van als zijn kleinkinderen
was het zijn grootste risico,
komen logeren. Ook bewondert hij
maar ook zijn grootste zegen.
de werkreizen van zijn zoon in het
Hij heeft eerst andere opties
buitenland. Hij is ook al een keer
overwogen, denk daarbij aan
mee geweest naar China op de
adoptie in Nederland, maar ook aan
zakenreis van zijn zoon. Daar heeft
adoptie in het buitenland. Hij heeft
hij veel gezien, zoals de fabrieken,
ook getwijfeld of het verstandig was
wat hij ook erg bijzonder vond.
in een wereld vol onzekerheid. Toch heeft hij er op zijn 26e voor
Kinderen krijgen wordt normaal
gekozen om zelf kinderen te krijgen
gesproken niet gezien als een groot
en aan het avontuur te beginnen.
risico. Maar volgens Albert is dit het
Bij het krijgen van kinderen komt
toch wel.
veel kijken.
Als er iets gebeurt met je kinderen of met je geliefden, ben je erg kwetsbaar. Hoe meer geliefden je om je heen hebt, hoe kwetsbaarder je bent. Dat betekent niet dat niemand kinderen zou moeten krijgen. Veel ouders ervaren juist veel geluk. Maar het betekent wel dat de keuze zwaarder is dan we vaak laten voorkomen. Wie een kind neemt, neemt ook het risico op verdriet, zorgen en teleurstelling. Daarom is het belangrijk om die keuze bewust te maken.
Door: Xanthe, Mouna, Vera & Jeannoux
Albert Bull
‘Wie een kind neemt, neemt ook het risico op verdriet, zorgen en teleurstelling.’
Tineke Pelt De reis naar liefde
Nederlandse jongeren nemen
Adriaan, de jongeman, trok gelijk
steeds minder risico's. Als jongeren
haar aandacht en ze begonnen een
en ouders zijn we bang voor wat de
gesprek. Er ontstond een gevoel
gevolgen zijn en wat er mis kan
van interesse vanuit beide kanten,
gaan, maar Tineke had geen
waardoor ze besloten om een keer
seconde twijfels. Ze was
met elkaar af te spreken. Nadat ze
vastberaden om de liefde van haar
elkaar vier keer hadden gezien,
leven te vinden. Tineke, nu 85 jaar
ging Adriaan terug naar Zweden
en getogen als enig kind, koos er op
voor zijn studie. Tineke twijfelde
haar 23ste voor om alleen naar
geen seconde om hem achterna te
Zweden af te reizen.
gaan en ook vanuit thuis werd ze gesteund door haar ouders.
Tineke studeerde psychologie aan
Hoewel het, als ze nu terugkijkt,
de universiteit in Groningen.
best een risico was.
Ze hield er altijd van om dingen te ondernemen en mensen te
Ze vertrok met de dagtrein naar
ontmoeten. Als enig kind had ze
Kopenhagen om vervolgens de
geen broertjes of zusjes waarmee ze
nachttrein te nemen richting
contact kon leggen met iemand
Stockholm. Adriaan stond haar
binnen haar eigen
meteen op te wachten en nam haar
leeftijdscategorie. Tineke zocht
mee naar zijn gastgezin.
daarom vaak interessante zomervakantie baantjes uit,
Het gevoel was goed en hun band
zelden in eigen land. Zo was ze
werd steeds sterker. Na 1,5 jaar
stewardess op een boot richting
besloten zij daardoor samen om de
Engeland en receptioniste in een
liefde vast te leggen en trouwden
hotel in Zwitserland.
ze. Dit bleek een goede keuze, want tot de dood van haar man
Nadat ze een bruiloft had bezocht
vorige zomer zijn ze bij elkaar
in Groningen, zat ze in de trein
gebleven. Adriaan was altijd een
naast een jongen.
heel bezige man.
Hij was erg muzikaal, speelde piano en klarinet. Daarnaast hield hij ook van hockey en golf. Adriaan was dus erg ondernemend en Tineke heeft dit ook weer van hem overgenomen, waardoor ze jarenlang samen hebben gegolfd en Tineke dit nu nog elke week voortzet. Hieruit kan blijken dat het af en toe ook goed is om je hart te volgen en niet altijd je verstand of de meningen van anderen.
Door: Stijn, Iris, Jonathan & Lotte
Tineke Pelt
‘Hieruit kan blijken dat het af en toe ook goed is om je hart te volgen en niet altijd je verstand of de meningen van anderen.’
Roos Oprinsen Una lezione di vita italiana
Het kopen en verkopen van een
Er was veel werk voordat de
Airbnb.
camping openging. Er moesten lekkages worden gerepareerd en
Wat begint als een spannend
alles moest schoongemaakt
avontuur in het zonnige Italië,
worden.
kan zomaar uitlopen op iets heel anders dan je had verwacht.
Het was hard werken voordat de
Roos en Gert-Jan verruilden hun
camping open kon. Toen de
vertrouwde leven in Tilburg voor
camping openging, bleven de
een camping in Italië. Ze droomden
klanten en goede recensies maar
van een nieuw leven vol vrijheid en
binnenstromen. Het was zo veel dat
mooie momenten, maar al snel
de hele camping vol zat. In het
ontdekten ze dat het runnen van
begin moesten ze heel erg wennen
een camping niet alleen maar
aan hun nieuwe baan. Vanaf 7 uur 's
vakantie was.
ochtends opstaan en pas om 11 uur 's avonds in bed. Als de camping
Roos en Gert-Jan woonden in
open was, was er zoveel werk dat ze
Tilburg. Roos was een juf en
elkaar bijna niet zagen op zo'n dag.
Gert-Jan een ondernemer. Ze wilden een avontuur aangaan
Ze waren het harde werken
dat buiten hun comfortzone lag.
uiteindelijk wel beu, maar het werk
Ze dachten er heel even over na,
gaf hun zeker ook een goed gevoel.
maar al snel kwamen ze tot de
Zij waren namelijk de reden dat
conclusie dat ze de camping
mensen heerlijk op vakantie in Italië
wilden overnemen en het avontuur
konden. Het werken op de camping
wilden aangaan.
in Italië gaf hun levenslessen, zeiden ze. Ze zouden het aan
Nadat ze besloten hadden om de
iedereen aanraden. Ze kregen ook
camping over te nemen,
hulp van anderen. Zo hielpen hun
moesten ze aan de slag.
dochter en de broer van Gert-Jan
Ze merkten al gauw dat er veel
ook mee in de zomervakantie.
werk te doen was op de camping.
Toch kwam er een einde aan hun avontuur in Italië. Ze vonden het uiteindelijk te hard werken en zagen elkaar te weinig. Ook vonden ze het alleen leuk in de zomer; in de andere seizoenen waren er weinig mensen. Uiteindelijk kreeg Roos twijfels over wonen in Italië. Ze was bang dat er niet meer zou zijn voor haar toekomstige kleinkinderen, dat ze niet aanwezig zou zijn voor hen. Volgens hen hadden ze al hun hele leven in Nederland gewoond en konden ze dat niet achterlaten. De zomer in Italië was volgens hen slechts een avontuur dat ze nooit zouden vergeten. Zo snel als ze zijn begonnen, zijn ze ook weer gestopt.
Door: Niek, Thomas, Anson & Mats
Hans Pieterse van Wijck Een duik in het onbekende
Een nieuw avontuur aangaan en
Een kennis vertelde hem dat er een
daarmee je oude leven achterlaten.
studieplek vrij was in het Keramisch
Was dit een goede keuze voor Hans
Werkcentrum in Den Bosch.
Pieterse van Wijck?
Wat deze plek zeer aantrekkelijk maakte, was dat hij op deze manier
Hans, geboren in 1946, heeft veel
de betreffende studie in twee jaar
meegemaakt in zijn leven.
kon volgen, in plaats van vier jaar.
Zijn ouders zijn op jonge leeftijd
Hij had altijd al op een groot schip
gescheiden, waarna hij met zijn
willen wonen. Agaat vond het
moeder is gaan wonen. Later kreeg
echter enorm moeilijk om Gouda te
ze een vriend met wie hij helaas niet
verlaten. Toen kwam hij voor een
goed door één deur kon. Ze hadden
zeer grote keuze te staan. Moest hij
bovendien weinig geld, waardoor hij
zijn droom om op een boot te
bij zijn grootmoeder is gaan wonen
wonen volgen en naar de
op een boot. Toen Hans 16 was,
kunstacademie gaan, en daarbij zijn
is zijn moeder op 52-jarige leeftijd
pottenbakkerij en leven in Gouda
overleden. Hierna heeft hij ervoor
achterlaten, tegen de wil van zijn
gekozen om te gaan varen,
geliefde in? Of bleef hij toch op
aangezien hij dus niet goed
dezelfde plek en bleef alles zoals het
overweg kon met zijn stiefvader en
was? Uiteindelijk heeft hij ervoor
hij op deze manier onderdak,
gekozen dit risico wel te nemen en
geld en een baan had. Later in zijn
te verhuizen. Ze kwamen hierdoor
leven is hij twee keer liftend naar
in Den Bosch terecht. Deze plek
Italië gegaan, waar hij veel heeft
was alleen niet betaalbaar,
meegemaakt. Hans is dus wel een
waardoor ze voor een ligplaats in
persoon die het avontuur opzoekt.
Nederhemert hebben gekozen. Ze hebben hier een tijd gewoond.
In 1972 was Hans eigenaar van een
Later zijn ze naar Heusden verhuisd
pottenbakkerij in Gouda. Hij was
voor een vervolgstudie, waarna ze
toen 26 jaar. Op dat moment had hij
zijn verkast naar een andere boot.
een relatie met zijn huidige vrouw, Agaat.
Hans heeft eigenlijk nooit écht spijt gehad van risicovolle beslissingen in zijn leven. Wel heeft hij soms achteraf het idee gehad dat een andere keuze slimmer was geweest. Dit is hoe hij denkt over de keuze om Gouda te verlaten, op een boot te gaan wonen en zijn pottenbakkerij te verlaten. Als ze die beslissing niet hadden genomen, zouden ze later ook niet op hun tweede boot zijn gaan wonen. Terwijl de periode op de tweede boot een van de mooiste en belangrijkste jaren uit hun leven is geweest. ‘De vliegende kip ontvangt meer dan een zittende’ is iets wat Hans veel jongeren zou willen bijbrengen. Dat betekent voor hem zoveel als dat je in het leven niet uitsluitend een bepaald doel nastreeft, maar ook in staat bent om je aan te passen aan wat er op je pad komt. Dit is waarschijnlijk een grote reden dat Hans geen spijt heeft gehad van zijn risicovolle beslissingen, omdat hij weet dat zijn leven er heel anders uit had gezien als hij sommige keuzes niet zou hebben genomen.
Door: Anne, Isabel & Julia
Nel Nouwens Een spaarcent voor later
De jaren tachtig. De tijd van de
Lang hebben ze over de vaste
eerste televisiezenders,
lasten en onverwachte kosten
woningnood en economische crisis.
nagedacht, zoals een kapot raam of
Je zou dan maar een huis moeten
een kapotte muur, die je niet zelf
kopen. De woningnood kwam door
hoeft te vervangen in een huurhuis,
de verschuiving in gezinssituaties.
maar dus wel zelf moet vervangen
Grote gezinnen namen af en
als je een koophuis hebt. Maar toch
alleenstaanden of kindvrije paren
hebben ze, na zes maanden,
namen toe. Daardoor ontstond er
besloten om een huis te kopen.
vraag naar kleinere woningen.
Vooral met de gedachte om meer
Ook doordat het aantal scheidingen
vrijheid te krijgen en voor een
toenam, nam de vraag naar huizen
zakcentje voor later.
toe. De hypotheekrente steeg explosief. Daardoor werd de
Vrijheid is voor Nel heel erg
beslissing om een huis te kopen
belangrijk. Ze vindt het fijn als ze de
nog moeilijker.
vrijheid heeft haar tijd zelf in te delen en zelf keuzes kan maken in
Dat was het geval bij Nel Nouwens.
activiteiten die ze doet of
Zij had in die tijd een huurwoning
bijvoorbeeld in hoe ze het huis
en was thuis om voor haar twee
inricht. Ze laat dit in bijna alles
kinderen te zorgen. Omdat er veel
merken. Zo wil ze geen
werkloosheid was in de jaren 80,
vrijwilligerswerk doen, omdat zij het
had haar man Harrie, die in de
gevoel heeft dat het, ondanks dat
bouw werkte, niet altijd werk. Vooral
het vrijwillig is, toch verplicht is om
in de wintermaanden niet. Harrie
steeds te komen. Dat wil Nel
zat ook in de WW.
helemaal niet.
Hun financiële situatie was heel onzeker. Het was daarom voor hen
Dit geeft ze ook door aan haar
een moeilijke keuze om in een
kinderen. Ze voedt ze heel anders
huurhuis te blijven wonen of toch
op dan hoe zij zelf is opgevoed. Zo is
voor een koophuis te gaan.
het voor haar kinderen niet verplicht om elke zondag langs te komen.
Ze mogen altijd langskomen volgens haar, maar dat hoeft niet elke week op dezelfde dag. Nu zit Nel alleen en is ze blij met haar keuze om een huis te kopen. Ze heeft het huis gekocht als een spaarcentje voor de toekomst, waar ze nu plezier van heeft. De keuze was vooral gericht op de toekomst. Ze had niet verwacht dat ze nu alleen zou zitten. Haar man is weg en de kinderen zijn opgegroeid en uit huis. Ze heeft met haar eigen huis alle vrijheid die ze wil. Daarom heeft ze ook haar kinderen het advies gegeven om het risico te nemen en een huis te kopen.
Door: Fleur, Jana, Milou & Roos
Nel Nouwens
‘Daarom heeft ze ook haar kinderen het advies gegeven om het risico te nemen en een huis te kopen.’
Jean-François Hennart Niet langs de gebaande paden
Jean-François Hennart, geboren te
Toen hij in Afrika aankwam, was hij
Lille in 1947, was een slimme jongen
verrast door de cultuurverschillen.
en ging op zijn zeventiende naar
Zo bleek tijd een elastisch begrip:
Amerika als uitwisselingsstudent.
men ging heel flexibel om met
Hij kwam terecht bij een gastgezin
afspraaktijden. Daarnaast werd
in Noord Virginia. Dit hele gebeuren
verwacht dat je je emoties onder
was niet bepaald iets nieuws voor
controle hield; het tonen van
de jonge Jean-François, gezien zijn
boosheid, uitbundige vreugde of
moeder vrienden had wiens zoon
extreem enthousiasme werd gezien
dezelfde Atlantische oversteek al
als een teken van zwakte, waarmee
had gemaakt.
je je ondergeschikt maakte aan de ander.
Een aantal jaar later was hij klaar met zijn doctoraat en besloot hij om
Nadat hij in zijn hotel was
naar Niger te gaan om daar
aangekomen, zag hij een telefoon
economieontwikkeling te geven
staan en probeerde hij zijn familie in
met de VN. Dit is een onorthodoxe
Amerika en Frankrijk te bellen, maar
keuze, aangezien het ‘normale’
de telefoon op zijn kamer bleek niet
carrièrepad bestond uit het
te werken. Hij vroeg de
solliciteren bij een universiteit of
receptioniste om een reparatie en
een ander onderzoeksinstituut.
die beloofde dat dezelfde avond de
In Niger kon hij niet verder werken
telefoon nog zou werken.
aan een onderzoek. Dus hoe langer
De volgende ochtend was er echter
hij in Niger bleef, hoe kleiner de
niks veranderd. Toen hij het
kans op een goede academische
opnieuw vroeg, was er weer niks
baan in het buitenland. De VN wilde
veranderd. Hij besloot zelf te kijken
dat hij meteen naar Afrika kwam,
en ontdekte dat het toestel niet was
maar hij zei dat hij pas kwam nadat
aangesloten en toen bleek ook dat
hij alle nodige vaccinaties had
er in het hele gebouw niet één
gehad en zijn contract naar hem
telefoonaansluiting was.
gestuurd was.
Door deze carrièrekeuze heeft JeanFrançois veel ervaring opgedaan en heeft hij ervoor gekozen om in Amerika internationale ondernemingen te onderwijzen. Ook werd hij beter in lesgeven door deze ervaringen, zoals hij zelf zei: 'Om goed les te kunnen geven, moet je zelf geloven in wat je anderen vertelt.' Dit kwam doordat hij de economische principes die hij zelf aangeleerd kreeg, kon observeren in andere omstandigheden dan hij gewend was. De moraal van het verhaal is dat geen enkele keuze ‘fataal’ is en dat nieuwe ervaringen opdoen mensen creatiever maakt, en dat ervaringen centraal staan bij het vormen van een wereldbeeld en nuttige kennis bieden waarop een beroep gedaan kan worden.
Door: Thije, Pieter, Job & Teun
Jean-François Hennart ‘Om goed les te kunnen geven, moet je zelf geloven in wat je anderen vertelt.’
Marijke Greidanus Van New York tot Shanghai
Waar mensen feitelijk per vliegtuig,
Ze vond het spannend om een taal
trein en auto de wereld over
te studeren, omdat de arbeidsmarkt
bewegen, zijn het voornamelijk
voor docenten erg krap was. Na het
toewijding, ambitie en
behalen van haar doctoraal Engels
nieuwsgierigheid die dit stel naar
is ze les gaan geven op het St. Jans
bijzondere plekken hebben
College in Den Haag.. In die tijd
gebracht.
heeft ze ook haar man leren kennen. Met hem kreeg ze een
Dit verhaal begint met een ijverige
dochter. Haar man werkte bij
studente Engels aan de Universiteit
Philips en werd door Philips
van Leiden. Destijds bestond de
uitgezonden naar in New York.
studie Engels grotendeels uit het
Ze verhuisden als gezin,
volgen van tutorials waarvoor
hun dochter was inmiddels vier,
essays geschreven moesten
naar New York. Dit was een
worden. Dit is een grote stap voor
ingrijpende verandering in het
haar, aangezien ze op de
leven van het jonge gezin, maar ze
middelbare school slechts vertalen
vond dit niet erg spannend,
heeft geleerd. Gelukkig heeft ze wel
onder meer omdat ze al vloeiend
de motivatie om voor haar studie te
Engels sprak. Wel was het wennen
slagen. Dit is omdat ze de studie
om ver weg te zijn van haar ouders
zowel heel leuk vindt als omdat ze
en haar vertrouwde leven in
haar hardwerkende ouders, die de
Nederland. Ze mocht maximaal één
volledige studie betalen en
jaar onbetaald verlof nemen; de reis
docenten zijn, niet wilde
zou gegarandeerd langer duren.
teleurstellen. Ze is blij met haar
Gelukkig wilde Philips haar
keuze voor het vak Engels,
compenseren door haar Master in
hoewel ze eerst twijfelde tussen
Humanities te betalen.
Engels in Leiden en Nederlands in
Na tweeënhalf jaar in New York te
Amsterdam.
hebben gewoond, keerden ze terug naar Nederland.
In Nederland heeft ze het lesgeven weer opgepakt. Totdat ze, opnieuw door het werk van haar man, aanvankelijk voor twee jaar verhuisde naar China. Haar man werd daar de Chief Technology Officer (CTO) van Philips Asia. Ze vond het verhuizen naar China eerst erg spannend. Het cultuurverschil was nog groter dan gedacht en ze besloot Mandarijn te gaan leren. Uiteindelijk bleven ze acht jaar, totdat haar man met pensioen ging. Na zijn pensioen is haar man nog hoogleraar geworden aan de Business School van Zhejiang University. Ze heeft in haar leven veel risico’s genomen, waarvan de verhuizing naar China de grootste was. Sommige kansen in het leven brengen ook een risico met zich mee, maar toch kun je die kans nemen.
Door: Alexander, Mart & Thijn
De docent
Verhalen die verbinden en lessen voor het leven Ook dit schooljaar gingen onze leerlingen uit 5 vwo in gesprek met openhartige senioren. Gesprekken over uiteenlopende thema’s leverden persoonlijke, verrassende en inspirerende verhalen op. Verhalen die laten zien hoe uniek ieders leven is en hoeveel we van elkaars ervaringen kunnen leren, bijvoorbeeld dat er nieuwe deuren opengaan wanneer andere deuren sluiten en dat je in jezelf moet blijven geloven, ook als anderen twijfelen aan je keuzes. Hoewel de leefwerelden van onze jonge leerlingen en de oudere vertellers soms ver uit elkaar liggen, ontstond er tijdens de gesprekken juist verbinding en wederzijds begrip. De ervaringen en levenslessen van de vertellers boden onze leerlingen nieuwe inzichten en stof tot nadenken. In dit magazine komen de verhalen tot leven, aangevuld met prachtige foto’s die de leerlingen zelf hebben gemaakt. Een bijzondere bundeling van ontmoetingen, herinneringen en inzichten. Graag wil ik alle lieve vertellers hartelijk danken voor het delen van hun wijze levenslessen en verbindende verhalen. Hun openheid en vertrouwen maakten dit project heel erg waardevol. Ook veel dank aan de organisatoren en medewerkers van dit mooie MDT Cultuur & Kunst project voor hun enthousiasme en inzet. Lees, kijk en laat u inspireren!
Veel dank en liefs, Elina
3, 2….eh….1
is een publicatie van
MDT Cultuur & Kunst. Deze uitgave presenteert de gesprekken die leerlingen van het Odulphus hebben gevoerd met vertellers, als onderdeel van hun Maatschappelijke Diensttijd (MDT) programma. Ontwerp, redactie en lay-out: TINO Educare & Vanesa Videnova Met dank aan: Alle vertellers voor het delen van hun verhalen en de docenten voor de leuke samenwerking
Meer weten? Ga naar www.mdtcultuurenkunst.nl Copyright © 2026 TINO Educare
Scan de QR-code en lees dit magazine én alle eerdere verhalenmagazines online.