Brrr… het is lekker koud. iten? Ga je mee naar bu
Hartje Winter Doeboekje
3-6 jaar
Hartje Winter Hey pssst, jij daar! Zit je nou te gapen? Van binnen zitten word je duf, suf en saaaai. Buiten, dáár gebeurt het. Wij hebben de beste buitenavonturen voor jou en je vrienden op een rijtje gezet. Waar wacht je nog op? Spring in je winterboots, rits je jas tot boven dicht en hup, op pad!
Colofon ©2020, Humankind Dit doeboekje is een uitgave van Humankind. Het overnemen en vermenigvuldigen van artikelen uit dit doeboekje is slechts geoorloofd met bronvermelding en schriftelijke toestemming van Humankind en de samenwerkende partijen. Content Humankind, IVN Natuureducatie, Springlab Ontwerp
Pixelein, Stein
Illustraties IVN, Jasper de Ruiter
Pixelein, Marjolein Boer
Geniet van Hartje Winter!
Alle dieren aan tafel:
smikkelsmurrie!
Op koude winterdagen is het voor de dieren niet gemakkelijk om eten te vinden. Waren er maar weer bessen, vruchten, nootjes, insecten of vers gras, dromen de vogels en eekhoorntjes. Laten we een buffet van smikkelsmurrie maken voor de dieren. Help je mee?
Wat heb je nodig? - Vast, ongezouten frituurvet of kokosvet - Vogelzaad - Pindakaas - Havermout - Zonnepitten - Doppinda’s - Drie bakvormpjes of kleine schaaltjes
Doe in ieder bakje een eetlepel frituurof kokosvet en een eetlepel pindakaas. In het eerste bakje meng je hier een eetlepel havermout doorheen. Goed prakken, roeren, husselen. In het tweede bakje meng je er een eetlepel zonnepitten doorheen. In het derde bakje een eetlepel vogelzaad. Zet de bakjes twee uur in de koelkast. Dan wordt de smikkelsmurrie wat harder. Ga naar buiten en maak je voederbuffet klaar. Je kunt hiervoor een tafel gebruiken, een boomstronk of een voederplateau. Zet de drie bakjes met smikkelsmurrie naast elkaar en strooi er wat doppinda’s omheen. Verstop je in de struiken. En wacht.
Egelsnelweg met tankstation Van oktober tot maart houden egels een winterslaap, liefst op een veilig plekje. Waar het niet te koud is. Of nat. En als ze in het vroege voorjaar wakker worden, willen ze er ’s nachts graag weer met frisse energie op uit. Dan leggen ze vaak kilometers af. Dat had je niet gedacht hè! Een egel heeft dus ruimte nodig. Eén tuin is voor een egel, en de rest van de egelfamilie, echt niet genoeg.
We helpen ze door in de winter een egelsnelweg aan te leggen. Als je in de schutting of het hek een gat maakt van 13 bij 13 cm, heeft de egel al twee tuinen als leefgebied. Misschien willen de buren van de buren van de buren ook meedoen? Zo ontstaat een lange egelsnelweg!
Tijdens een lange wandeling wil de egel soms ook even rusten. Bij een egeltankstation. Deze maak je in het voorjaar. Leg droge bladeren bij elkaar en maak er een heerlijk bedje van. Zet er een bakje water naast en klaar is je egeltankstation!
IJskunst* Maak met je kind een winterwandeling in de natuur en ga samen op zoek naar schatten. Je zult je verbazen. Mooie dingen zijn echt overal te vinden! Bladeren, takken, veertjes, eikels, stenen en meer. Alleen wat los ligt mag je meenemen. Paddenstoelen niet. Die zijn mooi om naar te kijken.
Mooie natuurschatten gevonden? Verdeel ze over de vijf bakjes en vul deze met water. Hang in ieder bakje een touwtje en zorg ervoor dat dit minimaal 15 centimeter buiten het bakje hangt. Zet de bakjes een paar uur in de diepvries. Als het water helemaal bevroren is, houd dan ieder bakje even onder de kraan. Het ijsblokje komt dan los. Knoop iedere ijsblok vast aan de stok en hang deze buiten op. Als het vriest, kun je nog lang van je ijskunst genieten. Dooit het? Maak snel een foto en kijk dan hoe snel alles is gesmolten.
Wat heb je nodig? - Een tas of doos om spullen in te verzamelen - Vijf kleine plastic bakjes voor vijf stuks - Mooie tak van ongeveer 40 centimeter - Vijf touwtjes van verschillende lengtes (en eventueel verschillende kleuren), minimale lengte is 20 centimeter
*als je veel verzamelt, kun je de schatten ook gebruiken voor De ijs-hak-expeditie
De hoogste toren van het bos In het bos liggen heel veel takken. Groot, klein, dik, dun. Daarmee kun je een hele toffe toren bouwen. Als je voorzichtig bouwt, kom je heel hoog!
Wat heb je nodig? - Een takkenschaar
www.springlab.nl
Springlab wil graag dat kinderen meer gaan bewegen, want bewegen is gezond en belangrijk. Bij Springlab beweeg je met spelletjes waar je ook nog iets van leert! Heb jij al een keer op onze beweegvloer gespeeld?
Verzamel samen een stuk of 20 takken. Natuurlijk mag je alleen losse takken gebruiken en niets afbreken. Knip ze op maat met de takkenschaar en begin met het bouwen van jullie toren. Maak de toren zo hoog mogelijk. En dan ineens, valt ie om! Nog een keer?
Vind de vorm Zoeken en vinden zijn gouden ingrediënten voor een vrolijke speurtocht met één of meer kinderen. Je kunt de speurtocht spelen met cijfers, letters, kleuren, voorwerpen of vormen.
Maak eerst samen een speurkaart. Dit is een A4’tje van papier of wat dikker karton (bijvoorbeeld van een schoenendoos), waarop je een lijst schrijft van misschien wel 20 verschillende cijfers (letters, kleuren etc.). Klaar? Naar buiten! Met speurkaart en potlood.
Let goed op, wat kom je allemaal tegen onderweg? Wat je ziet, mag je afstrepen. Daar, dat huisnummer, een 5! Op die auto staat een 7! Aaah, daar staat een 3, maar die staat niet op mijn speurkaart. Speurkaart vol? Dan hebben jullie een mok warme chocolademelk verdiend!
Ssst de ijsbeer slaapt! Stilletjes sluipen want je wilt hem niet wakker maken. Doe je dat toch, laat je niet pakken!
Z Maak op een rustige plek een bedje van bladeren, een gymmat of een lekkere zachte deken. Dat is het bed van de ijsbeer. Kom ijsbeer, ga maar lekker slapen in je winterbed! Als de ijsbeer in diepe slaap is, sluipen de andere kinderen er heel zachtjes naartoe. Alleen de wakkermaker mag heel zachtjes in de neus van de ijsbeer knijpen. Oh jeeee! De ijsbeer wordt wakker, springt op en probeert de kinderen te tikken. Snel rennen alle kinderen naar de veilige plek terug! Getikt? Dan ben jij nu de ijsbeer!
Z
Z
Wat heb je nodig? - Droge bladeren, een gymmat of een deken - Kies samen een rustige plek, een veilige plek, een ijsbeer en een wakkermaker
IJs-hak-expeditie* Is het knapperig koud buiten? Jas aan, muts op en naar buiten. Ga met je kind op expeditie in de natuur en zoek kleinere schatten zoals dennenappeltjes, eikels, mooie steentjes en meer.
Als je weer thuis bent, verdeel je de schatten over de bekers en vul je deze tot net onder de rand. Vriest het? Zet ze dan een nacht buiten. Anders zet je ze een paar uur in de vriezer. Is het water ijs geworden? Houd iedere beker even onder de kraan, zodat het ijs loskomt. Klaar? Hakken maar! Pak je hamer en hak je mooiste natuurschatten weer vrij.
*Als je veel verzamelt, kun je de natuurvondsten ook gebruiken voor IJskunst
Wat heb je nodig? - Een tas of doos om spullen in te verzamelen - Vijf stevige plastic bekers - Plastic hamers of metalen lepels
Wat hoor jij? Buiten is veel te zien. Maar ook van alles te horen. Wat dan? Trek allemaal je jas, wanten en laarzen aan, sjaal om, muts op en daar gaan we!
Wat heb je nodig? - Een groot kleed - Mobiele telefoon
Leg buiten een kleed neer, waar je samen op kunt gaan zitten. Zet de timer van je telefoon op 1 minuut. Spreek af dat je allemaal heel erg goed gaat luisteren naar wat je hoort. En dus samen 1 minuut stilt bent. Sssst! Vertel om de beurt wat je gehoord hebt. Hoe klonk het geluid? Wie of wat maakte het geluid?
Hartje Winter
Wandeling
Wandelen in de winter? Ja, juist als het buiten lekker waait, kraakt en knispert. Dat is het weer voor een frisse neus en rode wangen. Trek je jas aan en je sjaal over de oren, zo blijf je lekker warm. En na zo’n wandeling smaakt een mok warme chocolademelk lekkerder dan ooit. Hoor de stilte in de natuur in de winter. Zet je zintuigen op scherp, houd je ogen open en spot als eerste alle items op de bingokaart!
Hulst
Dennenappel
Duif
Dennenboom
Mos
Koolmees
Groene tak
Dierenspoor
Kale boom
Wolk
Spinnenweb
Paddenstoel
Eikel
Kale tak
Dierenkeutel
Laagstaande zon
Heel veel plezier!
Even voorstellen IVN Natuureducatie verbindt mens en natuur. We laten jong en oud beleven hoe leuk, gezond én belangrijk natuur is. Dat doen we met natuuractiviteiten, cursussen, projecten en campagnes. Zelf leren en doen staan altijd centraal. Buiten zijn, vrij spelen en onbevangen de natuur ontdekken, helpt kinderen in de ontwikkeling van hun zintuigen, motoriek, sociale vaardigheden en creativiteit. Bovendien is IVN er van overtuigd dat kennis van en betrokkenheid bij de natuur, duurzaam handelen stimuleert.
Wil je maandelijks activiteiten ontvangen bij jou in de buurt en andere leuke doe-ideeën? Meld je dan aan voor de gratis nieuwsbrief Mens & Natuur: www.ivn.nl/nieuwsbrief
Kampvuurverhaal
De nacht van de
winterkoning* Merel en Jesse wonen in een doodgewoon dorp. In een doodgewone straat. In een doodgewoon huis. Tenminste, dat denken ze…
* Dit kampvuurverhaal is gebaseerd op het toneelstuk Feest in winterwonderland, geschreven en opgevoerd door de kinderen van BSO De Draken in Heeswijk-Dinther
Benieuwd naar het hele verhaal?
Klik hier!
Alle links op een rij: Humankind IVN Natuureducatie Springlab Kampvuurverhaal
Hartje Winter is een initiatief van Humankind en IVN Natuureducatie