VIÊM ÂM HỘ - ÂM ĐẠO Ở BÉ GÁI TRƯỚC DẬY THÌ PGS.TS VŨ THỊ NHUNG
NỘI DUNG 1. Đặc điểm giải phẫu cơ quan sinh dục bé gái trước dậy thì. 2. Nguyên nhân & tác nhân gây viêm âm hộ - âm đạo ở bé gái trước dậy thì. 3. Chẩn đoán 4. Điều trị và phòng ngừa .
1. ĐẶC ĐiỂM CƠ QUAN SINH DỤC BÉ GÁI TRƯỚC DẬY THÌ Viêm âm hộ âm đạo là tình trạng thường xảy ra cho bé gái trước dậy thì ( tần suất: 17-50%) Những yếu tố thuận lợi cho Viêm âm hộ âm đạo trong nhóm trẻ này là: • Âm môi nhỏ chưa phát triển, chỉ dài bằng 1/3 chiểu dài môi lớn, môi lớn không che kín lỗ ÂĐ → Dễ trầy sướt do cọ sát, vi khuẩn dễ xâm nhập do vệ sinh kém . • Khoảng cách giữa âm đạo và hậu môn ngắn → vi khuẩn từ phân xâm nhập vào âm hộ, âm đạo và Giun kim từ hậu môn chui vào ÂĐ.
1. ĐẶC ĐiỂM CƠ QUAN SINH DỤC BÉ GÁI TRƯỚC DẬY THÌ • Nồng độ Estrogen thấp→niêm mạc âm đạo mỏng, dễ bị kích thích, nhiễm trùng. • pH kiềm (khoảng 7.0) của dịch âm đạo thích hợp cho vi khuẩn phát triển. • Vi khuẩn thường trú nổi trội thuộc nhóm VK yếm khí, Escherichia coli, diphtheroids và coagulase negative staphylococci. • Trẻ nhỏ có thể nhét vật lạ vào ÂĐ.
2. NGUYÊN NHÂN VÀ TÁC NHÂN GÂY BỆNH 1. Nhiễm khuẩn: Vi khuẩn không đặc hiệu: Streptococcus, vi khuẩn đường ruột. Ký sinh trùng: giun kim Nấm Candida albicans ít khi xảy ra nhưng có thể xảy ra sau khi trẻ uống kháng sinh dài ngày, 2. Dị ứng với vải quần, savon hoặc những chất liệu tiếp xúc với cơ quan sinh dục. 3. Vết cào sướt, tổn thương sinh dục do nhét dị vật vào âm đạo.
2. NGUYÊN NHÂN VÀ TÁC NHÂN GÂY BỆNH 3. Vệ sinh kém : đưa vi khuẩn từ vùng hậu môn đến vùng sinh dục 4. Chấn thương sinh dục do bị lạm dụng tình dục. 5. Dị ứng với chất tạo bọt bồn tắm, chất thêm vào nước tắm. 6. Nguy cơ xảy ra nhiễm khuẩn khi có thêm vệ sinh kém, viêm họng hay nhiễm khuẩn khác xảy ra cùng lúc.
3. CHẨN ĐOÁN Chẩn đoán Viêm âm hộ âm đạo dựa vào: 1. Triệu chứng lâm sàng: @ Triệu chứng cơ năng: Đau, ngứa âm hộ, âm đạo. Nóng , rát ÂH,ÂĐ kèm theo tiểu khó Tiểu nhiều, tiểu buốt, nhiễm trùng tiểu tái phát nhiều lần . Ngứa hậu môn Nhiều dịch âm đạo gây khó chịu
3. CHẨN ĐOÁN @ Triệu chứng thực thể: Nhiều dịch tiết âm đạo (khí hư), mùi hôi, màu vàng, xanh. Sưng nề, viêm đỏ âm hộ Chảy máu chỗ viêm nhiễm Có vết trầy sướt da do gãi, chấn thương vùng âm hộ. Bệnh ngoài da ở hội âm: viêm da, viêm tuyến mồ hôi, psoriasis , lichen sclerosus . Dị vật trong ÂĐ
Lichensclerosis
Bệnh vẩy nến
Viêm da
3. CHẨN ĐOÁN 2. Cận lâm sàng * Xét nghiệm dịch âm đạo: soi tươi Nhuộm Gram - Cấy định danh vi khuẩn và KS đồ. Các vi khuẩn thường gặp: S pyogenes, S. aureus,H.influenzae, N.Meningitidis, Shigella, Yersinia entercolitica , E coli *Tìm giun kim: @ Dùng băng keo trong dán vào hậu môn vào buổi sáng mới ngủ dậy, chưa làm vệ sinh và được khảo sát trên kính hiển vi để tìm giun kim và trứng giun (Lấy mẫu 3 lần trong 3 ngày) @ Xét nghiệm phân tìm trứng giun
Trᝊng giun kim
4. ĐIỀU TRỊ VÀ PHÒNG NGỪA • Bệnh viêm ÂH-ÂĐ ở bé gái trước dậy thì có đặc điểm: * Ít khi do lây nhiễm qua đường tình dục. * Chủ yếu là do vệ sinh kém sau khi tiểu tiện. * Do bị dị ứng, bị kích thích bởi hóa chất, giấy vệ sinh dính ở âm hộ chưa lau sạch. * Mặc quần bó chật, quần áo ẩm ướt • Nguyên tắc điều trị là loại bỏ các yếu tố thuận lợi dẫn đến ÂH-ÂĐ.
4. ĐIỀU TRỊ VÀ PHÒNG NGỪA 1. Cần hỏi kỹ bệnh sử 2. Khám kỹ để tìm dấu chứng của sự bị lạm dụng tình dục . 3. Xét nghiệm dịch âm đạo, lấy dị vật nếu có. 4. Thuốc bôi tại chỗ (steroid) để giảm đau, giảm ngứa 5. Thuốc: Kháng sinh (Augmentin, Clindamycin), kháng nấm (miconozole , clotrimazole cream) 6. Thuốc trị giun: Mebendazole hoặc albendazole. Liều thứ 2 được chỉ định sau liều đầu khoảng 2 tuần giúp ngăn ngừa tái nhiễm giun kim.
4. ĐIỀU TRỊ VÀ PHÒNG NGỪA Biện pháp phòng bệnh giun kim • Phát hiện bệnh và điều trị kịp thời; • Rửa hậu môn cho trẻ vào buổi tối trước khi đi ngủ và sáng sớm; • Đối với trẻ nhỏ: Không nên để trẻ mặc quần thủng đáy hoặc không mặc quần, không để trẻ chơi lê la ở nền đất bẩn. • Giữ tay sạch, cắt ngắn móng tay, rửa tay sạch trước khi ăn và sau khi đi đại tiện.
4. ĐIỀU TRỊ VÀ PHÒNG NGỪA Viêm ÂH-ÂĐ có thể điều trị và phòng ngừa bằng phương pháp giữ vệ sinh cá nhân tốt : Bình thường chỉ cần rửa ÂH bằng nước sạch thông thường, dùng tay để rửa nhẹ nhàng. Lau chùi âm hộ theo hướng từ trước ra sau
4. ĐIỀU TRỊ VÀ PHÒNG NGỪA • Thay quần lót thường xuyên khi vấy bẩn, tránh mặc quần chật. Mặc vải quần lót bằng cotton (không dùng vải nylon) để không ẩm mồ hôi. • Tránh dùng những chất tạo bọt trong nước bồn tắm, không để trẻ ngồi lâu trong nước tắm pha savon. • Tránh dùng savon thơm rửa âm hộ. • Tránh chà sát, cào mạnh ÂH. • Lau khô ÂH nhẹ nhàng bằng khăn sạch mềm sau tắm, sau rửa. • Trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh phải rửa tay với savon hay dung dịch sát khuẩn.
Rửa tay