Issuu

Hizkuntza-eskubideen egoera Euskal Herrian,

2 0 0 8 an Izenburua: Hizkuntza-eskubideen egoera Euskal Herrian, 2008an Mota: Urteko txostena Egilea: Hizkuntz Eskubideen Behatokia Legezko Gordailua: XXXXXX. ISBN: XXXXXXXX

URTEKO TXOSTENA

Inprimatzailea: Leitzaran grafikak. Euskal Herrian inprimatua

URTEKO TXOSTENA

Liburu honetan agertzen diren datuak, informazioa etab. baliatu nahi izanez gero, iturria aipatu.

Izenburua: Hizkuntza-eskubideen egoera Euskal Herrian, 2008an Mota: Urteko txostena Egilea: Hizkuntz Eskubideen Behatokia Legezko Gordailua: xxxxxxxxx. Inprimatzailea: Antza inprimategia. Euskal Herrian inprimatua © HIZKUNTZ ESKUBIDEEN BEHATOKIA Marcelo Zelaieta 75 1, Arsenal plaza 31014 – Iruñea 64 100 – Baiona www.behatokia.org

AITZINSOLASA 2008ko urtean Hizkuntz Eskubideen Behatokiak egindako lana biltzen duen txosten honek duela zortzi urte hasitako bidean urratsak egitearen ondorioz metatutako esperientziaren eustazpia du. Egia esan, behin baino gehiagotan esan duguna errepikatu behar dugu beste behin, hau da, hizkuntza-eskubideen aldeko ahalegin hau maratoi batekin erkatzekoa dela eta arrakasta neurtzerakoan egunero eta hilero egiten den lanaz gainera, ahalegin bertsuetan dabiltzanekiko elkartasuna indartzea ere kontuan hartzekoa dela. Iaz Galizan Behatokia eta ‘A liña do galego’ sortu izana honelako jardueren garrantziaren lekukotzat aipatzen genuen, kataluniarrek ere badute berea eta emaitza nabarmenak ematen diharduena, eta oraingo honetan gure Behatokiak bideratu dituen ia 7.000 espedienteez hitz egitea baino, nahiago dut azpimarratu nola berretsi duten Hizkuntz Eskubideen Behatokiaren diagnosia Europako Kontseiluak eta Nazio Batuen Erakundeak. Europako Kontseiluari dagokionez, Behatokiak euskalgintzako beste 16 erakunderen babesarekin Erregio eta Gutxiengoen Hizkuntzen Europako ituna betetzeari buruzko txostena aurkeztu zion, aipaturiko Itunaren bigarren ebaluazioan, eta ondoren Europako erakunde horrek argitara emandako txostena neurri handi batean bat dator Behatokiak urtez urte detektaturiko urraketekin eta hizkuntza-eskubideak hobetzeko gomendioekin. Hutsuneak dituzten sailak aipatzean justizia, Espainiako Estatu administrazioa, Nafarroako administrazioa (hezkuntza, zerbitzu publikoak, hedabideak, gizarte- eta ekonomia-bizitza…), Eusko Jaurlaritza (hezkuntza, zerbitzu publikoa, osasungintza, herrizaingoa, gizarte- eta ekonomia-bizitza…) ageri dira. Beraz, Hizkuntz Eskubideen Behatokiak urte luzetan egin duen detekzio- eta salaketa-lana berretsi egin du Europako Kontseiluak eta horrela agerian jarri du non dagoen gabezia eta non hobetu behar diren gauzak. Era berean, Nazio Batuen Erakundearen Genevako egoitzan Eskubide Ekonomiko, Sozial eta Kulturalen Batzordea bildu zen eta bertan Frantziako Estatuak Eskubide Ekonomiko, Sozial eta Kulturalen Nazioarteko Itunean dituen konpromisoen ebaluazioa egin zen. Abagune horretan Behatokiak bere txostena aurkezteaz gainera parte hartze aktiboa izan zuen Batzordean; esan behar dugu, lankidetza hori ez zela alferrikakoa izan, zeren Frantses Estatuari egindako sei gomendioetan islatu baitzen Behatokiak egindako lanaren funtsa, azkenik Frantziari bere jarrera berrikusteko eskatuz. Laburbilduz, eta etorkizunari begira, nazioarte mailan Behatokia lortzen ari den aintzatespena eta lankidetza adierazgarriak dira lanaren norabide egokia erakutsi eta berresten dutelako, eta bidea luzea bezain malkarra dela ondotxo oharturik

bagaude ere, inguru hurbilean eta urrunagokoan lortzen den oihartzun hori kontuan hartzekoa ez ezik adoregarri ere bada. Espero dezagun gomendio eta eskaera horien xede diren estatuek eta erakundeek sen onaz baliaturik arazoak konpontzeko urratsak egingo dituztela berandu baino lehen. Hori opa diegu hainbeste urraketaren biktimei eta kemena berretuz lanean ari den Hizkuntz Eskubideen Behatokiari..

Xabier Mendiguren Bereziartu Hizkuntz Eskubideen Behatokiko lehendakaria

AURKIBIDEA 1. 2.

Hizkuntz Eskubideen Behatokia

2008 2008 urtean bildutako datuak

2.1. 2.2. 2.3. 2.4.

17 18 21 22 22 32 37 40 41 41

2.5.

Datu orokorrak Herritarren jatorria Espedienteen izaera â€œEuskararen telefonoaâ€? zerbitzuaren bidez jasotako datuak 2.4.1. Kexak eremu publikoan 2.4.2. Kexak eremu pribatuan 2.4.3. Zoriontze edo nabarmentze positiboak 2.4.4. Kexa-izaera gabeko espedienteak 2.4.5. Kontsultak Behatokiaren ekimenak

Datuen azterketa: Metodologia

Eremu publikoko kexen azterketa

4.1. 4.2. 4.3. 4.4. 4.5. 4.6. 4.7. 4.8. 4.9. 4.10. 4.11.

53 63 73 79 87 95 101 113 121 129 149

Eremu pribatuko kexen azterketa 5.1. 5.2. 5.3. 5.4. 5.5. 5.6. 5.7.

Justizia Lan eta gizarte arloa Ogasuna eta ekonomia Barne-saila / herrizaingoa Hezkuntza Herri-lanak eta garraioa Osasungintza Kultura Bestelakoak Udalak Ipar Euskal Herria

161

Interes orokorreko zerbitzuak Merkataritza-gune handiak, denda erraldoiak, kateak, etab. Aisialdia Finantzak eta aseguruak Mundu asoziatiboa Elikadura eta ostalaritza Profesionalak, zerbitzuak eta merkataritza txikia

Ondorio Ondorio nagusiak 6.1. 6.2.

Nazioarteko erakundeen gomendioak Behatokiaren ondorioak

163 175 187 195 203 209 213

219 221 224

Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Sorrera, xedea eta lanlan-ildoak Babesaren objektua: HizkuntzaHizkuntza-eskubideak Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Behatokiaren proiektuak Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia 7 Hizkuntz Eskubideen Behatokia

Hizkuntz Eskubideen Behatokia

1.1. 1.2. 1.3.

1.1. SORRERA, XEDEA ETA LAN ILDOAK Euskararen Gizarte Erakundeen Kontseiluak hizkuntzaren normalizazioan atzerapausoak ezin onar zitezkeelako erabaki zuen Behatokia abian jartzea. Behatokia sortu aurreko urteetan euskalgintzako eragile nagusienak biltzen dituen erakundea zenbait gabeziaz oharturik zegoen. Euskararen eremu batzuetan normalizazioaren kontrako eta hizkuntza-eskubideen urraketa aktiboen aldeko politika bortitzak ari ziren abian jartzen; euskararen beste eremu batzuetan, berriz, ez ziren behar bezalako aurrerapausoak ematen ari. Halaber, indukzioz, Euskal Herri osoan hizkuntza-eskubideak urratzen zirela ohartu zen Kontseilua. Gauzak horrela, hori guztia objektibatuko zuen erakunde independente baten beharra ikusirik, 2001eko ekainaren 26an gizartearen aurrean aurkeztu zuen Hizkuntz Eskubideen Behatokia, euskalgintzako eta sindikalgintzako hainbat eragileren babesarekin. Izan ere, hizkuntza-eskubideen inguruko azterketa objektiboak egingo badira, ezinbestekoa da erakunde publiko edo pribatuen mendekotasunik gabe beteko duen erakunde batek hartzea lan horren ardura eta horrexegatik, Behatokiak neutraltasun eta independentzia osoz dihardu eta Kontseilua ez den beste edozein erakunde publiko edo pribaturen mendekotasunik gabe bete eta betetzen du bere lana.

1.2. BABESAREN OBJEKTUA: HIZKUNTZA HIZKUNTZAKUNTZA-ESKUBIDEAK Hizkuntza-eskubideen inguruko diagnosiak egiteak badu ezer egin aurretik garbitu beharreko auzia, alegia, zein hizkuntza-eskubide aitortu behar zaie herritarrei, eta gure kasuan, euskaldunei? Izan ere, euskararen lurraldea hedaduraz txikia izanik ere, euskal hizkuntzakomunitatea bost-zazpi estatus juridikoren mende dago, eta euskaldunari bizi den tokiaren arabera aitortzen zaizkio hizkuntza-eskubideak. Horrela, euskaldunon hizkuntza-eskubideei buruzko diagnosia egun indarrean dauden ordenamendu juridikoen arabera eginez gero, hainbat kasutan eskubideak ez direla urratzen ondoriozta genezake. Izan ere, eremu batzuetan legeak berak arautzen dituelako eskubideen urraketak. Hizkuntza-eskubideen diagnosi orekatua egiteko, beraz, ezinbestekoa da beste erreferentzia bati lotzea. Bestalde, hizkuntza-eskubideen gaia gutxiengoei lotuta agertu da beti, izan ere, talde horietako kideek pairatzen dituzte eskubide ezaren ondorioak. Hartara, hizkuntza nagusi bati buruz, edo Estatuetako hizkuntzez, ari bagara zalantzarik ez dago arras bermatuta dituztela erabilera, errespetua zein biziraupena, eta horren ondorioz, ez dela beharrezkoa horien babeserako neurririk abian jartzea. Berezko hizkuntza erabiltzeko eskubidea norberari datxekiona da eta norberaren duintasunaren barruan kokatu behar dugu. Giza Eskubideen Deklarazio Unibertsalaren lehenengo artikuluaren arabera: Gizon-emakume guztiak aske jaiotzen dira, duintasun eta eskubide berberak dituztela; eta ezaguera eta

kontzientzia dutenez gero, elkarren artean senide legez jokatu beharra dute. Horrela, hizkuntza erabiltzeko eskubidea gizabanakoon oinarrizko eskubidea da, gizabanakoon nortasuna eta duintasunari lotzen zaion eskubidea. Baina hizkuntzak ez zaizkie pertsonei bakarrik lotzen, alegia, norbanakoek ez ezik hiztun taldeek ere izan behar dituzte hizkuntza-eskubideak. Hizkuntza-eskubidea, beraz, indibiduala eta kolektiboa da. Ez dago hizkuntzaren kontzeptua ulertzerik hizkuntza hori mintzo den jendartetik bereizita. Hizkuntzak duen ikuspegi komunitarioa da talde bakoitzak zeinek bere hizkuntza erabiltzeko duen eskubidea arautzeko oinarria. Nazioartearen eremuan ez dugu hizkuntza-eskubideen inguruko definizio argirik aurkitu araudi batean ere; ez eta hizkuntza-eskubideak zerrendatzen dituen nazioarteko tresnarik ere. Ez da Behatokia izan hizkuntza-eskubidea kontzeptuaren adiera hori proposatu duen lehena, ez eta bakarra ere. 1996an Bartzelonan PEN Club International eta CIEMEN (Centre Internacional EscarrĂŠ per a les Minories Ăˆtniques i les Nacions) erakundeek sustatu eta UNESCO erakundeak babestutako Hizkuntz Eskubideei buruzko Mundu Mailako Biltzarrean Hizkuntz Eskubideen Deklarazio Unibertsala onartu zen. Bertan 66 Gobernuz Kanpoko Erakunde, PEN International erakundeko 41 zentro eta hizkuntza-eskubideen inguruko 41 aditu bildu ziren eta Hizkuntz Eskubideen Deklarazio Unibertsala onartu zuten. Deklarazioaren arabera hizkuntza-eskubideen izaera indibiduala eta kolektiboa banaezina da. Are gehiago, elkarren osagarri dira, hizkuntza komunitate batean garatzen baita eta, aldi berean, komunitate horren barruan norbanakoak erabiltzen baitu eta hartaz baliatzen baita. Horrela, norbanakoaren hizkuntza-eskubideak bermatuko dira baldin eta hizkuntza-komunitate guztien hizkuntza-eskubideak modu berean errespetatzen badira. Beste alde batetik, gurea bezala, Estatu eta egitura administratibo desberdinetan bizi diren hizkuntzei dagokienez, Deklarazioaren arabera hizkuntza-eskubideak ezin dira geratu estatus politiko-juridiko edo administratibo baten mende, edota hiztun kopurua bezalako irizpideen mende ere. Hartara, hizkuntza komunitate guztiek eskubide berdinak dituztela adierazten du, eta bereizketarik ezin egin daitekeela agertzen du. Gainera hizkuntza-eskubideen subjektu gisa hartzen ditu hizkuntzakomunitateak, alegia, edozein gizarte, historian zehar lur eremu zehatz batean finkatua, bere burua herritzat daukana eta hizkuntza komun bat garatu duena. Hizkuntz Eskubideen Deklarazio Unibertsala 1996an onartu bazen ere, gaur egunera arteko ibilbidea ez da behar bezain emankorra izan Deklarazioa sinatutakoan UNESCO erakundeko idazkari Federico Mayor Zaragozari helarazi zitzaion. Gizarte zibilak UNESCOren mahai gainean instituzio horretan lanerako ildo gisa hizkuntza eskubideak kontuan hartu beharra eta abiapuntu gisa Bartzelonako Deklarazioa kontuan hartzeko eskatu zion. Izan ere, prozesuaren azken helburua oso argia zen: UNESCOk gomendioa egin ziezaiola Nazio Batuen Erakundeko Asanblada Orokorrari Hizkuntz Eskubideen Nazioarteko Deklarazioa bere egiteko edota Giza Eskubideen Deklarazio Unibertsalaren osagarri gisa onartzeko 10

Lehen bi urteetan aurrerapauso interesgarriak izan ziren. Horrela, Hizkuntzen barrutia sortu zen, edota, Mayor Zaragozaren agintearen azken urtean Hizkuntza Aniztasunaren Komite Batzorde Kontsultiboa eratu zen. Hizkuntz Eskubideen Deklarazio Unibertsalaren Jarraipen Batzordea haiekin bildu eta Deklarazioaren azterketa eta hizkuntza eskubideei buruzko testu berri baten prestakuntza helburutzat hartu zuen Batzordeak. Hala ere Koichiro Maatsura jaunak Mayor Zaragozaren ardura hartu zuenean, gauzak zeharo aldatu ziren. Batetik, Hizkuntzen Barrutia desagertu zen ustezko arrazoi ekonomikoengatik eta interlokuziorik ez da izan ordutik UNESCOrekin. Hala ere, saiakera berriak egin izan dira Hizkuntz Eskubideen Deklarazioaren ofizialtasuna aldarrikatzeko. 2007an Deklarazioaren jarraipen-batzordeko bi kide Nazio Batuetako Giza Eskubideen Batzordeko presidentearekin bildu ziren dokumentuaren berri emateko. Halaber, NBEko Itun ofizial bihurtzeko prozedurari buruzko informazio xehea eskuratu zuten. Aipatzekoa da, esaterako, 2008ko irailean Giza Eskubideen Batzordearen bederatzigarren lan-taldean aurkeztu zela, berriz ere, hizkuntza-eskubideen afera, Nazio Batuek aipatu eskubideak babesteko nazioarteko itun bat abian jar dezaten eta Giza Eskubideen Deklarazio Unibertsalaren osagarri izan dadin.

1.2. BEHATOKIAREN PROIEKTUAK Azkenik, Hizkuntz Eskubideen Behatokia abian dituen proiektuei buruzko zenbait informazio jaso dugu. Izan ere, babesgai den objektu horretan eta lehen puntuan aipatutako xedeetan oinarriturik Behatokiak zenbait lan alor jorratzen ditu: • • • •

“Euskararen telefonoa” zerbitzua Egoerari buruzko txostenen prestakuntza Hizkuntza-eskubideen inguruko hausnarketaren sustapena. Egoera nazioartean zabaltzea.

a). EUSKARAREN TELEFONOA 2001eko abenduaren 21ean abian jarritako zerbitzu publikoa dugu “Euskararen telefonoa”. Zerbitzu horretarako bi linea ditu zabalik Behatokian (Hego eta Ipar Euskal Herrian), bai eta webgune berezitua ere (www.euskararentelefonoa.com). Horrela, herritarrek modu erosoago eta arinagoan balia dezakete zerbitzua. Halaber, 2008tik aurrera, eta UEMA erakundearekin sinatutako lankidetzahitzarmenari esker, zenbait herritan “Euskararen telefonoa” zerbitzua egiten duten postontziok jarri dira, aipatu tresna herritarrei hurbiltzeko hain zuzen ere. “Euskararen telefonoa” zerbitzuaren bidez hiru motako deiak bideratzen ditu Behatokiak: Kexa egiteko deiak –euskara erabiltzeko eskubideak errespetatu ez bazaizkie–, zoriontzeko deiak –hizkuntza-eskubideak bereziki ongi zaintzen dituzten

erakunde publiko zein pribatuen jokabide eredugarria zoriondu nahi izanez geroâ€“ eta argibidea eskatzeko deiak â€“hizkuntza-eskubideen inguruko aholkularitza hartzekoâ€“. Horrela, Behatokiak herritarren deiak modu sistematiko batez biltzen ditu. Behatokiak espediente bakoitzarekin oso protokolo zorrotzari eusten dio. Horrela lehenik eta behin espedientea irekitzen dio kasu bakoitzari, eta erregistro zenbakia esleitzen dio: espediente zenbakia/urtea, adibidez, 1/2008. Espedientea zabaldutakoan, aztertu egiten du eta izaera ematen dio kexatzea edota zoriontzea bada. Ondoren, ahalik eta datu gehien jasotzen saiatzen da eta, ahal izanez gero, izaera emateko justifikazioa bilatzen du; esate baterako, webgune baten inguruko kexa baldin bada, Behatokiak egiaztatuko du herritarrak helarazitakoa benetakoa dela. Hizkuntza-eskubideen urraketen zantzurik ez badago, Behatokiak ez dio espedienteari kexa-izaera ematen, nahiz eta espedientea gorde egingo duen. Espedienteari izaera esleitutakoan kexa edo zoriontzea eragin duen administrazio edo erakundeari horren inguruko erreklamazioa helarazten dio; herritarrari, berriz, espedienteak jarraituko duen prozeduraren berri ematen zaio, bai eta kexa- edo zoriontze-izaerarik aitortu ez bazaio ere. Behatokiak ez du kexa anonimorik onartzen eta horrelakoak jaso izan dituenean ez die espedienterik zabaldu ere egin. Hala ere, Behatokiak konfidentzialtasun osoz jokatzen du eta ez du herritarren daturik zabaltzen, ez eta erakundeak edo administrazioak berariaz eskatuta ere. Oso gertaera larria izanez gero eta Behatokiak bide judizialari eusteko asmoa badu, herritarraren baimen idatzia eskatzen du. Azken arau hori zenbaitetan ulergaitz egiten zaie administrazioei, eta ondorioz herritarren datu zehatzak eskatzen dituzte. Bost urte luzez kudeatutako espedienteen zioei erreparaturik kasurik gehienetan ez da beharrezkoa herritarra zein den jakitea, egoera zein izan den identifikatu eta horri irtenbidea ematea baizik.

b). HIZKUNTZA ESKUBIDEEN EGOERARI BURUZKO TXOSTENEN PRESTAKUNTZA Behatokiak prestatzen dituen txostenak bi motakoak dira: txosten berezituak eta Urteko txostena. Urteko txostena Hizkuntz Eskubideen Behatokiak urtero egoeraren inguruko argazkia egiteko ardura hartu zuen sortu zen unetik. Hartara, Urteko txostenean jasotako kasu guztietan oinarriturik hizkuntza-eskubideen egoeraren diagnosia egiten du Behatokiak. Ekarpen horri esker Behatokiak euskal hizkuntzahizkuntza-komunitateari haren egoera erreala hautemateko adierazleak eskaintzen dizkio Urteko txostena herritarrek berek helarazitako esperientzietan oinarritutako dokumentua da. Horrela, diagnosiak pisu handiagoa hartzen du ez delako Behatokiak bere kasa induzitutako egoeren isla. Bestalde, Behatokiak 12

euskal hizkuntza-komunitateko kideei begira erabiltzen duen berdintasun irizpideari esker, aipatu diagnosian ez da herritarren arteko bereizkeriarik egiten, egun gure hizkuntza-komunitatea estatus juridiko desberdinetan banatuta dagoen arren. Erakunde publikoei haien jarduera hobetzeko laguntza eskaini nahi die Behatokiak hizkuntza-eskubideen eremuan dauden beltzuneak, gabeziak... agerian jartzen ditu urteko txostenaren bidez. Kasu batzuetan, hizkuntzaeskubideak bermatzeko corpus juridiko desegokia dela, beste batzuetan, legeen inplementazioa gertatu ez dela, herritarrei hizkuntza-eskubideak urratu egiten zaizkie Euskal Herri osoan. Hartara, Behatokiak diagnosi hori ekarpen gisa aurkeztu nahi die erakunde publikoei, pribatuei zein euskalgintzako edota gizarte eragileei ere. Txosten berezituak Txosten berezituetan gai monografikoak lantzen ditu Behatokiak. Unean uneko gai interesgarrienak edota, Behatokiaren aburuz, larriak diren gaiak hautatu eta horien azterketa berezitua paratzen du. Urtero bi txosten berezitu argitaratu ohi dira. Orain arte argitaratutako txostenak Behatokiaren webgunean daude eskuragarri: 1. Adin txikikoen zigor-epaitegiak eta hizkuntza-eskubideak Hego Euskal Herrian 2001ean 2. Nafarroan aplikatzen den hizkuntza-politika Hizkuntza Eskubideen Deklarazio Unibertsalaren ikuspegitik 3. Shut down of Euskaldunon Egunkaria newspaper. 4. Espainiako Estatuko Administrazio Orokorra eta euskaldunon hizkuntz eskubideak. 5. Hizkuntza-eskubideak eta hezkuntza Euskal Herrian: Egoeraren diagnosia 6. Europako Itun Konstituzionalaren azterketa hizkuntza-eskubideen ikuspegitik 7. Espainiako Estatuak Erregio edo Gutxiengoen Hizkuntzen Europako Ituna euskarari aplikatzearen ebaluazioa 8. Language Rights and the Courts in the Basque Country 9. Kontsumitzaileen eta erabiltzaileen hizkuntza-eskubideak Euskal Herrian 10. Espainiako Estatuak Erregio edo Gutxiengoen Hizkuntzen Europako Ituna euskarari aplikatzearen bigarren ebaluazioa. 11. Aseguru-kontratuak eta hizkuntza-eskubideak Euskal Herrian

c). HIZKUNTZAHIZKUNTZA-ESKUBIDEEN INGURUKO HAUSNARKETAREN SUSTAPENA Hizkuntz Eskubideen Behatokiak oso garrantzitsutzat jotzen du hizkuntzaeskubideen inguruko hausnarketa sustatzea. Batetik, kontuan izan behar dugu, arestian aipatu bezala, Euskal Herritar guztiek ez dituztela legez aitortuta eskubidea eta horren ondorioz, eskubide gabeturik daudela uste dute. Bestalde, hizkuntzaeskubideen urraketa zabal eta sistematikoak euskal hiztunek euren hizkuntzaeskubideez duten pertzepzio subjektiboan du eragina eta horrexegatik Euskal Herrian euskaldun jendeak luzez bizi izandako legezko gutxiagotasun eta menpekotasunak egungo egoera naturalizatzea ekarri du. 13

Egoera hori kontuan harturik, Behatokiak hainbat ekimen bultzatu ditu. Batetik, hizkuntza-eskubideak gaztetxoekin lantzeko tresna bat eskaini zuen, hain zuzen ere, gaztetandik hizkuntza-eskubideen inguruko kontzientzia sustatzeko eta geure hizkuntza-komunitateko kide diren heinean, hizkuntza-eskubideen aldeko mezua barneratzeko. Horrela, Behatokiak hizkuntza-eskubideak, hizkuntza-aniztasuna, egungo ordenamendu juridikoa... lantzeko unitate didaktikoa argitaratu du. Bestalde, Behatokiak eztabaidarako foro berri bati eman zion hasiera Nazioarteko I. Sinposioaren bidez. Bertan Euskal Herriko zein kanpoko profesionalak bildu zituen eta elkarren esperientzien berri trukatzeko aukera eskaini nahi izan zen, hizkuntzaeskubideen inguruko hausnarketa sustatzeko eta hezkuntza-sistemak hizkuntzaeskubideak bermatzeko abian jarri behar dituen mekanismoak definitzeko.

c). HIZKUNTZAHIZKUNTZA-ESKUBIDEEN EGOERA NAZIOARTEAN ZABALTZEA Azkenik, Behatokiaren lan ildo garrantzitsuenetako bat hizkuntza-eskubideen egoera nazioartean zabaltzea da. Ezinbestekoa da nazioartean euskaldunoi eta hizkuntza-eskubideen egoerari buruzko informazio zuzena helaraztea eta nazioarteko guneetan gure hizkuntza-komunitatearen ahotsa barreiatzea. Horretarako zenbait bide baliatzen ditu Behatokiak. Batetik, lau hilero Euskal Herriko hizkuntza-eskubideen inguruko aldizkari digitala argitaratzen du. Behatokia Newsletter aldizkaria munduko osoko 400 pertsonak eta erakundek jasotzen dute modu sistematikoan. Behatokiak mundu mailako biltzarretan eta erakundeetan Euskal Herriko hizkuntzaeskubideen egoeraren berri ematen du. Hartara, Behatokia nazioarteko hainbat erakundetan izan da, besteak beste, Europako Parlamentua edota Nazio Batuen Erakundean; bai eta beste zenbait forotan ere: Lisboan, Galizian... Horrezaz gainera, hizkuntza-eskubideen egoerari buruzko azterketa berezituak prestatu eta zabaltzen ditu. Aipatzekoa da Bestalde, 2008 urtean nazioarteko hainbat instituziotan parte-hartze zuzena izan du Hizkuntz Eskubideen Behatokiak. Azpimarratzekoa da Nazio Batuen Erakundeko Eskubide Ekonomiko, Sozial eta Kulturalen 40. Batzordean partehartze zuzena izan zuela Behatokiak, eta bertan agertu zituen kezka nagusienak Batzorde horrek argitaratu zituen gomendioetan jaso zirela. Azkenik, gogoratu behar dugu Hizkuntz Eskubideen Behatokiak Euskal Pen Club taldearekin egindako lankidetza-harremana, zeinaren arabera Behatokiak Itzulpen eta Hizkuntza-eskubideen Batzordearen ordezkaritza daraman.

Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Datu orokorrak Hizkuntz Eskubideen Behatokia Herritarren jatorria Espedienteen izaera Hizkuntz Eskubideen Behatokia â€œEuskararen telefonoaâ€? zerbitzuaren bidez jasotako datuakEskubideen Behatokia Hizkuntz 2.4.1. Kexak eremu publikoan Hizkuntz Eskubideen Behatokia 2.4.2. Kexak eremu pribatuan 2.4.3. Zoriontze edo nabarmentze positiboak Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia 2.4.4. Izaera gabeko espedienteak 2.4.5. Kontsultak Hizkuntz Eskubideen Behatokia Behatokiaren ekimenak Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia

Bildutako datuak

2.1. 2.2. 2.3. 2.4.

2.5.

2.1. DATU OROKORRAK 2008 urtean zehar Hizkuntz Eskubideen Behatokiak 1278 kasu bildu ditu. Kasu horietatik 1262, 1262, herritarrek â€œEuskararen telefonoaâ€? zerbitzuaren bidez helarazitako informazioarekin Behatokiak osatu eta bideratutako espedienteak izan dira. Espediente horietatik 1173 kexak izan dira, 51 txalotze edo zoriontzeak, eta 31 kontsultak. 7 espedientek ez dute kexa- edo zorion-izaerarik hartu. Behatokiaren ekimenez zabaldutako hainbat espediente ere izan dira, 16 hain zuzen ere. Espediente horiek Behatokiaren lan-ildoa den prebentzio edo aldez aurreko lanari dagozkie. Horrela, eragin handiko tokietan edo ekimenetan euskararen presentzia soziala bermatzeko saiakera egiten du Behatokiak, eta, ondorioz, hizkuntza-eskubideak ez urratzeko neurriak eskatzen ditu, beti ere, ekimen edo zerbitzua abian jarri aurretik. Beste urte batez azken urteotako joerari eutsi dio â€œEuskararen telefonoaâ€? zerbitzuak eta 141 espediente gehiago zabaldu ditu iazko datuekin erkatuz gero. Horrela, % 11 egin du gora espedienteen kopuruak, eta aurreko urteetako espediente-kopuruaren muga gainditu dugu. Halaber, Behatokiak garatutako sistema berriari esker, kexen jarraipen zorrotzagoa egin du eta herritarrekin zein administrazioekin harreman zuzenagoa bermatzeko aukera izan du. Gauzak horrela, oso pozgarria da, urtez urte, Behatokira jotzen duten herritarren kopuruak gora egiten duela ikustea, eta gizartearen esku jarri genuen zerbitzuak gero eta arrakasta handiagoa duela egiaztatzea. Datu kuantitatiboei dagokienez, hona hemen azken bost urteotan izandako bilakaera. 1. grafikoa: Kexen bilakaera 2002-2008 urteetan

% 94,13

% 93,13

% 93,66

% 93,34 % 92,20

% 92,05

93 92

% 90,83

91 90 89 2002

2003

2004

2005

2006

2007

2008

2. grafikoa: Zoriontzeen bilakaera 2002-2008 urteetan

% 3,37

% 4,09

% 4,61

% 4,13

% 4,04

% 2,62

4 2 0

2002

2003

2004

2005

2006

2007

2008

3. grafikoa: Kontsulten bilakaera 2002-2008 urteetan

% 6,55 % 3,67

6 % 2,50

% 2,78

% 2,05

% 2,46

% 2,25

2 0

2002

2003

2004

2005

2006

2007

2008

2.2. HERRITARREN JATORRIA Beste urte batez gogoratu nahi dugu espedienteen inguruko balorazioa egiten dugunean, ez diogula irizpide kuantitatiboari erreparatuko. Hau da, kexak eta eskubideen urraketak baloratzeko Behatokiak propio ezarritako irizpide kualitatiboen arabera egingo du irakurketa. Dena den, interesgarria da zerbitzua erabiltzen duten herritarren jatorriari buruzko datuak ere kontuan hartzea. 4. grafikoa: “Euskararen telefonoa” zerbitzuaren erabiltzaileen jatorria, herrialdeen arabera, Euskal Herrian” ARABA % 2,22 BIZKAIA % 17,78

IPAR EH % 13,17

GIPUZKOA % 31,67

NAFARROA % 39,29

Irizpide kuantitatiboari soilik erreparatuz gero, Nafarroan hizkuntza-eskubideak gehiago urratzen direla ondoriozta baliteke ere, tentu handiz erabili behar dira ehuneko horiek. Izan ere, badira bestelako aldagaiak herrialde bakoitzetik espediente gehiago edo gutxiago zabaltzeko.

Zalantzarik ez dago, hizkuntza-eskubideen urraketa sistematikoak erabiltzaile gehiago ekarri beharko lizkiokeela Behatokiari, baina ondoren aztertuko dugun moduan, urraketa sistematiko horrek eragin zuzena izaten du herritarren autopertzepzioan eta ez du zerbitzu horretara jotzen bere burua eskubidez gabeturik ikusten duelako. Bestalde, Ipar Euskal Herriko herritarrek “Euskararen Telefonoa” zerbitzua egonkortu dutela adierazi nahi du, eta 2008an gora egin du Lapurdiko, Nafarroa Behereko eta Zuberoako herritarrek helarazitako kexa-kopuruak. Hartara, zerbitzuak bere bidea arrakastaz jorratzen ari dela ondoriozta dezakegu. 5 grafikoa: “Euskararen telefonoa “zerbitzuaren erabiltzaileen jatorriren bilakaera, 2002-2008 urteetan.”

40 Araba

Bizkaia 20

Gipuzkoa Nafarroa

Ipar EH

0 2002

2003

2004

2005

2006

2007

2008

Azkenik, hona hemen “Euskararen telefonoa” zerbitzuaren erabiltzaileen jatorriari buruzko datu xeheagoak, hiriburuetako eta herrietako erabiltzaileen batez bestekoa zein bere herrialdeari eta Euskal Herriari dagokienez: Taulak: Erabiltzaileen jatorriaren bilakaera herrialdeka A R A GASTEIZ 2002 Araba % 72 EH % 5,79 2003 Araba % 67 EH %15,78 2004 Araba % 52 EH % 11,52 2005 Araba % 30 EH % 4,01 2006 Araba % 58 EH % 5,87 2007 Araba % 53 EH % 4,38 2008 2008 Araba % 71,43 EH % 1,59

A Gainerako herriak herriak 2002 Araba % 28 EH % 2,24 2003 Araba % 33 EH % 7,65 2004 Araba % 48 EH % 10,75

B I Z BILBO 2002 Bizkaia % 20 EH % 4,84 2003 Bizkaia % 22 EH % 4,30 2004 Bizkaia % 22 EH % 4,30

2005 Araba % 70 EH % 9,94 2006 Araba % 42 EH % 4,19 2007 Araba % 26 EH % 2,15 2008 Araba % 28,57 EH % 0,63

2005 Bizkaia % 36 EH % 7,18 2006 Bizkaia % 17 EH % 3,91 2007 Bizkaia % 19,28 EH % 3,56 2008 Bizkaia % 24,11 EH % 4,29

I A Gainerako herriak 2002 Bizkaia % 80 EH % 19,13 2003 Bizkaia % 74 EH % 11,34 2004 Bizkaia % 78 EH % 15, 67 2005 Bizkaia % 34 EH % 12,85 2006 Bizkaia % 83 EH % 19,46 2007 Bizkaia % 80,72 EH % 14,89 2008 Bizkaia % 75,89 EH % 13,49

G I P U DONOSTIA 2002 Gipuzkoa % 31 EH % 12,04 2003 Gipuzkoa % 49 EH % 17,02 2004 Gipuzkoa % 46 EH % 11,52 2005 Gipuzkoa % 59 EH % 24,03 2006 Gipuzkoa % 46 EH % 14,90 2007 Gipuzkoa % 51,38 EH % 12,32 2008 Gipuzkoa % 24,81 EH % 7,86

O A Gainerako herriak 2002 Gipuzkoa % 69 EH % 26,45 2003 Gipuzkoa % 51 EH % 18,38 2004 Gipuzkoa % 54 EH % 10,75

N A F A IRUĂ‘EA 2002 Nafarroa % 79 EH % 23,02 2003 Nafarroa % 54 EH % 14,25 2004 Nafarroa % 27 EH % 4,30

2005 Gipuzkoa % 41 EH % 16,44 2006 Gipuzkoa % 54 EH % 17,32 2007 Gipuzkoa % 48,62 EH % 11,66 2008 Gipuzkoa % 75,19 EH % 23,81

2005 Nafarroa % 18 EH % 4,70 2006 Nafarroa % 57 EH % 19,65 2007 Nafarroa % 54,11 EH % 21,26 2008 Nafarroa % 64,79 EH % 22,78

IPAR EUSKAL HERRIA 2007 2008 EH % 11,75 EH % 13,17

O A Gainerako herriak 2002 Nafarroa % 22 EH % 6,49 2003 Nafarroa % 46 EH % 12,17 2004 Nafarroa % 73 EH % 15, 67 2005 Nafarroa % 82 EH % 20,06 2006 Nafarroa % 43 EH % 14,71 2007 Nafarroa % 45,89 EH % 18,03 2008 Nafarroa % 35,21 EH % 12,38

2.3. ESPEDIENTEEN IZAERA Ondoren aurkeztuko dugun taulan Behatokiak 2008 urtean zabaldu dituen espedienteen izaera zehaztu da: JATORRIA

MOTA

Herritarrek helarazitakoak

Kexak Zoriontzeak Izaera gabeak Kontsultak

Behatokiaren ekimenak

Aldez aurreko lana

KOPURUA 1172 1172 51 8 31 16

KASUAK OROTARA

1278

Kexei dagokienez, eta eremua kontuan hartuta, 2008an berriz ere eremu edo administrazio publikoekin lotura duten kexak nagusitu dira. Bideratutako kexen % 61 instituzio publikoen ingurukoak izan dira; % 39, aldiz, enpresa pribatuek eta zerbitzu-emaileek eragindako kexen urraketen ingurukoak. Ondoko grafikoan, azken urteetan erakunde pribatu eta publikoek jasotako kexen bilakaera jaso nahi izan dugu: 6. grafikoa: Bideratutako kexen bilakaera 2002-2008 urteetan, eremuaren arabera

70 60 50 40

% 62

% 60

% 59 % 49 % 51

% 38

% 40

% 61

% 58

% 54 % 46

% 42

% 41

% 39

30 20 10 0 2002

2003

2004

2005

PUBLIKOA

2006

PRIBATUA

2007

2008

2.4. “EUSKARAREN TELEFONOA” ZERBITZUAREN BIDEZ JASOTAKO DATUAK 2.4.1. KEXAK EREMU PUBLIKOAN Erakunde eta instituzio publikoei dagokienez, hona hemen 2008an herritarren kexak hartu dituzten erakundeak: ERAKUNDEA Frantziako Estatuko Administrazioa Espainiako Estatuko Administrazioa Legebiltzarrak Eusko Jaurlaritza Nafarroako Gobernua Arabako Foru Aldundia Bizkaiko Foru Aldundia Gipuzkoako Foru Aldundia Udalak Bestelakoak OROTARA

KOPURUA 52 124 5 128 128 137 3 12 26 223 3 713 713

Azpimarra duten espedienteek erantzuna jaso dute FRANTZIAKO ESTATUKO ADMINISTRAZIOA

52 kexa

Agence de l'Environnement et de la Maïtrise de l’Energie - ADEME 1006-2008

Kexa 1

Agence Nationale de l’Habitat – ANAH 1225-2008

Kexa 1

Assemblée Permanente des Chambres de Métiers 911-2008, 912-2008

2 kexa

Caisse Primaire d’Assurance Maladie de Bayonne - CPAM 979-2008

Kexa 1

Chambre de Commerce et d’Industrie 727-2008, 751-2008, 752-2008

3 kexa

Conseil Général des Pyrénées Atlantiques 416-2008, 420-2008, 800-2008, 913-2008

4 kexa

Conseil Régional d’Aquitaine 799-2008

Kexa 1

Institut National de la Statistique et des Études Économiques – INSEE 1223-2008

Kexa 1

L’office 64 de l’Habitat 475-2008, 488-2008, 489-2008, 490-2008, 507-2008

5 kexa

La Poste 422-2008, 500-2008, 749-2008, 750-2008

4 kexa

Ministère de l’Economie, de l’Industrie et de l’emploi . ANPE 487-2008, 501-2008

2 kexa

Ministère de la Santé. Etablissement Français du Sang 981-2008

Kexa 1

Ministère du Budget, des Comptes Publics et de la Fonction Publique 442-2008, 443-2008, 451-2008, 992-2008, 1004-2008, 758-2008, 759-2008, 760-2008

8 kexa

Societe Nationale des Chemins de Fer France - SNCF 17 kexa 436-2008, 448-2008, 449-2008, 452-2008, 453-2008, 454-2008, 498-2008, 510-2008, 633-2008, 754-2008, 767-2008, 798-2008, 855-2008, 1001-2008, 1114-2008, 1226-2008, 1229-2008 Syndicat Mixte pour l’Amenag. et l’Explotation de l’Aerodrome de Biarritz Anglet 666-2008

ESPAINIAKO ESTATUKO ADMINISTRAZIOA

Kexa 1

124 kexa

Botere Judizialaren Kontseilu Nagusia 9 kexa 93-25008, 162-2008, 163-2008, 171-2008, 172-2008, 365-2008, 572-2008, 573-2008, 121-2008 Fiscalía General del Estado 497-2008

Kexa 1

Instituto Nacional de la Seguridad Social 24 kexa 34-2008, 56-2008, 57-2008, 358-2008, 532-2008, 533-2008, 549-2008, 639-2008, 698-2008, 828-2008, 835-2008, 836-2008, 837-2008, 843-2008, 844-2008, 880-2008, 883-2008, 892-2008, 901-2008, 946-2008, 1107-2008, 1111-2008, 1254-2008, 1258-2008 Instituto Nacional de Empleo 179-2008, 558-2008, 559-2008, 574-2008, 705-2008, 820-2008, 821-2008, 1106-2008

8 kexa

Instituto Nacional de Estadística 200-2008, 201-2008, 481-2008, 482-2008

4 kexa

Ministerio de Agricultura, Pesca y Alimentación 108-2008

Kexa 1

Ministerio de Industria 1259-2008

Kexa 1

Ministerio de Justicia 53 kexa 7-2008, 9-2008, 10-2008, 11-2008, 12-2008, 13-2008, 68-2008, 79-2008, 89-2008, 90-2008, 92-2008, 94-2008, 95-2008, 99-2008, 101-2008, 102-2008, 103-2008, 105-2008, 106-2008, 128-2008, 130-2008, 144-2008, 173-2008, 175-2008, 190-2008, 191-2008, 223-2008, 224-2008, 226-2008, 227-2008, 251-2008, 254-2008, 268-2008, 283-2008, 284-2008, 300-2008, 306-2008, 309-2008, 315-2008, 320-2008, 538-2008, 548-2008, 575-2008, 591-2008, 638-2008, 670-2008, 693-2008, 704-2008, 725-2008, 830-2008, 891-2008, 895-2008, 1222-2008 Ministerio de la Presidencia 531-2008

Kexa 1

Ministerio del Interior 947-2008, 1014-2008, 1026-2008, 1180-2008

4 kexa

Ministerio del Interior. Polizia Zuzendaritza Nagusia 7 kexa 234-2008, 480-2008, 825-2008, 1089-2008, 1090-2008, 1093-2008, 1094-2008 Ministerio del Interior. Trafiko Zuzendaritza Nagusia 259-2008, 261-2008, 263-2008, 428-2008, 708-2008, 714-2008

6 kexa

CORREOS 15-2008, 528-2008, 613-2008

3 kexa

UNED 31-2008

Kexa 1

RADIO TELEVISIÓN ESPAÑOLA – RTVE 846-2008

Kexa 1

EUSKO JAURLARITZA

128 128 kexa

Lehendakaritza 589-2008

Kexa 1

Lehendakariordetza 1032-2008, 1095-2008

2 kexa

Bizkaiko Ordezkaritza 561-2008

Kexa 1

Etxebizitza eta Gizarte Gaietako Saila 288-2008, 318-2008, 319-2008, 457-2008

4 kexa

Garraio eta Herri Lan Saila 115-2008, 605-2008, 956-2008, 970-2008

4 kexa

Herrizaingo Saila. Ertzaintza 15 kexa 21-2008, 22-2008, 134-2008, 332-2008, 350-2008, 527-2008, 544-2008, 625-2008, 661-2008, 824-2008, 926-2008, 927-2008, 1029-2008, 1030-2008, 1232-2008 Hezkuntza, Unibertsitate eta Ikerketa Saila 11 kexa 88-2008, 110-2008, 152-2008, 338-2008, 357-2008, 546-2008, 547-2008, 829-2008, 865-2008, 879-2008, 1250-2008

Industria, Merkataritza eta Turismo Saila 303-2008, 560-2008, 576-2008, 603-2008

4 kexa

Ingurumen eta Lurralde Antolamendu Saila 264-2008, 999-2008

2 Kexa

Justizia, Lan eta Gizarte Segurantza Saila 35-2008, 269-2008, 600-2008, 964-2008

4 kexa

Kultura Saila 51-2008, 146-2008, 180-2008, 307-2008, 764-2008

5 kexa

Nekazaritza, Arrantza eta Elikadura Saila 100-2008

Kexa 1

Ogasun eta Herri Administrazio Saila 285-2008, 621-2008, 652-2008

3 kexa

Osasun Saila. OSAKIDETZA 34 kexa 6-2008, 18-2008, 24-2008, 81-2008, 82-2008, 83-2008, 84-2008, 85-2008, 86-2008, 111-2008, 114-2008, 189-2008, 271-2008, 272-2008, 273-2008, 274-2008, 277-2008, 286-2008, 333-2008, 361-2008, 484-2008, 486-2008, 1015-2008, 1016-2008, 1017-2008, 1036-2008, 1037-2008, 1071-2008, 1092-2008, 1149-2008, 1150-2008, 1235-2008, 1252-2008, 1257-2008 Euskal Herriko Unibertsitatea. EHU 13 kexa 67-2008, 349-2008, 462-2008, 468-2008, 469-2008, 545-2008, 592-2008, 607-2008, 614-2008, 731-2008, 878-2008, 923-2008, 1088-2008 EHU – UDAKO IKASTAROAK 550-2008, 551-2008, 814-2008

3 kexa

Euskal Irrati Telebista. EITB 12 kexa 178-2008, 232-2008, 391-2008, 392-2008, 423-2008, 425-2008, 813-2008, 818-2008, 899-2008, 928-2008, 935-2008, 944-2008 EUSKOTREN 204-2008, 831-2008, 1207-2008

3 kexa

EGAILAN 471-2008, 748-2008

Kexa 1

VISESA 870-2008

Kexa 1

Industriaren Sustapen eta Eraldaketarako Baltzua – SPRI 483-2008, 597-2008

2 kexa

HOBETUZ fundazioa 784-2008

Kexa 1

NAFARROAKO GOBERNUA

137 137 kexa

Lehendakaritza, Justizia eta Barne Departamentua 17 kexa 23-2008, 96-2008, 126-2008, 262-2008, 330-2008, 331-2008, 380-2008, 407-2008, 459-2008, 460-2008, 554-2008, 694-2008, 847-2008, 959-2008, 1034-2008, 1044-2008, 1186-2008 Berrikuntza, Enpresa eta Enplegu Departamentua 344-2008

Kexa 1

Ekonomia eta Ogasun Departamentua 14 kexa 49-2008, 50-2008, 258-2008, 270-2008, 291-2008, 335-2008, 337-2008, 345-2008, 351-2008, 376-2008, 377-2008, 378-2008, 602-2008, 819-2008 Familia, Gazteria, Kirol Eta Gizarte Gaietako Departamentua 65-2008, 809-2008, 857-2008, 945-2008, 958-2008, 963-2008

6 kexa

Herrilan, Garraio eta Komunikazioen Departamentua 17 kexa 161-2008, 246-2008, 253-2008, 282-2008, 293-2008, 313-2008, 314-2008, 316-2008, 317-2008, 334-2008, 336-2008, 347-2008, 348-2008, 491-2008, 656-2008, 688-2008, 960-2008 Hezkuntza Departamentua 9 kexa 63-2008, 74-2008, 131-2008, 132-2008, 137-2008, 543-2008, 651-2008, 657-2008, 877-2008 Ingurumena, Lurraldearen Antolamendu eta Etxebizitza Departamentua 37-2008

Kexa 1

Kultura eta Turismo Departamentua 12 kexa 69-2008, 107-2008, 275-2008, 280-2008, 281-2008, 368-2008, 404-2008, 410-2008, 529-2008, 535-2008, 808-2008, 1183-2008 Osasun departamentua. OSASUNBIDEA 51 kexa 47-2008, 48-2008, 98-2008, 104-2008, 118-2008, 135-2008, 217-2008, 229-2008, 230-2008, 252-2008, 297-2008, 298-2008, 299-2008, 341-2008, 366-2008, 536-2008, 566-2008, 567-2008, 609-2008, 610-2008, 611-2008, 612-2008, 699-2008, 707-2008, 780-2008, 782-2008, 815-2008, 833-2008, 841-2008, 842-2008, 874-2008, 875-2008, 882-2008, 903-2008, 916-2008, 924-2008, 932-2008, 943-2008, 961-2008, 965-2008, 997-2008, 998-2008, 1021-2008, 1053-2008, 1054-2008, 1187-2008, 1188-2008, 1189-2008, 1190-2008, 1191-2008, 1243-2008 AUDENASA 125-2008, 941-2008

2 kexa

BALUARTE Jauregia

3 kexa

1-2008, 2-2008, 1163-2008 TRACASA. Trabajos Catastrales SA 840-2008, 1020-2008

2 kexa

NUP â€“ Nafarroako Unibertsitate Publikoa 257-2008, 534-2008

2 kexa

LEGEBILTZARRAK / BATZAR NAGUSIAK

5 kexa

Eusko Legebiltzarra. Herri Kontuen Euskal Epaitegia 1018-2008, 1109-2008, 1255-2008

3 kexa

Arabako Biltzar Nagusiak 858-2008

Kexa 1

Gipuzkoako Batzar Nagusiak 834-2008

Kexa 1

ARABAKO FORU ALDUNDIA

3 kexa

Herrilan eta Garraio Zerbitzuen Saila 577-2008, 1087-2008

2 kexa

Euskara, Kultura eta Kirol Saila 17-2008,

Kexa 1

BIZKAIKO FORU ALDUNDIA

12 kexa

Herri Lan Saila 972-2008, 973-2008, 1233-2008

4 kexa

Kultura Saila 221-200, 700-2008, 701-2008

3 kexa

Ogasun eta Finantzen Saila 302-2008, 359-2008, 360-2008, 1246-2008

4 kexa

Udal Harremanak eta Herri Administrazioa Saila 53-2008

Kexa 1

BILBAO EXHIBITION CENTRE. BEC 355-208

Kexa 1

GIPUZKOAKO FORU ALDUNDIA

26 kexa

Garapen Iraunkorreko Departamentua 455-2008, 456-2008, 461-2008, 476-2008, 571-2008

5 kexa

Kirolak eta Kanpo Ekintzak Departamentua 1231-2008

Kexa 1

Mugikortasuna eta lurralde antolamendua Departamentua 869-2008

Kexa 1

Ogasun eta Finantza Departamentua 287-2008, 593-2008

2 kexa

BIDEGI – BIDELAN 205-2008, 206-2008, 207-2008, 208-2008, 209-2008, 210-2008, 579-2008

7 kexa

Kursaal 194-2008

Kexa 1

Tabakalera Kultur Fabrika 1202-2008

Kexa 1

IZFE – INFORMATIKA ZERBITZUEN FORU ELARTEA 620-2008, 622-2008, 623-2008, 624-2008, 703-2008, 884-2008, 885-2008, 1182-2008

8 kexa

ARABAKO UDALAK

23 kexa

Gasteizko Udala 117-2008, 374-2008, 563-2008, 564-2008, 773-2008, 1052-2008, 1105-2008

7 kexa

Añanako Udala 1221-2008

Kexa 1

Aramaioko Udala 1205-2008

Kexa 1

Armiñongo Udala 1214-2008

Kexa 1

Arratzu – Ubarrundia 642-2008

Kexa 1

Berantevillako Udala 1217-2008

Kexa 1

Erriberabeitiko Udala 1218-2008

Kexa 1

Erreberagoitiko Udala 1219-2008

Kexa 1

Iruña – Okako Udala 1208-2008, 1209-2008

2 kexa

Kuartangoko Udala 1220-2008

Kexa 1

Lantarongo Udala 1215-2008

Kexa 1

Laudioko Udala 58-2008

Kexa 1

Legutioko Udala 861-2008

Kexa 1

Zanbranako Udala 1216-2008

Kexa 1

Zigoitiko Udala 950-2008, 966-2008

2 kexa

BIZKAIKO UDALAK

43 kexa

Bilboko Udala 12 kexa 156-2008, 289-2008, 325-2008, 326-2008, 537-2008, 581-2008, 582-2008, 583-2008, 584-2008, 822-2008, 823-2008, 1022-2008 Abadi単oko Udala 199-2008

Kexa 1

Abanto-Zierbenako Udala 16-2008

Kexa 1

Amorebieta-Etxanoko Udala 153-2008

Kexa 1

Balmasedako Udala 1033-2008

Kexa 1

Barakaldoko Udala 198-2008

Kexa 1

Berrizko Udala 939-2008, 1212-2008

2 kexa

Derioko Udala 741-2008, 742-2008

2 kexa

Durangoko Udala 238-2008, 717-2008, 976-2008, 1230-2008, 1234-2008

5 kexa

Foruko Udala 562-2008

Kexa 1

Getxoko Udala 26-2008, 72-2008, 80-2008, 641-2008

4 kexa

Iurretako Udala 860-2008

Kexa 1

Portugaleteko Udala 11 kexa 112-2008, 183-2008, 237-2008, 388-2008, 400-2008, 411-2008, 426-2008, 427-2008, 463-2008, 464-2008, 470-2008

GIPUZKOAKO UDALAK

34 kexa

Donostiako Udala 28 kexa 25-2008, 54-2008, 203-2008, 231-2008, 328-2008, 485-2008, 595-2008, 645-2008, 646-2008, 790-2008, 811-2008, 812-2008, 848-2008, 871-2008, 872-2008, 873-2008, 894-2008, 917-2008, 930-2008, 931-2008, 934-2008, 936-2008, 937-2008, 949-2008, 994-2008, 1024-2008, 1070-2008,1203-2008 Oarsoaldea Garapen Agentzia 424-2008

Kexa 1

Andoaingo Udala 233-2008, 1201-2008

2 kexa

Eibarko Udala 1238-2008

Kexa 1

Errenteria-Oreretako Udala 127-2008

Kexa 1

Pasaiako Udala 27-2008

Kexa 1

LAPURDIKO UDALAK

59 kexa

Baionako Herriko Etxea 18 kexa 415-2008, 630-2008, 631-2008, 632-2008, 761-2008, 803-2008, 914-2008, 980-2008, 982-2008, 984-2008, 986-2008, 991-2008, 1003-2008, 1005-2008, 1007-2008, 1010-2008, 1013-2008, 1227-2008 Donibane Lohizuneko Herriko Etxea 14 kexa 401-2008, 413-2008, 421-2008, 502-2008, 503-2008, 504-2008, 505-2008, 512-2008, 524-2008, 525-2008, 770-2008, 850-2008, 864-2008, 1237-2008 Hendaiako Herriko Etxea 434-2008, 769-2008

2 kexa

Kanboko Herriko Etxea 1008-2008

Kexa 1

Miarritzeko Herriko Etxea 8 kexa 435-2008, 446-2008, 508-2008, 526-2008, 619-2008, 667-2008, 668-2008, 728-2008 Senpereko Herriko Etxea 517-2008, 518-2008, 519-2008, 520-2008, 521-2008, 522-2008, 523-2008

7 kexa

Urru単ako Herriko Etxea 432-2008

Kexa 1

Uztaritzeko Herriko Etxea 418-2008, 438-2008, 1224-2008

3 kexa

Ziburuko Herriko Etxea 414-2008, 419-2008, 433-2008, 473-2008

4 kexa

Zuraideko Udala 511-2008

Kexa 1

NAFARROAKO UDALAK

64 kexa

Iru単eko Udala 42 kexa 29-2008, 30-2008, 32-2008, 33-2008, 38-2008, 39-2008, 40-2008, 41-2008, 42-2008, 43-2008, 44-2008, 45-2008, 46-2008, 119-2008, 174-2008, 245-2008, 279-2008, 305-2008, 339-2008, 369-2008, 370-2008, 371-2008, 372-2008, 373-2008, 406-2008, 408-2008, 409-2008, 495-2008, 553-2008, 555-2008, 556-2008, 557-2008, 565-2008, 616-2008, 617-2008, 804-2008, 996-2008, 1164-2008, 1165-2008, 1178-2008, 1181-2008, 1213-2008 Iru単erriko Mankomunitatea 379-2008

Kexa 1

Sakanako Mankomunitatea 342-2008, 343-2008

2 kexa

Agoizko Udala 367-2008

Kexa 1

Arakilgo Udala 816-2008

Kexa 1

Atarrabiako Udala 260-2008

Kexa 1

Bara単aingo Udala 73-2008, 781-2008

2 kexa

Baztango Udala 530-2008

Kexa 1

Berriozarko Udala 832-2008

Kexa 1

Burlatako Udala 662-2008, 663-2008, 709-2008, 795-2008, 1173-2008, 1174-2008

6 kexa

Erriberriko Udala 807-2008

Kexa 1

Etxarri-Aranazko Udala 219-2008, 1019-2008

2 kexa

Ihabarko Kontzejua 64-2008, 139-2008

Kexa 1

Uharte-Arakilgo Udala 458-2008

Kexa 1

BESTELAKOAK

3 kexa

EUDEL 975-2008, 1045-2008, 1256-2008

3 kexa

2.4.2. KEXAK EREMU PRIBATUAN Erakunde pribatuei dagokienez, hona hemen 2008an herritarren kexak hartu dituzten alorrak edo esparruak: EREMUA Interes orokorreko zerbitzuak Merkataritza gune handiak, kateak denda erraldoiak Aisialdia Aseguruak eta finantzak Mundu asoziatiboa Elikadura eta ostalaritza Profesionalak, Profesionalak, zerbitzuak zerbitzuak eta merkataritza txikia OROTARA

KOPURUA 82 141 141 66 41 37 28 61 457 457

Jarrian, esparru bakoitzean zabaldu diren kexen espedienteak jaso dira: INTERES OROKORREKO ZERBITZUAK KOMUNIKAZIO-ENPRESAK BOUYGES TELECOM EKINTZA PHONE EROSKI MÓVIL EUSKALTEL MOVISTAR ORANGE TELEFONICA

82 KEXA 30 kexa

YOIGO VODAFONE

417-2008 138-2008 1073-2008, 1241-2008, 1248-2008, 1262-2008 55-2008, 266-2008, 276-2008, 718-2008, 736-2008, 1251-2008 248-2008, 362-2008, 363-2008, 783-2008 375-2008, 660-2008 247-2008, 364-2008, 697-2008, 702-2008, 898-2008, 925-2008, 1247-2008 1261-2008 477-2008, 1028-2008, 1240-2008, 1249-2008

ENERGIA HORNITZAILEAK BEROFIL IBERDROLA NATURGAS ENERGIA REPSOL YPF SENPEREKO GASOLINDEGIA

1192-2008 244-2008, 608-2008, 933-2008, 1260-2008 346-2008, 948-2008 465-2008, 1206-2008 506-2008

OSASUNGINTZA CLÍNICA BAVIERA POLYCLINIQUE AGUILERA VITAL DENT

5-2008, 14-2008, 541-2008 768-2008 186-2008, 1138-2008

HEZKUNTZA CCC CEI – FORMACIÓN CORAZÓN MUNDAIN IKASTETXEA DEUSTUKO UNIBERTSITATEA IMAGINE ENGLISH SCHOOL LABAYRU IKASTEGIA SAGRADO CORAZÓN IKASTETXEA

921-2008 157-2008, 176-2008, 902-2008 329-2008 1086-2008 256-2008 826-52008, 827-2008 1143-2008

10 kexa

6 kexa

10kexa 10kexa

GARRAIOBIDEAK ETA GARRAIO-ENPRESAK 26 kexa ACCIONA APARKALEKUAK 59-2008, 552-2008 APARCAMIENTOS DE BILBAO 170-2008 ASF 514-2008 BILBAO AIR 52-2008, 747-2008, 1167-2008, 1168-2008, 1169-2008 CINTRA PARKING 684-2008 CLICKAIR AIRLINES 734-2008, 786-2008 CENTRO DE TRANSPORTE VITORIA 1171-2008 JOLASKI SL 680-2008 L’HENDAYAIS 673-2008 LA NAVIRE MARIE LOUISE 672-2008 METRO BILBAO 240-2008, 1253-2008 NORDYET 805-2008 PARKING ARENAL 683-2008 PARK. DE LA AUDIENCIA (IRUÑEA) 304-2008 TÜV RHEINLAND 678-2008 UNIPORT BILBAO 1172-2008 VINCI PARK 669-2008 VUELING AIRLINES 719-2008 ZAISA 1170-2008

MERKATARITZA-GUNE HANDIAK, KATEAK, DENDA ERRALDOIAK AKI ALCAMPO

ALMACENES DEL HOGAR BRICO CENTRO CARREFOUR

CONFORAMA CORETFIEL DECATHLON DECOMOBEL DECORAMA DISTER REKALDE KIT E.LECLERC EL CORTE INGLES EROSKI EUSKADI-DECO EUSKOAUTO TOYOTA FEU VERT FORUM GALERIES LAFAYETTE GRAND OPTICAL ICENTER IKEA KIABI LEROY MERLIN LIDL MASTER CADENA MERKAL CALZADOS MERKA MUEBLE MEDIA MARKT

142 KEXA

386-2008, 1048-2008, 1049-2008, 1074-2008, 1075-2008, 1098-2008, 1099-2008, 1119-2008, 1120-2008 60-2008, 61-2008, 954-2008, 955-2008, 1040-2008, 1041-2008, 1064-2008, 1065-2008, 1076-2008, 1077-2008, 1103-2008, 1121-2008 168-2008, 862-2008 1062-2008, 1063-2008, 1078-2008, 1079-2008 679-2008, 889-2008, 952-2008, 953-2008, 968-2008, 1038-2008, 1039-2008, 1050-2008, 1051-5008, 1068-2008, 1069-2008, 1080-2008, 1081-2008, 1096-2008, 1100-2008, 1101-2008, 1122-2008, 1175-2008 292-2008, 692-2008 596-2008 474-2008, 720-2008, 852-2008, 1009-2008, 1113-2008 1115-2008, 1116-2008, 1131-2008 967-2008 993-2008, 167-2008, 197-2008, 294-2008, 394-2008, 691-2008, 888-2008, 1072-2008, 1176-2008, 1177-2008 890-2008 466-2008, 467-2008, 674-2008, 715-2008, 900-2008, 1204-2008, 1210-2008 1117-2008 478-2008 196-2008, 721-2008, 740-2008, 863-2008 995-2008 985-2008 907-2008, 908-2008 395-2008 724-2008, 729-2008, 1108-2008 654-2008, 655-2008, 969-2008, 1046-2008, 1047-2008, 1058-2008, 1184-2008 3-2008, 429-2009, 690-2008, 1185-2008 399-2008 195-2008, 1134-2008 1132-2008 686-2008 164-2008, 396-2008, 685-2008, 887-2008, 1027-2008, 1042-2008, 1043-2008, 1066-2008, 1067-2008, 1083-2008, 1084-2008, 1104-2008

MENAJE DEL HOGAR MOBLERONE MUEBLES REY MULTIÓPTICAS MUNDOMUEBLE NORAUTO OMNIA MOTOR ORPI PC CITY PEUGEOT PIRELLI PRIMARK SALTOKI SCHLECKER STRADIVARIUS TABERNA OKINDEGIAK THE SINGULAR KITCHEN TODOSOL TELESOLARIUM TOYS “R” US TUCO

311-2008 1158-2008 1153-2008 393-2008 340-2008 1155-2008 187-2008 440-2008 222-2008 296-2008 188-2008 730-2008 653-2008 165-2008, 398-5008, 689-2008 712-2008 1057-2008 1159-2008 1157-2008 312-2008 886-2008, 1060-2008, 1061-2008, 1085-2008

AISIALDIA AISIALDIA AISIA HOTELES CAVALIA CIRCO HOLIDAY EROSKI BIDAIAK GOLEM ZINEMAK IZTURITZE - OTSOZELAIKO HARPEAK LA PERLA TALASOTERAPIA OIHANA, LE PARC D’AVENTURES SENDA VIVA SILVERSPACE ANIMATION STUDIOS TRAVEL CLUB TXIKI PARK TURNASOL VIAJES URTUBI GAZTELUA VEFA TRAVEL VIAJES PASATIEMPOS VIAJES LORETO

585-2008, 586-2008, 587-5008, 588-2008 479-2008 141-2008, 123-2008 384-2008, 681-2008, 682-2008 472-2008, 906-2008 356-2008 627-2008 942-2008 192-2008 716-2008 1025-2008 542-2008 671-2008 1118-2008 1195-2008 1194-2008

KIROLA AEDONA ARIEN LUZIEN BIDEZABAL ATLETISMO TALDEA CENTRE DE YOGA DONIBANE KIROL ELKARTEA EIBAR KIROL ELKARTEA EUSKAL GIMNASTIKA FEDERAZIOA FORTUNA KIROL ELKARTEA GIMNASIO ALZA LABAT GANADERÍA NAFARROAKO ESKUBALOI FEDER. NAFARROAKO FUTBOL FEDERAZ. PORTALND SAN ANTONIO REAL CLUB DE TENIS SURYA YOGA

788-2008, 789-2008 499-2008 181-2008 1011-2008 570-2008 938-2008 1179-2008 763-2008 598-2008 516-2008 383-2008, 569-2008 765-2008, 766-2008 381-2008, 382-2008 594-2008 1144-2008

KULTURA ACADEMIE CHOREOGRAPIHQUE DES BALLETS BAYONNAIES BAIONAKO EUSKAL MUSEOA BALEUKO EIHARTZE KULTUR ELKARTEA

66 KEXA 23 kexa

19 kexa

15 kexa 802-2008 990-2008 1242-2008 450-2008

DONOSTIAKO NAZIOARTEKO ZINEMALDIA ENTRÁCTES ORGANISATIONS FESTIVAL CINE PAMPLONA GUIARTE SERV. TURÍSTICOS JEAN VIER EKOMUSEOA SCÈNE NATIONALE BAYONNE-SUDAQUITAIN THÉATRE DU VERSANT

810-2008, 978-2008 628-2008, 801-2008 896-2008, 897-2008 806-2008 695-2008 849-2008, 856-2008 515-2008

ARGITALPENAK HEDABIDEAK CANAL SAT COTEBASQUE.NET DEIA DIARIO DE NOTICIAS DE ÁLAVA HERRI IRRATIA QUE BILBAO ASEGURUAK ETA FINANTZAK ASEGURU-ETXEAK ANDECAM GEROA BGAE GRUPO MGO JAKIN AIRA LAGUN ARO MUTUALIA FINANTZAK BANCO BILBAO VIZCAYA ARGENTARIA - BBVA BANCO SANTANDER BILBAO BIZKAIA KUTXA - BBK BNP PARIBAS CAIXA CATALUNYA CRÉDIT AGRICOLE CRÉDIT SERVICES EUSKADIKO KUTXA GIPUZKOA DONOSTIA KUTXA ING DIRECT LA CAIXA NAFARROAKO KUTXA NAFARROAKO RURAL KUTXA

MUGIMENDU ASOZIATIBOA MUNDU ASOZIATIBOA ALDARTE ASIMA. ASOC. SOCIOCUL. INQUIETUDES MUJER ACTUAL ASOC. ESPAÑOLA DE FUNDACIONES ASSOC. ARTISTES AQUITAINE BARAKALDO NATURALA HER. PLAT. BIZKAIKO ODOL EMALEEN ELK. CLUB MARKETING NAVARRA EUSKADIKO LOGOPEDEN ELKARTEA FUND. LABORAL DE LA CONSTRUC. GASTEIZ ON GURUTZE GORRIA JATA-ONDO URIBEKO LANDA GARAPEN ELKARTEA LES AMIS DU JARDIN BOTANIQUE SOCIEDAD CANINA NAVARRA

0 kexa 9 kexa 1228-2008 431-2008,439-2008, 509-2008, 629-2008 776-2008 904-2008 324-2008 797-2008 41 KEXA 11 kexa kexa 441-2008 794-2008 242-2008, 308-2008, 615-2008 1139-2008, 1140-2008 496-2008, 774-2008, 957-2008 145-2008 30 kexa 710-2008 1156-2008 353-2008, 777-2008 412-2008 868-2008 444-2008, 753-2008, 772-2008 214-2008, 1127-2008 142-2008, 618-2008, 1035-2008, 1055-2008 239-2008, 321-2008, 322-2008, 323-2008, 771-2008 722-2008 1056-2008 66-2008, 387-2008, 402-2008, 403-2008, 845-2008 918-2008, 919-2008, 920-2008

37 KEXA 19 kexa 143-2008 405-2008 148-2008, 637-2008, 859-2008, 876-2008 437-2008 1200-2008 922-2008 295-2008 243-2008 636-2008 236-2008 182-2008 250-2008 430-2008 737-2008, 738-2008

+DENDA, DURANGO ETA IURRETAKO DENDARIEN ELKAR.

1244-2008

MUGIMENDU SOZIOPOLITIKOAK EUZKO ALDERDI JELTZALEA – EAJ NAFARROAKO EZKER BATUA PARTIDO SOCIALISTA DE EUSKADI – EUSKADIKO EZKERRA - PSE-EE PAR. SOCIALISTA DE NAVARRA - PSN UNION DEL PUEBLO NAVARRO - UPN

18 kexa 160-2008, 213-2008, 940-2008 159-2008 109-2008, 147-2008, 154-2008, 155-2008, 211-2008, 647-2008, 648-2008, 649-2008, 713-2008 4-2008, 149-2008, 150-2008, 151-2008, 212-2008

ERLIJIOA

0 kexa

ELIKADURA ETA OSTALARITZA ELIKADURA CASA CHAVES IDIAZABAL GAZTAK GOSHUA INSTITUTO INNOVACARNE LA CAVE GILLACOISE ORDO-ZELAI SAGARDOAK TERNERA DE NAVARRA

28 KEXA 9 kexa 974-2008 746-2008 675-2008, 676-2008 492-2008, 493-2008 513-2008 599-2008 494-2008

OSTALARITZA AINTZIRA PIZZERIA ANARRI TABERNA ARANTZAZUKO HOTELA BEOLA OSTATUA HONDARRIBIKO BATZOKIA IKEA FOOD ILMC PIZZAS LE MADRID LO MEJOR DE LA GASTRONOMÍA MAISONNAVE HOTELA NH VILLA DE BILBAO PIZZA HUT TELEPIZZA

854-2008, 905-2008 601-2008 929-2008 791-208, 792-2008 354-2008 732-2008, 733-2008 626-2008 664-2008, 665-2008 1166-2008 327-2008 881-2008 310-2008 166-2008, 397-2008, 1141-2008

19 kexa

PROFESIONALAK, ZERBITZUAK ETA MEKATARITZA TXIKIA PROFESIONALAK ETA ZERBITZUAK ALBA LIMPIEZAS 169-2008 ASFI SERVICIOS INTEGRALES 389-2008, 796-2008, 988-2008 BULTZ – LAN CONSULTING 265-2008 BZ DISTRIBUCIÓN 70-2008 CARMEN INMOBILIER 915-2008 CIRAUNZA ERAIKINAK 778-2008 COMERCIAL CAMPOS 987-2008 DINA 723-2008 ERA INMOBILIER 983-2008 EUSKALIT 793-2008 FAGOR 249-2008 FONTANERÍA, CALEFACCIÓN Y GAS 129-2008, 687-2008 BELAGUA GARMIN 909-2008, 910-2008 GESVYF 133-2008 IGAN 255-2008 IKAI 743-2008 INOXIBAR 659-2008 IRUÑA MOTOR 677-2008 JACAR INPERM. Y AISLAM. 962-2008 KOPY LEKU 867-2008 KSA GESTIÓN 1160-2008

61 KEXA 41 kexa

MAVI POST MUR PROTECT NTRA. SRA. BEGOÑA EHORZTETXEA ORBEA PACT - EUSKAL HERRIKO CDHAR EGOITZA ETA GARAPENA PAGES JAUNES RICOH SERGAFINCAS TALLER DE SOCIOLOGÍA VUL COMUNICACIÓN ZARAZ ZORELOR MERKATARITZA TXIKIA BALI-LOUNGE EL ALMACÉN DEL DESCANSO HIPERSOFÁ IDEAL JANTZI-DENDA INAC JB, SISTEMAS PROTEC. SOLAR JOSTA MENDI JOYERÍA ZULUAGA L’AS DE CAROTTE LAPITXURI BENTA LOREZTIA MARIGORRI MUEBLES-SOFÁS-COLCHONES TRIP

136-2008 1154-2008 643-2008, 644-2008 640-2008 755-2008, 756-2008, 757-2008 447-2008 568-2008, 817-2008 124-2008 177-2008 1239-2008 225-2008 580-2008 20 kexa 1142-2008 1123-2008, 1124-2008, 1145-2008, 1146-2008 1148-2008 218-2008 539-2008 1151-2008 1152-2008 36-2008 1002-2008 696-2008 1012-2008 1137-2008 1125-2008, 1126-2008, 1147-2008 216-2008, 1128-2008

2.4.3. ZORIONTZE EDO NABARMENTZE POSITIBOAK Aurreko urteetan bezalaxe, herritarrek zoriondu nahi izan dituzte hainbat enpresak beren hizkuntza-eskubideak bermatzearren agertu dituzten jarrerak. 2008 urtean zoriontzeen zioak arras desberdinak izan dira: publizitatea euskaraz egotea, zerbitzua euskaraz ematea, errotulazioan euskara lehenestea, etiketak euskaraz ere egotea etab. Behatokiaren aldetik ere zoriondu nahi ditugu herritarren eskubideak bermatzeko urrats eraginkorrak ematen dituzten enpresak eta zerbitzuemaileak. Jarraian, 2008 zoriontzeak edo txalotzeak jaso dituzten enpresak eta zergatiak azaltzeko taula osatu dugu: Erakundea

Espedientea

NAFARROAKO KUTXA

62-2008

EROSKI EROSKI

71-2008

Arrazoia Leizarragaren bibliaren eskaintzaz informatzeko. eskutitza euskara hutsean dago. Urtarrilaren 10etik 26era bitarteko eskaintzen berri ematen duen publizitate-liburuxka banatu du Iruñerriko postontzietan. Informazio guztia euskaraz eta lehenetsita dago. Gaztelaniaz eta euskaraz jarri du etxe bateko atarian ur-kontagailuak irakurtzera noiz agertuko diren adierazten duen oharra.

ISTA. METERING SERVICES 113-2008

Erakundea

Espedientea

NETTO

140-2008

NAFARROAKO EZKER BATUA

158-2008

KILI KILI

184-2008

PLANYCOP

267-2008

EROSKI

278-2008

EROSKI – CONSUMER ALDIZKARIA ALDIZKARIA

352-2008

CRÉDIT AGRICOLE

445-2008

S.A.T. AMAIUR

540-2008

ZUGASTI HOGAR

578-2008

BOLSOS BOX

590-2008

EROSKI

604-2008

LA GAITA

606-2008

GARAIA

650-2008

MAÑERUKO JAI BATZORDEA BATZORDEA

658-2008

COOPERATIVA SAN ALBERTO MAGNO

711-2008

ISTURITZE ETA OTSOZELAIKO HARPEAK

726-2008

CLÍNICA BAVIERA

735-2008

DASTATZEN HARAGIAK

739-2008

IVEP – ACADEMIA

744-2008

Arrazoia Otsailaren erdialdean jasotako Gure bezeroak Txerri Aparta Ziurtatuarekin sarituko ditugu izeneko eskuorrian eta 2007ko urte bukaerako bonuaren berri ematen duen publizitate-gutunean informazioa euskaraz dago. Martxoaren 9ko hauteskundeak direla eta igorritako publizitatearen gutunazala, Diputatuen kongresurako hauteskundeetan parte hartzeko bozka-papera eta gutunazala euskaraz ere idatziak daude. Martxoaren 9an haurrarekin joan ziren. Langile guztiak euskaldunak ziren eta hizkuntza-paisaia ele bietan zegoen. Haurrak euskaraz bazekien galdetu zieten harrera-lekuan eta baietz erantzundakoan, kolore berdea zuen pegatina bat jarri zioten bizkarrean. Horrela zaintzaileek haur euskaldunak identifikatzen dituzte eta euskaraz egiten diete. Fotokopiekin batera ematen dituen karpetetan euskaraz ere ematen du eskaintzen dituen zerbitzuen berri. Mezu bat bidali zuen contacto@eroski.es helbidera, eta honako ohar hau jaso zuen: Mila esker gurekin harremanetan jartzeagatik. Epe laburrean Eroskiren berriak jasoko duzu'. CONSUMER aldizkaria euskara hutsean argitaratu dute. Senpereko bulegoko langileetako batengandik zerbitzua euskaraz jaso daiteke. Baztan gaztaren paperean informazio guztia euskaraz dago. Altzako Zugasti-Hogar saltokiak euskaraz eta gaztelaniaz argitaratu du udako merkealdien berri ematen duen publizitate-orria Herritarrak Donostiako BOLSOS BOX dendan erositako oparia jaso zuen eta etiketa gaztelaniaz, frantsesez, ingelesez eta euskaraz idatzita zegoen. Uztailaren 28an Irungo etxeetan banatu zuen publizitate-aldizkarian produktuen iragarkiak euskaraz eta gaztelaniaz ageri ziren. Pizzeriara joan denekoetan, zerbitzariari euskaraz eginez gero, karta euskara hutsean luzatu diote. LUR GARAIA markako frijitzeko piperrak erosi ditu herritarrak. Poltsan datozen ia datu guztiak hizkuntza bietan dakartza, hots gaztelaniaz eta euskaraz. Jaiak antolatzeko deialdia euskaraz eta gaztelaniaz idatzi du. Iruñeko Donibane auzoko Martin Azpilkueta 11 eta 13 atarien artean dagoen pasabidean paratutako kartelak euskaraz ere daude. Abuztuaren 7an, Manantial - Grottes d’Isturitz izeneko mezu elektronikoa jaso zuen. Informazioa euskaraz ere agertzen zen. Donostiako Clínica Bavierak irudi korporatiboa euskara ageri du nabarmen: Europako oftalmologia erakundea. Kamioiaren irudi korporatiboa euskaraz dute. Valentziako IVEP ikastegiak web orria euskaraz ere badu: http://infoplus.qdq.com/ivep/ek/index.htm

Erakundea

Espedientea

TXORITXORI-ERROTA GAZTAK

745-2008

TXINGUDI SURF ESKOLA

762-2008

ACUÑA ERAIKUNTZAK

775-2008

UDC ROCHAPEA

787-2008

BAIGURA BASE DE LOISIRS

851-2008

LE JOURNAL DU PAYS BASQUE

853-2008

EROSKI

893-2008

SAGARLAN S.L.

1000-2008

A-METZ BARNE DISEINUA DISEINUA

1023-2008

KIABI

1059-2008

LONDON SCHOOL LANGUAGE

1082-2008

TXOPINONDO SAGARDOTEGIA

1097-2008

ALCAMPO

1102-2008

SARAKO HERRIKO ETXEA

1110-2008

SARAKO HERRIKO ETXEA

1112-2008

IRAOLA ATEAK

1129-2008

STOCK OARSO

1130-2008

ASKABIDE

1133-2008

GAES

1135-2008

GAES

1136-2008

NAFARROAKO RURAL KUTXA

1161-2008

Arrazoia Arrazoia Urkiolako Txori Errota gaztaren ekoizleek euskara lehenetsi dute etiketan. Abuztuaren 14an euskaraz jaso zuten ikastaroa. Surf-eskolaren komunikazioetan (fitxak, eskuorriak etab.) euskara lehenesten da, webgunean bezalaxe. Acuña enpresak Altzako Leosineta kalean jarritako oharrek behar bezala zaintzen dute euskararekiko oreka UDC ROCHAPEAk 2008-2009 ikasturterako antolatu dituen jardueren berri emanez bazkideari bidali dion informazio guztia ele bietan dago, euskaraz eta gaztelaniaz. Lehen ez zen beti horrela izaten. Lekornen kokatua den aisialdi guneak bere jarduerak aurkezteko zabaldu eskuorrian informazioa euskaraz ere dator. Publizitatea kontratatzerakoan faktura euskaraz edo gutxienez bi hizkuntzetan igortzeko galdegin zien, eta euskaraz igorri zioten. Urriaren 1etik 25era bitarteko eskaintzen berri emateko Barañaingo postontzietan banatu zuen publizitate-aldizkaria guztiz ele bietan dago. Usurbilgo Sagarlan SL enpresaren SAGARKI sagar dultze naturala produktuaren bilgarrian datuak euskaraz ageri dira. Denda zabalduko dute laster Durangon. Bada, bertako errotuluak euskara hutsean ipini dituzte, baita laster zabalduko dutela dioten kartelak ere. Abuztuko, iraileko eta urriko eskaintzei buruzko hiru publizitate aldizkari banatu ditu Oiartzungo etxeetan. Bada, euskara hutsean idatziak daude. Urtarriletik azarora bitartean Oiartzungo etxeetan banatu dituen eskuorrietan informazioa euskaraz dator. Ekainean Oiartzungo etxeetan eskaintzei buruz banatu publizitate-aldizkaria gaztelania hutsean idatzia dago. Euskal Produktuak izeneko publizitate-aldizkaria ele bietan idatzia dago. Azaroaren 12an Herriko Etxean langileak harrera euskaraz egin dio. Herriko etxeko seinaletika ele bietan da. Oiartzungo etxeetan banatzen dituen eskuorriak ele bietan idatziak egon ohi dira. Martxoan burutu III. STOCK OIARSO azokari buruzko eskuorria ele bietan jaso zuten Oiartzungo etxeetan. Oiartzungo etxeetan jaso duten informazio-orrian informazio gehiena ele bietan eta euskara lehenetsia ageri da. Oiartzungo etxeetan eskaintzei buruz banatutako eskuorria, 2008ko urtarrilaren 23an Urkola optikan izanen zirela zioena, ele bietan idatzia zegoen. Oiartzungo etxeetan eskaintzei buruz banatutako eskuorria, 2008ko ekainaren 11n Urkola optikan izanen zirela zioena, ele bietan idatzia zegoen. Eskerrik asko zure adeitasunagatik dioen eskuorria ele bietan jaso dute Oiartzungo etxeetan.

Erakundea

Espedientea

NAFARROAKO RURAL KUTXA

1161-2008

NAFARROAKO RURAL KUTXA

1162-2008

TKB SELF STORAGE

1193-2008

XENPE ITSASKIAK

1196-2008

AGIRRE HORTZ KLINIKA

1197-2008

OARSO HILETA ZERBITZUAK

1198-2008

ADURIZ SAGARDOTEGIA

1199-2008

ALSE. ALTA SEGURIDAD SA

1211-2008

MILAR LARRAMENDI

1236-2008

Arrazoia Eskerrik asko zure adeitasunagatik dioen eskuorria ele bietan jaso dute Oiartzungo etxeetan. Norbere burua zaintzea oparirik onena dioen eskuorria ele bietan banatu dute Oiartzungo etxeetan. Eeskuorria ele bietan jaso zuten Oiartzungo etxeetan. Eskuorria ele bietan jaso zuten Oiartzungo etxeetan. Hortz klinikaren eskuorria ele bietan jaso zuten Oiartzungo etxeetan. Eskuorria ele bietan jaso zuten Oiartzungo etxeetan. Sagardotegiaren eskuorria elebietan jaso zuten Oiartzungo etxeetan. Webguneak euskarazko bertsioa du. Azkoitiko Millar Larramendi etxetresnen saltokiaren www.erosi.eu webgunea euskara hutsean dago.

2.4.4. IZAERA GABEKO ESPEDIENTEAK Herritarrek kexa edo zoriona helarazita, Behatokiak zioaren azterketari ekiten dio. Zenbaitetan herritarrek eskubidea urratu zaiela uste badute ere, ez da horrela izan; beste batzuetan, herritarra ez da ohartu eskubidea bermatzeko bitartekoak bazirela. Kasu horiei guztiei ez zaie kexaren izaera ematen. Halaber, Behatokiak hainbatetan kexen zioa egiaztatzen du eta izaerarik ez badu, automatikoki bihurtzen du izaera gabeko espediente, edota kexa jaso duen erakundeak herritarrak esandakoari kontrajartzen zaizkion datu/ edo frogak helaraziz gero. Izaera gabeko zorionei dagokienez, 2008.urtean bakarra bideratu du Behatokiak. Ohiko moduan, herritar batek erakunde publiko bat zoriondu nahi izan du inprimaki bat euskaraz ere egoteagatik. Kontuan hartuta aipatu erakundea kokatuta dagoen lurraldean euskarak status ofiziala duela, Behatokiak ez du zorionik igorriko legea bete besterik ez baitu egin. Ondoko taulan izaera gabeko espedienteak jaso ditugu, bai eta izaerarik ez esleitzeko arrazoia ere. Halaber, kexa izaerarik ez dutenez, ez dugu erakundearen edo enpresaren izena jarri. Espedientea

Izaerarik ez izateko arrazoia

87-2008 220-2008 235-2008

K Z K

241-2008

951-2008 971-2008 977-2008 1245-2008

K K K K

Egiaztatu dugu webgunea euskaraz ere bazegoela. Administrazio publikoak legea bete besterik ez du egin. Aipatu inprimakia euskaraz ere badago eskuragarri webgunean. Administrazioak helarazitako erantzuna egiaztatuta, zioak izaerarik ez duela ondorioztatu du Behatokiak. Enpresa horrek katalogoa euskaraz ere argitaratu du. 2007ko gertaera bat da eta ez dago bideratzerik. Ez du zerikusirik hizkuntza-eskubideen urraketekin. Ez da urraketarik izan.

2.4.5. KONTSULTAK Herritarrek hizkuntza-eskubideen dituzten kontsultei ere erantzuten die â€œEuskararen telefonoaâ€? zerbitzuak. Horietarik gehienak hizkuntzaren corpus juridikoari buruz izaten dira, hain zuzen ere, legeek zer nolako babesa ematen dien jakitea. 2008 urtean kontsultaren izaera hartu duten espedienteak: KONTSULTAK 8-2008 19-2008 20-2008 28-2008 75-2008 76-2008 77-2008 78-2008 91-2008 97-2008 116-2008 120-2008 122-2008 185-2008 202-2008 215-2008

228-2008 290-2008 385-2008 390-2008 634-2008 635-2008 706-2008 779-2008 785-2008 838-2008 839-2008 866-2008 989-2008 1031-2008 1091-2008

2.5. BEHATOKIAREN EKIMENAK Aldez aurreko edo prebentzioaren ildoaren bidez, Behatokiak eragin handiko eta sortzear edo egitear dauden espazio, jarduera, erakunde eta abarretan herritarren eskubideen urraketak ez gertatzeko bideak abiaraz ditzatela eskatzen zaie arduradunei. Izan ere, errazagoa izan daiteke espazio edo jarduera bat abian jarri aurretik, beharrezko neurriak jartzea ondoren gerta litezkeen urraketak saihestearren. Hona hemen 2008 Behatokiak egin duten aldez aurreko lanak: Espedientea Erakundea:

P2008 P2008-01 QUIRĂ“N KLINIKA Arrazoia: Erandion (Bizkaia) klinika berri bat eraiki behar dutenez, Arrazoia eskaera egin zaio hizkuntza-paisaian eta herritarrekiko zerbitzuan euskaldunen hizkuntza-eskubideak kontuan hartzeko.

Espedientea Erakundea:

P2008 P2008-02 JUSTIZIA MINISTERIOA Arrazoia: Inforeg sistema ezartzekotan daudela eta, udaletan Arrazoia eman beharreko ikastaro eta abarrekoetan euskaraz egiteko aukera kontuan hartzeko eskaera. Bestalde, sistema martxan jartzen denerako euskarazko bertsioa ere eskuragarri izan dezatela langileek.

Espedientea Erakundea:

P2008 P2008-03 LA MONTAÑESA AUTOBUSAK Arrazoia: Hurrengo autobusa etorri bitartean zain egon beharreko Arrazoia denbora tartearen berri ematen duten panelak jarriko ditu geltokietan, baita sakelakoaren bidezko mezuak eta itsuentzako ahots bidezko sistema ere. Zerbitzu horietan guztietan euskararen presentzia bermatzeko eskaera.

Espedientea Erakundea:

P2008 P2008-04 ERROBI--ATURRI HERRI ELKARGOA ETA KONTSEILU OROKORRA ERROBI Arrazoia: Errobi-Aturri Herri Elkargoak eta Kontseilu Orokorrak Arrazoia izenpetu Erkidego kontratuaren baitan Mugerren eta Urketan eraikiko diren bi haurtzaindegietan euskarazko zerbitzu baten eskaintza bermatzeko eskaria

Espedientea Erakundea:

P2008 P2008-05 EUSKO JAURLARITZA. OSASUN SAILA. OSAKIDETZA Arrazoia: Lan publikoen esleipen-data atzeratzeko eskaera, Arrazoia iruzurrik egon ez dadin eta langile elebidunak bermatzeko.

Espedientea Erakundea:

P2008 P2008-06 PROMOTORA SAKANA PARK Arrazoia: Sakana Park jolas-parkea eraiki behar dutela-eta, Arrazoia hizkuntza-paisaian eta herritarrekiko harremanetan zerbitzua euskaraz bermatzeko eskaera.

Espedientea Erakundea:

P2008 P2008-07 COLLÈGE OSTÉOPATHIQUE OSTÉOPATHIQUE DU PAYS BASQUE Arrazoia: Baionan irekitzekoa den Collège Ostéopathique du Pays Arrazoia Basque berrian euskara kontuan izan dezaten eskaera.

Espedientea Erakundea:

P2008 P2008-08 REYNO DE NAVARRA CUP Arrazoia: Reyno de Navarra Cup izeneko Nazioarteko Eskubaloi Arrazoia Torneoaren elementu guztietan (webgunea, kartelak, seinaleak, etab.) euskararen presentzia kontuan har hartzeko eskaera..

Espedientea Erakundea:

P2008 P2008-09 DONOSTIAKO ZINEMALDIA Arrazoia: idatzizko euskarrietan (eskuorriak, kartelak, Festival Arrazoia egunkaria, iragarkiak, errotulazioa etab.), bai ahozkoetan ere, prentsaurrekoak, ekitaldien aurkezpenak, sari-banaketak, mahai-inguruak etab. euskararen presentzia bermatzeko eskaera.

Espedientea Erakundea:

P2008 P2008-10 DONOSTIAKO FANTASIA ETA BELDURREZKO ZINEMAREN ZINEMAREN ASTEA Arrazoia: Idatzizko euskarrietan (argitaratzen diren liburuak, Arrazoia erakusketei buruzko kartelak, prentsa oharrak, etab.) bai ahozkoetan (ekitaldiak, prentsaurrekoak, jendaurreko zerbitzuak, etab.) bai filmen azpitituluetan ere euskara erabiltzeko eskaera.

Espedientea Erakundea:

P2008 P2008-11 INSTITUTO NACIONAL DE LA SEGURIDAD SOCIAL Arrazoia: 2009 urteari begira enpresa zein erakunde guztiek RED Arrazoia SISTEMA delakoa erabili beharko dutela haien jardueran. RED, Remisi贸n Electr贸nica de Documentos, Gizarte Segurantzaren Altxortegi Nagusiak eskaintzen duen zerbitzua dela kontuan harturik, aipatu aplikazioa euskaraz prest egoteko eskaera.

Espedientea Erakundea:

P2008 P2008-12 UZTARITZEKO TRINKETA Arrazoia: Uztaritzeko Herriko Etxeak eraikitzen ari den trinketa Arrazoia berriaren hizkuntza-paisaian euskararen presentzia bermatzeko eskaera.

Espedientea Erakundea:

P2008 P2008-13 GAUARGI Arrazoia: Arrazoia

Espedientea Erakundea:

P2008 P2008-14 ALCAMPO Arrazoia: Arrazoia

P2008 P2008-15 CARREFOUR Arrazoia: Arrazoia

GAUARGI festibalaren kari zabaltzen diren komunikazio euskarrietan euskararen presentzia bermatzeko eskaria

Eguberrietan saltokietan kanpaina bereziak abian jartzen dituztela kontuan harturik, herritar euskaldunen hizkuntza-eskubideak bermatzeko eskaera.

Eguberrietan saltokietan kanpaina bereziak abian jartzen dituztela kontuan harturik, herritar euskaldunen hizkuntza-eskubideak bermatzeko eskaera

Espedientea Erakundea:

P2008 P2008-16 NAFARROAKO GOBENUA. HERRILAN, HERRILAN, GARRAIO ETA KOMUNIK. DEPAR. Arrazoia: ELUSEDER industrialdean 2. eta 3. eremuak zabalduko Arrazoia direla kontuan hartuta, seinale eta karteletan euskararen presentzia bermatzeko eskaera.

Espedientea Erakundea:

P2008 P2008-17 GARAPEN KONTSEILUA Arrazoia: Euskal Herriko Garapen Kontseiluak lurraldeko marka Arrazoia baten sorreraren eta balore kolektiboen karta baten inguruko hausnarketa dela eta, euskararen irizpidea kontuan hartzeko eskaria

Espedientea Erakundea:

P2008 P2008-18 BAIONAKO SUPREFEKTURA Arrazoia: Martxoaren 9 eta 16ko hauteskundeetan euskarazko Arrazoia bozka-paperak baliagarriak izango direla egiaztatzeko eskaera.

Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia

Datuak aztertzeko metodologia

3.1. 3.2. 3.3. 3 .4 .

Datuak irakurtzeko irizpideak Sailkapena Adierazleak Eremuz eremuko azterketa

3.1. DATUAK IRAKURTZEKO IRIZPIDEAK Datuen azterketa egin aurretik, horiek aztertzeko Behatokiak erabilitako irizpideak aurkeztu behar dira, hain zuzen ere, irakurketa eta ondorioak nola eta zergatik atera dituen ulertu ahal izateko. 2008 urteko diagnosian aurreko urtean abian jarritako metodologiari eta sistemari eutsiko diegu, hain zuzen ere, txostenaren erabiltzaileek ahalik eta irakurketa desberdin gehien izan ditzaten. Hartara, datuak bi eremu nagusitan eskainiko ditugu, hain zuen ere, eremu publikoaren edo pribatuaren araberako azterketa berezituak jaso ditugu aurten. Bigarrenik, sektoreen araberako irakurketa kualitatiboa eskainiko da. Horrela, eremu publikoarekin lotutako kexak eremuka aurkeztuko ditugu, eta horren ostean eremu bakoitzean administrazioen araberako balorazioa eskaintzen da. Modu horretara, irakurleak administrazioaren atal bakoitzean euskaldunon eskubideak zertan diren aztertu ahal izango du, alegia, justizian hizkuntza-eskubideak zertan diren jakin ahal izateko ez du jo behar izango eskuduntzen araberako administrazioetara, guztiak bilduta izango ditu. Hala ere, sektorekako azterketa horretatik at geratu da udalen eremua. Izan ere, zaila da udal kopurua kontuan harturik, horien banaketa egitea, edota eremu administratibo horiei buruzko kexak sektore orokorretan kokatzea. Iparraldeari dagokionez, zerbitzua abian jarri dugun arren, bertako herritarrek 140 kexa inguru bidali dute, eta hainbat kasutan udalei edo eremu pribatuari lotutakoak dira. Hori dela-eta, aurreko urteetan bezalaxe, Ipar Euskal Herriari buruzko azterketa berezia egingo dugu. Eremu pribatuan ere antzeko metodologiari eutsi dio Behatokiak. Horrela, jasotako datuak, eremuka, eta eremu horien barruan, sektoreka, sailkatu eta landu dira. Bestalde, urterik urte, datuak irakurtzeko irizpideetan jaso izan den oinarri nagusia aurtengoan ere islatu egin da, alegia, datuen azterketa kualitatiboa. 2008 urtean 1.278 espediente kudeatu ditu Behatokiak, eta horien artean 1.262 herritarrek helaraziak. Horietarik 1.172k 172k kexa-izaera izan dute. Hortaz, 1.218 bizipen edo eskubide-urraketetan oinarritutako diagnosia da ondoren aurkeztuko dena.

3.2. SAILKAPENA Herritarrek helarazitako kexak, beraz, bi eremu nagusitan sailkatu ditu Behatokiak: eremu publikoa eta eremu pribatua. Eremu publikoan administrazioak kokatu ditugu, alegia, erabat publikoak diren erakundeak eta pribatuan, aldiz, erabat pribatuak direnak, baita nolabaiteko laguntza publikoak dituztenak ere.

Hona hemen eremu bakoitzean egindako banaketa: EREMU PUBLIKOA Justizia Lana eta Gizartea Ogasuna eta Ekonomia Barne saila Hezkuntza Herri Lana eta Garraioa Osasungintza Kultura Bestelakoak1 UDALAK IPARRALDEA

EREMU PRIBATUA Interes orokorreko zerbitzuak Merkataritza guneak, kateak, denda handiak Aisialdia Aseguruak eta Finantzak Mundu asoziatiboa Elikadura eta ostalaritza Profesionalak, zerbitzuak eta merkataritza txikia

Horrekin batera, eremu pribatuko sektoreak esparruka banatu dira: EREMU PRIBATUKO SEKTOREAK ETA ESPARRUAK Komunikazio enpresak Energia hornitzaileak Interes orokorreko zerbitzuak Osasungintza Hezkuntza Garraiobideak eta garraio enpresak Merkataritza gune handiak, kateak Ez dago esparrurik Aisialdia Kirola Aisialdia Kultura Argitalpenak Hedabideak Aseguru-etxeak Aseguruak eta finantzak Finantzak Mundu asoziatiboa Mugimendu asoziatiboa Mugimendu soziopolitikoak Erlijioa Elikadura Elikadura eta ostalaritza Ostalaritza Profesionalak , zerbitzuak eta Profesionalak eta zerbitzuak merkataritza txikia Merkataritza txikia

3.3. ADIERAZLEAK Lehen atalean esan bezala, Behatokiak lehenetsi egiten du kexen irakurketa kualitatiboa, eta horretarako 2001 urtez geroztik azterketa horretarako adierazleak definitu zituen:

Atal horretan beste sektoreetan sar ez zitezkeenak kokatu dira. Izan ere, horietako bakoitzarekin sektore berri bat egin liteke, baina ez du merezi. Hala ere, sektore berean dauden arren, azterketa berezituak egin zaizkie.

AZTERKETA KUALITATIBORAKO ADIERAZLEAK Izaera

Hizkuntza-eskubidearen urraketa gertatu den erabakitzea. Ondoren, egungo ordenamendu juridikoaren arabera lege urraketarik gertatu den erabakitzea. Errepikakortasuna

Puntualtasuna / Sistematikotasuna

Larritasuna

Erabilera

Gertaera baten inguruko kexa asko jaso badira. Erabilera idatzi eta ahozkoaren bermea: ahozko zerbitzu pertsonala edo herritarrei zuzenean esaten zaizkienak; eskutitz pertsonalizatua edota errotulazioa etab.

Eskubidea baliatzeagatik kalterik izan bada, edo beste eskubideren bat urratu bada.

3.4. EREMUZ EREMUKO AZTERKETAREN AURKEZPENA AURKEZPENA Datuak baloratzeko adierazleak eta eremuen antolaketa azalduta, hona hemen 2008 urteko txostenak jasotzen dituen eremuz eremuko azterketen egitura:

Eremuaren izenburua eta jasotako kexa kopurua adierazi da lehenik eta behin Ondoren, azterketa kualitatiboari kualitatiboa eutsi zaio, 3.3. puntuan azaldutako adierazleen arabera. Erabileraren atalean, kexen zioak jasotzen dituen taula txertatu da.

Administrazioaren/esparruaren araberako balorazioa ere egin da. Lehenik eta behin administrazio/esparru bakoitzak jasotako kexa-kopurua eskaini da eta ondoren, datuen irakurketa. irakurketa

berria Kexa jaso duten erakundeek Behatokira helarazitako erantzunen balorazioa egin da 4. atalean

Amaieran, eremuan landutako kexa guztien sinopsia bildu da. Erakundeek kexari erantzun sinopsietan bertan jaso da.

badiote,

Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia

Eremu publikoko

kexen azterketa

4.1. 4.2. 4.3. 4.4. 4.5. 4.6. 4.7. 4.8. 4.9. 4.10. 4.11.

Justizia Lan eta gizarte arloa Ogasuna eta ekonomia BarneBarne-saila / Herrizaingoa Hezkuntza HerriHerri-lanak eta garraioa Osasungintza Kultura Bestelakoak Udalak Ipar Euskal Herria

4.1. EREMUA: EREMUA: JUSTIZIA 1. ESPEDIENTE KOPURUA: 67 2. ADIERAZLEEN ARABERAKO BALORAZIOA 2.1. Izaera Bideratutako espediente guztiek eskubide-urraketaren izaera dute. Lege-urraketari dagokionez, eta 2008an araudian inolako aldaketarik egin ez denez, hainbat kasutan epaileen arabera legea urratu ez dela jakinarazi izan diote Behatokiari. Hartara, euskarak gure lurraldearen zenbait eremutan status ofiziala badu, justiziaren eremuan ofizialtasunak defentsa-eskubideari zein babes judizial eraginkorrerako eskubideari eragin beharko lizkiekeen ondorioak ez betetzeari legeurraketaren izaera ez ematen jarraitzen du Justiziak. Halaber, aipatu beharra dago haurrak euskaraz erregistratzeari dagokionez, kasu guztietan legea urratu egin dela inolako ondoriorik gabe. Are gehiago, Behatokiak umeak euskaraz erregistratzeko eta, ondorioz, legea betetzeko aukera eskaintzen bazuen ere, epaitegi guztiek muzin egin diote egungo araubidea betetzeari. 2.2. Puntualtasuna / sistematikotasuna 2.2.a. Errepikakortasuna Haurrak euskaraz erregistratzeari dagokionez, datu kuantitatiboek agertu moduan, erabat sistematikoa izan da eskubide horren urraketa. 2007ko txostenean agertu genuen ezen, lehen aldiz, haur bat euskaraz erregistratu zela Gipuzkoan Behatokiaren ekinbideari esker. Hartara, kanpaina berezitua egin zuen Behatokiak guraso berriek haurrak modu berean erregistratzeko eskatuz. Tamalez, epaitegi guztien erantzuna ezezkoa izan da Bizkaian, Gipuzkoan, Araban eta Nafarroan. Bestalde, aurreko urteetako kexetan agertu ditugu zioak beste urte batez errepikatu direla ondorioztatu ahal izan dugu herritarrek helarazitako kexetan oinarrituz. Jakinarazpenak eta enparauak gaztelaniaz bidaltzen jarraitzen dute, eta beste urte batez esan dezakegu hainbat herritarri ez zaiola epaiketa euskara hutsean egiteko eskubidea bermatu, ez eta aitortu ere. 2.2.b Erabilera KEXEN ZIOA Haurrak euskaraz ezin erregistratzea Ahozko epaiketetan zuzeneko komunikazioa gaztelaniaz Idatzizko jakinarazpenak gaztelania hutsean

Inprimakiak gaztelania hutsean Posta elektroniko bidezko jakinarazpenak gaztelania hutsean Zirkularrak gaztelania hutsean Ahozko zerbitzua gaztelania hutsean Toponimo ez ofizialen erabilera

Erabilerari dagokionez ere, azken zortzi urteotan behin eta berriro agertu diren zioak azaldu dira 2008 urtean. Herritarrak behin eta berriro eskatu behar ditu jakinarazpenak, epaiak eta bestelako dokumentuak euskaraz, araudiak hizkuntza hori ere erabili behar dela jasotzen badu ere. Hartara, herritarra bihurtzen da bere eskubideen zaintzaile, non eta justiziaren eremuan. Euskaldunak arrotzat hartzen jarraitzen dute epaitegietan, eta beste urte batez egiaztatu ahal izan dugu berezko hizkuntza zuzenean baliatu nahi duten herritarrei ateak ixten dizkietela sistematikoki. Halaber, gogora ekarri nahiko genuke, egun epaitegietako hainbat inprimaki ele bietan egon arren, behin eta berriro igortzen zaizkiela herritarrei gaztelania hutsean dauden aleak, eta hortaz, herritarrak behin eta berriro agertu behar duela idatzizko kexa bere eskubideak berma ditzatela eskatzeko. Haurrak euskaraz erregistratzeko egin diren saiakera horiek guztiek aski garbi utzi dute prozedura-hizkuntza gaztelania dela, herritarrak eskaerak zein helegiteak euskaraz tarteratzen baditu ere. Egin diren eskaera gehienen gaztelaniaz erantzun izan zaie epaitegietatik, eta kasurik gehienetan ez dute aukerarik izan ahozko zerbitzua euskaraz jasotzeko. 2.3. Larritasuna Urtero errepikatzen badugu ere, aski larria iruditzen zaigu 2008. urtean justizian gertatzen den bidegabekeriari inolako konponbiderik eman ez izana. Are gehiago, beste urte batez egiaztatu ahal izan dugu prozedurak euskaraz burutu nahi izan dituzten herritarrek zer-nolako alboko kalte-ondorioak pairatu behar izan dituzten. Esaterako, 93-2008 espedientean, herritarrak hasiera-hasieratik eskatu zuen idatziz prozedura euskaraz egin nahi zuela. Hartara, epaiketara joan zen egunean, bere eskaera itzuli gabe zegoela ohartu zen. Itzultzaileak bertan itzuli zuen, eta fiskalak ez onartzeko eskaera egin bazuen ere, Epaileak onartu egin zuen itzulpena. Herritarraren abokatuak erreforma-errekursoa tarteratuko zuela jakinarazi zion epaitegiari eta Epaileak, prozedura arintzeko, ahoz egiteko eskatu zion. Hartara, abokatuak euskaraz egin zuen eta interpreteak esandakoa itzuli zuen. Horren harira, abokatuaren iritziz, interpreteak ez zuen agertu berak esandakoa eta kexa hori aktan jasotzeko eskatu bazuen ere, ez zioten onartu. Hortaz, beste behin euskaraz egiteak edota ingelesez egiteak ondorio berdinak ditu prozedura batean. Edota 365-2008 espedientea, zeinaren arabera herritarrak euskaraz deklaratu zuen, eta langile elebiduna izan arren akta guztia gaztelania hutsean jaso zuen. Kasu horretan epailea ere euskalduna zen, galderak euskaraz egiten zituen, 54

abokatuak ere euskaraz jardun zuen, baina epaileak gaztelaniaz esaten zion langileari zer idatzi aktan. Atzerapenei dagokienez, 121-2008 espedientearen arabera, abokatuak helegitea euskaraz sartu zuen eta epaileak ez zuen onartu harik eta gaztelaniazko itzulpena izan arte. Hartara, sei egun beranduago onartu zuen tramitera aipatu helegitea. Bestalde, 2007 urteko txostenean esan bezala, Auzitegi Konstituzionalak defentsazein babes judizial eraginkorrerako eskubideen urraketa sistematikoa ahalbidetzen duen epaia argitaratu zuen, eta euskaldunak bigarren mailako herritar bihurtzen ditu justizian. Gogoratu nahiko genuke, Konstituzioaren 120. artikuluak ahozko prozedurak hobesten dituela, beti ere, parte hartzaileekin harreman zuzena izateko eta hizkuntzaz kanpoko elementuak ere baloratu ahal izateko. Euskaldunok interpretebidez egin behar dugunez, hurrekotasunerako eskubide formala edukiz husten dutela zalantzarik ez dago. Euskara edo gaztelania erabiltzea desberdina da artekaritzaren berme prozesalari dagokionez. Hartara, Auzitegi Konstituzionalak diskriminaziorik ez dagoela agertzen duen arren, Behatokiak beste urte batez berretsi nahi du baldintza desberdinetan jardun behar dutela herritarrek, hautatako hizkuntzaren arabera. Horrexegatik, hizkuntza bat edo bestea erabiltzeak prozesuan eragina baldin badu, bereizkeria dagoela ondorioztatzen dugu. Zorionez, Behatokiak urteetan zehar kudeatutako espedienteek eta espediente horiek nazioarteko instituzioei igorri izanak auzitan jarri dute egun indarrean dagoen marko juridikoa bera. Hartara, gogoratu behar dugu Europako Kontseiluko Ministroen Batzordeak eta erakunde bereko Adituen Batzordeak gomendioak argitaratu zituztela Erregio edo Gutxiengoen Hizkuntzen Europako Ituna betetzeari dagokionez. Aipatu gomendioek Behatokiak urterik urte salatutakoa berresten dutela ondorioztatu dugu bigarren ebaluazioan: • • •

Legeak ez die epaileei zein magistratuei euskararen derrigorrezko ezagutza ezartzen, eta beraz horrek zailtzen du konpromisoa betetzea. Alde batek hizkuntza ulertzen ez duela argudiatzen duenean, euskara erabiltzeko eskubidea ukatzea konpromisoen kontra dator. Marko juridikoa aldatzeko eskaera egiten zaio Estatuari, bai eta langile elebidunen kopurua igotzeko neurriak har ditzala ere.

Europako Kontseilutik helarazitako txostenean agerian geratzen da Estatuak ez duela aurrerapauso eraginkorrik eman aurreko gomendioak betetzeko, eta hartara, justiziaren eremua beltzunea da beste behin derrigorrez bete beharreko Erregio edo Gutxiengoen Hizkuntzen Europako Ituna betetzean.

3. ADMINISTRAZIOEN ARABERAKO BALORAZIOA ADMINISTRAZIOA BOTERE JUDIZIALAREN KONTSEILU NAGUSIA FISCALÍA GENERAL DEL ESTADO MINISTERIO DE JUSTICIA EUSKO JAURLARITZA. JUSTIZIA, LAN ETA GIZ. SEG. SAILA

Estatu-mailako erakundeak dira justiziaren eremuan hizkuntza-eskubide urraketa gehienak eta larrienak eragiten dituztenak. Hain zuzen ere, Estatu-mailako erakunde horiek dituztelako eskumen garrantzitsuenak eremu horretan. Aurreko urteetako bilakaerari jarraitzen dio 2008. urteak, nahiz eta, arestian esan bezala umeak euskaraz erregistratzeko aukerak oztopatzeak izan duen ageriko garrantzia Justiziaren eremuan. Bitxia da Behatokiak umeen inskripzioen alorrean bideratu dituen kexa guztietan helegiteak tarteratu dituela Erregistro eta Notaritzen Zuzendaritza nagusiaren aurrean, Horietatik lehena 2007ko urrian tarteratu zen. Hartara, 2009ko martxoan oraindik ez dugu helegite baten beraren erantzuna jaso. Erabat arbuiagarria iruditzen zaigu aipatu Zuzendaritzak herritarrekiko erakutsi duen begirune-eza.

4. ERANTZUNAK Aurreko urteetako joerari jarraituz, Justizia Administrazioetatik nahiko sistematikoki erantzun zaie Behatokiak helarazitako kexei. Hala ere, aurreko urteetan erabilitako oinarri juridiko eta arrazoi bertsuak erabili dituzte herritarren hizkuntza-eskubideen urraketak ahalbidetzeko. MINISTERIO FISCAL Bergarako Instrukzio Epaitegik Ministerio Fiskala oso argia da prozedura bat euskaraz burutzeko eskaerarekin: “Este ministerio SE OPONE a que el juzgado actúe exclusivamente en euskera, […] los recurrentes pueden pedir que las resoluciones les sean notificadas en euskera y podrán presentar los escritos en dicha lengua, pero en ningún caso exigir que el presente procedimiento se tramite íntegro en euskera.”(Azpimarra eta hizki larriak jatorrizko dokumentuan agertzen dira). Akaso, Ministerio Fiscal delako erakundeari gogorarazi behar zaio Erregio edo Gutxiengoen Hizkuntzen Europako Itunaren 9. artikuluan Estatuak hartutako konpromisoak: 9. artikulua - Justizia 1.a) prozesu penaletan: penaletan i) jurisdikzio-organoek, aldeetako eskualdeetako edo eremu urriko ezartzea; b) prozesu zibiletan; zibiletan i) jurisdikzio-organoek, aldeetako eskualdeetako edo eremu urriko ezartzea; c) administrazioadministrazio-arloan eskudunak prozesuetan: 56

batek eskatuta, prozesua hizkuntzan gara dezatela batek eskatuta, prozesua hizkuntzan gara dezatela diren jurisdikzioen aurreko

i) jurisdikzioek, auzi-bidean parte hartzen duen aldeetako batek eskatuta, prozesua eskualdeetako edo eremu urriko hizkuntzan gara dezatela ezartzea; eta/edo BOTERE JUDIZIALAREN KONTSEILU NAGUSIA 2008. urtean Kontseilu Nagusiak Behatokiaren kexak jaso eta dagokien Magistratuei helarazi zaiela jakinarazi du besterik gabe. Hartara, ez du kexen zioei buruzko inolako iruzkinik aurkeztu. Esan behar dugu, erakunde horretara bidalitako kexa guztiei eman dietela erantzun hori. MINISTERIO DE JUSTICIA Behatokiaren kexei nahikoa sistematikoki erantzun die, umeak euskaraz inskribatzeko kexei izan ezik. Ohiko moduan Espainiako Estatuan justiziaren eremuan indarrean dagoen araudia birgogorazten zaio Behatokiari. Hala ere, oso larria iruditzen zaigu Ministerioak ateratzen dituen ondorioak: “[…]En esta ocasión, conforme a lo expuesto. El Juzgado debía haber redactado el auto asimismo en euskera, pues parece ser que los ciudadanos explícitamente habían elegido esta lengua para sus relaciones con la Administración de Justicia y así lo habían hecho constar al Juzgado, pero también se considera totalmente admisible y ajustada a derecho la utilización del castellano por parte de Juzgado de lo Penal nº 1 de Donostia-San Sebastián […] Erantzun hori irakurrita kontraesan asko sortzen zaizkio Behatokiari. Izan ere, zertarako balio du hori baino lehenago ordenamendu juridikoaren berri ematea, edota herritarrei aitortzen zaizkien eskubideen berri ematea? Izan ere, beste zenbaitetan hizkuntza-eskubideak bermatu ez izanaren erantzukizuna herritarrari berari leporatu izan zaio, hain zuzen ere, ez zuelako propio eskatu euskaraz jaso nahi zituela dokumentuak. Espediente horretan, aldiz, herritarrak propio eskatu zuen eta halaxe onartzen du Ministerioak. Hori horrela izanik ere, gaztelania hutsean igortzeari onargarria deritzo. Ondorio bakarra erakusten du erantzun horrek, hain zuzen ere, herritar euskaldunen eskubideak bermatzeko borondaterik bat ere ez duela Justizia Ministerioak, eta legeak urratzen direla jakin arren, ez duela inolako asmorik herritarraren eskubideak bermatzeko ekinbideak abian jartzeko. EUSKO JAURLARITZA. JUSTIZIA, LAN ETA GIZARTE SEGURANTZA SAILA Eusko Jaurlaritzako Justizia, Lan eta Gizarte Segurantza Sailak sistematikoki erantzun die Behatokiaren kexei. Gure erakundearen lana eskertu, eta gertaera horiei dagokienez berriz ere ez gertatzeko bideak abian jarriko dituztela jakinarazi diote Behatokiari. Beste kasu batean, aldiz, gertaera salbuespenezko akats informatiko baten ondorioz izan dela jakinarazi dute, eta honez gero, konpondu dutela jakinarazi diote Behatokiari; bai eta hori egiaztatzeko froga bidali ere.

5. SINOPSIAK: JUSTIZIA Zenbakia: 93/2008 Arrazoia:

Erakundea: BOTERE JUDIZIALAREN KONTSEILU NAGUSIA Herritarrak epaiketa du Eibarreko Instrukzioko 2. epaitegian. Idatzizko eskaera egin dio epaileari euskaraz eta zuzenean deklaratzeko. Idazkariak helarazitako diligentzian itzultzailea eskatu duela jaso du, berak halakorik egin ez arren. Epaiketa egunean bertan ebatzi du epaileak eskaera ez onartzea. Abokatuak egindako azalpena oso modu traketsean itzuli du interpreteak.

Gipuzkoa

Zenbakia: 162/2008 Arrazoia:

Erakundea: BOTERE JUDIZIALAREN KONTSEILU NAGUSIA Otsailaren 12an Donostiako Instrukzioko 3. epaitegitik bidalitako sententzia jaso zuen; gaztelania hutsean idatzia dago.

Gipuzkoa

Zenbakia: 163/2008 Arrazoia:

Erakundea: BOTERE JUDIZIALAREN KONTSEILU NAGUSIA Otsailaren 12an Donostiako Instrukzioko 3. Epaitegitik bidalitako sententzia jaso zuen eta duela 5 urtetik nortasun agirian izena eta abizena euskaratuak dituen arren, sententzian gaztelaniaz idatziak ageri dira.

Gipuzkoa

Zenbakia: 171/2008 Arrazoia:

Erakundea: BOTERE JUDIZIALAREN KONTSEILU NAGUSIA Otsailaren 12an Donostiako Instrukzioko 3. epaitegitik bidalitako sententzia jaso zuen. Bertan ez dute herrialdearen izen ofiziala errespetatu, GuipĂşzcoa ageri baita.

Nafarroa

Zenbakia: 172/2008 Arrazoia:

Erakundea: BOTERE JUDIZIALAREN KONTSEILU NAGUSIA Otsailaren 14an Donostiako Guardiako Epaitegian izan zen. Ezin izan zuen harreran zeuden 3 langileetako bakarrarengandik ere zerbitzua euskaraz jaso. Langileetako batek Cuencakoa zela eta herritarrak hori kontuan hartu behar zuela esan zion, gainera. 30 minutu baino gehiago behar izan zituen 5 minututan burutu daitekeen izapidetzea egiteko.

Gipuzkoa

Zenbakia: 365/2008 Arrazoia:

Erakundea: BOTERE JUDIZIALAREN KONTSEILU NAGUSIA Maiatzaren amaieran deklarazioa hartzeko deitu zioten Bergarako Instrukzioko 2. epaitegitik. Salaketaegilea, abokatua, epailea eta idazkari judiziala, laurak euskaldunak ziren. Salaketa-egileak epaiketa euskaraz izan zedin nahi zuela adierazi zion abokatuari, eta hark epaileari horren berri eman zion, alegia, bere defendatuak euskaraz deklaratu nahi zuela, eta akta euskaraz jaso nahi zuela. Idazkari judizialak protesta egin zuen, ezin zutela akta euskaraz jasotzera behartu esanez, eta epaiketa hastera zihoanean epaileak idazkari judizialaren protesta ontzat eman zuen, ez zarete nor akta euskaraz jasotzera behartzeko esanez. Beraz, epaiketan galdera-erantzunak euskaraz egin ziren arren, epaileak gaztelaniaz adierazten zion idazkari judizialari aktan idatzi beharrekoa. Hala akta guztia gaztelania hutsean jaso zen.

Gipuzkoa

ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 572/2008 Arrazoia:

Erakundea: BOTERE JUDIZIALAREN KONTSEILU NAGUSIA Gaztelania hutsean jaso zuen lekukotza ematera joateko agintzen zuen telegrama ekainean.

Nafarroa

Zenbakia: 573/2008 Arrazoia: Arrazoia:

Erakundea: BOTERE JUDIZIALAREN KONTSEILU NAGUSIA Ekainean gaztelania hutsean jaso zuen Auzitegi Gorenera deklaratzera joateko zitazio-zedula.

Nafarroa

Zenbakia: 497/2008 Arrazoia:

Erakundea: FISCALĂ?A GENERAL DEL ESTADO Ministerio Fiskalak ez du onartzen prozedura euskaraz egiterik. Jakinarazpenak eta abarrekoak euskara bideratzerekin nahikoa dela dio.

Gipuzkoa

Zenbakia: 7/2008 Arrazoia:

Erakundea: MINISTERIO DE JUSTICIA

Zenbakia: 9/2008 Arrazoia:

Erakundea: MINISTERIO MINISTERIO DE JUSTICIA

Zenbakia: 10/2008 Arrazoia:

Erakundea: MINISTERIO DE JUSTICIA

Zenbakia: 11/2008 Arrazoia:

Erakundea: MINISTERIO DE JUSTICIA

Zenbakia: 12/2008 Arrazoia:

Erakundea: MINISTERIO DE JUSTICIA

Zenbakia: 13/2008 Arrazoia:

Erakundea: MINISTERIO DE JUSTICIA

Zenbakia: 68/2008 Arrazoia:

Erakundea: MINISTERIO DE JUSTICIA

Zenbakia: 79/2008 Arrazoia:

Erakundea: MINISTERIO DE JUSTICIA

Zenbakia: 89/2008 Arrazoia:

Erakundea: MINISTERIO DE JUSTICIA

Ajangizko herritarrari ez diote utzi umea euskaraz erregistratzen.

Donostiako herritarrari ez diote utzi umea euskaraz erregistratzen.

Tolosako herritarrari ez diote utzi umea euskaraz erregistratzen-

Gernikako herritarrari ez diote utzi umea euskaraz erregistratzen-

Ondarroako herritarrari ez diote utzi umea euskaraz erregistratzen-

Igorreko herritarrari ez diote utzi umea euskaraz erregistratzen.

Uharte-Arakilgo herritarrari ez diote utzi umea euskaraz erregistratzen.

Debako herritarrari ez diote utzi umea euskaraz erregistratzen-

Santurtziko herritarrari ez diote utzi umea euskaraz erregistratzen-

Bizkaia ERANTZUN DUTE Gipuzkoa ERANTZUN DUTE Gipuzkoa ERANTZUN DUTE Bizkaia ERANTZUN DUTE Bizkaia ERANTZUN DUTE Bizkaia ERANTZUN DUTE Gipuzkoa ERANTZUN DUTE Gipuzkoa ERANTZUN DUTE Bizkaia ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 90/2008 Arrazoia:

Erakundea: MINISTERIO DE JUSTICIA

Zenbakia: 92/2008 Arrazoia:

Erakundea: MINISTERIO DE JUSTICIA

Zenbakia: 94/2008 Arrazoia:

Erakundea: MINISTERIO DE JUSTICIA

Zenbakia: 95/2008 Arrazoia:

Erakundea: MINISTERIO DE JUSTICIA

Zenbakia: 99/2008 Arrazoia:

Erakundea: MINISTERIO DE JUSTICIA

Zenbakia: 101/2008 Arrazoia:

Erakundea: MINISTERIO DE JUSTICIA

Zenbakia: 102/2008 Arrazoia:

Erakundea: MINISTERIO DE JUSTICIA

Zenbakia: 103/2008 Arrazoia:

Erakundea: MINISTERIO DE JUSTICIA

Zenbakia: 105/2008 Arrazoia: Arrazoia:

Erakundea: MINISTERIO DE JUSTICIA

Zenbakia: 106/2008 Arrazoia:

Erakundea: MINISTERIO DE JUSTICIA

Zenbakia: 121/2008 Arrazoia:

Erakundea: MINISTERIO DE JUSTICIA Epaileak tramitera onartu ditu euskaraz aurkeztutako helegiteak gaztelaniazko itzulpena jaso ondoren, hau da, sei egun beranduago.

Zenbakia: 128/2008 Arrazoia:

Erakundea: MINISTERIO DE JUSTICIA

Zenbakia: 130/2008 Arrazoia:

Erakundea: MINISTERIO DE JUSTICIA

Zenbakia: 144/2008 Arrazoia:

Erakundea: Erakundea: MINISTERIO DE JUSTICIA

Zenbakia: 173/2008 Arrazoia:

Erakundea: MINISTERIO DE JUSTICIA

Zenbakia: 175/2008 Arrazoia:

Erakundea: MINISTERIO DE JUSTICIA Otsailaren 13an Bake Epaitegiko langileengandik ahozko zerbitzua euskaraz jaso duen arren, agerraldiaren berri biltzen duen agiria gaztelania hutsean luzatu diote.

Zenbakia: 190/2008 Arrazoia:

Erakundea: MINISTERIO DE JUSTICIA

Zenbakia: 191/2008 Arrazoia:

Erakundea: MINISTERIO DE JUSTICIA

Zenbakia: 223/2008 Arrazoia:

Erakundea: MINISTERIO DE JUSTICIA

Zenbakia: 224/2008 Arrazoia:

Erakundea: MINISTERIO DE JUSTICIA

Zenbakia: 226/2008 Arrazoia:

Erakundea: MINISTERIO DE JUSTICIA

Bergarako herritarrari ez diote utzi umea euskaraz erregistratzen-

Errenteria-Oreretako herritarrari ez diote utzi umea euskaraz erregistratzen-

Arrasateko herritarrari ez diote utzi umea euskaraz erregistratzen-

Zarauzko herritarrari ez diote utzi umea euskaraz erregistratzen-

Lasarteko herritarrari ez diote utzi umea euskaraz erregistratzen-

Igantziko herritarrari ez diote utzi umea euskaraz erregistratzen-

Astigarragako herritarrari ez diote utzi umea euskaraz erregistratzen-

Tolosako herritarrari ez diote utzi umea euskaraz erregistratzen.

Irurako herritarrari ez diote utzi umea euskaraz erregistratzen.

Zarauzko herritarrari ez diote utzi umea euskaraz erregistratzen.

Laudioko herritarrari ez diote utzi umea euskaraz erregistratzen.

Tolosako herritarrari ez diote utzi umea euskaraz erregistratzen.

Bergarako herritarrari ez diote utzi umea euskaraz erregistratzen.

Ataungo herritarrari ez diote utzi umea euskaraz erregistratzen.

Bergarako herritarrari ez diote utzi umea euskaraz erregistratzen.

Bilboko herritarrari ez diote utzi umea euskaraz erregistratzen.

Ondarroako herritarrari ez diote utzi umea euskaraz erregistratzen.

Gipuzkoa ERANTZUN DUTE Gipuzkoa ERANTZUN DUTE Gipuzkoa ERANTZUN DUTE Gipuzkoa ERANTZUN DUTE Gipuzkoa ERANTZUN DUTE Nafarroa ERANTZUN DUTE Gipuzkoa ERANTZUN DUTE

ERANTZUN DUTE

ERANTZUN DUTE Nafarroa

ERANTZUN DUTE

Zenbakia: Zenbakia: 227/2008 Arrazoia:

Erakundea: MINISTERIO DE JUSTICIA

Zenbakia: 251/2008 Arrazoia:

Erakundea: MINISTERIO DE JUSTICIA Iru単eko Erregistro Zibila 2004tik informatizatuta badago ere, eremu euskalduneko herritarrak ezin izan du alaba euskaraz erregistratu aplikazioa ez dagoelako inskripzioak euskaraz egiteko prestatuta.

Zenbakia: 254/2008 Arrazoia:

Erakundea: MINISTERIO DE JUSTICIA Bergarako herritarrari ez diote utzi umea euskaraz erregistratzen.

ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 268/2008 Arrazoia:

Erakundea: MINISTERIO DE JUSTICIA Barakaldoko Justizia Jauregiko Egintzak Jakinarazteko Zerbitzutik gaztelania hutsean bidali zioten herritarrari epaitegira bertaratzeko jakinarazpena.

Bizkaia ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 283/2008 Arrazoia:

Erakundea: MINISTERIO DE JUSTICIA Apirilaren 10an Barakaldoko Instrukzioko 3. zenbakiko epaitegiko jakinarazpena jaso zuen etxeko postontzian. Aipatu jakinarazpena gaztelania hutsean idatzia zegoen.

Bizkaia ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 284/2008 Arrazoia:

Erakundea: MINISTERIO DE JUSTICIA Falta-epaiketa batean deklaratzera joan behar duela jakinarazteko zitazio-zedula jaso zuen apirilaren 11n Barakaldoko Instrukzioko 3. zenbakiko epaitegian. Bada, aipatu agiria eta baita berau jaso zuela egiaztatzeko sinatu beharreko agiria ere gaztelania hutsean idatziak zeuden.

Zenbakia: 300/2008 Arrazoia:

Erakundea: MINISTERIO DE JUSTICIA

Zenbakia: 306/2008 Arrazoia:

Erakundea: MINISTERIO DE JUSTICIA

Zenbakia: 309/2008 Arrazoia:

Erakundea: MINISTERIO DE JUSTICIA JUSTICIA Donostiako Penaleko 1. Epaitegian burutuko den epaiketa bateko auzipetuak auziaren ingurukoak euskaraz izan daitezen eskaera egina du. Apirilaren bukaeran, auzipetuak eta lekukoek zitazioak jaso zituzten, abokatuak eta prokuradoreak Autoa jaso baino lehenago. Arrazoia: Autoaren eredua gaztelaniaz baino ez zutela eta itzultzera bidali zutela. Ondorioz, 10 eguneko atzerapenarekin jaso dute Autoa euskaraz.

Getariako herritarrari ez diote utzi umea euskaraz erregistratzen.

Lekeitioko herritarrari ez diote utzi umea euskaraz erregistratzen.

ERANTZUN DUTE Nafarroa

Bizkaia ERANTZUN DUTE

ERANTZUN DUTE

ERANTZUN DUTE Gipuzkoa ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 315/2008 Arrazoia: Arrazoia:

Erakundea: MINISTERIO DE JUSTICIA

Zenbakia: 320/2008 Arrazoia:

Erakundea: MINISTERIO DE JUSTICIA Herritarra Santurtziko Bake epaitegira joan zen jaiotze agiria eskatzera. Hango langileari euskaraz egin eta en castellano, por favor erantzun zion. Langileak euskaraz ez zekienez gaztelaniaz egin behar izan zuen izapidea.

Zenbakia: 538/2008 Arrazoia:

Erakundea: MINISTERIO DE JUSTICIA

Zenbakia: 548/2008 Arrazoia:

Erakundea: MINISTERIO DE JUSTICIA

Zenbakia: 575/2008 Arrazoia: Arrazoia:

Erakundea: MINISTERIO DE JUSTICIA Etxarri Aranatzeko Erregistro Zibilaren bulegoan ez dago euskaraz aritzeko aukerarik. Bi funtzionario daude eta biak erdaldunak.

Nafarroa

Zenbakia: 591/2008 Arrazoia:

Erakundea: MINISTERIO DE JUSTICIA Bizkaiko Merkataritza Arloko 2. epaitegiak gaztelania hutsean argitaratu zuen Refractarios Burce単a enpresari dagokion ediktua uztailaren 3an Deia egunkarian.

Bizkaia

Zenbakia: 638/2008 Arrazoia:

Erakundea: MINISTERIO DE JUSTICIA

Zenbakia: 670/2008 Arrazoia:

Erakundea: MINISTERIO DE JUSTICIA

Zenbakia: 693/2008 Arrazoia:

Erakundea: MINISTERIO DE JUSTICIA

Zenbakia: 704/2008 Arrazoia:

Erakundea: MINISTERIO DE JUSTICIA

Zenbakia: 725/2008 Arrazoia:

Erakundea: MINISTERIO DE JUSTICIA JUSTICIA

Zaldibiako herritarrari ez diote utzi umea euskaraz erregistratzen.

Usurbilgo herritarrari ez diote utzi umea euskaraz erregistratzen.

Basauriko herritarrari ez diote utzi umea euskaraz erregistratzen.

Ondarroako herritarrari ez diote utzi umea euskaraz erregistratzen.

Hernaniko herritarrari ez diote utzi umea euskaraz erregistratzen.

Mungiako herritarrari ez diote utzi umea euskaraz erregistratzen.

Bilboko herritarrari ez diote utzi umea euskaraz erregistratzen.

Soraluzeko herritarrari ez diote utzi umea euskaraz erregistratzen.

ERANTZUN DUTE Bizkaia

ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 830/2008 Arrazoia:

Erakundea: MINISTERIO DE JUSTICIA

Zenbakia: 891/2008 Arrazoia:

Erakundea: MINISTERIO DE JUSTICIA Tolosako Erregistro Zibileko epaileak gaztelania hutsean bidali du zirkularra Tolosako epaitegi-barrutiko erregistro zibil delegatu batera.

Zenbakia: 895/2008 Arrazoia:

Erakundea: MINISTERIO MINISTERIO DE JUSTICIA Tolosako Erregistro Zibileko epaileak gaztelania hutsean bidali die zirkularra Tolosako epaitegi-barrutiko hainbat bake-epaileri.

Zenbakia: 1222/2008 Arrazoia:

Erakundea: MINISTERIO DE JUSTICIA

Zenbakia: 35/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKO JAURLARITZA. JUSTIZIA, LAN ETA GIZARTE SEGURANTZA SAILA Giza Eskubideen webgunearen euskarazko bertsioan ezin da euskaraz eskuratu Bake eta GG.EEen Hezkuntza Plana 2008-2011 delakoa.

Zenbakia: 269/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKO JAURLARITZA. JUSTIZIA, LAN ETA GIZARTE SEGURANTZA SAILA Apirilaren 14an Barakaldoko Justizia Jauregiko Egintzak Jakinarazteko Zerbitzura (944001021) deitu zuen. Gaztelaniaz egin zioten harrera: Buenos días. Centro de… Euskaraz hitz egin nahi zuela adierazi eta pixka bat itxaroteko esan zioten. Ondoren, deia beste luzapen batera bideratu zioten. Telefonoa deika hasi eta bigarren soinuan deia moztu zioten. Bigarrenez deitu zuen, eta bigarrenez gaztelaniaz egin zioten harrera. Euskaraz egiterik bazuen galdetu eta une horretan ezin zuela adierazi zitzaion. Hala ere, 10 minutu lehenago deitzeko erantzun zion langileak euskaraz. 10 minutu igarotakoan, hirugarren deia egin zuen. Oraingo honetan ere gaztelaniaz egin zizkioten lehen hitzak. Herritarrak euskaraz hitz egin nahi zuela adierazi zuen berriro ere. Lo siento pero yo no sé euskera, así que como comprenderás yo no puedo atenderte, si quieres llama más tarde erantzun eta herritarrari ezer esateko astirik eman gabe deia eseki zioten. Minutu batzuk igarota, laugarren deia egin zuen. Oraingo honetan gizon batek erantzun zion, horrek ere gaztelaniaz: Hola, buenos días, centro de Herritarrak: Bai egunon, euskaraz bai Langileak A ver, ¿qué cojones me estás diciendo?' erantzun zion.

Zenbakia: 600/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKO JAURLARITZA. JUSTIZIA, LAN ETA GIZARTE SEGURANTZA SAILA Webgunean Fundazioen Erregistroen inguruko izapideak egiteko eskura dauden 10 inprimakitatik 3 baino ez daude euskaraz. Gainerako guztiak gaztelania hutsean daude. Telefonoz deitu eta euskaraz bidaliko zizkioten galdetuta, ez zegoela euskarazko eredurik eta itzultzaileak oso lanpetuta daudela erantzun zioten.

Bizkaia

Zenbakia: 964/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKO JAURLARITZA. JUSTIZIA, LAN ETA GIZARTE SEGURANTZA SAILA Justizia Sailaren webgunearen bidez jaiotza-agiriaren kopia eskatu zuen. Posta elektronikoko helbidera mezua bidali zioten eskaera ontzat eman zela, eta laster agiria etxean jasoko zuela jakinarazteko. Herritarrak eskaera euskaraz bideratu arren, gaztelania hutsean jaso zuen mezua: Solicitud de certificado Datos del certificado Tipo de certificado: Nacimiento Solicitado para: Josu Mirena Diaz de Otalora Serna Fecha de solicitud: 30/10/2008 Estado de la solicitud Se ha aceptado su solicitud y en breve recibira el certificado por correo Ordinario.

Gipuzkoa

Aretxabaletako herritarrari ez diote utzi umea euskaraz erregistratzen.

Lekeitioko herritarrari ez diote utzi umea euskaraz erregistratzen.

ERANTZUN DUTE Gipuzkoa

ERANTZUN DUTE Bizkaia

4.2. EREMUA: LAN ETA GIZARTE ARLOA 1. ESPEDIENTE KOPURUA: 52 2. ADIERAZLEEN ARABERAKO BALORAZIOA 2.1. 2.1. Izaera 2008 urtean Lan eta Gizarte arloan bideratu diren kexa guztietan urratu da eskubidea. Kasurik gehienetan eskubideaz gain, legea ere urratu da eta kasu batean euskararen erabilera ez zuzena salatu du herritarrak. Kexak jaso dituzten erakunde guztien artean Espainiako Estatuko Administrazioaren mendekoak gailendu dira eskubide-urratzaile nagusi bezala. 2.2. Puntualtasuna / sistematikotasuna Teknologia berrien garapena baliatuz herritar guztien eskura jartzen diren bitarteko eta baliabideetan antzeman diren gabeziek, bereizkeriaz gain eskubide eta legeurraketa sistematiko baten aurrean gaudela erakusten digute, euskal hiztun guztien eskubideak kaltetzen baititu. Estatuko administrazioak izaera orokorrez egiten dituen informazio kanpainetako euskarrietan euskarari tarterik ez egitea, edo langile elebidunez hornitzeko plangintzarik ez izateak urraketak orokortzea dakar, bitarteko eta neurri egokirik ezean, eskubideen bermea ezinezkoa baita. 2.2.a. Errepikakortasuna 2008ko kexak oro har arrazoi desberdinei buruzkoak dira, dena den Gizarte Segurantzaren Altxortegi Nagusiari zuzendutako kexak behin eta berriz errepikatu dira, eta batik bat, RED sistemaren bidez, nahiz erakundearen webgunearen bidez euskarazko inprimakiak eta oro har informazioa eskuratzeko ezintasunaren berri ematen dute. Zerbitzua euskaraz ezin jaso izanak ere kexa bat baino eragin ditu aurten, eta izaera orokorrez bidaltzen diren jakinarazpen pertsonalizatuak gaztelania hutsean igorri izanak ere bai. Errepikatze hori berretsi egiten da gainera urterik urte, beraz eskubide-urraketa iraunkor baten aurrean gaudela ere esan genezake. 2.2.b Erabilera Erabilerari dagokionez ahozko zein idatzizko erabileran urratzen da eskubidea, eta alde aktibotik nahiz pasibotik.

Zentzu horretan teknologia berrietan antzeman den gabeziak eskubide aktibo nahiz pasiboan eragiten duela azpimarratu nahi dugu, alde batetik herritarrari ez zaiolako behar duen inprimakia euskaraz eskuratzeko aukerarik eskaintzen, eta inprimakiri hori ezean, nekez zuzen daitekeelako administrazioarengana. Beste alde batetik, kontuan izan behar dugu hor aipatzen ditugun inprimakiak lantresna direla jende askorentzat eta hortaz administrazioetara euskaraz zuzentzeko eskubidea ez ezik, euskaraz lan egiteko eskubidea ere ukatzea dakarrela tresnak euskaraz lan egiteko prestaturik ez egoteak. Ahozko erabilerari dagokionez, eremu horretan aztertutako administrazio-sail gehienetan urratu da herritarrari hark aukeratutako hizkuntzan harrera egiteko eskubidea. Idatzizko erabilerari dagokionez, Gizarte Segurantzaren Altxortegi Nagusiaren eta INEMen kasuan lan-harremanen inguruko izapideak egiteko agiriak euskaraz eskuratzerik ez izatea, internet bidezko izapideak euskaraz egiterik ez izatea (RED sistema) eta webguneko informazio asko euskaraz ez egotea izan dira gehien errepikatu diren gertaerak. Horiez gain ohikoa da oraindik herritarrei informazioa eman beharrez egiten diren kanpaina orokorretako jakinarazpenak eta informazioak nola jakinarazpen pertsonalizatuak ere gaztelania hutsean bidaltzea. Beste alde batetik, INEk gaztelania hutsean bidaltzen jarraitzen du derrigorrez bete beharreko inkestak. Eusko Jaurlaritzaren kasuan errotulazioan eta herritarrei igortzen zaizkien jakinarazpen pertsonalizatuetan elebitasuna ez errespetatzea izan dira zio nagusiak. Nafarroako Gobernuak herritarrei zuzendutako informazio-orriak gaztelania hutsean argitaratu edo bidaltzen jarraitzen du, euskararen presentzia soziala ahultzeko politikari sendo eutsiz. Euskarazko bertsioak internet bidez eskura daitezkeela erantzun izan dute behin baino gehiagotan, baina webguneetan ere ez du bermatzen euskararen presentzia, ez informazio mailan, ez eta on-line egin daitezkeen izapideetarako inprimakiak eskuratzeko garaian ere. KEXEN ZIOA Agiriak euskaraz ez Ahozko zerbitzua euskaraz ez Informazio-orriak gaztelania hutsean Jakinarazpen idatziak gaztelania hutsean Webguneko informazioa euskaraz ez RED sistema gaztelania hutsean Jendeari zuzendutako ohar idatziak gaztelania hutsean Txanda emateko txartelak gaztelania hutsean Inkesta gaztelania hutsean Errotuluak gaztelania hutsean Irudi korporatiboa gaztelania hutsean Euskararen ezagutza Euskararen erabilera ez zuzena

2.3. Larritasuna Arestian adierazitakoaren harira, larritzat baloratzen dugu herritarren eskura jartzen diren baliabideek euskaraz lan egiteko aukerarik ez eskaintzea, eskubidea alde pasibotik nahiz aktibotik ukatzen duelako. Beste alde batetik oso begirune gutxikoa iruditzen zaigu euskaraz zuzentzen den herritarrari gaztelaniaz egiteko eskatzea, edo zuzenean gaztelaniaz erantzutea, edo agiriak gaztelania hutsean luzatzea. Are gehiago, euskarazko agiririk ez dutela jakinaraztea, baina eredua errespetatzen duen agiria euskaraz eginez gero onartuko dutela erantzutea. Administrazioak bermatu behar ditu bitartekoak, ez da herritarraren zeregina administrazioaren hutsuneak betetzea.

3. ADMINISTRAZIOEN ARABERAKO BALORAZIOA ADMINISTRAZIOA ESPAINIAKO ESTATUKO ADMINISTRAZIOA EUSKO JAURLARITZA NAFARROAKO GOBERNUA. EGAILAN VISESA HOBETUZ ARABAKO FORU ALDUNDIA

36 4 8 1 1 1 1

ESPAINIAKO ESTATUKO ADMINISTRAZIOA Datuek erakusten dutenez, 2008 urtean Espainiako Estatuko Administrazioa izan da lan eta gizarte arloan euskaldunen hizkuntza-eskubideak gehien urratu dituen administrazioa. Urraketak mota guztietakoak izan dira: ahozko zerbitzua euskaraz ez bermatzea, jendeak bete beharreko inprimakiak gaztelaniaz baino ez egotea, lan-tresnak euskaraz lan egiteko prestatu gabe egotea, webguneko informazioak euskaraz ez eskaintzea, herritarrei jakinarazpenak gaztelania hutsean bidaltzea, jendeari begirako ohar idatziak gaztelania hutsean egotea, derrigorrez bete beharreko inkestak gaztelania hutsean egotea â€Ś Europako Adituen Batzordeak Espainiako Estatuak Erregio edo Gutxiengoen Europako Itunaren bidez hartutako konpromisoen betetze maila ebaluatzeko eginiko bigarren ebaluazioan agerian jarri du berriz ere, Espainiako Estatuak ez dituela konpromisoak bete eta ez duela neurri eraginkorrik hartu lehen ebaluazioan detektatutako gabeziei aurre egiteko. Horrenbestez, gomendioa egiten dio neurri juridiko eta praktiko egokiak har ditzaten EAEn eta Nafarroan lan egiten duten estatuko administrazioaren langileen portzentaje egokiak euskaraz jakin dezan eta estatuko erregio edo gutxiengoen hizkuntza guztien presentzia bermatzeko zerbitzu publikoetan.

EUSKO JAURLARITZA Herritarrek berriz ere gaztelania hutsean jaso dituzte jakinarazpen pertsonalizatuak, gainera horietako batek euskaraz eginak zituen aldez aurreko izapideak. Beste alde batetik, egoitza batzuetako errotuluak gaztelania hutsean daude oraindik, eta jendeari begirako ohar idatziak ere gaztelania hutsean jartzen dira, ofizialtasun bikoitzaren printzipioa ahaztuz. Konponbide erraza duten kasuak izanik, kezkatu egiten gaitu horrelako urraketak urteak joan urteak etorri errepikatu egiten direla ikusteak. EGAILAN, eta VISESA zerbitzu publikoen kasuan ere ez da jakinarazpenak eta agiriak ele bietan bidaltzeko betebeharra errespetatu, eta gaztelania hutsean bidali dituzte. EGAILANen kasuan, kexa urterik urte errepikatzen dela esan behar dugu. Izan ere, inprimaki elebidunak erabili ordez, inprimaki bereiziak erabiltzen dira, eta herritarraren hizkuntza-hautua zehaztuta ez badago defektuz harremana gaztelaniaz nahi duela interpretatzen dutelako. HOBETUZ FUNDAZIOAren kasuan 2 urte itxaron behar izan dute erabiltzaileek webgunea euskaraz bistaratu ahal izateko. NAFARROAKO GOBERNUA Nafarroako Gobernuak, azken urteetan ohikoa duen legez, ez du hainbat zerbitzu edo jardueren berri emateko euskarriak euskaraz bidaltzeko lanik hartzen, eta lasai ederrean bidaltzen ditu gaztelaniazkoak jarduna euskaraz burutzen duten erakunde nahiz ikastetxeetara. Hain zuzen ere horixe izan da 2008an Gizarte Arloan gehien errepikatu den kexa. Helburua argia da: euskara bizitza publikotik baztertzea. Horrela soilik uler daiteke, irudi korporatiboa, errotuluak, webguneak, informazioeskuorriak, inprimakiak, euskaraz ez egotea.

4. ERANTZUNAK ESPAINIAKO ESTATUKO ADMINISTRAZIOA Gizarte Segurantzaren Estatu Idazkaritzak kexa gehienei erantzun die. PFEZren gaineko atxikipeneko aldaketen berri emateko gaztelania hutsean bidalitako gutunari buruz jakinarazi dute gaztelaniaz gain beste hizkuntza ofizial bat duten autonomia erkidegoetan bizi diren pentsiodunei zuzendutako jakinarazpen pertsonalak beti ele bietan bidaltzen saiatzen direla, baina kasu zehatz honetan ezin izan zutela ohiko irizpidea aplikatu kanpaina presa handiz burutu behar izan zutelako. Webguneko zenbait informazio euskaraz ez egoteari buruz, dio 6 hizkuntzatan (Estatuko lau hizkuntza ofizialetan, frantsesez eta ingelesez) eskaintzen dela webguneko informazioa eta edukien % 67 inguru daudela itzulita. Informazioaren % 56 omen dago 6 hizkuntzatan, eta euskaraz % 60. Euskarazko bigarren mailako nabigazioari dagokionez, atal batzuk osorik euskaratuta daude, beste batzuk % 70ean eta RED sistema eta Gizarte Segurantzako atalak % 40ean. Bulego

birtualaren atala, tramite telematikoak ahalbidetzen dituena, guztiz euskaratuta dagoela dio. Bukatzeko Helbideak eta telefonoak delako ataleko izen ofizialak Administrazio Publikoen Ministerioko Toki Entitateen Erregistrokoekin bat datozela gaineratzen du. Altas bajas mensuales en el sistema de la Seguridad Social izeneko zerbitzua oraingoz gaztelaniaz baino ez dela eskaintzen erantzun dute. Hala ere jakinarazpen hori Estatuko hizkuntza ofizialetan helarazteko bideak aztertzen ari direla adierazten du, eta luze gabe testu guztiak ele bietan izatea espero dutela, horrelako egoerak ez errepikatzeko. Sarean lan egiteko RED sisteman euskaraz lan egiteko gaituta ez egotearen inguruan, Gizarte Segurantzaren diruzaintza RED sistema Estatuko berezko hizkuntzetan erabili ahal izateko neurriak hartzen ari dela dio, erabiltzaileen hizkuntza-askatasuna bermatzeko. Gaur egun RED sistemaren bidez eskuratzen diren afiliazio-ebazpenak katalanez, galegoz, euskaraz eta valentzieraz eskuratzeko lanean ari omen dira. Hurrengo egitekoa, langileen zerrenda (TC2) eta kotizazioen likidazioko ordainagiriak hizkuntza koofizialetan jartzea izango omen da. Gizarte Segurantzaren Diruzaintza Nagusiaren Gipuzkoako ordezkaritzak akatsa zuzendu duela jakinaraziz erantzun du; ahozko zerbitzuaren eta gaztelania hutsezko inprimakien inguruko kexei, aldiz, ez die erantzunik eman. RED sisteman sarbidea izateko eskaera-inprimakiei dagokienez, Estatuan ofizialak diren hizkuntza guztietan eskura daitezkeela jakinarazi dute eta inprimaki horien kopiak bidali dituzte froga modura. Gizarte Segurantzaren Diruzaintza Nagusiaren Bizkaiko Lurralde Zuzendaritzak euskaraz eskatu eta gaztelaniaz bidalitako lan-bizitzaren txostenaren inguruan erantzun du kexa Zerbitzu Zentraletara bideratu dutela Autonomia Erkidego guztietako hizkuntza ofizialetan emateko aukera azter dezaten. Gizarte Segurantzaren Durangoko Bulegoko zuzendariak harremana euskaraz nahi duela adierazia duen erakunde bati gutuna gaztelania hutsean igorri izangatik hartu duen kexari erantzun dio. Hartara, xehetasun gehiago beharko lituzketela adierazi du, balitekeelako gutuna Madrildik igorria izatea. Beste alde batetik jakinarazi du Durangoko bulegoan langileen %40 dela euskalduna, baina lanpostuek ez dutela hizkuntza-eskakizunik, eta ondorioz ez daudela derrigortuta zerbitzua euskaraz ematera, 30/1992 Administrazio eta Prozedura Legean ezarritako irizpideak jarraitzen dituztela. Kasu honetan ez da lege hori ere bete, bertan adierazten baita Autonomia erkidegoetako eta tokiko erakundeetako administrazioek izapidetutako prozeduretan, kasuan kasuko autonomia-legedian ezarritakoari lotuko zaiola hizkuntzaren erabilera. Estatuko Enplegu Zerbitzu Publiko INEMek ia kexa guztiei erantzun die. Iurretako bulegoaren inguruko kexei erantzunez Bizkaiko Lurralde Zuzendaritzatik adierazi dute bulego horretan lan egiten duten langile guztiek ez dutela euskaraz hitz egiten, baina bai haietako askok, eta gainera sail guztietan banatuta daudela langile euskaldunak, bai eta idatzian adierazten den Enplegu Eskaera eta Prestazioen sailean ere. Hori horrela, erabiltzaile batek arreta euskaraz emateko eskatzen badu eta artatzen duen funtzionarioak euskaraz ez badaki, langile euskaldun batengana 67

bideratzen omen dute. Hala ere, Durangoko Enplegu Bulegoan ez omen da ageri herritar batek egun horretan arreta euskaraz emateko eskatu zuenik. Iurretako bulegoan zintzilik dauden kartel gehienak gaztelania hutsean daudela salatzen duen kexaren inguruan adierazi dute, Bizkaiko Enplegu-Prestazioko Bulegoen sare osoan bezala, Iurretako bulegoan ere kanpoaldeko nahiz barrualdeko identifikazio-seinaleak bi hizkuntza ofizialetan daudela. Eta prestazioen onarpen-erabakiari dagokionez berriz, egia da gaztelania hutsean idatzita dagoela, baina hala egoteko arrazoia zera omen da: Madrilgo zerbitzu zentralean inprimatu eta handik bertatik igortzen dute. Hiru euskal probintziak zerbitzu zentralekin negoziatzen ari direla jakinarazten du, gertaera hori zuzendu ahal izateko. Bukatzeko, EEZP-EINeko Zuzendaritza Probintziala beharrezko neurriak eta bitarteko egokiak hartzen ari dela diote, hizkuntza-eskubideak pixkanaka bermatzeko. Horrela, gaur egun prestakuntza-ikastaroak emateko ahalegina egiten ari direla dio langileek euskara-maila egokia lortzeko aukera izan dezaten. Erakunde horren helburua bertako langileak elebidunak izatea eta hiritarrei zerbitzu publikoan ematen zaien informazioa eta dokumentazio bi hizkuntzetan egotea dela argituz bukatzen du gutuna. INEMen webgunean euskaraz eskuratzerik ez dauden agiriei dagokienez, Instituzioekiko Harremanetarako Zuzendariordetza Nagusitik jakinarazi dute INEM 2008 urtean hasi zela webguneko informazioa Estatuan ofizialak diren hizkuntzetara itzultzen, euskara ere barne. Onartzen du webguneko atal batzuek ez dutela oraindik euskarazko ordainik. Hori horrela da zati batzuk oraindik argitaratzen ari direlako edota oraindik itzultze fasean daudelako; eta beraz, laster batean eskuragarri egongo dira webgunean. Hala ere, argi utzi nahi du edukiak ez daudela inolaz ere gaur egun webgunean agertzen diren moduan finkatuta. Arestian aipatu bezala, 2008an ekin zaio webgunea itzultzeari, eta proiektua urte amaiera arte luzatuko omen da, jasotzen duen informazioaren bolumena kontuan hartuta. Era berean, kontratuen euskarazko bertsioari dagokionez, une honetan ereduak hizkera ez-sexistara moldatzen ari direla dio, eta enpresa-ziurtagiria delako dokumentuaren kasuan ere, horren ardura duen atala eredua berrikusten ari dela azaltzen du. Nolanahi ere, bi ereduak finkatu bezain laster, euskaratu eta webgunean jarriko direla jakinarazten du. INEk inkesten inguruan bideratutako kexei erantzun die, esanez Autonomia Erkidegoetako Estatistika Institutuekin lankidetza hitzarmenik ez duten kasuetan enpresei aurkezpen gutuna eta galdera sorta gaztelaniaz bidaltzen dizkietela, baina galdera-sorta bakoitzaren oinean idatzita datorrela â€œGaldesorta hau Autonomia Erkidegoetako hizkuntza ofizialetan eskura daitekeâ€?, eta beraz, enpresek zein hizkuntzatan nahi duten adieraziz gero, INEk eurek aukeratutako hizkuntza ofizialean igortzen diela. Gizarte Segurantzaren Estatu Idazkaritzak langileei zuzendutako 2008ko komunikazio kanpainaren barruan Nafarroako eremu euskalduneko herritarrari informazioa gaztelania hutsean igorri izanagatik bideratutako kexaren harira Estatuko Herri Defendatzaileak erantzun du lurralde batzuetan elebitasun araubidea indarrean izateak ez duela esan nahi hizkuntza koofizialak dituzten 68

autonomia erkidegoetatik kanpo dauden Estatuko Administrazio organoek gisa horretako agiriak, hots, informazioa emateko agiriak, berezko hizkuntza guztietan egin behar dituztenik, izan ere, Espainiako Konstituzioaren 3.1. artikuluak dioenez, espainiar guztiek dutelako gaztelania jakiteko eginbeharra eta erabiltzeko eskubidea. Horrela bada, gaztelania hutsean idatzitako agiriak eta jakinarazpenak, baliagarri eta eraginkorrak omen dira espainiar guztiei kexan aipatzen denaren gisako informazioak helarazteko. Beste behin ere, gaztelania ezagutzeko betebeharra aipatzen da herritarrek informazioa euskaraz jasotzeko duten eskubidea urratzeko. EUSKO JAURLARITZA Eusko Jaurlaritzak 318-2008 eta 319-2008 espedienteei erantzun die. Etxebizitza Saileko egoitzan urre koloreko letretan gaztelania hutsean ageri den CĂĄmara de la Propiedad Urbana de Bizkaia errotuluari buruz jakinarazi dute kontuan hartu behar dela eraikin hori udal inbentarioan sartuta dagoela eta Udalak beharrezko baimenak eman behar dituela errotulua aldatu ahal izateko. Hori horrela, dagozkion txosten teknikoak jaso eta eraikin publikoen irisgarritasun eta segurtasunari buruzko arauetara egokitzeko lanak amaitzeko zain omen daude letra horiek kentzeko. Atarian gaztelania hutsean dagoen jendeari begirako oharrari buruz adierazi dute, enpresa kontratistako langileek beren kabuz jarri zutela behin-behineko ohar hori, ele bietan egongo den behin betikoa jarri bitartean, alegia. EGAILAN, VISESA eta HOBETUZek ez diete kexei erantzun. NAFARROAKO GOBERNUA NAFARROAKO GOBERNUAk bi gertaerari erantzun die. D ereduko ikastetxe batera gazteei zuzendutako lehiaketa baten berri ematen zuten triptikoak eta kartelak gaztelania hutsean bidali eta euskaraz eskatuta, euskarazko argitalpenik ez zela egin jakinarazi zietela salatzen zuen kasuari erantzunez adierazi du, urtarrilaren 30ean webgunean euskaraz eta gaztelaniaz argitaratu zirela lehiaketako oinarriak eta otsailaren 1ean Nafarroako Gazteriaren Institutuak hainbat ikastetxe eta institututan euskarazko 500 triptiko banatu zituela. Gaineratzen du Nafarroako Gazteriaren Institutuak bere informazio-orriak, kanpainetako material grafikoa, argitalpenak eta aldian-aldian atera ohi dituen antzeko idazkiak, Nafarroako gazte guztiei zuzenduak badira, gaztelaniaz eta euskaraz argitaratzen dituela. Nafarroako Arartekoak aholkua eman dio Gizarte Afera, Familia, Gazteria eta Kirol Kontseilariari aurrerantzean eremu euskaldunean eta mistoan triptiko berezituak â€“gaztelaniaz eta euskaraz- argitaratzea erabakitzen bada, aukeratutako formatuarekin bat datorren banaketa egin dezan, gertatutakoaren gisako egoerak saihesteko. Gizarte Zerbitzuen zorroaren ingurukoari gaztelania hutsean erantzun dio. Gai horren inguruan jakinarazi du 29/2003 Dekretuak dioena betez, gaztelaniaz eta euskaraz argitaratu dituztela eskuorriak eta eremu euskaldunean euskaraz argitaratu dituztela kanpainari buruzko iragarkiak. Eskuorrien banaketari dagokionez, eremu euskaldunera eta mistora gaztelaniazko eta euskarazko eskuorriak igorri dituztela dio eta eremu ez euskaldunera gaztelaniazkoak bakarrik.

Iruñerriko etxeetako postontzietan egin den banaketari dagokionez gaztelania hutsean egin dela jakinarazi du, etxe bakoitzeko hizkuntza zein den jakitea ezinezkoa delako. Hala ere, orria gaztelania hutsean jaso eta euskaraz nahi zutela jakinarazi duten herritarrei euskarazko alea ere bidali dietela jakinarazi dute. Hori egiaztatzeko euskarazko bertsioaren ale bat bidali dute. Legeak ezarritako eremu euskaldunean eta mistoan euskaraz banatzeko asmoa izanez gero, ez al litzateke eraginkorragoa eta merkeagoa eskuorri elebiduna argitaratzea? Eremu mistoan, batik bat Iruñerrian, euskararen presentzia soziala gutxitzeko jardunaren aurrean gaudela esango genuke. 5. SINOPSIAK: LAN ETA GIZARTE GIZARTE ARLOA

Zenbakia: 34/2008 Arrazoia:

Erakundea: INSTITUTO NACIONAL DE LA SEGURIDAD SOCIAL Aitatasun-baja izapidetzen hasi zenean beharrezko diren inprimakiak gaztelania hutsean eman zizkioten Gizarte Segurantzak Iruñean duen bulegoan. Artezkaritzakoek ere batean eta bestean galdetu ondoren, ez zuten euskarazko inprimakirik lortu. Gizarte Segurantzaren webgunean sartu ziren ondoren eta inprimaki horiek beste hizkuntza batzuetan badiren arren, euskaraz ez. Urtarrilaren 17an berriz ere Iruñeko Gizarte Segurantzaren bulegora joan eta euskarazko inprimakiak eskatu ditu. Egon behar dutela, baina oraindik ez zaizkiela euskarazkoak iritsi esan diote eta dena dela, web gunean eskura ditzaketela. Horretarako aurrez bisitatu zuten webgune beraren helbidea eman diote. Baina esan bezala, web gunean ez daude.

Nafarroa

Zenbakia: 56/2008 Arrazoia:

Erakundea: INSTITUTO NACIONAL DE LA SEGURIDAD SOCIAL Urtarrilaren 15ean Gizarte Segurantzaren Altxortegiak Tolosan duen bulegora joan zen. Euskaraz zuzendu zitzaion egokitu zitzaion enplegatuari, baina ezin izan zuen zerbitzua euskaraz jaso langileak euskaraz ez zekielako.

Gipuzkoa

Zenbakia: 57/2008 Arrazoia:

Erakundea: INSTITUTO NACIONAL DE LA SEGURIDAD SOCIAL Herritarra Gizarte Segurantzaren Altxortegiak Tolosan duen bulegora joan zen. Langileari euskaraz zuzendu zitzaion arren, hark gaztelania hutsean idatzitako inprimakiak eman zizkion betetzeko.

Gipuzkoa ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 358/2008 Arrazoia: Arrazoia:

Erakundea: INSTITUTO NACIONAL DE LA SEGURIDAD SOCIAL Gizarte Segurantzak Donostiako Autonomia kalean duen egoitzan ordutegia adierazten duen oharrak astelehenetatik ostiralera dio astelehenetik ostiralera beharrean.

Gipuzkoa

Zenbakia: 532/2008 Arrazoia:

Erakundea: INSTITUTO NACIONAL DE LA SEGURIDAD SOCIAL Ekainaren 16an goizeko 10:30ak aldera Tolosako Gizarte Segurantzaren Administrazio-bulegoan izan zen. Txandak ematen zituen langileari euskaraz zuzendu zitzaion, baina hark en erderas por favor esan zion. Ondoren, laugarren mahaian zegoen langilearengana joatea egokitu zitzaion eta azalpenak euskaraz eman ostean, en castellano por favor erantzun zion hark ere.

Gipuzkoa

Zenbakia: 533/2008 Arrazoia:

Erakundea: INSTITUTO NACIONAL DE LA SEGURIDAD SOCIAL Ekainaren 16an goizeko 10:30ak aldera Tolosako Gizarte Segurantzaren Administrazio-bulegoan izan zen. Sarreran jaso zuen itxaron-txartela gaztelania hutsean idatzia zegoen. Ondoren, egokitu zitzaion mahaian gaztelaniazko inprimakia luzatu zioten eta egiaztagiria egunean berean behar zuenez, gaztelaniaz bete behar izan zuen.

Gipuzkoa

Zenbakia: 549/2008 Arrazoia:

Erakundea: INSTITUTO NACIONAL DE LA SEGURIDAD SOCIAL Nafarroako Herrialde Zuzendaritzaren bulegoan Europako Osasun Txartela Europarra eskuratutakoan eman dioten informazio-orria gaztelaniaz baino ez dago idatzia.

Nafarroa

Zenbakia: 639/2008 Arrazoia:

Erakundea: INSTITUTO NACIONAL DE LA SEGURIDAD SOCIAL Gizarte Segurantzaren Estatu Idazkaritzatik bidalitako gutuna jaso du PFEZren gaineko atxikipeneko aldaketen berri emanez. Gutuna gaztelania hutsean idatzita dago.

Gipuzkoa ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 698/2008 Arrazoia:

Erakundea: INSTITUTO NACIONAL DE LA SEGURIDAD SOCIAL Gizarte Segurantzaren www.seg-social.es/Internet orriaren atarian informazioa euskaraz eskura daitekeela aditzera ematen den arren, atal batzuk (helbideak, DIE sistema,…) gaztelaniaz soilik eskura daitezke. Honako mezu hau agertzen da: Sartu nahi duzun orria ez dago zuk aukeratutako hizkuntzan eskuragarri. Barkatu eragozpenak.

Nafarroa ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 828/2008 Arrazoia:

Erakundea: INSTITUTO NACIONAL DE LA SEGURIDAD SOCIAL Gizarte Segurantzaren Diruzaintza Orokorraren Gipuzkoako Probintzia Zuzendaritzatik gaztelania hutsean jaso zuten Udal batean RED sisteman sartzeko eskaintza gutuna. Horrez gain, RED sisteman sarbidea izateko bete beharreko eskaera-inprimakiak gaztelania hutsean zeuden.

Gipuzkoa

Zenbakia: 835/2008 Arrazoia:

Erakundea: INSTITUTO NACIONAL DE LA SEGURIDAD SOCIAL Webgunearen aurreneko orrian hainbat baliabide daude zerrendatuta euskaraz, baina esteka horien gainean sakatuz gero, informazioa gaztelaniaz baino ez dago eskuragai.

Nafarroa ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 836/2008 Arrazoia:

Erakundea: INSTITUTO NACIONAL DE LA SEGURIDAD SOCIAL RED sisteman sartzeko pasahitza idazten denetik aurrera, dena gaztelania hutsean dago: galderak, testuak etab.

Gipuzkoa

Zenbakia: 837/2008 Arrazoia:

Erakundea: INSTITUTO NACIONAL DE LA SEGURIDAD SOCIAL RED sistema erabiltzeko gida gaztelania hutsean da.

Gipuzkoa

Zenbakia: 843/2008 Arrazoia:

Erakundea: INSTITUTO NACIONAL DE LA SEGURIDAD SOCIAL Urriaren 1ean 13:30 aldera Iruñeran duen egoitzan izan da. Harrerako langileari nahiz ondoren mahaian egokitu zaionari euskaraz zuzendu zaien arren, ez dakitela euskaraz erantzun diote. Beraz, ezin izan du zerbitzua euskaraz jaso.

Nafarroa

Zenbakia: 844/2008 Arrazoia:

Erakundea: INSTITUTO NACIONAL DE LA SEGURIDAD SOCIAL Iruñeko Yanguas y Miranda kaleko egoitzan txandari dagokion papertxoan informazio guztia gaztelania hutsean da: Atención especializada, data, Telefono Cita Previa.

Nafarroa

Zenbakia: 880/2008 Arrazoia:

Erakundea: INSTITUTO NACIONAL DE LA SEGURIDAD SOCIAL Gizarte Segurantzaren Estatu Idazkaritzak urtero ohi duen moduan langileei zuzendutako 2008ko komunikazio-kanpainaren barruan Iruñerriko herritarrari bidali dion informazio guztia gaztelania hutsean dago.

Zenbakia: 883/2008 Arrazoia:

Erakundea: INSTITUTO NACIONAL DE LA SEGURIDAD SOCIAL Durangoko Gizarte Segurantzaren bulegoak gaztelania hutsean bidali dio gutuna erakunde bati.

Zenbakia: 892/2008 Arrazoia:

Erakundea: INSTITUTO NACIONAL DE LA SEGURIDAD SOCIAL Legeak ezarritako eremu euskalduneko herritarrak gaztelania hutsean jaso du Gizarte Segurantzaren Estatu Idazkaritzak urtero ohi duen moduan langileei zuzendutako 2008ko komunikazio-kanpainaren barruan bidali dion informazio guztia: sarrerako gutuna, galdetegia, eta datuak. Lau orritan ez da hitz bakar bat ere ageri euskaraz.

ERANTZUN DUTE Bizkaia

Nafarroa ERANTZUN DUTEN

Zenbakia: 901/2008 Arrazoia:

Erakundea: INSTITUTO INSTITUTO NACIONAL DE LA SEGURIDAD SOCIAL Gizarte Segurantzaren Estatu Idazkaritzak langileei zuzendutako 2008ko Komunikazio Kanpainaren barruan Iruñeko herritarrari bidali dion informazio guztia (sarrerako gutuna, galdetegia, datuak) gaztelania hutsean dago.

Zenbakia: 946/2008 Arrazoia:

Erakundea: INSTITUTO NACIONAL DE LA SEGURIDAD SOCIAL Gaztelania hutsean jaso du Gizarte Segurantzaren Altxortegi Nagusitik igorri dioten Altas y bajas mensuales en el sistema de la Seguridad Social izeneko jakinarazpen-gutuna.

Nafarroa ERANTZUN DUTE

Zenbakia:1107/2008 Zenbakia: Arrazoia:

Erakundea: INSTITUTO NACIONAL DE LA SEGURIDAD SOCIAL RED sistema erabiltzeko bi bide daude: Winsuit32 izeneko aplikazio informatikoa eta internet. Biak ala biak gaztelaniaz baino ezin dira erabili.

Gipuzkoa ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 1111/2008 Arrazoia:

Erakundea: INSTITUTO NACIONAL DE LA SEGURIDAD SOCIAL Herritarrak lan egiten dueneko udala RED sisteman sartuta dago. Sistema gaztelania hutsean dago, ez du euskaraz lan egiteko aukerarik eskaintzen.

ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 1254/2008 Arrazoia:

Erakundea: INSTITUTO NACIONAL DE LA SEGURIDAD SOCIAL Gizarte Segurantzaren Durangoko egoitzan gaztelania hutsean ipini dituzte hainbat ohar. Oharrok abenduaren 18an egoitza itxita egongo dela adierazten dute.

Zenbakia: 1258/2008 Arrazoia:

Erakundea: INSTITUTO NACIONAL DE LA SEGURIDAD SOCIAL

Zenbakia: 179/2008 Arrazoia:

Erakundea: INSTITUTO NACIONAL DE EMPLEO 2008ko martxoaren 3an INEMek Lasarten duen enplegu-bulegora joan zen herritarra kontsulta bat egiteko asmotan eta informazioko postuan zegoen langileak gaztelaniaz egin zion harrera herritarra euskaraz zuzendu zitzaion arren.

Zenbakia: 558/2008 Arrazoia:

Erakundea: INSTITUTO NACIONAL DE EMPLEO Ekainaren 23an Iurretako bulegoan herritarrak euskaraz egin dien arren bai lan-eskatzaile moduan inskribatu duen beharginari bai eta langabezia-saria tramitatu dionari ere, haiek gaztelaniaz egiteko eskatu diote.

Zenbakia: 559/2008 Arrazoia:

Gaztelania hutsean jaso du lan-bizitzaren txostena, eskaera euskaraz egin zuen arren.

Erakundea: INSTITUTO NACIONAL DE EMPLEO Iurretako bulegoan esekita dauden kartel gehienak gaztelaniaz baino ez daude idatzita.

Nafarroa ERANTZUN DUTE

Bizkaia

Bizkaia ERANTZUN DUTE Gipuzkoa

Bizkaia ERANTZUN DUTE Bizkaia ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 574/2008 Arrazoia:

Erakundea: INSTITUTO NACIONAL DE EMPLEO Bizkaiko Herrialde Zuzendaritzatik igorritako Resolución de aprobación de las prestaciones por desempleo izeneko dokumentua gaztelania hutsean jaso zuen uztailaren hasieran.

Bizkaia ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 705/2008 Arrazoia:

Erakundea: INSTITUTO NACIONAL DE EMPLEO Herritarrak ezin izan zuen INEMen webgunean Enpresa-ziurtagiria edo Certificado de empresa izeneko agiriaren euskarazko bertsiorik eskuratu. Hori horrela, mezu bat bidali zuen INEMera inprimakia euskaraz bazegoen galdetzeko. Erantzunean adierazi zioten enpresak euskarazko inprimakia egin dezakeela eta baliozkoa izango dela, baldin eta gaztelaniazkoaren formatua errespetatzen badu.

Gipuzkoa

Zenbakia: 820/2008 Arrazoia:

Zenbakia: 821/2008 Arrazoia:

Erakundea: INSTITUTO NACIONAL DE EMPLEO Estatuko Enplegu Zerbitzu Publikoaren www.inem.es orriaren atarian informazioa euskaraz eskura daitekeela aditzera ematen den arren, atal batzuk gaztelania hutsean daude, besteak beste: berriak, Descarga de modelos de contratos, Cursos de formación profesional para el empleo. Erakundea: INSTITUTO NACIONAL DE EMPLEO INEMen webgunetik pdf formatuan jaitsi daitezkeen kontratu guztiak gaztelania hutsean daude.

ERANTZUN DUTE

Gipuzkoa ERANTZUN DUTE Gipuzkoa ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 1106/2008 Arrazoia:

Erakundea: INSTITUTO NACIONAL DE EMPLEO Herritarrak www.inem.es webgunea ez du euskaraz idatzitako kontratu-eredurik aurkitu.

Gipuzkoa

Zenbakia: Zenbakia: 200/2008 Arrazoia:

Erakundea: INSTITUTO NACIONAL DE ESTADÍSTICA Iruñeko enpresa batek derrigorrez bete beharreko inkesta jaso du INEk igorrita, Informazioaren eta Komunikazioen Teknologia eta komertzio elektronikoaren erabileraren inguruan. Aipatu inkesta gaztelania hutsean dago.

Nafarroa

Zenbakia: 201/2008 Arrazoia:

Erakundea: INSTITUTO NACIONAL DE ESTADÍSTICA Iruñeko enpresa batek gaztelania hutsean jaso du INEren derrigorrez bete beharreko inkesta. Inkesta Zerbitzuen Sektoreko Jarduera-Adierazleei buruzkoa da.

Nafarroa

Zenbakia: 481/2008 Arrazoia:

Erakundea: INSTITUTO NACIONAL DE ESTADÍSTICA INE erakundetik galdetegi bat betetzeko eskaera jaso dute Gipuzkoako enpresa batean. Argibideak ematen dituen gutuna eta galdetegia bera ere gaztelania hutsean daude.

Gipuzkoa ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 482/2008 Arrazoia:

Erakundea: INSTITUTO NACIONAL DE ESTADÍSTICA INE erakundearen webgunea gaztelaniaz eta ingelesez kontsulta daiteke. Euskaraz ez, ordea

Zenbakia: 288/2008 Arrazoia:

Erakundea: Erakundea: EUSKO JAURLARITZA. ETXEBIZITZA ETA GIZARTE GAIETAKO SAILA Bizkaiko Lurralde Ordezkariak sinatzen duen gaztelaniazko jakinarazpena jaso du.

Zenbakia: 318/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKO JAURLARITZA. ETXEBIZITZA ETA GIZARTE GAIETAKO SAILA SAILA Eusko Jaurlaritzaren Etxebizitza eta Gizarte Gaietako Sailak Bilboko Henao kalean duen egoitzako atarian gaztelania hutsean ageri da CAMARA DE LA PROPIEDAD URBANA DE BIZKAIA dioen errotulua.

Bizkaia ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 319/2008 Arrazoia:

Erakundea: Erakundea: EUSKO JAURLARITZA. ETXEBIZITZA ETA GIZARTE GAIETAKO SAILA Eusko Jaurlaritzaren Etxebizitza eta Gizarte Gaietako Sailak Bilboko Henao kalean duen egoitzako atarian gaztelania hutsean ageri da ENTRADA C/ HENAO PORTAL Nº 9 dioen oharra.

Bizkaia ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 457/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKO JAURLARITZA. ETXEBIZITZA ETA GIZARTE GAIETAKO SAILA Izatezko bikote erregistratzeko tramitea euskaraz egin zuten, Lekeitioko Udalaren bitartez. Etxebizitza eta Gizarte Saileko Izatezko Bikoteen Erregistrotik gaztelania hutsean bidali diote nortasun agiria iraungita duela eta indarrean dagoena bidaltzeko eskatzen duen gutuna.

Bizkaia

Zenbakia: 344/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO GOBERNUA. BERRIKUNTZA, ENPRESA ETA ENPLEGU DEPARTAMENTUA Legeak ezarritako eremu euskalduneko herritarrak maiatzaren 13an 13:00ak aldera 848 427 645 zenbakira deitu zuen eta ezin izan zuen zerbitzua eskaini zion langilearengandik zerbitzua euskaraz jaso. Herritarrak euskaraz arta zezakeen norbaitez galdetuta, no porque yo no sé erantzion zion.

Nafarroa

Zenbakia: 65/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO GOBERNUA. FAMILIA, GAZTERIA, KIROL ETA GIZARTE GAIETAKO DEPARTAMENTUA Nafarroako Gazteriaren Institutuak sariketa bat antolatu du erakundearen irudi korporatiboa sortzeko. D ereduko ikastetxe batean gaztelaniaz soilik jaso dituzte lehiaketaren oinarrien berri ematen duten kartelak eta triptikoak. Gazteriaren Institutura deitu dute euskarazkoak eskatzeko. Gaztelaniaz bakarrik argitaratu dituztela erantzun diete.

Nafarroa

Gipuzkoa

Bizkaia

ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 809/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO GOBERNUA. FAMILIA, GAZTERIA, KIROL ETA GIZARTE GAIETAKO DEPARTAMENTUA Adineko Pertsonen Tutoretzarako Nafarroako Fundazioak Iruñeko San Migel kalean duen egoitzako errotulua gaztelania hutsean dago.

Nafarroa

Zenbakia: 857/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO GOBERNUA. FAMILIA, GAZTERIA, KIROL ETA GIZARTE GAIETAKO DEPARTAMENTUA Adineko Pertsonen Tutoretzarako Nafarroako Fundazioaren webgunea gaztelania hutsean dago.

Nafarroa

Zenbakia: 945/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO GOBERNUA. FAMILIA, GAZTERIA, KIROL ETA GIZARTE GAIETAKO DEPARTAMENTUA Iruñean gaztelania hutsean jaso dute Nafarroako Gobernuko Familia, Gazteria, Kirol eta Gizarte Gaiak Departamentuak igorri Gizarte Zerbitzuen Zorroari buruzko eskuorria. Gutunazalean, Departamentuaren logoa eta helbidea ere gaztelania hutsean ageri dira.

Nafarroa

Zenbakia: 958/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO GOBERNUA. FAMILIA, GAZTERIA, KIROL ETA GIZARTE GAIETAKO DEPARTAMENTUA DEPARTAMENTUA Nafarroako Gobernuko Familia, Gazteria, Kirol eta Gizarte Gaietako Departamentuak Gizarte Zerbitzuen Zorroaren berri emateko Iruñean banatu duen esku-orria jaso du etxean. Eskuorria gaztelania hutsean dago.

Nafarroa ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 963/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO GOBERNUA. FAMILIA, GAZTERIA, KIROL ETA GIZARTE GAIETAKO DEPARTAMENTUA Barañaingo herritarrek gaztelania hutsean jaso dute Nafarroako Gobernuko Familia, Gazteria, Kirol eta Gizarte Gaiak Departamentuak igorritako Gizarte Zerbitzuen Zorroari buruzko eskuorria. Gutunazalean, Departamentuaren logoa eta helbidea ere gaztelania hutsean ageri dira.

Zenbakia: 37/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO GOBERNUA. INGURUMENA, LURRALDE ANTOLAMENDU ETA ETA ETXEBIZITZA DEPAR. Nafarroako Gobernuko webgunean ezin da oinarrizko emantzipazio-errenta jasotzeko eskabide-orria euskaraz eskuratu.

Nafarroa

Zenbakia: 748/2008 Arrazoia:

Erakundea: ENPLEGU GAITASUNA SORTZEKO LANA. EGAILAN Herritarrari gutun bat iritsi zaio LANBIDEtik. Bertan curriculuma bidaltzeko inprimakiak bidali dizkiote. EGAILANeko zuzendari-kudeatzaileak sinatzen duen jakinarazpena eta curriculuma betetzeko inprimakiak gaztelania hutsean daude. Lau orritan hiru hitz soilik ageri dira euskaraz euskal enplegu zerbitzua. Inprimakietan harremanetarako hizkuntza gaztelania ageri da, baina herritarrari inork ez dio galdetu harremanak zein hizkuntzatan nahi dituen.

Bizkaia

Zenbakia: 870/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKADIKO ETXEBIZITZA ETA LURRA. LURRA. VISESA VISESAk gaztelania hutsean bidali du zuzendariaren aldaketaren berri ematen duen komunikazioa.

Araba

Zenbakia: 784/2008 Arrazoia:

Erakundea: LANGILEEN PRESTAKUNTZARAKO EUSKAL FUNDAZIOA. HOBETUZ HOBETUZ, Langileen Prestakuntzarako Euskal Fundazioaren webgunean, euskarazko bertsioa aukeratuz gero laster euskarazko bertsioa egongo da mezua agertzen zen irailean. Web orria 2006an sortu zen.

Nafarroa ERANTZUN DUTE

Gipuzkoa

4.3. EREMUA: OGASUNA ETA EKONOMIA 1. ESPEDIENTE KOPURUA: 26 2. ADIERAZLEEN ADIERAZLEEN ARABERAKO BALORAZIOA 2.1. Izaera Jasotako kexa guztiek eskubide-urraketa izaera dute. Horietako zenbaitek legea ere urratu dute. 2.2. Puntualtasuna / sistematikotasuna 2.2.a. Errepikakortasuna Bi kexa jaso ditugu Herri Kontuen Euskal Epaitegiak EAEko Udal Entitateei kontuei buruzko txostena ez dietelako euskaraz igorri. Nafarroako Gobernuko Ekonomia eta Ogasun Departamentuak herritar eta erakundeei gaztelania hutsean igorri ohi dizkie idatzizko dokumentuak sistematikoki; besteak beste, BEZ eta PFEZ aitorpena egiteko agiriak edo errentaaitorpenaren agiria. Horrez gain, errenta-aitorpena egiteko hitzordua hartzeko telefonora deitutakoan herritarrek ezin izan zuten izapidetzea euskaraz burutu. Kexa hauek berak jaso izan ditugu aurreko urteetan ere. Bestetik, Bizkaiko Foru Aldundiaren egoitzako harreran herritarrek ezin izan zuten zerbitzua euskaraz jaso. 2.2.b Erabilera KEXEN ZIOA Agiriak euskaraz ez Ahozko zerbitzua euskaraz ez Gutunazala euskaraz ez Inprimakiak euskaraz ez Irudi korporatiboa euskaraz ez Jakinarazpen idatziak euskaraz ez Kartela euskaraz ez Publizitatea euskaraz ez Txostena euskaraz ez

Jasotako kexa gehienak ahozko erabilerari dagozkio. Horietariko asko errentaaitorpenaren kanpainarekin daude lotuak. Izan ere, errenta aitorpena egiteko

hitzordua hartzeko zenbakira deitutakoan edo errenta-aitorpena egiterakoan, bulegoetan bertan, ezin izan dute herritarrek zerbitzua euskaraz jaso, propio eskatu badute ere. Bestetik, herritarrek eta erakundeek nahitaez egin beharreko izapideak burutzeko agiriak ezin izan dituzte euskaraz eskuratu. Besteak beste, BEZ eta PFEZ aitorpena egiteko agiriak edo errenta aitorpena burutu ahal izateko sinatu beharreko baimenagiria. Errenta-aitorpenari buruzko jakinarazpen pertsonalizatuak ere gaztelania hutsean jaso dituzte herritar batek baino gehiagok. 2.3. Larritasuna Behatokiak bideraturiko kexa gehienak errenta-aitorpenaren ingurukoak dira: jakinarazpen pertsonalizatuak, ahozko zerbitzua, publizitatea, kartela edo inprimakiak. Aurreko urteetan ere horietariko arrazoi batzuengatik kexak bideratu izan ditugu, baina ikus daitekeenez Administrazioek ez dute eskubideak bermatzeko neurririk hartu. Zenbaitetan gainera, legea bera urratu da. Alboko kalte-ondorioa ere pairatu du zerbitzua euskaraz jaso nahi zuen herritarrak. Izan ere, hasieran langileari euskaraz egin zion herritarrak, baina hark ulertzen ez zionez, gaztelaniaz errepikatu behar izan zion galdera, eta okerreko informazioa jaso zuen.

3. ADMINISTRAZIOEN ARABERAKO BALORAZIOA ADMINISTRAZIOA EUSKO JAURLARITZA EUSKO LEGEB. HERRI KONTUEN EUSKAL EPAITEGIA NAFARROAKO GOBERNUA BIZKAIKO FORU ALDUNDIA GIPUZKOAKO FORU ALDUNDIA

3 3 14 4 2

Kexa gehien-gehienak Nafarroako Gobernuari dagozkio eta zioen artean denetarik dago, ahozko zein idatzizko erabilerarekin zerikusia dutenak. Herritarrek zerbitzua euskaraz jaso nahi dutela propio eskatu edota legeak eskubidea aitortu arren, ez dira eskubideak bermatzen. Eusko Jaurlaritzaren eta Foru Aldundien kasuan kexa gehienak ahozko zerbitzua euskaraz bermatu ez izanagatik dira.

4. ERANTZUNAK HERRI KONTUEN EUSKAL EPAITEGIA Herri Kontuen Euskal Epaitegiak hiru kexei erantzun die. Herritar euskaldunen hizkuntza-eskubideak bermatzeko erabakien berri eman ostean, neurri horiek guztiak ezarian-ezarian hiru urtetan zehar gauzatu beharko dituztela argitu dute. Egun duten langileekin ezin omen dituzte txostenak ele bietan idatzi, baina Euskara Planean zehaztutako helburuak betetzeko ahaleginean jarraituko dute. NAFARROAKO GOBERNUA GOBERNUA Nafarroako Gobernuak errenta-aitorpenaren proposamena gaztelaniaz igorri izanagatik jasotako kexetako bati erantzun dio, aitorpenak egiten dituen programa informatikoak ez duela, momentuz, aukera hori esanez. Ekonomia eta Ogasun Departamentuaren jarduerari dagozkion beste bi kexaren erantzunak Nafarroako Arartekoak helarazi dizkigu. Errenta-aitorpenaren kanpaina zela-eta garraio-publikoko geltokietan jarritako publizitate kartelei dagokienez, Arartekoak Ekonomia eta Ogasun Departamentuak eremu euskaldunean zein mistoan instituzioen publizitatea ele bietan egin dezan gomendatu zion eta aipatu Departamentuak Arartekoak egindako gomendio onartu zuen. FORU ALDUNDUAK Foru Aldundiek kexa guztiei erantzun diete. Herritarren hizkuntza-eskubideak bermatzeko protokoloaren berri emateaz gain, eskerrak eman dituzte egoeraren berri emateagatik, lagungarri zaielako akatsak konpontzeko neurriak hartzeko orduan. Barkamena ere eskatu dute herritarrei sortutako eragozpenengatik eta beste batean, datu gehiago eskatu dituzte gertaera argitu ahal izateko. Bizkaiko Foru Aldundiaren kasuan, saltoki batera errenta-aitorpena egiteko euskarazko inprimaki gutxi igorri izanaren inguruan ondorengo azalpena eman du: Ogasun Sailak zergak modu telematikoan ordain daitezen sustatu eta bultzatu nahi du eta horregatik zerga ereduak erosteko aurreikuspenak pixkanaka murrizten joan direla, bai euskarazko ereduetan bai gaztelaniazkoetan. Aurreko urteetako esperientziari esker euskarazko inprimakiak gaztelaniazkoak baino askoz gutxiago eskatzen direla, baina ale kopurua osaera soziolinguistiko jakin bat duten udalerrietan berriz banatzeko aukera eta egokitasuna aztertzea eskatuko diotela arduradunari. 5. SINOPSIAK: OGASUNA ETA EKONOMIA

Zenbakia: 285/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKO JAURLARITZA. OGASUN ETA HERRI ADMINISTRAZIO SAILA. EUSTAT EUSTATek urtero lanera bidaltzen duen inkesta bat betetzeko arazo bat izan zuen eta laguntza-telefonora deitu zuen. Telefonoa hartu zion langileak ez zekien euskaraz eta gaztelaniaz hitz egiteko eskatu zion herritarrari. Langile horrek azaldutakoaren arabera Eusko Jaurlaritzak azpikontratatutako zerbitzua da.

Gipuzkoa

Zenbakia: 621/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKO JAURLARITZA. OGASUN ETA HERRI ADMINISTRAZIO SAILA Ekainaren 9an jaso zuten dokumentazioan inprimakia ele bietan bada ere, kontzeptuak gaztelania hutsean idatzi dituzte, nahiz eta datu-basean euskarazko kontzeptuak ere badauden.

Gipuzkoa

Zenbakia: 652/2008 Arrazoia: Arrazoia:

Erakundea: EUSKO JAURLARITZA. OGASUN ETA HERRI ADMINISTRAZIO SAILA Menpekoen lan-poltsa osatzeko uztailean argitaratu zuen deialdian eman zuen izena. Inongo unetan ez zuen eskatu gaztelaniazko hartu-emanik, alderantziz, euskaraz eman zuen izena eta azterketa euskaraz egin nahi zuela adierazi zuen. Hala ere, bankutik heldu zaion ordainagirian, Eusko Jaurlaritzak emandako informazioa gaztelania hutsean ageri da

Bizkaia

Zenbakia: 1018/2008 Arrazoia:

Zenbakia: 1109/2008 Arrazoia:

Zenbakia: 1255/2008 Arrazoia:

Erakundea: HERRI KONTUEN EUSKAL EPAITEGIA Gaztelania hutsean bidali du Udaletara EAEko Udal Entitateen Kontuei buruzko txostena.Izenburua besterik ez da ageri ele bietan. Gainerako guztia gaztelania hutsean dago.

Gipuzkoa ERANTZUN DUTE

Erakundea: HERRI KONTUEN EUSKAL EPAITEGIA

Gipuzkoa ERANTZUN DUTE

Agiria bidali du Gipuzkoako Udal batera. Izenburua salbu, gainerako guztia gaztelania hutsean idatzita dago. Erakundea: HERRI KONTUEN EUSKAL EPAITEGIA Gaztelania hutsean bidali zuen Gipuzkoako Udal batera EAEko Udal Entitateen Kontuei buruzko txostena.

Gipuzkoa ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 49/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO GOBERNUA. EKONOMIA ETA OGASUN DEPARTAMENTUA Gaztelania hutsean bidali dizkiote erakunde bati lehen hiruhilekoko BEZ eta PFEZ aitorpena egiteko agiriak.

Nafarroa

Zenbakia: 50/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO GOBERNUA. EKONOMIA ETA OGASUN DEPARTAMENTUA Bidalitako inprimaki nahiz gutunazaletan, gaztelaniaz soilik ageri dira Nafarroako Gobernuaren zein Ogasun Deapartamentuaren irudi korporatiboko inskripzioak.

Nafarroa

Zenbakia: Zenbakia: 258/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO GOBERNUA. EKONOMIA ETA OGASUN DEPARTAMENTUA 2007ko ekitaldiari dagokion errenta-aitorpena eginda bidali dio herritarrari. Agiria gaztelania hutsean dago.

Nafarroa

Zenbakia: 270/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO NAFARROAKO GOBERNUA. EKONOMIA ETA OGASUN DEPARTAMENTUA

Zenbakia: 291/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO GOBERNUA. EKONOMIA ETA OGASUN DEPARTAMENTUA Gaztelania hutsean idatzia dago errenta-aitorpena egiteko aplikazio informatikoen berri emanez bidalitako gutuna. Barruko edukia, gutun azala eta zigilua, hiruak, gaztelania hutsean daude.

Nafarroa

Zenbakia: 335/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO GOBERNUA. EKONOMIA ETA OGASUN DEPARTAMENTUA Apirilaren 25ean goizeko 9:00etan 901 505 505 telefono zenbakira deitu zuen errenta-aitorpena egiteko hitzordua hartzeko. Deiari erantzun zion langileak ez zekien euskaraz. Bertze norbaitengandik zerbitzua euskaraz jaso zezakeen galdetu zion herritarrak, baina ez zegoela inor erantzun zion. Hortaz, ezin izan zuen zerbitzua euskara jaso.

Nafarroa

Zenbakia: 337/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO GOBERNUA. EKONOMIA ETA OGASUN DEPARTAMENTUA DEPARTAMENTUA Apirilaren 25ean 901 505 152 zenbakira deitu zuen. Erantzungailuko hasierako agurra gaztelania hutsean zegoen. Ondoren egokitu zitzaion langilearengandik ezin izan zuen zerbitzua euskaraz jaso. En la línea 901 no hay servicio en euskera esan zion langileak.

Nafarroa

Zenbakia: 345/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO GOBERNUA. EKONOMIA ETA OGASUN DEPARTAMENTUA Gaztelania hutsean dira 2007ko errenta-aitorpen kanpaina iragartzeko Iruñerriko garraio publikoko geltokietan paratu dituzten kartelak.

Nafarroa ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 351/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO GOBERNUA. EKONOMIA ETA OGASUN DEPARTAMENTUA Legeak ezarritako eremu euskalduneko herritarrak gaztelania hutsean jaso du igorri dioten errentaaitorpenaren proposamena.

ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 376/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO GOBERNUA. EKONOMIA ETA OGASUN DEPARTAMENTUA Errenta-aitorpena egiteko Barañainen egokitutako bulegoaren sarrerako atean jarritako kartela gaztelania hutsean dago: Campaña de la declaración del Impuesto sobre la Renta y Patrimonio. Gobierno de Navarra, Hacienda Navarra.

Nafarroa

Zenbakia: 377/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO GOBERNUA. EKONOMIA ETA OGASUN DEPARTAMENTUA Maiatzaren 23an errenta-aitorpena egitera joan zen egokitutako bulegora. Ezin izan zuen harreran zegoen emakumezko langilearengandik zerbitzua euskaraz jaso.

Nafarroa

Zenbakia: 378/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO GOBERNUA. EKONOMIA ETA OGASUN DEPARTAMENTUA Errenta-aitorpena egiten hasterakoan aitorpena burutzeko baimena emanez sinatzeko luzatu zioten orria gaztelania hutsean zegoen.

Nafarroa

Zenbakia: 602/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO GOBERNUA. EKONOMIA ETA OGASUN DEPARTAMENTUA Elkarte batek gaztelania hutsean jaso du 2. hiruhilekoko PFEZ aitorpena egiteko dokumentazioa.

Nafarroa

Zenbakia: 819/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO GOBERNUA. EKONOMIA ETA OGASUN DEPARTAMENTUA Gaztelania hutsean bidali dizkiote erakunde bati hirugarren hiruhilekoko BEZ eta PFEZ aitorpena egiteko agiriak.

Nafarroa

Zenbakia: 302/2008 Arrazoia:

Erakundea: BIZKAIKO FORU ALDUNDIA. OGASUN ETA FINANTZEN SAILA Lea-Artibaiko estanko batean 2006ko errenta-aitorpenaren kanpainan Foru Aldundiak bidalitako euskarazko inprimaki guztiak saldu zituztenez, 60 zehatz esanda, aurtengo kanpainarako 80 gutun bidaltzeko eskatu zien. Aldundiak ez dio jaramonik egin herritarraren eskaerari eta eskatu zituenak baino gutxiago bidali dizkiote. Bizkaia osorako dituzten euskarazko aleen kopurua mugatua dela gaineratu diote.

Bizkaia

2007ko ekitaldiari dagokion errenta-aitorpena eginda bidali dio herritarrari. Agiria gaztelania hutsean dago.

Zenbakia: 359/2008 Arrazoia:

Erakundea: BIZKAIKO FORU ALDUNDIA. OGASUN ETA FINANTZEN SAILA Maiatzaren 16an 12:00ak aldera egoitza nagusira joan zen errenta-aitorpena egitera. Txanda hartzerakoan harrerako langileari euskaraz egin nahi zuela adierazi zion arren, ezin izan zuen egokitu zitzaion langilearengandik zerbitzua euskaraz jaso.

Zenbakia: 360/2008 Arrazoia:

Erakundea: BIZKAIKO FORU ALDUNDIA. OGASUN ETA FINANTZEN SAILA Egoitza nagusira joan zen errenta-aitorpena egitera. Errenta-aitorpena euskaraz egin nahi zuela adierazia zuen arren, gaztelania hutsean eman zizkioten aitorpena egiteko inprimakiak.

Nafarroa ERANTZUN DUTE

ERANTZUN DUTE

Bizkaia ERANTZUN DUTE Bizkaia ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 1246/2008 Arrazoia:

FINANTZEN EN SAILA Erakundea: BIZKAIKO FORU ALDUNDIA. OGASUN ETA FINANTZ 2008ko abenduaren 16an egoitzako harreran euskaraz galdetu eta gaztelaniaz erantzun zioten. Gainera okerreko informazioa eman zioten.

Bizkaia ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 287/2008 Arrazoia:

Erakundea: GIPUZKOAKO FORU ALDUNDIA. OGASUN ETA FINANTZA FINANTZA DEPARTAMENTUA Errenta-aitorpena egitera joan zenean egokitu zitzaion langileak euskaraz ez zekienez, gaztelaniaz egin behar izan zuen, gainerako langileak okupatuta zeudelako.

Gipuzkoa ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 593/2008 Arrazoia:

Erakundea: GIPUZKOAKO GIPUZKOAKO FORU ALDUNDIA. OGASUN ETA FINANTZA DEPARTAMENTUA Ekainean Tolosako bulegoan ezin izan zuen harreran zegoen langilearengandik zerbitzua euskaraz jaso. Herritarrak galdera euskaraz egin arren, langileak gaztelaniaz errepikatzen zuen eta ondoren erantzuna gaztelaniaz ematen zion.

ERANTZUN DUTE

4.4. EREMUA: EREMUA: BARNEBARNE-SAILA / HERRIZAINGOA 1. ESPEDIENTE KOPURUA: 35 2. ADIERAZLEEN ARABERAKO BALORAZIOA 2.1. Izaera Barne sailarekin zein herrizaingoarekin zerikusia duten kexa guztietan eskubidea urratu da. Eskubidea urratzeaz gain indarrean dagoen legeria ere ez da bete kasu gehienetan. Bestalde, Espainiako Kongresuak Bizkaia eta Gipuzkoako Batzar Nagusiek lurralde horien izendapen ofizialaren inguruan hartutako erabakiak berretsi gabe jarraitzen du, eta horretan oinarritzen da toponimo horien inguruko araubidea ez errespetatzeko. 2.2. Puntualtasuna / sistematikotasuna 2.2.a. Errepikakortasuna Ohiko bihurtu den moduan Espainiako Estatuko Administrazioko Barne Ministerioaren menpeko erakundeek, besteak beste, NAN izapidatzeko bulegoek eta Trafiko Zuzendaritzak, ez dituzte Bizkaia, Gipuzkoa eta Arabako lurraldeen izen ofizialak errespetatu. Beste alde batetik, errotulazioak eta izaera orokorreko ohar idatzi eta erantzungailuko mezuak direla-eta kexa bat baino gehiago bideratu dira. Hala eta guztiz ere, polizia-etxeetan edo polizia-kontrol edo identifikazioetan zerbitzua euskaraz ezin jasotzea izan da, aurreko urteetan bezala, kexa gehien eragin dituen arrazoia. Herritarrek euskaraz jardun nahi izan dute Ertzaintzarekin baina ez dute horretarako aukerarik izan. 2.2.b Erabilera KEXEN ZIOA Ahozko zerbitzua gaztelaniaz Euskara hutsean idatzitako dokumentuak ez onartzea Erantzungailuko mezuetako argibideak gaztelaniaz soilik ematea Euskaraz egindako eskaerari gaztelania hutsean erantzutea Jendeari zuzendutako oharrak gaztelania hutsean idatzita Ofizialak ez diren toponimoak Errotulazioan euskarari askoz toki gutxiago eskaintzea Inprimakiak eta agiri-ereduak gaztelania hutsean Jakinarazpenak gaztelania hutsean Webguneko informazioa gaztelania hutsean

2008an bideratutako kexek erakusten dutenez, urraketa gehienak ahozko erabilerarekin lotuta daude. Herritarrek euskaraz jardun nahi izan dute polizietako kideekin baina ez dute hartarako aukerarik izan. Zerbitzua euskaraz jasotzeko eskubidea era desberdinetan urratu zaie herritarrei: 21-2008, 134-2008, 332-2008, 350-2008, 544-2008, 625-2008, 926-2008 kasuetan ertzainek ez dute herritarrei zerbitzua euskaraz emateko behar besteko gaitasunik izan. 428-2008, 1014-2008 eta 1026-2008 espedienteetan, erantzungailuko ahotsak gaztelania hutsean luzatu dizkie argibideak herritarrei, edo 1029-2008 eta 10302008 espedienteetan bezala polizia ikastegiak euskaraz ez zekiten ertzainak aukeratu ditu epaimahaikide izateko. Idatzizko erabilerari dagokionez, kexak askotarikoak izan dira. Kasu batzuetan eskubidea ikuspegi aktibotik urratu da, 947-2008 eta 234-2008 espedienteetan kasu, herritarrei ez baitzaizkie euskara hutsean idatzitako agiriak ontzat eman. Beste kasu batzuetan ikuspegi pasibotik urratu zaie eskubidea herritarrei: gaztelania hutsean idatzitako jakinarazpenak bidali dizkiete, gaztelaniaz erantzun diete herritarrek euskaraz zuzendutako eskaerei, isunen inprimakiak gaztelania hutsean zeuden, herritarrei zuzendutako ohar idatziak gaztelania hutsean zeuden, webgunea gaztelania hutseanâ€Ś 2.3. Larritasuna 2008 urtean bideratutako espedienteek aurreko urteetako diagnosiak egiaztatu baino ez dituzte egin, alegia, poliziaren kontrol-jarduketetan euskara erabili nahi izateak alboko kalte-ondorioak ekartzen dizkiela herritarrei. 21-2008, 134-2008, 926-2008 horren adibide ditugu. Hala, 21-2008 kasuan, berak aukeratutako hizkuntzan deklaratzeko eskubidea aitortu zioten herritarrari, eta hark euskaraz deklaratu nahi zuela adierazitakoan larunbat gaua izaki, itzultzailea aurkitzeko 3-4 ordu beharko zituztela jakinarazi zioten. Euskara deklarazioa jasotzeko ez zela hizkuntza naturala eta gisako aipamenak ere egin zizkioten. 134-2008 kasuan berriz, ertzainak gaztelaniaz zuzendu zitzaizkien herritarrei identifikatzeko eskatzera. Hauek, euskaraz egiteko eta eurak ere identifikatzeko eskatu zieten. Pistolak seinalatu zizkieten orduan. 926-2008 kasuan, alkoholemia-kontrolean euskaraz egin nahi izateagatik aseguruaren paperak eskatu zizkieten probak negatibo eman ondoren. Erreziboa ordaindu berria zutenez oraindik ez zitzaien bankutik iritsi eta isuna jarri zieten, hau ere gaztelaniaz. Isuna euskaraz eskatu eta barre egin zieten eta isekazko buenas noches esan zioten. Horrelako kasuek administrazio publikoetako langileek herritarren eskubideen inguruan duten jarrera islatzen dute. Administrazio publikoek herritarren eskubideak bermatzeko zeregina dute. Horrela bada, guztiz onartezina da zerbitzu 80

publikoa eman duten langileek beren eskubide pertsonalak herritarren eskubideen aurretik jartzea, eta are onartezinagoa administrazio publikoek horrelako jokabideen aurrean ezikusiarena egitea. Nafarroako Foruzaingoaren kasuan euskara iruditik bezala jardunetik ere baztertzeko ahalegina nabarmendu behar da. Altsasu eta Elizondoko egoitzen kasuan euskarazko izena gaztelaniazkoa baino lau aldiz txikiago ageri da. Legeak ezarritako eremu euskaldunean patruilan dabiltzan autoetako errotulazioan, berriz, euskararen arrastorik txikiena ere ez. Horrez gain, eta zerbitzuari loturik, azpimarratu beharra dago Foruzaingoak 2007 urtean polizia etxe bana zabaldu zuela Altsasun eta Elizondon, biak ala biak legeak ezarritako eremu euskaldunean. Bada lanpostu bakar batean ere ez da baldintza euskara jakitea. Espainiako Gobernuaren Gipuzkoako Ordezkariordetzan atzera botatzen dituzte euskara hutsean idatzitako dokumentuak, azalpenak gaztelaniaz emateko eskatuz. Horrekin batera, Behatokiak frogatu ahal izan duenez, ordezkariordetza horretatik gaztelania hutsean erantzuten diete herritarrek euskara hutsean egindako eskaerei. 3. ADMINISTRAZIOEN ARABERAKO BALORAZIOA

ADMINISTRAZIOA MINISTERIO DEL INTERIOR MINISTERIO DEL INTERIOR. POLIZIA ZUZEND. NAG. MINISTERIO DEL INTERIOR. TRAFIKO ZUZEND. NAG. EUSKO JAURLARITZA. HERRIZAINGOA. ERTZAINTZA NAF. GOBERNUA. LEHEND, JUST. ETA BARNE DEP.

4 6 6 15 4

MINISTERIO DEL INTERIOR. POLIZIA ETA TRAFIKO ZUZENDARITZA. Espainiako Estatuko Administrazioaren aldetik ez da aurreko urteekiko aldaketa esanguratsurik nabari: ofizialak ez diren toponimoak erabiltzen dituzte; ez dute antroponimoen euskarazko grafia errespetatzen; jendeari begirako ohar idatziak, informazio-orriakâ€Ś gaztelania hutsean idazten dituzte; gaztelania hutsean dituzte erantzungailuko mezuak eta webguneko informazioak; gaztelania hutsezko inprimaki ereduak erabiltzen jarraitzen dute (isunakâ€Ś), etab. Herritarren eskubideekiko begirunerik txikiena ere ez dute agertzen: ez dituzte euskara hutsean idatzitako dokumentuak onartzen, eta gaztelania hutsean erantzuten diete herritarrek euskaraz zuzendutako eskaerei. Europako Kontseiluko Adituen Batzordeak 2008ko abenduan argitaratu zuen Espainiako Estatuak Erregio edo Gutxiengoen Hizkuntzen Europako Ituna nola aplikatzen duen ebaluatzeko txostenean argi adierazi zuen Espainiako Estatuko Administrazioa Ituna sinatu zuenean hartutako konpromisoak betetzetik oso urrun zegoela, eta hainbat gomendio egin zion, zerbitzua euskaraz bermatzeko neurriak hartzeko, bai eta Administrazioan erabili ohi diren formulario eta testuak erregioetako zein gutxiengoen hizkuntzetan, edo bertsio elebidunetan edo gutxiengoentzako bertsioan jartzeko populazioaren esku.

EUSKO JAURLARITZA. HERRIZAINGOA. Herrizaingo Sailari 2008 urtean bideratu zaizkion kexek erakusten dutenez, arazoa estrukturala da. Alde batetik, Ertzaintza Euskalduntzeko Dekretua atzerapen handiz heldu zen (1998an), beste alde batetik Dekretuak 10 urteko epean hasierako plantillaren %40 euskalduntzeko aurreikuspena egin zuen. Behatokiak hasieratik salatu zuen kopuru hori ez zela aski izango herritarren hizkuntza-eskubideak bermatzeko, baina Ertzaintza Euskalduntzeko planak ezarritako helburuak ere ez dira bete. Hala planean aurreikusitako lanpostuei baino gutxiagoari ezarri zaie hizkuntza-eskakizuna (3.056ri ezarri behar zitzaien eta 2.358ri soilik ezarri zaie). Bestalde, lanpostuei ezarritako hizkuntza-eskakizun maila ere ez da aski hizkuntza eskubideak zuzen bermatzeko (1. hizkuntza eskakizuna), eta plangintzaldia amaituta 2. hizkuntza eskakizuna izango duten lanpostuak zehaztu gabe jarraitzen dute. Neurri eraginkorragorik ezean, beraz, nekez bermatu ahal izango du Ertzaintzak herritarrekiko harremana euskaraz. NAFARROAKO GOB. LEHENDAKARITZA , JUSTIZIA ETA BARNE DEPARTAMENTUA. DEPARTAMENTUA. Nafarroako Gobernuaren Barne Sailak 4 kexa jaso ditu. Horietatik 3tan Foruzaingoaren zerbitzuan errotulazioan euskarari emandako lekua salatzen da. Bi kasutan, euskarazko izendapena askoz txikiago ageri da. Hirugarrenean euskarak ez du inolako tokirik Foruzaingoaren ibilgailuetako errotulazioan. Euskara ezkutatzeko ahalegina begi bistakoa da. Ezin liteke beste modu batera ulertu Lehendakaritza, Justizia eta Barne Departamentuak Arartekoari erantzunez eginiko txostenean ematen duen argudioa, non erakundearen izaera zentrala azpimarratzen duen alde batetik, eta bestetik lurralde-izaera duten komisarien kasuan, legeak ezarritako eremu euskalduneko herriez gain, legeak ezarritako eremu mistokoetan ere zerbitzua ematen dutela, eta hala hizkuntzari dagokionez legeak ezarritako hiru eremuetako batean zein bestean sartzen ahal direla. Arartekoak gogoratzen dio, euskara berezko hizkuntza dela Foru Erkidego osoan, eta ofiziala lurraldearen zati batean, eta horren ondorioz herritarrek euskara jakin eta erabiltzeko eskubide orokorra izatea eta korrelazioz, botere publikoek eskubide hori babestu eta bermatzeko hainbat betebehar izatea, euskararen biziberritze eta garapena zaintzea eta Nafarroan haren erabilera sustatzea, ez Nafarroako zati batean bakarrik, baizik eta foru-lurralde osoan. Horiek horrela, legeak ezarritako eremu euskalduneko komisarietan zerbitzu ematen duten ibilgailuak, nahiz normalean hara lekualdatzen direnak ele bietan errotulatzeko gomendioa luzatzen dio.

4. ERANTZUNAK MINISTERIO DEL INTERIOR. INTERIOR Espainiako Barne Ministerioak hainbat kexari erantzun die. Gipuzkoako Ordezkariordetzaren kasuan kexa guztiek izan dute erantzuna, eta kasu guztietan erantzuna gaztelania hutsean iritsi da, nahiz eta 1180-2008 espedientearen inguruan jakinarazi Gipuzkoako ordezkariordetzan herritarrak euskaraz egiten badu, eta komunikazio-hizkuntza euskara izatea nahi duela adierazten badu,

indarrean dagoen araudia errespetatzen dutela eta herritarrari bi hizkuntzetan erantzuten diotela. Erantzungailuko gaztelania hutsezko argibideen inguruan adierazi dutenez, kexaren edukiak haien eskumenen esparrua gainditzen du eta Espainiarren Dokumentazio eta Artxiboko Unitatera bidali dute. Euskara hutsez bidali eta jakinarazpena gaztelaniaz bidaltzeko egindako eskaeraren inguruan argitu nahi izan dute oharra ez zitzaiola herritarrari bidali, Itsas Kapitaintzari baizik, eta ondorioz ez zela inoren eskubiderik urratu. Horrekin batera Gipuzkoako Ordezkariordetzak euskararen erabileraren inguruko legeriak nahiz Administrazio Prozedurarako Legeak herritarrei aitortzen dizkien eskubideak ezagutu eta errespetatzen dituztela, eta herritarrei harrera hitzez nahiz idatziz euskaraz egiteko gai diren langileak ere badituztela. Bizkaiko Trafiko Buruzagitzatik jakinarazi dute ez dutela 259-2008 kexan aipatzen den erreklamazioaren berririk, baina edonola ere, errakuntzarik izan bada herritarraren izena idazterakoan ez dagoela gidabaimenean herritarraren izena zuzen idazteko inolako oztoporik. Herritarrak bere eskaerari erantzun diotela jakinarazi du, eta zuzen idatzi dituztela izen-abizenak. Bilboko Polizia Zuzendaritzatik 825-2008 espedienteko arazoa konpondu dutela jakinarazi dute eta frogagiria ere bidali dute. Nafarroako Polizia Zuzendaritzak 480-2008 kexa aintzat hartzea erabaki duela jakinarazi du, eta behar diren neurriak hartzeko agindu duela Iru単eko NAN eta Pasaporteen Bulegoan jendeari begira jarrita dauden errotulu eta informazio-orriak euskaraz eta gaztelaniaz egon daitezen. EUSKO JAURLARITZA. Herrizaingo Sailak Behatokiak helarazitako kexa gehienei erantzun die. Kasu batzuetan argibide gehiago eskatzen ditu (134-2008), beste batzuetan dio interesatuak ez zuela berariaz adierazi arreta euskaraz egitea nahi zuenik (212008, 332-2008, 544-2008). Gainerakoetan Ertzaintzaren euskararen erabilera normalizatzeko plana aipatzen du (350-2008, 625-2008), eta plan hori bultzatzen ari dela. Trafikoarekin zerikusia duten bi kasuetan (527-2008 eta 824-2008) kexak aintzat hartu dutela jakinarazi dute, eta hutsegitea zuzentzeko neurriak eskatu dituztela. NAFARROAKO GOBERNUA. Nafarroako Gobernuak ez dio Hizkuntz Eskubideen Behatokiak bideratutako kexa bakar bati ere erantzun. Arestian esan bezala, Arartekoaren bidez heldu zaigu Nafarroako Gobernuko Lehendakaritza, Justizia eta Barne Departamentuak legek ezarritako eremu euskaldunean gaztelania hutsean errotulatuta dabiltzan Foruzaingoaren ibilgailuen inguruan emandako erantzuna. Zerbitzua eremu euskaldunaz harago ere ematen dutela argudiatuz saihestu nahi dute legeak eremu euskaldunerako ezartzen dien betebeharra. 83

5. SINOPSIAK: BARNEBARNE-SAILA / HERRIZAINGOA Zenbakia: 947/2008 Arrazoia:

Erakundea: MINISTERIO DEL INTERIOR Gobernuaren Ordezkariordetzak euskara ikastaroak eskaini zizkien Pasaiako Itsas Kapitaintzako langileei. Euskaltegia langileek aukeratu behar zuten, baina Gobernu Ordezkariordetzari jakinarazi behar zioten zein euskaltegitan egingo duten ikastaroa, ordutegia, prezioa eta urratsa. Langileak euskaraz erantzun zion eskaintzari. Ordezkariordetzatik oharra bidali zioten jakinarazpena gaztelaniaz igortzeko eskatuz.

Gipuzkoa ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 1014/2008 Arrazoia:

Erakundea: MINISTERIO DEL INTERIOR NANa berritzeko Gobernuaren Ordezkariordetzara joan behar izaten da. Joan aurretik hitzordua hartu behar izaten da 902 247 364 telefono zenbakian. Zenbaki horretan erantzungailu automatikoa dago, eta argibide guztiak gaztelania hutsean ematen ditu.

Gipuzkoa

Zenbakia: 1026/2008 Arrazoia:

Erakundea: MINISTERIO DEL INTERIOR NANa berritzeko Gobernuaren Gipuzkoako Ordezkariordetzako 902 247 364 telefono zenbakira deitu behar da hitzordua hartzeko. Zenbaki horretara deituta erantzungailu automatikoak erantzuten du, eta argibide guztiak gaztelania hutsean ematen ditu.

Zenbakia: 1180/2008 Arrazoia:

Erakundea: MINISTERIO DEL INTERIOR Gobernuaren Gipuzkoako Ordezkariordetzak gaztelania hutsean erantzun dio erreklamazioa euskaraz aurkeztu zuen erakunde bati.

Gipuzkoa

Zenbakia: 234/2008 Arrazoia:

Erakundea: MINISTERIO DEL INTERIOR. POLIZIA ZUZENDARITZA NAGUSIA Maiatzaren 12an Donostiako polizia-etxera joan dira semearentzat lehenbiziko aldiz pasaportea egitera. Gaztelaniazko inskrizpio-orria euskaraz betea dagoenez, ez diete onartu. Gaztelaniaz ere aurkeztu behar dutela esan diete.

Gipuzkoa

Zenbakia: 480/2008 Arrazoia:

Erakundea: MINISTERIO DEL INTERIOR. POLIZIA ZUZENDARITZA NAGUSIA NAN delakoa eta pasaportea atera edo berritzeko bulegoan ikusgai dauden errotulu eta ohar guztiak gaztelania hutsean daude: No se puede hacer uso del teléfono movil en el interior de esta oficina, Expedición de pasaportes edo atarian NAN eta pasaportea atera edo berritzeko prozeduraren berri ematen duten kartelak

Nafarroa

ERANTZUN DUTE Gipuzkoa ERANTZUN DUTE

ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 825/2008 Arrazoia:

Erakundea: MINISTERIO DEL INTERIOR. POLIZIA POLIZIA ZUZENDARITZA NAGUSIA NAN delakoa eta pasaportea izapidetzeko Bilboko bulegoan herritarrari txanda emateko luzatzen dioten papertxoa gaztelania hutsean idatzita dago.

Bizkaia ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 1089/2008 Arrazoia:

Erakundea: MINISTERIO DEL INTERIOR. POLIZIA ZUZENDARITZA NAGUSIA NAN delakoa eta pasaportea izapidetzeko Gasteizko bulegoan, karnet elektronikoa egin diote herritarrari. Agiri berriaren eredua gaztelania hutsean dago: España, DNI, Documento Nacional de Identidad, Ministerio del Interior, DNI núm. , bai eta data, iraupena ere.

Bizkaia

Zenbakia: 1090/2008 Arrazoia:

Erakundea: MINISTERIO DEL INTERIOR. POLIZIA ZUZENDARITZA NAGUSIA Herritarra DNI delakoa berritzera joan zen Gasteizko Polizia Etxera. Agiri berrian, probintziaren eremuan eta jaioterriari zein bizilekuari dagokienean, VIZCAYA jarri diote BIZKAIA beharrean,

Bizkaia

Zenbakia: 1094/2008 Arrazoia:

Erakundea: MINISTERIO DEL INTERIOR. POLIZIA ZUZENDARITZA NAGUSIA NAN delako agiria eta pasaportea izapidetzeko Gasteizko bulegoan, 1. Herritarrari sinarazi dizkioten inprimaki guztiak gaztelania hutsean zeuden. 2. Karneta jaso duela adierazteko idatzarazi dioten testua gaztelania hutsean zegoen: Yo, xxxxx, en Vitoria, a .. he recibido el DNI & 3. Karnet elektronikoaren PINa edo gakoa duen gutunazaleko edukia gaztelania hutsean dago. 4. Karnet elektronikoaren funtzionamenduaren berri ematen duen eskuorria gaztelania hutsean dago

Bizkaia

Zenbakia: 259/2008 Arrazoia:

Erakundea: MINISTERIO DEL INTERIOR. TRAFIKO ZUZENDARITZA ZUZENDARITZA NAGUSIA Gidabaimena berritzen izan zen otsailean Bizkaiko Trafiko Zuzendaritzan. Abizenak euskal grafiaz jartzeko eskatu zuen eta Nortasun Agiriaren kopia erantsi zuen Erregistro Zibilean euskaratuta dituela frogatzeko. Gidabaimen berria jaso zuenean, ordea, abizenek erdarazko grafiaz jarraitzen zuten.

Zenbakia: 261/2008 Arrazoia:

Erakundea: MINISTERIO DEL INTERIOR. TRAFIKO ZUZENDARITZA NAGUSIA Nafarroako Trafiko Zuzendaritzaren isuna aurkitu zuen herritarrak autoaren haizetakoan, Arbizun. Isuna gaztelania hutsean dago, bai inprimakia bera, bai haren gainean eginiko idazpenak ere.

Nafarroa

Zenbakia: 263/2008 Arrazoia:

Erakundea: MINISTERIO DEL INTERIOR. TRAFIKO ZUZENDARITZA NAGUSIA Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren webgunea gaztelaniaz soilik kontsulta daiteke.

Nafarroa

Zenbakia: 428/2008 Arrazoia:

Erakundea: MINISTERIO DEL INTERIOR. TRAFIKO ZUZENDARITZA NAGUSIA Herritarrak Nafarroako Trafiko Zuzendaritzara deitu du. Deia bideratzeko argibideak ematen dituen erantzungailuko ahotsak gaztelaniaz baizik ez du esaten mezua.

Nafarroa

Zenbakia: 708/2008 Arrazoia:

Erakundea: MINISTERIO DEL INTERIOR. TRAFIKO ZUZENDARITZA NAGUSIA Ibilgailuaren azterketa teknikoaren balio-aldia bukatzear dagoela gogoraraziz igorri dioten gutuna gaztelania hutsean dago.

Nafarroa

Zenbakia: 714/2008 Arrazoia:

Erakundea: MINISTERIO DEL INTERIOR. TRAFIKO ZUZENDARITZA NAGUSIA Ibilgailuaren azterketa teknikoaren balio-aldia bukatzear dagoela gogoraraziz igorri dioten gutunaren atzeko aldean espainiar estatuko azterketa teknikorako egoitzen gida dator. Toponimoak gaztelania hutsean datoz eta zenbaitetan ez da izen ofiziala errespetatu: Guipúzcoa, Vizcaya, Navarra, Alava, Pamplona...

Nafarroa

Bizkaia ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 21/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKO JAURLARITZA. HERRIZAINGO SAILA. ERTZAINTZA Urtarrilaren 5ean 19:45aldera bi ertzainek herritarra atxilotu eta Donostiako Ertzain-etxe nagusira eraman zuen. Ertzainak herritarrari gaztelaniaz zuzendu zitzaizkion, honek une oro euskaraz egin zien arren. Ziegan zegoela eskubideak gaztelaniaz irakurri zizkioten. Eskubide horien artean nahi den hizkuntzan deklaratzeko eskubidea biltzen den arren, herritarrak euskaraz deklaratu nahi zuela adierazi zienean, ondorengoa izan zen ertzainen erantzuna: Euskaraz deklaratzeko eskubidea izan bazuela, baina larunbata gaua zela eta itzultzailea aurkitu bitartean 3-4 ordu itxaron beharko zuela. Horrez gain, herritarraren iritziz bestelako mespretxuzko komentarioak entzun behar izan zituen: euskara hitz egiteko bai, baina deklarazioa jasotzeko ez zela naturala.

Zenbakia: 22/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKO JAURLARITZA. HERRIZAINGO SAILA. ERTZAINTZA Urtarrilaren 5ean Donostiako Ertzain-etxe nagusian herritarrak eskura izan zituen agiri guztiak gaztelania hutsean idatziak zeuden. Besteak beste, deklarazioa eta delitu motaren berri emateko agiria.

Zenbakia: 134/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKO JAURLARITZA. HERRIZAINGO SAILA. ERTZAINTZA Otsailaren 8an, eguerdiko 12:30 aldera Andoainen bi ertzain hurbildu zitzaizkien herritarrei eta gaztelaniaz zuzendu zitzaizkien. Herritarrek euskaraz egiteko eta euren identifikazio-plakak erakusteko eskatu zieten haien aurkako kexa egiteko. Orduan, Ertzainek pistolak seinalatu zizkieten.

Zenbakia: 332/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKO JAURLARITZA. HERRIZAINGO SAILA. ERTZAINTZA Maiatzaren 8an, eguerdiko 12:30 aldera Ordizia eta Beasain artean Ertzaintzaren patruila bat agertu zen eta identifikatzeko eskatu zieten. Hasiera-hasieratik gaztelaniaz hitz egin zieten ordezkariei, eta horiek euskaraz erantzun arren gaztelaniaz jarraitu zuten. Egoera ez korapilatzearren herritarrek gaztelaniaz jarraitu behar izan zuten.

Zenbakia: 350/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKO JAURLARITZA. HERRIZAINGO SAILA. ERTZAINTZA Maiatzaren 13an Ertzaintzaren Deustuko egoitzara joan zen salaketa jartzeko asmoz, eta ezin izan zuen zerbitzua euskaraz jaso. Bi ertzainekin egotea egokitu zitzaion. Ez batak ez besteak ez zekiten euskaraz eta ez zioten ertzain euskaldunen batekin egoteko aukerarik eman. Hartara, salaketa guztia gaztelaniaz egin behar izan zuen.

Zenbakia: 527/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKO JAURLARITZA. HERRIZAINGO SAILA. ERTZAINTZA Ekainaren 12an Emakumeen Bira AbadiĂąotik Elorriorantz igarotakoan, Durangorantz zihoazen gidariei alboratzeko agindu zieten ertzainek imintzioka. Bada, martxari berriro ekiteko continĂşen esanez agindu zieten.

Zenbakia: Zenbakia: 544/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKO JAURLARITZA. HERRIZAINGO SAILA. ERTZAINTZA Ekainaren 17an 17:30ak aldera Muskizko Ertzain-etxera joan da eskaera bat aurkeztera. Ezin izan du egokitu zaion ertzainarengandik zerbitzua euskaraz jaso. Herritarra euskaraz zuzendu zaion arren, ertzainak gaztelaniaz egin dio une oro eta herritarrak gaztelaniaz egitera behartua sentitu du bere burua, ertzainak ulertzen ez ziola jabetuta.

Zenbakia: 625/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKO JAURLARITZA. HERRIZAINGO SAILA. ERTZAINTZA Ertzain batek isuna gaztelania hutsean jarri zion maiatzean. Herritarrak isuna euskaraz nahi zuela adierazi zion, baina hark zera erantzun zion: batetik, ez zuela maila nahikorik isuna euskaraz idazteko eta bestetik, bi hizkuntza ofizial daudenez berak erabakitzen zuela zein hizkuntzatan idatzi isuna. Horrez gain, Guipuzcoa idatzi zuen.

Gipuzkoa

ERANTZUN DUTE

Gipuzkoa

Gipuzkoa ERANTZUN DUTE Gipuzkoa ERANTZUN DUTE

Bizkaia ERANTZUN DUTE

Bizkaia ERANTZUN DUTE Bizkaia ERANTZUN DUTE

Gipuzkoa ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 661/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKO JAURLARITZA. HERRIZAINGO SAILA. ERTZAINTZA Herritarrak euskaraz zuzendu zion helegitea Herrizaingo Sailari. Gipuzkoako Trafiko Lurralde Bulegotik bere idatziari erantzunez bidali dioten jakinarazpena gaztelania hutsean idatzita dago

Nafarroa

Zenbakia: 824/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKO JAURLARITZA. HERRIZAINGO SAILA. ERTZAINTZA ERTZAINTZA Ertzaintzak alkoholemia-kontrolak iragartzeko erabiltzen dituen seinale mugigarriak gaztelania hutsean daude. Control Alcohol irakur daiteke baina ez euskarazko ordainik.

Bizkaia ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 926/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKO JAURLARITZA. JAURLARITZA. HERRIZAINGO SAILA. ERTZAINTZA Ertzaintzak alkoholemia-kontrola egiteko gerarazi zituen Markinako gasolindegian, Lekeitiorako norabidean. Hasieratik agertu zuten harremana euskaraz nahi zutela, baina ezetz erantzun zieten modu zakarrean. Orduan euskaraz artatu arte froga ez egitea erabaki zuten baina egoera aldrebesten ari zela ikusita, amore eman zuten. Kontrola egin eta negatibo eman ostean, aseguruaren paperak eskatu zizkieten. Erreziboa ordaindu berria zuten eta oraindik agiria jaso gabe zutenez isuna jarri zieten. Berau gaztelaniaz beteta zegoela ikusita, euskaraz eskatu zuten eta ertzainek barre egin zieten. Ez zuten isuna sinatu, eta joaten utzi zieten, hori bai isekazko BUENAS NOCHES ozen batekin agurtu zituzten herritarrak.

Bizkaia

Zenbakia: 927/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKO JAURLARITZA. HERRIZAINGO SAILA. ERTZAINTZA Ertzaintzak alkoholemia-kontrola egiteko gerarazi zituen herritarrak eta isuna jarri zien. Hasieratik jakinarazi zuten arren harremana euskaraz nahi zutela, gaztelaniaz idatzitako isuna jaso zuten.

Bizkaia

Zenbakia: 1029/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKO JAURLARITZA. HERRIZAINGO SAILA. ERTZAINTZA Udaltzain lanpostuak hornitzeko probetan epaimahaikide bat Euskal Herriko Polizia Ikastegiak izendatzen du. Bada, Oiartzungo udaltzain-lanpostuak hornitzeko probetarako izendatu zuen epaimahaikidea erdaldunak zenez, gainerako epaimahaikideek ere gaztelaniaz egin behar izan zuten ahozko jardun guztia.

Gipuzkoa

Zenbakia: 1030/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKO JAURLARITZA. HERRIZAINGO HERRIZAINGO SAILA. ERTZAINTZA Udaltzain-lanpostuak hornitzeko probetan epaimahaikide bat Euskal Herriko Polizia Ikastegiak izendatzen du. Bada, Azpeitiko udaltzain-lanpostuak hornitzeko probetarako izendatu zuen epaimahaikidea erdalduna zenez, gainerako epaimahaikideek ere gaztelaniaz jardun behar izan zuten.

Gipuzkoa

Zenbakia: 1232/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKO JAURLARITZA. HERRIZAINGO SAILA. ERTZAINTZA Udaltzain-lanpostuak hornitzeko probetan epaimahaikide bat Euskal Herriko Polizia Ikastegiak izendatzen du. Bada, Azpeitiko udaltzain-lanpostuak hornitzeko probetarako izendatu zuen epaimahaikidea erdalduna zenez, gainerako epaimahaikideek ere gaztelaniaz jardun behar izan zuten.

Gipuzkoa ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 262/2008

Erakundea: Erakundea: NAFARROAKO GOBERNUA. LEHENDAKARITZA, JUSTIZIA ETA BARNE DEPARTAMENTUA

Arrazoia:

Foruzainek isuna jarri zioten Arbizun joan den apirilaren 6an. Autoaren haizetakoan utzi zioten jakinarazpena gaztelania hutsean zegoen, inprimaki-eredua bera zein haren gainean egindako idazpenak ere.

Zenbakia: 459/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO GOBERNUA. LEHENDAKARITZA, JUSTIZIA ETA BARNE DEPARTAMENTUA Foruzaingoak Elizondon zabaldu duen polizia-etxeko errotuluan gaztelaniazko testua eta euskarazkoa hagitz neurri ezberdinetan emanak daude.

Nafarroa

Zenbakia: 460/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO GOBERNUA. LEHENDAKARITZA, JUSTIZIA ETA BARNE DEPARTAMENTUA Foruzaingoak Altsasun zabaldu duen polizia-etxeko errotuluan gaztelaniazko testua eta euskarazkoa oso neurri ezberdinetan emanak daude. Euskarazkoa gaztelaniazkoa baino lau aldiz txikiagoa da.

Nafarroa

Zenbakia: 554/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO GOBERNUA. LEHENDAKARITZA, JUSTIZIA ETA BARNE DEPARTAMENTUA Arriskua zuk uste baino handiagoa da-eta izeneko kartelak paratu zituzten Iru単ean ekainean. Kartel horiek euskaraz eta gaztelaniaz idatzita dauden arren, euskarazko esaldia gaztelaniazkoa baino 3-4 aldiz txikiagoa da.

Nafarroa ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 847/2008 Arrazoia:

Erakundea: Erakundea: NAFARROAKO GOBERNUA. LEHENDAKARITZA, JUSTIZIA ETA BARNE DEPARTAMENTUA Urriaren 4an, Altsasuko kaleetan goizeko 11k aldera patruilan zebilen Foruzaingoaren autoa gaztelania hutsean errotulatuta zegoen. Policia Foral inskripzioa besterik ez zuen ageri.

Nafarroa

4.5. EREMUA: HEZKUNTZA 1. ESPEDIENTE KOPURUA: 39 2. ADIERAZLEEN ARABERAKO BALORAZIOA 2.1. Izaera Bideratutako kexa guztiek eskubide-urraketa izaera dute eta horietariko batek corpusarekin du zerikusia, euskara traketsean eman zituztelako mezuak bozgorailu bidez. Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako kexek eta Nafarroa Garaiko zenbaitek legea ere urratu dute. 2.2. Puntualtasuna / sistematikotasuna 2.2.a. Errepikakortasuna Jasotako kexak, oro har, gertaera askori buruzkoak dira. Nafarroako Gobernuaren kasuan herritar guztientzako diren inprimakiak gaztelania hutsean jartzen dituelako eskura hainbat kexa bideratu ditugu. Aurreko urteetan jasotako kexa pare bat errepikatu dira. Batetik, Eusko Jaurlaritzak zabaldutako ordezkapenetarako lan-poltsa batean euskararen ezagutza ez da derrigorrezko izan, aurreko urtean beste deialdi batean egin bezalaxe. Bestetik, EHUren Udako Ikastaroetan aurten ere oso ikastaro gutxi egin ahal izan dira euskaraz. 2.2.b Erabilera KEXEN ZIOA Ahozko informazioa edo zerbitzua euskaraz ez Aldizkarian euskarari tratu baztertzailea ematea Bozgorailu edo erantzungailu bidezko mezua euskaraz ez / euskara traketsean Errotulua euskaraz ez Euskararen ezagutzarengatik baliokidetzarik ez Ikastaroetan euskara baztertua Galdetegia euskaraz ez Gutunazala euskaraz ez Informazioa euskaraz ez: e-mezua, menua, etab. Inprimakiak euskaraz ez Lan-deialdi edo -poltsan izena emateko euskararen derrigorrezko ezagutzarik ez Webgunean euskararik ez Zigilua euskaraz ez

Jasotako kexa gehienak idatzizko erabilerari dagozkio. Askotariko arrazoiak daude; besteak beste, ez da herritarren eskura jarri lan poltsan edo ikastaroan izena emateko euskarazko inprimakirik. Herritarrek galdetegiak eta informazio gutunak gaztelania hutsean jaso dituzte, errotuluak gaztelania hutsean idatziak daude edo webguneek ez dute euskarazko bertsiorik. Ahozko zerbitzua euskaraz jaso ezin izanagatik herritar ugarik jo dute Behatokira. Egun, ohikoa da oraindik ere herritarrak administrazioarengana euskaraz zuzendu, baina langileengandik erantzuna gaztelaniaz jasotzea, erantzun zakarra jasotzea edo gaztelaniaz egiteko eskatzea. 2.3. Larritasuna Iaz bezala Eusko Jaurlaritzak langileen ordezkapenak egiteko izangaien zenbait zerrenda osatzerakoan ez du euskararen ezagutza baloratu, ezta merezimendu gisa ere. Aurten jaso dugun kexa sukaldeko langileen ordezkapenak egiteko lan-poltsari dagokio. Ikasle, irakasle eta jantokiko gainerako langileekin izan ohi ditu harremanak sukaldeko langileak, beraz, D ereduko ikastetxeetara euskaraz ez dakien langilea igortzeak erabat baldintzatzen du ikastetxeko hizkuntzanormalizazioa. Izan ere, ikasleen eskola-munduko euskal giroa trabatzen du, euskaraz lan egin nahi duten langileek gaztelaniaz egin behar izatea dakar eta bertzetik, oztopatu egiten du euskara ikastetxearen barne nahiz kanpo-jardueran adierazpide normal bihurtzea. Nafarroako Gobernuak antolatutako Bigarren Hezkuntzako, Lanbide Heziketako eta Hizkuntza Eskola Ofizialeko irakasleen kidegoetan sartzeko oposizio-lehiaketa deialdiko hainbat lanpostutan euskararen ezagutza ez zen derrigorrezkoa izan. Ondorioz, aurrerantzean ere, Nafarroan euskaraz ikasteko aukerek murritzak izaten jarraituko dute, bereziki Lanbide Heziketan eta Hizkuntza Eskolan. Gainera, horrelako erabakiaren ondorioz, etorkizuneko ikasle eta profesionalak prestatzerakoan euskararen normalizazioari galga ezarri zaio berriz ere. EAEn ere zenbait ikastaro eta ikasketa egiteko dauden ezintasunak nabarmenak dira. Esate baterako, unibertsitatean sartzeko 25 urtetik gorakoentzako azterketa egin nahi duten Bilboko eta inguruko herritarrek ez dute hezkuntza publikoan azterketa euskaraz prestatzeko aukerarik. Bestetik, EHUren Udako Ikastaroen XXVII. edizioan eskaini ziren ikastaroetan, ordu kopuruari zegokionez, gehiago ziren gaztelaniaz edo ingelesez, euskaraz baino. Beraz, ikastaroak bertako berezko hizkuntzan egiteko eskubidea bermatua ez egoteaz gain, atzerriko hizkuntzaren presentzia sendotzeari ekin zaio. 1997, 2005, 2006 eta 2008ko edizioak konparatuz gero, urtez urte ikastaro kopuruak gora egin duela ikus dezakegu. 1997an 56 ikastaro eskaini zituzten eta 2008an 107. Bada, euskaraz egin ahal izan diren ikastaroen kopuruak, oro har, behera egin du nabarmen: 1997an ikastaroen %8,9 ziren euskaraz, 2005ean % 9,7, 2007an % 8,2 eta 2008an % 3,5. Iazko txostenean bazterkeriaz hitz egiten bazen, aurten euskaldunak are diskriminatuagoak izan dira eta bilakaera kontuan hartuta, zein izanen da hurrengo urratsa, euskarazko ikastaroak erabat desagerraraztea?

Uda Ikastaroekin lotuta, beste gertaera bat ere larria da. Izan ere, ikastaro batean hizlari gisa parte hartzeko gonbita luzatu zioten talde bati. Taldeak aurkezpena euskaraz prestatu zuen eta hala jakinarazi zien antolatzaileei, euskaldunak ez ziren ikasleendako itzulpena ziurta zezaten. Bada, ikastaroko hizkuntza ofiziala gaztelania zela eta aurreikusia zuten itzulpen-zerbitzu bakarra ingelesa-gaztelania baino ez zela erantzun zieten. Halaxe izan zen; taldeak aurkezpena euskaraz egin zuen eta ez zen itzulpen zerbitzurik izan. Beraz, kasu horretan ere, atzerriko parte hartzaileekiko eta guzti izan dira diskriminatuak euskaraz jardun nahi izan duten herritarrak. Antzerako kasua da Nafarroako Unibertsitate Publikoan gertaturikoa. Ikasle eta herritar euskaldunek ez zuten 2008-09 ikasturterako Master eta Doktoretza ikastaroetan webgune bidezko aurretiko izen-ematea euskaraz burutzeko aukerarik izan, baina gaztelaniaz gain, katalanez egin zitekeen. EHUren izenean Euskal Filologiako ikasle ohiari galdetegia egiteko bi aldiz deitu eta bietan galdetzaileek lehendabiziko hitza gaztelaniaz egitea, herritarraren eskubidea urratzeaz gain, trufa egitea ere bada. Horiez guztiez gain, hainbat kexa jaso ditugu herritarrek Araba, Bizkaia, Gipuzkoa edo Nafarroako hezkuntzako erakundeetara deitu, euskaraz egin eta langileengandik erantzun desegokia jaso izana salatzen dutenak. Zenbaitetan gaztelaniaz eta modu zakarrean erantzun zaie, telefonoa eseki egin zaie edo langileak euren artean barrez hasi dira.

3. ADMINISTRAZIOEN ARABERAKO BALORAZIOA ADMINISTRAZIOA UNED EUSKO JAURLARITZA EHU UDAKO IKASTAROAK NAFARROAKO GOBERNUA NUP

1 11 13 3 9 2

ESPAINIAKO ESTATUKO ADMINISTRAZIOA UNEDek eragindako kexak diskriminazioaz gain, bestelako alboko kalte-ondorioak ere eragin ditu. Izan ere, errusieraren ezagutza egiaztatuz gero, aukera askeko kredituak baliozkotu daitezkeen arren, euskararenarengatik ezin da. Beraz, herritarrak ikasketa gehigarriak egin beharko ditu. EUSKO JAURLARITZA Eusko Jaurlaritzari dagozkion bost kexa ahozko zerbitzuari buruzkoak dira. Bi kasutan, herritarra administrazioko langileari euskaraz zuzendu zaionean, herritarrak erantzun zakarra jasan behar izan du. Gogoan eduki beharko litzateke, herritarrek legez aitortua dutela administrazioan euskaraz zuzentzeko eskubidea, beraz, administrazioko langile horiek beren betebeharrak betetzeko gaitasun 89

nahikoa ez izateaz gain, herritarrei tratu desegokia ematea onartezina da. Gainerako kexak idatzizko erabilerari dagozkio eta arrazoi ugarik eragin dituzte kexak: gaztelania hutsean den galdetegia banatu izana, errotulua gaztelania hutsean idatzia egotea, ordezkapenak egiteko lan-poltsa batean euskara merezimendu gisa baloratu ez izana, etab. EHU izan da hezkuntzaren alorrean kexa gehien jaso dituen erakundea. EHUri dagozkion kexa gehienak ahozko erabileraren ingurukoak dira. Gertaera batzuek telefono bidezko hartu-emanarekin dute zerikusia, eta beste batzuek, berriz, aurrez aurreko harremanarekin. Zerbitzua euskaraz jasotzeko eskubidea baliatu nahi izan duten herritarrek zenbaitetan haserre antzeko erantzunak jaso dituzte edo langileak euren artean barrez hasi izan dira. Eusko Jaurlaritzaren kasuan esan bezala, EHUko langileek ere zerbitzua euskaraz emateko betebeharra dute, baina betebeharra ez gauzatzeaz gain, tratu txarra eman diete herritarrei. Idatzizko kexen arrazoiak e-mezu bidezko informazioa eta webgunea gaztelania hutsean idatziak egotea dira. Udako Ikastaroen bi kexek ikastaroen hizkuntzarekin dute lotura. Ikasleek ikastaroak euskaraz jarraitzeko oso aukera gutxi izan dituzte, 107 ikastarotatik 3,5 baino ez baitziren euskaraz. Ikastaroa euskaraz eman nahi zuten adituek ere, zailtasunak izan dituzte beren aurkezpena euskaraz egin ahal izateko. NAFARROAKO GOBERNUA Nafarroako Gobernuko Hezkuntza Departamentuarekin lotura duten zenbait izapide burutzeko aurkeztu beharreko inprimakiak gaztelania hutsean egotea da maiztasun handienez errepikatu den kexarako arrazoia. Nafarroako legediak herritar guztiendako diren idazkiak euskaraz ere egon behar dutela jasotzen duen arren, legea betetzeari uko egiten dio, ondorioz, herritar euskaldunen hizkuntzaeskubideak urratuz. Erregistroan dokumentuaren sarrera-data jartzeko erabiltzen den zigilua gaztelania hutsean dago eta ikastetxe bateko errotulua ere halaxe dago. Hala ere, kezka gehien sortu digun kexak Bigarren Hezkuntzako, Lanbide Heziketako eta Hizkuntza Eskola Ofizialean sartzeko lan deialdiarekin du zerikusia. Izan ere, lanpostu horietariko zenbaitetan sartzeko euskararen ezagutza ez da derrigorrezkoa izan. Horrek alboko kalte-ondorioak ekarriko ditu zalantzarik gabe. Alde batetik, aurrerantzean ere ikasleek ezin izanen dituztelako zenbait ikasketa euskaraz burutu eta gainera, lan mundura hurbiltzen ari diren horiek ez direlako euskaraz jarduteko gaituak izanen. Aipagarri da Europako Kontseiluko Ministroen Batzordeak eta Adituen Batzordeak Euroitunaren bigarren ebaluazioaren barnean Nafarroan Lanbide Heziketan gabezia zegoela adierazi zuela. Nafarroako Unibertsitate Publikoak argitaratzen duen aldizkarian euskararen presentziak hutsaren hurrengoa izaten jarraitzen du. Duela urte pare bat gertaera beraren berri izan genuen; beraz, oraindik ez da herritar euskaldunen hizkuntzaeskubideen bermerako neurririk hartu. Bestetik, herritar euskaldunek ezin izan dute webgune bidez Master eta Doktoretza ikastaroetan aurretiko izen ematea euskaraz burutu, baina gaztelaniaz eta katalanez egin zitekeen.

4. ERANTZUNAK EUSKO JAURLARITZA Eusko Jaurlaritzari dagozkion hiru kexaren erantzunak jaso ditugu. Bilboko Hizkuntza Eskola Ofizialeko kafetegian menua gaztelania hutsean dagoela eta bideratutako kexaren erantzuna helarazi dio Bilboko Hizkuntza Eskola Ofizialak Behatokiari. Bertan jakinarazten denez, bertako kafetegiaren kudeaketaz arduratzen den enpresako arduradunarekin harremanetan jarri ziren telefonoz eta gabeziari konponbidea bilatzeko borondatea erakutsi zuen. Amarako Pe単aflorida I BHIn D ereduko taldea izan arren, gurasoen bilera gaztelania hutsean izan zela eta bertara igorritako kexaren erantzuna helarazi dute. Gutuna irakurritakoan ondoriozta daiteke ez dutela batere ongi hartu kexa igorri izana. Azaldu dutenez, gurasoetako askok ez dakite euskaraz, baina hala ere euren semealabak D ereduan eskolatzeko ahalegin estimagarria egiten dute. Horregatik, gurasoen bileretan gaztelania erabili beharra ezinbestekoa omen da. Behatokiaren iritziz, irizpide horrek guraso euskaldunak baztertzen ditu, ordea. Gainera, guraso horietariko batzuk euskara ikasteko konpromisoa hartu badute, euren buruei galde diezaiekete ea benetan ahalegin hori egiteak merezi duen, eguneroko bizitzan herritar euskaldunak baztertu egiten badira, euskara ez dakiten eta ikasteko ahaleginik egin duten horien izenean. Eusko Jaurlaritzako Hezkuntza, Unibertsitate eta Ikerketa Sailak berak erantzun dio kexari, hain zuzen ere, Sailak arriskuen ebaluazioa egiteko kontratatutako enpresak gaztelania hutsean bidalitako galdetegiari buruzkoari. Bertan adierazten denaren arabera, aipatu galdetegia egitea ez zegoen aurrez ikusia, baina dagoeneko galdetegia euskarara itzuli da. NAFARROAKO GOBERNUA Nafarroako Gobernuko Hezkuntza Departamentuari igorritako kexen erantzunak EUSKARABIDEAk edota Nafarroako Arartekoak jakinaraziak dira. Ordainagiriaren inprimakiaren kexari dagokionez, Euskarabidearen erantzunean adierazten denez Hezkuntza Departamentuak behar diren neurriak hartu ditu eta etorkizunean inprimaki hori ele biz erabiltzeko aukera eskainiko da, internetez beti ere. Behatokiaren ustez neurri hori aurrerapauso bat bada ere, berdintasunaren irizpidetik begiratuta ez da aski, inprimakia euskaraz eskuratu nahi duten herritarrek, gaztelaniaz nahi dutenek ez bezala, internetera jo beharko dutelako derrigorrean. Hezkuntza Departamentuko telefono-gunera deitutakoan herritar batek ezin izan zuen zerbitzua euskaraz jaso. Kexa horren harira EUSKARABIDEAk helarazitako gutunean aitortzen du herritarrari eskubidea bermatu beharko litzaiokeela. Ondoren, hartutako neurriaren berri eman du: deiak hartzeaz arduratzen den langilea ez denez euskalduna, aurrerantzean deiak euskaraz hartzen dituenean, euskaraz dakien langileari desbideratuko dizkio. Hezkuntza Departamentuko erregistroko zigilua gaztelania hutsean zegoela adieraziz igorritako kexari erantzun diote bai Arartekoak eta bai EUSKARABIDEAk. Bi

erakundeek erantzun bera eman dute: zigilua gaztelaniaz egoteak ez duela legezko inolako xedapenik urratzen, baina hala ere zigilu elebiduna erosi dutela. Arartekoa eta EUSKARABIDEa ez datoz bat Euskara Irakasteko Baliabide Zentroak antolatutako ikastaroetan internet bidez izena emateko inprimakien inguruko kexari erantzuterakoan. EUSKARABIDEAren arabera, izena emateko inprimakiak webgunean bakarrik gaztelaniaz egoteak ez du inolako legezko xedapenik urratzen. Nahiz eta hori doikuntza tekniken ondorio omen zen eta epe laburrean eskaerak euskaraz aurkezteko aukera izanen den, legez horrelako eginbeharrik ez egon arren. Arartekoaren iritziz aldiz, herritarrei Hezkuntza Departamentura euskaraz zuzentzeko duten eskubidea urratu zaie. Hezkuntza Departamentuari euskarazko inprimakiak jartzeko herritarren eskura gomendatu die eta aipatu Departamentuak gomendioa onartu du. Hezkuntza Departamentura telefonoz deitu eta euskaraz egindakoan deia moztu zioten herritarraren kasuari dagokionez, Arartekoak adierazi du gertaera argitzeko nondik norako zehatzik ezean, ezin duela gomendiorik plazaratu. Bukatzeko, NUPeko webgunean Master eta Doktoretza ikastaroetarako aldez aurretiko izen-ematearen inguruko kexa dela eta Arartekoak adierazi du herritar euskaldunei eskubidea urratu zaiela eta beraz, NUPi eskatu dio euskarazko inprimakiak ere jar ditzala herritarren eskura. NUPek gomendioa onartu zuen. 5. SINOPSIAK: HEZKUNTZA

Zenbakia: 31/2008 Arrazoia:

Erakundea: UNIVERSIDAD NACIONAL A DISTANCIA. UNED UNEDek ezetsi egin dio euskararen ezagutzarengatik aukera askeko kredituak baliokidetzeko aukera. Errusiera egiaztatzeagatik, aldiz, ez dago arazorik.

Araba

Zenbakia: 88/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKO JAURLARITZA. HEZKUNTZA, UNIBERTSITATE ETA IKERKETA SAILA Sukaldeko langileen ordezkapenak egiteko izengaien zerrenda zabaldu dute Gipuzkoan. Euskararen ezagutza ez da baloratzen, ez eta merezimendu gisa ere.

Gipuzkoa

Zenbakia: 110/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKO JAURLARITZA. HEZKUNTZA, UNIBERTSITATE ETA IKERKETA SAILA Bilboko Hizkuntza Eskolako jantokian menuak erdara hutsean daude, bai ateko kristalean ipinitakoa, bai gainontzekoak ere.

Bizkaia ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 152/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKO JAURLARITZA. HEZKUNTZA, UNIBERTSITATE ETA IKERKETA SAILA Otsailaren 22an Eibarko Inazio Zuloaga Bigarren Hezkuntzako Institutura deitu zuen telefonoz, eguerdiko 12:30 aldera, eta harrera egin zion langileak ezin izan zion zerbitzua euskaraz eman

Gipuzkoa

Zenbakia: 338/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKO JAURLARITZA. HEZKUNTZA, UNIBERTSITATE ETA IKERKETA SAILA Hurrengo ikasturtean unibertsitatera sartzeko 25 urtetik gorakoentzako azterketa egin nahi duten Bilboko eta inguruko herritarrek ez dute hezkuntza publikoan azterketa euskaraz prestatzeko aukerarik.

Bizkaia

Zenbakia: 357/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKO JAURLARITZA. HEZKUNTZA, UNIBERTSITATE ETA IKERKETA SAILA Eusko Jaurlaritzaren Hezkuntza Sailetik bidalita, IKTE proiektuari buruzko 18 orriko inkesta jaso dute ikastetxe batean. Inkesta gaztelania huts-hutsean dago.

Gipuzkoa

Zenbakia: 546/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKO JAURLARITZA. HEZKUNTZA, UNIBERTSITATE ETA IKERKETA SAILA Ekainaren 19an 10:00 eta 10:15 artean Gasteizko San Prudentzio kaleko egoitzako 945 017 200 zenbakira deitu du. Deia hartu dion langileak gaztelaniaz eta modu zakarrean hitz egin dio. Gainera, ez dio langile euskaldunarekin jartzeko aukerarik eskaini.

Araba

Zenbakia: 547/2008 Arrazoia: Arrazoia:

Erakundea: EUSKO JAURLARITZA. HEZKUNTZA, UNIBERTSITATE ETA IKERKETA SAILA Ekainaren 19an 10:00 eta 10:15 artean Bilboko Gran Via kaleko egoitzako 944 031 000 zenbakira deitu du. Deia hartu dion langileak gaztelaniaz eta modu zakarrean hitz egin dio. Gainera, ez dio langile euskaldunarekin jartzeko aukerarik eskaini.

Araba

Zenbakia: 829/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKO JAURLARITZA. HEZKUNTZA, UNIBERTSITATE ETA IKERKETA SAILA Barakaldoko Nikolas Larburu Goi Mailako Lanbide Heziketako Institutuko 94 418 02 66 zenbakira deituz gero erantzungailu automatikoak erantzuten du. Erantzungailua nahi den izapidea burutzeko programatuta dago eta aukera guztiak gaztelania hutsean ematen ditu.

Bizkaia

Zenbakia: 865/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKO JAURLARITZA. HEZKUNTZA, UNIBERTSITATE ETA IKERKETA SAILA Donostiako Peñaflorida I institutuko D ereduko DBH 2. mailako ikasgelako bilera orokorra urriaren 1ean gaztelania hutsean izan zen hasieratik bukaerara, nahiz eta tutorea euskalduna den.

Gipuzkoa ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 879/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKO JAURLARITZA. HEZKUNTZA, UNIBERTSITATE UNIBERTSITATE ETA IKERKETA SAILA Bilboko Unamuno Institutuaren fatxada nagusian (Poza Lizentziatuaren kaleko 1.ean) gaztelania hutsean ageri da INSTITUTO NACIONAL DE BACHILLERATO MIGUEL DE UNAMUNO dioen errotulua.

Bizkaia

Zenbakia: 1250/2008 Arrazoia:

Erakundea: Erakundea: EUSKO JAURLARITZA. HEZKUNTZA, UNIBERTSITATE ETA IKERKETA SAILA Eusko Jaurlaritzak kontratatutako SGS enpresak segurtasunari buruzko galdetegia gaztelania hutsean igorri die hekuntza-saileko langileei.

Bizkaia ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 67/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKAL HERRIKO UNIBERTSITATEA – EHU Urtarrilaren 29an Bilboko Irakasleen Unibertsitate Eskolako Tituluen sailera deitu du 12:20ak aldera. Euskaraz hasi da, baina telefonoa hartu dion langileak erderaz mesedez esan dio.

Gipuzkoa

Zenbakia: 349/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKAL HERRIKO UNIBERTSITATEA – EHU Webgunean ekainean egingo diren oposizioei buruzko informazioa dator. Administrari-laguntzaile lanposturako atera duen informazioa gaztelaniaz besterik ez dago jarrita, maiatzaren 6tik maiatzaren 14a arte behinik behin.

Bizkaia

Zenbakia: 462/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKAL HERRIKO UNIBERTSITATEA – EHU Ekainaren 8an EHUk Barakaldoko BECen egin zuen azterketa jendetsuan, bozgorailuek mezuak euskara traketsean esaten zituzten.

Gipuzkoa

Zenbakia: 468/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKAL HERRIKO UNIBERTSITATEA – EHU Donostiako Filosofia eta Hezkuntza Zientzien Fakultateko idazkaritzan herritarrak ezin izaten du zerbitzua euskaraz jaso. Langile euskaldun bakarra dago eta hari euskaraz egin arren gaztelaniaz erantzuten du beti. Gainera idazkariak hasten omen dira herritarrak zerbitzua euskaraz nahi duela esaten dienean.

Gipuzkoa

Zenbakia: 469/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKAL HERRIKO UNIBERTSITATEA – EHU Donostiako Filosofia eta Hezkuntza Zientzien Fakultateko liburutegian harreran dagoen langileak ezin du zerbitzua euskaraz eman. Langileak berak onartzen du ez lukeela hor egon behar. Ikasleek eta langileak berak sinatutako eskaera bat aurkeztu zuten eta bolada batez langile euskalduna egon zen lanpostu horretan. Orain, berriz ere, lehengo langilea itzuli da eta ondorioz, ezin dute zerbitzua euskaraz jaso.

Gipuzkoa

Zenbakia: 545/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKAL HERRIKO UNIBERTSITATEA – EHU Leioako kafetegietan, Kazetaritza Fakultatearen zein liburutegiaren ondokoan daudenetan, ezin izaten da zerbitzua euskaraz jaso joan deneko urteetan. Ekainaren 6an liburutegi ondoko Jon Garai izeneko kafetegian kutxan zegoen langileak modu zakarrean erantzun zion herritarrari gaztelaniaz, hark euskaraz eskatu zionean.

Bizkaia

Zenbakia: 592/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKAL HERRIKO UNIBERTSITATEA – EHU Frantses Filologia Sailaren webguneak gaztelaniazko bertsioa baino ez du.

Bizkaia

Zenbakia: 607/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKAL EUSKAL HERRIKO UNIBERTSITATEA – EHU UPV-EHUko oposizioetan parte hartu ondoren, Donostiako Campusera joan zen aurkeztu beharreko agiriak eramatera. Euskaraz zuzendu zitzaion bertan zegoen langileari, baina hark gaztelaniaz erantzun zion.

Gipuzkoa

Zenbakia: 614/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKAL HERRIKO UNIBERTSITATEA – EHU Mezu elektronikoa gaztelania hutsean jaso du uztailaren 10ean. Bertan, Erasmus programari dagokion beka eskuratu ahal izateko estantziaren egiaztagiria bidaltzeko adierazi zaio.

Gipuzkoa

Zenbakia: 731/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKAL HERRIKO UNIBERTSITATEA – EHU Irailaren hasieran webgunearen bidez karrera batean aurretiko izen-ematea egiten euskaraz hasi zen, baina gaztelaniaz bukatu behar izan zuen, ez zegoelako informazio guztia euskaraz.

Bizkaia

Zenbakia: 878/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKAL HERRIKO UNIBERTSITATEA – EHU irailaren 30ean, eguerdian, Euskal Herriko Unibertsitatera deitu zuen kazetaritza-fakultateko idazkaritzarekin kontaktuan jartzeko asmoz. Telefono-deiari erdaraz erantzun zioten hariaz bestaldetik. Herritarrak euskaraz egin zuen bere eskakizuna eta ozta-ozta ulertu ondoren, espainolez erantzun zion langileak. Euskaraz jarraitu zuen orduan bere kezka azaltzen eta langileak ez ziola ulertzen esan zionean, euskaraz arreta egingo zion norbait pasako zion galdetu zion herritarrak. Modu txarrez eta haserre antzean, une horretan ezetz erantzun zion.

Gipuzkoa

Zenbakia: 923/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKAL HERRIKO UNIBERTSITATEA – EHU Urriaren 21ean ezin izan zuen Arabako Campuseko Irakasleen Unibertsitate Eskolako idazkaritzako langileengandik zerbitzua euskaraz jaso.

Araba

Zenbakia: 1088/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKAL HERRIKO UNIBERTSITATEA – EHU Herritarrak dei bat jaso zuen EHU-UPVren izenean, inkesta bati erantzuteko eskatuz. Inkestagileak gaztelaniaz zuzendu zizkion lehen hitzak, euskal filologiako ikasle izana zela jakinik. Herritarrak biharamunean deitzeko eskatu zion, une horretan ez zuelako astirik. Biharamunean deitu zuen inkestagileak ere gaztelaniaz zuzendu zizkion lehen hitzak, eta inkesta euskaraz egin ahal izan bazuen ere inkestagilea erdarara pasatzen zen.

Gipuzkoa

Zenbakia: 550/2008 Arrazoia:

Erakundea: EHU - UDAKO IKASTAROAK XXVII Uda Ikastaroetan eskainiko diren orduetatik 80 baino ez dira euskaraz izanen, 30 euskaraz eta gaztelaniaz; 190 ingelesez, 40 ingelesez eta gaztelaniaz. Gainerako guztiak, aldiz, gaztelaniaz.

Nafarroa

Zenbakia: 551/2008 Arrazoia:

Erakundea: EHU - UDAKO IKASTAROAK Donostiako Uda Ikastaroen berri ematen duen gutuna jaso zuen ekainean. Bada, gutunazalaren atzeko aldean datozen oharrak gaztelania hutsean idatziak daude: Autopegado para inspeccion postal, Sr. Cartero etab.

Nafarroa

Zenbakia: 814/2008 Arrazoia:

Erakundea: EHU - UDAKO IKASTAROAK IKASTAROAK EHUk urtero antolatzen dituen Udako Ikastaroen barnean, Seminario internacional sobre discriminación por razón de sexo y procedimientos jurídicos izenekoa antolatu zuten. Emakumeen eta Gizonen Berdintasunerako Defentsa Erakundeak gonbidapena luzatu zion talde bati bertan parte hartzeko. Talde horrek euskaraz antolatu zuen aurkezpena, eta aldez aurretik jakinarazi zien Defentsa Erakundeari eta Udako Ikastaroen antolatzaileei aurkezpena euskaraz egingo zutela, euskaldunak ez ziren parte hartzaileei itzulpena ziurtatzeko. Antolatzaileek erantzun zieten ikastaroetako hizkuntza ofiziala gaztelania zela eta ez zela itzulpen zerbitzurik izango, ingelesa-gaztelania itzulpen zerbitzua besterik ez zutela aurreikusita. Taldeak aurkezpena euskaraz egin zuen eta ez zen itzulpen zerbitzurik izan.

Zenbakia: 63/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO GOBERNUA. HEZKUNTZA DEPARTAMENTUA Bigarren Hezkuntzako Irakasleen Kidegoan sartu eta bertara igotzeko eta Lanbide Heziketako Irakasle Teknikoen eta Hizkuntza Eskola Ofizialetako Irakasleen Kidegoetan sartzeko deialdiko hainbat lanpostutan euskararen ezagutza ez da derrigorrezkoa.

Zenbakia: 74/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO GOBERNUA. HEZKUNTZA DEPARTAMENTUA Bigarren Hezkuntzako, Lanbide Heziketako Irakasle Teknikoen eta Hizkuntza Eskola Ofizialetako Irakasleen Kidegoetan sartzeko deialdian parte hartzeko aurkeztu beharreko ordainagiriaren inprimakia gaztelania hutsean idatzia dago.

Zenbakia: 131/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO GOBERNUA. HEZKUNTZA DEPARTAMENTUA Bigarren Hezkuntzako Irakasleen, Lanbide Heziketako Irakasle Teknikoen, Musikako eta Arte Eszenikoko Irakasleen, Arte Plastiko eta Diseinuko Irakasleen eta Hizkuntza Eskola Ofizialetako Irakasleen Kidegoetako zenbait berezitasunetan aldi baterako kontratuarekin irakasle- lanpostuetan aritzeko izangaien zerrendetan sartzeko aurkeztu beharreko eskabidea gaztelania hutsean dago. Harrerako langileari euskarazko eredurik ez dagoen galdetuta, ez dutela euskarazkorik egin erantzun dio.

Nafarroa

Zenbakia: 132/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO GOBERNUA. HEZKUNTZA DEPARTAMENTUA Maisu-maistren zenbait berezitasunetan aldi baterako kontratuarekin maisu-maistra lanpostuetan aritzeko izangaien zerrendetan sartzeko aurkeztu beharreko eskabidea gaztelania hutsean dago. Hezkuntza Departamentuko harrerako langileari euskarazko eredurik ez dagoen galdetuta, ez dutela euskarazkorik egin erantzun dio.

Nafarroa

Zenbakia: 137/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO GOBERNUA. GOBERNUA. HEZKUNTZA DEPARTAMENTUA Otsailaren 2an Departamentuko telefono-gunera deitu du, 848 426 500 telefono zenbakira, eta ezin izan du zerbitzua euskaraz jaso. Erran diotenez, telefono-gunean ez dago euskaraz artatzen duen langilerik.

Nafarroa ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 543/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO GOBERNUA. HEZKUNTZA DEPARTAMENTUA Erregistroan aurkeztutako agiriei jartzen dieten sarrera-zigilua gaztelania hutsean da: Gobierno de Navarra Departamento de Educación 19 JUN. 2008 Entrada.

Nafarroa ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 651/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO GOBERNUA. HEZKUNTZA DEPARTAMENTUA Euskararen Irakaskuntzarako Baliabide Zentroak hainbat ikastaro antolatu ditu 2008-2009 ikasturterako. Parte hartu nahi duten irakasleek aukera dute matrikula on-line egiteko, baina inprimakiak gaztelania hutsean daude.

Zenbakia: 657/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO GOBERNUA. HEZKUNTZA DEPARTAMENTUA Iruñeko Julio Caro Baroja La Granja Bigarren Hezkuntzako Ikastetxearen atariko errotulua gaztelania hutsean dago.

Zenbakia: 877/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO GOBERNUA. HEZKUNTZA DEPARTAMENTUA Nafarroako Gobernuaren Hezkuntza Departamentura deitu zuen zalantza batzuk argitzeko eta euskaraz egitean, telefonoa hartu zion langileak ¿en vascuence? galdetu zion. Herritarrak itxaroteko esan arren langileak telefonoa eseki zion.

Zenbakia: 257/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO UNIBERTSITATE PUBLIKOA - NUP Arrosadia aldizkariaren 41. zenbakian euskarari egiten zaion tartea hutsaren hurrengoa da: 24 orritan artikulu bakarra dago euskaraz, eta gaztelaniazko artikuluen 10 laburpentxo.

Zenbakia: 534/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO UNIBERTSITATE PUBLIKOA - NUP Ikasleek eta langileek ez dute webgunean 2008-09 ikasturterako Master eta Doktoretza ikastaroetan aurreinskripzioa euskaraz egiteko aukerarik. Gaztelaniaz eta katalanez egiteko aukera eskaintzen dute, ordea.

Bizkaia

Nafarroa ERANTZUN DUTE

Nafarroa ERANTZUN DUTE Nafarroa

Nafarroa ERANTZUN DUTE

4.6. EREMUA: HERRIHERRI-LANAK ETA GARRIOA 1. ESPEDIENTE KOPURUA: 38 2. ADIERAZLEEN ARABERAKO BALORAZIOA 2.1. Izaera 2008 urtean bideratu diren espediente guztiek kexa izaera dute. Gehienetan legea ere urratu da, eta bi kasutan corpusa edo euskararen erabilera traketsa izan da kexa eragin duen zioa. 2.2. Puntualtasuna / sistematikotasuna 2.2.a. Errepikakortasuna Aurreko urteetan gertatu bezalaxe, 2008an behin eta berriz errepikatu dira BIDEGIk argizko paneletan gidariei zuzendutako mezuak gaztelania hutsean jartzeagatik jaso ditugun kexak. Nafarroako Herri Lan, Garraio eta Komunikazio Departamentuari zuzendutako kexek ere gora egin dute, bide-seinale berrietan euskara guztiz bazter utzi dutelako. Kasu batzuetan toponimo ofizialak ere ez dituzte errespetatu. Beste alde batetik, kexen nondik norakoari begiratuz gero, kexa gehienak bideseinale eta gailu mekaniko zein elektronikoen hizkuntza-erabilerarekin lotuta dauden aldetik, edota herritarrei orokorrean zuzendutako informazioarekin, hizkuntza-eskubidearen urraketak herritar guztiei eragiten diela esan genezake, eta ondorioz, bai eta eskubidearen urraketa guztiz sistematikoa dela ere, hain zuzen ere, gertaerengatik zein eragin-esparruagatik. 2.2.b Erabilera KEXEN ZIOA Bide seinaleak erdara hutsean Panel elektronikoetako mezuak gaztelania hutsean Toponimo ofizialak ez errespetatzea Jendeari zuzendutako oharrak gaztelania hutsean Ahozko zerbitzua gaztelania hutsean Prentsako iragarkia gaztelania hutsean Jakinarazpenak gaztelania hutsean Erantzungailuko mezuak gaztelania hutsean Faktura gaztelania hutsean

Erabilerari dagokionez urraketa gehienetan herritarren eskubide pasiboa urratu da, eta ia kasurik guztietan idatzizko erabileran. Alde handiz, bide-seinale eta gailu elektronikoak izan dira kexa gehien eragin duten zioak. Hala ere badago zer hobetu herritarrei orokorrean zuzendutako ohar idatzi, faktura eta jakinarazpenen inguruan ere. Ahozko zerbitzuari dagokionez, herritarrari ez zaio beti bermatu informazioa euskaraz jasotzeko eskubidea. 2.3. Larritasuna Larritasunari dagokionez, oso kezkagarritzat jotzen dugu Nafarroako Gobernua bideetako hizkuntza-paisaiaren inguruan garatzen ari den politika. Azken bi urteetan euskararen presentziak atzerakada itzela egin du bide-seinaleetan. Herrien euskarazko izendapenak desagertzen joan dira seinaleak berritzeko aitzakian, baina euskarazko toponimo ofizialak errespetatzen ez dituzten bideseinaleek bere horretan jarraitzen dute, horietara ez da berrikuntzarik iritsi. Ar gehiago, Nafarroako Gobernuak 2006ko irailaren 18an euskarari buruz hartutako erabakiari ere muzin egiten diote, bai eta Nafarroako Auzitegi Nagusiak legeak ezarritako eremu mistoko errotulazioari buruz emandako epaiei ere. Arabako Foru Aldundiaren kasuan gauza bera gertatzen da. Seinale berriak gaztelania hutsean jartzeak, legea eta herritarren eskubidea urte askoan urratzea ekarriko du. Begiruneari dagokionez, AHTren lanak zaintzen dituzten zaindariek herritarrari emandako tratu zakarra, herritarrak euskaraz idatzitako kexari, euskaraz bai, baina ez ulertzeko moduko euskara traketsean erantzuteagatik bideratutako espedientea eta euskaldunak nagusi diren herri batean eginiko inaugurazio-ekitaldian Kontseilaria gaztelania hutsean jarduteagatik eginiko kexak aipatuko genituzke.

3. ADMINISTRAZIOEN ARABERAKO BALORAZIOA ADMINISTRAZIOA EUSKO JAURLARITZA EUSKO TREN NAFARROAKO GOBERNUA AUDENASA ARABAKO FORU ALDUNDIA BIZKAIKO FORU ALDUNDIA GIPUZKOAKO FORU ALDUNDIA BIDEGI

4 3 17 2 2 3 1 7

EUSKO JAURLARITZA JAURLARITZA Eusko Jaurlaritzaren kasuan jendeari orokorrean zuzendutako informazioen inguruko kexak dira gehienak. Kasu batzuetan informazioa gaztelania hutsean eman da, beste batzuetan euskara trakets erabili da, eta beste kasu batean ez da ahozko zerbitzua euskaraz bermatu. EUSKOTRENek berriz, 3 kexa jaso ditu, bat oso euskara traketsa erabiltzeagatik, beste bat ohar idatziak gaztelania hutsean egiteagatik, eta beste bat txartelmakinetako errotulu mugigarriak gaztelania hutsean izateagatik. NAFARROAKO GOBERNUA Nafarroako Gobernuari bideratu zaizkion kexa gehienetan, herrien izendegi ofiziala ez errespetatzea edo bide-seinaleak gaztelania hutsean egotea izan da zioa. Kontseilariak Areson adierazpenak gaztelania hutsean egin izanak ere kexa eragin du. AUDENASA enpresa publikoak, erantzungailuko mezua gaztelania hutsean edukitzeagatik eta faktura gaztelania hutsean egiteagatik jaso ditu kexak. FORU ALDUNDIAK Arabako Foru Aldundiak ez du elebitasun bikoitza errespetatu bide-seinale berrietan. Bizkaiko Foru Aldundiaren kasuan bide-seinaleak gaztelania hutsean izateak eragin ditu kexak. Gipuzkoako Foru Aldundiari dagokionez, jendeari zuzendutako jarraibideak gaztelania hutsean egotea izan da kexaren arrazoia, BIDEGIk berriz, ez du errespetatzen errepideetako intzidentziei buruzko informazioa ele bietan emateko duen betebeharra.

4. ERANTZUNAK EUSKO JAURLARITZA Eusko Jaurlaritzak Behatokiak bideratutako kexa gehienei erantzun die. Corpusaren inguruko akatsei dagokienez, askotan presaren ondorio izaten direla argitu nahi izan dute. AHTren lanetako segurtasun zerbitzuen inguruan adierazi dute ez daudela jendeari harrera egiteko kontratatuta, segurtasuna bermatzeko baizik. Informazioa eta bestelakoak ele bietan dauden kartelen bidez helarazten dute.. BERRIA egunkarian gaztelania hutsean argitaratutako iragarkiari dagokionez, ebazpena ele bietan prestatu zutela diote, baina iragarkia prestatu zuen publizitateenpresaren akatsagatik, eta saileko publizitate-arduraduna ez ohartu izanagatik argitaratu zela adierazi dute, izan ere, gainerako egunkarietan ele bietan agertu baitzen. EUSKOTRENek ez dio kexa bakar bati ere erantzun.

NAFARROAKO GOBERNUA Behatokiak ez du Nafarroako Gobernuaren erantzun bat bera jaso. Arartekoari bidali dion txostenean adierazi du Euskararen Foru Legea eta 2006ko iraileko akordioarekin bat datorrela haien jarduna. Ez du inolako aipamenik egiten Nafarroako Auzitegi Nagusiak eremu mistoko errotulazioari buruz emandako epaien inguruan. Epai horietan adierazten da euskarazko eta gaztelaniazko izen ofiziala duten herrien kasuan biak agertuko direla bide-seinaleetan, ezta izendapen ofizialak errespetatzen ez dituzten eremu euskalduneko seinaleen inguruan ere. AUDENASAk jakinarazi du ez dela enpresa publikoa, eta ondorioz ezin zaiola 18/1986 legea aplikatu. Hala ere webgunea berritzeko asmoa dutenez zerbitzuen ataria gehituko dutela dio fakturak euskaraz ere eskuratzeko aukera eskaintzeko. FORU ALDUNDIAK Arabako Foru Aldundiak kexa bakarrari erantzun dio, esateko Arabako Herri Izendegian Retana eta Mi単ano Mayor direla herri horien izen ofizialak. Bizkaiko Foru Aldundiak ia kexa guztiei erantzun die. Malmasingo tuneletako seinalizazioari buruz agertu du 2006. urtearen amaieran esleitu zitzaiola BIDETU enpresen aldi baterako elkarteari tunela kontserbatu, ustiatu eta mantentzeko kontratua, hau da Bizkaiko Foru Aldundian euskararen erabilera arautzen duen Dekretua onetsi baino lehen, eta ondorioz ez zitzaiola hizkuntzaren inguruko betebeharrik ezarri, baina hurrengo kontratazioei begira araudi horrek xedatutakoa beteko duela sailak. A-8 autobideko ordainlekuetan Peaje-Toll dioten seinaleen inguruan adierazi du INTERBIAK S.A. sozietateari agindua eman zaiola ahalik eta eperik laburrenean euskarazko mezua ere izango duten seinaleak jar ditzaten. Gipuzkoako Foru Aldundiak Mugikortasun eta Lurralde Antolaketako Departamentuari zuzendutako kexaren inguruan jakinarazi du informazio orokorra eta enpresa guztietarako dena Mugikortasuneko eta Garraio Publikoko Zuzendaritzak bidaltzen duela eta ele bietan egiten dela beti. Enpresa bakoitzak informazio horretaz gain jar dezakeen informazio partikularraren berririk ez dutela azaltzen du, eta argibideak eskatzen ditu gaiari irtenbide egokia emateko. 5. SINOPSIAK: SINOPSIAK: HERRIHERRI-LANAK ETA GARRAIOA

Zenbakia: 115/2008 Arrazoia:

Zenbakia: 605/2008 Arrazoia:

Zenbakia: 956/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKO JAURLARITZA. GARRAIO ETA HERRIHERRI-LAN SAILA Prentsa-oharra jaso zuten otsailaren 6an elkarte batean. Mezuaren izenburua Convocatoria de prensa da. 080207 convocatoria izena duen word formatuko dokumentua du atxikita. Dokumentua euskaraz eta gaztelaniaz idatzia dagoen arren, euskarazkoan zenbait akats daude: Prentaurrekorako deia, 11:00tan, etab. Ez da lehenengo aldia Eusko Jaurlaritzako prentsa-oharrak modu horretan, hau da, euskarazko testua akatsak dituela jasotzen dutena. Erakundea: EUSKO JAURLARITZA. GARRAIO ETA HERRIHERRI-LAN SAILA Ekainaren 8an, goizeko hamaikak aldera, Ordizia eta Beasain artean AHTren lanak egiten ari diren inguruan ibilalditxo bat egitera joan zen herritarra. Segurtasun-zaindariak gaztelaniaz zuzendu zitzaizkion Mariaras erreka ezin zuela zeharkatu esatera. Herritarrak euskaraz eskatu zizkien azalpenak eta gaztelaniaz eta oso zakar erantzun zioten ez zegoela handik pasatzerik. Erakundea: EUSKO JAURLARITZA. GARRAIO ETA HERRIHERRI-LAN SAILA Eusko Jaurlaritzaren Garraio Azpiegituraren Zuzendaritzak erdaraz argitaratu du iragarkia urriaren 28ko BERRIA egunkarian.

Gipuzkoa ERANTZUN DUTE

Bizkaia ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 970/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKO JAURLARITZA. GARRAIO ETA HERRIHERRI-LAN SAILA Eusko Jaurlaritzaren Garraio eta Herri Lan Saileko Portuen Bizkaiko Zerbitzuak azaroaren 4an Bermeoko portuan hainbat tokitan jarri zuen oharra gaztelania hutsean zegoen: Atención, día 5-11-08 tráfico de ferrocarril dentro del puerto, retire su vehículo.

Zenbakia: 204/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKOTREN Otsailaren 23an euskaraz idatzitako kexa aurkeztu zuen EUSKOTRENek Anoetan duen geltokian. Donostiako Bezeroen Arretarako Bulegoaren Arduradunaren erantzuna jaso zuen otsailaren 25ean. Erantzuna euskaraz idatzita dagoen arren, ez dago ezer ulertzerik.

Gipuzkoa

Zenbakia: 831/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKOTREN Boluetako geltokian gutxienez lau kartel ipini dituzte bertan Creditrans txartela ezin dela erabili ohartaraziz. Horietako bakar batean ere ez dago informazioa euskaraz.

Gipuzkoa

Zenbakia: 1207/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKOTREN EUSKOTRENek Usansolon duen geltokian, txartelak ateratzeko makina bietan gaztelaniaz baino ez da ageri honako errotulu mugikorra: Devuelve cambio.

Bizkaia

Zenbakia: 161/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO GOBERNUA. HERRILAN, GARRAIO ETA KOMUNIKAZIOEN DEPARTAMENTUA Iruñetik Agoitzerako errepide nagusian, N150, kartelak berritu dituzte. Lehen elebidunak ziren eta orain paratu dituztenak gaztelania hutsean daude. Beraz, Lizoainibar eta Eguesibarreko herrien izenak erdal grafiaz baino ez daude idatziak: Elcano, Ibiricu, Redin, Lerruz

Nafarroa

Zenbakia: 246/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO NAFARROAKO GOBERNUA. HERRILAN, GARRAIO ETA KOMUNIKAZIOEN DEPARTAMENTUA N-121 errepidean, Olagueko saihesbidean, herrira sartzeko bide-seinaleetan Olagüe ageri da, izen ofiziala Olague bada ere.

Nafarroa

Zenbakia: 253/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO GOBERNUA. HERRILAN, GARRAIO ETA KOMUNIKAZIOEN DEPARTAMENTUA N-121-A errepidean Iruñerako noranzkoan Lantzeko sarrera baino lehentxeago dagoen zutikako seinalean Pamplona ageri da.

Nafarroa

Zenbakia: 282/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO GOBERNUA. GOBERNUA. HERRILAN, GARRAIO ETA KOMUNIKAZIOEN DEPARTAMENTUA PA30 errepidean Atarrabiatik Iruñerako noranzkoan Txantreara joateko biribilgunean sartu baino lehentxeago dagoen zutikako seinalean Pamplona oeste ageri da gaztelania hutsean.

Nafarroa

Zenbakia: 293/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO GOBERNUA. HERRILAN, GARRAIO ETA KOMUNIKAZIOEN DEPARTAMENTUA N-121-A errepidean Ostitzen Iruñerako noranzkoan Lizaso (NA-4230) eta Urritzara (NA-411) doan bidea iragartzeko dagoen zutikako seinalean Pamplona ageri da.

Nafarroa

Zenbakia: 313/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO GOBERNUA. HERRILAN, GARRAIO ETA KOMUNIKAZIOEN DEPARTAMENTUA N-121-A errepidean Iruñerako noranzkoan Soraurengo sarrera baino lehentxeago dagoen zutikako seinalean Pamplona ageri da, gaztelania hutsean.

Nafarroa

Zenbakia: 314/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO GOBERNUA. HERRILAN, GARRAIO ETA KOMUNIKAZIOEN DEPARTAMENTUA Ostitz inguruan egiten ari diren obrak direla eta, herriaren sarrera-irteeretan paratu dituzten seinaleak gaztelania hutsean daude: salida de camiones, atención salida y entrada de camiones

Nafarroa

Zenbakia: 316/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO GOBERNUA. HERRILAN, GARRAIO ETA KOMUNIKAZIOEN DEPARTAMENTUA N-121-A errepidean Iruñerako noranzkoan Orikain eta Ezkabako tunelaren artean dagoen biribilgunean sartu baino lehentxeago dagoen zutikako seinalea gaztelania hutsean idatzia dago: Atención. Proximo cruce Ud. No tiene prioridad.

Nafarroa

Zenbakia: 317/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO GOBERNUA. HERRILAN, HERRILAN, GARRAIO ETA KOMUNIKAZIOEN DEPARTAMENTUA N-121-A errepidean Iruñerako noranzkoan Orikain eta Ezkabako tunelaren arteko biribilgunea baino lehentxeago dagoen zutikako seinalean Azoz, Oricain eta Pamplona ageri dira.

Nafarroa

Zenbakia: 334/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO GOBERNUA. HERRILAN, GARRAIO ETA KOMUNIKAZIOEN DEPARTAMENTUA N-121-A errepidean Ostitz herriaren sarrera-irteeretan dauden zutikako seinaleetan Ostiz ageri da.

Nafarroa

Zenbakia: 336/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO NAFARROAKO GOBERNUA. HERRILAN, GARRAIO ETA KOMUNIKAZIOEN DEPARTAMENTUA N-121-A errepidean Irungo noranzkoan Soraurenen parean Atención en 16 km dioen zutikako seinalea gaztelania hutsean dago.

Nafarroa

Zenbakia: 347/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO GOBERNUA. GOBERNUA. HERRILAN, GARRAIO ETA KOMUNIKAZIOEN DEPARTAMENTUA

Zenbakia: 348/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO GOBERNUA. HERRILAN, GARRAIO ETA KOMUNIKAZIOEN DEPARTAMENTUA PA30 errepidean Ezkabako tuneletik aterata lehendabiziko biribilgunea baino lehentxeago dagoen zutikako seinalean Pamplona oeste ageri da gaztelania hutsean.

Nafarroa ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 491/2008 Arrazoia:

Erakundea: Erakundea: NAFARROAKO GOBERNUA. HERRILAN, GARRAIO ETA KOMUNIKAZIOEN DEPARTAMENTUA Iruñeko Nafarroako etorbidean eta Irunlarrea kalean lurrazpiko aparkalekua egiteko lanak egiten ari dira Bideko Ama Birjina Ospitalaren eta Clínica Universitaria delakoaren artean. Lan horien berri emateko jarri dituzten seinale guztiak gaztelania hutsean daude: Atención Peligro Obras, Carril Acceso Obras.

Nafarroa

Zenbakia: 656/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO GOBERNUA. HERRILAN, GARRAIO ETA KOMUNIKAZIOEN DEPARTAMENTUA Lekarozko errugbi-zelaiaren parean, N-1213 errepidera ateratzerakoan nahitaez Elizondo aldera hartu behar dela adierazten duen bide-seinalea dago. Seinalea gaztelania hutsean dago. ATENCION jartzen du.

Nafarroa

Zenbakia: 688/2008 Arrazoia:

Erakundea: Erakundea: NAFARROAKO GOBERNUA. HERRILAN, GARRAIO ETA KOMUNIKAZIOEN DEPARTAMENTUA Iruñetik Berriozarrerako noranzkoan Berriozarko sarrerako biribilgunean sartu baino lehentxeago dagoen zutikako seinalea gaztelania hutsean dago: Burlada, Villava (norte), Pamplona..

Nafarroa

N-121-A errepidean Orikain herriaren sarrera iragartzeko zutikako seinalean Oricain ageri da.

Nafarroa ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 960/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO GOBERNUA. HERRILAN, GARRAIO ETA KOMUNIKAZIOEN DEPARTAMENTUA Herri Lan, Garraio eta Komunikazio Departamentuko Kontseilaria Areson izan zen urriaren 24an, ELUSEDER industrigunearen sarbidearen aurkezpen ekitaldian. Kontseilariak gaztelania hutsean zuzendu zien hitza bertan zirenei.

Nafarroa

Zenbakia: 125/2008 Arrazoia:

Erakundea: AUTOPIS AUTOPISTAS OPISTAS DE NAVARRA - AUDENASA Erabiltzaileen arretarako duen telefonoko erantzungailuak gaztelania hutsean dauka mezua.

Nafarroa

Zenbakia: 941/2008 Arrazoia:

Erakundea: AUROPISTAS DE NAVARRA - AUDENASA

Zenbakia: 577/2008 Arrazoia:

Erakundea: ARABAKO FORU ALDUNDIA. HERRILAN ETA GARRAIO ZERBITZUEN SAILA Arabako A-2124 errepidean seinale berriak jarri dituzte 2008ko udaberrian, gidariei mendateen egoeraren berri emateko. Seinaleak berriak badira ere, gaztelaniaz soilik ematen dute informazioa.

Zenbakia: 1087/2008 Arrazoia:

Erakundea: ARABAKO FORU ALDUNDIA. HERRILAN ETA GARRAIO ZERBITZUEN SAILA Arabako N-240 errepidean, Gasteiz eta Legutio artean, hainbat herri-izen gaztelania hutsean ageri dira errepideko seinaleetan; adibidez, Gasteizerako norakoan 8. irteera iragartzen duen seinalean Retana eta Miñano Mayor ageri dira, euskarazko ordainak (Erretana eta Miñao) ez dira ageri ordea.

Zenbakia: 972/2008 Arrazoia:

Erakundea: BIZKAIKO FORU ALDUNDIA. HERRI HERRI LAN SAILA Bilboko A8 autobideko Malmasin tunelaren luzera guztian zehar dauden seinaleak gaztelaniaz edo ingelesez ageri dira, baina ez euskaraz. Paren motor, salida de emergencia, exit

Gipuzkoa ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 973/2008 Arrazoia:

Erakundea: Erakundea: BIZKAIKO FORU ALDUNDIA. HERRI LAN SAILA A8 autobidean, Larraskitu auzoko irtenbidean obrak direla eta bi seinale jarri dituzte. Bietan baztertu dute euskara, gaztelania hutsean baitaude: Salida eta obras agertzen dute.

Gipuzkoa ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 1233/2008 Arrazoia:

Erakundea: BIZKAIKO FORU ALDUNDIA. HERRI LAN SAILA Bizkaiko A-8 autobidean ordainlekuak hurbil direla adierazteko seinaleak gazteleraz eta ingelesez soilik irakur daitezke, Peaje, Toll. Euskarazko ordainik, Bidesaria, ez da ageri..

Gipuzkoa

Zenbakia: 869/2008 Arrazoia:

Erakundea: GIPUZKOAKO FORU ALDUNDIA. MUGIKORTASUNA ETA LURRALDE ANTOLAMENDUA DEPARTAM. LURRALDEBUS autobus-zerbitzuak Hondarribia-Oiartzun-Donibane-Orereta-Donostia lineetan darabiltzan autobusetan hainbat koloretako eranskailuak jarri dituzte erabilera egokia azalduz. Eranskailuak gaztelania hutsean daude.

Zenbakia: 205/2008 Arrazoia:

Erakundea: GIPUZKOAKO AZPIEGITUREN AGENTZIA. BIDEGI – GIPUZKOAKO AUTOPISTAK. BIDELAN Otsailaren 28an A-8 autopistan Donostiako noranzkoan argizko panelak gaztelania hutsean erakutsi zuen mezua 12:57an: Atención en km 35.

Gipuzkoa

Zenbakia: 206/2008 Arrazoia:

Erakundea GIPUZKOAKO AZPIEGITUREN AGENTZIA. BIDEGI – GIPUZKOAKO AUTOPISTAK. BIDELAN Otsailaren 27an A-8 autopistan Donostiako noranzkoan argizko panelak gaztelania hutsean erakutsi zuen mezua 12:00etan: atención en km 7.

Gipuzkoa

Zenbakia: 207/2008 Arrazoia:

Erakundea: GIPUZKOAKO AZPIEGITUREN AGENTZIA. BIDEGI – GIPUZKOAKO AUTOPISTAK. BIDELAN Otsailaren 27an A-8 autopistan Irungo noranzkoan argizko panelak gaztelania hutsean erakutsi zuen mezua 18:40an: atención en km 1.

Gipuzkoa

Zenbakia: 208/2008 Arrazoia:

Erakundea: GIPUZKOAKO AZPIEGITUREN AGENTZIA. BIDEGI – GIPUZKOAKO AUTOPISTAK. AUTOPISTAK. BIDELAN Otsailaren 28an A-8 autopistan Donostiako noranzkoan zegoen furgonetako argizko panelak gaztelania hutsean eman du mezua 12:25ean: operarios en calzada.

Gipuzkoa

Zenbakia: 209/2008 Arrazoia:

Erakundea: GIPUZKOAKO AZPIEGITUREN AGENTZIA. BIDEGI – GIPUZKOAKO AUTOPISTAK. BIDELAN Otsailaren 29an A-8 autopistan Anoeta estadioaren parean Iruneko noranzkoan zegoen furgonetako argizko panelak gaztelania hutsean ematen zuen mezua 17:40an: atención obras

Gipuzkoa

Zenbakia: 210/2008 Arrazoia:

Erakundea: GIPUZKOAKO AZPIEGITUREN AGENTZIA. BIDEGI – GIPUZKOAKO AUTOPISTAK. BIDELAN Martxoaren 10ean A-8 autopistan Zuhatzuko argizko panelak, Bilboko noranzkoan, gaztelania hutsean ematen zuen mezua 10:00etan : atención en km 27.

Gipuzkoa

Zenbakia: 579/2008 Arrazoia:

Erakundea: GIPUZKOAKO AZPIEGITUREN AGENTZIA. BIDEGI – GIPUZKOAKO AUTOPISTAK. BIDELAN Uztailaren 5ean, A-8 autopistan, goizeko 11:30etatik aurrera, Herreratik hasi eta Itziarreraino dauden argizko panel ia guztietan gaztelania hutsean ageri ziren mezuak.

Gaztelania hutsean bidali dio AP-15 autopistan irailean egin dituen joan-etorrien faktura.

100

Nafarroa ERANTZUN DUTE Araba

Bizkaia ERANTZUN DUTE

Gipuzkoa ERANTZUN DUTE

4.7. EREMUA: OSASUNGINTZA 1. ESPEDIENTE KOPURUA: 85 2. ADIERAZLEEN ARABERAKO BALORAZIOA 2.1. Izaera Kexen nolakotasunari begira, 4 kasutan corpusa edo euskara zuzen ez erabiltzea izan da kexa eragin duen arrazoia. Gainerako kexa guztietan eskubidea urratu da, eta OSAKIDETZAren kasuan eskubidea ez ezik, bai eta legea ere. OSASUNBIDEAri zuzendutako kexetan lege-urraketa ez da hain nabaria, Nafarroan indarrean den hizkuntza-legea bera baita herritarrei legeak ezarritako eremu mistoan nahiz ezeuskaldunean zerbitzua euskaraz hartzeko eskubidea ukatzen diena. Hala ere, aurten bideratu ditugun kexek argi uzten dutenez, eremu euskalduneko herritarrek legez osasun zerbitzuekiko harremanetan euskara erabiltzeko eta hautatutako hizkuntzan arreta egin dakieneko eskubidea badute ere, OSASUNBIDEAk inolako ondorio juridikorik gabe saihesten ditu legeak ezarritako betebeharrak, erabiltzaile euskaldunak de facto eskubiderik gabe utziz. 2.2. Puntualtasuna / sistematikotasuna sistematikotasuna Behatokiak 2008an kudeatu dituen kexek erakusten dute zerbitzua euskaraz hartzerik ez izatea dela osasungintzaren eremuan gehien errepikatzen den kexa. Hori horrela, eskubidearen urraketa sistematikoa dela esan dezakegu, urraketak kexa egin duen pertsonaz harago, herritar multzo handiari eragiten baitio; eta aurrera begira ere horrela izaten jarraituko duela pentsatzeko zantzuak sendoak dira, bai Osakidetza eta bai Osasunbidearen kontratazio-politiketan ez delako egoera gainditzeko neurri egokirik aplikatzen. Ahozko arretaz gain idatzizko harremanean ere urratzen da eskubidea, eta hala oso ohikoa da jendeari orokorrean zuzendutako ohar, prentsa-iragarki, bozgorailu bidezko mezu, errotulu, nahiz bestelako informazio-orriak, edo izaera orokorrez egiten diren inprimaki-ereduak (ziurtagiriak, errezetak, â€Ś) gaztelania hutsean izatea. Euskarriok izaera orokorrekoak diren aldetik, idatzizko erabileran ere eskubide urraketa sistematikoa dela esatea ez litzateke gehiegizkoa.

2.2.a. Errepikakortasuna Aurreko urteetako emaitzen ildo beretik, Osasungintza izan da 2008an eremu publikoan kexa gehien jaso dituen arloa. Gehien errepikatu diren zioak zerbitzua euskaraz jasotzerik ez izatea (25), lanpostuen hizkuntza-perfilaren ingurukoak eta idatzizko jakinarazpenak (zitazioak, informazio-orriak, ohar idatziak, agiriakâ€Ś) gaztelania hutsean egotea izan dira. 101

2.2.b Erabilera KEXEN ZIOA Ahozko zerbitzua gaztelania hutsean jasotzea Jakinarazpen pertsonalizatuak gaztelania hutsean Lanpostuetan hizkuntza-eskakizunik ez Idatzizko jakinarazpen orokorrak gaztelania hutsean Errotulazioa gaztelania hutsean Herritarrek betetzeko inprimakiak gaztelania hutsean Osasun txartela gaztelania hutsean Prentsako iragarkiak gaztelania hutsean Bozgorailu bidezko mezuak gaztelania hutsean Mediku txostenak gaztelania hutsean Errezetak gaztelania hutsean

Herritarrei ikuspegi aktibotik eta pasibotik, eta ahoz nahiz idatziz urratu zaie osasun zerbitzuekiko harremanetan euskara erabiltzeko eskubidea. â€˘

â€˘ â€˘ â€˘

Ahozko harremanei dagokienez, ez aurrez aurre, ez telefono-bidez errespetatzen da euskaraz artatua izateko eskubidea. Arlo horretan, konponbideen ordez atzerapausoak ematen ari direla ere esan genezake, horren adierazgarri ditugu: Oposaketak deitu aurreko lekualdatze-lehiaketan derrigortasun-datak atzeratu izana hainbat erizain lanposturi Lanpostuei hizkuntza-eskakizunik ez esleitzea Euskararen ezagutza derrigorrezkoa den lanpostuetarako langile erdaldun elebakarrak kontratatzea.

Bestalde, oraindik badira bozgorailu bidezko mezuetan elebitasuna errespetatzen ez duten zerbitzuak. Komunikazio idatziari dagokionez berriz, elebitasun-printzipioaren urraketa oso zabala da, eta mota guztietako harreman idatzietan gertatzen da, bai jendeari orokorrean zuzendutakoetan (errotulazioa, txartelak, errezetak, publizitatekanpainak, informazio-orriak) bai pertsonalizatuetan ere (jakinarazpenak, herritarrek betetzeko inprimakiak, ziurtagiriak, bestelako inprimaki ereduak). 2.3. Larritasuna Larritasunaren ikuspegitik, hiru jokabide mota bereiziko ditugu: 1. Alboko kalte-ondorioak eragin dituzten kasuak: (zerbitzua euskaraz hartu ahal izateko berez ez dagokien osasun etxe batera joan behar izatea (62008), proba medikuen emaitzak 8 eguneko atzerapenez jasotzea (1142008) kasu.

102

2- Erabiltzaileei tratu bidegabea eman zaien kasuak: txostena euskaraz nahi baduzu Gaixoen Arretarako Zerbitzura zeuk eraman dezakezula esan dit medikuak bezalako erantzunak, tratu lehorra que yo no entiendo euskera!!â€?, iseka eginez erantzutea, â€Ś) euskaraz jardun nahi izatea eskubidea barik kapritxo bailitzan hartzea,â€Ś 3. Atzerapausoak edota eskubide-urraketa iraunkortzea dakarten erabakiak, hala nola derrigortasun-datak atzeratzea (1149-2008), lan eskaintza publikoan eskaintzen diren lanpostuetatik gutxi batzuetan baino ez egiaztatu behar izatea hizkuntza-eskakizuna (1092-2008), profesional euskaldunak ordezkatzeko langile erdaldunak kontratatzea (707-2008, 874-2008, 10712008), lanpostu berriak sortu eta bakar bati ere ez ezartzea euskararen derrigorrezko ezagutza (366-2008).

3. ADMINISTRAZIOEN ARABERAKO BALORAZIOA ADMINISTRAZIOA EUSKO JAURLARITZA - OSAKIDETZA NAFARROAKO GOBERNUA - OSASUNBIDEA

34 51

EUSKO JAURLARITZA Zortzi urtez OSAKIDETZAk beltzunea agertzen du Behatokiaren diagnosian, izan ere, bera dugu 2008 urtean kexa gehien jaso dituen EAEko zerbitzu publikoa. Behatokiak behin eta berriz agertu duen moduan, OSAKIDETZAren arazoa estrukturala edo egiturazkoa da eta borondaterik onenarekin ere urteak beharko dira egoera bideratzeko. Alde batetik, Osakidetzak oso berandu heldu diolako euskararen normalizazioari, bestetik horretarako diseinatu duen Euskara Planak gabezia asko dituelako, eta bukatzeko, ez delako gai edo borondaterik ez duelako berandu eta apal heldu diren neurriak betearazteko. Ildo horretan, azken lan-eskaintza publikoak oso zantzu kezkagarriak utzi dizkigu. Batetik, oso lanpostu gutxiri ezarri zaie derrigortasun-data; bestetik, ezarrita zutenetatik hainbati atzeratu egin zaie data lekualdatze-lehiaketan, eta hori gutxi ez, eta oposaketak euskaraz egin nahi dituzten langileak desabantaila garbian lehiatu beharko dira gainerako izangaiekin, hain zuzen ere, galdera-sortak euskaratu gabe daudelako. OSAKIDETZAk galdera-sortak euskaratu beharrean gonbita moduko bat egin die gainera azterketa gaztelaniaz egin dezaten, jakinaraziz iritzia aldatzen ez badute azterketa euskaraz egin beharko dutela. Horiek ikusita, ez da harritzekoa herritarrek hainbeste kexa agertzea ahozko zerbitzua euskaraz ez zaielako bermatzen. Bermatzeko ahaleginik ere ez dela egiten esan genezake. Panorama horrekin ia-ia mirari bihurtzen da zerbitzua euskaraz jaso ahal izatea. Beste alde batetik, konponbide errazagoa izan dezaketen arren, hizkuntza-paisaiak eta idatzizko harremanak kezka-iturri izaten jarraitzen dute OSAKIDETZAk ez duelako ofizialtasun bikoitzaren printzipioa errespetatzen herritarrekiko harreman 103

idatzian. Hala, erabiltzaileei zuzendutako ohar idatzi asko gaztelania hutsean egiten dira langileek euskaraz egiteko behar besteko gaitasunik ez dutela argudiatuz, edo oraindik badira gaztelania hutsean dauden inprimaki-ereduak. Mediku-txostenak ere gaztelaniaz egiten dira nagusiki, eta euskaraz nahi izanez gero propio eskatu behar dira, gero hainbat eguneko atzerapenarekin jasotzeko. Hedapen zabala eman nahian argitaratu dituen informazioekin ere antzera jokatu du OSAKIDETZAk. Horren adibide dugu urte hasieran OSAKIDETZAk EAEko egunkari guztietan txertatu zuen Osakidetzako langileen greba deialdiari erantzuteko orrialde osoko oharra. BERRIA eta GARA egunkarietan soilik txertatu zuen informazioa euskaraz eta hura euskara guztiz traketsean. Gauzak horrela, euskararen birusak zeregin handia du oraindik OSAKIDETZAn. NAFARROAKO GOBERNUA Aurreko urteetan bezalaxe, OSASUNBIDEA beltzune gisa ageri da berriz ere Behatokiaren diagnosian, bera da kexa gehien jaso dituen eremu publikoko zerbitzua. Nafarroako Gobernuak duela urte batzuk hasitako gutxiagotze instituzionalaren bideari sendo eusten dio OSASUNBIDEAk, eta legeak eremu euskalduneko herritarrei aitortzen dizkien eskubideak ere ez ditu bermatzen. Horiek horrela, eskubide urraketa sistematikoa da, bai ahozko zerbitzuan, bai idatzizkoan, bai eta era aktiboan nola pasiboan ere. Beste alde batetik, iruzkin berezia merezi du OSASUNBIDEAk azken urteotan kontratazioetan aplikatu duen hizkuntza-politikak. 203/2001 Dekretuan zehazten da Nafarroako Foru Komunitateko Administrazioaren eta haren erakunde autonomoen plantilako zein lanpostutan den euskara jakin beharrekoa, eta zer jakite maila behar den, eta zein lanpostutan hartu behar den euskara jakitea beste batzuen arteko merezimendutzat. Dekretuaren arabera Nafarroa osoko osasun zerbitzuetako 53 lanpostutan da euskara jakin beharrekoa (16 mediku, 5 pediatra, 18 erizain, 10 administrari laguntzaile, 3 gizarte langile eta fisioterapeuta 1, guztiak eremu euskaldunekoak), eta bakar batean ere ez euskara merezimendutzat hartu beharrekoa. 2001etik hona hainbat eta hainbat lanpostu berri sortu dira OSASUNBIDEAn eta Behatokiak dozenaka kexa jaso ditu lanpostu horiek hornitzeko deialdietan euskararen ezagutza ez delako aintzat hartu, nahiz eta eremu euskaldunean aritzeko izan. Hori horrela Hizkuntz Eskubideen Behatokiak galdera egin zuen Nafarroako Parlamentuko Hezkuntza Batzordean, jakin nahirik 2001etik hona sortutako zenbat lanposturi ezarri zaion euskara jakiteko derrigortasuna, eta zenbatetan izan den euskara merezimendutzat hartu beharrekoa. Funtzio Publikoaren Zuzendaritzatik emandako datuek ez dute zehazten zenbat lanpostu berri sortu diren osasun arloan, baina guztietatik bakarrean eskatu da euskara ezagutu beharra (fisioterapeuta), eta bakar batean ere ez da baloratu euskara merezimendu gisa.

104

Horrela bada, ez da harritzekoa ahozko zerbitzua euskaraz ez bermatzeagatik iristen zaizkigun kexak gehitzen joatea. Nola bermatuko da zerbitzua euskaraz, lanpostuak eremu euskaldunerako izanik ere hizkuntza-eskakizunik ez badu, edo euskararen ezagutza baloratzen ez bada? Are gehiago, horrela soilik uler daiteke, euskara jakin beharrekoa den lanpostuetan (Goizuetako erizain lanpostua kasu) euskaraz ez dakiten langileak aritzea. Nola izan langile euskaldunen poltsa euskararen ezagutza kontuan hartu gabe? Idatzizko harremanei dagokienez, egoera ez da hobea. Eskubide-urraketa sistematikoa da (osasun txartelak, zitazioak, informazio-orriak, herritarrek bete beharreko agiriak, ziurtagiriak, ohar idatziak,â€Ś gaztelania hutsean egiten jarraitzen du, askotan legea urratuz, eta Nafarroako Arartekoak eginiko gomendioei itzuri eginez.

4. ERANTZUNAK EUSKO JAURLARITZA Osakidetzak jendeari orokorrean zuzendutako ohar eta informazioen inguruko kexa guztiei erantzun die. Horietatik bi kasutan euskara zuzen ez erabili izana salatzen zen. Kasu batean proposatzen zitzaien zuzenketa onartu dute, bigarrenean, euskarazko testuen kalitatea haien kezka ere badela agertu dute, baina oraindik hutsak egiten dituztela akatsak egiteko bidea errazten duten egoeretan, batez ere administrazioaren aldetik erantzun bizkorra eskatzen duten egoeretan (kasu honetan urtarrilaren 29ko greba eguna). Debagoieneko ospitaleak erabiltzaileei gaztelania hutsean zuzendutako idatzizko oharraren inguruan erantzun du kanpo-kontsultetako zerbitzua helbururik gabeko unitateen multzoan sartzen dela ospitale horretako euskara-planean, eta planak errotulazio orokorra ele bietan egingo dela dioen arren, behin-behineko jartzen diren ohar txikiak langilearen borondate eta gaitasunaren arabera egongo direla ele bietan. Kasu jakin horretan oharra idatzi zuen langileak euskaraz hitz egiten jakin arren ez omen zuen bere burua horrelako oharrak euskaraz idazteko gai ikusten. Hortaz, gaizkiulertuak saihesteko idatzi omen zuen oharra gaztelania hutsean. Galdakao-Usansolo Ospitaletik erantzun dute zinez sentitzen dutela Erradiologiako itxarongela eta pasabideetako errotulu eta ohar idatzi guztiak gaztelania hutsean egotea, ahalegin handia egiten ari direlako euskarak dagokion tokia izan dezan OSAKIDETZAren zerbitzuan. Berriztatze-lanak direla eta hainbat errotulu zein ohar idatzi egon omen dira, horietako batzuk oharkabean gaztelania hutsean. Hutsegiteaz ohartuta zeudela eta arazoa ahalik eta arinen konpontzen ahalegindu direla adierazi dute, eta berriro antzekorik ez gertatzeko neurriak hartuko dituztela. EAEko hedabideetan gaztelania hutsean edota euskara traketsean argitaratutako informazio-oharrari dagokionez, OSAKIDETZAk jakinarazi du oharra euskaraz eta gaztelaniaz argitaratu zuela, eta euskaraz txertatu zutela euskarazko prentsa aukeratzen duten herritarrek irakurtzen duten egunkarian (BERRIA), eta elebitasunmaila handia daukan beste egunkari batean (GARAn).

105

Osakidetzak dio ahaleginak egiten ari direla euskarak beren zerbitzuan dagokion tokia izan dezan. Hori al da OSAKIDETZAk euskarari eman nahi dion toki guztia? Erantzunei erreparatuz baietz esatera ausartuko ginateke. Ahozko harremanari buruzko kexen kasuan, Gipuzkoako Mendebaldeko Eskualdeko Pertsonaleko Zuzendariak eskualde horretako lehen atentzioko unitateetan euskararen erabilera arautzeko irizpideen berri eman digu: harrera egiten duen langileak euskaraz baldin badaki, euskara erabiliko du hizkuntza hori aukeratzen duten erabiltzaileekin. Harrera egiten duen langileak euskaraz ez badaki, euskaraz ez dakiela azalduko dio erabiltzaileari eta langile elebidun bati eskatuko dio laguntzeko. Telefono bidezko atentzioan berriz, lehen agurra euskaraz egingo da erabiltzailearen lehentasunezko hizkuntza ezagutu ahal izateko. Eskualdeko langile guztiek omen dute protokolo horren berri, eta 1017-2008 kasuan, kexa eragin zuen langilearen ondoan zegoen lankideak bere jokaera zein izan behar zuen abisatu omen zion, baina urduritasunagatik ez omen zion egin jaramonik. Lanpostu horniketei dagokionez, Irurako Osasun Etxeko harrera lanpostuari dagokionez jakinarazi du Irurako Kontsultategian ez dagoela harrerarik, eta beraz, Osakidetzak ez duela inolako deialdirik egin. Villabonako anbulatorioko harrerako lanpostuan euskararen ezagutza merezimendu besterik ez izatearen inguruan Gipuzkoako Mendebaldeko Eskualdeko Pertsonaleko Zuzendariak jakinarazi du Euskara Planak bere aurreikuspenak, lehentasunak eta eman beharreko urratsak dituela. Plana 2005eko ekainean abiatu zenez, eta 6 urteko iraunaldia izango duenez, 2011n amaituko da. Oposaketak berriz 2006an argitaratu zirela dio, eta beraz, haien efektiboen derrigortasun datak fase horretarako egokiak zirela. Osakidetzak dio ahaleginak egiten ari direla euskarak beren zerbitzuan dagokion tokia izan dezan. Hori da Osakidetzak euskarari eman nahi dion toki guztia? Erantzunei erreparatuz baietz esatera ausartuko ginateke.

NAFARROAKO NAFARROAKO GOBERNUA Nafarroari dagokionez, OSASUNBIDEAk ez dio kexa bakar bati ere erantzun. Nafarroako Arartekoak galdegin dizkion txostenen bidez ordea, jakinarazi du osasun txartel indibiduala titularraren datu jakin batzuk dituen agiri administratiboa izanik, botikak jasotzeko eskubidea agertzen duen agiria dela eta Osasun Sistema Nazional osoan erabil daitekeela. Horregatik banatzen dela erdara hutsez Nafarroa osoan. Eremu mistoko osasun etxeetan erabiltzaileei harrera euskaraz ez egitearen inguruan berriz, 29/2003 Dekretura jotzen du, azaltzeko euskararen ezagutza ez dela nahitaezkoa eremu mistoan. Hala ere, Lehendakaritzaren Zuzendaritza Nagusiak zenbait ekintza abiarazi omen ditu Gobernuaren jarduna hobetzeko. Hala, Iru単ean eta eskualde mistoko gainerako tokietan dauden Gobernuaren bulegoetan jasotzen diren deietan, dei-egileak euskaraz hitz egiten badu eta hari euskaraz erantzuteko modurik ez badago, barneko funtzionamendurako protokolo bat omen dago dei-egileari euskaraz erantzuteko komunikazioa eten gabe. 106

Hala eta guztiz, Nafarroako Arartekoak hainbat gomendio egin dizkio OSASUNBIDEAri Behatokiak salatutako lege-urraketen harira. Hartara, legeak ezarritako eremu euskaldunean osasun txartelak ele bietan jaulki ditzan eskatu dio, bestetik Nafarroako eremu mistoko, bulego, zerbitzu eta zentroetan, eta bereziki OSASUNBIDEAko bulego zentraletan, herritarrek administrazioari euskaraz zuzentzeko duten eskubidea eraginkor bihurtzeko betebeharra duela gogorarazi dio. Horrekin batera, OSASUNBIDEAko bulego nagusian zein Donibane auzoko osasun-etxean behar diren neurriak hartzeko eskatu dio. EUSKARABIDEAk bere aldetik Osasunbideari bideratutako kexa batzuen inguruan jakinarazi du idazki bat bidali duela kexetan adierazitako osasun etxeetara gaztelaniarekin batera euskararen presentzia sustatzera animatuz.

5. SINOPSIAK: SINOPSIAK: OSASUNGINTZA Zenbakia: 6/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKO JAURLARITZA. OSASUN SAILA. OSAKIDETZA 2008ko otsailaren 25ean Galdakaoko osasun-etxean herritarraren seme-alabek espezialistarekin izango duten hitzorduan hizkuntza-eskubideak berma dakizkiela eskatzea.

Zenbakia: 18/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKO JAURLARITZA. OSASUN SAILA. OSAKIDETZA ONA Osasun Txartel Elektroniko berria eskatu zuen. Txartela prest zegoela esanez gutun bat jaso zuen ondoren. Bertan, txartela non jaso zezakeen galdetzeko ondorengo doako telefono zenbakira deitzeko adierazten zitzaion: 900 840 884. Herritarrak elkarrizketa osoan zehar euskara hutsean hitz egin zuen arren, erantzun guztiak gaztelania hutsean jaso zituen telefonoaren bestaldean zegoen gizonarengandik urtarrilaren 10ean.

Gipuzkoa

Zenbakia: 24/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKO JAURLARITZA. OSASUN SAILA. OSAKIDETZA Osakidetza kanpaina bat egiten ari da. Kanpainaren leloa No juegues a mĂŠdicos / Ez jolastu medikuetara da. Herritarraren ustez leloaren euskarazko ordaina ez da zuzena ordea, gaztelaniazkoaren kalko hutsa baita.

Gipuzkoa ERANTZUN DUTE

Erakundea: EUSKO JAURLARITZA. OSASUN SAILA. OSAKIDETZA

Nafarroa ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 81/2008 Arrazoia:

Bizkaia oftalmologia-

Otsailaren 29ko DEIA egunkarian gaztelaniaz bakarrik irakur zitekeen Osakidetza Informa iragarkia.

Zenbakia: 82/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKO JAURLARITZA. OSASUN SAILA. OSAKIDETZA OSAKIDETZAk gaztelaniaz soilik txertatu zuen otsailaren 29ko Diario Vasco egunkarian Osakidetza Informa izeneko iragarkia.

Nafarroa ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 83/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKO JAURLARITZA. OSASUN SAILA. OSAKIDETZA Otsailaren 29ko NOTICIAS DE GIPUZKOA egunkarian gaztelaniaz bakarrik agertu zen Osakidetza Informa iragarkia.

Nafarroa ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 84/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKO JAURLARITZA. OSASUN SAILA. OSAKIDETZA OSAKIDETZAk euskara trakets eta zaindu gabea erabili du otsailaren 29an BERRIA egunkariko 7. orrialdean txertatu duen orri osoko oharrean. Testua akats ortografiko gramatikalez betea dago.

Gipuzkoa ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 85/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKO JAURLARITZA. OSASUN SAILA. OSAKIDETZA Urtarrilaren 29ko BERRIA egunkarian OSAKIDETZAk txertatu duen informazio orriak akats ortografiko eta gramatikal ugari ditu. Askotan ez da ulertzen zer esan nahi duen ere.

Gipuzkoa ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 86/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKO JAURLARITZA. OSASUN SAILA. OSAKIDETZA Urtarrilaren 29ko GARA egunkarian Osakidetzak euskaraz txertatu duen informazio orria akats ortografiko eta gramatikalez josia dago. Lanak ematen ditu zer esan nahi duen asmatzeak.

ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 111/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKO JAURLARITZA. OSASUN SAILA. OSAKIDETZA Galdakaoko ospitaleko Erradiologiako itxarongela eta pasabideetako errotulu zein ohar guztiak gaztelania hutsean daude.

Nafarroa

Zenbakia: 114/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKO JAURLARITZA. OSASUN SAILA. OSAKIDETZA Herritarrari kolonoskopia egin zioten joan den abenduan Deba Garaiko Ospitalean. Gaztelania hutsean eman zizkioten proben emaitzak. Gaixoen Arretarako Zerbitzura joan zen txostena euskaraz eskatzera eta handik zortzi egunera jaso zituen emaitzak euskaratuta. Urtarrilean proba errepikatu behar izan zioten eta erizainarekin hitz egin zuen oraingoan emaitzak euskaraz jasoko zituen jakiteko. Proba bukatu eta gero erizain hori bera etorri zitzaion emaitzen txostenarekin eta honako hau esan zion: Doktoreak esan dit zuri esateko zuk zeuk eraman dezakezula itzultzera Gaixoen Arretarako Zerbitzura. Honako honetan ere zortzi egun itxaron behar izan zituen emaitzak euskaraz jasotzeko. Erakundea: EUSKO JAURLARITZA. OSASUN SAILA. OSAKIDETZA Martxoko azkeneko astean Hernaniko osasun-etxera deitu zuen eta ezin izan zuen harrerako langilearengandik zerbitzua euskaraz jaso; ez zuela ulertzen esan zion.

Gipuzkoa

Zenbakia: 189/2008 Arrazoia:

107

Gipuzkoa

Zenbakia: 271/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKO JAURLARITZA. OSASUN SAILA. OSAKIDETZA Herritarrak Arantzazu ospitalera joan behar izan zuen manometria delako froga egitera. Froga egin aurretik orri bat luzatu zioten baimena sinatu behar zuela esanaz. Baimena gaztelania hutsean zegoen.

Gipuzkoa

Zenbakia: 272/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKO JAURLARITZA. OSASUN OSASUN SAILA. OSAKIDETZA Apirilaren 16an, Arantzazuko Ospitaleko Erradiologiako kontrolean zegoen harrerako langileak ezin izan zion zerbitzua euskaraz eman herritarrari.

Gipuzkoa

Zenbakia: 273/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKO JAURLARITZA. OSASUN SAILA. OSAKIDETZA Apirileko lehen astean Orioko osasun-etxera joan zen herritarra eta ordezko erizaina egokitu zitzaion. Herritarrak euskaraz egin arren erizainak gaztelaniaz erantzuten zion.

Gipuzkoa

Zenbakia: 274/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKO JAURLARITZA. JAURLARITZA. OSASUN SAILA. OSAKIDETZA Orioko osasun-etxean ezin izaten du berari dagokion medikuaren erizainarengandik zerbitzua euskaraz jaso. Euskaraz egin arren, erizainak gaztelaniaz erantzuten baitio. Plaza osasun-etxe horretan duten beste erizain batzuekin ere gauza bera gertatu ohi zaio.

Gipuzkoa

Zenbakia: 277/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKO JAURLARITZA. OSASUN SAILA. OSAKIDETZA Herritarrak Hernaniko osasun-etxera deitu zuen, sendagilerako hitzordua eskatzeko. Euskaraz zuzendu arren, telefonoa hartu zuen langileak gaztelaniaz erantzun zion, herritarraren hizkuntza-hautua errespetatzeko ahaleginik txikiena ere egin gabe.

Gipuzkoa

Zenbakia: 286/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKO JAURLARITZA. OSASUN SAILA. OSAKIDETZA Herritarrak txostena euskaraz eskatu zion medikuari. Medikuak bete beharrekoa euskaraz bete zuen, baina txantiloia gaztelania hutsean zegoen. Medikuak esan zioenaren arabera, programa informatikoak ez du aukerarik ematen txostenak euskara hutsean edo ele bietan egiteko.

Zenbakia: 333/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKO JAURLARITZA. OSASUN SAILA. OSAKIDETZA Arrasateko ospitalean traumatologia-zerbitzuko itxarongelan bertara iritsitakoan abisatzeko dioten oharrak daude. Aipatu oharrak gaztelaniaz daude, euskarazko ordainik ez da inon ageri.

Gipuzkoa

Zenbakia: 361/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKO JAURLARITZA. OSASUN SAILA. OSAKIDETZA Mungiako osasun etxera joan zen maiatzean. Euskaraz hasi zen berba egiten, baina harrerako langileak ez zion ezer ulertu eta gaztelaniaz hitz egin behar izan zion. Bukaeran langileak hasta luego esan zion.

Bizkaia

Zenbakia: 484/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKO JAURLARITZA. OSASUN SAILA. OSAKIDETZA Ekainaren 24an herritarra OSAKIDETZAk Gasteizen duen egoitzara bertaratu zen. Atariko segurtasuneko zaindariei euskaraz hitz egin zien, baina hala ere gaztelaniaz erantzun zioten.

Nafarroa

Zenbakia: 486/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKO JAURLARITZA. OSASUN SAILA. OSAKIDETZA Azpeitiko osasun-etxeko traumatologoarenean espainieraz jardun behar izan du herritarrak sendagileak euskaraz ez zekielako. Gainera, sendagilearen jarrera ez da batere egokia izan, ongi ulertu ez eta hainbat gauza errepikatzeko eskatu dionean. Medikuak luzatu dizkion agiri guztiak ere gaztelaniaz zeuden.

Gipuzkoa

Zenbakia: 1015/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKO JAURLARITZA. OSASUN SAILA. OSAKIDETZA Villabonako osasun-etxean harrerako lanpostua betetzeko deialdia egin du OSAKIDETZAk. Euskararen ezagutza ez da derrigorrezkoa izango, merezimendua baizik.

Gipuzkoa ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 1016/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKO JAURLARITZA. OSASUN SAILA. OSAKIDETZA: Irurako osasun-etxean harrerako lanpostua betetzeko deialdia egin du OSAKIDETZAk. Euskararen ezagutza ez da derrigorrezkoa izango, merezimendua baizik.

Gipuzkoa ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 1017/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKO JAURLARITZA. OSASUN SAILA. OSAKIDETZA Urriaren 29an Anoetako osasun-etxera deitu zuen herritarrak kontsulta bat egiteko baina deia Villabonako osasun-etxera pasa zen zuzenean. Hango administrari batek hartu zuen deia eta gaztelaniaz hitz egiteko eskatu zion euskaraz zuzendu zitzaion herritarrari. Handik aurrerako elkarrizketa guztia gaztelaniaz egin behar izan zuen.

Gipuzkoa

Gipuzkoa ERANTZUN DUTE

ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 1036/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKO JAURLARITZA. OSASUN SAILA. OSAKIDETZA Txagorritxuko ospitalean, hitzorduak lotzeko sailean erabiltzen den megafonia sistema gaztelania hutsean da. Era honetakoak jasotzen dituzte: NĂşmero R430, mesa 2.

Araba

Zenbakia: Zenbakia: 1037/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKO JAURLARITZA. OSASUN SAILA. OSAKIDETZA Txagorritxuko ospitalean kontsulten txanda hartzeko ematen duten tiketa gaztelania hutsean dago: fecha, hora, cita + justificante, conserve su ticket hasta el final de sus gestiones.

Araba

Zenbakia: 1071/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKO JAURLARITZA. OSASUN SAILA. OSAKIDETZA Ordiziako osasun-etxean mediku erdalduna dago orain arte mediku euskaldunak bete duen lanpostuan.

Zenbakia: 1092/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKO JAURLARITZA. OSASUN SAILA. OSAKIDETZA Osakidetzako enplegu-eskaintza berrian euskararen derrigorrezko ezagutzak duen portzentaje baxua.

Zenbakia: 1149/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKO JAURLARITZA. OSASUN SAILA. OSAKIDETZA Osakidetzak 2008ko erizainentzako lekualdatze-lehiaketan derrigortasun-datak lanpostutan, horietatik 10 Gipuzkoako ekialdeko eskualdean eta 7 mendebaldean.

Zenbakia: 1150/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKO JAURLARITZA. OSASUN SAILA. OSAKIDETZA Villabonako osasun-etxean hiru erizain-lanpostu sartuko dira lekualdatze-lehiaketan, bi goizez aritzeko eta bat arratsaldez. Goizeko bi lanpostuetan ez dago hizkuntza-eskakizuna egiaztatu beharrik. Arratsaldekoan aritzeko 2010eko urrira arte ez du egiaztatu beharko 2. hizkuntza-eskakizuna.

Gipuzkoa

Zenbakia: 1235/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKO JAURLARITZA. OSASUN SAILA. OSAKIDETZA Abenduaren 10ean, goizeko 8:30etan herritarra Donostiako Groseko osasun-etxera oftalmologia-kontsultara joan zen, baina ezin izan zuen oftalmologoarekin euskaraz egin.

Gipuzkoa

108

Gipuzkoa

Bizkaia

Gipuzkoa atzeratu

ditu

Zenbakia: 1252/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKO JAURLARITZA. OSASUN SAILA. OSAKIDETZA Abenduaren 12an, arratsaldeko 15:15 inguruan herritarra Donostiako Ospitaleko larrialdietako harreran zeuden bi langileetako bati euskaraz zuzendu zitzaion eta hark que yo no entiendo euskera!! erantzun zion zakar. Orduan herritarrak gaztelaniaz egin zion galdera, baina argibidea ez ziola behar bezala azaltzen ikusita, alboko langilearengana jo zuen. Hark ere ez zekien euskaraz, baina gutxienean harrera egokia egin zion.

Gipuzkoa

Zenbakia: 1257/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKO JAURLARITZA. OSASUN SAILA. OSAKIDETZA OSAKIDETZAk erizain-plazen deialdia egin du Villabona eta Irurako osasun-etxeetan aritzeko. Plaza horietako batzuek ez dute derrigortasun-datarik, eta duen bakarrean 2010ean egiaztatu beharko da hizkuntzaeskakizuna, beraz lanpostua hartzerakoan langile bakar batek ere ez du egiaztatu beharko euskararen ezagutza.

Gipuzkoa

Zenbakia: Zenbakia: 47/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO GOBERNUA. OSASUN DEPARTAMENTUA.OSASUNBIDEA Herritarrak OSASUNBIDEAko Bianako Printzea Kontsulten Zentrotik jaso duen jakinarazpena gaztelania hutsean idatzita dago.

Nafarroa

Zenbakia: 48/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO GOBERNUA. OSASUN DEPARTAMENTUA.OSASUNBIDEA OSASUNBIDEAko Bianako Printzea Kontsulten Zentrotik bidali dioten jakinarazpenaren idazpuruan eta harekin batera heldu den gutunazalean, gaztelaniaz soilik ageri dira identifikazioko elementuak.

Nafarroa

Zenbakia: 98/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO GOBERNUA. OSASUN DEPARTAMENTUA.OSASUNBIDEA OSASUNBIDEAko zuzendariaren 685/2005 Ebazpenaren bidez, besteak beste, Lekunberriko osasun-etxeko administrari-laguntzaile lanpostu hutsa merezimenduzko lekualdatze lehiaketaren bidez betetzeko deialdia onetsi zuen. Euskaraz jakitea merezimendu kualifikatu gisa baloratuko dela ezartzen du deialdiak. Merezimenduen balorazioa eginda, lanpostua hartuko duen langileak ez daki euskaraz, eta ondorioz ezin izanen du zerbitzua euskaraz eskaini, Larraun-Lekunberri eta Araitz-Beteluko biztanle euskaldunen kopurua % 75-80 ingurukoa izan arren.

Nafarroa

Zenbakia: 104/2008 Arrazoia: Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO GOBERNUA. OSASUN DEPARTAMENTUA.OSASUNBIDEA Gaztelania hutsean bidali dizkio Igantziko herritarrari osasun-txartela eta harekin batera heldu den informazio-orria.

Nafarroa

Zenbakia: 118/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO GOBERNUA. OSASUN DEPARTAMENTUA.OSASUNBIDEA Otsailaren 22an 14:00ak aldera Bideko Ama Birjina ospitaleko arreta-zerbitzuko 848 429 400 zenbakira deitu du. Deia hartu dion langilearengandik ezin izan du zerbitzua euskaraz jaso eta euskaraz arta dezakeen langilearekin jartzeko eskatu dio. Bigarren langilearengandik ere ezin izan du zerbitzua euskaraz jaso.

Nafarroa

Zenbakia: 135/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO GOBERNUA. OSASUN DEPARTAMENTUA Nafarroako Lan Osasunaren Institutuak gaztelania hutsean dagoen agenda bidali du legeak ezarritako eremu euskalduneko ikastetxe batera. Telefonoz deitu dute institutura gertaeraren berri emateko eta aurten ez dutela euskarazko alerik argitaratu erantzun diete.

Nafarroa

Zenbakia: 217/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO GOBERNUA. OSASUN DEPARTAMENTUA.OSASUNBIDEA Nafarroako Gobernuak bidalita Soltxagako larrialdi zerbitzu berriari buruzko eskuorria eta Iruñerriko larrialdietako zentroen ordutegiari buruzko txartela dituen gutuna jaso du. Biak ala biak gaztelania hutsean daude.

Nafarroa

Zenbakia: 229/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO NAFARROAKO GOBERNUA. OSASUN DEPARTAMENTUA.OSASUNBIDEA Martxoaren hasieran gutuna jaso dute Barañaingo herritarrek. Barnean Soltxagako larrialdi-zerbitzu berriari buruzko esku-orria eta Iruñerriko larrialdietako zentroen ordutegiari buruzko txartela daude. Bada, biak gaztelania hutsean daude.

Nafarroa

Zenbakia: 230/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO GOBERNUA. OSASUN DEPARTAMENTUA.OSASUNBIDEA Gaztelania hutsean idatzitako Urgencias Solchaga abres sus puertas zioten publizitate-kartelak paratu zituzten Iruñerriko garraio publikoko geltokietan martxoan.

Nafarroa

Zenbakia: 252/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO GOBERNUA. OSASUN DEPARTAMENTUA.OSASUNBIDEA Ermitagañako osasun-etxean haurren gizentasuna ekiditeko eta ohitura osasuntsuak bultzatzeko kanpainari buruz jarri dituzten panelak gaztelania hutsean idatziak daude.

Nafarroa

Zenbakia: 297/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO GOBERNUA. OSASUN DEPARTAMENTUA.OSASUNBIDEA Iruñeko Bideko Ama Birjina Ospitalean gaztelania hutsean luzatu zioten herritarrari ospitaleratze ziurtagiria

Nafarroa

Zenbakia: 298/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO GOBERNUA. OSASUN DEPARTAMENTUA.OSASUNBIDEA Iruñeko Bideko Ama Birjina ospitalean ospitaleratze-ziurtagiria eskatzeko bete beharreko inprimakia eman zioten. Gaztelania hutsean zegoenez, euskaraz edo ele bietan bazuten galdetu, eta ezetz erantzun zioten.

Nafarroa

Zenbakia: 299/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO GOBERNUA. OSASUN DEPARTAMENTUA.OSASUNBIDEA Apirilaren 27an gaixoen eguna zela eta orri bana banatu zieten Iruñeko Bideko Ama Birjina ospitalean zeuden gaixo guztiei. Orria gaztelania hutsean idatzita zegoen.

Nafarroa

Zenbakia: 341/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO GOBERNUA. OSASUN DEPARTAMENTUA. Nafarroako Osasun Publikoaren Institutuak egiten dituen txertatze-kanpainen barruan, tuberkulosi-frogak egitera pasako direla jakinarazteko gutuna bidali zuten joan den maiatzaren 12an Iruñeko D ereduko ikastetxe batera. Inprimaki-eredua bera eta idazpenak gaztelania hutsean zeuden. Ikastetxetik Osasun Publikoaren Institutura deitu zuten euskaraz bidaliko zuten galdetzeko, eta euskarazko eredua webgunean eskura zezaketela erantzun zieten. Hara jo zuten baina ez zuten euskarazko eredurik aurkitu.

Nafarroa

Zenbakia: 366/2008 Arrazoia:

Erakundea: Erakundea: NAFARROAKO GOBERNUA. OSASUN DEPARTAMENTUA.OSASUNBIDEA OSASUNBIDEAk plantilla organikoan 250 lanpostu berri sortu ditu eta ez dio euskararen derrigorrezko ezagutzarik ezarri horietako bakar bati ere.

Nafarroa

109

Zenbakia: 536/2008 Arrazoia:

Erakundea: Erakundea: NAFARROAKO GOBERNUA. OSASUN DEPARTAMENTUA.OSASUNBIDEA Iruñean Bideko Ama Birjina Ospitaleko larrialdi-zerbitzuko sarreraren ondoan paratutako kartel erraldoia gaztelania hutsean da. Bertan, ospitale-eremuaren planoa dago ikusgai eta erietxe nahiz bertzelako zentroen kokapenaren berri ematen du.

Nafarroa

Zenbakia: 566/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO GOBERNUA. OSASUN DEPARTAMENTUA.OSASUNBIDEA Iruñeko Ermitagañako osasun-etxeko itxarongelan erretzeari uzteko kanpainari dagozkion kartel guztiak gaztelaniaz baino ez dira.

Nafarroa ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 567/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO GOBERNUA. OSASUN DEPARTAMENTUA.OSASUNBIDEA Iruñeko Ermitagañako osasun-etxeko itxarongelan hormetan itsatsitako oharrak gaztelania hutsean idatzita daude.

Nafarroa ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 609/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO GOBERNUA. OSASUN DEPARTAMENTUA.OSASUNBIDEA Bianako Printzea Kontsulten Zentroan gaztelania hutsean luzatu diote legeak ezarritako eremu euskalduneko herritarrari gastroskopia egiteko lekua, eguna eta ordua jakinarazteko orria.

Nafarroa ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 610/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO GOBERNUA. OSASUN DEPARTAMENTUA.OSASUNBIDEA Iruñeko Bianako Printzea Kontsulten zentroan gastroskopia egiteko jarraibideak azaltzen dituen informazioorria eman zioten legeak ezarritako eremu euskalduneko herritarrari. Orria gaztelania hutsean zegoen.

Nafarroa ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 611/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO GOBERNUA. OSASUN DEPARTAMENTUA.OSASUNBIDEA DEPARTAMENTUA.OSASUNBIDEA Iruñeko Bianako Printzea Kontsulten Zentroan digestio-aparatuko mediku espezialistak gastroskopia egiteko baimena bete eta sinatzeko inprimakiak eskuratu dizkio legeak ezarritako eremu euskalduneko herritarrari. Inprimakia gaztelania hutsean idatzita dago. Eredu elebidunik baduten galdetu du baina ezetz erantzun diote.

Nafarroa

ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 612/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO GOBERNUA. OSASUN DEPARTAMENTUA.OSASUNBIDEA Bianako Printzea Kontsulten Zentroan gaztelania hutsean luzatu diote legeak ezarritako eremu euskalduneko herritarrari ekografia egiteko eguna eta ordua jakinarazteko orria.

Nafarroa

Zenbakia: 699/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO GOBERNUA. OSASUN DEPARTAMENTUA.OSASUNBIDEA Abuztuaren 13an Iturramako osasun-etxera deitu zuen eguerdiko 13:45 aldera. Zerbitzua euskaraz nahi zuela jakinarazi arren gaztelaniaz egin diote harrera.

Nafarroa

Zenbakia: 707/2008 Arrazoia: Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO GOBERNUA. OSASUN DEPARTAMENTUA.OSASUNBIDEA Etxarri-Aranazko pediatrak baja hartu du eta haren ordez mediku orokorra jarri dute. Gurasoek mediku orokorra ez baina pediatra bidaltzeko eskatu dute. Hori ikusita medikuak postua utzi du, eta OSASUNBIDEAk ordezkoa bidali beharrean astean bitan pediatra bat (ez beti bera) bidaltzen du herrira. Pediatra horiek askotan ez dira euskaldunak, lanpostuak euskararen derrigorrezko ezagutza ezarrita badu ere.

Nafarroa

Zenbakia: 780/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO GOBERNUA. OSASUN DEPARTAMENTUA.OSASUNBIDEA Iruñeko Donibaneko osasun-etxean ohar gehienak gaztelania hutsean dira, besteak beste, larrialdietako zerbitzuaren ordutegia eta lekuaren berri ematen dutenak: con la puerta cerrada no lamar ni entrar edo atención al público.

Nafarroa

Zenbakia: 782/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO GOBERNUA. OSASUN DEPARTAMENTUA.OSASUNBIDEA Irailaren 12an goizeko 8:30ean Donibaneko osasun etxeko 948198 588 zenbakira deitu eta ezin izan zuen zerbitzua euskaraz jaso. Deia hartu zion emakumezko langileari euskaraz artatua izan nahi zuela adierazi zion, baina hark ez zegoela euskaraz zekien inor erran zion.

Nafarroa

Zenbakia: 815/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO GOBERNUA. OSASUN DEPARTAMENTUA.OSASUNBIDEA Abuztuaren 25ean Iturramako osasun-etxera deitu zuen medikuarekin hitzordua hartzeko. Zerbitzua euskaraz nahi zuela jakinarazi arren gaztelaniaz egin zioten harrera.

Nafarroa

Zenbakia: 833/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO GOBERNUA. OSASUN DEPARTAMENTUA.OSASUNBIDEA Iruñeko Donibaneko osasun etxean beheko solairuan larrialdietarako irteera eta beheko solairutik lehendabizikora igotakoan irteera non diren adierazten duten kartelak gaztelania hutsean dira.

Nafarroa ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 841/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO GOBERNUA. OSASUN OSASUN DEPARTAMENTUA.OSASUNBIDEA Gaztelania hutsean jaso du Iturrama - Donibaneko emakumeen arretarako zentroan ginekologoarenean izan dela dioen egiaztagiria. Inprimakia bera eta aipatu zentroko zigilua ere gaztelania hutsean daude. Euskarazko eredurik ez duten galdetuta, ezetz erantzun diote.

Nafarroa

Zenbakia: 842/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO GOBERNUA. OSASUN DEPARTAMENTUA.OSASUNBIDEA Herritarrak ezin izaten du Iturrama - Donibaneko emakumeen arretarako zentroan dagokion ginekologoarengandik zerbitzua euskaraz jaso.

Nafarroa

Zenbakia: 874/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO GOBERNUA. OSASUN DEPARTAMENTUA.OSASUNBIDEA Osasunbideak erizain erdalduna bidali du Goizuetako osasun kontsultara.

Zenbakia: 875/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO GOBERNUA. OSASUN DEPARTAMENTUA.OSASUNBIDEA Iruñeko San Martin osasun-etxean sarrerako eskaileraren ondoan dagoen igogailu mekanikoan gaztelania hutsean daude oharrak: Peso máximo 200Kg. eta Por favor, asegúrese de que la puerta queda cerrada. Gracias

Zenbakia: 882/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO GOBERNUA. OSASUN DEPARTAMENTUA.OSASUNBIDEA Urriaren 10ean goizeko 8:30 aldera Iruñeko Donibane auzoko osasun-etxean harreran zegoen langileetako bati euskaraz mintzatu zitzaion eta hark harridura aurpegia jarri zion. Euskaraz? galdetu zion herritarrak eta No lehor batez erantzun zion, herritarraren iritziz. Harrerako mahaian 4 langile zeudenez, bertze norbaitek euskaraz arta zezakeen galdetuta no lehor batekin erantzun zion berriz ere. Beraz, ezin izan zuen ez kontsulta euskaraz egin, ez erantzuna euskaraz jaso.

110

ERANTZUN DUTE

Nafarroa ERANTZUN DUTE Nafarroa ERANTZUN DUTE Nafarroa ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 903/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO GOBERNUA. OSASUN DEPARTAMENTUA.OSASUNBIDEA Iru単eko Donibane osasun-etxean gaztelania hutsean luzatu ohi dituzte medikuaren kontsultan izan zarenaren egiaztagiriak. Inprimakia bera gaztelania hutsean da eta medikuek halaxe bete zituzten.

Nafarroa ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 916/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO GOBERNUA. GOBERNUA. OSASUN DEPARTAMENTUA.OSASUNBIDEA Gaztelania hutsean luzatu ohi dute begi-ninia dilatatu diotela eta egunean zehar lauso ikusiko duela dioen egiaztagiria. Inprimakia gaztelania hutsean da eta halaxe bete ohi dute. Horrez gain, herritarren datuen eranskailua ere gaztelania hutsean da.

Nafarroa

Zenbakia: 924/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO GOBERNUA. OSASUN DEPARTAMENTUA.OSASUNBIDEA Urriaren 22an 14:55ean eta 15:40ean Iru単eko San Martin osasun-etxeko 848 429 100 telefono zenbakira deitu du. Lehendabizikoan emakumezkoak hartu dio deia eta bigarrengoan gizonezkoak. Ez du inorengandik zerbitzua euskaraz jasotzerik izan.

Nafarroa

Zenbakia: 932/2008 Arrazoia: Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO GOBERNUA. OSASUN DEPARTAMENTUA.OSASUNBIDEA Herritarrak gaztelania hutsean jaso ohi ditu etxean oftalmologiako medikuarekin hitzordua noiz duen jakinarazteko zitazio-orriak.

Nafarroa

Zenbakia: 943/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO GOBERNUA. OSASUN DEPARTAMENTUA.OSASUNBIDEA Urrian gaztelania hutsean jaso ditu osasun-etxean odol-analisiaren emaitzak.

Nafarroa

Zenbakia: 961/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO GOBERNUA. OSASUN DEPARTAMENTUA.OSASUNBIDEA Urrian gaztelania hutsean jaso ditu osasun-etxean errezetaren agiriak. Inprimakia bera gaztelaniaz da eta medikuak halaxe bete du.

Nafarroa

Zenbakia: 965/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO GOBERNUA. OSASUN DEPARTAMENTUA.OSASUNBIDEA Azaroaren 3an OSASUNBIDEAko 848 422 020 zenbakira deitu zuen, harrerako zenbaki orokorrera, alegia. Zerbitzua euskaraz jaso nahi zuela propio esan arren, ezin izan zuen, egokitu zitzaion langileak ez zekielako euskaraz.

Nafarroa

Zenbakia: 997/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO GOBERNUA. OSASUN DEPARTAMENTUA.OSASUNBIDEA OSASUNBIDEAk Iru単eko herritarrari bidali dion osasun-txartela eta harekin batera heldu den gutuna gaztelania hutsean daude. Gutunean ageri den telefonora deitu du euskaraz jaso nahi dituela adierazteko. Egon badaudela erantzun diote, baina ez dakitela nola bideratu.

Nafarroa

Zenbakia: Zenbakia: 998/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO GOBERNUA. OSASUN DEPARTAMENTUA.OSASUNBIDEA Azaroaren 13an, 12:50 aldera, Iturramako osasun-etxera deitu zuen herritarrak eta zerbitzua euskaraz jaso nahi zuela jakinarazi arren ezin izan zuen, langileak ez zekielako euskaraz.

Nafarroa

Zenbakia: 1021/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO GOBERNUA. OSASUN DEPARTAMENTUA.OSASUNBIDEA Iru単eko bizilagunak gaztelania hutsean jaso ditu osasun-txartela eta harekin batera heldu den gutuna. Gutunazalean logoa ere gaztelania hutsean dago.

Nafarroa

Zenbakia: 1053/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO GOBERNUA. OSASUN DEPARTAMENTUA.OSASUNBIDEA Iturramako osasun-etxera deitu zuen herritarrak. Zerbitzua euskaraz jaso nahi zuela adierazi arren ezin izan zuen, egokitu zitzaion langileak ez zekielako euskaraz.

Nafarroa

Zenbakia: 1054/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO GOBERNUA. OSASUN DEPARTAMENTUA.OSASUNBIDEA Bianako Printzea Kontsulten Zentrotik gaztelania hutsean idatzitako jakinarazpena bidali diote legeak ezarritako eremu euskalduneko herritarrari.

Nafarroa

Zenbakia: 1187/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO GOBERNUA. OSASUN DEPARTAMENTUA.OSASUNBIDEA OSASUNBIDEAko emakumearen arretarako zerbitzutik gaztelania hutsean idatzitako zitazioa bidali diote legeak ezarritako eremu euskalduneko herritarrari.

Nafarroa

Zenbakia: 1188/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO GOBERNUA. OSASUN DEPARTAMENTUA Nafarroako erakunde batek gaztelania hutsean jaso ditu Nafarroako Lan Osasunaren Institutuak igorri dizkion 2009ko mahai gaineko egutegia eta harekin batera heldu den gutuna.

Nafarroa

Zenbakia: 1189/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO GOBERNUA. OSASUN DEPARTAMENTUA.OSASUNBIDEA Bianako Printzea Zentroan izan dela egiaztatzeko jaso duen agiria gaztelania hutsean dago. Inprimakia bera ere gaztelania hutsean dago. Euskarazko eredurik baduten galdetuta, ezetz erantzun diote.

Nafarroa

Zenbakia: 1190/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO GOBERNUA. OSASUN DEPARTAMENTUA.OSASUNBIDEA Herritarra Altsasun izan zen bularreko minbizia garaiz antzemateko programaren barruan egin beharreko azterketa egiten. Gaztelania hutsean eman zioten bertan izan zela egiaztatzeko agiria.

Nafarroa

Zenbakia: 1191/2008 Arrazoia:

DEPARTAMENTUA.OSASUNBIDEA SASUNBIDEA Erakundea: NAFARROAKO GOBERNUA. OSASUN DEPARTAMENTUA.O Herritarra Altsasuko osasun-etxean izan zen. Arreta egin zioten bi pertsonetatik bakarrak ere ez zekien euskaraz, beraz ezin izan zuen zerbitzua euskaraz jaso.

Nafarroa

Zenbakia: 1243/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO GOBERNUA. OSASUN DEPARTAMENTUA.OSASUNBIDEA Abenduaren 16an herritarrak Iturramako osasun-etxera deitu zuen eguerdiko 12:50 aldera. Euskaraz hitz egin nahi duela azaldu dio harrera egin dion langileari baina honek harreran ez dagoela langile euskaldunik erantzun dio. Gaztelaniaz eman behar izan ditu azalpenak.

Nafarroa

111

112

4.8. EREMUA: KULTURA 1. ESPEDIENTE KOPURUA: 41 2. ADIERAZLEEN ARABERAKO BALORAZIOA 2.1. Izaera Jasotako kexa guztiek eskubide-urraketa izaera dute. Askotan legea bera urratu da. 2.2. Puntualtasuna / sistematikotasuna 2.2.a. Errepikakortasuna Eusko Jaurlaritzaren Kultura Sailaren Donostiako ordezkaritzan jendeari zerbitzua emanez lan egiten duten zenbait langilerengandik herritarrek ezin izan dute informazioa euskaraz jaso, hala eskatu badute ere. Antza denez, ohikoa da, gainera. Bai Euskadi Irratian bai ETB-1en iragarkiak gaztelaniaz txertatu dituztelako zenbait kexa helarazi dituzte herritarrek Behatokira. Bestetik, ETB-1eko saioetan, bai albistegietan bai dokumentaletan eta abarretan, gaztelaniaz mintzatzen direnen hitzak inongo bikoizketa edo azpititulurik gabe eman dituztela salatzeko herritar batek baino gehiagok jo du Behatokira. Horrez gain, EITBk webgunea berritu zuenean, bertara sartzerakoan gaztelaniazko leihora eramaten zuen erabiltzailea zuzenean, euskarazko nabigatzailea erabili arren. Bi kexa bideratu ditugu arrazoi horrengatik. Aipaturiko gertaera horiek guztiek jende askori eragiten dio. Gainera, gertaera horietarikoren bat sistematikoa dela ondoriozta daiteke. Izan ere, esate baterako, jendeari zerbitzua emanez lan egiten duten langileek, herritar euskaldun guztiei urratzen diete administraziotik zerbitzua euskaraz jasotzeko duten eskubidea. 2.2.b Erabilera KEXEN ZIOA Ahozko zerbitzua euskaraz ez Aurkezpen ekitaldian euskara baztertua Euskarazko saioetan informazioa gaztelaniaz Euskararen erabilera akastuna Idatzizko euskarriak euskaraz ez: buletina, kartela, gonbidapena...

113

Iragarkiak euskaraz ez Lanpostuek euskararen derrigorrezko ezagutzarik ez Megafonia bidezko mezua euskaraz ez Webgunea euskaraz erabiltzeko zailtasunak

Bideratutako kexa gehienak ahozko erabilerari dagozkio. Herritarrek ezin izan dute aurrez aurreko arretan edo telefono bidez zerbitzua euskaraz jaso. Beraz, administraziotik zerbitzua euskaraz jasotzeko duten eskubidea urratu zaie. Bestetik, irrati eta telebistako emanaldietan informazioa euskaraz jasotzeko eskubidea ere urratu zaie. Izan ere, euskarazko albistegi eta bestelako emankizunetan ez da euskararen presentzia % 100 bermatu. Idatzizko informazio euskarri askotan, jendeari oro har zuzendurikoak asko, ez da euskararen presentzia bermatzen: besteak beste buletinetan, liburuxketan, karteletan, seinaleetan, eta abarretan. 2.3. Larritasuna 2002az geroztik behin baino gehiagotan jakinarazi diote herritarrek Behatokiari Eusko Jaurlaritzako Kultura Sailaren Donostiako ordezkaritzan ezin izan dutela zerbitzua euskaraz jaso. Aurten bertan bi kexa jaso ditugu. Herritar batek adierazitakoaren arabera, gainera, zenbait alorretan oso ohikoa da zerbitzua euskaraz eskuratu ezin izatea. Lau urteotan kexa bera jaso izanak, progresibotasunaren izenean herritar euskaldunen eskubideak bermatzeko bidean ez dela behar adinako aurrerapausorik eman ondoriozta dezakegu. Ildo beretik, oso kontraesankorra iruditzen zaigu ELEBIDErekin harremanetan jartzeko dagoen 012 zenbakira deitu eta lehendabiziko hitza gaztelaniaz entzun behar izatea. Izan ere, ELEBIDE, hizkuntza-eskubidek bermatzeko zerbitzua izanik, ulertezina da hasierako unetik euskaldunen eskubidea urratzea. Era berean, nola da posible egunkari batean iragarkia gaztelania hutsean jartzea? Non geratzen da eurek dioten bi hizkuntza ofizialen artean benetako oreka?. Bestetik, Eusko Jaurlaritzak antolaturiko haurrendako karaokean 25 CDtatik bakarra ere euskaraz ez egotea oso larria iruditzen zaigu. Izan ere, haur askok eskolan baino ez dute euskal giroa. Hori horrela izanik, eskolaz kanpo ere haurrek euskara erabili eta entzun ahal izatea oso garrantzitsua da. Beraz, Eusko Jaurlaritzak haurrendako antolatzen dituen jardueretan euskararen presentzia bermatzea ezinbestekoa da. ETB-1 da, momentuz, Euskal Herri osoan ikus daitekeen euskarazko telebista publiko bakarra. Hori dela eta, onartezina da gaztelaniaz diren adierazpen, iragarki edo saioei tartea egitea euskarazko azpititulurik edo bikoizketarik gabe, Euskadi Irratian bezalaxe. Batetik, euskaraz dagoen eskaintza berez aski urria delako eta bestetik, euskal hizkuntza-komunitatearen zati batekiko begirune falta erakusten duelako. Mota horretako kexak ez dira berriak Behatokiarenean. Gauzak horrela, euskaldunek informazioa euskaraz jasotzeko duten eskubidearen urraketak berdin dirau, antza, EITBk ez duelako hizkuntza-irizpide finkorik euskarazkoak beharko luketen kateetarako. Bestela, nola uler liteke Donostiako Zinemaldiaren hasiera114

ekitaldia, euskarari hutsaren pareko tartea eskaini ziona, ETB-1en eman izana ETB2n beharrean? Nafarroako Gobernuak liburutegiko arduradun izateko oposizioa deitu zuen 2008an. Lanpostu bakar batek ere ez zuen euskararen derrigortasuna ezarria, zenbait lanpostu legeak ezarritako eremu euskaldunerako baziren ere, Beraz, begi bistakoa da horrek ekarriko dituen alboko kalte-ondorioak. Izan ere, litekeena da lanpostu horiek erdaldun elebakarrek hartzea; beraz, lankideen laneko hizkuntzahautua trabatuko du eta lan-karga handitzea ere ekar diezaieke. Horrez gain, legeak herritar euskaldunei aitortzen dizkien eskubide murritzak urratzea ere ekarriko luke, ezin izanen baitute haiengandik zerbitzua euskaraz jaso. Bukatzeko, Nafarroako museoan erakusketetako informazio-euskarri guztiak gaztelaniaz daudela jakiteak kezka sortu digu, Museoak bisitari ororentzat daude irekiak eta besteak beste ikastetxeendako bisita gidatuak antolatu ohi dituzte. Ondorioz, euskarazko ereduetako haurrak diskriminatuak dira, ez dutelako ikastetxearen jarduera osagarria berek hautatu hizkuntzan burutzen ahal.

3. ADMINISTRAZIOEN ARABERAKO BALORAZIOA ADMINISTRAZIOA RADIO TELEVISION ESPAﾃ前LA EUSKO JAURLARITZA EITB NAFARROAKO GOBERNUA BALUARTE ARABAKO FORU ALDUNDIA BIZKAIKO FORU ALDUNDIA BEC GIPUZKOAKO FORU ALDUNDIA KURSAAL JAUREGIA TABAKALERA KULTUR FABRIKA

1 5 12 12 3 1 3 1 1 1 1

EUSKO JAURLARITZAk jasotako 5 kexatik 3 ahozko zerbitzuari dagozkio. Donostiako ordezkaritzara edo ELEBIDEra deitutakoan herritarrek zerbitzua euskaraz emateko gai ez diren langileekin egin dute topo. Beraz, herritarrei administrazioarengana euskaraz zuzendu eta administrazioarengandik informazioa euskaraz jasotzeko eskubidea urratu zaie. EITB izan da Nafarroako Gobernuarekin batera kexa gehien jaso dituen erakundea. Kexen zioen artean denetarik dago: euskarazko irrati eta telebistan iragarkiak gaztelaniaz tartekatu izana, ahozko zerbitzua euskaraz jaso ez izana, euskarazko albistegian gaztelaniazkoan baino informazio gutxiago eman izana, euskarazko saioan informazioa gaztelaniaz eman izana, etab. Nafarroako Gobernuko kexa guztiak idatzizko erabilerari dagozkio. Kexen zioak ugari dira: euskararen erabilera akastuna, erakusketako euskarriak gaztelania hutsean egotea, buletinak eta informazio liburuxkak gaztelania hutsean argitaratu izana, etab. Informazio euskarri horietariko asko jendeari orokorrean zuzendutakoa

115

da, baina hala ere, euskaldunen eskubideei muzin egin eta euskaldunak existituko ez balira bezala jokatzen du Nafarroako Gobernuak. Ikuskizun bati buruzko programa eta sarrera-txartelean euskarari tarterik egin ez izanagatik eta megafonia bidezko mezua gaztelania hutsean eman izanagatik jaso ditu kexak BALUARTEk. Aurreko urteetan arrazoi berdinengatik kexak igorri izan dizkio Behatokiak BALUARTEri. Baina badirudi BALUARTEk ez duela ikusle euskaldunen hizkuntza-eskubideak bermatzeko inongo asmorik. Are gehiago, lehen ikuskizuna hasi aurretik megafonia bidezko mezua euskaraz ere jarri ohi zuten, beraz, atzerapausoaren adierazgarria da. Bizkaiko Foru Aldundia, BEC, Kursaal eta Tabakalerarenganik zerbitzua euskaraz jasotzeko eskubidea urratu zaio zenbait herritarri. Dela bisita gidatuetan, harreralekuan edo telefono bidezko zerbitzuan.

4. ERANTZUNAK Ez dugu RTVE, Eusko Jaurlaritza eta EiTBren erantzunik jaso. Nafarroako Gobernuak ere ez die erantzun igorritako kexei. Gehienez ere, EUSKARABIDEra bideratu dute eta hortik jaso dugu erantzuna. Iruñean Musika-kontserbatorio profesionalaren, goi mailakoaren eta Nafarroako Orkestra Sinfonikoaren egoitza eraikitzeko orubea dela adierazten duen kartelari buruzko kexari erantzun dio EUSKARABIDEAk. Aditzera ematen denez, kartelak ez du legezko inolako xedapenik urratzen, Iruñea Euskarari buruzko Foru Legeak ezarritako eremu mistoan baitago eta 29/2003 Foru Dekretuak xedatutakoaren arabera, bertan kartelak gaztelaniaz idatzi beharko direla adierazten baita. Gutunaren bukaeran adierazten du, gaztelaniaz idazteko dagoen legezko betebeharrak ez duela eragozten euskaraz ere idatzita egon ahal izatea, berau sustatu eta bultzatzeko neurrien barruan. Erantzun honek argi uzten du Nafarroan euskararen erabilera arautzen duten lege eta dekretuek hutsuneak dituztela, izan ere Gobernuko agintariek legediaren irakurketa zentsu hertsian egiten dute eta ondorioz, herritar euskaldunen eskubideak bermatu beharrean, ukatu egiten dituzte. Nafarroako Museoari buruzko kexaren erantzuna EUSKARABIDEAk eta Arartekoak igorri dute. Arartekoak dio ez duela lege urraketarik hautematen. EUSKARABIDEAk bat egiten du horrekin eta Museoko zuzendariari idatzi diola “euskararen presentzia bultzatzera animatzeko” esanez gaineratu du. Beraz, badirudi Nafarroako erakunde publikoak euskara erabiltzera animatzea aski dela, ez duela axola euskaldunen eskubideak urratu eta herritar gisa bigarren mailakotzat tratatzen badituzte ere. Jauregi baten izena karteletan gaizki idatzi zuela eta kexa igorri zitzaion Kultura eta Turismo Departamentuari. Ez dugu beraien erantzunik jaso, baina kartelak berritu dituzte eta oraingoan toponimo ofiziala errespetatu eta zuzen idatzia ageri da. BALUARTEk ez die igorritako kexei erantzun. Arartekoak ordea, bidali genion kexaren erantzuna jakinarazi digu. Bertan dioenez, ez da legea urratu, bere hitzetan “legean ez da aitortzen eremu mistoan eskubidea dagoenik seinaleak (...) ele bietan 116

egon daitezen; kasu honetan, BALUARTEko ikuskizunei dagokienez”. Behatokiaren iritziz, Arartekoak legearen irakurketa hertsia egin du, legeak ez baitu esaten euskaraz egin ezin daitezkeenik, eta gainera, ez du kontuan hartu Baluarte Iruñean kokatua egon arren, hots, legeak ezarritako eremu mistoan, Nafarroako herritar guztiendako ikuskizunak antolatzen dituela, bai eta legeak euskara ofiziala dela ezartzen duen eremurako ere, alegia. Arabako Foru Aldundiak igorri genion kexari erantzun dio. Jakitera eman duenez, hutsegite bat izan zuten bidalketa bati erantsitako eskutitzarekin, eta akats horren ondorioz ez zela erabili normalean erabiltzen den eredu elebiduna. Jakinarazpenarekin batera, bidalketetan erabili ohi duten kopia elebiduna igorri ziguten froga modura. Hori horrela, zinez deitoratzen omen dute zoritxarreko kointzidentzia hori, eta barkamena eskatzeaz gain, kexa eragin duen gertaera salbuespenezkoa dela adierazi dute. KURSAALek ere erantzun du. Gutunean adierazten da, Kursaaleko segurtasuneko langileak berez ez direla bezeroen arretaz arduratzen eta horregatik ez zaiela euskara-eskakizunik ezartzen, KURSAALeko segurtasuna mantentzeaz soilik arduratzen direlako. Edonola ere ez dute kexarekin bat egiten, segurtasuneko langilearen aldetik jaso duten informazioaren arabera, hark tratu zuzena eman zion herritarrari. Gainera, euskaraz hitz egiten zuen pertsona batek erantzuteko aukera eskaini omen zion herritarrari eta hark ezetz erantzun zion. Erantzunaren lehendabiziko zatiari dagokionez ondorengoa gaineratu nahi luke Behatokiak: segurtasuneko langileak bezeroen arretaz zuzenean arduratzen ez badira ere, kontuan hartu beharko litzateke eraikinera hurbiltzen diren jendeari segurtasunari buruzko oharrak egitea egokituko zaiela, eta beraz, mezu horiek euskaraz ere emateko gaitasuna beharko luketela herritar euskaldunen eskubideak bermatuak izan daitezen.

5. SINOPSIAK: KULTURA

Zenbakia: 846/2008 Arrazoia:

Erakundea: RADIO TELEVISIÓN ESPAÑOLA - RTVE LA2eko Pasándolo de cine programan irailaren bukaeran Donostia Zinemaldiari eskaini saioetan Gomaespurrua tartean gaztelaniazko hitz askori ez zegokien euskaraz eman zioten itzulpena.

Gipuzkoa

Zenbakia: 51/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKO JAURLARITZA. KULTURA SAILA Herritarra Gabonetan BECen egiten den haurrentzako jolas parkera joan zen seme-alabekin. Eusko Jaurlaritzako karaokeko agertoki handiko monitoreak eta parte hartzaile guztiak erdara hutsean ari zirela ikusita, kanten zerrenda eskatu zien begiraleei. 25 disko zeuzkaten, eta bat bera ere ez euskaraz.

Nafarroa

Zenbakia: 146/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKO JAURLARITZA. KULTURA SAILA Donostiako ordezkaritzara joan zen herritarra eta jendeari arreta egiten zeuden langileetatik bakar batengandik ere ezin izan zuen zerbitzua euskaraz jaso.

Gipuzkoa

Zenbakia: 180/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKO JAURLARITZA. KULTURA SAILA Donostiako egoitzan bezeroei arreta ematen dieten pertsonek gehienetan ez dute euskararik jakiten. Tarteka tokatzen da dakienen bat baina normalean lege-gordailuan eta kulturan daudenak ez dakite. Hala, otsailaren 29an, beste askotan bezala, ezin izan zuen zerbitzua euskaraz jaso.

Gipuzkoa

Zenbakia: 307/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKO JAURLARITZA. KULTURA SAILA ELEBIDEk gaztelaniaz soilik txertatu zuen hizkuntza-eskubide urraketen inguruko iragarkia apirilaren 27ko GARA egunkarian.

Gipuzkoa

Zenbakia: 764/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKO JAURLARITZA. KULTURA SAILA Eusko Jaurlaritzaren 012 telefono zenbakira deitu zuen ELEBIDE zerbitzuan kexa baten berri emateko. Gaztelaniaz egin zioten harrera eta herritarra euskaraz egiten ahalegindu bazen ere, azkenean gaztelaniaz eman behar izan zituen azalpenak harrera egin zion langileak euskaraz ez zuelako ulertzen.

Gipuzkoa

117

Zenbakia: 178/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKAL IRRATI TELEBISTA . EITB Martxoaren 1ean eguerdiko 15:00 aldera hauteskundeetako propagandarako tarte bat sartu zuten Euskadi Irratiko programazioan. Zenbait alderdiren propaganda txertatu zuten, gaztelania hutsean.

Nafarroa

Zenbakia: 232/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKAL IRRATI TELEBISTA . EITB Martxoaren 12an ETB-1eko GAUR EGUN albistegian gaztelaniaz hitz egiten zuen herritar baten hitzak inolako bikoizketarik gabe eman zituzten.

Gipuzkoa

Zenbakia: 391/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKAL IRRATI TELEBISTA . EITB Ekainaren 4an eta 5ean ETB-1eko MIHILUZE saioaren atsedenaldian gaztelaniazko iragarkiak agertu ziren

Gipuzkoa

Zenbakia: 392/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKAL IRRATI TELEBISTA . EITB ETB-1en berrietan, dokumentaletan eta abarretan hizlaria euskalduna ez denean, haren hitzak gaztelaniaz eman ohi dituzte lehendabizi eta ondoren, euskarazko itzulpena edo euskarazko azpitituluak. ETB-2n ez dute horrela jokatzen.

Gipuzkoa

Zenbakia: 423/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKAL IRRATI TELEBISTA . EITB Herritarrak ETB-2ko Tu mirada de Euskal Herria izeneko saioko lehiaketa baterako sms-mezua bidali zuen eta honakoa erantzun zioten: Gracias por participar con EITB. Eskerrik asko EITB parte hartxeagatik.

Bizkaia

Zenbakia: 425/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKAL IRRATI TELEBISTA . EITB ETB-1eko HORRELAKOA DA BIZITZA saioan 2 sarrera irabazi zituzten Athleticeko nesken partida bat ikusteko, eta EiTBk Bilbon duen egoitzan jasotzeko esan zieten. Bertara joan eta atean zegoen zaindariari sarreren bila zihoazela adierazi zioten euskaraz. Zaindariak Me hablas en castellano erantzun zien. Herritarrak berak nahi bazuen egingo zuela gaztelaniaz erantzun zion, eta zaindariak euskaraz egiteko obligaziorik ez zuela adierazi zien, bera segurtasuneko langilea zelako.

Gipuzkoa

Zenbakia: 813/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKAL IRRATI TELEBISTA . EITB ETB-1ek Donostiako Zinemaldiaren hasiera-ekitaldia eman zuen. Euskararen presentzia oso urria izan zen ekitaldian, eta ETBk azpititulurik ere ez zuen jarri.

Gipuzkoa

Zenbakia: 818/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKAL IRRATI TELEBISTA . EITB Irailaren 27an, eguerdiko ordu batak eta laurden zirela, ONCEren iragarki bat jarri zuten Euskadi Irratian. Iragarkiaren lehen zatia gaztelania hutsean zen.

Lapurdi

Zenbakia: 899/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKAL IRRATI TELEBISTA . EITB Urriaren 11n ETB-1eko iluntzeko albistegian ETB-2koan baino askoz albiste gutxiago eman zituzten.

Nafarroa

Zenbakia: 928/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKAL IRRATI TELEBISTA . EITB EITBk webgunea berritu du eta edozein nabigatzaile erabilita ere gaztelaniazko bertsioa zabaltzen da lehenik.

Lapurdi

Zenbakia: 935/2008 Arrazoia:

Erakundea: Erakundea: EUSKAL IRRATI TELEBISTA . EITB Webgunearen euskarazko bertsioan audioak entzuteko harpidetu nahi denean, errorea emateaz gain, erregistratzeko gaztelaniazko orrira zaramatza.

Gipuzkoa

Zenbakia: 944/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKAL IRRATI TELEBISTA TELEBISTA . EITB Wegbunera sartzerakoan gaztelaniazko bertsioa da sartzen den lehendabizikoa. Euskara bigarren mailan dago, frantsesaren eta ingelesaren pare.

Bizkaia

Zenbakia: 69/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO GOBERNUA. KULTURA ETA TURISMO DEPARTAMENTUA DEPARTAMENTUA Eunateko Andra Mari baselizaren atarian ohar bat dago. Oharra gaztelaniaz, euskaraz, frantsesez eta ingelesez ageri da, baina euskarazko bertsioak akats ortografikoak ditu. 'Oroitz lekua. Mesedez errespetea ezazu. Eskerriz asko' dio.

Nafarroa

Zenbakia: 107/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO GOBERNUA. KULTURA ETA TURISMO DEPARTAMENTUA

Zenbakia: 275/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO NAFARROAKO GOBERNUA. KULTURA ETA TURISMO DEPARTAMENTUA La pintura en los tiempos del Arte izeneko erakusketa antolatu du Baluarten martxoaren 13tik ekainaren 1a arte. Erakusketa guztia gaztelania hutsean dago. Arduradun batek erakusketaren inguruko eskuorria eskaini zion herritarrari. Eskuorria gaztelania hutsean zegoen eta euskarazkoa eskatuta ez zutela euskaraz argitaratu erantzun zion. Koadroetan ageri diren argibide guztiak ere gaztelania hutsean daude.

Nafarroa

Zenbakia: 280/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO GOBERNUA. KULTURA ETA TURISMO DEPARTAMENTUA Apirilaren 22an Nafarroako Liburutegi Nagusian Materias. Ultimas adquisiciones 3/2008 izeneko buletina gaztelaniaz soilik zegoen herritarren eskura. Euskaraz idatzitako liburuen sinopsiak euskaraz idatzita dauden arren, gainerako informazio guztia gaztelania hutsean dator: sarrera, liburutegiko webgunearen bidez bilaketak nola egin, etab.

Nafarroa

Zenbakia: 281/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO GOBERNUA. KULTURA ETA TURISMO DEPARTAMENTUA Apirilaren 22an Nafarroako Liburutegi Nagusian jaso zuen Boletín de Novedades. Infantil y Juvenil. Abril 2008 izeneko buletinean informazioa gaztelania hutsean dator: sarrera, liburutegiko webgunearen bidez bilaketak nola egin, irakurzaletasuna bultzatzeko webguneak, etab.

Nafarroa

Zenbakia: 368/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO GOBERNUA. KULTURA ETA TURISMO DEPARTAMENTUA Iruñeko Udalarekin batera Pablo Sarasateren heriotzaren bigarren mendeurrena oroitarazteko argitaratu eta zabaldu duten liburuxka gaztelania hutsean dago.

Nafarroa

Zenbakia: 404/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO GOBERNUA. KULTURA ETA TURISMO DEPARTAMENTUA Hezkuntza Kontseilariak Iruñeko zinegotziei Julio González en la colección del IVAM izeneko erakusketaren inauguraziorako bidali zien gonbidapena gaztelania hutsean idatzia zegoen.

Nafarroa

Zamartzeko monasterioaren parean jarritako seinaleak Zamartzeco monasterioa dio.

118

Nafarroa ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 410/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO GOBERNUA. KULTURA ETA TURISMO DEPARTAMENTUA Hezkuntza Kontseilariak bidalitako gonbidapenaren gutunazalean erakundearen idazpurua eta hartzailearen helbidea gaztelaniaz besterik ez dira ageri.

Zenbakia: 529/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO GOBERNUA. KULTURA ETA TURISMO DEPARTAMENTUA Iru単eko Mendebaldea auzoan Ermitaga単a karrikaren bukaeran paratutako zutikako kartel erraldoia gaztelania hutsean idatzia dago. Musika-kontserbatorio profesionalaren, goi mailakoaren eta Nafarroako Orkestra Sinfonikoaren egoitza eraikitzeko orubea dela adierazten da bertan.

Zenbakia: 535/2008 Arrazoia:

Erakundea: Erakundea: NAFARROAKO GOBERNUA. KULTURA ETA TURISMO DEPARTAMENTUA

Zenbakia: 808/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO GOBERNUA. KULTURA ETA TURISMO DEPARTAMENTUA Bide-seinaleak jarri ditu Arraiozen, errepide ertzean, Jauregizarrea non den adierazteko. Seinale horietan bi izen ageri dira: Jauregizar eta Jauregizaharra. Ez bata, ez bestea, ez dira toponimo ofizialak.

Zenbakia: 1183/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO NAFARROAKO GOBERNUA. KULTURA ETA TURISMO DEPARTAMENTUA Deialdia egin du liburutegiko arduradun izateko 18 lanpostu oposizio bidez hornitzeko. Lanpostu bakar batean ere ez da nahitaezkoa euskara jakitea, nahiz eta lanpostu batzuk eremu euskaldunerako izan (Lesaka, Etxarri-Aranatz, Irurtzun). Gainera, euskararen ezagutza ez da baloratuko oposizio hutsa delako, hau da, lehiaketa-faserik ez dagoelako.

Gipuzkoa

Zenbakia: 1/2008 Arrazoia:

Erakundea: BALUARTE. BATZAR JAUREGIA ETA NAFARROAKO AUDITORIOA 2007ko abenduaren 27an 20:00etan Uganda Natumayiniren ikuskizunean gaztelania hutsean zegoen programa jaso zuen aretora sartzean.

Nafarroa

Zenbakia: 2/2008 Arrazoia:

Erakundea: BALUARTE. BATZAR JAUREGIA ETA NAFARROAKO AUDITORIOA 2007ko abenduaren 27an 20:00etan Uganda Natumayiniren ikuskizuna hasi baino lehentxeago gaztelania hutsean eman zuten megafonia-bidezko oharra: ikuskizuna hastera zihoala eta sakelakoak itzaltzeko etab.

Nafarroa

Zenbakia: 1163/2008 Arrazoia:

Erakundea: BALUARTE. BATZAR JAUREGIA JAUREGIA ETA NAFARROAKO AUDITORIOA Els Joglars taldeak abenduaren 14an BALUARTEn eskainiko duen ikuskizunerako sarrera-txarteletan ez da hitz bat bera ere euskaraz ageri, informazioa guztia gaztelania hutsean da.

Nafarroa

Zenbakia: 17/2008 Arrazoia:

Erakundea: Erakundea: ARABAKO FORU ALDUNDIA. EUSKARA, KULTURA ETA KIROL SAILA Urtarrilaren 2an Historia eta Arkitektura Ondarearen Zerbitzutik bidalitako gutuna gaztelania hutsean jaso du. Lehendabiziko orrian liburu baten igorpena egiten dutela adierazten da eta bigarren orria jasotzeegiaztagiria da.

Zenbakia: 221/2008 Arrazoia:

Erakundea: BIZKAIKO FORU ALDUNDIA. KULTURA SAILA Bilboko Euskararen Etxean egoten diren ate-zaindariak gaztelaniaz zuzentzen zaizkie bertan lan egiten duten langileei. Idazleen Elkarteak, Topaguneak, Bizkaiko Ikastolen Elkarteak besteak beste, bertan dute egoitza.

Bizkaia

Zenbakia: 700/2008 Arrazoia:

Erakundea: BIZKAIKO FORU ALDUNDIA. KULTURA SAILA Nabarnizen Arrolako Oppidumera joateko bidea markatzeko jarrita dagoen zurezko errotulua gaztelania hutsean dago. Castro de Arrola. 1.9 km. jartzen du.

Bizkaia

Zenbakia: 701/2008 Arrazoia:

Erakundea: BIZKAIKO FORU ALDUNDIA. KULTURA SAILA Abuztuaren 13an, Gernikako Euskal Herria Museoak Arrolako Oppidumeko indusketa arkeologikoa bisitatzeko bisita gidatua antolatu zuen. Bisitaldi osoan gidariak ez zuen hitz bakar bat ere egin euskaraz.

Bizkaia

Zenbakia: 355/2008 Arrazoia:

Erakundea: BILBAO EXHIBITION CENTER - BEC Maiatzaren 18an BECera joan zen 12:00ak aldera eta eraikinaren barneko informazio postura hurbildu zen Expovacaciones, Expoconsumo eta creaModa erakusketara sartzeko sarrerak non eros zitezkeen galdetzeko. Mahaiko neskak en castellano esan zion herritarrak galdera euskaraz egin zionean.

Araba

Zenbakia: 1231/2008 Arrazoia:

Erakundea: GIPUZKOAKO FORU ALDUNDIA. KIROLAK ETA KANPO EKINTZAK DEPARTAMENTUA Abenduaren 11n prentsa oharra bidali zuen hedabideetara Realeko presidenteak bezperan eginiko prentsaurrekoari erantzunez. Euskararazko hedabide batek gaztelania hutsean jaso zuen oharra.

Gipuzkoa

Zenbakia: 194/2008 Arrazoia:

Erakundea: KURSAAL JAUREGIA KURSAALeko segurtasuneko langilearengana jo zuen herritarrak erreklamazio-orriak eskatzeko. Herritarra euskaraz zuzendu zitzaion, baina hark ez zekiela euskaraz eta ez zuela zertan jakin ere erantzun zion. Erreklamazio-orria betetzen ari zela KURSAALeko datu batzuk behar zituenez segurtasuneko langileari eskatu zizkion, baina hark ez zizkiola emango erantzun zion.

Gipuzkoa

Zenbakia: 1202/2008 Arrazoia:

Erakundea: TABAKALERA KULTUR FABRIKA Abenduaren 4an 10:30ean 608 768 507 zenbakira deitu du bisita gidatua eskatzeko. Euskaraz zuzendu zaio telefonoa hartu dion pertsonari, baina gaztelaniaz jaso du erantzuna.

Gipuzkoa

Nafarroako Museoan ez dago deus euskaraz: errotuluak, eskuorriak, panelak, etab.

119

Nafarroa

ERANTZUN DUTE

Araba ERANTZUN DUTE

120

4.9. EREMUA: BESTELAKOAK 1. ESPEDIENTE KOPURUA: 49 Eremu publikoaren atal honetan hainbat administrazio eta erakundetako kexak bildu ditugu; aurreko ataletan kokatu ezin izan ditugunak, alegia.

2. ADIERAZLEEN ARABERAKO BALORAZIOA 2.1. Izaera Eremu honetan aztertutako kexa guztiak eskubide-urraketaren adibide dira. Horrez gain, gehientsuenetan legea ere urratu da. 2.2. Puntualtasuna / sistematikotasuna 2.2.a. Errepikakortasuna Eusko Jaurlaritzako Industria, Merkataritza eta Turismo Sailak gaztelania hutsean erantzun die behin baino gehiagotan herritarrek euskaraz aurkeztutako eskaerei zein erreklamazioei. Nafarroako Gobernuarekin zerikusia duten zenbait kexen kasuan ere zio bereko kexa bat baino gehiago jaso ditugu: ez du herritarren hizkuntza-hautua errespetatu eta gaztelania hutsean igorri die erantzuna, inprimakiak gaztelania hutsean jarri ditu herritarren eskura edo euskararen ezagutzari merezimendu eskasa eman dio. Horrek guztiak erakusten du Nafarroako Gobernuaren lan-jardunean oso ohikoa dela euskaldunen hizkuntza-eskubideei muzin egitea. TRACASAk bi kexa jaso ditu katastroko kontribuzioen jakinarazpenak gaztelania hutsean bidali dituelako legeak ezarritako eremu euskalduneko udalerrietara. Gipuzkoako Foru Aldundiari dagokionez, konpostaren kanpainaren barnean herritarrei zuzendutako hitzaldiak gaztelania hutsean izan zirelako bi kexa jaso genituen. IZFErekin zerikusia duten kexek erakusten dutenez, bere jardunean ez ditu euskaldunen hizkuntza-eskubideak errespetatzen. Izan ere, IZFEko teknikariek gaztelania hutsean erantzun ohi dituzte udaletako langileek euskaraz egindako galderak.

121

2.2.b Erabilera KEXEN ZIOA Ahozko zerbitzua euskaraz ez Bilera, hitzaldi edo ikastaroa euskaraz ez Euskararen erabilera akastuna Herriaren izen ofizial eta bakartzat euskarazko toponimoa ez onartzea Idatzizko euskarria euskaraz ez: galdetegia, gonbidapena, inprimakiak, etab. Lan-tresna euskaraz ez Lanpostu publikoetan euskararen ezagutzari merezimendu eskasa Nominak eta abarrekoak euskara hutsean ezin jasotzea

Jasotako kexa gehienak idatzizko erabilerarekin lotuak daude. Idatzizko dokumentu-mota ugari gaztelania hutsean jaso dituzte herritarrek: eskuorria, inprimakia, ikastaroko materiala, informazio liburuxka, etab. Herritarrei oro har informazioa eskaintzen dieten euskarriak ere zenbaitetan gaztelania hutsean idatziak egon direla eta kexak helarazi dituzte herritarrek: oharrak, kartelak, etab. Ahozko erabilerarekin zerikusia duten kexak 8 dira. Zenbaitetan herritarrek ezin izan dute administrazioarengandik zerbitzua euskaraz jaso, aurrez aurreko zerbitzuan edo telefono bidezkoan, propio hala eskatu badute ere. Beste batzuetan, bilera, hitzaldia edo ikastaroa ezin izan dute euskaraz jarraitu. 2.3. Larritasuna Nekazaritza, Arrantza eta Elikadura Ministerioak gaztelania hutsean igorri dio derrigorrez bete beharreko galdetegia EAEko herritar bati. Legea urratu eta EAEko hizkuntza-errealitatea ez errespetatzeaz gain, galdetegia ez betetzeak dakartzan alboko kalte-ondorioak dira kontuan hartu beharrekoak. Izan ere, 2001ean Behatokiak kudeatutako kexa bat dela eta, galdetegia ez betetzeak isunak eragiten dituela gauza jakina da. Administrazio eta erakunde publikoek ez diete herritarren eskaerei jaramonik egin zenbaitetan. Herritarrek eskaerak, erreklamazioak eta bestelakoak euskaraz aurkeztu arren, erantzunak eta ebazpenak gaztelania hutsean jaso dituzte behin baino gehiagotan. Bizkaiko Foru Aldundiaren kasuan azpimarratzekoa da, uko egin diola nominak eta bestelakoak euskaraz hutsean jasotzeko langileek aurkeztutako eskaerari. Kasuren batean, bai ahoz eta bai idatziz, zerbitzua euskaraz jaso nahi zutela adierazitako herritarrek zerbitzu desegokia jaso zuten langileengandik. Nafarroako Gobernuko funtzionarioek lanerako erabiltzen duten intranet zerbitzua gaztelania hutsean denez, euskaraz lan egin nahi duten langileek ez dute horretarako aukerarik, lan-tresna bera ez dagoelako gaitua. Horrez gain, Nafarroako Gobernuak berak euskararen ezagutzari merezimendu eskasa eman dio zenbait lanpostu publikotan. Begi-bistakoa da horrelakoek

122

administratu euskaldunekiko zerbitzuetan gabeziak eta eskubide-urraketak eraginen dituela. Kezkagarria iruditzen zaigu, egun oraindik ere, euskaraz ez dakiten herritarrekiko begirunearen izenean euskaldunek jasan behar izaten duten diskriminazioa. Horren adibide ditugu, Gipuzkoako Foru Aldundiak konpostaren kanpainaren barnean antolatutako bileretan, hitzaldia hasi aurretik hizlariak entzuleen artean euskaraz ez zekienik bazen galdetutakoan, gaztelaniadun elebakarrak izaki eta azalpenak gaztelania huts-hutsean eman izana.

3. ADMINISTRAZIOEN ARABERAKO BALORAZIOA ADMINISTRAZIOA MINISTERIO DE AGRICULTURA, PESCA Y ALIMENTACIÓN MINISTERIO DE INDUSTRIA MINISTERIO DE LA PRESIDENCIA CORREOS EUSKO JAURLARITZA. LEHENDAKARITZA EUSKO JAURLARITZA. LEHENDAKARIORDETZA EUSKO JAURLARITZA. BIZKAIKO ORDEZKARITZA EUSKO JAURLARITZA. INDUSTRIA, MERKATARITZA ETA TURISMO SAILA EUSKO JAURLARITZA. INGURUMEN ETA TURISMO SAILA EUSKO JAURLARITZA. NEKAZARITZA, ARRANTZA ETA ELIKADURA SAILA SPRI – INDUSTRIAREN SUSTAPENA ETA ERALDAKETARAKO BALTZUA NAFARROAKO GOBERNUA. LEHEN, JUSTIZIA ETA BARNE DEPARTAMENTUA TRACASA ARABAKO BILTZAR NAGUSIAK GIPUZKOAKO BATZAR NAGUSIAK BIZKAIKO FORU ALDUNDIA. UDAL HARREMANAK ETA HERRI ADMIN. SAILA GIPUZKOAKO FORU ALDUNDIA. GARAPEN IRAUNKORREKO DEP. INFORMATIKA ZERBITZUEN FORU ELKARTEA - IZFE

1 1 1 3 1 2 1 4 2 1 2 12 2 1 1 1 5 8

Jasotako kexa-kopuruaren eta arrazoien pisuarengatik Nafarroako Gobernuak eta IZFEk eragin dituzten eskubide-urraketei eskainiko diegu arreta. Larritasunaren atalean azaldu bezala, Nafarroako Gobernuak harturiko zenbait erabakiren ondorioz, etorkizunean ere herritar euskaldunen eskubide murritzak are murritzagoak izanen dira. Izan ere, 2008ko irailean aurkeztu eta oraindik onartu gabe dagoen Dekretu-zirriborro batean xedatutakoaren arabera, orain arte baino gutxiago baloratu asmo dute euskararen ezagutza. Bestetik, 2009ko enplegu publikoko zenbait lanpostutan ingelesaren ezagutza euskararena baino gehiago baloratuko da. Nafarroako Gobernuak bertako berezko hizkuntza baztertzeko erabakia gauzatu asmo du beraz. IZFEri, Informatika Zerbitzuen Foru Elkartea, Gipuzkoako udaletxeetako informatika zerbitzuaz arduratzen den enpresari, 8 kexa helarazi zaizkio. Kexetako bat bilera batean azalpenak gaztelania hutsean eman zituztelako bideratu zitzaien eta gainerako 7ak IZFEko teknikariek gaztelania hutsean erantzun ohi dietelako udal langileek euskaraz igortzen dizkieten galdera eta mezuei. Euren logoan Nahi baduzu, nirekin euskaraz! ageri den arren, horiek hitzak baino ez direla argi ikusi 123

dute Gipuzkoako udaletako langileek. Gainera, hori gogorarazi dien langileren batek, erantzun desegokia jaso du.

4. ERANTZUNAK INDUSTRIA MINISTERIOAk kexari erantzun dio. Gutunean adierazten denez, legeak euskara ofiziala dela aitortzearen ondorioz eta herritar guztiei administrazio publikoarekin dituzten harremanetan gaztelania zein euskara erabiltzeko eskubidea aitortzearen ondorioz, bi hizkuntzak erabil omen daitezke, eta horrenbestez ez omen dute uste Euskadin euskararen erabilera zaintzeko eskubiderik urratu dutenik. Kasu honetan, kanpaina Estatu osoan egin zen, elektrizitate-konpainien eskutik, eta beste termino batzuetan planteatuz gero ezinezkoa izango zen kanpaina aurrera ateratzea. Behatokia ez dator bat Energiaren Idazkaritzatik eman dituzten arrazoibideekin, izan ere, legeak ez dio Administrazioek EAEn bi hizkuntza ofizialak erabiltzen ahal dituztela, erabili behar dituztela baizik; bi hizkuntzetako edozein erabiltzeko eskubidea herritarrei aitortzen zaie. Hortaz, Ministerioak egin duen legearen irakurketa interesatuaren ondorioz, informazioa euskaraz jasotzeko eskubidea urratu zaie herritarrei. CORREOSek hiru kexetako bakarrari erantzun dio. Ez-ohiko akatsak eragin omen zuen herritarrak jakinarazpena gaztelania hutsean jaso izana, normalean elebidunak izaten baitira. Halaber, barkamena eskatu dute. Horrez gain, postariari inprimakiak behar bezala bete beharra dutela gogorarazi omen diote. EUSKO JAURLARITZAren 2 erantzun jaso ditugu. Lehendakaritzako Idazkari Nagusiak adierazitakoaren arabera, eskerrak eman nahi dizkiote herritarrari helarazitako kexagatik, horri esker behar ziren aldaketak egin ahal izan baitituzte akats hori berriro errepika ez dadin Lehendakaritzaren jakinarazpenak jasotzen dituzten pertsonen tratamenduan. Bestetik, Ingurumen, Lurralde eta Antolamendu Sailetik helarazitako gutunean aitortu dute klausula bereziak gaztelaniaz daudela eta sentitzen dute hala izatea, baina berehala hasiko omen dira lanean euskaraz ere jartzeko. Hala ere, klausula horietan lizitazio-deialdi horri buruz bete beharreko informazioa euskaraz jarri dutela jakinarazi dute, bai eta bestelako agiri batzuk ere. SPRIk bi kexei erantzun die. Lehendabiziko kexari dagokionez, kexan aipatzen den dokumentua SPRIk Berrikuntza Agendak egiteko azpikontratatutako agente aholkulariei laguntza emateko dokumentua da. SPRIk azpikontratatutako langileek euskara hutsean lan egiteko eskubidea dutela onartzen du eta haien eginbeharra dela eskubide hori bermatzea. Tamalez, ordea, ezin izan omen dute eginbehar hori bete. Hala ere jakinarazi nahi dute lanean ari direla SPRIra hurbiltzen den edozein bezero, aholkulari, enpresa eta abarrek, arreta eta beharrezko materialak bi hizkuntzatan jaso ditzan. Nolanahi ere, denbora beharko dutela dio prozesu hori gauzatzeko, baina uste dutela urtearen amaiera aldera dokumentazio guztia, aplikazio informatikoak eta, oro har, estaldura egokia emateko behar den guztia euskaraz eta gaztelaniaz izango dutela, horrela bi hizkuntzetan lan egiteko eta operatzeko eskubidea errespetatuz. Bigarrenari dagokionez, kexa bera eta jarraitutako prozesua aztertu ondoren, ikusi omen dute bezeroa aplikazioan sartu zela erregistratzeko eta euskaraz egitea aukeratu zuela. Arazo teknikoak zirela eta hutsik jaso omen zuen bezeroak erantzuna. Ondoren, sistema ongi funtzionatzen

124

hasi zenean, akatsen batengatik edo gaizki ulerturen batengatik jaso omen zuen erantzun mezua gaztelania hutsean. Nafarroako Gobernuak, TRACASAk, Biltzar Nagusiek eta Foru Aldundiek ez dute erantzunik helarazi.

5. SINOPSIAK: BESTELAKOAK ESPAINIAKO ESTATUKO ADMINISTRAZIOA Zenbakia: 108/2008 Arrazoia:

Erakundea: MINISTERIO DE AGRICULTURA, PESCA Y ALIMENTACIĂ“N Derrigorrez bete beharreko Cuestionario de empresa Fichero Coordinado de Industrias Agroalimentarias izeneko galdetegia gaztelania hutsean jaso du.

Gipuzkoa

Zenbakia: 1259/2008 Arrazoia:

Erakundea: MINISTERIO DE INDUSTRIA Gipuzkoako herritar batek IBERDROLAren fakturarekin batera Espainiako Industria, Turismo eta Merkataritza Ministerioaren Energia Dibertsifikatu eta Aurrezteko Institutuak (IDAE) energia aurrezteko sentsibilizazio kanpainarako argitaratutako Hazte ECO izeneko eskuorria jaso zuen. Aipatu eskuorrian ez da euskararen arrastorik ageri, gaztelania hutsean dago.

Gipuzkoa ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 531/2008 Arrazoia:

Erakundea: MINISTERIO DE LA PRESIDENCIA www.060.es weborriaren euskarazko itzulpena negargarria da. Joan deneko bederatzi hilabeteotan dago horrela.

Gipuzkoa

Zenbakia: Zenbakia: 15/2008 Arrazoia:

Erakundea: CORREOS Postaria gutun ziurtatuarekin etxera joan zen unean herritarra bertan ez zegoenez, CORREOSek IruĂąeko Sarasate pasealekuan duen egoitzara joan behar duela adierazten duen iritsiera-jakinarazpenaren oharra gaztelania hutsean jaso du postontzian.

Zenbakia: 528/2008 Arrazoia:

Erakundea: CORREOS Donostiatik bidali dioten gutunazalean zigilu-marka gaztelania hutsean ageri da. Horrez gain, Guipuzcoa ageri da.

Bizkaia

Zenbakia: 613/2008 Arrazoia:

Erakundea: CORREOS Arrotxapeako bulegoan udako ordutegiaren berri ematen duen oharra jarri zuten uztailean. Euskarazko testuak akats ugari zituen.

Nafarroa

Nafarroa ERANTZUN DUTE

EUSKO JAURLARITZA Zenbakia: 589/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKO JAURLARITZA. LEHENDAKARITZA LEHENDAKARITZA

Zenbakia: 1032/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKO JAURLARITZA. LEHENDAKARIORDETZA IT Txartela Ziurtagiriari buruzko informazioa gaztelaniaz baino ezin da eskuratu webgunean.

Zenbakia: 1095/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKO JAURLARITZA. LEHENDAKARIORDETZA 945 019 079 telefono zenbakira deitu zuen IZENPE txartela berritzeko. Telefonoa hartu zuen enplegatuak gaztelaniaz egin zion harrera, eta euskaraz ez zekiela-eta, tramitea gaztelaniaz egin beharko zuela jakinarazi zion herritarrari. Horrek harrera euskaraz egingo zion norbaitengana bideratzeko eskatu zion eta langileak ez zela posible erantzun eta eseki egin zion. Berriz deitu eta gaztelaniaz egin behar izan zuen tramitea.

Bizkaia

Zenbakia: 561/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKO JAURLARITZA. BIZKAIKO ORDEZKARITZA Bilboko ordezkaritzan sartu eta ezkerretara dauden atezainen bulegotxoaren kanpoaldean gaztelania hutsean dago kartela. Bestalde, sailen leihatiletan folio orrietan idatzita dauden oharrak ere gaztelania hutsean daude.

Bizkaia

Zenbakia: 303/2008 Arrazoia: Arrazoia:

Erakundea: EUSKO JAURLARITZA. INDUSTRIA, MERKATARITZA ETA TURISMO SAILA Herritarrak erreklamazioa aurkeztu zuen Kontsumo Zuzendaritzaren Gipuzkoako Lurralde Bulegoan euskaraz idatzita. Apirilaren 9an Kontsumo Zuzendaritzaren jakinarazpena jaso zuen posta ziurtatu bidez. Jakinarazpena gaztelania hutsean idatzita zegoen.

Gipuzkoa

Zenbakia: 560/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKO JAURLARITZA. INDUSTRIA, MERKATARITZA ETA TURISMO SAILA Aurkeztutako eskaeraren ebazpena jaso zuen ekainean. Gaztelania hutsean idatzita daude Energia eta Meategien zuzendariak, Energia Zerbitzuko buruak eta Gipuzkoako Lurralde Bulegoko Industria- eta Energiaadministrazioko koordinatzaileak sinatutako hiru jakinarazpenak. Herritarrak dokumentua oso epe laburrean erabili behar izan duenez, ez du euskarazko bertsioa eskatzerik izan. Ondorioz, bere borondatearen aurka hainbat tokitako izapidetan gaztelania hutsean agertuko da.

Gipuzkoa

Uztailaren hasieran jasotako gutunaren azalean herritarraren izen-deiturei dagokien tokian SR. DN. ageri da.

125

Bizkaia ERANTZUN DUTE Nafarroa

Zenbakia: 576/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKO JAURLARITZA. INDUSTRIA, MERKATARITZA ETA TURISMO SAILA Dendek, merkealdi-garaian, Eusko Jaurlaritzaren Industria, Merkataritza eta Turismo Sailaren aginduz derrigorrezko agiri bat eduki behar dute jendearen bistan. Agiri hori saretik eskatu liteke, baina Microsoft Internet Explorer nabigatzailea erabiliz soilik eman daiteke izena euskaraz. Izena eman ondoren, dendaren datuak sartzeko formulariora bideratzen du, baina orri hori ezin liteke inolaz ere euskaraz ikusi. Tramitea gaztelaniaz egin behar izaten da halabeharrez.

Gipuzkoa

Zenbakia: 603/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKO JAURLARITZA. INDUSTRIA, MERKATARITZA ETA TURISMO SAILA Gipuzkoako Lurralde Bulegora deitu zuen telekomunikazioko dokumentu bati buruz galdetzeko. Egunon esan eta telefonoa hartu zion langileak ¿Cómo? erantzun zion. Egunon esan ziola ohartu zenean barrez hasi zen.

Gipuzkoa

Zenbakia: 264/2008 Arrazoia:

Erakundea: Erakundea: EUSKO JAURLARITZA. INGURUMEN ETA LURRALDE ANTOLAMENDU SAILA Euren enpresak sortzen dituzten autonomoendako dirulaguntzak ematen ditu. Dirulaguntza horiek eskuratu ahal izateko eskabidearekin batera diruz lagundutako enpresa-babesteko prestakuntza-ekintza egin eta gainditu izanaren frogagiria aurkeztu behar da besteak beste. Prestakuntza-ikastaro horiek Eusko Jaurlaritzak diruz lagunduak diren arren, gaztelania hutsean ematen dira, eta bertan banatzen diren materialak ere gaztelania hutsean idatzita daude. Ez da aukerarik ikastaroak euskaraz egiteko.

Gipuzkoa

Zenbakia: 999/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKO JAURLARITZA. INGURUMEN ETA LURRALDE ANTOLAMENDU SAILA Ondorengo izena duen lizitazio-deialdia argitaratu du webgunean: Ondorengo ebazpenak, gazteleratik euskarara itzultzeko kontratazioa: IPPC enpresei ingurumeneko baimen bateratuak emateko ebazpenak. Bada Administrazioaren klausula bereziak eta Oinarri teknikoen plegua gaztelaniaz baino ez dituzte argitaratu.

Bizkaia

Zenbakia: 100/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKO JAURLARITZA. NEKAZARITZA, ARRANTZA ETA ELIKADURA SAILA Elikagaien Kalitateko Zuzendaritzak jakinarazpena igorri die gaztelania hutsean. Aipatu idazkian zein legehauste dagoen jakinarazten dute.

Zenbakia: 483/2008 Arrazoia:

Erakundea: INDUSTRIAREN SUSTAPEN ETA ERALDAKETARAKO BALTZUA – SPRI Berrikuntza bultzatzeko abiatutako Euskadi+Innova programaren barruan, berrikuntza-agenda delako dinamika abian jarri dute, enpresek zeinek bere berrikuntza-plana osatzeko. Horretarako erabiltzen duten material guztia, ordea, gaztelania hutsean dago.

Zenbakia: 597/2008 Arrazoia:

Erakundea: INDUSTRIAREN SUSTAPEN ETA ERALDAKETARAKO BALTZUA – SPRI Elkarte batek izena eman du Eusko Jaurlaritzak Euskadi+Innova programaren barruan martxan jarri duen Berrikuntza-agenda izeneko dinamikari buruzko informazioa jasotzeko. Postaz bidali dieten lehenengo mezua eta ahozko informazioa gaztelania hutsean jaso dituzte.

ERANTZUN DUTE

Bizkaia

Gipuzkoa ERANTZUN DUTE Araba ERANTZUN DUTE

NAFARROAKO GOBERNUA Zenbakia: 23/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO GOBERNUA. LEHENDAKARITZA, JUSTIZIA ETA BARNE DEPARTAMENTUA Gaztelania hutsean banatu du Diario de Noticias egunkariaren bidez Acércate @ las TIC delako programari buruzko eskuorria eremu euskalduna deritzanean.

Nafarroa

Zenbakia: 96/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO GOBERNUA. LEHENDAKARITZA, JUSTIZIA ETA BARNE DEPARTAMENTUA Atzera bota du Berako Udalak urtarrilaren 31n hartutako erabakia, herriaren izen ofizial eta bakarra Bera izan dadin.

Nafarroa

Zenbakia: 126/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO GOBERNUA. LEHENDAKARITZA, JUSTIZIA ETA BARNE DEPARTAMENTUA Eremu euskalduna deritzaneko udalak gaztelania hutsean jaso du Idazkaritza Zerbitzuko zuzendariak sinatutako jakinarazpena.

Nafarroa

Zenbakia: 330/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO GOBERNUA. LEHENDAKARITZA, JUSTIZIA ETA BARNE DEPARTAMENTUA NAPIk Nafarroako Administrazio Publikoetako langileendako antolatutako 2008ko Prestakuntza-plana izeneko liburuxka jaso zuen herritarrak. Bada, euskarazko formazioari buruzko atala eta prestakuntzazerbitzuetarako eskabide-orria besterik ez daude euskaraz, hots, 49 orrialdetatik 46 gaztelania hutsean daude.

Nafarroa

Zenbakia: 331/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO GOBERNUA. LEHENDAKARITZA, JUSTIZIA ETA BARNE DEPARTAMENTUA NAPIk Nafarroako Administrazio Publikoetako langileendako antolatutako formazio ikastaroetatik euskara hizkuntzari dagozkion 10 ikastaroak eta bertze hiru baino ezin dira egin euskaraz. Gehienak gaztelaniaz bakarrik egin ahal izanen dira.

Nafarroa

Zenbakia: 380/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO GOBERNUA. LEHENDAKARITZA, JUSTIZIA ETA BARNE DEPARTAMENTUA www.navarra.es orrian instantzia orokorra salbu, altxortegiko gainerako agiri guztiak gaztelaniaz soilik eskura daitezke. Hori horrela, herritarrak ezin izan du transferentzia bidezko ordainketa-agiria euskaraz eskuratu.

Nafarroa

Zenbakia: 407/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO GOBERNUA. LEHENDAKARITZA, JUSTIZIA ETA BARNE DEPARTAMENTUA Udaleko zinegotziek gaztelania hutsean jaso zuten Miguel Sanz Lehendakariak Nafarroa 2012 Plangintza aurkezteko ekitaldirako bidali zien gonbidapen orria.

Nafarroa

Zenbakia: 694/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO GOBERNUA. LEHENDAKARITZA, JUSTIZIA ETA BARNE BARNE DEPARTAMENTUA Dekretu-zirriborroa aurkeztu du lanpostu publikoetan euskararen ezagutza merezimendu-gisa baloratzeko. Zenbait kasutan orain arte baino gutxiago baloratuko da euskararen ezagutza.

Nafarroa

Zenbakia: 959/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO NAFARROAKO GOBERNUA. LEHENDAKARITZA, JUSTIZIA ETA BARNE DEPARTAMENTUA Nafarroako Gobernuko langileek eskura duten intranet zerbitzua gaztelania hutsean dago.

Nafarroa

126

Zenbakia: 1034/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO GOBERNUA. LEHENDAKARITZA, JUSTIZIA JUSTIZIA ETA BARNE DEPARTAMENTUA Idazkaritza Teknikoak gaztelania hutsean bidali dio legeak ezarritako eremu euskalduneko herritarrari euskaraz tarteratutako helegitearen ebazpenaren jakinarazpena.

Nafarroa

Zenbakia: 1044/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO NAFARROAKO GOBERNUA. LEHENDAKARITZA, JUSTIZIA ETA BARNE DEPARTAMENTUA 2009ko enplegu publikorako eskaintzan ingelesaren ezagutza euskararen ezagutza baino gehiago baloratuko da.

Nafarroa

Zenbakia: 1186/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO GOBERNUA. LEHENDAKARITZA, LEHENDAKARITZA, JUSTIZIA ETA BARNE DEPARTAMENTUA Nafarroako Aldizkari Ofizialaren 133. aleko euskarazko bertsioan gaztelania hutsean heldu dira Nafarroako Foru Komunitateko Administrazioaren zerbitzuko lanpostuetan aritzeko hautapen probetarako eskabideen ereduak.

Nafarroa

Zenbakia: 840/2008 Arrazoia:

Erakundea: TRABAJOS CATASTRALES S.A. - TRACASA Nafarroako Gobernuak TRACASA S.A. enpresaren bidez bidaltzen ditu Nafarroako udaletara herritarrei zuzendutako katastroko kontribuzioaren jakinarazpenak. Arbizuko Udalak joan den urtean aurrerantzean jakinarazpenak euskaraz bidaltzeko eskatu zuen, baina TRACASAk ez du jaramonik egin eta aurten ere gaztelania hutsean bidali ditu.

Nafarroa

Zenbakia: 1020/2008 Arrazoia:

Erakundea: TRABAJOS CATASTRALES S.A. S.A. - TRACASA Gaztelania hutsean bidali ditu Aresoko Udalera herritarrei zuzendutako katastroko kontribuzioaren jakinarazpenak.

Nafarroa

BATZAR NAGUSIAK Zenbakia: 858/2008 Arrazoia:

Erakundea: ARABAKO BILTZAR NAGUSIAK Arabako Biltzar nagusiek atzera bota dute Arabako Foru Aldundiari urte beteko epean Aldundiak Arabako errepideetan jarritako bide-seinale zein ohar eta panel guztiak euskaraz ere jartzeko eta Araban dauden garraio publikoetako geltokietan luzatzen diren ahozko zein idatzizko mezu guztiak euskaraz ere bermatzeko eskatzeko mozioa.

Araba

Zenbakia: 834/2008 Arrazoia:

Erakundea: GIPUZKOAKO BATZAR NAGUSIAK Webguneko aurreneko orrialdea euskaraz ere badagoen arren, gaztelaniazkoak baino askoz ere informazio gutxiago du.

Gipuzkoa

Zenbakia: 53/2008 Arrazoia:

Erakundea: BIZKAIKO FORU ALDUNDIA. UDAL HARREMANAK ETA HERRI ADMINISTRAZIOA SAIL Funtzio Publikoaren Zuzendari Nagusiak ez du onartu nominak eta abarrekoak euskara hutsean jasotzeko langileen eskaera.

Bizkaia

Zenbakia: 455/2008 Arrazoia:

Erakundea: GIPUZKOAKO FORU ALDUNDIA. GARAPEN IRAUNKORREKO DEPARTAMENTUA Hainbat bilera antolatu ditu Amara auzoko Ernest Lluch kultura-etxean, auzotarrek edukiontzi marroia erabil dezaten (konpostajearen alde). Horretarako, goiz-arratsaldez herritarrek aukera izan dute bilera horietara joateko eta adituaren jarraibideak zein azalpenak jasotzeko. Ekainaren 3an, hizlari elebidunak hasteko unean ¿Alguien no sabe euskera? galdetu zuen eta gutxi batzuek besoa altxatu zutenez, hitzaldi guzti-guztia gaztelania hutsean eman zuen.

Gipuzkoa

Zenbakia: 456/2008 Arrazoia:

Erakundea: GIPUZKOAKO FORU ALDUNDIA. GARAPEN IRAUNKORREKO DEPARTAMENTUA Edukiontzi marroiak jarri ditu hondakin organikoen konpostajea bultzatzeko. Edukiontzietan CONSORCIO DE RESIDUOS DE GIPUZKOA GHK dago idatzita, hots, gaztelaniazko izena oso-osorik, euskaraz akronimoa besterik ez.

Gipuzkoa

Zenbakia: 461/2008 Arrazoia:

Erakundea: GIPUZKOAKO FORU ALDUNDIA. GARAPEN IRAUNKORREKO DEPARTAMENTUA Donostian Amara Konposta kanpainaren barnean maiatzaren 11n 9:30eko bilera didaktikoa gidatu zuen hizlariak euskaraz ez zekienik bazen galdetu zuen hitzaldia ematen hasi aurretik. Tartean euskaraz ez zekiten batzuk bazirenez, azalpen guztiak gaztelania hutsean eman zituen. Bertaratu ziren euskaldunek ezin izan zuten informazioa euskaraz jaso.

Gipuzkoa

Zenbakia: 476/2008 Arrazoia:

Erakundea: GIPUZKOAKO FORU ALDUNDIA. GARAPEN IRAUNKORREKO DEPARTAMENTUA Gipuzkoako Hondakinen Kontsortzioak konpostaren inguruko kanpaina jarri berri du martxan eta etxez etxe banatu dituzten zabor ontzi guztien etiketak espainiera hutsean daude.

Gipuzkoa

Zenbakia: 571/2008 Arrazoia:

Erakundea: GIPUZKOAKO FORU ALDUNDIA. GARAPEN IRAUNKORREKO DEPARTAMENTUA Gipuzkoako Ingurumenaren atarian ezin da maiatzaren 7an esekitako LAP. Gipuzkoako Hiri Hondakinetarako Azpiegituren Lurralde Planaren aurrerapena. (2008ko apirila) izeneko dokumentua euskaraz eskuratu. Dokumentuaren izenburua euskaraz dagoen arren, gaztelaniazko dokumentura zaramatza.

Gipuzkoa

Zenbakia: 620/2008 Arrazoia:

Erakundea: INFORMATIKA ZERBITZUEN FORU ELKARTEA – IZFE LAZER 2000 aplikazioaren bidez euskaraz egindako galderei gaztelaniaz erantzuten die.

Gipuzkoa

Zenbakia: 622/2008 Arrazoia:

Erakundea: INFORMATIKA INFORMATIKA ZERBITZUEN FORU ELKARTEA – IZFE Arazo baten berri emanez intzidentzia igorri zioten euskaraz. Erantzuna gaztelania hutsean jaso zuten uztailaren 3an.

Gipuzkoa

FORU ALDUNDIAK

127

Zenbakia: 623/2008 Arrazoia:

Erakundea: INFORMATIKA ZERBITZUEN FORU ELKARTEA – IZFE IZFE Gaztelania hutsean jaso ohi dituzte mezu asko eta baita bestelako agiriak ere. IZFEren logoan Nahi baduzu, nirekin euskaraz! ageri denez, urriaren 18an jasotako mezua dela eta, galdera egin zieten erabiltzaileek eta erantzun zakarra jaso zuten IZFEko teknikariarengandik.

Gipuzkoa

Zenbakia: 624/2008 Arrazoia:

Erakundea: INFORMATIKA ZERBITZUEN FORU ELKARTEA – IZFE Gaztelania hutsean jaso ohi dituzte mezu asko, bai eta bestelako agiriak ere. Besteak beste, otsailaren 29an jasotako Acceso a LAZER2000.

Gipuzkoa

Zenbakia: 703/2008 Arrazoia:

Erakundea: INFORMATIKA ZERBITZUEN FORU ELKARTEA – IZFE Bilera bat egin zuen udal teknikariekin ekainaren 27an Donostian, espedienteen kudeaketarako aplikazio informatikoko hobekuntzak jakinarazteko. Deialdia euskaraz eta gaztelaniaz iritsi bazen ere, bilera osoa gaztelania hutsean egin zen.

Gipuzkoa

Zenbakia: 884/2008 Arrazoia:

Erakundea: INFORMATIKA ZERBITZUEN FORU ELKARTEA – IZFE Teknikariari eskaera bat bideratu zioten erabiltzaileek posta elektronikoz eta euskaraz. Erantzuna gaztelania hutsean jaso zuten.

Gipuzkoa

Zenbakia: 885/2008 Arrazoia:

Erakundea: INFORMATIKA ZERBITZUEN FORU ELKARTEA – IZFE Erabiltzaileek galdera batzuk euskaraz egin, eta gaztelania hutsean jaso dute erantzuna.

Gipuzkoa

Zenbakia: 1182/2008 Arrazoia:

Erakundea: INFORMATIKA ZERBITZUEN FORU ELKARTEA – IZFE Tolosako bulegora joan da intzidentzia baten gaineko galdera egiteko. Galdera euskaraz egin arren IZFEtik erantzuna gaztelaniaz idatzia bidali diote.

Gipuzkoa

128

4.10. EREMUA: UDALAK 1. ESPEDIENTE KOPURUA: 164 (Hego Euskal Herria), 223 orotara 2. ADIERAZLEEN ARABERAKO BALORAZIOA 2.1. Izaera Udalen eta mankomunitateen eremuan bideratutako espediente guztiek eskubideurraketaren izaera dute. Halaber, ia gehienek lege-urraketaren izaera ere badute; izan ere, Nafarroako udaletako kexa gehienak legeak ezarritako eremu mistoko udalei zuzenduak izan arren, udal horietan ordenantzak dituzte, eta hortaz, udalaraudiak aurreikusten du eskubideen aitortza. 2.2. Puntualtasuna / sistematikotasuna 2.2.a. Errepikakortasuna Berrogeita bederatzi udaletara bideratutako kexak direla kontuan hartuta, zaila da puntualtasunaz edota sistematikotasunaz hitz egitea. Hala ere, Administrazioen araberako balorazioa delako atalean kexa gehien jaso duten udalei buruzko azterketa xehea aurkezteko dugu. 2.2.b Erabilera KEXEN ZIOA Webgunea gaztelania hutsean Inprimakiak eta dokumentazio ofiziala gaztelania hutsean Udal-aldizkarian euskararen presentzia eskasa Ahozko zerbitzua euskaraz ez Jendaurrean jarri beharreko dokumentazioa gaztelania hutsean Langile erdaldun elebakarren kontratazioa Bide-seinaleak gaztelania hutsean Informazio-kartelak gaztelania hutsean Idatzizko jakinarazpenak gaztelania hutsean Postontzietan zabaldutako informazioa gaztelania hutsean Eskuorriak gaztelania hutsean Kaleen izenak gaztelania hutsean UEMAko udaletara langile erdaldunak igorri

129

2008an zehar gora egin dute webgunea abian jarri duten udal-multzoek, eta horrek eragin zuzena izan du internet bidezko informazioa gaztelania hutsean egoteagatik bideratutako kexa-kopuruan. Bestalde, bide-seinaleei dagokienez kexa andana bideratu direla ohartu gara. Hain zuzen ere, urtean zehar hainbat obra eta lan egiten dira Euskal Herriko udalerrietan, eta herritarrek helaraziko kexen arabera, horietarik askotan seinaleak edota oharrak gaztelania hutsean jartzen dituzte. Gertaera larria dela iruditzen zaigu, hain zuzen ere, seinaleetan edota oharretan herritarren hizkuntzaeskubideak bermatzea gauza erraza baita. 2.3. Larritasuna Aipatzekoa da Nafarroako Agoitz herriko ikastetxeko atezain-lanpostuari euskararen derrigorrezko ezagutza ezarri ez izana. Aipatu ikastetxean A eta D ereduko ikasleak daude, eta baldintza horietan sartuko den atezainak ikastetxeko giroa erdaldunduko duela uste dugu. IruĂąeko Udaltzainen jarrera ere arbuiagarria dela uste dugu. IruĂąeko euskararen ordenantzak euskaldunei administrazioarekiko harremanetan euskara erabiltzeko eskubidea aitortzen badie ere, onartezina da herritar bat udaltzainei euskaraz egiteko eskatutakoan, atxilotzea eta sei orduz udaltzainen egoitzan izatea euskaraz deklaratu nahi izateagatik. Andoaingo Udaletxean ere segurtasun-zaindariaren jarrera onartezina dela uste dugu. Herritarrari nora doan galdetu eta azken horrek hiru aldiz esan ostean, ÂżMe puedes hablar en castellano que no entiendo!!! ozen eta lehor batekin erantzutea bidezkoa ez dela uste dugu. Edota Donostiako Udaletxean segurtasun-langileek euskaraz erantzun ez eta modu desatseginean hitz egin ziela jasotzen duen kexa. Halaber, oposizio-azterketa euskaraz edo gaztelaniaz egiteagatik herritarrek bereizkeria pairatzen dutela erakutsi digu Gasteizko Udalari zuzendutako espediente batek. Izan ere, webgunearen euskarazko bertsioan ez da azterketak egiteko beharrezko informazio guztia azaltzen; gaztelaniazkoan, aldiz, bai. Oso larria iruditzen zaigu, halaber, EUDEL erakundeak euskaraz ez dakien langileak igortzera UEMAko udaletara, jakinik, udal horietan euskara dela lan-hizkuntza eta horri begira esfortzu handiak egiten dituztela. Are larriagoa iruditzen zaigu Euskara Biziberritzeko Plan Nagusiaren (EBPN) inguruko galderak egitera izan zela kontuan hartzen badugu. Horiei guztiei erantsi beharko genizkieke zerbitzua jaso gabe geratu diren herritarren kasuak, edota euskaraz eskatzeagatik makina bat buelta eman behar izan dituztenakâ€Ś Finean, euskara erabili nahi izateak eragiten dituen alboko kalteondorioak pairatu dituzten herritarren bizipenak.

130

3. ADMINISTRAZIOEN ARABERAKO BALORAZIOA

ADMINISTRAZIOA ABADIÑOKO UDALA (1) ERRIBERABEITIKO UDALA (1) ABANTO-ZIERBENAKO UDALA (1) ERRIBERAGOITIKO UDALA (1) AGOIZKO UDALA (1) ERRIBERRIKO UDALA (1) AMOREBIETA-ETXANOKO UDALA (1) ETXARRI-ARANAZKO UDALA (2) AÑANAKO UDALA (1) EUDEL (3) ANDOAINGO UDALA (2) FORUKO UDALA (1) ARAKILGO UDALA (1) GASTEIZKO UDALA (7) ARAMAIOKO UDALA (1) GETXOKO UDALA (4) ARMIÑONGO UDALA (1) IHABARKO KONTZEJUA (1) ARRATZU-UBARRUNDIKO UDALA (1) IRUÑA-OKAKO UDALA (2) ATARRABIAKO UDALA (1) IRUÑEKO UDALA (42) BALMASEDAKO UDALA (1) IRUÑERRIKO MAKOMUN. (1) BARAÑAINGO UDALA (2) IURRETAKO UDALA (1) BARKALDOKO UDALA (1) KUARTANGOKO UDALA (1) BAZTANGO UDALA (1) LANTARONGO UDALA (1) BERANTEVILLAKO UDALA (1) LAUDIOKO UDALA (1) BERRIOZARKO UDALA (1) LEGUTIOKO UDALA (1) BERRIZKO UDALA (2) OARSOALDEA GARAPEN AGENTZIA (1) BILBOKO UDALA (12) PASAIAKO UDALA (1) BURLATAKO UDALA (6) PORTUGALETEKO UDALA (11) DERIOKO UDALA (2) SAKANAKO MANKOMUN. (2) DONOSTIAKO UDALA (34) UHARTE-ARAKILGO UDALA (1) DURANGOKO UDALA (5) ZANBRANAKO UDALA (1) EIBARKO UDALA (1) ZIGOITIKO UDALA (2) ERRENTERIA-ORERETAKO UDALA (1)

Beste urte batez ondorioztatu ahal izan dugu hiriburuetako udalak izan direla kexa gehien jaso dituzten erakundeak. Euskal Herriko populazioaren zati handiena bertan kokatzen dela kontuan hartuta, datu horrek ez gaitu bereziki harritzen. Hala ere, ikuspegi kuantitatibotik kopuru altuenak islatzeaz gain, kexen zioei erreparatuz gero, aipatu urraketok herritar-kopuru handiarengan eragiten dutela ondorioztatu behar dugu beste urte batez. Iruñeko Udala Iruñeko Udalak, urteroko moduan, kexa-kopuru handia jaso du. Aurtengo kexei dagokienez, azpimarratu behar dugu horietako asko idatzizko euskarriekin edota bide-seinaleekin lotuta dagoela, eta ohikoa duen moduan, Iruñeko Udalak euskararen erabilera saihestu du. Webguneak direla, eskuorriak direla, jakinarazpenak, liburuxkak, etab. gaztelania hutsean argitaratzen ditu Iruñeko Udalak, euskararen ordenantzei muzin eginez. Aipatzekoa da, esaterako, kaleen izenak agertzen dituzten plaketan erabiltzen hasi den irizpide berria. Horren arabera, callea/kalea besterik ez da agertuko ele bietan. Kalearen beraren izena, aldiz, gaztelania hutsean jarri dute. Izan ere, Txantrea auzoko hainbat kaleren izenak aldatu behar izan ditugu Udalak, eta izen berriak toponimoekin lotuta daude. Hartara, kale berri horietan guztietan gaztelaniazko 131

toponimoa besterik ez dute jarri: Cendea de Olza, Huarte, Cuenca de Pamplona, etab. Are gehiago kaleen izendegia udal-batzarrak onartu beharko luke, eta halakorik ez da eztabaidatu organo horretan. Kasu batzuetan, Udalak bi hizkuntzak erabili arren, oso agerikoa izan da euskararekiko agertu duen begirune-eza. 553-2008 espedienteetan, esaterako, euskarazko testua 4-5 aldiz txikiagoa agertzen da, gaztelaniazkoarekin erkatuz gero. Beste batzuetan, 616-2008 esaterako, IruĂąean inolako statusik ez duten hizkuntzak erabili ditu, eta euskararen arrastorik ez dago. Euskararekiko errespetu-eza erakusten duen beste espediente bat 1164-2008 litzateke. Euskarazko ikuskizunaren sarrera-txartelean euskarazko izenburua gaztelania itzuli baitzuten, bai eta okerreko itzulpena egin ere. Bilboko Udala Bilboko Udalak 12 kexa jaso ditu 2008an. Kexen zioei dagokienez, denetarik izan dela ikusi dugu: euskaraz zerbitzua jaso ez, bide-seinaleak gaztelania hutseanâ€Ś Azken horiek biziki kezkatzen gaituzte, arestian esan bezala, konponbide erraza dutela uste dugulako. Bestalde, uda-partean Bilboko Kobetamendin antolatzen den musika-jaialdiaren inguruan beste behin kexak jaso izana onartezina dela iruditzen zaigu. Azken urteotan kexa bideratzeaz gain, aldez aurreko lana ere egin izan du Behatokiak eragin horren handia izango duen ekitaldi horretan euskararen presentzia orekatua bermatzeko. Behatokiari jaramonik ez eta, besteak beste, Bilbon zehar jaialdia iragartzeko kartelak gaztelania hutsean jarri dituzte lasai asko. Donostiako Udala Donostiako Udalak ere kexa andana jaso du 2008 urtean. Hala ere, gogoratu nahi dugu txostenaren lehen atalean Behatokiak ikuspegi kuantitatiboaz agertzen duen iritzia. Kexen zioei dagokienez, mota guztietako kexak bideratu direla ikus daiteke: ahozko zerbitzua euskaraz ezin jaso, zenbait seinaletan euskararik ez, publizitatea gaztelaniaz, isunak gaztelaniaz, etab. Hala ere, azpimarra jarri nahi dugu herritarrei ahozko arreta ematen zaienean gertatzen diren eskubide-urraketetan. Are gehiago, ez zaigu bidezkoa iruditzen 25-2008 edo 848-2008 espedienteetan herritarrek jaso duten tratua. Azkenik, interesgarria iruditu zaigu zenbait herritarrek Udalaren ardurapean dauden zenbait instalazio edota autobusetan gaztelania hutsean dauden egunkariak banatzeko aukera egotea. Izan ere, toki publikoak diren neurrian, Udalak neurriak har litzake edo baldintza moduan jar lezake euskararen presentzia bermatzea, bere azpiegiturak horien banaketarako erabili nahi badituzte. Gasteizko Udala Gasteizko Udalera helarazitako kexen artean, larria iruditzen zaigu 117-2008 espedienteak jasotzen duena. Izan ere, azterketa euskaraz egin nahi duten 132

herritarrekiko bereizkeria gertatzen da, webgunearen euskarazko bertsioak informazio nahikorik eskaintzen ez duelako. Portugaleteko Udala (Bizkaia) Gainerako udalen artean Portugaletekoa azpimarratu nahi dugu. Izan ere, jaso ditugun kexen arabera, Udalaren hainbat departamentutan ezin izan dute zerbitzua euskaraz jaso herritarrek. Udaletxeko harreran, kiroldegian, gizarte ongizatean, etxebizitzan, etab. herritarrek ez dute zerbitzua euskaraz jasotzerik izan. Are gehiago, euskara ikasteko laguntzen informazioa ematen duen kultura sailean ere ezin izan dute zerbitzua euskaraz jaso.

4. ERANTZUNAK ARABAKO UDALAK GASTEIZKO UDALAK 2 kexari soilik erantzun die. BebĂŠ Laguntza izeneko dirulaguntzaren eskaera eta oinarriak gaztelania hutsean soilik eskuratu ahal izan zituen herritarraren kexari dagokionez Gasteizko Udalak jakinarazi du dirulaguntza hori izapidatzeko agiri guztiak euskararen erabilerari buruzko arauek ezarritako hizkuntza-irizpideak kontuan hartuz egin zituztela, eta ondorioz, oinarriak, formularioak zein eskabideak bi hizkuntzetan prestatu zituztela. Oinarrien eta eskabide-ereduen kopiak ere bidali dituzte hori frogatzeko. Hala ere, onartzen dute balitekeela Oinarrizko Gizarte Zerbitzuren batean, edo BebĂŠ Laguntza izeneko dirulaguntza tramitatzeko administrazio-unitateren batean, une jakinen batean, hizkuntza bateko formulario edo ereduak agortu izatea. Horregatik, argibideak eskatu dituzte gertaera zein gizarte-etxetan jazo zen argitzeko eta konponbidea eman ahal izateko. Bestalde, Gasteizko Udalaren webgunean dirulaguntzaren inguruko informazioa euskaraz eta gaztelaniaz eman zela nabarmendu dute. Gasteizko Udaleko Gazteria Zerbitzuko Ă‰nfasis izeneko bloga gaztelania hutsean dagoelako bideratutako kexaren inguruan adierazi dute blog hori ez dela Udalaren zerbitzua, Lesbitoria-Gasteiz taldearena baizik. Hala ere, talde horrek lankidetzahitzarmena duenez Gasteizko Udalarekin eta horren dirulaguntza jasotzen duenez, zerbitzu elebiduna ematera behartuta dagoela onartu dute. Horrexegatik, elkartearekin harremanetan jarri dira betebeharra gogorarazteko, eta bloga ele bietan ez den bitartean dirulaguntzarik ez dutela jasoko ohartarazteko. LEGUTIANOKO UDALAk erantzun du DIARIO DE NOTICIAS DE ALAVA egunkarian iragarkia gaztelania hutsean agertu bazen ere, iragarki berbera BERRIA egunkarian euskara hutsean argitaratu zela, eta beraz, egunkari berean ez bazen ere, administrazio-jakinarazpena bi hizkuntzetan argitaratu zela eta ez dutela uste hizkuntza-eskubiderik urratu zenik, baina hala ere hurrengoetarako kontuan hartuko dutela Behatokiaren jakinarazpena. ZIGOITIKO UDALAk jakinarazi du webgunean lan-poltsa deialdiaren oinarriak gaztelania hutsean argitaratu bazen, udalean itzultzaile-zerbitzurik ez dutelako. Izan ere, orain arte itzulpenak IVAP-HAEE erakundeak egin izan badizkie ere, lan-karga dela eta enpresa pribatu bati eskatu behar izan diote itzulpena, eta epe laburrean

133

deialdia prest izango da euskaraz webgunean. Gainera, deialdian azterketara aurkezten diren herritarrek azterketa euskaraz nahiz gaztelaniaz egiteko eskubidea aitortzen dela gaineratzen du. Halaber, Udalak herritarren eskubideak kontuan hartu dituela eta horiek bermatzeko bideak ere jarri dituela adierazi du, nahiz eta eragozpen administratiboak tarteko, oinarriak euskaraz beranduago agertu. AĂąanako eskualdeko Udalek, eta Laudioko Udalak ez dute erantzun. BIZKAIKO UDALAK BILBOKO UDALAk 12 kexa jaso ditu, eta 4ri erantzun die. Kexa gehienek trafikokoseinale finko eta behin-behinekoekin izan dute zerikusia. Mazarredo zumarkaleko behin-behineko seinaleen inguruan kexa Bilbao RĂa 2000 S.A. enpresari bidali diotela jakinarazi du, hura delako Mazarredo kaleko obrak egiten ari den enpresa. Halaber, kexaren inguruan egin dituen edo egingo dituen jarduerei buruzko txostena eskatu diotela azaldu dute. Bestalde, Bilboko Mintegitxueta auzoan semaforoa itzalita dagoela adierazten duen euskarazko mezuaren akatsa konponduta dagoela jakinarazi dute. Erantzun bera jaso dugu Otxarkoagako Udaltzaingoaren etxe aurreko seinalearen azpiko gaztelania hutsezko mezuak eragindako kexari dagokionez. La Bolsa Gizarte Etxearen kexan, 1022-2008 espedientea, Kultura Sailak jakinarazi du ez duela inolako zerikusirik kexarekin, horren ardura Hiritarrekiko Harremanen zerbitzuari dagokiola GETXOKO UDALAk kexa guztiei erantzun die: Getxoko Aquariumaren webgumeko akatsa zuzenduta dago. Aparkaldi mugatuaren zerbitzuko isunaren jakinarazpenari dagokionez, Udal Euskara Planean ezarritakoa ez duela betetzen jakinarazi du, eta beste alde batetik inprimaki-eredua bera Euskara Zerbitzuan zuzentzen ari direla, aparkaldi mugatuaren kudeaketa berriztatu zenean testu eta inprimaki batzuk egokitu baziren ere, beste batzuk egin gabe gelditu zirelako. Areetako hondartzako megafonia bidezko mezuen inguruan adierazi du Foru Aldundia arduratzen dela sorosleak kontratatzeaz, eta heldu den urtera begira aldundiarekin koordinatzen saiatuko direla erabiltzen diren testuak egokiak eta ondo irakurriak izan daitezen. Hondartzainen jarraipena ere egingo dutela adierazten du, hizkuntza-eskubideak bermatzen direla ziurtatzeko. AbadiĂąo, Abanto-Zierbena, Amorebieta-Etxano, balmaseda, Barakaldo, Berriz, Derio, Durango, Foru, Iurreta, eta Portugaleteko Udalek ez dute erantzun. GIPUZKOAKO UDALAK DONOSTIAKO UDALAk 34 kexatik 20ri erantzun die. Ahozko zerbitzuarekin zerikusia zuten espedienteen kasuan kexa dagokion arduradunari jakinarazi diotela erantzun du orokorrean, eta kasu batzuetan Donostiako Udalak hizkuntza ofizialen erabileraren inguruan indarrean duen Araudia gogorarazi dietela ere agertu du.

134

Udaleko segurtasuneko langileek ahozko zerbitzua euskaraz ez bermatzeagatik eginiko kexari erantzun dio ez dela langile horien egitekoa informazioa ematea, eta segurtasun-zerbitzua kontratatu zenean, euskara jakitea eskatu zela eta ondorioz bi langileetatik batek jakin egin behar duela euskaraz. Larrotxene Kultur Etxean antolatutako helduentzako ikastaroetan euskarazko eskaintza eskasaren inguruan, arduradunek hurrengoan euskarazko ikastaroak ere sartuko dituztela agindu dutela adierazi dute. Altzako Casares Kultur Etxean euskaraz antolatutako ikastaroa nagusiki gaztelaniaz emateari dagokionez, neurriak hartu dituztela eta arazoa konponduta dagoela jakinarazi du Udalak. Herrerako igogailuko ahots grabatuaren kasuan jakinarazi du mantentze lanez arduratzen den enpresari mezuak bi hizkuntza ofizialetan jartzeko eskatu diotela eta egun gutxitan zerbitzua ele bietan izango dela. Jendeari begirako ohar eta argibide idatziak, nahiz isunak gaztelania hutsean emateari buruz Udalak, oro har, kasuan kasuko arduradunari jakinarazi eta hizkuntza ofizialen erabileraren inguruko araudia gogorarazi dietela adierazi du. Euskara bigarren mailan agertzen den ohar idatzien inguruan, hurrengorako kontuan hartuko dutela eta euskarari lehentasuna emango diotela adierazi dute. Donostia 2016 logoan euskara bigarren lekuan agertzeari dagokionez, zuzendaritza-batzordeari jakinarazi diotela erantzun dute. Santa Catalina zubiko gaztelania hutsezko plakaren inguruan, bere horretan utziko dutela esan dute duen balio kulturalagatik. Bestetik zubi bereko zoladuran bi urtetik gora daramatzan EGUIA hitzari buruz, kalearen zoladura bukatutakoan jarri zutela jakinarazi digute baina dagoeneko kenduta dagoela. Udal liburutegiko gizonezkoen komuneko errotuluari buruz, Donostiako Udalak normalean piktogramak erabiltzen dituela agertu dute, baina norbaitek kendu eta herritar batek bere kabuz eskuz idatzita jarri zuela erdara hutsean. Liburutegiarduraduna ohartu zenean, eskuz idatzitako oharra kendu eta piktograma zaharra jarri zuela jakinarazi dute. Donostibusekin zerikusia duten kexei dagokienez, autobusean alderik alde gaztelania hutsean jarritako publizitateari dagokionez Bonobuses para escolares, para ir al colegio desde 35â‚Ź hanka sartu zutela onartu dute, eta dagoneko jarrita duten autobusetan aldatzerik ez badago ere, hurrengoetan bi hizkuntzetan jarriko dituztela agindu dute. Autobusetan doan banatzen den gaztelania hutsezko QUĂ‰ aldizkaria dela eta, Donostiako Tranbia Konpainiak akordioa omen du aipatu egunkaria banatzeko eta akordioa amaitzen denean zerbitzua lehiaketa publikora aterako dutela adierazi du, ez du argitzen ordea euskara erabiltzea kontuan hartuko den ala ez. PASAIAKO UDALAk aitona-amonen aterpeko ile-apaindegian gaztelania hutsean idatzita dauden oharren inguruan jakinarazi du Udalak hizkuntza-paisaia euskaratzeko zerbitzua eskaini izan diela, baina gutxi erabili izan dutela. Hala, kexa jaso zuenean bertaratu eta gaztelania hutsean zeuden oharrak jaso eta euskaratuta helarazi zituztela,eta aurrerago jarrita zeuden ziurtatzera joan zirela eta jarrita daudela baieztatu dute. 135

Oarsoaldeko Garapen Agentziak, eta Andoain, Eibar eta Errenteriako Udalek ez dute erantzun. NAFARROAKO UDALAK IRUÑEKO UDALAk Behatokiak bideratutako 42 kexatik bakarrari erantzun dio zuzenean. Iruñeko zezen-plazako lurrazpiko aparkalekuaren ustiapena duen enpresari tarifen berri ematen duen kartela eta bertan ageri den Iruñeko logoa ere elebitan jartzeko eskatu diotela jakinarazi dute Mugikortasuneko Alorretik. Beste kexa batzuek Nafarroako Arartekoaren esku-hartzearen bidez jaso dute erantzuna: Ele bietan eginiko kanpainetan euskarazko mezua 3-4 aldiz txikiagoa izatearen arrazoia da bi hizkuntzak desberdintzea, eta hiritarrek mezua jasoko dutela ziurtatzea. Semaforoetako gaztelania hutsezko pulse botón oharrari dagokionez, jakinarazi dute behar diren aginduak eman dituztela seinaleak ordezkatzeko. Horren inguruan esan behar dugu seinale elebidunen ordez piktogramak jarri dituela, baina hainbat auzotan gaztelania hutsezko oharra duen seinaleak jartzen jarraitzen duela Udalak. Donibane auzoko kaleen izenak gaztelania hutsean ematen dituzten zutikako seinaleen kasuan dagoeneko ez daudela jakinarazi du, bai eta elebidunak jarriko dituela ere. Iruñeko Udalak hirian egiten dituen obren berri eman beharrez ezartzen dituen paneletan informazioa gaztelania hutsean emateari dagokionez, obren ardura duen enpresari informazioa ele bietan emango duen panela jartzeko agindua eman diotela jakinarazi du. Sanferminetarako argitaratzen duten eta bisitariei autobideko ordainleku, kanpin, egunkari eta abarren bidez zabaltzen zaien Pamplona por el Civismo izeneko eskuorrian euskararen arrastorik ez agertzeko arrazoia da, jasotzaileak ez direla Iruñeko herritarrak, munduko gainerako herrialdeetatik etor daitezkeen bisitariak baizik. Hori dela eta mezua ahalik eta herritar gehienei helarazteko hizkuntzak aukeratu omen zituzten, eta kanpoan utzi zituzten euskara eta katalana, nahiz eta jakin katalanak eta Nafarroako herritarrak ere etorriko zirela. BARAÑAINGO UDALAk Kirolen Hiribidean egiten ari diren lanak direla-eta inguruko kaleetan jarri dituzten gaztelania hutsezko kartelen inguruan Euskara-teknikariak jakinarazi du udalean ordezko arkitektoa dagoela eta ez duela kartelak ele bietan jartzeko baldintza jasotzen kontratazioak egiteko pleguetan. Obrak egiten dituen enpresak, berriz, seinaleen % 60 euskaraz egiten ditu, baina Gipuzkoan erabiltzen ditu. Hala ere, seinale batzuk dagoeneko euskaraz jarri omen dituzte, baina beste batzuk euskaratzea oso garestia omen litzateke oso handiak direlako. Udalari kartel plastifikatuetan informazioa euskaraz emateko proposamena egingo dio. Erroldan gaztelaniaz ageri diren datuen inguruan jakinarazi du, aplikazio informatikoa eguneratu bitartean ez dagoela datu horiek euskaraz ematerik.

136

BURLATAKO UDALAk ia kexa gehienei erantzun die eta jakinarazi du kexak dagozkien arduradunei igorri zaizkiela, eta Burlatako Udalerrian euskararen erabilera arautzen duen ordenantza betetzeko eskatu zaiela. Iruñerriko Mankomunitateak eta Agoitz, Arakil, Atarrabia, Baztan, Berriozar, Erriberri, Etxarri-Aranatz eta Uharte Arakilgo Udalek eta Ihabarko Kontzejuak ez dute erantzun. EUDEL EUSKADIKO UDALEN ELKARTEAk kexa guztiei erantzun die. EUDELek argitaratzen duen UDALA izeneko aldizkariaren 145. aleko euskararen presentzia eskasari dagokionez, aldizkarian aplikatzen den hizkuntza irizpidea % 50 - % 50 edo % 60 - % 40 izan ohi dela adierazi dute komunikazio-sailetik eta hori zaintzen saiatzen direla. Hala ere, onartzen du azken urtean aldizkarian gaztelania izan dela nagusi, argitalpena kanpoko enpresa baten esku egon delako. 2008ko abendutik aurrera ordea, aldizkaria elkartean bertan landuko dela dio eta kexa kontuan hartuko dute aldizkaria egiteko arauak finkatzerakoan. Bukatzeko, gaineratzen du EUDELetik edozein komunikazio edo dokumentu dela ere, beti ele bietan idazten dela, kontrakoa aditzera eman ez bada, ahalegin bereziak eginez euskarari lehentasuna emateko, ez bakarrik euskal herritarrek dituzten eskubideak bermatzeko, baizik eta euskara bermatu eta zabaltzea haien helburuetariko bat ere badelako. EBPNren jarraipena egiteko udaletara teknikari erdalduna bidali izanagatik jaso zuen kexa dela eta EUDELek erantzun du BiziLan enpresa kontratatu zuela Euskal Autonomia Erkidegoko udalen hainbat lan esparrutako datu-baseak eguneratzeko asmoz. Litekeena omen da kexa egin zuen udalera deitu zuen langileak euskaraz ez jakitea eta horrexegatik aritzea gaztelania hutsean. EUDELek onartzen du ez dela jokabiderik aproposena izan eta berriro ez gertatzeko behar diren neurriak hartuko dituztela azaldu du. Hala ere, azken ohar batean gaineratzen du kexa egin duen udalak, EAEko gainerako udalek bezala, jasotzen dituen kontsultak eta izapideak herritarrak egindako hizkuntzatan erantzun behar dituela, baldin eta herritarrak EAEko hizkuntza ofizialetako bat erabili badu, eta ez dugula ahaztu behar gaztelania eta euskara biak direla EAEko hizkuntza ofizialak, eta ondorioz herritar guztiei aitortzen zaiela Autonomia Erkidegoaren lurraldean, herriadministrazioarekiko harremanetan euskara zein gaztelania erabiltzeko eskubidea eta beren aukerako hizkuntza ofizialean hartuak izatekoa”. Hori horrela, EUDELen ustez, “kexa horrek ez du inolako zentzurik”. Behatokiak kezka handiz hartu ditu EUDELetik jaso dituen erantzunak. Alde batetik, ez dugu ulertzen euskara bermatu eta zabaltzeko euskarari lehentasuna eman nahi dion erakunde batek kanpo-zerbitzuak kontratatzerakoan inolako hizkuntza irizpiderik ez ezartzea, edo ezarri baditu ere horien gaineko kontrolik ez egitea, eta urte betez gaztelania izatea nagusi elkartearen aldizkarian. Bestetik, oso maltzurra iruditzen zaigu Euskadiko Udalen Elkartearen aginduz, hots, administrazio-erakundeen bilgune den erakunde baten izenean, udal batera zeregin 137

administratibo bat betetzera doan langilea herritar soilarekin parekatzea dagokion erantzukizuna arindu nahian, eta aldiz, langile bezala bere eskubidea baliatu nahi duen langileari, administrazioaren betebeharrak gogoraraztea. Argi dugu kasu honetan EUDEL izan dela huts egin duena, bera izan baita zerbitzuak kontratatzeko garaian hizkuntza-eskubideen bermea aintzat izan ez duena eta hizkuntzairizpiderik betearazi ez duena. Udal langileak, aldiz, bere zeregina bete du, eta horretarako euskaraz jarduteko eskubideari uko egin behar izan dio, beraz, arrazoi osoa zuen kexa egiteko. Behatokiaren ustez EUDELek gehiago zaindu beharko luke euskararen erabilera bere jardunean, izan ere EAEko udalen bilgune den heinean, haien ordezkari ere badelako. Horregatik neurri eraginkor eta zehatzak hartu beharko lituzke dioen bezala euskarari lehentasuna eman nahi badio, eta euskara lehentasunezko hizkuntzatzat aukeratu duten Udalak duintasunez ordezkatu nahi baditu

5. SINOPSIAK: SINOPSIAK: UDALAK ARABAKO UDALAK Zenbakia: 117/2008 Arrazoia:

Erakundea: GASTEIZKO UDALA Administrari eta administrari-laguntzaileen lanpostuetarako oposizioei buruz webgunean euskaraz agertzen den informazioa ez da nahikoa azterketak egiteko. Hartara, gaztelaniazko bertsiora jo behar da informazio zuzena eta osoa jasotzeko. 2007ko azaroan herritarrak Giza Baliabideko langile bati telefonoz komentatu bazion ere, otsailaren 15ean arazoak bere horretan jarraitzen zuen..

Bizkaia

Zenbakia: 374/2008 Arrazoia:

Erakundea: Erakundea: GASTEIZKO UDALA Udan Gasteizko Udalean lan egiteko kontratua egin diote herritarrari. Lehenengo orrialdea gaztelania hutsean dago eta bigarrenean gaztelania da nagusi.

Araba

Zenbakia: 563/2008 Arrazoia: Arrazoia:

Erakundea: GASTEIZKO UDALA Gasteizko Udalak argitaratzen duen Udal Kazeta nagusiki gaztelaniaz egon ohi da. Maiatzeko aldean adibidez, kazetak dituen 32 orrialdetatik, ez dira 2ra iristen euskaraz daudenak.

Araba

Zenbakia: 564/2008 Arrazoia:

Erakundea: GASTEIZKO UDALA Bebe Laguntza izeneko dirulaguntza jaso ahal izateko eskaerak aurkezteko epea zabaldu du. Dirulaguntzaren eskaera egiteko oinarriak banatu ditu gizarte-etxeetan. Informazioa gaztelania hutsean dago.

Araba

Zenbakia: 773/2008 Arrazoia:

Erakundea: GASTEIZKO UDALA Gasteizko Udalaren Biltzar eta Turismo zerbitzuak euskaraz lan egiten duen erakunde batera bidali duen Vitoria-Gasteiz 365 days. Memoria 2007 argitalpena gaztelania hutsean dago.

Gipuzkoa

Zenbakia: 1052/2008 Arrazoia: Arrazoia:

Erakundea: GASTEIZKO UDALA Gasteizko Udalaren Énfasis delako zerbitzuaren bloga (www.servicioenfasis.blogspot.com) gaztelania hutsean dago.

Araba

Zenbakia: 1105/2008 Arrazoia:

Erakundea: GASTEIZKO UDALA Etxeetara bidaltzen duen vitoria-gasteiz.info paperezko aldizkarian euskarari ematen zaion tartea eta tratamendua bigarren mailakoa da. Albisteen laburpenak baino ez dira ageri euskaraz, eta denen artean 2 orrialde besterik ez dute hartzen. Aldizkariak 16 orrialde ditu orotara.

Zenbakia: 1221/2008 Arrazoia:

Erakundea: AÑANAKO UDALA Añanako Udalaren webgunean informazio guztia gaztelania huts-hutsean dago.

Bizkaia

Zenbakia: 1205/2008 Arrazoia:

Erakundea: ARAMAIOKO UDALA 2008ko azaroaren 21ean Aramaioko Kiroldegira joan zen herritarra arratseko 19:30 aldera. Bertan zegoen langileari kantxa erabili nahi zuela azaldu zion euskaraz. Langileak ez zion tutik ere ulertu.

Araba

Zenbakia: 1214/2008 Arrazoia:

Erakundea: ARMIÑONGO UDALA Armiñongo Udalaren webgunean informazio guztia gaztelania huts-hutsean dago. Ez da euskararen arrastorik ageri.

Bizkaia

Zenbakia: 642/2008 Arrazoia:

Erakundea: ARRATZUARRATZU-UBARRUNDIKO UDALA Arratzu-Ubarrundiko Udalak udal-eraikinak garbitzeko kontratazioaren berri emanez Mendibil herriko iragarkitaulan jarri duen bandoa gaztelania hutsean idatzita dago.

Bizkaia

138

Araba ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 1217/2008 Arrazoia:

Erakundea: BERANTEVILLAKO UDALA Armiñongo Udalaren webgunean informazio guztia gaztelania huts-hutsean dago.

Bizkaia

Zenbakia: 1218/2008 Arrazoia:

Erakundea: ERREBERABEITIKO ERREBERABEITIKO UDALA Erriberabeitiko Udalaren webgunean informazio guztia gaztelania huts-hutsean dago. Udalaren izena soilik ageri da ele beitan.

Bizkaia

Zenbakia: 1219/2008 Arrazoia:

Erakundea: ERREIBERAGOTIKO UDALA Erriberagoitiko Udalaren webgunean informazio guztia gaztelania huts-hutsean dago.

Bizkaia

Zenbakia: 1208/2008 Arrazoia:

Erakundea: IRUÑAIRUÑA-OKAKO UDALA Iruña-Okako Udalak gaztelania hutsean argitaratu ditu webgunean aldi baterako ordezkapenetarako hainbat lanposturen lan-poltsak osatzeko deialdiak eta arau-oinarriak.

Bizkaia

Zenbakia: 1209/2008 Arrazoia:

Erakundea: IRUÑAIRUÑA-OKAKO UDALA Iruña-Okako Udalaren webgunean informazio guztia gaztelania huts-hutsean dago. Ez da euskararen arrastorik ageri.

Bizkaia

Zenbakia: 1220/2008 Arrazoia:

Erakundea: KUARTANGOKO UDALA Kuartangoko Udalaren webgunean informazio guztia gaztelania huts-hutsean dago. Udalaren izena soilik ageri da elebitan.

Bizkaia

Zenbakia: 1215/2008 Arrazoia:

Erakundea: LANTARONGO UDALA Lantarongo Udalaren webgunean informazio guztia gaztelania huts-hutsean dago.

Zenbakia: 58/2008 Arrazoia:

Erakundea: LAUDIOKO UDALA Laudioko Udalak Udaltzaingoko ofizial-ondoko 2 lanpostu berri sortu zituen 2007ko ekainean. Lanpostuei 2. Hizkuntz Eskakizuna ezarri zitzaien eta 07-12-31ko derrigortasun data. Derrigortasun data iragan den arren ofizial ondoko batek ez du oraindik 2. HE egiaztatu, baina hala ere lanpostuan jarraitzen du zerbitzu eginkizunetan.

Araba

Zenbakia: 861/2008 Arrazoia:

Erakundea: LEGUTIOKO UDALA Legutioko Udalak gaztelania hutsean argitaratu zuen irailaren 30ean DIARIO DE NOTICIAS DE ÁLAVAn Modificación puntual del P.E.R.I. del Casco Histórico de Legutiano izenburuko iragarkia.

Bizkaia

Zenbakia: 1216/2008 Arrazoia:

Erakundea: ZANBRANAKO ZANBRANAKO UDALA Zanbranako Udalaren webgunean informazio guztia gaztelania huts-hutsean dago.

Bizkaia

Zenbakia: 950/2008 Arrazoia:

Erakundea: ZIGOITIKO UDALA Zigoitiko Udalak gaztelania hutsean argitaratu zituen administrari-laguntzaileen lan-poltsarako deialdiaren oinarriak webgunean.

Bizkaia

Zenbakia: 966/2008 Arrazoia:

Erakundea: ZIGOITIKO UDALA Zigoitiko Udalak gaztelania hutsean bidali dio administrari-laguntzaileen lan-poltsarako lehiaketa oposizioko oinarri-arau zenbait (izena emateko epea, lehenbiziko etsamina egiteko eguna, eta euskara-gaitasuna noiz eta nola egiaztatu) aldatu egiten direla jakinarazteko e-maila.

Bizkaia

Zenbakia: 156/2008 Arrazoia:

Erakundea: BILBOKO UDALA Otsailaren 16an 18:00 aldera Zorrotzaurre penintsulan dagoen ibilgailuen gordailura joan zen garabiak eramana zion autoa jasotzera. Leihatilan zegoen langileari euskaraz zuzendu zitzaion, baina hark, mesedez, gaztelaniaz egiteko eskatu zion.

Bizkaia

Zenbakia: 289/2008 Arrazoia:

Erakundea: BILBOKO UDALA Bilboko Udaleko Enplegua, Gazteria eta Kirol Saileko webguneko lan-ekintzaren atalera sartu zen mintegi bati buruzko informazioaren bila. Gaztelaniazko informazioa eguneratuta zegoen bitartean euskarazko berriak 2007koak zirenez mintegiari buruzko informaziorik ez zen ageri.

Bizkaia

Zenbakia: 325/2008 Arrazoia:

Erakundea: BILBOKO UDALA Bilboko Udalak eta Last Tour International delakoak antolatuta, ekainaren 20 eta 21ean Kobetamendin egingo den Kobetasonik jaialdia iragartzeko kartelak gaztelania hutsean daude.

Bizkaia

Zenbakia: 326/2008 Arrazoia:

Erakundea: BILBOKO UDALA Bilboko Udalak eta Last Tour International delakoak antolatuta ekainaren 20 eta 21ean Kobetamendin egingo den Kobetasonik jaialdiaren berri emateko sortutako webgunean gaztelaniaz eta ingelesez eskura daiteke informazioa, baina euskaraz ez.

Bizkaia

Zenbakia: 537/2008 Arrazoia:

Erakundea: BILBOKO UDALA Bilboko udaltzaingoak trafikoari dagozkion gutunak igortzean, helbidea gaztelaniaz idatzia egoten da, nahiz eta herritarrak duela 4 urtetik hona helbidea euskaraz jar diezaioten eskatua duen hamaika aldiz. Gutunak atzera bueltatu izan dituenez, isunak errekurritzeko epea agortu zaio.

Bizkaia

Zenbakia: 581/2008 Arrazoia:

Erakundea: BILBOKO UDALA Bilboko Udalak 2007ko udazkenean Abando auzoko lanen ondorioz trafikoa desbideratu zuen. Obrak 6-7 hilabetez luzatu ziren. Udalak desbideratzearen berri emateko jarri zituen seinaleetan ez zuen elebitasuna errespetatu. Kale-izenak eta oharrak gaztelania hutsean adierazi zituen: Marqués del Puerto, Plaza Ensanche, Plaza Jado cortada,etab.

Bizkaia

BIZKAIKO UDALAK

139

Zenbakia: 582/2008 Arrazoia:

Erakundea: BILBOKO UDALA Bilboko Udalak Mazarredo zumarkaleko (Uribitarteko aldapa) obrek eragindako trafiko-desbideraketa iragartzeko jarri dituen seinaleak gaztelania hutsean daude: rampas Uribitarte cortado eta acera cortada, tránsito peatonal.

Zenbakia: 583/2008 Arrazoia:

Erakundea: BILBOKO UDALA Otxarkoaga auzoko Udaltzaingoaren etxe aurrean, aparkatzea debekatzen duen seinalearen azpian jarrita dagoen oharra gaztelania hutsean dago: excepto policía municipal.

Zenbakia: 584/2008 Arrazoia:

Erakundea: BILBOKO UDALA Bilboko Mintegitxueta auzoan semaforoa itzalita dagoela ohartarazten duen bide-seinalea dago. Seinalea ele bietan dago, baina euskarazko bertsioa ez da zuzena. SEMAFORO ITXALITA dio, SEMAFOROA ITZALITA beharrean.

Zenbakia: 822/2008 Arrazoia:

Erakundea: BILBOKO UDALA Bilboko Udalak Lutxana kalean lanak direla eta kamioien arriskuaz ohartarazteko jarri duen seinalean gaztelania hutsean ageri da oharra:s Salida de camiones.

Zenbakia: 823/2008 Arrazoia:

Erakundea: BILBOKO UDALA Bilboko Udalak Lutxana kalean bertatik zirkulatzea debekatzen duen seinale finkoaren azpian jarrita duen oharra gaztelania hutsean dago: Excepto Bus-Taxi. Acceso a garaje.

Bizkaia

Zenbakia: 1022/2008 Arrazoia:

Erakundea: BILBOKO UDALA Azaroaren 13an La Bolsa Gizarte-etxera deitu du eta telefonoz artatu duen pertsonak gaztelaniaz egiteko eskatu dio, ez duelako euskarazko aski gaitasun.

Gipuzkoa

Zenbakia: 199/2008 Arrazoia:

Erakundea: ABADIÑOKO UDALA Abadiñoko Udalaren ordainagiriak gaztelania hutsean iristen zaizkio oraindik, duela bi urte udalari kexa helarazi zion arren.

Zenbakia: 16/2008 Arrazoia:

Erakundea: ABANTOABANTO-ZIERBENAKO UDALA Fruta-arbolak jartzeko dirulaguntzak emanen dituela iragartzeko ateratako kartelean ez da euskara kontuan hartu.

Bizkaia

Zenbakia: 153/2008 Arrazoia:

Erakundea: AMOREBIETAAMOREBIETA-ETXANOKO UDALA Amorebieta-Etxanoko Udalak aldi baterako informatikaria kontratatzeko deialdia egin du. Onartuen eta baztertuen zerrenda gaztelania hutsean jarri du udaletxeko iragarki-oholean.

Bizkaia

Zenbakia: 1033/2008 Arrazoia:

Erakundea: BALMASEDAKO UDALA Balmasedako Udalak gaztelania hutsean argitaratu zuen egunkarietan Arla I plan partzialaren aldaketaren inguruko iragarkia

Bizkaia

Zenbakia: 198/2008 Arrazoia:

Erakundea: BARAKALDOKO UDALA Barakaldoko Antzokiko sarrera-txartelen atzeko aldean idatzitako oharrak gaztelania hutsean daude: Se ruega la máxima puntualidad, Está rigurosamente prohibido realizar fotografías...

Bizkaia

Zenbakia: 939/2008 Arrazoia:

Erakundea: BERRIZKO UDALA Berrizko Kultur Etxeko atezain eta kontrol beharginen lan-poltsetarako lehiaketa-oposizioan izena eman zuen herritarrak, bai eta hautaprobak euskaraz egin nahi zituela adierazi ere. Informatika arloko proba egitera joan eta lagun batek gaztelania hutsean eman zuen azterketaren nondik norakoen berri. Azterketa bera ere gaztelania hutsean zegoen. Azterketa euskaraz egin zitekeen galdetu zuen herritarrak. Aztertzaileak ez zion ulertu eta gaztelaniaz azaldu behar izan zion galdera. Azterketa gaztelaniaz baizik ez zutela prestatu erantzun zioten.

Zenbakia: 1212/2008 Arrazoia:

Erakundea: BERRIZKO UDALA Oposizioetako informatika-azterketa gaztelaniaz jarri zietela-eta, euskarazko azterketa egiteko eskabidea aurkeztu ondoren, azterketa berrian softwarea gaztelaniaz zegoen (aurrekoan, azterketa gaztelaniaz zen arren, softwarea euskaraz zegoen) eta azterketako zaintzailea ere, ez zen euskalduna.

Zenbakia: 741/2008 Arrazoia:

Erakundea: DERIOKO UDALA Derioko Udalak urtero antolatzen ditu tailerrak hainbat kultur jardueraren inguruan, eta aurten ere, ikastaro horiek guztiak gaztelaniaz baino ez ditu eskaini.

ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 742/2008 Arrazoia:

Erakundea: DERIOKO UDALA Derioko Udalaren www.deriokirolak.net webgunearen euskarazko bertsioak akats ortografiko eta gramatikal nabarmenak ditu: Abanatru zure abantail osoetik gozatzeko, bere instrazioak, bere prezio eta deskontuak…

ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 238/2008 Arrazoia:

Erakundea: DURANGOKO UDALA Durangoko Udalaren webgunean, OTA-TAO atalean, egoiliar eta ez egoiliarrei buruzko informazioa gaztelaniaz soilik ageri da.

Bizkaia ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 717/2008 Arrazoia:

Erakundea: DURANGOKO UDALA Gaztelania hutsean zintzilikatu du webgunean Artabilla auzoari dagokion Hiri Antolakuntzako Plan Bereziaren dokumentazio guztia.

Zenbakia: 976/2008 Arrazoia:

Erakundea: DURANGOKO UDALA Durangoko Udalak gaztelania hutsean argitaratu du Landako erakustazokaren agenda, LGI Landako Guneko Informazioa aldizkariaren azaro-abenduetako alean, eta halaxe banatu du Durangoko postontzietara.

Bizkaia

Zenbakia: 1230/2008 Arrazoia:

Erakundea: DURANGOKO UDALA Durangoko Landako Guneko Erakustazokaren webguneak (www.landakogunea.com) orria euskaraz bistaratzeko aukera eskaintzen badu ere, gaztelaniaz idatzitako orrietara bideratzen du beti lehen aukera bezala.

Bizkaia

140

Bizkaia ERANTZUN DUTE Bizkaia ERANTZUN DUTE Bizkaia ERANTZUN DUTE

Bizkaia

Zenbakia: 1234/2008 Arrazoia:

Erakundea: DURANGOKO UDALA Durangoko Landako Guneko aparkalekuko seinaleak gaztelaniaz soilik adierazten du aparkalekua beterik dagoen COMPLETO / LIBRE.

Bizkaia

Zenbakia: 562/2008 Arrazoia:

Erakundea: FORUKO UDALA Udaletik bidalitako gutuna gaztelania hutsean jaso zuen ekainaren 27an. Bertan zaborrarekin nola jokatu jakinarazten zaie herritarrei.

Bizkaia

Zenbakia: 26/2008 Arrazoia:

Erakundea: GETXOKO GETXOKO UDALA Getxoko Aquariumaren webgunean sartu naiz eta euskarazkoa eraikitzen ari direla diote. Euskarazko mezuan akats ortografiko larria dago web horrialdea eraikitzen

Bizkaia ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 72/2008 Arrazoia:

Erakundea: GETXOKO UDALA Getxoko Udaleko aparkaldi mugatuko langileak autoan jarri dion isunaren jakinarazpenean, makina bidez idatzia, gaztelania da nagusi. Besteak beste, araudiaren urraketaren arrazoia gaztelania hutsean azaldua dago.

Zenbakia: Zenbakia: 80/2008 Arrazoia:

Erakundea: GETXOKO UDALA Autoa Getxoko Udaleko aparkaldi mugatuko eremuan aparkatua zuenenean isuna jarri zioten. Bada, isunaren jakinarazpenaren atzeko aldean dagoen euskarazko testua ez dago zuzen idatzia; letra larriz idatzitako zatia ulertezina da.

Zenbakia: 641/2008 Arrazoia:

Erakundea: GETXOKO UDALA Areetako hondartzan arratsaldero megafoniatik eguerdion esanez agurtzen dituzte erabiltzaileak, nahiz eta arratsaldeko 5ak edo 6ak izan. Euskaraz irakurtzen duten testua trakets samarra da eta irakurri ere hala moduz egiten dute. Gaztelaniaz, ostera, bikain egiten dute.

Zenbakia: 860/2008 Arrazoia:

Erakundea: IURRETAKO UDALA Iurreta herrian konponketa-lanak egiten ari dira kaleetan eta ondorioz kale batzuk itxi behar izan dituzte. Horren berri emateko jarri dituzten bide-seinale guztiak gaztelania hutsean daude.

Bizkaia

Zenbakia: 112/2008 Arrazoia:

Erakundea: PORTUGALETEKO UDALA Portugaleteko Udalaren webgunean jardueren egitarauaren berri ematen duen orriaren euskarazko bertsioak akatsak ditu. Besteak beste honelakoak irakur daitezke: Badago denontzat disponiblea Portugaleteko Jardueren Egitaraua, Jadanik deskargatu al duzu Portugaleteko Jardueren Egitaraua betea, etab.

Bizkaia

Zenbakia: 183/2008 Arrazoia:

Erakundea: PORTUGALETEKO UDALA Hiritarrei bidaltzen dizkien gutunak gaztelania hutsean izan ohi dira. Azkena, martxoaren 7an Hezkuntza eta Gaztedia Saileko zinegotziak sinatutako gutuna da. Bertan Concurso de cuentos Noble Villa de Portugalete 2004-2006 izeneko liburuari buruzko informazioa ematen zaie herritarrei.

Bizkaia

Zenbakia: 237/2008 Arrazoia:

Erakundea: PORTUGALETEKO UDALA Martxoaren 17an Portugaleteko Udaletxera joan zen herritarra eskaera bat egitera. Harreran zegoen langileak ezin izan zion harrera euskaraz egin eta herritarrak gaztelaniaz jardun behar izan zuen.

Bizkaia

Zenbakia: 388/2008 Arrazoia:

Erakundea: PORTUGALETEKO UDALA Maiatzaren 9an Portugaleteko Udaletxeko gizarte-ongizate arlora joan zen informazio bila. Harrera egin zion langileak ezin izan zion zerbitzua euskaraz eman.

Bizkaia

Zenbakia: 400/2008 Arrazoia:

Erakundea: PORTUGALETEKO UDALA Herritarra Portugaleteko Zubialde udal kiroldegira joan zen informazio eske eta ezin izan zuen zerbitzua euskaraz hartu.

Bizkaia

Zenbakia: 411/2008 Arrazoia:

Erakundea: PORTUGALETEKO UDALA Herritarrak ez zuen zerbitzua euskaraz hartzerik izan, ez Portugaleteko Udaletxeko erregistroan, ez eta erroldaren atalean ere.

Bizkaia

Zenbakia: Zenbakia: 426/2008 Arrazoia:

Erakundea: PORTUGALETEKO UDALA Herritarra informazio eske joan zen Portugaleteko Udaletxeko emakumearen zerbitzura. Zerbitzuko arduraduna ez zegoenez, Etxebizitza, Gazteria eta Gizarte Ongizate zerbitzuetara jo behar izan zuen. Etxebizitza eta Gizarte Ongizate sailetako langileak ez ziren gai izan herritarrari euskaraz erantzuteko.

Bizkaia

Zenbakia: 427/2008 Arrazoia:

Erakundea: PORTUGALETEKO UDALA Herritarra informazio eske joan zen Portugaleteko Gizarte Ongizate sailera baina ezin izan zuen informazioa euskaraz eskuratu, jendeari harrera egiten zeuden langileek ez baitzekiten euskaraz.

Bizkaia

Zenbakia: 463/2008 Arrazoia:

Erakundea: PORTUGALETEKO UDALA Portugaleteko Etxebizitza arloan ezin izan zuen zerbitzua euskaraz jaso.

Bizkaia

Zenbakia: 464/2008 Arrazoia:

Erakundea: PORTUGALETEKO UDALA Herritarra Portugaleteko Udaletxera joan zen euskara ikasteko dirulaguntzak jasotzeko zer aurkeztu behar den galdetzera. Informazio-gunean gaztelaniaz egin zioten harrera. Handik Kultura eta Jaiak arlora bideratu zuten, baina han ere ezin izan zuen zerbitzua euskaraz jaso. Azkenik, Hezkuntza Arlora joateko esan zioten eta han ere gaztelaniaz erantzun zioten bera euskaraz mintzatu arren.

Bizkaia

Zenbakia: 470/2008 Arrazoia:

Erakundea: PORTUGALETEKO UDALA Herritarra Portugaleteko Udaletxera joan zen euskara ikasteko dirulaguntzak jasotzeko zer aurkeztu behar den galdetzera. Informazio gunean gaztelaniaz egin zioten harrera. Handik Kultura eta Jaiak arlora bideratu zuten, baina han ere ezin izan zuen zerbitzua euskaraz jaso. Azkenik Hezkuntza Arlora joateko esan zioten eta han ere gaztelaniaz erantzun zioten berak euskaraz egin arren.

Bizkaia

141

Bizkaia ERANTZUN DUTE Bizkaia ERANTZUN DUTE Bizkaia ERANTZUN DUTE

GIPUZKOAKO UDALAK Zenbakia: 25/2008 Arrazoia:

Erakundea: DONOSTIAKO UDALA Donostiako Kiroletako Udal Patronatura deitu zuen herritarrak erabiltzaileari kasu egiteko eta instalazioak kontrolatzeko postuak lehiaketa bidez betetzeko lan-eskaintzari buruzko argibideak eskatzeko. Deia hartu zion langileari azalpenak euskaraz emanda, no te entiendo erantzun zion. Herritarrak gaztelaniaz errepikatu behar izan zion azalpena. Langileak beste zenbaki batera deitzeko eskatu zion, eta gauza bera gertatu zitzaion hurrengo bi deietan ere. Azkeneko langileari zergatik ezin zuen zerbitzua euskaraz jaso galdetutakoan, bere lanpostuak ez zuela hizkuntza-eskakizunik erantzun zion harrokeriaz.

Gipuzkoa

ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 54/2008 Arrazoia:

Erakundea: DONOSTIAKO UDALA Donostiako Udalak lan deialdia argitaratu du. 248 langiletatik 145ek besterik ez dute derrigorrezko hizkuntza-eskakizuna. Badira sortu berriak diren lanpostuak non derrigortasun-portzentajeak ezartzeko 96ko datuak kontuan hartu dituzten.

Gipuzkoa

Zenbakia: 203/2008 Arrazoia:

Erakundea: DONOSTIAKO UDALA Donostiako ETXEGINTZAk gutuna bidali dio KPIa igo egin dela eta ondorioz alokairuaren prezioa eguneratu egingo diotela jakinarazteko. Gutuna gaztelania hutsean dago.

Gipuzkoa

Zenbakia: 231/2008 Arrazoia:

Erakundea: DONOSTIAKO UDALA Donostiako Udalak martxan jarri duen txirringa-mailegu zerbitzuan txirringa hartzeko eta uzteko jarri dituzten zutabeetan argibideak gaztelaniaz bakarrik daude.

Gipuzkoa ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 328/2008 Arrazoia:

Erakundea: DONOSTIAKO UDALA Donostiako autobus luzeetan alderik alde jarrita dagoen publizitatea gaztelania hutsean ikusi du herritarrak parean egokitu zaizkion autobus guztietan: Bonobuses para escolares, para ir al colegio, desde 35

Gipuzkoa

Zenbakia: 485/2008 Arrazoia:

Erakundea: DONOSTIAKO UDALA Donostiako udaltzaingoaren 943 481 302 telefono zenbakira deitu zuen, eta gaztelaniaz erantzun zioten. Herritarra euskaraz hitz egiten hasi zen, baina mesedez gaztelaniaz egiteko eskatu zion arreta egin zion langileak.

Zenbakia: 595/2008 Arrazoia:

Erakundea: DONOSTIAKO UDALA Circo Royalek Donostiako Zurriola eta Mirakruz kaleetan jarri dituen kartelak gaztelania hutsean ageri dira.

Zenbakia: 645/2008 Arrazoia:

Erakundea: DONOSTIAKO UDALA Altzako Herrera pasealekuan egiten ari diren obretan oharra jarri dute Oletatik Herrerarako tartean. Oharra gaztelania hutsean idatzita dago: Calle cortada por obras.

Zenbakia: 646/2008 Arrazoia:

Erakundea: DONOSTIAKO UDALA Altzako Herrera auzoan egiten ari diren obretan oharra jarri dute Oletatik Herrerarako tartean segurtasunari buruzko xehetasunak emanez. Kartela gaztelania hutsean idatzita dago: Es obligatorio seguir todas las normas de seguridad. Prohibido el paso a toda persona ajena a la obra.

Zenbakia: 790/2008 Arrazoia:

Erakundea: DONOSTIAKO UDALA Donostiako udal-autobusetako geltokietan QUÉ izeneko gaztelera hutsean edo ia hutsean idatzitako egunkaria banatzen hasi dira, doan, horretarako berariaz jarritako ontzi batzuetan

Zenbakia: 811/2008 Arrazoia:

Erakundea: DONOSTIAKO UDALA Donostiako Santa Katalina zubian Puente Santa Catalina. Río Urumea dioen kartel bana dago zubiaren alde bakoitzean. Kartelak ez du euskarazko ordainik.

ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 812/2008 Arrazoia:

Erakundea: DONOSTIAKO UDALA Donostiako Santa Katalina zubian Puente Santa Catalina. Río Urumea dioen kartel bana dago zubiaren alde bakoitzean. Kartelak ez du euskarazko ordainik.

Gipuzkoa ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 848/2008 Arrazoia:

Erakundea: DONOSTIAKO DONOSTIAKO UDALA Irailaren 22an goizean Donostiako Udaletxera joan zen izapide bat egitera. Sarreran zeuden segurtasunlangileengana jo zuen burutu nahi zuen izapidea egiteko nora joan behar zuen galdetzeko. Ez zioten euskaraz erantzun. Are gehiago, haietako batek vete allí erantzun zion modu desatseginean, herritarren iritziz.

ERANTZUN DUTE

Gipuzkoa

Gipuzkoa ERANTZUN DUTE Gipuzkoa ERANTZUN DUTE Gipuzkoa

ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 871/2008 Arrazoia:

Erakundea: DONOSTIAKO UDALA Donostiako Udalak Europako Kultur Hiribururako Hautagaitzarako sortu duen www.donostia2016.eu orrian albisteak gaztelania hutsean ageri dira.

Gipuzkoa

Zenbakia: 872/2008 Arrazoia:

Erakundea: DONOSTIAKO UDALA Donostiako Udalaren www.donostia2016.eu web orrian kontakturako ataleko euskarazko bertsioak akatsak ditu: abisenak eta telefono jartzen baitu, abizenak eta telefonoa beharrean.

Gipuzkoa

Zenbakia: 873/2008 Arrazoia:

Erakundea: DONOSTIAKO UDALA Herritarrak iradokizuna bidali zuen euskaraz www.donostia2016.eu webgunea baliatuz. Iradokizuna euskaraz bidali arren, gaztelani hutsean iritsi zitzaion datuak jaso izanaren egiaztapena.

Gipuzkoa

Zenbakia: 894/2008 Arrazoia:

Erakundea: DONOSTIAKO UDALA Larrotxeneko kultur etxean ikus-entzunezko ikastaro berriak antolatu dituzte. Bada, helduentzako ikastaro guztiak gaztelania hutsean izango dira.

Zenbakia: 917/2008 Arrazoia:

Erakundea: DONOSTIAKO UDALA Herrerako auzoan, San Luis Gonzaga plazako igogailuan, grabatutako mezuak gaztelania hutsean baino ez daude entzungai.

142

Gipuzkoa ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 930/2008 Arrazoia:

Erakundea: DONOSTIAKO DONOSTIAKO UDALA Auditz Akularen Plan Partzialaren aurkezpena burutu du urriaren 22an Tomasenea Kultur Aretoan. Bada, bilera iragartzeko karteletan hitzaldiaren gaiari dagokion informazioa gris argiz idatzia dago euskaraz eta beltzez gaztelaniaz. Hori dela eta, gaztelaniazkoa askoz ere nabarmenagoa da euskarazkoaren aldean.

Zenbakia: 931/2008 Arrazoia:

Erakundea: DONOSTIAKO UDALA Urriaren 22an Udaltzaingora deitu du eta telefonoa hartu dionak gaztelania hutsean hitz egin dio une oro, herritarrak euskaraz egiten zion arren. Azkenean, herritarrak gaztelaniaz egin behar izan dio, langileak ez ziolako ulertzen.

Zenbakia: 934/2008 Arrazoia:

Erakundea: DONOSTIAKO UDALA Erlaxazio-masajeari buruzko ikastaroa antolatu du 2008ko urriaren 17tik 2009ko maiatzera Altzako Casares Kultur Etxean. Ikastaroa euskaraz izanen zela iragarri zuten arren, herritarrak ikastaroa nagusiki gaztelaniaz ari dira jasotzen.

Zenbakia: 936/2008 Arrazoia:

Erakundea: Erakundea: DONOSTIAKO UDALA Udalaren ardurapean dauden zenbait instalazio eta autobusetan gaztelania hutsean dagoen QUÉ egunkaria banatzen da dohainik.

Zenbakia: 937/2008 Arrazoia:

Erakundea: DONOSTIAKO UDALA

Zenbakia: 949/2008 Arrazoia:

Erakundea: DONOSTIAKO UDALA Donostiako Udalaren www.donostia.org webgunean sartzerakoan gaztelaniazko bertsioa zabaltzen da lehenik.

Gipuzkoa

Zenbakia: 994/2008 Arrazoia:

Erakundea: DONOSTIAKO UDALA Herritarra Donostiako Udaltzaingoan salaketa jartzera joan zen. Harrera egin zion udaltzainak ez zuen nahikoa euskara-gaitasun izan herritarrak emandako azalpenak euskaraz ulertzeko.

Gipuzkoa ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 1024/2008 Arrazoia:

Erakundea: DONOSTIAKO UDALA DONOSTIA 2016ren logoan euskara bigarren lekuan agertzen da, bai izenburu nagusian bai azpi izenburuan ere.

ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 1070/2008 Arrazoia:

Erakundea: DONOSTIAKO DONOSTIAKO UDALA Donostiako Udaletxearen azpian dagoen udal liburutegian, gizonen komuneko atean gaztelania hutsean idatzitako errotulua dago. Caballeros jartzen du.

Gipuzkoa ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 1203/2008 Arrazoia:

Erakundea: DONOSTIAKO UDALA Abendu hasieran Donostiako Udalak Askatasunaren hiribidearen bukaeran autoak ez pasatzeko seinaleak jarri zituen obrak zirela-eta. Seinalearen azpiko oharrak gaztelania hutsean idatzita zeuden: Excepto carga y descarga, Buses y Taxi'.

Gipuzkoa

Zenbakia: Zenbakia: 424/2008 Arrazoia:

Erakundea: OARSOALDEA GARAPEN AGENTZIA Herritarrak Arditurriko meatze gunea jendearentzat zabalik zegoela irakurri zuen prentsan. Bertan adierazten zuten webgunera jo zuen informazio gehiagoren bila eta argibideak gaztelaniaz prest bazeuden ere, euskarazko bertsioak honako hau zioen: zona en construcción.

Gipuzkoa

Zenbakia: 233/2008 Arrazoia:

Erakundea: ANDOAINGO UDALA Martxoaren 12an, goizean, Andoaingo Udaletxera joan zen errolda-agiria eskatzera. Atarian segurtasunzaindaria zegoen eta detektagailutik pasatzen ari zela nora zihoan galdetu zion herritarrari, gaztelaniaz. Gora zihoala erantzun zion euskaraz, eta zaindariak ea nora zihoan galdetu zion berriro, oraingo honetan ere gaztelaniaz. Herritarrak gora zihoala errepikatu zion eta zaindariak berriz ere ea nora zihoan, oraingoan haserre. Herritarrak dagoeneko 3 aldiz erantzun ziola jakinarazi zion eta zaindariak azkenean ¿Me puedes hablar en castellano que no entiendo? ozen eta lehor batekin erantzun zion. Herritarrak gaztelaniaz jakinarazi behar izan zion nora zihoan.

Gipuzkoa

Zenbakia: 1201/2008 Arrazoia:

Erakundea: ANDOAINGO UDALA Gaztelania hutsean jaso du kiroletako abonua berritzeko gutuna.

Gipuzkoa

Zenbakia: 1238/2008 Arrazoia:

Erakundea: EIBARKO UDALA Eibarko Txomo Aparkaleku publikoan, kaleko eta barneko seinale asko gaztelania hutsean daude, besteak beste: kaleko Parking público 24 horas, edo barneko Antes de retirar el vehículo, pague el ticket en el cajero autómatico, altura máxima 2 metros, bajada a planta 2ª

Gipuzkoa

Zenbakia: 127/2008 Arrazoia:

Erakundea: ERRENTERIAERRENTERIA-ORERETAKO UDALA Udaltzainek bi kartel ipini dituzte otsailaren 27an Pablo Iglesias kalean, bat kalearen hasieran eta bestea bukaeran. Kartel horietan azaltzen denez, otsailaren 28an ezin izango da autorik aparkatu hesitua eta zintarekin markatutako kale eremuan margotze lanak egin behar dituztelako. Bada, Udaltzaingoaren eta Udalaren ikur eta sinadurak dituzten bi kartelak gaztelania hutsean daude.

Gipuzkoa

Zenbakia: 27/2008 Arrazoia:

Erakundea: PASAIAKO UDALA Pasaia-Donibaneko Aitonen aterpeko ileapaindegian gaztelania hutsean idatzita daude hainbat ohar.

Gipuzkoa

Ibilgailua gaizki aparkatzeagatik udaltzainek jarritako isuna gaztelania hutsean idatzia dago.

143

Gipuzkoa ERANTZUN DUTE Gipuzkoa ERANTZUN DUTE Gipuzkoa ERANTZUN DUTE Gipuzkoa

Gipuzkoa ERANTZUN DUTE

NAFARROAKO UDALAK Zenbakia: 29/2008 Arrazoia:

Erakundea: IRUÑEKO UDALA Iruñeko Udalak elurra egiten duenerako gomendioen esku-orria banatu du Iruñeko etxeetan. Eskuorria euskaraz eta gaztelaniaz dago, baina euskararen presentzia oso urria da gaztelaniak duenarekin alderatuta. Esku-orriaren azala eta izenburua bera gaztelania hutsean daude.

Nafarroa

Zenbakia: 30/2008 Arrazoia:

Erakundea: IRUÑEKO UDALA Iruñeko Udalak ezkontza zibilak Gotorlekuan eginen direla jakinaraziz argitaratu duen eskuorria gaztelania hutsean dago. Bertan datorren kokapen planoan ageri diren kale eta leku-izenak ere gaztelania hutsean daude.

Nafarroa

Zenbakia: 32/2008 Arrazoia:

Erakundea: IRUÑEKO UDALA Iruñeko Udalak gaztelania hutsean argitaratu du hirian barna txirringaz ibili ahal izateko ezarri duen zerbitzuaren berri ematen duen n bici x la ciudad izeneko esku-orria.

Nafarroa

Zenbakia: 33/2008 Arrazoia:

Erakundea: IRUÑEKO UDALA Gaztelania hutsean paratu dituzte Iruñeko La Oliva monasterioa karrikan urtarrilaren 16an zuhaitzak inausi behar dituztela eta 8:00etatik aitzinera autorik ez aparkatzeko dioten kartelak.

Nafarroa

Zenbakia: 38/2008 Arrazoia:

Erakundea: IRUÑEKO UDALA CIVIVOX delakoei buruzko webgunean hordutegiak ageri da 5 aldiz.

Nafarroa

Zenbakia: 39/2008 Arrazoia:

Erakundea: IRUÑEKO UDALA Mendillorriko CIVIVOX delakoak gaztelania hutsean argitaratu zuen irailerako antolatutako informatikaikastaroen berri ematen zuen esku-orria.

Nafarroa

Zenbakia: 40/2008 Arrazoia:

Erakundea: IRUÑEKO UDALA Iruñeko Udalak gaztelania hutsean argitaratu zuen udako haur-programazioa ezagutzera emateko esku-orria.

Nafarroa

Zenbakia: 41/2008 Arrazoia:

Erakundea: IRUÑEKO UDALA Iruñeko Udaleko Kultur Arloak gaztelania hutsean argitaratu zuen udan eskainiko ziren ikastaroen berri ematen zuen eskuorria.

Nafarroa

Zenbakia: 42/2008 Arrazoia:

Erakundea: Erakundea: IRUÑEKO UDALA Iruñeko Udaleko Kultur Arloak gaztelania hutsean argitaratu zuen udako zine-gauen berri ematen zuen eskuorria.

Nafarroa

Zenbakia: 43/2008 Arrazoia:

Erakundea: IRUÑEKO UDALA Iruñeko Udaleko Kultur Arloak argazki-rallya antolatu zuen PASEO POR LA MEMORIA izenburupean. Lehiaketaren oinarrien berri emateko argitaratu zuen esku-orria gaztelania hutsean zegoen.

Nafarroa

Zenbakia: 44/2008 Arrazoia:

Erakundea: IRUÑEKO UDALA Iruñeko Udaleko Kultur Arloak arrantza-lehiaketa antolatu zuen. Lehiaketaren oinarrien berri emateko argitaratu zuen esku-orria gaztelania hutsean zegoen.

Nafarroa

Zenbakia: 45/2008 Arrazoia:

Erakundea: IRUÑEKO UDALA Gayarre Antzokia Udal Fundazioak Gabonetako zorion-txartela bidali zion erakunde bati. Postala gaztelania hutsean zegoen.

Nafarroa

Zenbakia: 46/2008 Arrazoia:

Erakundea: IRUÑEKO UDALA Iruñeko Gayarre Antzokia Udal Fundazioaren irudi korporatiboa gaztelania hutsean dago. Inskripzioan Fundación Municipal Teatro Gayarre soilik ageri da.

Nafarroa

Zenbakia: 119/2008 Arrazoia:

Erakundea: IRUÑEKO UDALA Iruñeko Autobus Geltokiaren webgunea gaztelania hutsean dago.

Nafarroa

Zenbakia: 174/2008 Arrazoia:

Erakundea: IRUÑEKO UDALA Martxoaren 29an udaltzain batzuek identifikatzeko eskatu zioten gaztelaniaz. Herritarrak euskaraz egiteko eskatu zien. Azkenean, ez identifikatzeagatik eta bestelakoengatik atxilotu zuten. Polizia etxean sei ordu eman zituen euskaraz artatua izan nahi zuelako eta ez ziotelako eskubide hori bermatzen. Idatziz helarazi zizkioten paper eta dokumentu guztiak gaztelania hutsean zeuden.

Nafarroa

Zenbakia: 245/2008 Arrazoia:

Erakundea: IRUÑEKO UDALA Ibilgailuen zergari dagokion jakinarazpena jaso du martxoan. Erreziboaren eredua gaztelania hutsean dago eta halaxe bete dute.

Nafarroa

Zenbakia: 279/2008 Arrazoia:

Erakundea: IRUÑEKO UDALA Iruñeko Hizkuntza Eskolan gaztelaniaz bakarrik eskura zitekeen XVIII Concurso Literario para jóvenes de Pamplona izeneko lehiaketarako oinarriak biltzen zituen eskuorria.

Nafarroa

Zenbakia: 305/2008 Arrazoia:

Erakundea: IRUÑEKO UDALA Iruñeko autobus-geltokiko taberna-jatetxeak eskuorriak argitaratu ditu autobus geltokira hurbiltzen diren herritarrak bertara joatera gonbidatuz, eta han aurkituko dituzten produktuen eta berauen prezioen berri emanez. Eskuorria gaztelania hutsean idatzita dago.

Nafarroa

Zenbakia: 339/2008 Arrazoia:

Erakundea: IRUÑEKO UDALA Iruñeko autobus-geltokiak gaztelania hutsean jarri du herritarren eskura geltokiko merkataritza-guneko lokalen eta salgai dauden aparkalekuko plazen berri ematen duen eskuorria.

Nafarroa

144

Zenbakia: 369/2008 Arrazoia:

Erakundea: IRUÑEKO UDALA Iruñeko Udalak 2007ko azaroaren 7tik 12ra Torun hiria ezagutzera emateko antolatutako egitarauaren programa gaztelaniaz eta polonieraz argitaratu zuen. Euskaraz ez zen hitz bakar bat ere ageri.

Nafarroa

Zenbakia: 370/2008 Arrazoia:

Erakundea: IRUÑEKO UDALA Iruñeko Udaleko Kultur Zinegotziak gaztelania hutsean bidali zizkion ordezkari bati Aste Santuko jardueren egitaraua eta haietan parte hartzeko gonbidapena.

Nafarroa

Zenbakia: 371/2008 Arrazoia:

Erakundea: IRUÑEKO UDALA Iruñeko Udaleko Kultur Zinegotziak gaztelania hutsean bidaltzen die udal ordezkariei kultur jardueren berri emateko igortzen dizkien argitalpenekin batera heldu den agurra.

Nafarroa

Zenbakia: 372/2008 Arrazoia:

Erakundea: IRUÑEKO UDALA Iruñeko Udalak gazteentzat argitaratzen duen eta doan banatzen den Pamplona Joven aldizkariaren 61. alean hogei orrialdetik azken laurak soilik daude euskaraz. Gainera, euskaraz dagoen informazioa guztia dago gaztelaniaz. Alderantziz ez, ordea.

Nafarroa

Zenbakia: 373/2008 Arrazoia:

Erakundea: IRUÑEKO UDALA Iruñeko Udalak eta Nafarroako Gobernuak Pablo Sarasateren heriotzaren bigarren mendeurrena oroitarazteko argitaratu eta zabaldu duten liburuxka gaztelania hutsean dago.

Nafarroa

Zenbakia: 406/2008 Arrazoia:

Erakundea: IRUÑEKO UDALA Iruñeko Udaleko Gizarte Zerbitzuetako Alorrak gaztelania hutsean argitaratu du Gizarte ongizate eta Kirol Alorrak kudeatzen dituen prestazioen berri ematen duen eskuorria.

Nafarroa

Zenbakia: 408/2008 Arrazoia:

Erakundea: IRUÑEKO UDALA Iruñeko Udalaren San Pedro Ingurumen Heziketako museoak gaztelania hutsean argitaratu zuen tximeleten kontserbazioaren inguruan apirilean antolatutako zikloaren egitaraua.

Nafarroa

Zenbakia: 409/2008 Arrazoia:

Erakundea: IRUÑEKO UDALA Iruñeko Udalak argitaratzen duen eta doan banatzen den Pamplona Joven aldizkariaren 64. alean 20 orrialdetik azken laurak besterik ez daude euskaraz.

Nafarroa

Zenbakia: 495/2008 Arrazoia:

Erakundea: IRUÑEKO UDALA Iruñeko Gazteluko plazan zoladura berritzeko lanak egin zituzten ekainaren amaieran. Udalak panel baten bitartez eman zuen lan horien nondik norakoen berri. Panelean gaztelaniaz bakarrik ageri ziren argibideak.

Nafarroa

Zenbakia: 553/2008 Arrazoia:

Erakundea: IRUÑEKO UDALA Arriskua zuk uste baino handiagoa da-eta izeneko kartelak paratu zituzten Iruñean ekainean eta abuztuaren 19an ikusgai daude oraindik ere. Kartel horiek euskaraz eta gaztelaniaz idatzita dauden arren, euskarazko esaldia gaztelaniazkoa baino 3-4 aldiz txikiagoa da.

Nafarroa

Zenbakia: 555/2008 Arrazoia:

Erakundea: IRUÑEKO UDALA Iruñeko zezen-plazako lurpeko aparkalekuan tarifen berri ematen duen kartela gaztelania hutsean idatzia dago. Udalaren logoa ere gaztelania hutsean ageri da.

Zenbakia: 556/2008 Arrazoia:

Erakundea: IRUÑEKO UDALA Nafarroako etorbideko semaforo batzuetan oinezkoendako oharra dago, semaforoa berde jarri eta gurutzatu ahal izateko botoia sakatu behar dela adierazten duena. Bada, gaztelania hutsean daude guztiak: Pulse botón.

Zenbakia: 557/2008 Arrazoia:

Erakundea: IRUÑEKO UDALA Arcadio María Larraona kalean kaleen berri ematen duen zutikako kartel berdea gaztelania hutsean idatzia da: barrio, avda. Navarra sur etab.

Nafarroa ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 565/2008 Arrazoia:

Erakundea: IRUÑEKO UDALA Nafarroako etorbidean, Donibane Kirol Elkarteko tenis pisten parean, kaleen berri ematen duen zutikako kartel berdea gaztelania hutsean idatzia da: todas direcciones, avda. Navarra, calle ..., barrio ...

Nafarroa ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 616/2008 Arrazoia:

Erakundea: IRUÑEKO UDALA 2008ko Sanferminetarako argitaratu Pamplona por el civismo izeneko eskuorrian ez da euskararen arrastorik. Informazioa gaztelania hutsean edo gaztelaniaz, frantsesez eta ingelesez dator.

Nafarroa ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 617/2008 Arrazoia:

Erakundea: IRUÑEKO UDALA Gazteluko plazan zola berritzeko lanak egiten aritu dira abuztuan zehar. Udalak hesi horietan jarritako panelen bidez eman du lan horien nondik norakoen berri. Panelean informazioa gaztelania hutsean ageri da.

Nafarroa ERANTZUN DUTE Nafarroa

Zenbakia: Zenbakia: 804/2008 Arrazoia:

Erakundea: IRUÑEKO UDALA Udaltzainek luzatutako isuna gaztelania hutsean dago, inprimakia zein bertan egindako idazpenak.

Zenbakia: 996/2008 Arrazoia:

Erakundea: IRUÑEKO UDALA Iruñeko Udala, Nafarroako Auzitegiaren epaia betez, Francoren alde borrokatu zirenei eskainitako kaleen errotuluak aldatzen hasi da Txantrean. Errotulu berrietan gaztelania hutsean ageri dira kaleen izenak: Cendea de Olza, Cendea de Iza, Cuenca de Pamplona

Zenbakia: 1164/2008 Arrazoia:

Erakundea: IRUÑEKO UDALA Azaroaren 30ean Iruñeko Gayarre Antzokian izanen den Axeri boda ikuskizunerako sarrera-txartela gaztelania hutsean da. Argia dantzari taldea eta Iruña dira euskaraz ageri diren hitz bakarrak. Lanaren izenburua euskaraz den arren, gaztelaniaz ageri da txartelean, gaizki itzulia gainera; Boda de zorros beharrean, La boda del zorro paratu baitute.

Nafarroa

Zenbakia: 1165/2008 Arrazoia:

Erakundea: IRUÑEKO UDALA Azaroaren 19an Iruñeko Gayarre Antzokian ezin izan zuen txartelen erosketa euskaraz burutu, leihatilan zen langileak ez baitzekien euskaraz.

Nafarroa

145

ERANTZUN DUTE Nafarroa ERANTZUN DUTE Nafarroa ERANTZUN DUTE

Nafarroa ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 1178/2008 Arrazoia:

Erakundea: IRUÑEKO UDALA Iruñeko Udalak Txantreako hainbat kale-izen aldatu behar izan ditu Nafarroako Auzitegiaren aginduz. Udala kaleen errotuluak aldatzen hasi da, baina errotulu berrietan gaztelania hutsean ageri dira kaleen izenak: Cendea de Olza, Cendea de Iza, Cuenca de Pamplona

Nafarroa

Zenbakia: 1181/2008 Arrazoia:

Erakundea: IRUÑEKO UDALA Iruñeko Alkateak Udalak Ori mendiaren zeharkaleko plazan egin asmo dituen lanen berri emateko bilerarako deia luzatu zien auzoko herritarrei. Herritarrek jaso zuten jakinarzpena gaztelania hutsean idatzita zegoen.

Nafarroa

Zenbakia: 1213/2008 Arrazoia:

Erakundea: IRUÑEKO UDALA Iruñeko Udalak Txantreako hainbat kale-izen aldatu behar izan ditu Nafarroako Auzitegiaren aginduz. Kaleen errotulu berrietan gaztelania hutsean ageri dira kaleen izenak, ordea: Cendea de Cizur, Berrioplano, Huarte, etab.

Nafarroa

Zenbakia: 379/2008 Arrazoia:

Erakundea: IRUÑERRIKO MANKOMUNITATEA Aisia jarduera osasungarriak eta bisita gidatuak, 2008ko udaberria izeneko kartelean euskararen presentzia ez da batere orekatua gaztelaniarenarekiko; jardueren informazio-taula eta egutegia gaztelania hutsean dira.

Nafarroa

Zenbakia: 342/2008 Arrazoia:

Erakundea: SAKANAKO MANKOMUNITATEA Etxarri-Aranazko Zonaldeko Oinarrizko Gizarte Zerbitzuen Mankomunitateak liburuxka bat helarazi du ikastetxeen bidez Sakanako etxeetara. Espainiako Estatuko Osasun eta Kontsumo Ministeritzak drogakontsumoaren inguruko informazioa eta sentsibilizazioa lantzeko argitaratutako liburuxka da. Bada liburuxka gaztelania hutsean dago. Azalean gehitu dioten xingolan daude euskaraz ageri diren hitz bakarrak, gainerako eduki guztiak gaztelaniaz daude.

Nafarroa

Zenbakia: 343/2008 Arrazoia:

Erakundea: SAKANAKO MANKOMUNITATEA Maiatzaren 14an, goizeko 10:00ak aldera, Altsasu aldeko Oinarrizko Gizarte Zerbitzuen Mankomunitatera deitu zuen. Azalpenak euskaraz ematen hasi eta en castellano ozen batekin erantzun zion telefonoa hartu zuen pertsonak.

Nafarroa

Zenbakia: 367/2008 Arrazoia:

Erakundea: AGOIZKO UDALA D eta A ereduak eskaintzen dituen San Miguel eskolako publikoko atezain-lanpostuari ez diote euskararen ezagutzaren derrigortasuna ezarri.

Nafarroa

Zenbakia: 816/2008 Arrazoia:

Erakundea: ARAKILGO UDALA Arakilgo Udalak kontribuzio zergen helbideratzearen ordainagiria bidali die herritarrei. Udalaren irudi korporatiboa, eta helbideratutako ordainagiria hitzak kenduta, gainerako azalpen guztiak gaztelania hutsean daude.

Zenbakia: 260/2008 Arrazoia:

Erakundea: ATARRABIAKO UDALA Atarrabiako Udalak Hiritarren Arretarako Bulegorako lanpostu bat sortu du. Langile horrek udaletxeko bulegoetara hurbiltzen den hiritar orori harrera egin beharko dio. Hala ere euskararen ezagutza ez da derrigorrezkoa izango lanpostua hartzeko.

Nafarroa

Zenbakia: 73/2008 Arrazoia:

Erakundea: BARAÑAINGO UDALA Hautesle-erroldan dauden inskripzio-datuak jakinarazteko gutuna jaso du herritarrak. Barañaingo Udalari dagozkion datuak gaztelania hutsean idatziak daude: sexua, jaiotze data, helbidea, ikasketa-maila... Udaletxean izan da datu horiek euskaraz jar diezazkioten eskatzeko, baina programa informatikoak ez duela ahalbidetzen erran diote.

Nafarroa

Nafarroa ERANTZUN DUTE

ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 781/2008 Arrazoia:

Erakundea: BARAÑAINGO UDALA Barañainen Kirolen hiribidean burutzen ari diren lanak direla eta, inguruko hiribideetan jarri dituzten zenbait kartel gaztelania hutsean dira: Atención carretera cortada por obras, Paso de cebra cortada por obras. Cruce por el siguiente, gracias edo Acceso garajes.

Zenbakia: 530/2008 Arrazoia:

Erakundea: BAZTANGO UDALA Arraiozko hegoaldeko sarreran egiten ari diren biribilguneko lanen ondorioz hegoaldeko sarrera itxia dagoela iragartzeko herrian berean paratutako bi kartelak gaztelania hutsean daude. Atención carretera cortada ageri da horietan.

Nafarroa

Zenbakia: 832/2008 Arrazoia:

Erakundea: BERRIOZARKO UDALA UDALA Berriozarko sarreran Berriainz industrialdearen parean dagoen seinalea, Atención autobuses camiones, prohibido el estacionamiento en las calles de Berriozar excepto en el lugar señalizado dioena, gaztelania hutsean da.

Nafarroa

Zenbakia: Zenbakia: 662/2008 Arrazoia:

Erakundea: BURLATAKO UDALA Burlatako Udaleko Kultura eta Festa Patronatuak zezen-ikuskizunak iragartzeko afixa gaztelania hutsean plazaratu du.

Nafarroa ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 663/2008 Arrazoia: Arrazoia:

Erakundea: BURLATAKO UDALA Burlatako Udaleko Haur Liburutegiak gaztelania hutsean plazaratu zuen Jugando con el agua izeneko tailerra iragartzeko afixa.

Nafarroa ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 709/2008 Arrazoia:

Erakundea: BURLATAKO UDALA Burlatako Udaleko Haur Liburutegiak abuztuaren 26ean egitekoa zen El agua en el arte izeneko tailerra iragartzeko plazaratu zuen afixa gaztelania hutsean zen.

Nafarroa ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 795/2008 Arrazoia:

Erakundea: BURLATAKO UDALA Burlatako Udalak festetako programa txikia gaztelania hutsez banatu zuen, euskararen ordenantza urratuz.

Zenbakia: 1173/2008 Arrazoia:

Erakundea: BURLATAKO UDALA Burlatako Udalak gaztelania hutsean bidali dio erakunde bati dirulaguntzen ebazpenaren gaineko jakinarazpena.

146

Nafarroa ERANTZUN DUTE

ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 1174/2008 Arrazoia:

Erakundea: BURLATAKO UDALA Burlatako Udalak erakunde bati dirulaguntzen ebazpenaren gaineko zuzenketen berri emanez bidali dion jakinarazpena gaztelania hutsean idatzita dago.

Zenbakia: 807/2008 Arrazoia:

Erakundea: ERRIBEITIKO UDALA UDALA Erriberriko udaletxearen kanpoaldeko paretan Erriberriko plazari buruzko informazio historikoa ematen duen kartela dago. Kartela gaztelaniaz, frantsesez, ingelesez eta alemanez irakur daiteke. Euskaraz ordea, ez.

Nafarroa

Zenbakia: 219/2008 Arrazoia:

Erakundea: ETXARRIETXARRI-ARANAZKO UDALA Etxarri-Aranazko Udalak gaztelania hutsean bidali zien martxoan oposizio-lehiaketa batean parte hartu zuten izangaiei izendapenaren erabakiaren berri ematen zuen jakinarazpena.

Nafarroa

Zenbakia: 1019/2008 Arrazoia:

Erakundea: ETXARRIETXARRI-ARANAZKO UDALA Etxarri-Aranazko Udalak gaztelania hutsean bidali dio elkarte bati 2008ko urriaren 1ean eginiko osoko bilkuraren aktaren kopia.

Nafarroa

Zenbakia: 64/2008 Arrazoia:

Erakundea: IHABARKO KONTZEJUA Ihabarko Kontzejuak bandoa zabaldu du herriko etxeetan herri-lurren enkantearen inguruko gorabeheren berri emateko. Aipaturiko bandoa gaztelania hutsean dago.

Nafarroa

Zenbakia: 139/2008 Arrazoia:

Erakundea: IHARBARKO KONTZEJUA Batzarrak otsailaren 10ean sinatutako oharra jaso du: Adjudicación de terrenos comunales. Gaztelania hutsean idatzia dago.

Nafarroa

Zenbakia: 458/2008 Arrazoia:

Erakundea: UHARTEUHARTE-ARAKILGO UDALA Ekainaren 12an Uharte Arakilgo Udaletxera deitu zuen eguerdiko 12:50 aldera. Idazkariak hartu zuen deia eta ezin izan zion harrera euskaraz egin. Herritarrak euskaraz arta zezakeen inor ez al zegoen galdetuta ¿Qué quieres? erantzun, eta ez zion administrari euskaldunarekin hitz egiteko aukerarik eman.

Nafarroa

ERANTZUN DUTE

BESTELAKOAK: BESTELAKOAK: EUDEL Zenbakia: 975/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKADIKO UDALEN ELKARTEA - EUDEL EUDELek argitaratzen duen UDALA izeneko aldizkariaren 145. alean editoriala (elebitan) eta 12. orrialdeko Eudelek antolatutako Hizkuntza Gutxituen Erronkak Globalizazio aroan izeneko kongresuari buruzko albistea kenduta gainerako informazio guztia gaztelania hutsean dator. Aldizkariak 24 orrialde ditu.

Zenbakia: 1045/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKADIKO UDALEN ELKARTEA - EUDEL EUDELen izenean langile bat bertaratu da zenbati udaletara euskararekin lotura dute planen egoeraz galdetzera: Euskara Berreskuratzeko Plan Nagusiaz, barne-erabilera planaz etab. Gaztelania hutsean zuzendu zaie udaletako langileei.

Zenbakia: 1256/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKADIKO UDALEN ELKARTEA - EUDEL EUDELen izenean langile batek Gipuzkoako udaletxe batera deitu zuen EBPNren barne erabileraren planaren egoeraz galdetzeko. Aipatu langileak gaztelaniaz egin zituen hartu-eman guztiak.

147

Bizkaia ERANTZUN DUTE Gipuzkoa ERANTZUN DUTE Gipuzkoa ERANTZUN DUTE

148

EREMUA: IPAR EUSKAL HERRIA 1. ESPEDIENTE KOPURUA: 111 2. ADIERAZLEEN ARABERAKO BALORAZIOA 2.1. Izaera Bideratu espediente guztiek eskubide-urraketa izaera dute. Frantziako Estatuaren araudiaren arabera, ez dute lege-urraketaren izaerarik, ordea. 2.2. Puntualtasuna / sistematikotasuna 2.2.a. Errepikakortasuna Kontuan hartu behar dugu, aurreko urteetan adierazi dugun bezala, Frantziako Estatuko Administrazioek hizkuntza-eskubideak sistematikoki urratzen dituztela. Errepikortasunari doakionez, SNCF, Office 64 de lâ€™Habitat eta Pirinio Atlantikoko Kontseilu Orokorra nagusitu dira 2008an. SNCF, herritarrei posta elektronikoz helarazitako publizitatea frantses hutsean egiteagatik. Kontseilu Orokorrak, ordea, banatu aldizkariak frantses hutsean edota euskararen presentzia hutsaren hurrengoa izateagatik eta bestetik, laguntzaile moduan parte hartu egitasmoetan euskararen presentzia ez bermatzeagatik. Bestalde, kexa kopuru handia jaso dituzte Frantses Estatuko zenbait ministeriok, hala nola, Aurrekontu, Kontu Publiko eta Funtzio Publikoko Kontuen Ministerioak (MinistĂ¨re du Budget, des Comptes Publics et de la Fonction Publique). Herri administrazioari doakionez, Baionako, Donibane Lohizuneko, Miarritzeko eta Senpereko Herriko Etxeak dira kexa gehien jaso dutenak, harrera, seinaletika, oharrak, propaganda, herri aldizkaria ez euskaratzeagatik. 2.2.b Erabilera KEXEN ZIOA Aldizkaria frantses hutsean Kanpo edo/eta barne seinaletika , plakak frantses hutsean Kartelak eta panelak frantses hutsean Iragarpenak /informazioak frantses hutsean Webguneak frantses hutsean Komunikazio euskarriak frantses hutsean Mezu elektronikoak frantses hutsean Webguneetan eskaintzen diren dokumentuak frantses hutsean Lurrean margoturiko iragarpenak frantses hutsean Oharrak frantses hutsean

149

Inprimakiak frantses hutsean Ahozko harrera frantses hutsean Telefono bidezko harrera frantses hutsean Informazio-eskuorriak frantses hutsean Aparkalekuetako makinak frantses hutsean Herriko polizien edota aparkalekuetako langileen arropetako informazioa frantses hutsean Estatu zibileko agiriak frantses hutsean Idatzizko akta ofizialak frantses hutsean Gomitak frantses hutsean Euskararen erabilera akastuna Gutunak frantses hutsean Galdategiak frantses hutsean Komunikazio euskarrietan euskararen presentzia hutsaren hurrengoa izatea Txartelak frantses hutsean Autobusetan diren iragarpenak frantses hutsean Bozgoragailu bidezko oharrak frantses hutsean

Oro har, kexen zioak iazkoaren antzerakoak dira, eta beste urte batez kexa gehienak idatzizko erabilerari dagozkio. Idatzizkoen artean denetarik dagoen arren, maiztasun handieneko zioak ondorengoak izan dira: herritarren eskura jarritako informazioa; ohar, seinale edo kartelak frantsesez izatea. Gutunak, gomitak edota jakinarazpenak frantses hutsean izateak 5 kexa eragin ditu. Inprimakiak, agiri ofizialak, oharrak eta azalpenak frantses hutsean izateak 23. Publizitatea frantsesez izateagatik 24 kexa jaso dugu. Halaber, webgunea euskaraz ez egotea izan da 10 kexaren arrazoia, aldizkaria frantsesez argitaratu izana 7rena. Hizkuntza-paisaia euskaratua ez izanak jaso ditu kexa gehien, hau da, barne eta kanpoko seinaletika frantses hutsean agertu izana, 25 kexarekin. Gogoratu behar dugu kexa horietako gehienek konponbide erraza dute, frantsesezko ereduarekin batera euskarazkoa sortzea aski litzatekeelako. Bestalde, herritarrek telefono bidezko eta zuzenezko harreran zerbitzua euskaraz ez jasotzeagatik kexatu dira, 16 kasutan. 2.3. Larritasuna Larritasunaren ikuspegitik, herritarrek ahozkoan euskara erabiltzeagatik jasotako erantzunak aipatu nahi ditugu. Izan ere, euskarazko harrera eskatzeagatik hemen Frantzian gaudeâ€? edota telefonoa esekitzea bezalako jarrerak pairatu behar izan dituzte behin baino gehiagotan. Horrelako jarrerak, hurbileko zerbitzuetan, hau da, Posta bezalako erakundeetan, edota Administrazio orokorrean Kontseilu Orokorrean esate baterako jasan dituzte.

150

3. ADMINISTRAZIOEN ARABERAKO BALORAZIOA ADMINISTRAZIOA ADMINISTRAZIOA AEDEME – AGEN. DE L’ENVIRON. ET DE LA MAITRISE DE L’ENERG. ANAH – AGENCE NATIONALE DE L’HABITAT ASSEMBLEE PERMANENTE DES CHAMBRES DE METIERS CPAM – CAISSE PRIAMIRE D’ASSURANCE MALADIE DE BAYONNE CHAMBRE DE COMMERCE ET D’INDUSTRIE CONSEIL GENERAL DES PYRENNEES ATLANTIQUES CONSEIL GENERAL D’AQUITAINE INSEE - INST. NAT. DE LA STATIS. ET DES ETUDES ECONOM. L’OFFICE 64 DE L’HABITAT LA POSTE MINISTÈRE. DE L’ECONOMIE, DE L’INDUSTRIE ET DE L’EMPLOI MINISTÈRE DE LA SANTE- ETABLISSEMENT FRANCAIS DU SANG MINIS. DU BUDGET, DES COMPTES PUBL. ET DE LA FONCTION PUB. SNCF – SOCIETÉ NATIONALE DES CEHIMNS DE FER SYNDICAT MIXTE POUR L’AMENAGEMENT ET L’EXPLOTATION DE L’AERODROME DE BIARRITZ ANGLET

HERRIKO ETXEAK BAIONAKO HERRIKO ETXEA DONIBANE LOHIZUNEKO HERRIKO ETXEA HENDAIAKO HERRIKO ETXEA KANBOKO HERRIKO ETXEA MIARRITZEKO HERRIKO ETXEA SENPEREKO HERRIKO ETXEA URRUÑAKO HERRIKO ETXEA UZTARITZEKO HERRIKO ETXEA ZIBURUKO HERRIKO ETXEA ZURAIDEKO HERRIKO ETXEA

1 1 2 1 4 1 1 5 4 2 1 8 17 1

18 14 2 1 8 7 1 3 4 1

2008an jasotako kexek erakusten dutenez, egun nekez lortzen da bai harrera eta bai erakunde publikoek plazaratu euskarriak, jakinarazpenak, informazioak euskaraz jasotzea. Era berean, hizkuntza paisaia ez da sistematikoki euskaratua ez eta tresnetako azalpenak, bozgorailuetako oharrak… Beraz, oro har, euskarak ez du oraingoz inongo lekurik publikoarekiko harremanetan, ez eta hizkuntza paisaian. Hendaia, Miarritze eta Ziburuko Herriko Etxeak salbu, Baiona, Urruña, Uztaritze, Donibane Lohizune, Senpere, Kanbo eta Zuraideko Herriko Etxeek ez diete Behatokiak igorri gutunei erantzun, ez eta Behatokiaren lana aurkezteko bilkura eskariari erantzun. Bestalde, azpimarratu behar da Hendaia, Ziburu, Uztaritze, Senpere eta Kanboko Herriko Etxeek Hizkuntza Normalizazio Planak onartuak dituztela, eta Herri elkargoaren euskara teknikariaren laguntza jasotzeko aukera dutela. Horrez gain, Hendaiako, Miarritzeko eta Baionako Herriko Etxeek euskara teknikari propioa dute. Haatik, Hendaiako Herriko Etxeak Behatokiari webgunea euskaratzeko urratsak eman zituela adierazi zion, elebitan idatzitako gutun baten bitartez eta webgunearen euskarazko bertsioaren estreinaldi ekitaldira gomitatu zuen. Miarritzeko MEDIATEKAko arduradunak Behatokiari jakinarazi zionez, bera ez

151

da mediatekako zuzendaria eta zuzendariari behin baino gehiagotan galdegin dio mediatekako zerbitzuak euskaratzeko ahalegina egin zezan. Gure kexak Herriko Etxeari jakinaraztea gomitatu du. Azkenik Ziburuko Herriko etxeak jakinarazi dio behatokiari Herrico Etche izena, aspaldian ezarria dela. Baionako Herriko Etxeak hizkuntza-teknikari lanpostua sortu badu ere, gaur egun euskararen normalizazioa bermatzeko arrastorik ez da ikusten, ez bada, txikiz euskarazko esaldi bat agertu dela Baionako besten afitxen kari. Izan ere, Baionako Herriko etxea izan da, aurten ere, kexa gehien jaso dituenak, Donibane Lohitzunekoarekin batera.

4. ERANTZUNAK SNCF-ek 4 kexari erantzun die, frantsesez. Lehen kexa voyages-sncf.com webguneari dagokio; bigarrena, bozgoraigailu bidezko oharrak frantsesez baizik ez zirelako; hirugarren gutuna, txartelak erosterakoan makinaren informazioa frantses hutsean zelakoan. Lehenengo bi kasuetan, igorritako kexa kontuan hartzen dutela eta dagokion arduradunari helaraziko diotela erantzun dute, kalitatezko zerbitzua eskaini nahi dutela iragarriz. Hirugarren gutun batean, erantzunak zehazten digu, tresneriak ez duela euskarazko bertsiorik bermatzen, frantsesa delako Errepublikaren hizkuntza, bai eta irakaskuntzarena, lan-mundukoa, eta zerbitzu publikoen. Hori argudiatzeko, 1994ko abuztuaren 4ko legearen 1. artikulua oinarritzat hartzen du eta zehazten 4. artikuluan legeak dioela zerbitzu publiko misioa betetzen duen pertsona moral batek eginiko ohar eta inskripzioak itzultzen diren kasuetan, bi hizkuntzatan bederen itzuli behar direla. Ondorioz, SNCFen eginbehar bakarra da informazioa atzerriko bi hizkuntzatan itzultzea, eta gaineratzen du auzoko herrien hizkuntzaren erabilera izan behar duenik ez duela inongo testurik behartzen, hots, kasu horretan euskara. Azken erantzunean, SNCF-ek kexaren berri ukan izanaz eskertzen badu Behatokia, Frantzian hizkuntza asko praktikatzen dela kontziente direla dio, eta ez soilik atzerriko hizkuntzak, aniztasuna gure mugen baitan hasten dela dio, eta hizkuntza horien babesarekin eta sustapenarekin bat egiten dutela, aniztasun kulturalaren izenean. Haatik, frantsesa Errepublikaren hizkuntza ofizial bakarra dela gogora ekarri nahi dute, 2. artikuluan idatzia den bezala, eta horrez gain, frantsesaren erabilera ez dela kaltegarria diote, euskal hiztunek frantsesa ere badakitelako. Argudioa, Behatokiak igorritako gutunean oinarritzen dute, Behatokiak baitio gure gizartean hiztun elebidunak badirela. Horrez gain, SNCF erakundea zerbitzu publiko emailea da, eta Konstituzioa errespetatu behar duela dio. MinistĂ¨re du Budget des Comptes Publics et de la Fonction Publique delakotik bi erantzun jaso ditu Behatokiak, herritarrak administrazio fiskaletik jaso gutun eta inprimakiak frantses hutsean zirelakoan. Lehen erantzunean, Behatokiaren kexa jaso eta kontuan hartu duela diote, eta arretaz aztertuko dutela. Bigarren erantzuna, ordea, SNCF-ekoaren antzerakoa da, hots, Konstituzioaren 2. artikuluaren ondorioz, frantsesaren erabilera derrigorrezkoa dela, zerbitzu publiko misioa betetzen duten pertsona moral publiko zein pribatuentzako, baita administrazioa eta zerbitzu publikoekin harremanak dituzten herritarrentzako. Horrez gain, Hizkuntz Eskubideen Deklarazio unibertsala dokumentu ofiziala ez dela iragartzen du. Ondorioz administrazio fiskalak herritarrei helarazten dizkion dokumentuak frantsesez idatzi behar direla. 152

ANPE erakundearen erantzun bakarra, frantsesez, zentzu horretan doa, berriz ere Konstituzioa eta 1994ko abuztuko legearen berri ematen da. Kexa herritarrak harrera euskaraz ezin izan duelako jaso bideratu zen. Batetik, Frantsesa dela Errepublikaren hizkuntza zehazten da, eta bestetik irakaskuntzako, lan munduko, harremanetako eta zerbitzu publikoen hizkuntza dela. Horrez gain frantsesa komunitate frankofonoa osatzen duten Estatuen lotura pribilegiatua dela adierazten du. Miarritzeko MEDIATEKAtik jaso erantzun bakarra euskaraz eta posta elektronikoz iritsi da. Posta elektroniko bidezko publizitatea frantses hutsean helarazteagatik jaso ditu kexak. Bertan, gure solaskideak MEDIATEKAko zuzendariari ohar bera egin diola azaltzen digu, hau da, zerbitzuak euskaratzeko eta webgunea euskaratzeko eskaera, baina kontuan hartu ez dituztela jakinarazi du. Jakina da 2008ko uztailean Frantziako Konstituzioan aldaketa izan zela. Hizkuntza gutxiagotuen normalizazioaren alde lan egiten duten erakundeei zein Nazio Batuen Erakundearen gomendioei muzin egin zieten. Hartara, 75. artikuluari atal bat erantsi zioten, eta horren arabera, Frantziako hizkuntzak ondarean parte direla adierazi zuten: Les langues régionales appartiennent au patrimoine de la France. Artikulua onartu zenean Behatokiak salatu egin zuen horrek ez zuela inolako ondorio juridikorik eragingo herritarren hizkuntza-eskubideen aitortzan, eta gure salaketa berresten du Ministère de Budget erakundetik helarazitako erantzunean: Par ailleurs il ressort des débats parlamentaires afférents au project de loi constitutionelle de modernisation des institutions de la Ve République, que le Parlement, en inscrivant les langues régionales dans le patrimoine de la France par l’insertion de l’article 7575-1 de la Constitution, n’a pas pour autant entendu remettre en cause la primauté de la langue française inscrite à l’article 2 de la Constitution ni ouvrir aucun droit nouveau Hortaz, berretsi egin dute legearen artikulu berriak ez duela inolako eskubiderik aitortzen. Ziburuko Herriko Etxeak, kexa erakunde desegokiari bideratu duela jakinarazten dio Behatokiari, frantsesez. Izan ere, kexa ezberdinak jaso zituen Ziburuko herriko etxeak, inprimakiak eta harrera euskaraz jaso ahal ez izanagatik. Herriko Etxearen aburuz, herritarrak galdeginez geroz, erregistro zibileko inprimaki guziak euskaraz eta frantsesez jaso daitezkeela zehazten digu, eta euskarazko harrera ere jaso daitekeela azaltzen du. Horrez gain, seinaletika, informazio-ohar eta gainerakoak euskaratzeko ikerketa egiten ari dela adierazten du. Halaber, elebitasunari oso atxikia dela agertu du eta horren adierazle dira, besteak beste, langileak sentsibilizatzeko ekimenak, bide seinale guztiak ele bietan egotea eta Euskal Konfederazioarekin izenpetutako hitzarmena. Bigarren gutunean, beti ere frantsesez, kanpoko seinale nagusian ortografia-akatsei buruzkoa, plaka 1970ekoa dela esplikatzen dio Behatokiari eta ez dela ordezkatzea aurreikusten jakinarazi du.

153

Hendaiako Herriko Etxeak erantzun bakarra helarazi dio Behatokiari, ele bietan. Kexak, Herriko Etxearen webgunea frantses hutsean zela agertzen zuen. Herriko Etxeak webgunea euskaratzeko lanak aspaldian abiatu direla iragartzen du, eta uztailean sarean atzematen ahalko dela euskarazko bertsioa. Horrez gain, euskararen aldeko hizkuntza-politikaren alorrean Hendaiako Herriko Etxea aitzindaria izan dela azaltzen du, lehenbiziko euskara-teknikari lanpostua sortuz. Euskarazko webgunearen estreinaldi ekitaldira gomitatu zuen Behatokia irailean.

5. SINOPSIAK: IPAR EUSKAL HERRIA ADMINISTRAZIO OROKORRA Zenbakia: 1006/2008 Arrazoia:

Erakundea: AGENCE DE L’ENVIRONNEMENT ET DE LA MAITRISE DE L’ENERGIE L’ENERGIE--ADEME Argitaratu eskuorriak frantses hutsean dira: Les chaudières performantes, Le chauffage au bois, Les pompes à chaleur etab.

Lapurdi

Zenbakia: 1225/2008 Arrazoia:

Erakundea: AGENCE NATIONALE DE L’HABITAT – ANAH Frantses hutsean zabaldu du dirulaguntza eskariak egiteko inprimakia Pact-PBren Baionako egoitzan.

Lapurdi

Zenbakia: 911/2008 Arrazoia:

Erakundea: ASSEMBLEE PERMANENTE DES CHAMBRES DE METIERS 2008ko 3. hiruhilabeteko aldizkaria, 9. alea frantses hutsean da; ez du euskarazko bertsiorik.

Lapurdi

Zenbakia: 912/2008 Arrazoia:

Erakundea: ASSEMBLEE PERMANENTE DES CHAMBRES DE METIERS Webgunea frantses hutsean da; ez du euskarazko bertsiorik.

Lapurdi

Zenbakia: 979/2008 Arrazoia:

Erakundea: CAISSE PRIMAIRE D’ASSURANCE MALADIE DE BAYONNE Agorrilaren 15ean gutuna frantses hutsean jaso zuen.

Lapurdi

Zenbakia: 727/2008 Arrazoia:

Erakundea: CHAMBRE DE COMMERCE ET D’INDUSTRIE Baionan duen egoitzako seinaletikan eta informazio guzietan ez da euskararen arrastorik. Hala, seinaletikari dagokionez, komunak, informazio bulegoa… Informazioari doakionez, konferentzia nahiz ikastaroei buruzkoak, izena emateko orriak eta bestelako eskuorriak ere frantses hutsean dira.

Lapurdi

Zenbakia: 751/2008 Arrazoia:

Erakundea: CHAMBRE DE COMMERCE ET D’ D’INDUSTRIE Irailaren 1ean Industri eta Komertzio ganbararen Baionako egoitzara deitu eta ezin izan zuen deia hartu zion langilearengandik zerbitzua euskaraz jaso; frantsesez egitea behartua izan zen.

Lapurdi

Zenbakia: 752/2008 Arrazoia:

Erakundea: CHAMBRE DE COMMERCE COMMERCE ET D’INDUSTRIE Irailaren 4an 14:00etan Baionako egoitzan ezin izan zuen harreran zegoen langilearengandik zerbitzua euskaraz jaso.

Lapurdi

Zenbakia: 416/2008 Arrazoia:

Erakundea: CONSEIL GENERAL DES PYRENEES ATLANTIQUES Baionako egoitzako seinaletikan ez da euskararen arrastorik. Adibidez, sarrerako atean tirer baino ez du ematen.

Lapurdi

Zenbakia: 420/2008 Arrazoia:

Erakundea: CONSEIL GENERAL DES PYRENEES ATLANTIQUES Martxoaren 14an herritarrak ezin izan zuen Baionako egoitzako harrerako emakumezko bi langileengandik zerbitzua euskaraz jaso. Horrez gain, bigarren eraikinean emakumea arrunt asaldatua agertu zitzaien eta amorruz tratatu zituen, herritarraren iritziz.

Lapurdi

Zenbakia: 800/2008 Arrazoia:

Erakundea: CONSEIL GENERAL DES PYRENEES PYRENEES ATLANTIQUES Pyrénées Atlantiques aldizkariaren 2008ko ekaina - uztaileko alean ez da inolako informaziorik euskaraz.

Lapurdi

Zenbakia: 913/2008 Arrazoia:

Erakundea: CONSEIL GENERAL DES PYRENEES ATLANTIQUES Aldizkariaren iraila-urriko alean euskararen presentzia hutsaren hurrengoa da. Azken orrian irailaren 27an eta 28an Zokoan egitekoa zen Fête de la Corniche iragartzeko iragarkia ere frantses hutsean da.

Lapurdi

Zenbakia: 799/2008 Arrazoia:

Erakundea: CONSEIL REGIONAL D’AQUITAINE L’Aquitaine egunkariaren iraila - urriko alean euskararen presentzia hutsaren hurrengoa da. Egunkariak 24 orrialde ditu eta orrialde erdia hartzen ez duen artikulu bakarra bada euskaraz, alboan frantseserako itzulpena duelarik.

Lapurdi

Zenbakia: Zenbakia: 1223/2008 Arrazoia:

Erakundea: INSTITUT NATIONAL DE LA STATISTIQUE ET DES ÉTUDES ÉCONOMIQUES – INSEE Errolda berritzeko agiriak frantses hutsean banatu zituzten Uztaritzeko etxeetan.

Lapurdi

Zenbakia: 475/2008 Arrazoia:

Erakundea: L’OFFICE 64 DE L’HABITAT Webgunea sortzeko zirenean maiatzaren 21ean zintzilikatua zegoen informazioa frantses hutsean zen; euskaraz ez zegoen inongo informaziorik.

Lapurdi

Zenbakia: 488/2008 Arrazoia:

Erakundea: L’OFFICE 64 DE L’HABITAT Maiatzaren 29an arratsalde bukaeran Donibane Lohizuneko bulegoan ezin izan du egokitu zaion langilearengandik zerbitzua euskaraz jaso. Herritarrak euskaraz bazekin galdegin zion langileari eta hark, pixkat erantzun zion arren, ez zizkion herritarraren galderaren xehetasunak euskaraz eman.

Lapurdi

154

Zenbakia: 489/2008 Arrazoia:

Erakundea: L’OFFICE 64 DE L’HABITAT Maiatzaren 29an arratsalde bukaeran Donibane Lohizuneko bulegoan Plafond-locatif 2008 izeneko dokumentua frantses hutsean eman zioten.

Lapurdi

Zenbakia: 490/2008 Arrazoia:

Erakundea: L’OFFICE 64 DE L’HABITAT Webgunea frantses hutsean egoteaz gain, webgunetik frantsesez baino ezin dira jaitsi dokumentuak, besteak beste Candidature pour l’accession sociale à la propriété delakoa.

Lapurdi

Zenbakia: 507/2008 Arrazoia:

Erakundea: Erakundea: L’OFFICE 64 DE L’HABITAT Maiatzaren 27an goizeko 9:00etan 0 810 64 64 00 zenbakira deitu du. Deiaren arrazoia euskaraz azaltzen hasi zaio langileari, baina hark frantsesez hitz egiteko eskatu dio, elkarrizketa moztuz eta Frantzian garela, Office64ra deitu duela eta hemen ez dela euskaraz mintzatzen esan dio.

Lapurdi

Zenbakia: 422/2008 Arrazoia:

Erakundea: LA POSTE Apirilaren 4ean Senpereko bulegora joan da eta ezin izan du bertan zen langilearengandik zerbitzua euskaraz jaso. Haren erantzuna ordea, gaztelania ulertzen ez duela espainola izan da.

Lapurdi

Zenbakia: 500/2008 Arrazoia:

Erakundea: LA POSTE Maiatzaren 30ean goizean Uztaritzeko bulegoan ezin izan zuen langile berriarengandik zerbitzua euskaraz jaso.

Lapurdi

Zenbakia: 749/2008 Arrazoia:

Erakundea: LA POSTE Irailaren 2an, goizean, Uztaritzeko bulegoan ezin izan zuen egokitu zitzaion langilearengandik zerbitzua euskaraz jaso. Zehazki, ez ziola ulertzen eta 56 urterekin ez zuela ikasten hasteko gogorik esan zion.

Lapurdi

Zenbakia: 750/2008 Arrazoia:

Erakundea: LA POSTE Uztaritzeko bulegoaren kanpoaldeko postontzian diren oharrak frantsesez baino ez dira. Bulego barnean banku-zerbitzuari dagozkion desmartxak egiteko eskuorri guztiak frantses hutsean dira eta baita tarifak adierazten dituen taula ere. Horrez gain, leihatila bakoitzean egin daitezkeen izapideen berri ematen duten seinale txikiak frantses hutsean dira.

Lapurdi

Zenbakia: 487/2008 Arrazoia:

Erakundea: MINISTERE DE L’ECONOMIE, DE L’INDUSTRIE ET DE L’EMPLOI L’EMPLOI . ANPE Maiatzaren 28an 11:30ean Miarritzeko agentziara joan zen. Bertan, ezin izan zuen harrerako langilearengandik, ez eta teknikariarengandik ere, zerbitzua euskaraz jaso.

Lapurdi

Zenbakia: 501/2008 Arrazoia:

Erakundea: MINISTERE DE L’ECONOMIE, L’ECONOMIE, DE L’INDUSTRIE ET DE L’EMPLOI . ANPE Miarritzeko agentzian herritarren eskura dagoen informazio guzia frantses hutsean da: sarrerako atean afitxaturiko informazioa (ordutegiak etab), barneko seinaletika, eskuorriak, lan-eskaintzak etab.

Lapurdi ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 981/2008 Arrazoia:

Erakundea: MINISTERE DE LA SANTE. ETABLISSEMENT FRANÇAIS DU SANG Odol emaileen erakundearen eskuorria frantses hutsean jaso zuen irailean Uztaritzen. Bertan, irailaren 26an Larresoron antolatu jasokeraren berri ematen zen.

Lapurdi

Zenbakia: 442/2008 Arrazoia:

Erakundea: MINISTERE DU BUDGET, DES COMPTES PUBLICS ET DE LA FONCTION PUBLIQUE Apirilaren 4an Service des Impôts Sur Les Sociétés delakora telefonoz deitu zuen herritarrak eta ezin izan zuen zerbitzua euskaraz jaso.

Lapurdi

Zenbakia: 443/2008 Arrazoia:

Erakundea: MINISTERE DU BUDGET, DES COMPTES PUBLICS ET DE LA FONCTION PUBLIQUE Service des Impôts Sur Les Sociétés delakotik igortzen dizkioten agiri eta inprimakiak frantsesez bete behar dituela erran diote herritarrari

Lapurdi

Zenbakia: 451/2008 Arrazoia:

Erakundea: MINISTERE DU BUDGET, DES COMPTES PUBLICS ET DE LA FONCTION PUBLIQUE

Zenbakia: 992/2008 Arrazoia:

Erakundea: MINISTERE DU BUDGET, DES COMPTES PUBLICS ET DE LA FONCTION PUBLIQUE Urriko 3. astean etxeetara igorri etxebizitzari buruzko zergaren jakinarazpena frantses hutsean zen.

Lapurdi

Zenbakia: 1004/2008 Arrazoia:

Erakundea: MINISTERE DU BUDGET, DES COMPTES PUBLICS ET DE LA FONCTION PUBLIQUE Ikus-entzunezkoen zerga ordaintzeko jakinarazpena frantses hutsean igorri du.

Lapurdi

Zenbakia: 758/2008 Arrazoia:

Erakundea: MINISTERE DU BUDGET, BUDGET, DES COMPTES PUBLICS ET DE LA FONCTION PUBLIQUE Baionako egoitzako ohar guztiak frantses hutsean dira. Leihatila bakoitzean egin daitekeen desmartxa edo solairuan zer zerbitzu dauden adierazten dutenak bezalaxe.

Lapurdi

Zenbakia: 759/2008 Arrazoia:

Erakundea: MINISTERE DU BUDGET, DES COMPTES PUBLICS ET DE LA FONCTION PUBLIQUE Baionako egoitzan herritarren eskura dauden eskuorri guziak frantses hutsean dira.

Lapurdi

Zenbakia: 760/2008 Arrazoia:

Erakundea: MINISTERE DU BUDGET, DES COMPTES PUBLICS PUBLICS ET DE LA FONCTION PUBLIQUE Irailaren 15ean arratsaldean Baionako egoitzan ezin izan zuen ez harrerako ez katastroko langileengandik zerbitzua euskaraz jaso eta haiekin frantsesez egin behar izan zuen.

Lapurdi

Zenbakia: 436/2008 Arrazoia:

Erakundea: Erakundea: SOCIETE NATIONALE DES CHEMINS DE FER FRANCE - SNCF Donibane Lohizuneko geltokian seinaletika guzia frantses hutsean da eta ez dituzte herrien euskarazko toponimoak errespetatzen. Adibidez: Sortie, Saint Jean de Luz, Ciboure.

Lapurdi

Zenbakia: Zenbakia: 448/2008 Arrazoia:

Erakundea: SOCIETE NATIONALE DES CHEMINS DE FER FRANCE - SNCF Apirilaren 28an txartelak telekargatu zituen. Bada, bidaia-txarteletako informazio guzia frantses hutsean da: baldintza orokorrak, herritarraren datuak, bidaiari buruzko datuak etab.

Lapurdi

Zenbakia: 449/2008 Arrazoia:

Erakundea: SOCIETE NATIONALE DES CHEMINS DE FER FRANCE - SNCF

Errenta aitorpena egiteko orria eta bi informazio-eskuorri igori zizkion. Guzi-guziak frantses hutsean ziren.

Webguneak 9 hizkuntzatan eskaintzen du informazioa; ez ordea, euskaraz.

155

Lapurdi ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 452/2008 Arrazoia:

Erakundea: SOCIETE SOCIETE NATIONALE DES CHEMINS DE FER FRANCE - SNCF Apirilaren 30ean herritarrak, ezin izan zuen Baionako tren geltokian harrera egin zion langilearengandik zerbitzua euskaraz jaso.

Lapurdi ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 453/2008 Arrazoia:

Erakundea: SOCIETE NATIONALE DES CHEMINS DE FER FRANCE - SNCF Maiatzaren 1ean 23:00ak aldera Baionako tren geltokian bozgoragailu bidez entzun ahal izan ziren oharrak frantsesez baizik ez zituzten eman.

Lapurdi

Zenbakia: 454/2008 Arrazoia:

Erakundea: SOCIETE NATIONALE NATIONALE DES CHEMINS DE FER FRANCE - SNCF Maiatzaren 1ean 23:00ak aldera Baionako tren geltokian ikusgai zen informazio guzia frantses hutsean zen: abiatzekotan eta iristekotan ziren trenen ordutegiak, etab.

Lapurdi

Zenbakia: 498/2008 Arrazoia:

Erakundea: Erakundea: SOCIETE NATIONALE DES CHEMINS DE FER FRANCE - SNCF Frantses hutsean jaso zituen maiatzean zehar 5 publizitate mezu elektroniko.

Lapurdi

Zenbakia: 510/2008 Arrazoia:

Erakundea: SOCIETE NATIONALE DES CHEMINS DE FER FRANCE - SNCF Frantses hutsean jaso ditu ekainean 4 publizitate mezu elektroniko: Etes-vous prêts à partir?, Votre dernier voyage en iDTGV, Les bons plans train d’été, Ne passez pas à côté des Bons Plans!.

Lapurdi

Zenbakia: 633/2008 Arrazoia:

Erakundea: SOCIETE NATIONALE DES CHEMINS CHEMINS DE FER FRANCE - SNCF Uztailaren 3an eta 17an frantses hutsean jaso ditu bi promoziori buruzko mezu elektronikoak: Cet été, partez en train à petits prix eta Bons Plans vers le sud: jusqu’à 60% sur vos billets de train!.

Lapurdi

Zenbakia: Zenbakia: 754/2008 Arrazoia:

Erakundea: SOCIETE NATIONALE DES CHEMINS DE FER FRANCE - SNCF Irailaren 4an ezin izan zuen webgunean eskaintzen duen zerbitzuaren bidez tren txartelen erosketa euskaraz burutu, zerbitzu hori frantsesez baino ezin baitaiteke baliatu.

Lapurdi

Zenbakia: 767/2008 Arrazoia:

Erakundea: SOCIETE NATIONALE DES CHEMINS DE FER FRANCE - SNCF Hendaiako geltokian txartela hartzeko makinaren gainean idatzitako informazioa frantses hutsean da. Makinak berak hizkuntza hautatzeko aukera eskaintzen duen arren, hizkuntzen artean ez da euskara ageri.

Lapurdi ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 798/2008 Arrazoia:

Erakundea: SOCIETE NATIONALE DES CHEMINS DE FER FRANCE - SNCF Frantses hutsean jaso zituen abuztuan eta irailean zehar eskaintzei buruzko 5 posta elektroniko.

Lapurdi

Zenbakia: 855/2008 Arrazoia:

Erakundea: SOCIETE NATIONALE DES CHEMINS DE FER FRANCE - SNCF Frantses hutsean jaso du urriaren 15ean igorri Dernière possibilité de répondre à l’enquête Lunéa izeneko mezu elektronikoa, trenez egin bidaiari buruzko iritziaren berri emateko.

Lapurdi

Zenbakia: 1001/2008 Arrazoia:

Erakundea: SOCIETE NATIONALE DES CHEMINS DE FER FRANCE - SNCF Frantses hutsean jaso ditu bi publizitate-mezu urrian zehar.

Lapurdi

Zenbakia: 1114/2008 Arrazoia:

Erakundea: Erakundea: SOCIETE NATIONALE DES CHEMINS DE FER FRANCE - SNCF Frantses hutsean jaso ditu 3 publizitate mezu azaroan zehar posta elektronikoz.

Lapurdi

Zenbakia: 1226/2008 Arrazoia:

Erakundea: SOCIETE NATIONALE DES CHEMINS DE FER FRANCE - SNCF Frantses hutsean jaso du abenduaren 13an igorri mezu elektronikoa: Un grand MERCI à vous!.

Lapurdi

Zenbakia: 1229/2008 Arrazoia:

Erakundea: SOCIETE NATIONALE DES CHEMINS DE FER FRANCE - SNCF Frantses hutsean jaso du SNCFek abenduaren 9an igorritako LONDRES : 77 euros (1) A/R, 70 000 places izeneko publizitate-mezua.

Lapurdi

Zenbakia: 666/2008 Arrazoia:

Erakundea: SYNDICAT MIXTE POUR L’AMENAG. ET L’EXPLOTATION DE L’AERODROME DE BIARRITZ ANGLET Miarritzeko Aireportuko afixetan ez da euskararen arrastorik. Frantsesez dira eta zenbait gaztelaniaz eta ingelesez ere.

Lapurdi

Zenbakia: 415/2008 Arrazoia:

Erakundea: BAIONAKO HERRIKO ETXEA Martxoaren 20tik 23ra izan den Xingarraren feria iragartzeko argitaratu komunikazioetan ez dio lekurik eskaini euskarari.

Lapurdi

Zenbakia: 630/2008 Arrazoia:

Erakundea: BAIONAKO HERRIKO ETXEA Baionako besten afixan euskarazko esaldi bat agertzen bada ere, ez da oso agerikoa; frantsesa nagusitzen da.

Lapurdi

Zenbakia: 631/2008 Arrazoia:

Erakundea: BAIONAKO HERRIKO ETXEA Baionako besten webguneak frantsesezko, ingelesezko eta gaztelaniazko bertsioak ditu, euskarazkorik ordea ez da.

Lapurdi

Zenbakia: 632/2008 Arrazoia:

Erakundea: BAIONAKO HERRIKO ETXEA Herriko Etxeak eta Besten komiteak bestak ongi pasa daitezen iragartzeko argitaratu prebentziorako afixa frantses hutsean da.

Lapurdi

Zenbakia: 761/2008 Arrazoia:

Erakundea: BAIONAKO HERRIKO ETXEA Arsenal plazan eta Posta inguruko karriketan aparkalekuak ordaintzeko jarri dituzten tresna berriek frantses hutsean dituzte oharrak eta funtzionamendua ere halaxe da.

Lapurdi

HERRIKO ETXEAK

156

Zenbakia: 803/2008 Arrazoia:

Erakundea: BAIONAKO HERRIKO ETXEA Baionako Arsenal plazaren ondoan dagoen aparkalekuko seinaleak frantsesez besterik ez daude.

Lapurdi

Zenbakia: 914/2008 Arrazoia:

Erakundea: BAIONAKO HERRIKO ETXEA Baionan zikinontzi berriak jarri dituzte. Beteak beste, Herriko Etxe inguruan eta Errobi bazterrean. Alta, bertan irakur daitezkeen mezuak frantses hutsean dira: J’adopte un bon geste: je mets les sacs à l’intérieur des containers adibidez.

Lapurdi

Zenbakia: 980/2008 Arrazoia:

Erakundea: BAIONAKO HERRIKO ETXEA Herriko Etxeak jarritako autobusen lema frantses hutsean da: La Navette de Bayonne.

Lapurdi

Zenbakia: Zenbakia: 982/2008 Arrazoia:

Erakundea: BAIONAKO HERRIKO ETXEA Dibisioaren jauregia, erregearen hotela izana, XVIII. mendean non zegoen adierazten duen plaka frantses hutsean idatzia da.

Lapurdi

Zenbakia: 984/2008 Arrazoia:

Erakundea: BAIONAKO HERRIKO ETXEA Baionako karriketan Interdit sauf G.I.G-G.I.C dioten zutikako seinaleak daude non-nahi. Besteak beste Thiers etorbidean eta Arsenal plazan. Bada, frantses hutsean dira.

Lapurdi

Zenbakia: 986/2008 Arrazoia: Arrazoia:

Erakundea: BAIONAKO HERRIKO ETXEA Baionako Gaztelu Zaharraren ondoan dagoen aparkatzeari buruzko zutikako seinalean euskara ez da ageri: courte durée, enregistrement obligatoire sur l’horodateur.

Lapurdi

Zenbakia: 991/2008 Arrazoia:

Erakundea: BAIONAKO HERRIKO ETXEA Angeluko, Baionako eta Miarritzeko Herriko Etxeek argitaratu à l’affiche agenda kulturalaren iraila - urriko alea, 49. zenbakia, frantses hutsean da.

Lapurdi

Zenbakia: 1003/2008 Arrazoia:

Erakundea: BAIONAKO HERRIKO ETXEA Gaztelu Zaharraren inguruan dauden seinaleetan ez da euskara ageri, zenbaitetan frantsesaz gain gaztelania ere badagoen arren. Adibidez: Terrain militaire stationnement réglementé / Zona militar

Lapurdi

Zenbakia: 1005/2008 Arrazoia:

Erakundea: BAIONAKO HERRIKO ETXEA Euskaldunen karrikako zutikako seinaleak frantses hutsean dira: Rue des Basques, Livraisons autorisées, Priorité aux piétons...

Lapurdi

Zenbakia: 1007/2008 Arrazoia:

Erakundea: BAIONAKO HERRIKO ETXEA Baionako Agustin Xaho kaian, Pelletier karrika hastapenean dauden zutikako seinaleak frantses hutsean dira: Bornes automatiques, Livraison autorisée de 07h à 09h eta Accès pompiers.

Lapurdi

Zenbakia: 1010/2008 Arrazoia:

Erakundea: BAIONAKO HERRIKO ETXEA Baionako Arsenal plazan ondorengo zutikako seinalea frantses hutsean da: 2 Roues Non Motorisés. Les appuis sont réservés aux cycles non motorisés.

Lapurdi

Zenbakia: 1013/2008 Arrazoia:

Erakundea: BAIONAKO HERRIKO ETXEA Baionako udaltzainen arropetan Police Municipale ageri da frantses hutsean.

Lapurdi

Zenbakia: Zenbakia: 1227/2008 Arrazoia:

Erakundea: BAIONAKO HERRIKO ETXEA BAYONNE MAGAZINE aldizkariaren 153 alea, 2008ko abendutik 2009ko urtarrilera doana, frantses hutsean banatu da.

Lapurdi

Zenbakia: 401/2008 Arrazoia:

Erakundea: DONIBANE LOHIZUNEKO HERRIKO ETXEA Biztanle berriei harrera egiteko urtarrilaren 20an eskaini zintzur-bustitzerako gomita frantses hutsean jaso zuen.

Lapurdi

Zenbakia: 413/2008 Arrazoia:

Erakundea: DONIBANE LOHIZUNEKO HERRIKO ETXEA Herritarrari senide baten heriotza-agiria frantses hutsean luzatu diote.

Lapurdi

Zenbakia: 421/2008 Arrazoia:

Erakundea: DONIBANE LOHIZUNEKO HERRIKO ETXEA Herriko etxearen webguneak ez du euskarazko bertsiorik.

Lapurdi

Zenbakia: 502/2008 Arrazoia:

Erakundea: DONIBANE LOHIZUNEKO HERRIKO ETXEA Donibane Lohizuneko aparkalekuen ardura duten langileen arropan Stationnement ageri da frantses hutsean.

Lapurdi

Zenbakia: 503/2008 Arrazoia:

Erakundea: DONIBANE LOHIZUNEKO HERRIKO ETXEA Donibane Lohizunen aparkalekua ordaintzeko makinak frantses hutsean dira, besteak beste Laiatz etorbidekoak.

Lapurdi

Zenbakia: 504/2008 Arrazoia:

Erakundea: DONIBANE LOHIZUNEKO HERRIKO ETXEA Donibane Lohizuneko aparkalekuetan, Zone de stationnement limitée à 2h dioen seinalea frantses hutsean da; besteak beste, Laiatz etorbidean.

Lapurdi

Zenbakia: 505/2008 Arrazoia:

Erakundea: DONIBANE LOHIZUNEKO HERRIKO ETXEA Aparkalekuan tiketa makinan sartu behar dela gogorarazten duen seinalea frantses hutsean da Laiatz etorbidean.

Lapurdi

Zenbakia: 512/2008 Arrazoia:

Erakundea: DONIBANE LOHIZUNEKO HERRIKO ETXEA Gazteria Zerbitzuak argitaratu Berriak jeunes aldizkariaren uztailekoa alean tituluaz aparte euskaraz hitz bat ere ez da.

Lapurdi

Zenbakia: 524/2008 Arrazoia:

Erakundea: DONIBANE LOHIZUNEKO HERRIKO ETXEA Jaldai lan eremuaren sarreran aparkatzeko argibideak ematen dituen zutikako seinalea frantses hutsean da: Stationnement interdit sur toutes les voies de la zone industrielle.

Lapurdi

157

Zenbakia: 525/2008 Arrazoia:

Erakundea: DONIBANE LOHIZUNEKO HERRIKO ETXEA ETXEA Jaldai lan eremuaren sarreran sauf riverains dioen zutikako seinalea frantses hutsean da.

Lapurdi

Zenbakia: 770/2008 Arrazoia:

Erakundea: DONIBANE LOHIZUNEKO HERRIKO ETXEA Promenade des Rochers ibilbidean zakurren jabeei zuzendu zutikako seinale urdina frantses hutsean da.

Lapurdi

Zenbakia: 850/2008 Arrazoia:

Erakundea: DONIBANE LOHIZUNEKO HERRIKO ETXEA Igerilekuan eskaintzen diren jarduerak eta ordutegiak aurkezten dituen eskuorria frantses hutsean da.

Lapurdi

Zenbakia: 864/2008 Arrazoia:

Erakundea: DONIBANE LOHIZUNEKO HERRIKO ETXEA Donibane Lohizuneko igerilekuko barne seinaletikan euskararen presentzia bermatzeko indarra egin bada ere, gaizki idatzi dira seinaleak: adibidez, aldagelak baino aldagiak agertzen da.

Lapurdi

Zenbakia: 1237/2008 Arrazoia:

Erakundea: DONIBANE LOHIZUNEKO HERRIKO ETXEA Herriko Etxearen webguneak ez du euskarazko bertsiorik.

Lapurdi

Zenbakia: 434/2008 Arrazoia:

Erakundea: HENDAIAKO HERRIKO ETXEA

Zenbakia: 769/2008 Arrazoia:

Erakundea: HENDAIAKO HERRIKO ETXEA Boulevard de la Mer-en aparkatzeko ordainketa egiteko zutikako makinetan informazioa frantses hutsean da: Stationnemen payant, annulation, Ville d’Hendaye

Lapurdi

Zenbakia: 1008/2008 Arrazoia:

Erakundea: KANBOKO HERRIKO ETXEA Kanboko Herriko etxeak frantses hutsean igorri die 2009ko dirulaguntzen eskariaren berri ematen duen gutuna.

Lapurdi

Zenbakia: 435/2008 Arrazoia:

Erakundea: Erakundea: MIARRITZEKO HERRIKO ETXEA Hondartza handiaren inguruan dauden seinale informatiboak, aparkatzeari buruzkoak, frantses hutsean dira.

Lapurdi

Zenbakia: 446/2008 Arrazoia:

Erakundea: MIARRITZEKO HERRIKO ETXEA Hondartza handiko babes zibileko bulegoan dauden seinaleak frantsesez besterik ez daude.

Lapurdi

Zenbakia: 508/2008 Arrazoia:

Erakundea: MIARRITZEKO HERRIKO ETXEA Frantses hutsean jaso du ekainaren 20an, MEDIATEKAk igorri Concert demain à faire suivre izeneko mezu elektronikoa

Lapurdi

Zenbakia: 526/2008 Arrazoia:

Erakundea: MIARRITZEKO HERRIKO ETXEA Uztailaren 18an Konferentziak Mediatekan izeneko mezu elektronikoa jaso zuen herritarrak. Izenburua eta ordutegiari buruzko informazioa kenduta, gainerako guzia frantses hutsean idatzia zen.

Lapurdi

Zenbakia: 619/2008 Arrazoia:

Erakundea: MIARRITZEKO HERRIKO ETXEA Blogean antolatu animazioen izenburuetan tarteka euskarazko itzulpena agertzen bada ere, bloga gehienbat frantsesez da.

Lapurdi

Zenbakia: 667/2008 Arrazoia:

Erakundea: Erakundea: MIARRITZEKO HERRIKO ETXEA Uztailaren 25ean Miarritzeko itsasargia bisitatzeko jaso zituzten sarrerak frantses hutsean idatziak ziren.

Lapurdi

Zenbakia: 668/2008 Arrazoia:

Erakundea: MIARRITZEKO HERRIKO ETXEA Uztailaren 31n ezin izan zuen Miarritzeko itsasargia bisitatzeko txartelak saltzen zituen langilearengandik zerbitzua euskaraz jaso.

Lapurdi

Zenbakia: 728/2008 Arrazoia:

Erakundea: MIARRITZEKO HERRIKO ETXEA Irailaren 5ean jaso Animations America de septembre et octobre 2008 izeneko mezu elektronikoa frantses hutsean da.

Lapurdi

Zenbakia: 517/2008 Arrazoia:

Erakundea: SENPEREKO HERRIKO ETXEA Uztaritzetik etorritakoan, aintziraren sarreran Dépôt d’ordures interdit hors containers dioen zutikako seinalea frantses hutsean da.

Lapurdi

Zenbakia: 518/2008 Arrazoia:

Erakundea: SENPEREKO HERRIKO ETXEA Aintziraren sarreran Parking payant de 9h30 à 19h00 dioen zutikako seinalea frantses hutsean da

Lapurdi

Zenbakia: 519/2008 Arrazoia:

Erakundea: SENPEREKO HERRIKO ETXEA Senpereko aintziran kanpinkarrendako makinetan azalpen guziak frantses hutsean dira. Jetons dioen horretan gainera informazioa 6 hizkuntzatan da, baina euskaraz ez.

Lapurdi

Zenbakia: 520/2008 Arrazoia: Arrazoia:

Erakundea: SENPEREKO HERRIKO ETXEA Senpereko aintziraren eremuko aparkalekuetan payant dago idatzia lurrean.

Lapurdi

Zenbakia: 521/2008 Arrazoia:

Erakundea: SENPEREKO HERRIKO ETXEA Senpereko aintziran beirazko botilak uzteko lekua non dagoen dioen oharrak jarri dituzte nonahi. Bada frantses hutsean dira: Avis du maire diote oharrek, hain zuzen ere.

Lapurdi

Zenbakia: 522/2008 Arrazoia:

Erakundea: SENPEREKO HERRIKO ETXEA Senpereko aintziran jarri duten aparkalekua ordaintzeko makinetan informazioa frantses hutsean da.

Lapurdi

Zenbakia: Zenbakia: 523/2008 Arrazoia:

Erakundea: SENPEREKO HERRIKO ETXEA Senperetik Dantxarinera joateko biribilgunean obrak direla-eta trabak egonen direla azaltzen duen seinalea frantses hutsean da: Attention, Accès Dancharia fortement perturbé du lundi 8h au vendredi 12h00

Lapurdi

Herriko Etxeko webguneak ez du euskarazko bertsiorik, frantses hutsean da.

158

Lapurdi ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 432/2008 Arrazoia:

Erakundea: URRUĂ‘AKO HERRIKO ETXEA Herriko Etxeko webguneak ez du euskarazko bertsiorik; frantses hutsean da.

Lapurdi

Zenbakia: 418/2008 Arrazoia:

Erakundea: UZTARITZEKO HERRIKO ETXEA Martxoaren 18an telefonoz deitu zuen eta ezin izan zuen zerbitzua euskaraz jaso. Erran ziotenez, ez zen langile euskaldunik.

Lapurdi

Zenbakia: 438/2008 Arrazoia:

Erakundea: UZTARITZEKO HERRIKO ETXEA Aparkatzeko baldintzak ez betetzeagatik herriko etxeko poliziek frantses hutsean den oharra utzi diote autoan.

Lapurdi

Zenbakia: 1224/2008 Arrazoia:

Erakundea: UZTARITZEKO HERRIKO ETXEA Uztaritzeko herritarrek ezin izan zuten 2008an errolda berritzeko galdetegiarekin etxera joan zitzaien langilearengandik zerbitzua euskaraz jaso.

Lapurdi

Zenbakia: 414/2008 Arrazoia:

Erakundea: ZIBURUKO HERRIKO ETXEA Ekainaren 10ean egitekoa den Biltzar Nagusirako deiaren berri ematen duen gutuna frantses hutsean jaso du.

Lapurdi

Zenbakia: 419/2008 Arrazoia:

Erakundea: ZIBURUKO ZIBURUKO HERRIKO ETXEA Otsailaren 7an Herriko Etxean zela, herritarrak ezin izan zuen herrizainarengandik zerbitzua euskaraz jaso. Herritarrak diplomaziaz jokatu zuen, baina Frantzian zirela erantzun zion hark.

Lapurdi

Zenbakia: 433/2008 Arrazoia:

Erakundea: Erakundea: ZIBURUKO HERRIKO ETXEA Herriko Etxeko webguneak ez du euskarazko bertsiorik, frantses hutsean da.

Lapurdi

Zenbakia: 473/2008 Arrazoia:

Erakundea: ZIBURUKO HERRIKO ETXEA

Zenbakia: 511/2008 Arrazoia:

Erakundea: ZURAIDEKO HERRIKO ETXEA Frantses hutsean jaso du herritarrak maiatzaren 20an igorritako gutuna: Questionaire installation de professionnels de santĂŠ.

Herriko Etxeko atarian Herriko Etchea dio plaka batek.

159

Lapurdi ERANTZUN DUTE Lapurdi

160

Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Interes orokorreko zerbitzuak Hizkuntz Eskubideen Behatokia MerkataritzaMerkataritza-gune handiak, denda erraldoiak, kateakâ€Ś Aisialdia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Finantzak eta aseguruak Hizkuntz Eskubideen Behatokia Mundu asoziatiboa Hizkuntz Eskubideen Behatokia Elikadura eta ostalaritza Profesionalak, zerbitzuak eta merkataritza txikiaHizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia 161 Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia

Eremu pribatuko

kexen kexen azterketa

5.1. 5.2. 5.3. 5.4. 5.5. 5.6. 5.7. 5.7.

162

5.1. INTERES OROKORREKO ZERBITZUAK 1. ESPEDIENTE KOPURUA: 82 2. ADIERAZLEEN ARABERAKO BALORAZIOA 2.1. Izaera Eremu honetan jasotako kexa guztiek eskubide-urraketaren izaera dute. Horrez gain, Araba, Bizkaia eta Gipuzkoako hainbat kexak legea ere urratu dute. Herrialde horietan 6/2003 legeak eta 123/2008 Dekretuak kontsumitzaileen eta erabiltzaileen hizkuntza-eskubideak bermatzeko zenbait betebehar ezartzen dizkiete interes orokorreko zerbitzuak eskaintzen dituzten enpresei. 2.2. Puntualtasuna / sistematikotasuna 2.2.a. Errepikakortasuna 2008an jasotako kasuak gertaera askori buruzkoak dira. Gertaera horietariko batzuk errepikatu badira ere, errepikatze erreala kasu bakarrean baino ez da izan. IBERDROLAren kasuan bezeroen arretarako telefono-zenbakira deitzean herritarrek ezin izan dute zerbitzua euskaraz jaso. 2.2.b Erabilera KEXEN ZIOA Ahozko zerbitzua euskaraz ez Argitalpenak euskaraz ez: aldizkaria, berripapera, txostena, … Erantzungailua euskaraz jarri ezin Errotulazioa, afixa edo oharra euskaraz ez Euskararen erabilera akastuna Euskarazko gakoa oker Faktura edo ordainagiria euskaraz ez Informazioa euskaraz ez Jakinarazpena euskaraz ez: gutuna, SMSa, … LTDaren aparatuak euskarazko konfigurazioa gaizki Ordenagailuaren softwarea euskaraz ez Publizitatea euskaraz ez: e-mezua, kartela, eskuorria, … Toponimoa euskaraz ez Txartela euskaraz ez: bidaia-txartela etab. Webguneak euskarazko bertsiorik ez

163

2.3. Larritasuna Lehenik eta behin, interes orokorreko zerbitzuez ari garela kontuan hartu behar da. Interes orokorreko zerbitzuak legez unibertsalak izanik, zerbitzu horiek euskaraz jaso ezin izatea berez larria bada ere, herritarrek jasan behar izan dituzten alboko kalte-ondorioek egoera are larriago bihurtu dute zenbait kasutan. Esate baterako, zerbitzu desegokia edo tratu zakarra pairatu dituzte zerbitzua euskaraz jasotzeko eskubidea baliatu nahi izan duten zenbait herritarrek. IBERDROLAko bezeroek arretarako zenbakira deitu eta langile euskaldunarekin egon nahi zutela adierazitakoan, itxaroteko eskatu zieten. Zain egon ziren, musikatxoa entzun eta entzun, baina ez zuten langilearekin egoterik lortu. Kasu batean, deia moztu egin zioten, gainera. ORANGEko langileak bezeroari telefonoz deitu eta eskaintzari buruzko azalpenak ematen jarraitu zuen bezeroaren eskaerari entzungor eginez. Azalpenak ematen bukatu zuenean, eskaintza zer iruditzen zitzaion galdetu zionean herritarrari eta hark informazioa euskaraz jaso nahi zuela errepikatu zionean, ezer esan gabe, deia moztu egin zuen. VODAFONEko saltzaileak a mi me tienes que hablar en espa単ol esan zion euskaraz zuzendu zitzaion herritarrari. METRO BILBAOko langilearengandik ere erantzun txarra jaso zuen euskaraz zuzendu zitzaion herritarrak. TELEFONICAren deia jaso zuen herritarra zur eta lur, baina erabat haserreturik gelditu zen informazioa euskaraz jaso nahi zuela adierazi eta entzundakoak entzun ostean. Aurten ere, aurreko urteetan jasotako kexen zio bertsua agertzen zuten batzuk jaso ditugu: IBERDROLAren kasua, arretarako zenbakira deitu eta inongo zerbitzurik jaso gabe gelditzea ez da berria Behatokiaren Urteko txostenean. CEIk formakuntza ikastaroei buruzko informazioa gaztelania hutsean igortzen jarraitzen du. KURSAALeko aparkalekuaren kudeaketaz arduratzen den enpresa aldatu bada ere, urteko kuotari dagokion jakinarazpena gaztelania hutsean jaso dute aurten ere aparkalekuko erabiltzaileek. Bezero euskaldunek zerbitzua euskaraz jasotzeko edo eskaintza berezia baliatzeko atzerapenak jasan behar izan dituzte. EUSKALTELeko bezero euskaldunek SMS mezuak doan bidaltzeko eskaintza aktibatzeko 2 aste baino gehiagoz itxaron behar izan zuten sakatu beharreko gakoa oker emana zegoelako. VODAFONEko bezeroak, berriz, 18 hilabetez egon behar izan du zain erantzungailua euskaraz jarri dioten arte. VUELING AIRLINESek emandako atzerapausoa kezkagarria iruditzen zaigu. Izan ere, lehen e-posta bidezko publizitatea euskaraz igortzen bazuen ere, orain gaztelania hutsean bidaltzen du.

164

3. ARLOAREN ARABERAKO BALORAZIOA EREMUA KOMUNIKAZIO-ENPRESAK ENERGIA-HORNITZAILEAK OSASUNGINTZA HEZKUNTZA GARRAIOBIDEAK â€“ GARRAIO-ENPRESAK

30 10 6 10 26

KOMUNIKAZIOKOMUNIKAZIO-ENPRESAK Herritarrek jasan dituzten eskubide-urraketa gehienak hizkuntzaren erabilera idatziari dagozkio. Horien artean, publizitate-euskarria (kartela, eskuorria, SMSa, â€Ś) euskaraz ez egotea da maiztasun handiena duen arrazoia. Aipagarria da, MOVISTAReko zein TELEFONICAko zenbait bezerok, harremanak euskaraz nahi dituztela adierazia dieten arren eta fakturak euskaraz jasotzen dituzten arren, publizitatea gaztelania hutsean jaso dutela. Bestetik, fakturak euskaraz jasotzeko traba eta ezintasuna salatu dute hainbat herritarrek. EROSKI MOVIL, MOVISTAR, TELEFONICA eta YOIGO dira herritarrek fakturak euskaraz jaso nahi dituztela adierazi arren, gaztelaniaz igortzen dituzten enpresetako batzuk. TELEFONICAko kexaren kasua atzerapausoaren adierazgarri da, herritarrak hasieran fakturak euskaraz jasotzen zituelako eta ondoren, inongo azalpenik eman gabe gaztelaniaz igortzen hasi zaizkiolako. Beste 3 kasuak EAEko herritarrei gertatuak dira. 3 kasuetan enpresek herritarrei esandakoaren arabera, ezinezkoa omen da fakturak euskaraz luzatzea. Ez dago soberan gogoraraztea, EAEko Kontsumitzaileen eta erabiltzaileen 123/2008 Dekretuak fakturak kontsumitzaileak hautatutako hizkuntza ofizialean, eta bestela, ele bietan egiteko betebeharra ezartzen diela zerbitzua EAEn eskaintzen duten telekomunikazio enpresei. Gainera, jakin badakigu MOVISTAReko bezeroek fakturak euskaraz jaso jasotzen dituztela. Herritarrek behin baino gehiagotan ezin izan dute ahozko zerbitzua euskaraz jaso. Lehen azaldu bezala, eskubide hori baliatu nahi izateak ondorioak ekarri dizkie. Larriena erantzun oso zakarra jasotzea izan da, lekuz kanpokoa. Aipagarria iruditzen zaigu EUSKALTELeko bezeroak bi aldiz arretarako zenbakira deitu, bietan euskarazko zerbitzua jasotzeko botoia sakatu eta ez batean ez bestean zerbitzua euskaraz jaso ezin izana. ENERGIAENERGIA-HORNITZAILEAK Kexa gehienak ahozko zerbitzua euskaraz jaso ezinak eragin ditu. Horietariko bi IBERDROLAren bezeroentzako arreta telefonoan herritarrek jasotako zerbitzu eskasari dagozkio. Aurreko urteetatik datorren kexa da hau, baina eskubideurraketa gainditzeko neurriak ez hartzeaz gain, IBERDROLAKO langileek bezero euskaldunei irri egiten jarraitzen dute. Izan ere, zerbitzua euskaraz ez emateaz gain, deia langile euskaldunari pasako diotela esan, eta telefonoan zain izan dituzte; edota itxaroteko esan, baina ondoren deia moztu.

165

REPSOL YPFk ere oso jarrera baztertzailea erakusten du euskaldunekiko: aldizkako ikuskapenaren berri emateko jakinarazpenak gaztelania hutsean bidaltzen dizkie herritarrei. Udal batek behin baino gehiagotan adierazi die bertako herritarrek jakinarazpenak euskaraz jaso nahi dituztela, baina ez diete jaramonik egiten. Gainera, konponbide aski erraza du kexa horrek, eredua prestatzea nahikoa bailitzateke. Beste kexak fakturak, erantzungailuko mezuak eta afixei dagozkie. OSASUNGINTZA Herritarrek helarazitako kexa gehienak eskuorriak euskaraz jaso ez izanari dagozkio. CLINICA BAVIERAk eta VITAL DENTek bina kexa jaso dituzte arrazoi horrengatik. Kexa horiek euren ohiko jardunaren adierazgarri dira. Beste kexa bat webgunea euskaraz kontsultatu ezinak eragin du, eta azkena osasun-zentro batean harrerako langilearekin euskaraz mintzatu ezinak. HEZKUNTZA Jasotako kexa gehienak publizitateari dagozkio. Herritarrek ezin izan dituzte zenbait ikastetxe pribatuk antolatutako ikastaroei buruzko eskuorriak euskaraz eskuratu. Hori horrela izanik, suposatzekoa da ikastaroak euskaraz egiterik ere ez zela izan izanen. Gainerako kexak sarrerako ateko mezu grabatuari, webguneari, informazioari, eraikineko errotulazioari eta ordenagailuen softwareari dagozkie. GARRAIOBIDEAK â€“ GARRAIOGARRAIO-ENPRESAK Bideratutako 3 kexa ahozko zerbitzuari dagozkio eta gainerako guztiak idatziari. Garraio-enpresei zuzendutako kexa gehienak bezeroei luzatzen dizkieten aparkalekuetako ordainagiriak gaztelania edo frantses hutsean egoteagatik izan dira. Enpresa horietako batzuek aparkalekuen ustiapena udal-esleipenen bidez lortua dutela kontuan izanik, ondorioztatu ahal izan dugu udalek enpresei ez dizkietela hizkuntza dela eta betebeharrak ezartzen edo ezarrita ere, ez dituztela enpresek betetzen ote dituzten egiaztatzen. Bestetik, Euskal Herritik abiatzen diren ibilbidea egiten duten garraio-enpresek bidaiariei luzatzen dizkieten bidaia-txarteletan zenbaitetan ez da euskaren arrastorik izaten. Horren adibide dira LA NAVIRE MARIE LOUISE bidaia-txartelak. Izan ere, Hendaiatik Hondarribiara joaten den txalupako bidaia-txarteletan informazioa frantsesez eta gaztelaniaz idatzia dago, baina ez da euskararen arrastorik. Egun gero eta ohikoagoa da informazioa eskuratzeko enpresen webguneetara jotzea. Behatokian jasotako kexek erakusten dutenez, ordea, herritar euskaldunek ezin izaten dute informazioa euskaraz eskuratu.

166

4. ERANTZUNAK KOMUNIKAZIOKOMUNIKAZIO-ENPRESAK CECOSA INSTITUCIONAL SL (EROSKI MOVIL)ek Behatokiari adierazi dionez, bezeroek eskubide osoa dute EROSKI MOVILekin dituzten harremanetan euskara erabiltzeko, ez legez soilik, baizik eta enpresaren politikak hala agintzen duelako. Eramangarritasun-zerbitzua eskatuta, ez omen da bezeroa EROSKI MOVILen bezero bihurtzen. Eramangarritasun-eskaera onartutakoan soilik ematen omen zaio alta bezeroari EROSKI MOVILen, eta orduan, harremanak zein hizkuntzatan nahi dituen galdetzen zaio. EROSKI MOVILekiko harremanetarako hizkuntza hautatzen den unetik beretik, komunikazio guztiak bezeroak aukeratutako hizkuntzan bideratuko direla adierazi dute, eta hala, aurrekontuak, jakinarazpenak, fakturak, eta abarrekoak bezeroak aukeratutako hizkuntzan jasoko dituela. Hizkuntzarik hautatu ezean, berriz, ele bietan. Behatokiak erantzun hori jaso badu ere, kontraesankorra iruditzen zaio, izan ere, euskaraz igorritako gutunari gaztelaniaz erantzun zaio. Bestetik, berriki jasotako kexek adierazten dutenez, EROSKI MOVILeko zenbait bezerok fakturak gaztelania hutsean jaso dituzte. EUSKALTELek ia kexa guztiei erantzun die. Gutun horietan, kexa eragin duen gertaeraren azalpena emateaz gain, arazoa konpondu den kasuetan, horren berri eman dio Behatokiari. TELEFONICAk erantzun bat igorri du Behatokira. Datu Pertsonalen Lege Organikoaren arautegia betetzearen inguruko gutunari dagokionez, asko harritu dituela jakinarazi du. Izan ere, bezeroen hizkuntza-eskubideekiko guztiz errespetuzko jarrera omen dute eta bezeroek eurek hautatzen ahal dute zein hizkuntzatan izan hartu-emanak enpresarekin. Kexari konponbidea lehenbailehen emateko prestutasuna adierazi dute eta euskarazko ale bat ere igorri dute. ENERGIAENERGIA-HORNITZAILEAK IBERDROLAk helarazitako erantzunetako batean aditzera ematen duenez, EAEko kontsumitzaile eta erabiltzaileen hizkuntza-eskubideei buruzko uztailaren 1eko 123/2008 Dekretuak gaiaren inguruan sartu dituen eskakizun handienei erantzuna emateko behar diren prozedurak garatzen ari omen dira, eta eskakizun horiek Dekretuan finkatutako epea amaitu baino dezentez lehenago beteta uzteko ahaleginik handienak egiten ari dira. Hartara, suposatzekoa da hartutako neurriari esker IBERDROLAko bezeroek aspaldiko urteetan jasan duten eskubide-urraketa ez dela aurrerantzean errepikatuko. NATUR GASek Behatokiari jakinarazi dio normalean haien kolaboratzaile guztiek langile elebidunak dituztela. Hala ere, gerta omen daiteke uneren batean lanez gainezka egoteagatik bezero euskaldunak euskaraz artatu ezin izatea. OSASUNGINTZA Behatokiak ez du alor honetako erantzunik jaso.

167

HEZKUNTZA DEUSTUKO UNIBERTSITATEAk Behatokiak helarazitako kexari erantzun dio. Kexa Kultur Behatokien erronken inguruko jardunaldi batzuen berri emanez, gaztelaniaz eta ingelesez, baina ez euskaraz, idatzitako mezu elektroniko bati buruz bazen ere, ondorengoa erantzun dute: bileretako hizkuntza ingelesa izan zela eta informazioa ez zela euskarara edo ez gaztelaniara itzuli. GARRAIOBIDEAK â€“ GARRAIOGARRAIO-ENPRESAK Azken urteotan Donostiako KURSAALeko aparkalekua kudeatzen duen enpresari kexa igorri izan zaio urteko kuotaren berri emanez igortzen duen gutuna gaztelania hutsean idatzia egon ohi delako. EGUISA arduratu da zenbait urtez aparkalekuaren kudeaketa lanaz, baina 2008az geroztik ACCIONA APARKALEKUAK da horren ardura duena. Bada, ustiapenaz arduratzen den enpresan aldaketa izan bada ere, jakinarazpena gaztelania hutsean bidali izanagatik Behatokian ohiko bihurtu den kexa helarazi zitzaion ACCIONA APARKALEKUAK enpresari. Erantzunean jakinarazi digutenaren arabera, onartzen dute kexan aipatzen den jakinarazpena gaztelania hutsean bidali zutela. Dena den, aurrerantzean legeak dioena betez, jakinarazpen guztiak ele bietan idatzi eta bidaliko omen dituzte, eta aparkalekuko iragarkioholean horren berri emateko oharra jarriko omen dute. Bestalde, aparkalekuaren erabiltzaile diren bezero guztiei jakinarazpena berriz bidaliko dietela gaineratu zuten, oraingo honetan ele bietan. AUTOROUTES DU SUD DE LA FRANCE erakundeko bezeroen zerbitzu-arduradunak Behatokiari adierazi dioenez enpresak euskararen bermerako neurriak hartzen ditu (A63ko seinaleek erakusten duten bezala) eta langileriari doakionez, gaitasuna eta atsegintasuna dira kontuan hartzen diren irizpideak. Bestalde, langileak ez zuela herritarra mindu nahi ziurtatu du, gaizki-ulertu baten ondorioa izan zela, besterik ez gaineratu du. CINTRA APARCAMIENTOS enpresak Behatokiari helarazitako gutunaren arabera, egungo legediak instalazio, kartel, seinale eta dokumentuei buruz araututakoa betetzen du enpresak. Hala ere, euskararen erabilera sustatzeak duen garrantziaz jabetzen direla eta Nafarroako Euskarari Buruzko Foru Legea edo IruĂąeko ordenantza CINTRA APARCAMIENTOSi zuzenean ez bazaio aplikatzen ahal ere, egoera aztertuko dutela jakinarazi dute. METRO BILBAOk euskararen erabilera akastuna konpondu duela jakinaraziz mezua igorri zion Behatokiari. PARKING ARENALek ere arazoa konpondu eta aparkalekuko makinek ordainagiriak ele bietan luzatzen dituztela aditzera eman zuen.

168

5. SINOPSIAK: INTERES OROKORREKO ZERBITZUAK KOMUNIKAZIOKOMUNIKAZIO-ENPRESAK Zenbakia: 417/2008 Arrazoia:

Erakundea: BOUYGUS TELECOM Martxoan Neo 18h + WE izeneko iragarkiak jarri zituen ikusgai Baionan; besteak beste, autobusen geltokietan. Bada, euskarari ez diote lekurik egin.

Lapurdi

Zenbakia: 138/2008 Arrazoia:

Erakundea: EKINTZA PHONE Otsailaren 12an Orereta-Errenteria aldean banatutako eskuorria gaztelania hutsean idatzia dago. Oferta limitada dio eskuorriak goiburuan.

Gipuzkoa

Zenbakia: 1073/2008 Arrazoia:

Erakundea: EROSKI MOVIL Herritarrak EROSKI MOVILekin egin zuen telefonia mugikorreko kontratua, baina sakelakoren fakturak gaztelania hutsean jasotzen ditu. EROSKIrekin harremanetan jarri da fakturak euskaraz nahi dituela jakinarazteko, eta ez dizkiotela euskaraz bidaliko erantzun diote.

Gipuzkoa

Zenbakia: 1241/2008 Arrazoia:

Erakundea: EROSKI MOVIL Abadiñoko saltokian eramangarritasun-kontratua gaztelaniaz egin behar izan zuen dendariak ez zekielako euskaraz.

Bizkaia ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 1248/2008 Arrazoia:

Erakundea: EROSKI MOVIL Herritarrak eramangarritasun-kontratua egin zuen EROSKI MOVILekin. Handik gutxira 71692 zenbakitik honako mezu hau jaso zuen: gaztelania hutsean: EROSKI: hemos recibido su solicitud de portabilidad .

Bizkaia ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 1262/2008 Arrazoia:

Erakundea: EROSKI MOVIL Herritarrak eskuko telefonoa beste konpainia batetik EROSKI MOVILera aldatzeko eskaera egin zuen. Handik gutxira gaztelania hutsean jaso zuen sms-mezua: Eroski Móvil le informa que su solicitud de portabilidad ha sido aceptada. Acuda a recoger su nueva SIM al hipermercado donde la tramitó, desde el día 2008-12-22.

Bizkaia

Zenbakia: 55/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKALTEL EUSKALTELek bidali dion fakturan honela idatzita ageri da bere helbidea: CALLE ARTE (Kalearte jarri beharrean).

Bizkaia ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 266/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKALTEL EUSKALTELek gaztelaniaz diseinatu, erdal musika-talde batek kantatu eta azken hitzak salbu osoro erdaraz den iragarki bat txertatu du ETB-1en.

Gipuzkoa ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 276/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKALTEL EUSKALTELen LTD aparatuek gaizki egina dute konfigurazioa. Testuen hizkuntza-aukera euskaraz jarrita baduzu, ETB-1 jarri eta segundo batzuetara beste kate batera egiten du salto. Abisua pasa eta arazoa aste pare batean konponduko zutela erantzun zioten herritarrari. Denbora hori joan da baina arazoak bere horretan jarraitzen du. Ondorioz, ETB-1 ikusi nahi izatekotan LTDaren testuak gaztelaniaz edukitzera derrigortuta dago herritarra.

Gipuzkoa ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 718/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKALTEL Euskaraz eta gaztelaniaz bidali zion publizitate-mezua joan den uztailaren 30ean, SMS mezuak doan bidaltzeko eskaintza eginez. Eskaintza aktibatzeko euskarazko gakoa oker emana zegoen eta bi aste baino gehiago itxaron behar izan zuen eskaintza aktibatu ahal izateko.

Zenbakia: 736/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKALTEL EUSKALTELekin kontratua sinatu du herritarrak. Haren berri emateko gutun bat bidali diote, euskaraz eta gaztelaniaz. Gaztelaniazkoa zuzen idatzita dago; euskarazkoa, ostera, akatsez josita.

Bizkaia

Zenbakia: 1251/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKALTEL Abenduaren 15ean 11:00ak aldera 11840 zenbakira deitu du. Zerbitzua euskaraz jaso ahal izateko zenbakia sakatu du. Deia hartu duen langilea gaztelaniaz hasi zaio, ordea. Herritarrak zerbitzua euskaraz jasotzeko zenbakia sakatu duela esan dio. Langileak erantzun dioenaren arabera, langile euskaldunak okupaturik zeuden une hartan. Geroxeago berriz deitu behar izan du eta lehendabiziko aldian gertatu bezala, zerbitzua euskaraz jasotzeko tekla markatu arren, gaztelaniaz baino ez zekien langilea egokitu zaio.

Bizkaia

Zenbakia: Zenbakia: 248/2008 Arrazoia:

Erakundea: MOVISTAR Bizkaiko bezero batek fakturak euskaraz nahi dituela jakinarazi dio telefonia-enpresa horri eta ezinezkoa dela erantzun diote.

Bizkaia

Zenbakia: 362/2008 Arrazoia:

Erakundea: MOVISTAR Gaztelania hutsean igorri diote Consigue lo mejor para el verano izeneko publizitatea harremanak euskaraz nahi dituela adierazita duen eta fakturak euskaraz jasotzen dituen Nafarroako erakunde bati.

Nafarroa

Zenbakia: 363/2008 Arrazoia:

Erakundea: MOVISTAR Gaztelania hutsean igorri diote Cambie de móvil y cambiará su manera de pensar izeneko publizitatea harremanak euskaraz nahi dituela adierazita duen eta fakturak euskaraz jasotzen dituen Nafarroako erakunde bati.

Nafarroa

Zenbakia: 783/2008 Arrazoia:

Erakundea: MOVISTAR MOVISTAR Nafarroako herritarrak irailaren 16an gaztelania hutsean jaso du publizitate SMSa: "4405 Movistar Publi: MMS GRATIS! Apuntate a PROMO DOMINGOS AGO+SEP GRATIS... 26/ 9".

Nafarroa

169

Bizkaia ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 375/2008 Arrazoia: Arrazoia:

Erakundea: ORANGE Maiatzaren 23an ADSL eskaintza bati buruzko informazioa emateko deitu zioten. Herritarrak informazioa euskaraz jaso nahi duela jakinarazi dio. Langileak dialekto hori ez zekiela erantzun, eta azalpenak gaztelaniaz ematen jarraitu zuen. Herritarrak informazioa euskaraz nahi zuela jakinarazi zion berriz ere, dialekto bat ez baina hizkuntza bat dela argituz. Jaramonik egin gabe promozioaren ezaugarriak azaltzen jarraitu zuen, gaztelaniaz. Bukatu zuenean eskaintza zer iruditzen zitzaion galdetu zion herritarrari. Horrek informazioa euskaraz nahi zuela errepikatzean ezer esan gabe telefonoa eseki zion.

Nafarroa

Zenbakia: 660/2008 Arrazoia:

Erakundea: ORANGE ORANMOVIL-DONOSTI CENTRO saltegiak banatu duen 16 orrialdeko propaganda gaztelania hutsez ageri da

Gipuzkoa

Zenbakia: 247/2008 Arrazoia:

Erakundea: TELEFÓNICA

Zenbakia: 364/2008 Arrazoia:

Erakundea: TELEFÓNICA Gaztelania hutsean bidali diote lanpostu integralari buruzko publizitatea fakturak euskaraz jasotzen dituen bezero bati.

Nafarroa ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 697/2008 Arrazoia:

Erakundea: TELEFÓNICA Gaztelania hutsean bidali dio bezeroari baimenerako eskaera-gutuna, datuen babeserako legeak ezarritako derrigortasuna betetzearren.

Nafarroa ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 702/2008 Arrazoia:

Erakundea: TELEFÓNICA Herritarrak ezkutuko zenbaki batetik egindako deia jaso zuen. TELEFÓNICAtik deitu zioten, tarifa-aldaketen berri emanez. Deitu zuen emakumea gaztelaniaz zuzendu zitzaion eta herritarrak informazioa euskaraz emango zion inor ez al zegoen galdetu zion. Ezetz erantzun zion, eta orduan herritarrak sentitzen zuela baina ez zuela informaziorik nahi adierazi zion eta eseki egin zuen telefonoa. Handik ordu erdira berriz deitu zion emakumeak, eta telefonoa zergatik eseki zion galdetu zion. Herritarrak azaldu zion berak ez ziola deia moztu. Hau da, langileari jakinarazi zion ez zuela informaziorik nahi, baldin eta euskaraz jakinarazten ez bazitzaion. Orduan euskarazko arreta egiten duen lankidea jarriko zela esan zion. Herritarrak eskerrak eman zizkion. Jarraian honakook entzun behar izan zituen: Perra! Perra, perra, perra, puta, eres una perra! Prostituta, prostituta, prostituta, ja, ja, ja (kantari).

Gipuzkoa

Zenbakia: 898/2008 Arrazoia:

Erakundea: TELEFÓNICA www.telefonicaonline.com webgunea gaztelaniaz eta katalanez dago, euskaraz ez ordea.

Nafarroa

Zenbakia: 925/2008 Arrazoia: Arrazoia:

Erakundea: TELEFÓNICA Urriaren erdialdean zerbitzu bati buruzko azalpena emateko deia jaso zuen. Herritarrak langileari adierazi zion euskarazko zerbitzurik izan ezean, ez zitzaiola interesatzen. Langileak erantzundakoaren arabera, haien departamentuan ez da euskaraz dakien inor. Hilabete berean gauza bera gertatu zaion bigarren aldia da.

Gipuzkoa

Zenbakia: 1247/2008 Arrazoia:

Erakundea: TELEFÓNICA Faktura euskaraz jaso ohi zuen bezeroak gaztelaniaz jaso izan du azken 4 hilabeteotan. Gaztelaniaz jaso duen guztietan euskaraz bidaltzeko eskatu dio TELEFONICAri, eta datuak egiaztatu ostean hurrengo faktura euskaraz jasoko duela esaten dioten arren, gaztelaniaz bidaltzen jarraitzen dute.

Nafarroa

Zenbakia: 1261/2008 Arrazoia:

Erakundea: YOIGO Gaztelania hutsean jaso ohi ditu fakturak. Euskaraz jaso nahi dituela jakinarazteko deitu izan die behin baino gehiagotan, baina ez dagoela modurik erantzuten diote beti.

Gipuzkoa

Zenbakia: 477/2008 Arrazoia:

Erakundea: VODAFONE Herritarra VODAFONEren saltokira joan zen informazio eske. Arreta euskaraz egitea nahi zuela adierazi zien baina inork ez zekien euskaraz. Harridura aurpegia jarri zioten eskaera hori entzutean.

Nafarroa ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 1028/2008 Arrazoia:

Erakundea: VODAFONE Herritarrak 2007ko uztailean sinatu zuen telefonia mugikorreko kontratua. Ordutik hona hamaika ahalegin egin ditu erantzungailua edo ahots-buzoia euskaraz egon dadin, baina 2008ko azaroaren 17ra arte ez du lortu erantzungailua eta buzoia euskaraz jartzea. Hau da, urte eta erdiz jardun behar izan du euskaraz zekien teleoperadorea egokitu eta euskaratzea egin dioten arte. Tarteko ahalegin guztiak hutsalak gertatu dira teleoperadoreek euskaraz ez zekitelako.

Bizkaia

Zenbakia: 1240/2008 Arrazoia:

Erakundea: VODAFONE Abenduaren 12an Abadiñoko hipermerkatu batean salmahaia jarri zuten telefonia mugikorreko konpainia guztietako saltzaile guztien artean. Herritarra euskaraz zuzendu zitzaion VODAFONEko saltzaileari eta horrek euskaraz ez zekiela erantzun zion bai eta a mí me tienes que hablar en español' esan ere.

Bizkaia

Zenbakia: 1249/2008 Arrazoia:

Erakundea: VODAFONE Herritarrak VODAFONEtik beste telefono konpainia baterako eramangarritasuna eskatu zuen. Vodafonetik mezu bat iritsi zitzaion. Honela zioen: Vodafone informa: Hemos recibido su solicitud de portabilidad. Por favor llame urgentemente al 607100199. Zenbaki horretara deitu zuenean gaztelaniazko lokuzioa azaldu zitzaion: le informamos que el horario del servicio es de 9 de la mañana a 10 de la noche de lunes a viernes excepto festivos nacionales. Le rogamos que contacte con nosotros dentro de dicho horario.

Bizkaia

Gaztelania hutsean idatzitako publizitatea igorri diote fakturak euskaraz jasotzen dituen bezero bati.

170

Nafarroa ERANTZUN DUTE

ENERGIA-HORNITZAILEAK ENERGIA HORNITZAILEAK Zenbakia: 1192/2008 Arrazoia:

Erakundea: BEROFIL Oiartzungo bezeroek gaztelania hutsean jaso dute energia arrazionalizatzeko tresna jartzeko aholkuaren berri ematen duen gutuna.

Gipuzkoa

Zenbakia: 244/2008 Arrazoia:

Erakundea: IBERDROLA Apirilaren 3an, goizean, 901 202 020 zenbakira deitu zuen herritarrak kontadorearen irakurketa emateko. Ahots grabatuak gaztelaniaz erantzun zion. Herritarrak euskaraz hitz egin zuen, baina ahotsak no le entiendo erantzuten zion eta behin eta berriro. Azkenean langile batek hartu zion deia. Herritarrak euskaraz hitz egin zion, baina langileak no le entiendo, pero qué quiere? galdetu zion. Hablar en euskara herritarraren erantzuna. Esto no es una institución pública erantzun zion langileak eta berarekin gaztelaniaz egin beharko zuela. Herritarrak orduan, langile euskaldun batekin jartzeko eskatu zion. Denbora tarte batez zain egon zen, musika eta operadoreak okupatuta zeudela zioen mezua entzuten. Azkenean deirik ez zutela hartzen ikusita eseki egin zuen. Ezin izan zituen kontadorearen irakurketaren datuak eman.

Gipuzkoa

Zenbakia: 608/2008 Arrazoia:

Erakundea: IBERDROLA Uztailaren 20an kontsumoaren datuak emateko deitu zuen. Igandea zela-eta euskaldunik ez zegoela adierazi zioten eta barkatzeko baina biharamunean deitzeko, zerbitzua euskaraz nahi bazuen. Uztailaren 22an berriz deitu eta deia hartu zuen langileak oso zakar erantzun zion. Azkenean, langile euskalduna jarriko zela esan arren, musika jarri zioten eta handik gutxira eseki egin zioten telefonoa. Neurketaren datuak eman gabe gelditu zen herritarra.

Gipuzkoa ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 933/2008 Arrazoia: Arrazoia:

Erakundea: IBERDROLA Urriaren 22an 901 202 020 zenbakira deitu zuen eta atera zitzaion ahots grabatuak gaztelaniaz bakarrik egiten zuen.

Zenbakia: 1260/2008 Arrazoia:

Erakundea: IBERDROLA Gaztelania hutsean jaso ohi ditu fakturak. Euskaraz jaso nahi dituela jakinarazteko deitu die, baina ez dutela euskaraz bidaltzeko asmorik esan diote.

Zenbakia: 346/2008 Arrazoia:

Erakundea: NATURGAS ENERGÍA Maiatzaren 13an telefonoz deitu zuen instalazioaren ikuskapenaren eguna aldatzeko. Telefonoa hartu zion langileak Naturgas buenos días esan zion. Ondoren, ezin izan zuen zerbitzua euskaraz jaso, langileak ez zekielako euskaraz.

Zenbakia: 948/2008 Arrazoia:

Erakundea: NATURGAS ENERGÍA Kalean egiten dituen lanen berri emateko jartzen dituen afixak gaztelania hutsean idatzita daude. Honela diote: NaturGas. Canalización de gas natural. Estamos trabajando para llevar el gas natural a su hogar. Perdonen las molestias.

Bizkaia

Zenbakia: 465/2008 Arrazoia:

Erakundea: REPSOL YPF Usurbilgo herritarrek maiatzaren erdialdean egitekoak ziren aldizkako ikuskapenaren berri emateko jakinarazpenak gaztelania hutsean jaso zituzten. Udalak behin eta berriz jakinarazi dio idatziz REPSOLi herritarrek jakinarazpenak euskaraz jaso nahi dituztela baina eskaerari jaramonik egin gabe jarraitzen dute.

Gipuzkoa

Zenbakia: 1206/2008 Arrazoia:

Erakundea: REPSOL YPF Abenduaren 1ean Iurretako butano-biltegira joan zen. Bulegoan ziren pertsonei euskaraz egin eta begira geratu zitzaizkion. Langileetako batek eeehh!! erantzun zion. Azkenean, gaztelaniaz egin behar izan zuen eskaera.

Zenbakia: 506/2008 Arrazoia:

Erakundea: INTERMARCHE – SENPEREKO GASOLINDEGIA Senpereko gasolindegian afixa guziak frantses hutsean dira. Adibidez: L’énergie est notre avenir, économisons la edo Nouveau gazole! Une meilleure qualité .

Lapurdi

Zenbakia: 5/2008 Arrazoia:

Erakundea: CLÍNICA BAVIERA Gaztelania hutsean dagoen eskuorria banatu dute Iruñerriko etxeetan. Bertan urtarrilaren 15a bitarteko eskaintza bereziaren berri ematen da.

Nafarroa

Zenbakia: 14/2008 Arrazoia:

Erakundea: CLÍNICA BAVIERA Webgunea ez dago euskaraz eskuragarri.

Nafarroa

Zenbakia: 541/2008 Arrazoia:

Erakundea: CLÍNICA BAVIERA Ekainaren 18an eskuorria jaso zuen Donibane K.E.ko bazkideak udako aldizkariarekin batera. Bada, eskuorrian ez da euskararen arrastorik.

Nafarroa

Zenbakia: 768/2008 Arrazoia:

Erakundea: POLYCLINIQUE AGUILERA Irailaren 21ean harrerako telefono zenbakira deitu du. Euskaraz mintzatu zaio telefonoa hartu dion langileari, baina langileak ez zekien euskaraz eta frantsesez hitz egin behar izan du.

Lapurdi

Zenbakia: 186/2008 Arrazoia:

Erakundea: VITAL DENT Martxoa aldean Calidad de servicio. Implantología y Prótesis fijas dioen eskuorria gaztelania hutsean banatu zuen Hernanin.

Gipuzkoa

Zenbakia: 1138/2008 Arrazoia:

Erakundea: VITAL DENT Orereta-Errenteriako klinikak Oiartzungo etxeetan banatutako eskuorrian informazio gehiena gaztelania hutsean idatzia dago.

Gipuzkoa

ERANTZUN DUTE Gipuzkoa

Bizkaia ERANTZUN DUTE

OSASUNGINTZA

171

HEZKUNTZA HEZKUNTZA Zenbakia: 921/2008 Arrazoia:

Erakundea: CCC Gaztelania hutsean bidali dio Iruñeko herritarrari publizitate-gutun pertsonalizatua.

Nafarroa

Zenbakia: 157/2008 Arrazoia:

Erakundea: CEI – FORMACIÓN Otsailaren bukaeran Cursos 100% subvencionados de idiomas (presenciales) izeneko mezu elektronikoa gaztelania hutsean jaso zuen herritarrak.

Gipuzkoa

Zenbakia: 176/2008 Arrazoia:

Erakundea: CEI – FORMACIÓN Webgunea gaztelania hutsean dago; hortaz, ezin da informazioa euskaraz eskuratu.

Nafarroa

Zenbakia: 902/2008 Arrazoia:

Erakundea: CEI – FORMACIÓN Eskaintzen dituen hizkuntza-ikastaroen berri ematen duen mezu-elektronikoa gaztelania hutsean jaso dute erakunde batean.

Gipuzkoa

Zenbakia: 329/2008 Arrazoia:

Erakundea: CORAZÓN MUNDAIZ MUNDAIZ IKASTETXEA IKASTETXEA Maiatzaren 7an COLEGIO SAGRADO CORAZÓN MUNDAIZ ikastetxearen publizitate-orria jaso zuen etxeko postontzian. Eskuorria gaztelania hutsean idatzita zegoen.

Gipuzkoa

Zenbakia: 1086/2008 Arrazoia: Arrazoia:

Erakundea: DEUSTUKO UNIBERTSITATEA Deustuko Unibertsitateko Aisiazko Ikaskuntzen Institutuak azaroaren 20an Kultur Behatokien erronken inguruko jardunaldien berri ematen zuen mezu elektronikoa igorri zuen. Informazioa ingelesez eta gaztelaniaz eskura zitekeen, baina euskaraz ez.

Nafarroa

Zenbakia: 256/2008 Arrazoia:

Erakundea: IMAGINE ENGLISH SCHOOL Errenteria-Oreretako postontzietan banatu zuen publizitate-eskuorria gaztelania hutsean idatzita zegoen.

Zenbakia: 826/2008 Arrazoia: Arrazoia:

Erakundea: LABAYRU IKASTEGIA Maiatzean Bilboko Bolueta auzoan zabaldu zuen euskaltegi berrian sartzeko txirrina jo behar da. Txirrina jotakoan mezu bat entzuten da: Puerta abierta. Cierre la puerta después de entrar. Mezuak ez du euskarazko ordainik. Horrez gain, Salida eta antzeko errotuluak ere gaztelania hutsean daude.

Bizkaia

Zenbakia: 827/2008 Arrazoia:

Erakundea: LABAYRU IKASTEGIA Maiatzean Bilboko Bolueta auzoan zabaldu zuen euskaltegi berrian ordenagailuetako softwarea gaztelaniaz dago.

Bizkaia

Zenbakia: 1143/2008 Arrazoia:

Erakundea: Erakundea: SAGRADO CORAZÓN IKASTETXEA Corken ingelesa eta Lyonen frantsesa ikasteko egonaldiei buruz Oiartzungo etxeetan banatu zuen eskuorria gaztelania hutsean idatzia dago.

Gipuzkoa

ERANTZUN DUTE Gipuzkoa

GARRAIOBIDEAK ETA GARRAIOGARRAIO-ENPRESAK Zenbakia: 59/2008 Arrazoia:

Erakundea: ACCIONA APARKALEKUAK Herritarrak plaza bat du KURSAAL aparkalekuan. Orain arte EGUISA arduratu da aparkalekuaren ustiaketaz, baina duela gutxi ACCIONAk hartu du bere gain aparkalekuaren kudeaketa. Orain arte bezala, urte hasierarekin batera aparkaleku plazaren truke ordaindu beharreko kuotaren berri ematen duen jakinarazpena jaso du, oraingoan ere gaztelania hutsean.

Gipuzkoa ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 552/2008 Arrazoia:

Erakundea: ACCIONA APARKALEKUAK Iruñeko zezen-plazako lurpeko aparkalekuko oharrak gaztelania hutsean idatziak daude. Besteak beste, tarifena, altura mugatuaren berri ematen duena edo bideoz zaindutako eremua dela dioena.

Bizkaia

Zenbakia: 170/2008 Arrazoia:

Erakundea: APARCAMIENTOS DE BILBAO Indautxuko aparkalekuko makinak luzatzen dituen ordainagiriak gaztelania hutsean daude. Eskerrik asko da euskaraz irakur daitekeen gauza bakarra.

Bizkaia ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 514/2008 Arrazoia:

Erakundea: AUTOUROUTES AUTOUROUTES DU SUD DE LA FRANCE. ASF Uztailaren 10ean Miarritzeko ordainlekuan euskaraz mintzatu zaio ordainlekuko langileari eta hark espainolez erantzun dio.

Lapurdi ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 52/2008 Arrazoia:

Erakundea: BILBAO AIR 2007ko abenduan argitaratu zuen 31. zenbakidun informazio-aldizkarian, zuzendariaren atariko hitzak kenduta, gainerako guztia gaztelania hutsean idatzita dago.

Bizkaia

Zenbakia: 747/2008 Arrazoia:

Erakundea: BILBAO AIR Loiuko aireportuko aparkalekuan sartzeko hartu beharreko txartela eta ordaindu ondoren makinak ematen duen ordainagiria ere gaztelania hutsean daude.

Bizkaia

Zenbakia: 1167/2008 Arrazoia:

Erakundea: BILBAO AIR Enpresaren www.bilbaoair.com webguneak ez du bi hizkuntza ofizialen arteko oreka errespetatzen. Gaztelaniazko bertsioa lehenesten du beti, euskarazko bertsioak gaztelaniazkoak baino askoz informazio gutxiago dakar, eta euskarari atzerriko hizkuntzen (ingelesa eta frantsesa) pareko trataera esleitzen dio.

Bizkaia

Zenbakia: 1168/2008 Arrazoia:

Erakundea: BILBAO AIR Bilbao Air berripaperean euskaraz eta gaztelaniaz ematen den informazioa ez da batere orekatua. Aurkezpenean izan ezik, euskarak ez du ia presentziarik. Ingelesez euskaraz baino artikulu gehiago irakur daitezke.

Bizkaia

172

Zenbakia: 1169/2008 Arrazoia: Arrazoia:

Erakundea: BILBAO AIR 2007 urteko txostenean Lehendakariaren eta Zuzendari Nagusiaren hitzak kenduta (euskaraz eta gaztelaniaz ageri dira) gainerako informazio guztia gaztelania hutsean dago.

Zenbakia: 684/2008 Arrazoia:

Erakundea: CINTRA PARKING

Zenbakia: 734/2008 Arrazoia:

Erakundea: CLICKAIR AIRLINES Hegazkin-konpainiak publizitatearekin papereztatu zuen Bilbo joan den abuztuaren amaieran. Karteletan ez zen euskararen arrastorik ageri.

Bizkaia

Zenbakia: 786/2008 Arrazoia:

Erakundea: CLICKAIR AIRLINES Hegazkin-konpainiak Loiuko Aireportutik abiatzen diren hegaldiak eskaintzen ditu. Hala ere, bere webgunean ez dago txartelak euskaraz erosteko biderik!

Bizkaia

Zenbakia: 1171/2008 Arrazoia:

Erakundea: CENTRO DE TRANSPORTE VITORIAVITORIA-GASTEIZKO GARRAIO ZENTROA Gasteizko Garraio Zentroaren www.ctvitoria.com webguneko atariko orrian kontsultak euskaraz, ingelesez eta frantsesez egin daitezkeela aditzera ematen bada ere, gaztelaniaz soilik eskura daiteke informazioa.

Bizkaia

Zenbakia: 680/2008 Arrazoia:

Erakundea: JOLASKI SL Hondarribiatik Hendaiarako bidea egiten duen txalupan erabiltzaileei ematen dizkieten txartelak gaztelania hutsean idatziak daude.

Nafarroa

Zenbakia: 673/2008 Arrazoia:

Erakundea: L’HENDAYAIS II Hendaiako kaitik atera eta ordu erdiko itzulia ematen duen txalupa hartu zuten uztailaren 18an. Bada, txartelak frantses hutsean idatziak ziren eta bidaian zehar emandako azalpenak ere halaxe izan ziren.

Nafarroa

Zenbakia: 672/2008 Arrazoia:

Erakundea: LA NAVIRE MARIE LOUISE Hendaiatik Hondarribira joaten den txalupan bidaiatzeko ematen dituzten txarteletan ez da euskararen arrastorik; frantses eta gaztelania hutsean dira.

Nafarroa

Zenbakia: 240/2008 Arrazoia:

Erakundea: METRO BILBAO Martxoaren 30ean arazo bat izan zuen METRO BILBAOn eta erreklamazioa egitera joan zen leihatilara. Azalpenak euskaraz ematen hasi eta 345 zenbakidun langileak No te entiendo erantzun zion. Herritarrak euskaraz egiteko eskubidea zuela gogorarazi zion eta enpresak ez ziola euskaraz jakitea eskatzen jakinarazi zion langileak bezeroari modu txarrean.

Bizkaia

Zenbakia: 1253/2008 Arrazoia:

Erakundea: METRO BILBAO Bilboko Metroan, San Inazioko geltokian, Gurutzetarako noranzkoan honako oharra ageri da argizko panelean: Ez dabilen kaiko igongailua / Ascensor de andén que no funciona .

Bizkaia ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 805/2008 Arrazoia:

Erakundea: NORDJET NORDJET Aerotaxi-enpresak eskaintzen dituen zerbitzuen berri emateko bidali duen publizitate-mezu elektronikoa gaztelania hutsean idatzita dago.

Nafarroa

Zenbakia: 683/2008 Arrazoia:

Erakundea: PARKING ARENAL – BILBO

Zenbakia: 304/2008 Arrazoia:

Erakundea: PARKING DE LA AUDIENCIA – IRUÑEA Iruñeko aparkalekuak gaztelania hutsean argitaratu du aparkatzeko plazen eta abonamenduen berri ematen duen informazio-orria.

Bizkaia

Zenbakia: Zenbakia: 678/2008 Arrazoia:

Erakundea: TÜV RHEINLAND NAVARRA Iruñeko TÜV RHEINLAND GROUPek ibilgailuaren azterketa teknikoaren balio-aldia bukatzear dagoela gogoraraziz igorri dion gutuna jaso du herritarrak. Jakinarazpenaren sarrera kenduta, gainerako guztia gaztelania hutsean dago: ordutegia, etab.

Nafarroa

Zenbakia: 1172/2008 Arrazoia:

Erakundea: UNIPORT BILBAO www.uniportbilbao.es webgunean gaztelaniaz eta ingelesez eskura daiteke informazioa, baina ez euskaraz.

Zenbakia: 669/2008 Arrazoia:

Erakundea: Erakundea: VINCI PARK Miarritzeko Clémenceau aparkalekuan jasotako ordainagiria frantses hutsean da.

Zenbakia: 719/2008 Arrazoia:

Erakundea: VUELING AIRLINES Lehen publizitate e-mailak euskaraz bidaltzen zituen. Orain ordea, mezu horiek gaztelania hutsean iristen dira.

Bizkaia ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 1170/2008 Arrazoia:

Erakundea: ZAISA Irungo Garraio Gunearen webgunea gaztelaniaz soilik ikus daiteke. Euskarak ez du inolako tokirik webgune horretan.

Bizkaia

Herritarrari Iruñeko Baluarteko aparkalekuan luzatu zioten egiaztagiria gaztelania hutsean dago.

Aparkalekuan luzatutako ordainagiria gaztelania hutsean dago

173

Bizkaia

Nafarroa ERANTZUN DUTE

Bizkaia

Nafarroa

174

5.2. MERKATARITZA MERKATARITZAATARITZA-GUNE HANDIAK, KATEAK, DENDA ERRALDOIAK 1. ESPEDIENTE KOPURUA: 142 142 2. ADIERAZLEEN ARABERAKO BALORAZIOA 2.1. Izaera Aurreko urteetan bezalaxe, bideratu diren kasu guztietan urratu da hizkuntzaeskubidea, eta kasuen ia laurdenean baita EAEko 6/2003 Legea ere, Kontsumitzaile eta Erabiltzaileen Estatutuarena ere. Lege urraketa handiagoa ez izatea bi arrazoirengatik da: 1.- Ipar Euskal Herriko eta Nafarroako kontsumitzaile eta erabiltzaileek inolako lege-babesik ez dutelako hizkuntza-eskubideei dagokienez. 2.- EAEko 6/2003 Legeak publikoak ez diren enpresei inolako betebeharrik ez dielako ezartzen publizitateari dagokionez, publizitatearen irismena eta pisua lehen mailakoa den arren gaurko gizartean. Hala eta guztiz, arestian aipatu bezala, ezarritako gutxieneko betebeharrak ere ez dituzte beti betetzen merkataritza kate handiek, askotan, kexek erakutsi duten legez, ez eta errazen bete daitezkeenak ere, (hizkuntza-paisaia, ordainagiriakâ€Ś). 2.2. Puntualtasuna / sistematikotasuna 2008 urtean zehar Oiartzungo euskalgintza biltzen duen Ttur-ttur Elkarteak zenbait ekimen burutu ditu etxean jasotzen diren eta gaztelania hutsean dauden publizitate-aldizkarien inguruan. Haien ekintzen artean, kexa zein zoriontze horiek guztiak Behatokira ere helaraztea dago. Hala ere, Behatokiak kexen irakurketa orokorrean desfase handirik egon ez dadin, Ttur-ttur Elkartetik jasotako kexak hilabeteka eta establezimenduka bildu ditu. Izan ere, kexa guztiek espediente bana izango balute milaka espediente izango genuke eremu pribatuan, eta horrek Behatokiaren azterketa orokorra desitxuratuko dute. Halaxe jakinarazi zitzaion Tturttur Elkarteari, eta begi onez ikusi zuten Behatokiaren lan-proposamena. Bestalde, aipatu beharra dago Oiartzungo Euskal Herrian Euskaraz taldeak ekimen berezitua egin zuela eskualdeko ALCAMPO eta CARREFOUR merkataritza-guneetan euskararen presentzia berma zezatela eskatzeko. Horren harira, hizkuntzaeskubideak bermatzeko eskaera jasotzen zuen dokumentuari ehunka atxikimendu agertu zioten merkataritza-gune horietako erosleek, eta horiek guztiak Behatokira helarazi zituzten.

175

2.2.a. Errepikakortasuna Merkataritza-guneetako kateen publizitatea dugu Behatokiak urte osoan kudeatzen dituen kexen artetik errepikakortasun handiena ageri duena, inolako zalantzarik gabe. Hilero, hilero kexa berdinak jasotzen dituzte, eta urteak daramatzagun arren urraketa horien berri ematen, salbuespenak salbuespen, orokorrean, merkataritzagune eta kateek ez dute aurrerapauso esanguratsurik ematen euskararen presentzia areagotzeko. Sarritan legeak halako betebeharrik ez diela ezartzen ere aipatu izan digute haien jokabidea zuritzeko. Era berean, urraketen sistematikotasuna ere ukaezina da. Kexa egiten duten herritarrez harago, erabiltzaile guztiengan dute eragina urraketok. Errotulazioa gaztelania hutsean egoteak, bertaratzen diren guztiei eragiten die (eta ez da jende gutxi izaten halako guneetan biltzen dena), ordainagiriak gaztelania hutsean egoteak ere bai, langileak erdaldunak badira ezin izango dute zerbitzua euskaraz bermatuâ€Ś 2.2.b Erabilera KEXEN ZIOA Publizitatea erdara hutsean Hizkuntza paisaia Ahozko zerbitzua Ordainagiriak fakturak Jakinarazpen idatziak Txartela Galdetegia Toponimo ofiziala ez errespetatzea

100 8 7 7 3 1 1 1

2.3. Larritasuna Larritasuna Larritasunaren irizpideari erreparatuz, 429/2008, 900/2008 eta 1057/2008 espedienteak nabarmenduko ditugu. Lehenbiziko kasuan Baionako LEROY MERLIN dendako enplegatu erdaldunak euskararekiko mespretxua adierazteaz gain, zerbitzua ukatu zion herritarrari zoroarena eginez. Bigarrenean, Azkoitiko EROSKIn euskaraz ez zekien praktiketako ikaslea jarri zuten kutxan. Horrek gainera, erantzun txarra eman zion euskaraz egin zion bezeroari. Hirugarrenean, IruĂąeko saltzaile poloniarrari edukazio txarrekoa iruditu zitzaion herritarrak euskaraz (hau da, berak ezagutzen ez zuen hizkuntza batean) hitz egitea eta errieta egin zion arrazoi horrengatik. Herritarrak lurraldeko berezko hizkuntzan ari zela argitu arren, ez zituen azalpenak ontzat hartu.

176

3. ARLOAREN ARABERAKO BALORAZIOA Arestian adierazi bezala, arau betearazlerik ez izateak orokortu egiten du eskubideen urraketa merkataritza-kate eta -guneetan, batik bat hain masiboa den publizitatearen arloan. Edonola ere, kate batzuk urratsak egiten hasi dira. Euskararen normalizaziotik oraindik oso urrun daudela aitortu behar bada ere: orain arte Estatu osorako publizitate bera egiten zutela aitzakia hartuta gaztelania hutsean argitaratu eta zabaltzen ziren publizitate-orrietan, euskarazko mezuak agertzen hasi dira azalean eta kontrazalean. Beste batzuek askoz ere urrats sendoagoak egin dituzte, eta publizitate aldizkari ele bietan egiten hasi dira (EROSKI kasu). Hala ere, orokorrean, asko dago hobetzeko kate-erraldoien publizitate politikan. Izan ere, kasu batzuetan kateek ez du politika bateraturik erakusten eta EAEn ele bietan argitaratzen dituzten euskarriak gaztelania hutsean edo frantses hutsean banatzen dituzte Nafarroan eta Ipar Euskal Herrian (CARREFOUR, E. LECLERC). Irizpide bateraturik ez izateak hizkuntza-paisaian ere eragiten du. Hala, EAEko saltegi batzuetan hizkuntza-paisaia ele bietan dagoen bitartean, kate bereko Nafarroako eta Ipar Euskal Herriko, naiz EAEko beste establezimendu batzuetako hizkuntza-paisaia frantses edo gaztelania hutsean ageri da (EROSKI katea horren adibide garbia dugu). Edonola ere, arestian esan dugun bezala, legeriarik eza ez da eskubideak urratzeko arrazoi bakarra. Dauden arauak ere ez dira beti errespetatzen, eta ondorioz, asko dira oraindik jendeari zuzendutako jakinarazpenak, faktura zein ordainagiriak eta antzeko agiriak gaztelania hutsean egiten dituzten EAEko establezimenduak. Ahozko zerbitzua euskaraz bermatzeko betebeharrari ere ez zaio zuzen erantzuten, Behatokian jasotzen ditugun kexak horren adierazgarri ditugu. Lege urraketa horien inguruan esan beharra dago, beste eskubide batzuk urratzen direnerako legeak zigorrak aurreikusten baditu ere, ez dela gauza bera gertatzen hizkuntza eskubideak urratzen diren kasuetarako. Horrela, bada, Behatokiak behin baino gehiagotan esan izan duen moduan, euskaldunen hizkuntza-eskubideak urratzea oso merkea da, eta aurrera begira ere merke izaten jarraituko du, neurri zuzentzailerik hartzen ez bada. Zoritxarrez, EAEko Kontsumitzaile eta Erabiltzaileen Legea onartu zenetik 5 urte iragan diren honetan Legea garatzeko egin den 123/2008 Dekretuak, Kontsumitzaileen eta Erabiltzaileen Hizkuntza Eskubideei buruzkoak ez du bide hori hartu. Dekretua ez da Legearen hutsuneak estaltzeko baliatu, are okerrago, zonifikazio bat ezarri du betebeharrei begira, eta biztanle elebidunen proportzioa %33tik gorakoa den udalerrietako, eta Bilbo, Donostia eta Gasteizko 400 metro karratutik gorako establezimenduek soilik izango dituzte hizkuntza-betebeharrak kontsumitzaile eta erabiltzaileekiko.

177

4. ERANTZUNAK ERANTZUNAK Merkataritza-gune eta kateek oso azalpen gutxi eman dute bideratu zaizkien espedienteen inguruan. EROSKIk 674-2008 kexaren inguruan jakinarazi zuen bertan aipatzen den publizitate-aldizkaria ele bietan argitaratu zuela eta ale bat igorri zuen froga modura, baina froga gisa bidalitako aldizkaria ez zetorren bat kexa eragin zuenarekin. Aurrerago, haien gain hartu zuten kexaren erantzukizuna. 715-2008 espedientearen kasuan, TRAVELen bazkide egiterakoan bezeroei harremanak zein hizkuntzatan nahi dituzten galdetzen zaiela jakinarazi du, eta egindako hautuaren arabera euskaraz edo gaztelaniaz bidaltzen zaizkiela jakinarazpenak. Hori horrela, sustapenaren berri ematen duen publizitatea gaztelania hutsean jasotzeko arrazoiak bi izan daitezkeela dio: bezeroak bere garaian aukeraketa egin ez izana, edo EROSKI bidalketa egiterakoan nahasi izana. Erantzun horrek erakusten digu, kate horrek defektuz gaztelaniaz lan egiten duela bezeroekin, eta harremanak euskaraz izateko berariaz jakinarazi behar zaiela. 900-2008 kexari dagokionez, berriz ere haien gain hartu zuten Azkoitiko MAXI EROSKIko Kutxan langile erdalduna jarri izana, baina aldi baterako baino ez zela izan argitu zuten. Langileak bezeroari eman zion erantzuna ez zela zuzena izan ere onartu dute. Iru単eko E. LECLERCek 3 kexari erantzun die. 167-2008 eta 197-2008 espedienteei dagokienez adierazi du, ez dutela uste Nafarroako Foru Komunitateko hizkuntzen erabilerari buruzko Legerik urratu dutenik publizitatea gaztelania hutsean argitaratuta, baina hala ere bezeroen kultur aniztasuna aintzat hartuta ez dutela baztertzen etorkizunean kontuan hartzea. 888-2008 espedientearen kasuan, Publizitatea euskaraz delako eranskailua jarria duen postontzian E. LECLERCen gaztelania hutsezko propaganda aurkitu izana salatzen duenean, barkamena eskatzen dute herritarrari sortutako eragozpenengatik, eta haien publizitateaz arduratzen den agentziari kexaren berri emango diotela jakinarazten du gertaera ez errepikatzeko jarraibideak eman diezazkieten banatzaileei. Nolanahi ere, sektoreko langile gehienek euskaraz ez dakitenez, postontzietako mezua gaztelaniaz ere jartzeko gomendioa luzatzen du. Iru単eko LEROY MERLINek erosketen ordainagirian euskara ez erabiltzearen inguruan emandako arrazoia arazo informatikoei lotutakoa da, izan ere informatikak hartara behartzen dituela erantzun dute. Hala ere, iradokizuna kontuan hartuko dutela adierazten du, eta hutsunea konpontzeko egin beharreko gestio guztiak egiten ahaleginduko direla (euskaraz erantzun dute). Iru単eko KIABI saltegiko zerbitzu-arduradunak ordainagiria eta harekin batera emandako galdetegia gaztelania hutsean izateagatik jaso zuten kexari erantzunez agertu du KIABI enpresa frantziarra dela nahiz eta Espainian dendak eduki, eta Espainiako dendek Madrilen dutela egoitza nagusia. Ordainagirian agertzen diren azalpenak gaztelania hutsean egoteari doakionez, ordenagailuan oso zati txikia dutela dio azalpen guztiak adierazteko, eta euskaraz eta gaztelaniaz sartzerik ez dagoenez, gaztelaniaz egitea erabaki zutela denek uler zezaten. Iritzi-orrien kasuan, 178

aldiz, orriak Madrildik heldu direla jakinarazten du eta bueltan hara bidaltzen dituztela, eta Madrilen euskaraz jakitea zaila denez, horregatik egiten behar direla gaztelaniaz. Bukatzeko gauzak pixkanaka aldatzea haien esku egon litekeela dio baina multinazional baten egitura aldatzea zaila dela. Azkenik, bera euskalduna dela eta saltzaile bezala daraman denbora guztian inork ez diola arreta euskaraz egiteko eskatu adierazten du. PRIMARKek, 730-2008 kexaren inguruan adierazi du, erosketako ordainagirian euskara ere sartzeko lanean ari direla, bezeroekiko komunikazio-politikan beste urrats bat emanez. Saltokia zabaldu zenetik bezeroei begirako kartel eta ohar guztiak euskaraz eta gaztelaniaz dituztela gaineratzen du.

5. SINOPSIAK: SINOPSIAK: Zenbakia: 386/2008 Arrazoia:

Erakundea: AKI Donostiako AKI establezimenduan bezeroari luzatu dioten ordainagiria gaztelania hutsean dago.

Gipuzkoa

Zenbakia: 1048/2008 Arrazoia:

Erakundea: AKI Urtarrilean Oiartzungo etxeetan banatu publizitate-aldizkaria gaztelania hutsean idatzia dago.

Gipuzkoa

Zenbakia: 1049/2008 Arrazoia:

Erakundea: AKI Martxoan Oiartzungo etxeetan banatu publizitate-aldizkaria gaztelania hutsean idatzia dago.

Gipuzkoa

Zenbakia: 1074/2008 Arrazoia:

Erakundea: AKI Apirilean Oiartzungo etxeetan eskaintzei buruz banatu bi publizitate-aldizkariak gaztelania hutsean idatziak zeuden.

Gipuzkoa

Zenbakia: 1075/2008 Arrazoia:

Erakundea: AKI Maiatzean Oiartzungo etxeetan eskaintzei buruz banatu bi publizitate-aldizkariak gaztelania hutsean idatziak zeuden.

Gipuzkoa

Zenbakia: 1098/2008 Arrazoia:

Erakundea: AKI Ekainean Oiartzungo etxeetan eskaintzei buruz banatu publizitate-aldizkaria gaztelania hutsean idatzia dago.

Gipuzkoa

Zenbakia: 1099/2008 Arrazoia:

Erakundea: Erakundea: AKI Abuztuan Oiartzungo etxeetan eskaintzei buruz banatu publizitate-aldizkaria gaztelania hutsean idatzia dago.

Gipuzkoa

Zenbakia: 1119/2008 Arrazoia:

Erakundea: AKI Irailean Oiartzungo etxeetan eskaintzei buruz banatu publizitate-aldizkaria, Proyectos de oto帽o izenekoa, gaztelania hutsean idatzia dago.

Gipuzkoa

Zenbakia: 1120/2008 Arrazoia:

Erakundea: AKI Urrian Oiartzungo etxeetan eskaintzei buruz banatu publizitate-aldizkaria, Especial decoraci贸n izenekoa, gaztelania hutsean idatzia dago.

Gipuzkoa

Zenbakia: 60/2008 Arrazoia:

Erakundea: ALCAMPO Oiartzungo ALCAMPOn, informazio gunean nahiz supermerkatuan zehar zebiltzan langile gehienek euskaraz galdetu eta galdera gaztelaniaz egiteko erantzun diote.

Gipuzkoa

Zenbakia: Zenbakia: 61/2008 Arrazoia:

Erakundea: ALCAMPO Oiartzungo ALCAMPOn, izan da urtebetetzea ospatzeko tarta baten bila. Ez du Zorionak zioen bat bakarrik ere aurkitu, denetan Felicidades ageri da. Euskarazkorik izaten duten galdetuta, ezetz erantzun diote, ez dutela ekartzen.

Gipuzkoa

Zenbakia: 954/2008 Arrazoia:

Erakundea: ALCAMPO Oiartzungo saltokian sabaitik zintzilikatutako kartel gehienak gaztelania hutsean idatziak daude: El ahorro est谩 en el precio , Promoci贸n , Oferta , etab.

Gipuzkoa

Zenbakia: Zenbakia: 955/2008 Arrazoia:

Erakundea: ALCAMPO Oiartzungo saltokian apaletan dauden eta produktuen salneurriaren nahiz ezaugarrien berri ematen duten txarteletako batzuk gaztelania hutsean idatziak daude.

Gipuzkoa

Zenbakia: 1040/2008 Arrazoia:

Erakundea: ALCAMPO Publizitate-aldizkaria banatu zuen Oiartzungo etxeetan otsailean. Bada, gaztelania hutsean idatzia zen.

Gipuzkoa

Zenbakia: 1041/2008 Arrazoia:

Erakundea: ALCAMPO Bi publizitate-aldizkari banatu zituen Oiartzungo etxeetan martxoan. Bada, gaztelania hutsean idatziak ziren.

Gipuzkoa

Zenbakia: 1064/2008 Arrazoia:

Erakundea: ALCAMPO Apirilean Oiartzungo etxeetan eskaintzei buruz banatu bi publizitate-aldizkariak gaztelania hutsean idatziak daude.

Gipuzkoa

179

Zenbakia: 1065/2008 Arrazoia:

Erakundea: Erakundea: ALCAMPO Maiatzean Oiartzungo etxeetan eskaintzei buruz banatu bi publizitate-aldizkariak gaztelania hutsean idatziak zeuden.

Gipuzkoa

Zenbakia: 1076/2008 Arrazoia:

Erakundea: ALCAMPO Oiartzungo etxeetan eskaintzei buruz banatu 3 publizitate-aldizkariak gaztelania hutsean idatziak daude.

Gipuzkoa

Zenbakia: 1077/2008 Arrazoia:

Erakundea: ALCAMPO Uztailean Oiartzungo etxeetan eskaintzei buruz banatu 2 publizitate-aldizkariak gaztelania hutsean idatziak daude.

Gipuzkoa

Zenbakia: Zenbakia: 1103/2008 Arrazoia:

Erakundea: ALCAMPO Irailean Oiartzungo etxeetan eskaintzei buruz banatu 4 publizitate-aldizkariak gaztelania hutsean idatziak daude.

Gipuzkoa

Zenbakia: 1121/2008 Arrazoia:

Erakundea: ALCAMPO Urrian Oiartzungo etxeetan eskaintzei buruz banatu 3 publizitate-aldizkariak gaztelania hutsean idatziak daude.

Gipuzkoa

Zenbakia: 168/2008 Arrazoia:

Erakundea: ALMACENES DEL HOGAR ALMACENES DEL HOGARek 2008ko otsailean Bara単aingo postontzietan banatu zuen publizitate-orria gaztelania hutsean zegoen. Hitz bakar bat ere ez zen ageri euskaraz.

Nafarroa

Zenbakia: 862/2008 Arrazoia:

Erakundea: ALMACENES DEL HOGAR Publizitatea euskaraz dioen postontzian gaztelania hutsean jaso dute urriaren 31a bitarteko eskaintza-orria.

Nafarroa

Zenbakia: 1062/2008 Arrazoia:

Erakundea: BRICO CENTRO Oiartzungo etxeetan otsailaren 24a bitarteko eskaintzei buruz banatu publizitatearen azalean eta kontrazalean informazioa euskaraz ere badagoen arren, barnealdea gaztelania hutsean idatzia dago.

Gipuzkoa

Zenbakia: 1063/2008 Arrazoia:

Erakundea: BRICO CENTRO Oiartzungo etxeetan apirilaren 6a bitarteko eskaintzei buruz banatu publizitatearen azalean eta kontrazalean informazioa euskaraz ere badagoen arren, barnealdea gaztelania hutsean idatzia dago.

Gipuzkoa

Zenbakia: 1078/2008 Arrazoia:

Erakundea: BRICO CENTRO Maiatzaren 18a bitarteko eskaintzei buruzko publizitate-aldizkaria banatu zuen Oiartzungo etxeetan. Azalean eta kontrazalean informazioa euskaraz ere badagoen arren, barnealdea gaztelania hutsean idatzia dago.

Gipuzkoa

Zenbakia: 1079/2008 Arrazoia:

Erakundea: BRICO CENTRO Ekainaren 18a bitarteko eskaintzei buruzko publizitatea banatu zuen Oiartzungo etxeetan. Azalean eta kontrazalean informazioa euskaraz ere badagoen arren, barnealdea gaztelania hutsean idatzia dago.

Gipuzkoa

Zenbakia: 679/2008 Arrazoia:

Erakundea: CARREFOUR CARREFOURek 2008ko abuztuaren 20an Lo bueno dura muy poco eta Vuelta al cole. Estrena un curso izeneko publizitate-orriak banatu ditu Bara単aingo postontzietan. Biak ala biak gaztelania hutsean daude. Hitz bakar bat ere ez da ageri euskaraz.

Gipuzkoa

Zenbakia: 889/2008 Arrazoia:

Erakundea: CARREFOUR Publizitatea euskaraz dioen postontzian gaztelania hutsean jaso dute urriaren 2tik 20ra bitarteko eskaintzaorria.

Nafarroa

Zenbakia: 952/2008 Arrazoia:

Erakundea: CARREFOUR Oiartzungo saltokiaren sarreran ongi etorria emanez eta aparkalekua non den iragarriz zutikako seinale handia dago. Bada, aparkalekua dohainik dela dioen oharra gaztelania hutsean da: gratis.

Gipuzkoa

Zenbakia: 953/2008 Arrazoia:

Erakundea: CARREFOUR Oiartzungo saltokian apaletan dauden eta produktuen salneurriaren nahiz ezaugarrien berri ematen duten txarteletako batzuk gaztelania hutsean idatziak daude.

Gipuzkoa

Zenbakia: 968/2008 Arrazoia:

Erakundea: CARREFOUR Publizitatea euskaraz dioen postontzian gaztelania hutsean jaso zuten CARREFOUR saltokiaren urriaren 31tik azaroaren 23 arteko eskaintzaren publizitate-orria.

Nafarroa

Zenbakia: 1038/2008 Arrazoia:

Erakundea: CARREFOUR Lau publizitate-aldizkari banatu zituen Oiartzungo etxeetan urtarrilean. Bada, gehienez ere, azalean eta kontrazalean zetorren informazioa euskaraz. Gainerako guztia gaztelania hutsean idatzia zen.

Gipuzkoa

Zenbakia: 1039/2008 Arrazoia:

Erakundea: CARREFOUR Lau publizitate-aldizkari banatu zituen Oiartzungo etxeetan otsailean. Bada, azalean eta kontrazalean baino ez zetorren informazioa euskaraz. Barnealdean informazio guztia gaztelania hutsean zetorren.

Gipuzkoa

Zenbakia: 1081/2008 Arrazoia:

Erakundea: CARREFOUR Eskaintzei buruzko bost publizitate-aldizkari banatu zituen Oiartzungo etxeetan uztailean. Gehienez ere, azalean eta kontrazalean zetorren informazioa euskaraz. Gainerako guztia gaztelania hutsean idatzia zen.

Gipuzkoa

Zenbakia: 1096/2008 Arrazoia:

Erakundea: CARREFOUR Frantses hutsean jaso du azaroaren 19tik abenduaren 20ra bitarteko eskaintzen berri emanez argitaratu publizitate-aldizkaria.

Lapurdi

Zenbakia: 1100/2008 Arrazoia:

Erakundea: CARREFOUR Irailean Oiartzungo etxeetan eskaintzei buruz banatu lau publizitate-aldizkariak gaztelania hutsean idatziak daude.

Gipuzkoa

180

Zenbakia: 1101/2008 Arrazoia:

Erakundea: CARREFOUR Eskaintzei buruzko bi publizitate-aldizkari banatu zituen Oiartzungo etxeetan irailean. Gehienez ere, azalean eta kontrazalean zetorren informazioa euskaraz. Gainerako guztia gaztelania hutsean idatzia zen.

Gipuzkoa

Zenbakia: 1122/2008 Arrazoia:

Erakundea: CARREFOUR Eskaintzei buruzko hiru publizitate-aldizkari banatu zituen Oiartzungo etxeetan urrian. Gehienez ere, azalean eta kontrazalean zetorren informazioa euskaraz. Gainerako guztia gaztelania hutsean idatzia zen.

Gipuzkoa

Zenbakia: 1175/2008 Arrazoia:

Erakundea: CARREFOUR CARREFOUR saltokiak azaroaren 25etik abenduaren 11ra arteko eskaintzen berri ematen duen publizitateliburuxka banatu zuen. Aipatu liburuxka 3 x 2, lleva 3, paga 2 izenekoa, gaztelania hutsean dago goitik hasi eta beheraino, hitz bakar bat ere ez da ageri euskaraz.

Nafarroa

Zenbakia: 292/2008 Arrazoia:

Erakundea: CONFORAMA Apirilaren 10ean erosketa egindakoan, faktura gaztelania hutsean jaso zuen.

Nafarroa

Zenbakia: 692/2008 Arrazoia:

Erakundea: CONFORAMA CONFORAMAk 2008ko abuztuaren 19an postontzietan banatu zuen Más hogar, mejores precios izeneko publizitate-orria gaztelania hutsean dago. Hitz bakar bat ere ez da ageri euskaraz.

Nafarroa

Zenbakia: 596/2008 Arrazoia:

Erakundea: CORTEFIEL Donostiako Askatasunaren hiribideko CORTEFIEL erakusleihoetako beherapenetako mezuak

Gipuzkoa

Zenbakia: 474/2008 Arrazoia:

Erakundea: DECATHLON Herritarrak frantses hutsean jaso du maiatzaren 15ean igorri e-mezua: Invitation: Venez randonner en famille ce week-end izenekoa.

Lapurdi

Zenbakia: 720/2008 Arrazoia:

Erakundea: DECATHLON Donostian bezeroentzako eskueran dagoen Bien equipado te sientes más fuerte izeneko eskuorria, abuztuaren 22tik irailaren 18a bitarteko eskaintzen berri ematen duena, gaztelania hutsean idatzia da.

Gipuzkoa

Zenbakia: 852/2008 Arrazoia:

Erakundea: DECATHLON Frantses hutsean jaso zuen urriaren 10ean Envie de faire de très bonnes affaires? izeneko publizitate mezu elektronikoa.

Lapurdi

Zenbakia: 1009/2008 Arrazoia:

Erakundea: DECATHLON Frantses hutsean jaso du e-mezua: Les équipements du futur sont arrivés izenekoa.

Lapurdi

Zenbakia: 1113/2008 Arrazoia:

Erakundea: DECATHLON Frantses hutsean jaso ditu azaroan zehar eskaintzei buruz igorri 3 mezu elektronikoak.

Lapurdi

Zenbakia: Zenbakia: 1115/2008 Arrazoia:

Erakundea: DECOMOBEL Errenteria-Oreretako saltokiak Oiartzungo etxeetan eskaintzei buruz banatu Ofertas Primavera 2008 publizitate-aldizkaria gaztelania hutsean idatzia dago.

Gipuzkoa

Zenbakia: 1116/2008 Arrazoia:

Erakundea: DECOMOBLE DECOMOBLE Errenteria-Oreretako saltokiak Oiartzungo etxeetan eskaintzei buruz banatu Ofertas Verano 2008 publizitatealdizkaria gaztelania hutsean idatzia dago.

Gipuzkoa

Zenbakia: 1131/2008 Arrazoia:

Erakundea: DECOMOBEL Errenteria-Oreretako saltokiak Oiartzungo etxeetan eskaintzei buruz banatu publizitate-aldizkaria, Ofertas Otoño 2008 izenekoa, gaztelania hutsean idatzia dago.

Gipuzkoa

Zenbakia: 967/2008 Arrazoia:

Erakundea: DECORAMA Publizitatea euskaraz dioen Iruñerriko postontzian gaztelania hutsean jaso zuten DECORAMA saltokiaren publizitate-orria.

Nafarroa

Zenbakia: 993/2008 Arrazoia:

Erakundea: DISTER REKALDI KIT DISTER REKALDE KITek azaroaren hasieran ESTRENA SALÓN izeneko propaganda zabaldu zuen Altzan. Publizitate-orria gaztelania hutsean zegoen.

Gipuzkoa

Zenbakia: 167/2008 Arrazoia:

Erakundea: E. LECLERC E.LECLERCek 2008ko otsailean Iruñerriko postontzietan banatu zuen publizitate-orria gaztelania hutsean zegoen. Hitz bakar bat ere ez zen ageri euskaraz.

Nafarroa ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 197/2008 Arrazoia:

Erakundea: E. LECLERC E. LECLERCek 2008ko martxoaren 3an postontzietan banatu zuen publizitate-orria gaztelania hutsean zegoen. Hitz bakar bat ere ez zen ageri euskaraz.

Nafarroa ERANTZUN DUTE

Zenbakia: Zenbakia: 294/2008 Arrazoia:

Erakundea: E. LECLERC Apirilaren 23tik maiatzaren 3ra bitarteko eskaintzen berri ematen duen La forma más barata de llenar tu cesta! izeneko publizitate-liburuxka jaso zuen Iruñean, etxeko postontzian; bada, gaztelania hutsean dago.

Nafarroa

Zenbakia: 394/2008 Arrazoia:

Erakundea: E. LECLERC E. LECLERCek 2008ko ekainaren 4an Barañaingo postontzietan banatu zuen publizitate-orria gaztelania hutsean zegoen. Hitz bakar bat ere ez zen ageri euskaraz.

Nafarroa

Zenbakia: 691/2008 Arrazoia:

Erakundea: E. LECLERC E. LECLERCek 2008ko abuztuaren 18an Iruñerriko postontzietan banatu zuen Vuelta al cole publizitate-orria gaztelania hutsean dago. Hitz bakar bat ere ez da ageri euskaraz.

Nafarroa

181

saltegiak

gaztelania

hutsean

jarri

ditu

bere

Zenbakia: 888/2008 Arrazoia:

Erakundea: Erakundea: E. LECLERC Publizitatea euskaraz dioen Iruñerriko postontzian gaztelania hutsean jaso dute urriaren 1etik 11ra bitarteko eskaintza-orria.

Nafarroa ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 1072/2008 Arrazoia:

Erakundea: E. LECLERC Iruñeko E. LECLERC saltegiak Gabonetako saski eta sortei buruzko eskaintza bidali dio enpresa bati. Eskaintzen liburuxka, gutuna eta eskaera-orria gaztelania hutsean daude.

Nafarroa

Zenbakia: 1176/2008 Arrazoia:

Erakundea: E. LECLERC E. LECLERCek azaroaren 26tik abenduaren 6ra arteko eskaintzen berri ematen duen publizitate-liburuxka banatu zuen Iruñerrian. Aipatu liburuxka Prepara Navidad a precio E.LECLERC izenekoa, gaztelania hutsean dago goitik hasi eta beheraino, hitz bakar bat ere ez da ageri euskaraz.

Nafarroa

Zenbakia: 1177/2008 Arrazoia:

Erakundea: E. LECLERC E. LECLERCek azaroaren 26tik abenduaren 5era arteko eskaintzen berri ematen duen publizitate-liburuxka banatu zuen Iruñerrian. Aipatu liburuxka Electrofertas: los precios más bajos izenekoa, gaztelania hutsean dago goitik hasi eta beheraino, hitz bakar bat ere ez da ageri euskaraz.

Nafarroa

Zenbakia: 890/2008 Arrazoia:

Erakundea: EL CORTE INGLÉS Publizitatea euskaraz dioen Iruñerriko postontzian gaztelania hutsean jaso dute urriaren 2tik 15era bitarteko eskaintzei buruzko publizitate-aldizkaria.

Nafarroa

Zenbakia: 466/2008 Arrazoia:

Erakundea: EROSKI Ekainaren 12an, goizeko 11:00etan EROSKIk Azpeitian duen saltokian langile bat hurbildu zaio puntuei buruzko inkesta egiteko. Gaztelaniaz zuzendu zaio herritarrari eta honek inkesta euskaraz erantzun nahi duela esandakoan, langileak ez dakiela euskaraz esan dio.

Gipuzkoa

Zenbakia: 467/2008 Arrazoia:

Erakundea: EROSKI EROSKIk Azpeitian duen saltokian bezeroen eskura zegoen El pescado de siempre izenburuko esku-orria gaztelania hutsean zegoen.

Gipuzkoa

Zenbakia: 674/2008 Arrazoia:

Erakundea: EROSKI EROSKIk abuztuan argitaratu eta banatu duen Equípate para la vuelta al cole izeneko 12 orriko propaganda liburuxka gaztelania hutsean dago.

Bizkaia ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 715/2008 Arrazoia:

Erakundea: EROSKI Equípate para la vuelta al cole izeneko sustapenaren berri ematen duen eskuorria gaztelania hutsean jaso dute abuztuaren 26an.

Gipuzkoa

Zenbakia: 900/2008 Arrazoia:

Erakundea: Erakundea: EROSKI Urriaren 15ean Azkoitiko MAXI EROSKIko 2. kutxan zegoen langilea gaztelaniaz zuzendu zaio bezeroari. Bezeroak euskaraz erantzun dio eta langileak gaztelaniaz hitz egiteko eskatu dio euskaraz ez zekiela argudiatuz. Bezeroak ez zuela zertan gaztelaniaz egin erantzun dionean langileak euskaraz jakiteko obligaziorik ez duela erantzun dio.

Gipuzkoa ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 1204/2008 Arrazoia:

Erakundea: EROSKI Tuterako Hiper Eroskik bezeroei ez die inolako arretarik egiten euskaraz. Gabonak iritsi eta Feliz Navidad mezua besterik ez da ageri saltokian. Publizitatea ere gaztelaniaz soilik banatzen du etxeetan eta inguruko herrietan.

Nafarroa

Zenbakia: 1210/2008 Arrazoia:

Erakundea: EROSKI Gasteizko Legutianoko atea kalean zabaldu berria den saltokian ordainagiriak gaztelania hutsean luzatzen dituzte.

Bizkaia

Zenbakia: 1117/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKADIEUSKADI-DECO 2008an zehar Oiartzungo etxeetan eskaintzei buruz banatu 3 eskuorrietan euskararen presentzia hutsaren hurrengoa da.

Gipuzkoa

Zenbakia: 478/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKOAUTO TOYOTA EUSKO AUTO TOYOTA kontzesionarioko bulegoetako langileek ez dakite euskaraz, eta era txarrean erantzuten dute euskaraz artatzeko eskatuz gero.

Gipuzkoa

Zenbakia: 196/2008 Arrazoia:

Erakundea: FEU VERT FEU VERTek 2008ko martxoaren 3an Iruñerriko postontzietan banatu zuen publizitate-orria gaztelania hutsean zegoen. Hitz bakar bat ere ez zen ageri euskaraz.

Nafarroa

Zenbakia: 721/2008 Arrazoia: Arrazoia:

Erakundea: FEU VERT Abuztuaren 4tik 30era bitarteko eskaintzen berri ematen duen aldizkariaren azalean euskara agertzen den arren, barnealdeko informazioa gaztelania hutsean dator.

Gipuzkoa

Zenbakia: 740/2008 Arrazoia:

Erakundea: FEU VERT Abuztuaren 4tik 30era bitarteko eskaintzen berri ematen duen aldizkaria jaso zuten Altzan. Azalean euskara agertzen den arren, barnealdeko informazioa gaztelania hutsean dator.

Gipuzkoa

Zenbakia: 863/2008 Arrazoia:

Erakundea: FEU VERT Publizitatea euskaraz dioen Iruñerriko postontzian gaztelania hutsean jaso dute irailaren 29tik urriaren 25era bitarteko eskaintza-orria.

Nafarroa

Zenbakia: 995/2008 Arrazoia:

Erakundea: FORUM Iruñeko FORUM SPORT saltokian urriaren 20tik azaroaren 1era bitarteko balioa duen deskontu txartela eman diote herritarrari. Txartelean ageri den informazio guztia gaztelania hutsean idatzita dago.

Nafarroa

Lapurdi

182

Zenbakia: 985/2008 Arrazoia:

Erakundea: GALERIES LAFAYETTE Baionako saltokiko atean eta erakusleihoetan jarritako karteletan ez da euskararen arrastorik. Adibidez: Ouverture exceptionnelle edo Les 3J ont 50 ans.

Zenbakia: 907/2008 Arrazoia:

Erakundea: GRAND OPTICAL Agorrilaren 14an Angeluko saltokian ez zuen langile bakar batengatik ere zerbitzua euskaraz jaso.

Lapurdi

Zenbakia: Zenbakia: 908/2008 Arrazoia:

Erakundea: GRAND OPTICAL Agorrilaren 14an Angeluko saltokian luzatu zioten eskaera-orria frantses hutsean idatzia zen.

Lapurdi

Zenbakia: 395/2008 Arrazoia:

Erakundea: ICENTER ICENTERek 2008ko ekainaren 4an Iruñeko postontzietan banatu zuen publizitate-orria gaztelania hutsean zegoen. Hitz bakar bat ere ez zen ageri euskaraz.

Nafarroa

Zenbakia: 724/2008 Arrazoia:

Erakundea: IKEA Ordainagiriaren aurreko aldea, burututako erosketari buruzko datuak ageri diren aldea, gaztelania hutsean idatzia da.

Bizkaia

Zenbakia: 729/2008 Arrazoia:

Erakundea: IKEA Ordainagiria gaztelaniaz egoteaz gain, aurreko nahiz atzeko aldean Vizcaya ageri da.

Zenbakia: 1108/2008 Arrazoia:

Erakundea: IKEA Herritarra kioskora joan zen IKEAren katalogoa erostera. Gaztelaniazkoa bakarrik zegoenez euskarazkoa eskatzeko esan zion saltzaileari. Handik astebetera katalogoaren bila joan eta hura ere gaztelaniaz zegoen. Akatsen bat izango zela pentsatuta berriz eskarazi zion saltzaileari eta handik egun batzuetara kioskosaltzaileak ezin zela euskarazkorik lortu jakinarazi zion.

Zenbakia: 654/2008 Arrazoia:

Erakundea: KIABI

Zenbakia: 655/2008 Arrazoia:

Erakundea: KIABI GALARIA merkataritza-guneko KIABI saltegian ordainagiriarekin batera luzatu dioten iritzi-orria gaztelania hutsean dago.

Nafarroa ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 969/2008 Arrazoia:

Erakundea: KIABI Publizitatea euskaraz dioen Iruñerriko postontzian gaztelania hutsean jaso zuten KIABI saltokiaren azaroaren 5etik 23ra arteko eskaintzaren publizitate-orria.

Nafarroa

Zenbakia: 1046/2008 Arrazoia:

Erakundea: KIABI Otsailean Oiartzungo etxeetan banatutako publizitate-aldizkaria gaztelania hutsean idatzia zen.

Gipuzkoa

Zenbakia: 1047/2008 Arrazoia:

Erakundea: KIABI Martxoan Oiartzungo etxeetan banatu zuen publizitate-aldizkaria gaztelania hutsean idatzia zen.

Gipuzkoa

Zenbakia: 1058/2008 Arrazoia:

Erakundea: KIABI Apiriletik ekainera bitarteko eskaintzei buruzko hiru publizitate-aldizkari banatu ditu Oiartzungo etxeetan. Bada, gaztelania hutsean idatziak daude.

Gipuzkoa

Zenbakia: 1184/2008 Arrazoia:

Erakundea: KIABI KIABI saltokiak azaroaren 26tik abenduaren 7ra arteko eskaintzen berri ematen duen publizitate-liburuxka banatu zuen Iruñerrian. Aipatu liburuxka Ideas regalo para la Navidad izenekoa, gaztelania hutsean dago.

Nafarroa

Zenbakia: 3/2008 Arrazoia: Arrazoia:

Erakundea: LEROY MERLIN

Zenbakia: 429/2008 Arrazoia:

Erakundea: LEROY MERLIN Ezin izan zuen otsailaren 7an, goizeko 9:15 aldera, Baionako saltegian zerbitzua euskaraz jaso. Izan ere, margoen aldean zegoen langilearengana jo zuen argibide eske, euskaraz, baina honek espainola ez zuela ulertzen erantzun zion. Herritarrak euskara erabili zuela argitu zion, baina langileak berdin dira erantzun zion. Orduan, herritarrak mahai tolesgarriak non ziren galdegin zion frantsesez, baina langileak zozoarena egiten jarraitu zuen.

Lapurdi

Zenbakia: 690/2008 Arrazoia:

Erakundea: LEROY MERLIN LEROY MERLINek 2008ko abuztuaren 18an irailaren 29ra bitarteko eskaintzen berri emateko Iruñerriko postontzietan banatu zuen publizitate-orria gaztelania hutsean zegoen. Hitz bakar bat ere ez zen ageri euskaraz.

Nafarroa

Zenbakia: 1185/2008 Arrazoia:

Erakundea: LEROY MERLIN LEROY MERLIN saltokiak azaroaren 21etik urtarrilaren 7ra arteko eskaintzen berri ematen duen publizitateliburuxka banatu zuen Iruñerrian. Aipatu liburuxka Todo para tu hogar en invierno izenekoa, gaztelania hutsean dago.

Nafarroa

Zenbakia: 399/2008 Arrazoia:

Erakundea: LIDL LIDLek 2008ko ekainaren 5ean Iruñerriko postontzietan banatu zuen publizitate-orria gaztelania hutsean zegoen. Hitz bakar bat ere ez zen ageri euskaraz.

Nafarroa

Zenbakia: 195/2008 Arrazoia:

Erakundea: MASTER CADENA MASTER CADENAk 2008ko martxoaren 3an Nafarroako postontzietan banatu zuen publizitate-orria gaztelania hutsean zegoen. Hitz bakar bat ere ez zen ageri euskaraz.

Nafarroa

KIABI saltegian luzatu dioten ordainagiria gaztelania hutsean dago.

Gaztelania hutsean dago erosketa ordaindutakoan jaso duen ordainagiria.

183

Bizkaia Gipuzkoa

Nafarroa ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 1134/2008 Arrazoia:

Erakundea: MASTER CADENA Ekainean Oiartzungo etxeetan banatutako eskuorrian eskaintzei buruzko informazio gehiena gaztelania hutsean idatzia dago.

Gipuzkoa

Zenbakia: 1132/2008 Arrazoia:

Erakundea: MERKAL CALZADOS Oiartzungo etxeetan banatzen dituen eskuorrietan zenbait hitz eta esaldi gaztelania hutsean idatziak egon ohi dira: Promoción válida, Próximas aperturas, etab.

Gipuzkoa

Zenbakia: 686/2008 Arrazoia:

Erakundea: MERKA MUEBLES MERKAMUEBLE saltegiak gaztelania hutsean banatu du Iruñerrian uztailaren 1etik abuztuaren 31a bitarteko eskaintzen berri ematen duen Estas rebajas son... Requetebajas izeneko publizitate-aldizkaria.

Nafarroa

Zenbakia: 164/2008 Arrazoia:

Erakundea: MEDIA MARKT MEDIA MARKTek 2008ko otsailean Iruñerriko postontzietan banatu zuen publizitate-orria gaztelania hutsean zegoen.

Nafarroa

Zenbakia: 396/2008 Arrazoia:

Erakundea: MEDIA MARKT MEDIA MARKTek 2008ko ekainaren 4an postontzietan banatu zuen publizitate-orria gaztelania hutsean zegoen.

Nafarroa

Zenbakia: 685/2008 Arrazoia:

Erakundea: MEDIA MARKT MEDIA MARKT saltegiak gaztelania hutsean banatu du Iruñerrian abuztuaren 23tik 30era bitarteko eskaintzen berri ematen duen El gustazo de comprar al precio más listo! izeneko publizitatea.

Nafarroa

Zenbakia: 887/2008 Arrazoia:

Erakundea: MEDIA MARKT Publizitatea euskaraz dioen Iruñerriko postontzietan gaztelania hutsean jaso dute urriaren 4tik 11ra bitarteko eskaintza-orria.

Nafarroa

Zenbakia: 1027/2008 Arrazoia:

Erakundea: MEDIA MARKT MEDIA MARKT kateak gaztelania hutsean argitaratu eta banatu du postontzietan Araba-Bizkaia eta Gipuzkoarako berariaz eginiko publizitatea. Honako hau dio izenburuan: 5º aniversario de Media Markt Euskadi: Barakaldo, Donosti y Vitoria.

Nafarroa

Zenbakia: 1042/2008 Arrazoia:

Erakundea: MEDIA MARKT Donostiako saltokiak eskaintzei buruzko publizitatea banatu du Oiartzungo etxeetan urtarrilean. Bada, kontrazala ez beste guztia gaztelania hutsean idatzia dago.

Gipuzkoa

Zenbakia: 1043/2008 Arrazoia:

Erakundea: MEDIA MARKT Otsailean Oiartzungo etxeetan banatutako publizitate-aldizkariak kontrazala baino ez dakar euskaraz.

Gipuzkoa

Zenbakia: 1066/2008 Arrazoia:

Erakundea: MEDIA MARKI Eskaintzei buruzko publizitatea banatu zuen Oiartzunen martxoan. Kontrazalean besterik ez da ageri euskara.

Gipuzkoa

Zenbakia: 1067/2008 Arrazoia:

Erakundea: MEDIA MARKT EAEko saltokietako eskaintzei buruzko 2 publizitate-aldizkari banatu zituen Oiartzungo etxeetan apirilean. Kontrazalean baino ez da ageri euskara.

Gipuzkoa

Zenbakia: 1083/2008 Arrazoia:

Erakundea: MEDIA MARKT Donostiako saltokiak eskaintzei buruzko bi publizitate-aldizkari banatu zituen Oiartzungo etxeetan maiatzean. Bada, kontrazalean baino ez da ageri euskara.

Gipuzkoa

Zenbakia: 1084/2008 Arrazoia:

Erakundea: MEDIA MARKT Donostiako saltokiak eskaintzei buruzko bi publizitate-aldizkari banatu zituen Oiartzungo etxeetan ekainean. Bada, kontrazalean baino ez da ageri euskara.

Gipuzkoa

Zenbakia: 1104/2008 Arrazoia:

Erakundea: MEDIA MARKT Donostiako saltokiak eskaintzei buruzko bi publizitate-aldizkari banatu ditu Oiartzungo etxeetan uztailean. Batean, EAEko saltokietako eskaintzak ageri dira eta bestean Donostiakoak. Bada, kontrazalean baino ez da ageri euskara.

Gipuzkoa

Zenbakia: 311/2008 Arrazoia:

Erakundea: MENAJE DEL HOGAR Apirilaren 24tik maiatzaren 17ra bitarteko eskaintzen berri ematen duen publizitatea jaso zuen etxeko postontzian, Barañainen. Gaztelania hutsean dago.

Nafarroa

Zenbakia: 1158/2008 Arrazoia:

Erakundea: MOBLERONE Gaztelania hutsean jaso dute Oiartzungo saltokiaren Promoción Especial Juvenil, ¡La Vuelta al Cole)! izeneko publizitate-aldizkaria.

Gipuzkoa

Zenbakia: 1153/2008 Arrazoia:

Erakundea: MUEBLES REY Oiartzungo etxeetan gaztelania hutsean jaso dute publizitate-aldizkaria, martxoaren 1etik apirilaren 30era bitarteko eskaintzen berri ematen duena.

Gipuzkoa

Zenbakia: Zenbakia: 393/2008 Arrazoia:

Erakundea: MULTIÓPTICAS MULTI OPTICASek 2008ko ekainaren 4an Iruñeko postontzietan banatu zuen publizitatea gaztelania hutsean zegoen.

Nafarroa

Zenbakia: 340/2008 Arrazoia:

Erakundea: MUNDOMUEBLE MUNDO MUEBLEk maiatzaren 9an Iruñeko postontzietan banatu zuen publizitate-orria gaztelania hutsean zegoen. Hitz bakar bat ere ez zen ageri euskaraz.

Nafarroa

Zenbakia: 1155/2008 Arrazoia:

Erakundea: NORAUTO Donostiako saltokiak eskaintzei buruzko bi publizitate-aldizkari banatu ditu uztailean. Batean EAEko saltokietako eskaintzak ageri dira eta bestean Donostiakoak. Bada, kontrazalean baino ez da ageri euskara.

Gipuzkoa

184

Zenbakia: 187/2008 Arrazoia:

Erakundea: OMNIA MOTOR Revisa tu coche y te invitamos a comer dioen eskuorria gaztelania hutsean banatu du martxo aldean Hernanin.

Zenbakia: 440/2008 Arrazoia:

Erakundea: ORPI IMMOBILIER Uztaritzeko postontzietan banatu ohi dituen eskuorriak frantses hutsean idatziak dira. Besteak beste apirilean banatu Avez-vous pensé à ORPI? delakoa.

Lapurdi

Zenbakia: 222/2008 Arrazoia:

Erakundea: PC CITY PC CITYk 2008ko martxoan Iruñeko erakunde bati helarazi zion enpresei zuzendutako eskaintzaren publizitatea gaztelania hutsean zegoen.

Nafarroa

Zenbakia: 296/2008 Arrazoia:

Erakundea: Erakundea: PEUGEOT PEUGEOTek gaztelania hutsean bidali dio bezeroari autoari errebisioa egiteko garaia hurbiltzen ari dela jakinarazteko gutuna. Gutunarekin batera heldu den esku-orria ere, Revisión Peugeot: cada vez hilamos más fino gaztelania hutsean dago.

Nafarroa

Zenbakia: 188/2008 Arrazoia:

Erakundea: PIRELLI Revisa tu coche y te invitamos a comer dioen eskuorria gaztelania hutsean banatu du martxo aldean Hernanin.

Zenbakia: 730/2008 Arrazoia:

Erakundea: PRIMARK

Zenbakia: 653/2008 Arrazoia:

Erakundea: SALTOKI Herritarrari Iruñeko SALTOKI saltegian luzatu dioten albarana gaztelania hutsean dago.

Nafarroa

Zenbakia: 165/2008 Arrazoia:

Erakundea: SCHLECKER SCHLECKERek 2008ko otsailean Iruñeko postontzietan banatu zuen publizitate-orria gaztelania hutsean zegoen.

Nafarroa

Zenbakia: 398/2008 Arrazoia:

Erakundea: SCHLECKER SCHLECKERek 2008ko ekainaren 5ean Irulerriko postontzietan banatu zuen 2008ko Uda izeneko publizitate-aldizkaria gaztelania hutsean zegoen.

Nafarroa

Zenbakia: 689/2008 Arrazoia:

Erakundea: SCHLECKER SCHLECKERek 2008ko abuztuaren 18an abuztuaren 18tik 31ra bitarteko eskaintzen berri emateko postontzietan banatu zuen publizitate-orria gaztelania hutsean zegoen.

Nafarroa

Zenbakia: 712/2008 Arrazoia:

Erakundea: STRADIVARIUS Gasteizko Foru kaleko dendaren erakusleihoan katalanez irakurri ahal izan dira produktuen prezioak udako merkealdi garaian; euskaraz, ordea, ez.

Araba

Zenbakia: 1057/2008 Arrazoia:

Erakundea: TABERNA OKINDEGIAK TABERNA okindegiak Iruñeko Olite kalean duen kafetegian, herritarrak euskaraz eskatu zuen kafesnea. Zerbitzariak ez ziola ulertu ikusita erdaraz errepikatu zion modu onean. Zerbitzariak zein hizkuntzatan hitz egin zion galdetu zion herritarrari. Honek euskaraz, Nafarroako berezko hizkuntzaz hitz egin ziola erantzun zion. Zerbitzariak, haserre, edukazio gutxikoa izatea aurpegiratu zion bezeroari, atzerritar bati (poloniarra zela esan zion) ezagutzen ez duen hizkuntzan hitz egiteagatik.

Nafarroa

Zenbakia: 1159/2008 Arrazoia:

Erakundea: THE SINGULAR KITCHEN Donostiako saltokiak Oiartzungo etxeetan eskaintzei buruz banatu publizitatean, Gavetas que aguantan hasta 80 Kg. de peso izenekoa, euskararen presentzia sinbolikoa da.

Gipuzkoa

Zenbakia: 1157/2008 Arrazoia:

Erakundea: TODOSOL TELESOLARIUM Oiartzungo etxeetan gaztelania hutsean jaso dute eskuorria.

Gipuzkoa

Zenbakia: 312/2008 Arrazoia:

Erakundea: TOYS TOYS “R” US Apirilaren 24tik maiatzaren 25era bitarteko eskaintzen berri ematen duen publizitate-liburuxka jaso zuen etxeko postontzian, Barañainen. Gaztelania hutsean dago.

Nafarroa

Zenbakia: 886/2008 Arrazoia:

Erakundea: TUCO Publizitatea euskaraz dioen postontzian gaztelania hutsean jaso zuten urriaren 1etik azaroaren 15era bitarteko eskaintza-orria.

Nafarroa

Zenbakia: 1060/2008 Arrazoia:

Erakundea: TUCO Martxoaren 1etik apirilaren 15era bitarteko eskaintzei buruzko publizitatea banatu zuen Oiartzungo etxeetan. Azalean eta kontrazalean euskara ageri bada ere, oro har, informazio guztia gaztelania hutsean da.

Gipuzkoa

Zenbakia: 1061/2008 Arrazoia:

Erakundea: TUCO Maiatzaren 31 bitarteko eskaintzei buruzko publizitatea banatu du Oiartzunen. Oro har, informazio guztia gaztelania hutsean idatzia dago.

Gipuzkoa

Zenbakia: 1085/2008 Arrazoia:

Erakundea: TUCO Oiartzungo etxeetan ekainaren 30a bitarteko eskaintzei buruz banatu publizitatean informazio gehiena gaztelania hutsean idatzia dago.

Gipuzkoa

Portugaleteko saltokian jasotako ordainagiria gaztelania hutsean idatzia dago.

185

Bizkaia ERANTZUN DUTE

186

5.3. AISIALDIA 1. ESPEDIENTE KOPURUA: 66 2. ADIERAZLEEN ARABERAKO BALORAZIOA 2.1. Izaera Ez dago eremu honi dagokion eskubideen aitortzarako legerik Euskal Herrian; hortaz, jasotako kexa guztiek eskubide urraketaren izaera dute. 2.2. Puntualtasuna / sistematikotasuna 2.2.a. Errepikakortasuna Kasu bakarrean izan da kexaren errepikakortasuna. GOLEM ZINEMAk luzatzen dituen sarrera-txarteletan, alegia. Aurreko urteetan ere arrazoi bera dela jo izan dute herritarrek Behatokira eta aurten ere, herritar batek baino gehiagok jo du bertara. 2.2.b Erabilera KEXEN ZIOA Ahozko zerbitzua euskaraz ez Aldizkarian eta egunkarian euskararen presentzia urria edo hutsala Aurkezpenean euskararen presentzia urria edo hutsala Eskuorria euskaraz ez E-mezua euskaraz ez Egitaraua euskaraz ez Eskuorria, gonbidapena eta informazio orria euskaraz ez Euskararen erabilera akastuna Gutuna, informazio orria edo zirkularra euskaraz ez Ikuskizunerako sarrera-txartela euskaraz ez Inprimakia euskaraz ez Kirola egiteko materiala euskaraz ez Oharra, afixa edo pankarta euskaraz ez Prentsa-oharra euskaraz ez Txartela euskaraz ez Unitate didaktikoa euskaraz ez Webguneak euskarazko bertsiorik ez

187

2.3. Larritasuna Larritasunari dagokionez, diskriminazioa izan da herritarrek pairatu duten alboko kalte-ordain nagusia, herritarrek ezin izan baitute zerbitzua euskaraz jasotzeko eskubidea baliatu. Horrez gain, kezkagarria iruditzen zaigu umez beteriko lekuan megafonia bidezko mezu guztiak gaztelania hutsean ematea edo euskaraz izanen zirela esandako haurrentzako ikastaroetan monitoreek azalpenak gaztelania hutsean edo ia hutsean ematea. Bestetik, larria da enpresa batzuek urterik urte arrazoi beragatik kexak jaso arren, hizkuntza-eskubideak errespetatzeko neurririk ez hartzea.

3. ARLOAREN ARABERAKO BALORAZIOA EREMUA AISIALDIA KIROLA KULTURA HEDABIDEAK

23 19 15 9

AISIALDIA Ahozko erabilerari dagokion kexaren bat edo beste jaso arren, gehienak idatzizko erabilerari dagozkio. Ahozko erabilerari dagozkion kexak gutxi badira ere, aipagarria deritzogu Donostiako TXIKI PARKen 100 umetik gora ziren batean megafonia bidezko mezuak gaztelania hutsean eman izana; edota SENDA VIVAn, helduekin batera haur ugari egon ohi direneko lekua izanik, megafonia bidezko mezuetan eta giden azalpenetan euskarak tarterik ez izatea. Bestalde, aisialdiarekin zerikusia duten enpresek beren produktuak eta ekitaldiak iragartzeko publizitatean euskarari inongo tarterik ez egin izana da kexa gehienen arrazoia: AISIA HOTELES, OIHANA LE PARC Dâ€™AVENTURES, TRAVEL CLUB, VIAJES PASATIEMPOS, etab. KIROLA Haurrendako tenis-ikastaroetan eta futbol-torneoetan euskararen presentzia hutsaren hurrengoa izatea kezkagarria dela iruditzen zaigu: ARIEN LUZIEN, FORTUNA KIROL ELKARTEA eta REAL CLUB TENIS. Kirolari dagozkion kexetan ere, idatzizko erabilerari dagozkio gehienak. Batez ere publizitatean euskararen erabilera eskasa eta webguneek euskarazko bertsiorik ez izatea dira gehien errepikatu diren kexak.

188

KULTURA Jasotako kexek euskarak kultura-eskaintzan duen presentzia hutsala islatzen ez badute ere, zenbaitetan euskara erabat baztertu egiten dela egiaztatu ahal izan da. Aipatzekoa da FESTIVAL CINE PAMPLONAri dagokion kexa. D ereduko ikastetxeari genero-indarkeriaren inguruko sentsibilizazioa lantzeko jardueretan parte hartzeko gonbidapena igorri zien. Ikastetxeak unitate didaktiko osagarriak euskaraz ere bazeuden galdetu eta baietz erantzun zieten. Bertara joan zirenean, ordea, gaztelania hutsean idatzitako unitateak eman zizkieten ikasleei. DONOSTIAKO NAZIOARTEKO ZINEMALDIAren kasuan, bada joan deneko 4 urtetan errepikatzen den kexa bat: jendaurreko saioetan aurkezleek askoz ere tarte txikiagoa eskaintzen diotela euskarazko azalpenari. Gainerakoan, kultura-ekitaldiak iragartzeko afixa edo kartel, egitarau eta bestelako argitalpenetan euskararen presentzia hutsaren hurrengoa izan ohi dela ondoriozta daiteke. HEDABIDEAK E-posta bidez publizitatea euskaraz igorri ez izana da gehien errepikatu den kexaren arrazoia. COTEBASQUE.NET-ek 4 kexa jaso ditu arrazoi horrengatik. Aldizkako argitalpenak euskaraz irakurtzeko aukerarik ez egoteak ere kexak eragin ditu.

4. ERANTZUNAK AISIALDIA Aisialdiari dagozkion 4 erantzun jaso ditugu. AISIA HOTELESek igorritako erantzunean, espediente bakarrari egiten bazaio ere erreferentzia, zeharka bigarren kexa bati erantzun dio. Jakinarazi dutenez, gertaeraren garaian zoritxarrez ez zuten euskarazko informazio-orririk. Hala ere, wegunean atal bat euskaraz dagoela jakinarazten dute, eta gauzatxo batzuk konpontzeko dauden arren, webguneko atal guztiak euskaratzen ari direla. Beste alde batetik, material korporatibo berria argitaratzen ari direla jakinarazi zion Behatokiari. Horietako bat euskara-gaztelania eta bestea gaztelania-ingelesa izanen direla argituz. Behatokiari ez zaionez kexa gainditzeko proposatutako konponbidea egokia iruditzen, ordea, horren berri emanez jakinarazpena igorri zion. CIRCO HOLIDAYk Behatokiari telefono bidez azaldu dionez, emankizuna euskaraz egin ezin badute ere, kartelak eta gonbidapenak euskaraz izan daitezen eskaera egiten dieten hiri eta herrietan euskaraz egin ohi dituzte. Bara単ainen kasuan aldiz, ez zuten hizkuntzari dagokion eskaerarik jaso.

189

EROSKIk egindako iradokizunarengatik eskerrak emateaz gain, kexa eragin zuen publizitate-kanpaina dagoeneko bulegoetatik kenduta dagoela, baina publizitatedepartamentutik konfirmatu diotela kanpaina hori berriz erabiliz gero, Behatokiak proposatutako esaldi zuzena jartzeko agindua eman dutela jakinarazi du. LA PERLA TALASOTERAPIAk bidalitako mezuan adierazten denez, jartzen dituzten oharrak oro har bi hizkuntzetan idatzita egoten omen dira. Kexa eragin duen kasuan ostera, larrialdiko egoera izanik eta itzulpenak egitea dagokion pertsona ez zegoenez, oharra gaztelaniaz bakarrik idatzi omen zen. Hala ere, oharra dagoeneko euskaratuta eta atean jarrita dagoela jakinarazi du.

KULTURA DONOSTIAKO NAZIOARTEKO ZINEMALDIAk igorri zitzaion bi kexetako bati erantzun dio. Bertan dioenez, Nazioarte mailako ekitaldia izateak askotan neurri batean zaildu egiten du euskararen presentzia orekatua izatea beste hizkuntzekiko, besteak beste, Zinemaldiko aldizkariaren kasuan. Hala ere, Euskararen Udal Patronatuak egindako jarraipenaren arabera, 2008ko urteko edizioko aldizkarietan, 2007koan baino %3,31 gehiago erabili omen da euskara. Bukatzeko, Zinemaldiaren nahia dela urtez urte euskararen erabileraren normalizazioan urratsak ematen joatea dio. Behatokiaren iritziz, bide horretan eman beharreko urrats ugari ditu oraindik. THÉÂTRE DU VERSANTek gutun bidez jakinarazi digunez, beren argitalpenetan euskararen presentzia bermatzen saiatzen dira. Proiektu artistikoetan ere hizkuntzen aldi bereko izatea aintzat hartzen dute eta aurkezten dituzten lanetan kreolera, gaztelania, etab., eta arrazoi gehiagoz euskara tartekatzen dituzte. Bukatzeko etorkizunean aurkeztu asmo dituzten lanetako hizkuntza-aniztasunaren berri eman diote Behatokiari.

5. SINOPSIAK: AISIALDIA Zenbakia: 585/2008 Arrazoia: zoia: Arra

Erakundea: AISIA HOTELES AISIA taldeko Orioko Balea hotelean herritarrak ezin izan zuen zerbitzua euskaraz hartu, ez harrera egin zion langilearengandik, ez eta sorosle-zaintzailearengandik ere.

Gipuzkoa

Zenbakia: 586/2008 Arrazoia:

Erakundea: AISIA HOTELES AISIA taldeko Orioko Balea Hotelean bertan eskaintzen diren zerbitzuen eta tarifen berri ematen duten eskuorriak daude herritarren eskura. Eskuorriak gaztelania hutsean idatzita daude.

Gipuzkoa

Zenbakia: 587/2008 Arrazoia:

Erakundea: AISIA HOTELES AISIA kateko hoteletan herritarren eskura dauden banakako zerbitzuen eta tarifen esku-orriak gaztelania hutsean idatzita daude.

Gipuzkoa ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 588/2008 Arrazoia:

Erakundea: AISIA HOTELES Aisia Hotelen webgunean informazioa euskaraz ikus daitekeela aditzera ematen den arren, euskarazko aukera sakatuta testu guztiak gaztelania hutsean ageri dira.

Gipuzkoa ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 479/2008 Arrazoia:

Erakundea: CAVALIA CAVALIAk Bilbon eskaini zuen ikuskizunerako sarrerak gaztelaniaz eta ingelesez zeuden. Ez zen hitz bakar bat ere ageri euskaraz.

Nafarroa ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 141/2008 Arrazoia:

Erakundea: CIRCO HOLIDAY Barañainen izan zen otsailaren 21etik 24ra bitartean. Bada, herrian zehar paratu zituzten kartelak eta postontzietan banatu zituzten gonbidapenak gaztelania hutsean idatziak zeuden.

Nafarroa ERANTZUN DUTE

190

Zenbakia: 123/2008 Arrazoia:

Erakundea: EROSKI BIDAIAK Durangoko bulegoan jarrita dagoen kartel batean hurrengoa irakur daiteke: Utzi zaitez eramaten/Déjate llevar.

Bizkaia ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 384/2008 Arrazoia:

Erakundea: GOLEM ZINEMAK LA MOREA aretoan banatzen dituzten sarrerak gaztelania hutsean daude

Nafarroa

Zenbakia: 681/2008 Arrazoia:

Erakundea: GOLEM ZINEMAK GOLEM zine-aretoan herritarrari luzatu zizkioten sarrerak gaztelania hutsean zeuden.

Nafarroa

Zenbakia: 682/2008 Arrazoia:

Erakundea: GOLEM ZINEMAK Herritarrak giltzak galdu zituen LA MOREAko zinema-aretoetan. Giltzak berreskuratzeko egin zituen tramiteetan langile bakar batek ere ezin izan zion harrera euskaraz egin.

Nafarroa

Zenbakia: 472/2008 Arrazoia:

Erakundea: IZTURITZE – OTSOZELAIKO HARPEAK Informazioa euskaraz eta gaztelaniaz dituen eskuorrian, euskarazko bertsioak hutsak ditu. Izpituak, azaoaren, martxoeren, aprila, azarparen, raila agertzen da. Horrez gain, mapan ez dira herrien euskal izenak aintzat hartu.

Nafarroa

Zenbakia: 906/2008 Arrazoia:

Erakundea: IZTURITZE – OTSOZELAIKO HARPEAK Urriaren 17an eta 22an L’ESPACE CULTUREL ISTURITZ-OXOCELHAYAk igorri mezu elektronikoak frantses hutsean jaso zituen.

Lapurdi

Zenbakia: 356/2008 Arrazoia:

Erakundea: LA PERLA TALASOTERAPIA LA PERLA TALASOTERAPIAko bi ateetan ekaitzak eragindako kalteen ondorioz talasoterapia itxia dagoela jakinarazteko ohar bana dago. Biak gaztelania hutsean idatzita daude.

Gipuzkoa ERANZTUN DUTE

Zenbakia: 627/2008 Arrazoia:

Erakundea: OIHANA LE PARC D’AVENTURES Argitaratu eta zabaldu eskuorria frantses hutsean da. Bertan ibilbideak, prezioak, ekipamenduak, etab. aurkezten dira.

Lapurdi

Zenbakia: 942/2008 Arrazoia:

Erakundea: SENDA VIVA Sarrera-txartelak, informazio-orriak, megafonia bidezko mezuak edota gidek emandako informazioa gaztelania hutsean jaso zituzten urriaren 26an. Informazioa eskaintzen duten paneletan euskarari lekutxoa egin dioten arren, atzerriko hizkuntzei ematen zaien trataera berbera ematen zaio, nahiz eta euskara Nafarroako hizkuntza izan.

Nafarroa

Zenbakia: 192/2008 Arrazoia:

Erakundea: SILVERSPACE ANIMATION STUDIOS Gaztelania hutsean igorri du erakunde batera prentsa oharra. Bertan, Out of the Loop luzemetraia-proiektua Euroforum 08 delakoan aukeratua izan dela jakinarazten da.

Nafarroa

Zenbakia: 716/2008 Arrazoia:

Erakundea: TRAVEL CLUB Equípate para la vuelta al cole izeneko sustapenaren berri ematen duen eskuorria gaztelania hutsean jaso dute abuztuaren 26an.

Gipuzkoa

Zenbakia: 1025/2008 Arrazoia:

Erakundea: TXIKI PARK Azaroaren 15 arratsaldean 3-8 urte bitarteko 100 umetik gora zeudelarik, Donostiako egoitzan megafonia bidezko mezuak behin eta berriro gaztelaniaz entzun ziren soil-soilik.

Gipuzkoa

Zenbakia: 542/2008 Arrazoia:

Erakundea: TURNASOL VIAJES Ekainaren 18an eskuorria jaso zuen Donibane Kirol Elkarteko bazkideak udako aldizkariarekin batera. Bada, eskuorrian ez da euskararen arrastorik.

Nafarroa

Zenbakia: 671/2008 Arrazoia:

Erakundea: URTUBI GAZTELUA Gaztelua bisitatzeko komunikazioan ez da euskararen arrastorik. Frantsesaz gain, gaztelaniazko eta ingelesezko laburpenak eskaintzen ditu eskuorriak, baina euskarazkorik ez.

Lapurdi

Zenbakia: 1118/2008 Arrazoia:

Erakundea: VEFA TRAVEL 2008an zehar Oiartzungo etxeetan eskaintzei buruz banatu 2 eskuorriak gaztelania hutsean idatziak dira.

Gipuzkoa

Zenbakia: 1195/2008 Arrazoia: Arrazoia:

Erakundea: VIAJES PASATIEMPOS Oiartzungo etxeetan gaztelania hutsean jaso zuten bidaiei buruzko eskuorria.

Gipuzkoa

Zenbakia: 1194/2008 Arrazoia:

Erakundea: VIAJES LORETO Oiartzungo etxeetan gaztelania hutsean jaso zuten bidaiei buruzko Sensacional Prenavidad izeneko eskuorria.

Gipuzkoa

Zenbakia: 788/2008 Arrazoia:

Erakundea: AEDONA. AEDONA. ASOCIACIÓN DE ENTIDADES DEPORTIVAS DEPORTIVAS Y DE OCIO DE NAVARRA Gaztelania hutsean argitaratu ditu kirolaren eta osasunaren kanpainako informazio-eskuorriak: Muévete, haz deporte eta Quiérete mejor, haz deporte.

Nafarroa

Zenbakia: 789/2008 Arrazoia:

Erakundea: AEDONA. ASOCIACIÓN DE ENTIDADES DEPORTIVAS Y DE OCIO DE NAVARRA AEDONA elkartearen webgunean gaztelaniaz baizik ezin da eskuratu informazioa.

Nafarroa

Zenbakia: 499/2008 Arrazoia:

Erakundea: ARIEN LUZIEN Maiatzaren 25ean Donibane Lohizunen 11-12 urteko haurrendako futbol-torneoa burutu zen, Tournois des 7 provinces izenekoa. Eskuorrietan, afixetan eta megafonia bidez eman zituzten mezuetan frantsesa zen nagusi, euskarak ez zuen lekurik izan.

Gipuzkoa

KIROLA

191

Zenbakia: 181/2008 Arrazoia:

Erakundea: BIDEZABAL ATLETISMO TALDEA Gaztelania hutsean dauka bere webgunea.

Bizkaia

Zenbakia: 1011/2008 Arrazoia:

Erakundea: CENTRE DE YOGA Baionan yoga klaseak eskaintzen dituen erakundeak plazaratu eskuorria frantses hutsean da.

Lapurdi

Zenbakia: 570/2008 Arrazoia:

Erakundea: DONIBANE KIROL EKARTEA Verano2008Uda aldizkaria jaso dute bazkideek. Euskararen presentzia hutsaren hurrengoa da; 34 orrialde dituen aldizkarian ez da 2ra ailegatzen euskarazko orrialdeen kopurua.

Nafarroa

Zenbakia: 938/2008 Arrazoia:

Erakundea: EIBAR KIROL ELKARTEA Abenduaren 1etik aurrerako ordainketak egiteko moduaz igorri duen zirkularra gaztelania hutsean idatzia dago.

Gipuzkoa

Zenbakia: Zenbakia: 1179/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKAL GIMNASTIKA FEDERAZIOA Euskal Gimnastika Federazioak antolatuta, EUSKALGIM 2008 NAZIO ARTEKO TOPAKETAK egin ziren azaroaren 8an eta 9an Durangoko Landako kiroldegian. Topaketa horietan bi aurkezle ziren, parte hartzaileak aurkezteaz gain, ikusleentzako informazioa eta oharrak ematen zituztenak. Bada, aurkezpen eta ohar guztiak gaztelania hutsean egin zituzten. Ez zuten hitz bakar bat bera esan euskaraz.

Gipuzkoa

Zenbakia: 763/2008 Arrazoia:

Erakundea: FORTUNA KIROL ELKARTEA ELKARTEA Herritarrak Fortuna Kirol Elkarteak UDA 08 kanpainaren barruan Donostiako Pio Baroja kiroldegian abuztuaren 18tik 29ra euskaraz antolatu zuen tenis-ikastaroan apuntatu zuen 8 urteko semea. Ikastaroa euskaraz izango zela agertu arren monitoreak gaztelaniaz ematen zituen azalpenak. Herritarrak bi aldiz kexatu behar izan zuen begiraleak euskaraz egiten ez zuelako. Ikastaroak Donostiako Udalaren eta Gipuzkoako Foru Aldundiaren diru laguntza zuen.

Gipuzkoa

Zenbakia: 598/2008 Arrazoia:

Erakundea: GIMNASIO GIMNASIO ALZA Uztailaren erdialdean Altzako postontzietan banatu zuen publizitate-orria gaztelania hutsean idatzita zegoen.

Gipuzkoa

Zenbakia: 516/2008 Arrazoia:

Erakundea: LABAT GANADERÍA Udan zehar asteazken eta igande guztietan zezen-jokoak antolatzen ditu Donibane Lohizunen. Karia horretara argitaratu eskuorriak frantsesez dira, alemanezko, gaztelaniazko eta ingeleseko laburpenekin.

Lapurdi

Zenbakia: 383/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO ESKUBALOI FEDERAZIOA Nafarroako Eskubaloi Federazioak kategoria eta modalitate guztietako selekzionatuei ematen dien ekipazioan ez da euskararen arrastorik ageri, nahiz eta hautatuetako batzuk euskaldunak izan.

Nafarroa

Zenbakia: 569/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO ESKUBALOI FEDERAZIOA Federazioaren webguneak gaztelaniazko bertsioa soilik du; beraz, ezin da informazioa euskaraz eskuratu.

Nafarroa

Zenbakia: 765/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO FUTBOL FEDERAZIOA Nafarroako Futbol Federazioko fitxa egiteko bete beharreko inprimakiak, bai eta Federatu txartela bera ere, gaztelania hutsean daude, nahiz eta jokalari asko euskaldunak izan.

Nafarroa

Zenbakia: 766/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO FUTBOL FEDERAZIOA Nafarroako Futbol Federazioaren webgunea gaztelania hutsean dago. Ez da hitz bakar bat ere ageri euskaraz.

Nafarroa

Zenbakia: 381/2008 Arrazoia:

Erakundea: PORTLAND SAN ANTONIO Portland San Antonio Eskubaloi Taldeak antolatuta Reyno de Navarra Cup izeneko nazioarteko eskubaloi torneoa izan zen Iruñean, ekainaren 28tik uztailaren 2ra. Torneoaren berri emateko webgunea sortu zuten. Orria gaztelaniaz, ingelesez, frantsesez eta portugesez ikus daiteke, euskaraz ordea ez da hitz bat bera ere ageri.

Nafarroa

Zenbakia: 382/2008 Arrazoia:

Erakundea: PORTLAND SAN ANTONIO ANTONIO Portland San Antonio Eskubaloi Taldeak antolatuta eta Nafarroako Gobernuak, Iruñeko Udalak eta El Corte Inglesek lagunduta, ekainaren 28tik uztailaren 2ra Iruñean jokatzen ari den Reyno de Navarra Cup izeneko nazioarteko eskubaloi torneoan, euskarak ez du inongo tokirik ez ahozko adierazpenetan (aurkezpenak, saribanaketak, megafoniako mezuak) ez eta idatziko euskarrietan ere (pankartak, kartelak, e.a.).

Nafarroa

Zenbakia: 594/2008 Arrazoia:

Erakundea: REAL CLUB TENIS Real Club de Tenis delakoan izena eman zuen 10 urteko umeak tenis-ikastaroa euskaraz egiteko. Bi aldiz kexatu zen herritarra begiraleak euskaraz egin zezan. Ikastaroak 10 ordu zituen, 5 minutu ele bietan izatea besterik ez zuen lortu. Ikastaroak Donostiako Udalaren eta Foru Aldundiaren diru laguntzak zituen.

Gipuzkoa

Zenbakia: 1144/2008 Arrazoia:

Erakundea: SURYA YOGA 2008-2009 ikasturterako yoga ikastaroen eskaintzari buruz Oiartzungo etxeetan banatu eskuorria gaztelania hutsean idatzia dago.

Gipuzkoa

KULTURA KULTURA Zenbakia: 802/2008 Arrazoia:

Erakundea: ACADEMIE CHOREOGRAPHIQUE DES BALLET BAYONNAIES Baionako dantza taldeak zabaldu aurkezpen-eskuorria frantses hutsean da.

Lapurdi

Zenbakia: 990/2008 Arrazoia:

Erakundea: BAIONAK EUSKAL MUSEOA Kanpoko horman dagoen kartel erraldoian frantsesa da nagusi. Adibidez, Euskal Herria erakusketa noiztik noiz arte den eta museoaren logoa bera.

Lapurdi

192

Zenbakia: 1242/2008 Arrazoia:

Erakundea: BALEUKO BALEUKOk, ETBk eta Barton films-ek ekoitzitako Olentzero eta oparien ordua filmaren sinopsiaren euskarazko bertsioa akatsez josita ageri da, bai zine-aretoetako esku-orrietan bai eta webgunean ere. Honela dio: 'Lapur arriskutsu bat turismo-hegazkin bat tripulatua bankuen, etxearen kontra puskatzen da Olentzero-tik, nor saiatuko da arraroak haren misterioa ez dezala desestal'

Gipuzkoa

Zenbakia: 450/2008 Arrazoia:

Erakundea: EIHARTZE KULTUR ELKARTEA Maiatzaren 2an mezu elektronikoa jaso zuen frantses hutsean.

Nafarroa

Zenbakia: 810/2008 Arrazoia:

Erakundea: DONOSTIAKO DONOSTIAKO NAZIOARTEKO ZINEMALDIA Donostiako Zinemaldiaren irekiera-saioan euskararen presentzia hutsaren hurrengoa izan zen.

Gipuzkoa

Zenbakia: 978/2008 Arrazoia:

Erakundea: DONOSTIAKO NAZIOARTEKO ZINEMALDIA 56. edizioko egunkarietan euskarak gaztelaniak baino tarte txikiagoa izan du ale guztietan eta zenbaitetan, bai eta ingelesak baino txikiagoa ere.

Gipuzkoa ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 628/2008 Arrazoia:

Erakundea: ENTRÁCTES ORGANISATIONS 2008/2009 denboraldirako Miarritzen antolatu dituen kultur ekitaldien programa jaso du etxean. Programa frantses hutsean da.

Lapurdi

Zenbakia: 801/2008 Arrazoia:

Erakundea: ENTRÁCTES ORGANISATIONS Miarritzeko Gare du Midi antzokian azaroaren 24an Casse Noisette eta azaroaren 20an African Footprint eskainiko dituen ikusgarriak promozionatzeko argitaratu afixak eta eskuorriak frantses hutsean dira.

Lapurdi

Zenbakia: 896/2008 Arrazoia:

Erakundea: FESTIVAL CINE PAMPLONA Iruñeko IX. Zinemaldiaren antolatzaileek gonbidapena bidali zuten Iruñeko D ereduko ikastetxe batera, genero-indarkeriaren inguruko sentsibilizazioa lantzeko jardueretan parte hartzeko aukera eskainiz. Ikastetxeak unitate didaktiko osagarriak euskaraz ere bazeuden galdetu zuen, eta baietz erantzun zitzaien. Bertara joan zirenean gaztelania hutsean idatzitako unitateak eman zizkieten ikasleei. Irakasleek euskarazkoak eskatu zituztela jakinarazi zuten, eta euskarazkorik ez zegoela erantzun zieten, aurrekontu mugatua izanik ezin izan zituztelako euskaratu.

Nafarroa

Zenbakia: 897/2008 Arrazoia:

Erakundea: FESTIVAL CINE PAMPLONA Iruñeko IX. Zinemaldiaren webgunea gaztelaniaz eta ingelesez ikus daiteke, euskaraz, ez ordea.

Nafarroa

Zenbakia: 806/2008 Arrazoia:

Erakundea: GUIARTE SERVICIOS TUR ERRIBERRIKO JAUREGIAn bisitariei arauak jakinarazteko jarrita dagoen Normas de Acceso izeneko kartela gaztelania hutsean dago. Ez da hitz erdirik ageri euskaraz.

Nafarroa

Zenbakia: 695/2008 Arrazoia:

Erakundea: JEAN VIER EKOMUSEOA Donibane Lohizuneko ekomuseoak banatu eskuorria frantses hutsean da.

Lapurdi

Zenbakia: 849/2008 Arrazoia:

Erakundea: SCÈNE NATIONALE BAYONNE SUDSUD-AQUITAIN Baionako erakundeak banatu 2008-2009 sasoiko kultur egitaraua frantses hutsean da.

Lapurdi

Zenbakia: 856/2008 Arrazoia:

Erakundea: SCÈNE NATIONALE BAYONNE BAYONNE SUDSUD-AQUITAIN Erakundearen webguneak ez du euskarazko bertsiorik.

Lapurdi

Zenbakia: 515/2008 Arrazoia:

Erakundea: THÉATRE DU VERSANT Miarritzen egoitza duen antzerki-taldeak argitaratu aldizkariaren 34. alean euskararen presentzia hutsaren hurrengoa da.

Lapurdi ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 1228/2008 Arrazoia:

Erakundea: CANAL SAT Abenduaren 18an komertzial baten deia jaso du. Hainbat galdera egin dizkio eta ondoren promozio baten aurkezpena egin dio. Herritarrak galderei bai ala ez erantzun dien bitartean ez da arazorik izan, baina erantzun zabalagoak euskaraz ematen hasi denean, ea frantsesa dakien galdetu dio komertzialak. Herritarrak Euskal Herrira deitu duela eta beraz euskaraz mintzo dela erantzun dionean, langileak Vous vous foutez de moi! Vous êtes en France esan eta deia moztu du.

Lapurdi

Zenbakia: 431/2008 Arrazoia:

Erakundea: COTEBASQUE.NET Frantses hutsean jaso du martxoaren 21ean Les petites infos de la Côte izeneko mezua.

Nafarroa

Zenbakia: 439/2008 Arrazoia:

Erakundea: COTEBASQUE.NET Frantses hutsean jaso zuen apirilaren 23an Les focus de la Côte Basque izeneko mezua.

Nafarroa

Zenbakia: 509/2008 Arrazoia:

Erakundea: COTEBASQUE.NET Frantses hutsean jaso zuen ekainaren 20an Viva la vida! izeneko mezua.

Nafarroa

Zenbakia: 629/2008 Arrazoia:

Erakundea: COTEBASQUE.NET Frantses hutsean jaso zuen uztailaren 25ean Un pied dans la tongue izeneko publizitate mezua posta elektroniko bidez.

Nafarroa

Zenbakia: 776/2008 Arrazoia:

Erakundea: DEIA Irailaren 11ko data duen Hemendik. Txorierri-Mungia-Uribe Butroi eskualdeko gehigarriaren 8. alean 16 orrialdetatik 2 eta erdi baino ez daude euskaraz.

Bizkaia

HEDABIDEAK

193

Zenbakia: 904/2008 Arrazoia:

Erakundea: DIARIO DE NOTICIAS DE ÁLAVA Publizitatea kontratatzeko tarifak eskatu dizkio eta gaztelania hutsean jaso ditu. Euskaraz eskatu ditu, baina ez dituztela erantzun diote.

Gipuzkoa

Zenbakia: 324/2008 Arrazoia:

Erakundea: HERRI IRRATIA Web magazine izeneko aldizkari elektronikoaren apirileko 59. alean euskarari eskaintzen zaion tartea ez da batere orekatua gaztelaniak hartzen duenarekin alderatuta. Izenburu batzuk, eta albiste labur edo iragarki pare bat kenduta, gainerako informazio guztia gaztelania hutsean dago.

Nafarroa

Zenbakia: 797/2008 Arrazoia:

Erakundea: QUÉ Donostian doan banatzen den QUÉ aldizkarian euskararen eta gaztelaniaren presentzia ez da batere orekatua, ia guztia gaztelania hutsean dago.

Nafarroa

194

5.4. ASEGURUASEGURU-ETXEAK ETA FINANTZAK

1. ESPEDIENTE KOPURUA: 42 42 2. ADIERAZLEEN ARABERAKO BALORAZIOA 2.1. Izaera Aseguru-etxeei dagokienez, 2008an bideratu diren espediente guztietan urratu da eskubidea. Gainera 5 kasutan legea ere urratu da, horietatik 4tan EAEko 6/2003 Legea, Kontsumitzaileen eta Erabiltzaileen Estatutuarena (errotuluak, oharrak eta oro har jendeari zuzendutako jakinarazpenak, edota kontsumitzaileei zuzendutako jakinarazpenak gaztelania hutsean emateagatik) eta bosgarren kasuan Espainiako 26/2006 Aseguru Kontratuen Legea (aseguruari buruzko informazioa eta poliza parteek adostutako hizkuntzan ez egiteagatik). Finantza-erakundeei erreparatzen badiegu, berriz, 2008an bideratutako kasu guztietan urratu da eskubidea, eta zenbait kasutan bai eta legea ere. Zentzu honetan, nabarmendu beharrekoa da ezen, legea gehiagotan urratu ez bada, Nafarroako eta Ipar Euskal Herriko kontsumitzaile eta erabiltzaileek hizkuntzaeskubideak aitortuko dizkien legerik ez dutelako dela, eta ondorioz babes juridikorik gabe gelditzen direlako eskubide-urraketa horien aurrean. 2.2. Puntualtasuna / sistematikotasuna 2008 urtean bideratu ditugun espedienteek aseguruen eta finantzen arloan hizkuntza-eskubideen urraketa sistematiko samarra dela adierazten dute. Izan ere, zerbitzua euskaraz jasotzerik ez izateak, edota erabiltzaileek euskararen aldeko hautua egin arren jakinarazpenak edo agirietako idazpenak gaztelania hutsean egiteak, bai eta publizitatea gaztelania hutsean argitaratu eta zabaltzeak ere, eskubide-urraketok kexa egin duten herritarrengan ez ezik, erabiltzaile gehiagorengan ere eragiten dutela pentsatzeko bidea ematen digute. 2.2.a. Errepikakortasuna Kudeatutako datuen arabera, entitate jakin bati zuzendutako kexak behin eta berriz errepikatzen direla esaterik ez dago; bai, ordea, kexen zio batzuk, ahozko zerbitzua, jakinarazpenak eta publizitatea, esaterako. Alde horretatik aseguruen eremuan MGO nabarmenduko genuke, erabiltzaileekiko harremana euskaraz egin arren ondorengo txostenak gaztelania hutsean helarazten dizkielako, eta finantzen arloan GIPUZKOA DONOSTIA KUTXAk 5 kexatatik 3tan ez duelako ahozko zerbitzua euskaraz bermatu.

195

2.2.b Erabilera KEXEN ZIOA Jakinarazpenak gaztelania hutsean Ahozko zerbitzurik ez euskaraz Jendeari zuzendutako oharrak gaztelania hutsean Mediku-txostena gaztelaniaz Publizitatea gaztelania hutsean Faktura gaztelania hutsean Galdesorta gaztelania hutsean Agirietako idazpenak gaztelania hutsean Webgunea gaztelania hutsean

2.3. Larritasuna Larritasunaren ikuspegitik finantzen arloan suertatu dira gertaerarik aipagarrienak: errenta-aitorpena euskaraz egiteko hitzordua eskatu eta zerbitzua euskaraz ez emateaz gain, agiriak euskaraz eman nahi ez izatea (353-2008) edo euskaraz idatzitako txekean jartzen duena ulertu ez eta herritarrak azalpenak emandakoan euskararekiko gutxiespen jarrera agertzea (777-2008), txekea euskaraz idatzita zegoelako ez onartzea (412-2008), euskaraz ari den herritarrari erdi barrezka gaztelaniaz edo frantsesez egiteko eskatzea eta herritarrak kargu hartutakoan deia moztea (771-2008), edo euskaraz egin nahi duen herritarrari hรกblame en castellano erantzun, eta erreklamazio-orria eskatutakoan ez zeukatela erantzun eta herritarra isekaz agurtzea (66-2008). Kasu hauek guztiek erakusten dute herritarrek zer nolako gutxiespen eta mespretxuzko tratua jasan behar izaten duten finantza-erakundeetan euskaraz egin nahi izategatik.

3. ARLOAREN ARABERAKO BALORAZIOA EREMUA ASEGURU-ETXEAK FINANTZA ERAKUNDEAK

11 31

ASEGURU ETXEAK

Aseguru-etxeen jardunari dagokionez, 2008an bideratu diren kexek erakusten dute, arlo horretan oraindik ez dela zabaldu aseguru-kontratua eta hainbat informazio euskaraz jaso ahal izatea ahalbidetzen duen Europako 2002/83/CE Arteztarauaren aplikazioa. Herritarrekin harreman guztia euskaraz gauzatu ondoren agiri guztiak gaztelania hutsean bidaltzea horren adierazle garbia dugu (308-2008, 496-2008, 615-2008). Euskal Autonomia Erkidegoari dagokionez berriz, Aseguru etxeak 6/2003 Legeak, Kontsumitzaile eta Erabiltzaileen Estatutuarenak ezarritako betebeharrak

196

betetzetik urrun daudela erakusten dute 2008an bideratutako espedienteek. Oinarrizkoenak diren jendeari begirako oharrak ere ez dira ematen euskaraz. Herritarrarekiko harreman pertsonalizatuan ere ez da euskararen presentzia bermatzen, nahiz eta herritarrak harremanak euskaraz nahi dituela adierazi, eta faktura zein bestelako agiriak gaztelania hutsean igortzea oso hedatuta dagoen praktika da. FINANTZAK

Finantzen arloan zerbitzua euskaraz jasotzeko dagoen zailtasuna da gehien nabarmendu den zioa, eta haren oso gertutik finantza erakundeek herritarrei zuzendutako publizitatea egiterakoan euskaldunekiko duten begirune eza. Jendeari begirako informazioan ere euskara alboratzea oso ohikoa dela ikusi ahal izan dugu herritarrek helarazi dizkiguten kexetan. Beste alde batetik, herritarrek egiten dituzten diru-mugimenduen edo kutxazainetan egindako eragiketen berri emateko agirietan, txantiloia ele bietan egonik ere, kontzeptu eta azalpen zehatzak gaztelania hutsean agertzea oso ohikoa da, nahiz eta erabiltzaileek euskararen erabileraren aldeko hautua egin. Bukatzeko, finantza-erakundeen webguneek kexa bat baino gehiago eragiten dute oraindik ere.

4. ERANTZUNAK ASEGURU ETXEAK LAGUN ARO aseguru-etxeak Behatokiak bideratutako kexa guztiei erantzun die. Aitortzen du bezeroei zerbitzuak bi hizkuntzetan eskaintzeko ahalegin handia egiten ari badira ere, oraindik urrats gehiago egin beharra dutela bide horretan, eta hala, bezeroen esku jartzen dituzten agirien zati handi bat euskaraz idatzita dauden arren, oraindik zeregin handi dutela agiri guztiak euskaratu arte. LAGUN AROrekin poliza kontratatuta duten bezeroei bidaltzen dieten LASAI aldizkariari dagokionez, otsailaz geroztik bezeroei aldizkaria zein hizkuntzatan jaso nahi duten erabakitzeko aukera ematen dietela jakinarazi digute, eta froga modura aldizkariaren bi bertsioak igorri dituzte. Donostiako bulego batean jarritako ohar idatziari dagokionez berriz, jakinarazi dute, normalean ohar edo errotuluok marketing saileko taldeak egiten dituela leku bakoitzean erabiltzen den hizkuntza kontuan hartuz, eta beste batzuetan sukurtsalek berak, kasu honetan bezala. Barkamena eskatzen diote herritarrari sortutako egoerarengatik eta horrelakoak ez errepikatzeko neurri egokiak hartzen ari direla adierazi dute. GEROA PENTSIOAK BGAEk ere erantzun dio kexari. Gutunean jakinarazten dutenez, BAI EUSKARARI Zerbitzua Euskaraz ziurtagiriak bermatzen du erakundearen euskarazko jarduna, eta beste zenbait gauzen artean informazio ofizial eta

197

korporatibo guztia euskaraz zein gaztelaniaz argitaratzen dute, haien webgunean ikus daitekeen bezala. Horrez gain, plantillaren % 75ek bi hizkuntzak ezagutzen omen ditu, eta jakinarazpen ofizialetatik kanpo, telefono dei edo jasotako e-mailen erantzunak, beti igorleak aukeratutako hizkuntzan erantzuteko saiakera egiten dutela jakinarazi dute.

FINANTZAK BANCO SANTANDER entitateak gaztelaniaz bidali du erantzuna. Bertan adierazten du kontsumitzaile eta erabiltzaileen hizkuntza-eskubideak arautzen dituen Dekretuak bi urteko epea ematen diela finantza- eta kreditu-erakundeei bertan ezartzen zaizkien betebeharretara egokitzeko. Gaur egun ezinezkoa zaie kexan aipatzen diren agiriak euskaraz bidaltzea. Hala ere, etorkizunari begira kontuan hartuko dutela adierazi dute. BBK entitateak bi kexetatik bati erantzun dio. Gutunean adierazten duenez, erakunde horrek orain dela urte batzuk hainbat neurri hartu zituen euskara normalizatzeko, besteak beste, bulego euskaldunak sortzea (enplegatu guztiek euskaraz jakingo dutenak), bulego guztietan gutxienez enplegatu bat euskalduna izaten saiatzea, idazkiak ele bietan izatea, etab. Hala ere, batzuetan bezeroen eskarien atzetik gelditzen direla aitortzen dute, eta bulego horretako zerbitzua hobetzeko neurriak hartuko dituztela ere agintzen dute. NAFARROAKO KUTXAk bi kexari erantzun die. Euskarazko zerbitzua ez bermatzea izan zen bietan kexaren arrazoia eta bietako batean enplegatuak herritarrari iseka egin zion gainera. Horri dagokionez harridura agertu dute gertaeraren aurrean, bai eta barkamena eskatu ere, haien helburua bezero guztiei tratu egoki eta begirunetsua emateaz gain, bakoitzari nahi duen hizkuntza erabiltzeko aukera eskaintzea delako. Zerbitzu-hizkuntzari dagokionez berriz, NAFARROAKO KUTXA ahalegin handia egiten ari dela diote ezarrita dagoen erkidegoetako bezeroen hizkuntza-sentsibilitateei erantzun egokia eman ahal izateko, batez ere euskarari eta katalanari, eta helburu horretarako Hizkuntza Garapenerako Arloa eratu dutela agertzen du. Jarraian hartu dituzten neurrien berri ematen du: hala, Nafarroako Kutxako bezeroek nahi duten hizkuntzan jaso omen ditzakete jakinarazpenak: euskaraz, ele biz (euskaraz + gaztelaniaz), katalanez edo gaztelaniaz. Kutxazain automatikoetan ere eragiketak hiru hizkuntzatan egin daitezke, webgunea eta Clavenet delako banku elektronikoa, bestetik, euskaraz, katalanez edo gaztelaniaz erabil daitezke, eta bezeroak ele bietan nahi baditu libreta eta taloitegiak, bulegoan eskatzea aski du. Euskaraz edo katalanez mintzatzen den tokietako bulegoetan, inprimakiak, publizitatea eta errotulazioa hizkuntza horietan daudela azaltzen du. Hitz bitan esateko, proiektu asko burutu dituztela dagoeneko baldintza horietan, eta beste asko hasita edo garapen bidean dituztela.

198

EUSKADIKO KUTXAk gutunazalen inguruan bideratu zitzaion kexari bakarrik erantzun dio. Mezuan adierazi dutenez, Euskadiko Kutxako bezeroek nahi duten hizkuntzan jasotzen dituzte bertatik bidaltzen diren jakinarazpen, ohar eta propaganda. EAEn eta Nafarroan bi aukera baino ez omen daude: euskaraz edo ele bietan. Baina gutunazalak erdia euskaraz eta beste erdia gaztelaniaz inprimatzen omen dira eta teknikoki ezinezkoa omen zaie hizkuntzaren araberako aukeraketa egitea. GIPUZKOA-DONOSTIA KUTXAk ele bietan dauden inprimakien gainean egiten diren gaztelania hutsezko idazpenen inguruko kexari soilik erantzun dio. Gutunean adierazi du KUTXAk baduela bezeroen datu-basean bakoitzaren hizkuntza-hautua jasotzeko tresna, eta euskara hautatzen duen bezeroak, ele bietan dauden inprimakietan KUTXAk egindako idazpen gehienak ele bietan jasotzen dituela. Horretarako egin duten egiaztapenaren arabera hamar agiritik zazpitan omen zeuden KUTXAk idatzitako testuak, eta horietatik bost zeuden ele bitan eta bi gaztelania hutsean. Puntu horri dagokionez KUTXA berrikusten ari da orain arteko irizpideak, hain zuzen ere, bezeroaren hizkuntza-hautua erabat bermatzeko norabidean, eta seguruenik aurten bertan eskaini ahal izango diote bezeroari agiriak euskara hutsean jasotzeko aukera. Une horretan, gainera, eguneratu egingo omen dute bezero guztiekin hizkuntza-hautuen datu-basea, gaur egun dauden hutsuneak konpontzeko. Hala ere, bezeroek jasotzen dituzten agirietan testu batzuk KUTXAK idatziak ez direla adierazi dute, hain zuzen ere, bezeroaren hornitzaile edo solaskideek idazten dituztelako: argia, telefonoa, ura edo gobernuz kanpoko erakundeak. Horien kasuan, KUTXA bitartekari soila denez, haiek idatzitako testuak zuzenean joaten omen dira agirira eta, KUTXAren ustez, haiei legokieke bezeroaren hizkuntza-hautua errespetatzea. Beste alde batetik, kexari erantzuteko egin duten egiaztapenaren arabera, hamarretik hiru omen ziren mota honetako agiriak eta guztiak omen zeuden gaztelania hutsean: cuota mensual edo nuestra factura, edota testu luzeagoak. Laburbilduz, KUTXArekin harremana euskaraz izan nahi duen bezeroaren kasuan, %20 bueltan omen du Kutxak hobetzeko, eta plan zehatzak omen dituzte epe lab laburrean hobekuntzak gauzatzeko. Gainerako finantza erakundeek ez dute inolako erantzunik bidali

5. SINOPSIAK: ASEGURUASEGURU-ETXEAK Zenbakia: 441/2008 Arrazoia:

Erakundea: ANDECAM. NDECAM. ASSOCIATION NATIONALE DES DĂ‰POSANTS DU CRĂ‰DIT AGRICOLE Ekainaren 10ean egitekoa den Biltzar Nagusirako deiaren berri ematen duen gutuna frantses hutsean jaso du.

Lapurdi

Zenbakia: 794/2008 Arrazoia:

Erakundea: GEROA BGAE GEROA PENTSIOAK BGAEk gaztelania hutsean bidaltzen dizkio mezu elektronikoak herritarrari, euskaraz jaso nahi dituela behin eta berriz jakinarazi duen arren.

Gipuzkoa ERANTZUN DUTE

199

Zenbakia: 242/2008

Erakundea: GRUPO MGO TALDEA

Arrazoia:

GRUPO MGO TALDEAk gaztelania hutsean bidali dio prebentzio-zerbitzuen faktura, haiekiko harremanak euskaraz nahi dituela adierazita duen erakunde bati.

Zenbakia: 308/2008 Arrazoia:

Erakundea: GRUPO MGO TALDEA Eusko Jaurlaritzako Hezkuntza Sailaren protokoloari jarraiki GRUPO MGO TALDEAk mediku azterketa egin zien Donostiako D ereduko ikastetxe bateko langileei. Langileek gaztelania hutsean jaso dituzte azterketaren emaitzak.

Gipuzkoa

Zenbakia: 615/2008 Arrazoia:

Erakundea: GRUPO MGO TALDEA Mediku-azterketako txostena gaztelaniaz jaso zuen uztailaren 15ean. Zerbitzua euskaraz eskatua dute eta medikua euskalduna zen arren, txostena gaztelaniaz jaso zuen.

Bizkaia

Zenbakia: 1139/2008 Arrazoia:

Erakundea: JAKIN AIRA Oiartzungo etxeetan eskaintzei buruz banatu eskuorrian, ¿Crisis? izenekoa, euskararen presentzia sinbolikoa da oso.

Gipuzkoa

Zenbakia: 1140/2008 Arrazoia:

Erakundea: JAKIN AIRA Errenteria-Oreretako aseguru etxeak Oiartzungo etxeetan eskaintzei buruz banatu eskuorrian, Vamos ahorrarte dinero y preocupaciones izenekoa, euskararen presentzia sinbolikoa da oso.

Zenbakia: 496/2008 Arrazoia:

Erakundea: LAGUN ARO Herritarrak aseguru-poliza bat kontratatu du LAGUN ARO aseguru etxearekin. Ahozko arreta guztia euskaraz eskaini dioten arren, etxera iritsi zaizkion agiri, liburuxka eta gainerako guztiak espaniera huts-hutsean daude.

Zenbakia: 774/2008 Arrazoia:

Erakundea: LAGUN ARO LAGUN AROren Altzako Errotetako bulegoko atean ohar bat jarri zuten abuztuan, Aste Nagusiko ordutegiaren berri emanez. Aipatu oharra gaztelania hutsean zegoen. Honela zioen: Horario de atención al público Semana Grande.

Zenbakia: 957/2008 Arrazoia:

Erakundea: LAGUN ARO Lagun Aro aseguru-etxeak poliza euskaraz kontratatua duen bezeroari urrian bidali dion Lasai izeneko aldizkaria gaztelania hutsean jaso du, euskarazkoa eskatu arren.

Nafarroa ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 145/2008 Arrazoia:

Erakundea: MUTUALIA Mutua horren bezero den erakunde batek gaztelania hutsean jaso zituzten MUTUALIAk bidalitako osasuntxartela eta zerbitzuei buruzko informazioa. Erakundea: WILLIS Herritarrak WILLIS delakora deitu, eta erantzungailuko mezua gaztelaniaz besterik ez zegoen.

Nafarroa

Zenbakia: 710/2008 Arrazoia:

Erakundea: BANCO BILBAO VIZCAYA ARGENTARIA – BBVA Elizondoko bulegoan ordutegiaren berri ematen duen orria gaztelania hutsean idatzia da.

Nafarroa

Zenbakia: 1156/2008 Arrazoia:

Erakundea: BANCO SANTANDER

Zenbakia: 353/2008 Arrazoia:

Erakundea: BILBAO BIZKAIA KUTXA – BBK Herritarrak errenta-aitorpena BBK aurrezki kutxaren euskarazko zerbitzua baliatuz egitea erabaki zuen. Horretarako BBKk adierazitako telefono zenbakira deitu zuen (902 54 05 05) eta errenta-aitorpena Barakaldon eta euskaraz egin nahi zuela adierazi zuen. BBKk Barakaldoko Herriko Plazan duen bulegorako eman zioten txanda. Esandako egun eta orduan (2008/05/14, goizeko 8:30) bertara joan eta egokitu zitzaion langileak ez zekiela euskaraz esan zion. Herritarrak errenta-aitorpena euskaraz egiteko txanda hartu zuela jakinarazi zion eta langileak euskarazko aitorpenak arratsaldez egiten zirela erantzun. Berriro ez itzuli behar izateko azkenean erdaraz egin zuen aitorpena, baina langileari agiria euskaraz inprimatzeko eskatu zion. Langileak ezin zuela erantzun zion, horretarako programa berrabiarazi behar zuela. Herritarrak berrabiarazteko eskatu zion, baina langileak ezetz erantzun eta gaztelaniaz eman zion agiria.

Zenbakia: 777/2008 Arrazoia:

Erakundea: BILBAO BIZKAIA KUTXA Irailaren 5ean Leioako Amaia etorbidearen 24ko bulegoan izan da txeke bat kobratzeko. Txekean emaileari ageri zen. Egokitu zaion langileak hitza ulertzen ez zuela jabetuta, al portador esan nahi duela adierazi dio herritarrak. Langilearen erantzuna: Sería muy interesante saber inglés, alemán; pero una no tiene tiempo de aprender de todo. Ondoren, langileak lankide batengana jo du herritarrak esandakoa egiaztatzeko eta bueltarakoan, txinera etab. jakitea interesgarria litzatekeela esanez hasi zaio. Herritarrak Euskal Herrian gaudela esandakoan, aquí nos entendemos todos erantzun dio.

Zenbakia: 1245/2008 Arrazoia:

Nafarroa

Gipuzkoa ERANTZUN DUTE Gipuzkoa ERANTZUN DUTE

Bizkaia

FINANTZAK

Zenbakia: 412/2008

Oiartzungo etxeetan gaztelania hutsean jaso dute Hipoteca Euribor +0,25% 4,97% T.A.E. izeneko eskuorria.

Gipuzkoa ERANTZUN DUTE Bizkaia

ERANTZUN DUTE

Nafarroa Beherea

Erakundea: BNP PARIBAS

Arrazoia:

Webgunearen bidez DVD bat manatu zuen urtarrileko hondarreko astean. Manatutako produktua txekez ordaindu zuen, eta ohitura duen bezala, euskaraz idatzi zuen. Txekea etxera itzuli diote ordea, hizkuntza ez zaielako ulergarri egiten.

Zenbakia: 868/2008 Arrazoia:

Erakundea: CAIXA CATALUNYA Errenteria-Oreretako Nafarroa etorbidean zabaldu duen bulegoan publizitate guztia gaztelania hutsean dago.

Zenbakia: 444/2008 Arrazoia:

Erakundea: CRÉDIT AGRICOLE Gutuna eta norbanakoaren datuak eguneratzeko galdetegia frantses hutsean jaso ditu martxoan.

200

Gipuzkoa

Lapurdi

Zenbakia: 753/2008 Arrazoia:

Erakundea: CRÉDIT AGRICOLE Uztaritzeko bulegoan txekea uzteko dauden inprimakiak eta gutunazala nahiz desmartxa hori burutzeko seinaleak frantses hutsean dira.

Lapurdi

Zenbakia: 772/2008 Arrazoia:

Erakundea: CRÉDIT AGRICOLE Irailaren 12an Senpereko bulegoan ezin izan zuen egokitu zitzaion langilearengandik zerbitzua euskaraz jaso.

Lapurdi

Zenbakia: 214/2008 Arrazoia:

Erakundea: CREDIT SERVICES Martxoaren hasieran Altzan etxeko postontzian gaztelania hutsean jaso zuen Hipoteca, Cambio de Casa izeneko eskuorria.

Guipuzkoa

Zenbakia: 1127/2008 Arrazoia:

Erakundea: Erakundea: CREDIT SERVICES Gaztelania hutsean idatzitako eskuorriak banatu ohi ditu Oiartzungo etxeetan.

Gipuzkoa

Zenbakia: 142/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKADIKO KUTXA Otsailaren bukaeran gutuna jaso du. Azalean Max Kontua iragartzen duen publizitatea gaztelania hutsean dago.

Bizkaia ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 618/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKADIKO KUTXA Iruñeko Baiona etorbideko bulegoan udako ordutegiaren berri ematen duen orria gaztelania hutsean idatzia da.

Nafarroa

Zenbakia: 1035/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKADIKO KUTXA Euskadiko kutxaren Iruñeko Marcelo Zelaieta kaleko 88. zenbakiko bulegoko kutxazain automatikoan bezeroei zuzendutako ohar idatzia dago. Oharra gaztelania hutsean ageri da. Honela dio: Este cajero además de las funciones habituales también ingresa dinero.

Nafarroa

Zenbakia: 1055/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKADIKO KUTXA Gaztelania huts-hutsean bidali dio bezeroari telebanka zerbitzuaren bidez eskatutako dokumentua (apirileko mugimenduen laburpena), nahiz eta harrera egin zion langilearekin euskaraz egin eta Euskadiko Kutxarekin harremanak euskaraz izateko hautua egina izan.

Bizkaia

Zenbakia: 239/2008 Arrazoia:

Erakundea: GIPUZKOA DONOSTIA KUTXA KUTXAko bezeroa da. KUTXAk libreta, kontu eta gainerako dokumentuetako eragiketen makina-idazketa guztiak gaztelania hutsean egiten ditu. Etxera iristen zaizkion laburpenetan ere gaztelania hutsean agertzen dira idazpenak.

Zenbakia: 321/2008 Arrazoia:

Erakundea: GIPUZKOA DONOSTIA KUTXA Gipuzkoa-Donostia KUTXAren bezeroak KUTXAk Irungo San Migel kalean duen bulegoan gaztelaniaz egin behar izaten du, oro har, bertako langileak euskaraz ez dakitelako edo ez direlako ongi moldatzen.

Gipuzkoa

Zenbakia: 322/2008 Arrazoia:

Erakundea: GIPUZKOA DONOSTIA KUTXA KUTXAk Irungo San Migel kaleko bulegoan maiatzaren 6rako eman zioten errenta-aitorpena egiteko ordua. Errenta egiten laguntzen duen langilea ez da ongi moldatzen euskaraz, eta pixkanaka-pixkanaka gaztelaniaz egitera behartu zuen herritarra.

Gipuzkoa

Zenbakia: 323/2008 Arrazoia:

Erakundea: GIPUZKOA DONOSTIA KUTXA KUTXAk Kutxanet zerbitzuaren bidez ematen dion hileko kontu-laburpenaren txantiloia bi hizkuntzatan dagoen arren, Kutxak idazten dituen kontzeptuak askotan gaztelania hutsean agertzen dira, esaterako hilaren izena. Behin baino gehiagotan eskatu dio Kutxari gaztelaniaz ageri diren horiek euskaratzeko, baina orain artekoan ez diote jaramonik egin.

Gipuzkoa

Zenbakia: 771/2008 Arrazoia:

Erakundea: GIPUZKOA DONOSTIA KUTXA Irailaren 8an Baionako egoitzara deitu zuen. Euskaraz hasi zen azalpenak ematen eta telefonoaren beste aldean zen langileak puedes en español o francés erran zion, herritarraren iritziz modu traketsean eta erdi irrika. Herritarrak gaztelaniaz ezetz, baina frantsesez posible zuela, nahiz eta dena dela, egoera ez zela irri egiteko modukoa adierazi zion. Langilearen erantzuna: mais vous avez parlé en français izan zen. Herritarrak hizkuntza hori euskara zela esan zionean, langileak moztu egin zion, ea zertarako deitzen zuen galdetuz.

Zenbakia: 722/2008 Arrazoia:

Erakundea: ING DIRECT Nafarroako bezeroak jasotzen dituen promozioei buruzko gutunak gaztelania hutsean idatziak izaten dira beti. Hondarrekoa nomina kontuari buruzkoa.

Nafarroa

Zenbakia: 1056/2008 Arrazoia:

Erakundea: LA CAIXA LA CAIXAren Durangoko bulegoan herritarrari diru-sarrera egin duela egiaztatzeko eman dioten ordainagiria gaztelania huts-hutsean dago.

Bizkaia

Zenbakia: 66/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO KUTXA Urtarrilaren 29an NAFARROAKO KUTXAk Miravalles karrikan duen bulegoan izan da. Euskaraz zuzendu zaio egokitu zaion langileari, eta hark háblame en castellano erran dio. Herritarrak erreklamazio orriak eskatu dizkio eta ez dutela erantzun dio. Irteterakoan hasta luego erran dio, herritarraren iritziz isekaz.

Zenbakia: 387/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO KUTXA Maiatzaren 27an NAFARROAKO KUTXAtik dei egin zioten inkesta bat erantzun zezan. Herritarrak euskaraz egin nahi zuela adierazi zion dei egin zuenari eta hark ezinezkoa zela erantzun zion.

Zenbakia: 402/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO KUTXA NAFARROAKO KUTXAk gaztelania hutsean argitaratu du 5 fantásticos años Civican izeneko esku-orria.

Nafarroa

Zenbakia: 403/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO KUTXA NAFARROAKO KUTXAk gaztelania hutsean bidali zuen Iruñeko erakunde publiko batera CIVICANek 2008ko udako egitarauaren barnean antolatutako Detektibe-Eskolaren berri ematen zuen esku-orria.

Nafarroa

201

Gipuzkoa ERANTZUN DUTE

Nafarroa ERANTZUN DUTE Nafarroa ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 845/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO KUTXA NAFARROAKO KUTXAren Iru単eko Baiona etorbideko bulegoan txandak ematen dituen makinak luzatzen dituen papertxoetan informazioa gaztelania hutsean da: su turno, tire.

Nafarroa

Zenbakia: 918/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO RURAL KUTXA NAFARROAKO RURAL KUTXAk gaztelania hutsean bidaltzen dizkio bezeroari kontuko mugimenduen laburpenak eta gainerako informazioak.

Nafarroa

Zenbakia: 919/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO RURAL KUTXA NAFARROAKO RURAL KUTXAk bezeroari ordutegiaren berri emanez bidali dion eskuorria gaztelania hutsean dago.

Nafarroa

Zenbakia: 920/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO RURAL KUTXA NAFARROAKO RURAL KUTXAren webgunea gaztelaniaz eta ingelesez ikus daiteke, baina ez euskaraz.

Nafarroa

202

5.5. MUNDU ASOZIATIBOA 1. ESPEDIENTE KOPURUA: 37 2. ADIERAZLEEN ARABERAKO BALORAZIOA 2.1. Izaera Eremu honetako kexa guztiek eskubide-urraketa izaera dute. Lege-urraketarik ez da izan, ez dagoelako esparru honetako jarduera arautzen duen inongo erabakirik. 2.2. Puntualtasuna / sistematikotasuna 2.2.a. Errepikakortasuna UPN-PPren eskuorri bat dela eta bi kexa helarazi dizkiote herritarrek Behatokiari. Espainiako gobernua eta senatua berritzeko hauteskundeak izan ziren 2008an. PSOEk eta UPN-PPk gaztelania hutsean banatu zituzten bozka-paperak eta gutunak Nafarroa Garaian. ASOCIACION ESPAﾃ前LA DE FUNDACIONESek zenbait kexa jaso ditu antolatzen dituen mintegiei buruzko informazioa gaztelania hutsean igortzen duelako. Ez da errepikakortasun erreal, izan ere, kexa bakoitza mintegi bati dagokio. 2.2.b Erabilera

Argitalpenak euskaraz ez: aldizkaria, gida, newsletterra Bozka-paperak eta gutunazalak euskaraz ez Egitaraua euskaraz ez Euskararen erabilera akastuna Informazio-orria euskaraz ez Jakinerazpenak euskaraz ez: e-mezua, komunikazioa, 窶ｦ Prentsa-oharra euskaraz ez Publizitatea euskaraz ez: egutegia, eskuorria, kartela Webgunea euskaraz ez

203

2.3. Larritasuna Ordenamendu juridikoak betebeharrik ezarri ez arren, jasotako kexak elkarte eta talde politiko zenbaitek euskaldunekiko duten konpromiso faltaren adierazgarri dira. ASOCIACION ESPAﾃ前LA DE FUNDACIONESek joan deneko hiru urteetan kexak jaso ditu gutunak eta galdetegiak gaztelania hutsean igortzeagatik. Aurten ere kexak jaso ditu urtean zehar antolatu dituen mintegiei buruzko informazioa gaztelania hutsean argitaratu izanagatik.

3. ARLOAREN ARABERAKO BALORAZIOA EREMUA MUNDU ASOZIATIBOA MUGIMENDU SOZIOPOLITIKOAK

19 18

MUNDU ASOZIATIBOA

Kexa guztiak idatzizko erabilerari dagozkio. Horien artean kexa gehienak webguneetan informazioa euskaraz eskuratu ezin izanak eragin ditu. Bestetik, gutunak, e-mezuak edo komunikazioak, hau da, jakinarazpenak euskaraz jaso ez izana dago maiz errepikatu den kexarako beste arrazoia. Gainerako kexak argitalpen, egitarau, publizitate, txartel eta informazio-orriei dagozkie. ASOCIACION ESPAﾃ前LA DE FUNDACIONESek azkeneko hiru urteotan kexak jaso ditu. Hiru urte horietan kexaren arrazoiak desberdinak izan badira ere, honezkero, gaztelania ez den bestelako hizkuntzetan lan egiten duten elkarteak badaudela jakinaren gainean jarria dago. MUGIMENDU SOZIOPOLITIKOAK

Alor honetan jasotako kexa guztiak idatzizko erabilerari dagozkio. Kasu honetan publizitatea da kexa gehien eragin dituena. Izan ere, 2008ko martxoan Espainiako gobernua eta senatua berritzeko hauteskundeak izan ziren eta Nafarroa Garaiko herritarrek alderdi politikoen hautagaien berri ematen zituzten eskuorriak gaztelania hutsean edo gaztelania nagusi zutela jaso zituzten. Halaber, kaleetan jarritako kartelak ere halaxe zeuden. Adierazgarria iruditu zaigu, PSOEk gutun bera Gipuzkoan gaztelaniaz eta euskaraz, akatsak dituela, eta Nafarroa Garaian gaztelaniaz igorri izana herritarrei.

4. ERANTZUNAK MUNDU ASOZIATIBOA ALDARTEk helarazitako erantzunean jakinarazten denez, ulertzen dute kexa, eta azaroan webgunea berritzea erabaki zuten une beretik omen dira horren jakitun. Edonola ere ez dutela ahaztuta dio, eta webgunea euskaratzeko behar den dirua 204

bildu bezain laster izango omen da euskaraz, Euskal Herriko herritarrek informazioa euskaraz eta gaztelaniaz eskuratzeko modua izatea nahi dutelako. BARAKALDO NATURALA HERRI PLATAFORMAk adierazi digunez, euren mugak eta gabeziak handiak dira. Borondatezko lana egiten duten kide gutxik osatutako herri plataforma da, horietariko batzuk ez dira euskaldunak eta ondorioz, ezin dute bermatu mezu guztietan euskarari eman nahi dioten lekua. Dena dela, euren irizpidea mezu eta euskarri gehienetan euskarari lehentasuna edo berdintasuna ematea dela argitu dute.

5. SINOPSIAK: MUNDU ASOZIATIBOA

Zenbakia: 143/2008 Arrazoia:

Erakundea: ALDARTE

Zenbakia: 405/2008 Arrazoia:

Erakundea: Erakundea: ASIMA. ASOCIACIÓN CULTURAL INQUIETUDES MUJER ACTUAL Iruñeko Udalaren laguntzarekin argitaratu duen Mujer y discapacidad izeneko gida gaztelania hutsean baino ez dago.

Nafarroa

Zenbakia: 148/2008 Arrazoia:

Erakundea: ASOCIACIÓN ESPAÑOLA DE FUNDACIONES FUNDACIONES Gaztelania hutsean bidali dio fundazio bati mintegi baten berri emateko gutuna. Mintegiaren egitaraua ere gaztelania hutsean dago.

Nafarroa

Zenbakia: 637/2008 Arrazoia:

Erakundea: ASOCIACIÓN ESPAÑOLA DE FUNDACIONES Nafarroako fundazio bati 2008ko 2. seihilekorako antolatu dituen ikastaroen berri emanez bidali dion informazio-orria gaztelania hutsean idatzita dago.

Nafarroa

Zenbakia: 859/2008 Arrazoia:

Erakundea: ASOCIACIÓN ESPAÑOLA DE FUNDACIONES Gaztelania hutsean bidali dio fundazio bati urrian egitekoa duen mintegi baten berri emateko gutuna. Mintegiaren egitaraua ere gaztelania hutsean dago.

Nafarroa

Zenbakia: 876/2008 Arrazoia:

Erakundea: ASOCIACIÓN ESPAÑOLA DE FUNDACIONES Gaztelania hutsean bidali dizkio fundazio bati azaroan egitekoa den 3. Konferentzia Nagusiaren berri emateko gutuna eta egitaraua.

Nafarroa

Zenbakia: 437/2008 Arrazoia:

Erakundea: ASSOCIATION ARTISTES AQUITAINE Newsletter n°29 mezu elektronikoa jaso zuen apirilaren 30ean. Bertan euskarak ez du inongo lekurik, frantses hutsean idatzia da.

Lapurdi

Zenbakia: 1200/2008 Arrazoia:

Erakundea: BARAKALDO NATURALA HERRI PLATAFORMA Gaztelania hutsean jaso dute e-posta bidez MANIFESTAZIOA Barakaldo Naturala Plataforma. 13 de diciembre, sábado, 12:30 izeneko mezua.

Nafarroa

Zenbakia: 922/2008 Arrazoia:

Erakundea: BIZKAIKO ODOL EMALEEN ELKARTEA Bizkaiko Odol Emaileen Elkartearen webgunera jo du herritarrak odola emateko toki zein egunen berri izateko. Euskarazko bertsioan sartu den arren, gaztelania hutsean agertu zaio toki-egunen zerrenda.

Bizkaia

Zenbakia: 295/2008 Arrazoia:

Erakundea: CLUB MARKETING NAVARRA Nafarroako Marketing klubak esportatzaileen berri ematen du bere webgunean. Bi aukera besterik ez du gaztelania eta ingelesa. Nafarroako Gobernuaren laguntza du logoa orrian bertan agertzen baita. Hona linka: http://export.navarra.net/

Nafarroa

Zenbakia: 243/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKADIKO LOGOPEDEN ELKARTEA Elkarteak webgunea sortu du eskaintzen dituen zerbitzuen berri emateko. Webgunea gaztelania hutsean dago.

Bizkaia

Zenbakia: 636/2008 Arrazoia:

Erakundea: FUNDACIÓN LABORAL DE LA CONSTRUCCIÓN PANEL aldizkariaren 26. zenbakia gaztelaniaz dago goitik behera. Ez da hitz erdirik ageri euskaraz.

Zenbakia: 236/2008 Arrazoia:

Erakundea: GASTEIZ ON GASTEIZ ONek hiriko dendetara bidali duen Pasarela gasteiz on izeneko komunikazioa gaztelania hutsean dago.

Araba

Zenbakia: 182/2008 Arrazoia:

Erakundea: GURUTZE GORRIA Durangaldeko GURUTZE GORRIAk gaztelania hutsean dauka webgunea.

Bizkaia

Elkartearen webgunea gaztelania hutsean dago.

205

Bizkaia ERANTZUN DUTE

Nafarroa

Zenbakia: 250/2008 Arrazoia:

Erakundea: JATAJATA-ONDO URIBEKO LANDA GARAPEN ELKARTEA URIBETUR izeneko turismo-agentziaren webgunean euskarazko edukietara jo eta gaztelania hutsean agertzen dira. http://www.uribetur.com/uribe/eu

Bizkaia

Zenbakia: 430/2008 Arrazoia:

Erakundea: LES AMIS DU JARDIN BOTANIQUE Herritarrak frantses hutsean jaso du martxoaren 22an egitekoa den Fête d’ouvertue du Jardin botanique littoral Paul Jovet. Invitation au Jardin izeneko eskuorria. Bertan eguneko egitarauen berri ematen da.

Lapurdi

Zenbakia: 737/2008 Arrazoia:

Erakundea: SOCIEDAD CANINA NAVARRA

Zenbakia: 738/2008 Arrazoia:

Erakundea: SOCIEDAD CANINA NAVARRA

Zenbakia: 1244/2008 Arrazoia:

Erakundea: + DE DENDA. DURANGOKO ETA IURRETAKO DENDARIEN ELKARTEA + DENDA, Durango eta Iurretako dendarien elkarteko kideek bezeroei oparitzen dieten Gabonetako loteriatxartela gaztelania hutsean idatzita dago. Euskaraz argitaratzen ez duten lehen aldia izan da aurtengoa.

Elkarteak antolatu duen zakur-erakusketako sarrerak gaztelania hutsean daude. Berdin kartelak ere.

Webgunea gaztelaniaz besterik ezin da eskuratu informazioa.

Nafarroa ERANTZUN DUTE Nafarroa ERANTZUN DUTE Bizkaia ERANTZUN DUTE

MUGIMENDU SOZIOPOLITIKOAK SOZIOPOLITIKOAK Zenbakia: 160/2008 Arrazoia:

Erakundea: EAJ – EUZKO ALDERDI JELTZALEA Durangaldeko herrietan otsailean zabaldutako aldizkarian euskararen presentzia hutsaren hurrengoa da.

Zenbakia: 213/2008 Arrazoia:

Erakundea: EAJ – EUZKO ALDERDI JELTZALEA JELTZALEA Martxoaren 3an Zurekin Donostian izeneko publizitate-aldizkaria jaso zuen. Lau orrietatik hiru gaztelania hutsean dira eta bakarra euskaraz.

Gipuzkoa

Zenbakia: 940/2008 Arrazoia:

Erakundea: EAJ – EUZKO ALDERDI JELTZALEA Izurtzako EAJren www.izurtza.com webgunea gaztelania hutsean dago.

Gipuzkoa

Zenbakia: 159/2008 Arrazoia:

Erakundea: NAFARROAKO EZKER BATUA Martxoaren 9ko hauteskundeak zirela eta publizitatea jaso zuen; bada, euskararen presentzia gaztelaniarena baino txikiagoa da.

Nafarroa

Zenbakia: 109/2008 Arrazoia:

Erakundea: PSN - PARTIDO SOCIALISTA DE NAVARRA Iruñeko herritarrek gaztelania hutsean jaso dute etxeko postontzian La mirada positiva, Enero 2008 izeneko publizitatea. Hitz bakar bat ere ez dago euskaraz.

Nafarroa

Zenbakia: 147/2008 Arrazoia:

Erakundea: PSEPSE-EE – PARTIDO SOCIALISTA DE EUSKADIEUSKADI-EUSKADIKO EZKERRA PSE-EEk bidalita Zapaterok sinatutako gutuna jaso zuen etxean, otsailaren amaieran . Gutuna gaztelaniaz eta euskaraz zegoen arren, euskarazko bertsioak akatsak zituen.

Gipuzkoa

Zenbakia: 154/2008 Arrazoia:

Erakundea: PSN – PARTIDO SOCIALISTA DE NAVARRA Iruñeko herritarrak gaztelania hutsean jaso du PSN-PSOE alderdiaren martxoaren 9ko hauteskundeetarako propaganda, Motivos para creer izenburuko eskuorria eta harekin batera heldu den J.L. Rodriguez Zapateroren gutuna. Hitz bakar bat ere ez da ageri euskaraz.

Nafarroa

Zenbakia: 155/2008 Arrazoia:

Erakundea: PSN – PARTIDO SOCIALISTA DE NAVARRA PSN-PSOEk martxoaren 9ko hauteskundeetarako propagandarekin batera igorri zituen bozka-paperak eta gutunazalak gaztelania hutsean idatzita zeuden.

Nafarroa

Zenbakia: 211/2008 Arrazoia:

Erakundea: PSN – PARTIDO SOCIALISTA DE NAVARRA Martxoaren 9ko hauteskundeak direla eta Iruñeko faroletan jarritako publizitate-kartelak gaztelania hutsean daude.

Nafarroa

Zenbakia: 647/2008 Arrazoia:

Erakundea: PSEPSE-EE – PARTIDO SOCIALISTA DE EUSKADIEUSKADI-EUSKADIKO EZKERRA www.socialistasdurangueses.com webgunean gaztelaniaz soilik irakur daiteke PSE-EE de Duranguesado presenta alegaciones al PTP para mejorar el desarrollo urbanístico futuro de la comarca prentsa-oharra.

Bizkaia

Zenbakia: 648/2008 Arrazoia:

Erakundea: PSEPSE-EE – PARTIDO SOCIALISTA DE EUSKADIEUSKADI-EUSKADIKO EZKERRA Bizkaiko PSE-EEk argitaratutako prentsa-ohar batean deialdia ageri da gaztelaniazko comunicado hitza itzultzeko.

Bizkaia

Zenbakia: 649/2008 Arrazoia:

Erakundea: PSEPSE-EE – PARTIDO SOCIALISTA DE EUSKADIEUSKADI-EUSKADIKO EZKERRA www.socialistasvizcainos.com webgunea gaztelania hutsean dago.

Bizkaia

Zenbakia: 713/2008 Arrazoia:

Erakundea: PSN – PARTIDO SOCIALISTA DE NAVARRA Berriozarko taldeak herriko festak direla eta etxez etxe banatutako eskuko programan euskararen presentzia oso sinbolikoa da eta gainera, akatsak ditu: Jai zoriuntsuak!.

Nafarroa

Zenbakia: 4/2008 Arrazoia:

Erakundea: UPN – UNIÓN DEL PUEBLO NAVARRO Urtarrilaren hasieran Iruñerriko etxeetan banatu duten sakelako egutegia gaztelania hutsean da.

Nafarroa

Zenbakia: 149/2008 Arrazoia:

Erakundea: UPN – UNIÓN DEL PUEBLO PUEBLO NAVARRO herritarrak gaztelania hutsean jaso du martxoaren 9ko hauteskundeetarako propaganda: Tu voz en Madrid. Hitz bakar bat ere ez da ageri euskaraz.

Nafarroa

206

Bizkaia

Zenbakia: 150/2008 Arrazoia: Arrazoia:

Erakundea: UPN – UNIÓN DEL PUEBLO NAVARRO Martxoaren 9ko hauteskundeetarako propagandarekin batera igorri zituen bozka-paperak eta gutunazalak gaztelania hutsean idatzita zeuden.

Nafarroa

Zenbakia: 151/2008 Arrazoia:

Erakundea: UPN – UNIÓN DE L PUEBLO NAVARRO Nafarroako eremu euskalduna deritzaneko herritarrak gaztelania hutsean jaso du martxoaren 9ko hauteskundeetarako propaganda, Tu voz en Madrid izenekoa. Hitz bakar bat ere ez dago euskaraz. Herritarraren helbidea ere gaztelaniaz adierazita dago.

Nafarroa

Zenbakia: 212/2008 Arrazoia:

Erakundea: Erakundea: UPN – UNIÓN DEL PUEBLO NAVARRO Martxoaren 9ko hauteskundeak direla-eta Iruñeko faroletan eta Iruñerriko autobusen geltokietan jarritako publizitate-kartelak gaztelania hutsean daude.

Nafarroa

207

208

5.6. ELIKADURA ETA OSTALARITZA 1. ESPEDIENTE KOPURUA: 28 2. ADIERAZLEEN ARABERAKO BALORAZIOA 2.1. Izaera Jasotako kexa guztiek eskubide-urraketa izaera dute eta lau kasutan lege-urraketa ere gertatu da. Horietariko bitan ez da herriaren edo herrialdearen izen ofiziala aintzat hartu: Iraizotz eta Bizkaia. Beste bi kasuetan berriz, ez da EAEko Kontsumitzaileen eta Erabiltzaileen Hizkuntza Eskubideei buruzko 123/2008 Dekretua bermatu. Izan ere, Dekretuaren arabera, establezimendu handiek fakturak edo egindako operazioen ziurtagiriak kontsumitzaileak hautatuko hizkuntzan egingo dituzte, eta bestela ele bietan. Hori horrela izanik ere, herritarrek ez zituzten euskaraz jaso IKEA FOOD eta NH VILLA DE BILBAO hoteleko fakturak; bai, ordea, gaztelaniaz eta ingelesez. Gainerako kexen kasuan ez dago eskubideen babeserako neurririk indarrean. 2.2. Puntualtasuna / sistematikotasuna 2.2.a. Errepikakortasuna Eremu honetan jasotako zenbait kexek antzeko erabilera salatzen badute ere, ez dira gertaera berari buruzkoak. Hartara, errepikakortasunaz hitz egin ezin badaiteke ere, establezimendu batzuek beren jardueran euskara baztertu ohi dutela ondoriozta daiteke, TELEPIZZA kasu. 2.2.b Erabilera KEXEN ZIOA Ahozko zerbitzua euskaraz ez Txartela euskaraz ez: bisita-txartela, informazio-txartelaâ€Ś Etiketa euskaraz ez Faktura edo ordainagiria euskaraz ez Informazioa euskaraz ez Karta edo menua euskaraz ez Kartela edo oharra euskaraz ez Poltsa euskaraz ez Publizitatea euskaraz ez Euskarazko toponimoa ez erabiltzea Webgunea euskaraz ez

209

2.3. Larritasuna Bideratutako kexek erakusten dutenez, bezero eta kontsumitzaile euskaldunek diskriminazioa jasan ohi dute, ezin izaten baitute informazioa oro har euskaraz jaso, besteak beste, eskaintzei buruzkoa, saltzaileari buruzkoa, webgunekoa, etab. Gainera, kasu batean herritarrak arrazoi horrengatik erreklamazioa egin nahi izan zuenean, tabernaria haserretu eta ez zion ezta boligraforik ere utzi nahi izan erreklamazio-orria betetzeko. Beste kasu batean, tabernaria eta zein bertan ziren bezeroak ere oldartu zitzaizkion herritarrari. CASA CHAVESek hondarreko 3 urteetan kexa jaso badu ere, ez du bezero euskaldunen eskubideekiko jarrera aldatu eta publizitate-liburuxka gaztelania hutsean bidaltzen jarraitzen du.

3. ARLOAREN ARABERAKO BALORAZIOA EREMUA EREMUA ELIKADURA OSTALARITZA

9 19

ELIKADURA

Kexa guztien zioa idatzizko erabilera izan da: publizitatea, webgunea, etiketa, etab. Kexa gehienek konponbide erraza dute, euskarriko informazioa euskaraz idatzitakoan behin eta berriz erabil dezaketelako ia aldaketarik egin gabe. OSTALARITZA

Bideratuko 4 kexaren arrazoia ahozko zerbitzuari dagokio. Larritasuna dela eta, goraxeago aipatu ditugu horietariko bi. Bestetik, adierazgarria da Donibane Lohizuneko ostatu batean, ostalariari euskaraz egin eta ez ulertzea, baina gaztelaniaz arazorik gabe moldatzea. Kexa gehienen arrazoia idatzizko erabileran euskarari tarterik ez egin izana da. Publizitateari eta ordainagiri nahiz fakturei dagozkie bideratutako kexa gehienak. Ostalaritzako establezimenduek beren zerbitzuen berri emateko publizitatea banatu ohi dute etxeetan eta oso ohikoa izaten da eskuorri horiek frantses edo gaztelania hutsean argitaratzea. Horren adibide den kasu bakanen bat jaso du Behatokiak. Bestetik, mota horretako saltokietan ordainagiriak eta fakturak jaso ohi ditugu eta ikus daitekeenez, ez dituzte euskaraz luzatzen. Gainera, Iparraldean eta Nafarroan ez dago kontsumitzaile eta erabiltzaileen hizkuntza-eskubideak aitortzen dituen legerik eta EAEko 123/2008 Dekretu berriak ere ez du fakturen eta antzeko dokumentuetan hizkuntzen erabilera kasu batzuetan besterik arautzen: establezimendu handiak, hiriburuetan kokatuak eta/edo elebidunen proportzioa % 33 baino handiagoa duten udalerrietakoak.

210

4. ERANTZUNAK LA CAVE GALLACOISEk jakinarazi digunez, hurrengo txartela ele bietan idatziko dute.

5. SINOPSIAK: ELIKADURA Zenbakia: 974/2008 Arrazoia:

Erakundea: CASA CHAVES Gabonetako saskiei eta sortei buruzko liburuxka bidali dio enpresa bati. Bertan jasotzen den informazio guztia gaztelania hutsean dago.

Nafarroa

Zenbakia: 746/2008 Arrazoia:

Erakundea: IDIAZABAL GAZTAK Idiazabal jatorri-markaren propaganda ageri duten plastikozko poltsak gaztelania hutsean daude: Queso Idiazabal El gusto es nuestro Idiazabal, con la garant铆a de la Denominaci贸n de Origen www.quesoidiazabal.com ageri dute.

Bizkaia

Zenbakia: 675/2008 Arrazoia:

Erakundea: GOSHUA Arroz-esnea inguratzen duen kartoizko etiketa gaztelania hutsean idatzia da.

Zenbakia: 676/2008 Arrazoia: Arrazoia:

Erakundea: GOSHUA Arroz-esnea inguratzen duen kartoizko etiketan ez da Iraizotz herriaren izen ofiziala errespetatu, Iraizoz ageri baita.

Zenbakia: 492/2008 Arrazoia:

Erakundea: INSTITUTO INNOVACARNE INSTITUTO INNOVACARNE kanpaina bat egiten ari da Espainiako izendapeneko haragiak promozionatzeko. Euskal Herriko harategietan publizitate-eskuorria jarri dute bezeroen eskura. Eskuorria gaztelania hutsean dago, ez da hitz bakar bat ere ageri euskaraz.

Nafarroa

Zenbakia: 493/2008 Arrazoia:

Erakundea: INSTITUTO INNOVACARNE INNOVACARNE Webgunea gaztelania hutsean dago, berezko hizkuntza ofiziala duten Estatuko Autonomia Erkidegoetako IGP zigilua duten haragien berri ematen badu ere. Euskal Herriko zigiludun haragiei buruzko informazio guztia gaztelania hutsean dago. Ez da hitz erdirik ageri euskaraz.

Nafarroa

Zenbakia: 513/2008 Arrazoia:

Erakundea: LA CAVE GILLACOISE

Zenbakia: 599/2008 Arrazoia:

Erakundea: ORDOORDO-ZELAI SAGARDOAK Oiartzungo ORDO-ZELAI sagardotegiko botilen etiketetan gaztelaniaz ageri da informazio gehiena.

Gipuzkoa

Zenbakia: 494/2008 Arrazoia:

Erakundea: TERNERA DE NAVARRA Ternera de Navarra Kontseilu Arautzailearen webgunean gaztelaniaz besterik ezin da eskuratu informazioa.

Nafarroa

Zenbakia: 854/2008 Arrazoia:

Erakundea: AINTZIRA TABERN TABERNA Senpereko lakuan kokatua den jatetxearen webgunea frantsesez, gaztelaniaz, ingelesez eta alemanez dago. Ez da ordea, euskarazko informazioaren arrastorik.

Lapurdi

Zenbakia: 905/2008 Arrazoia:

Erakundea: AINTZIRA TABERNA Urriaren 15ean jatetxean izan zenenean harrera eta menua frantses hutsean jaso zituen. Bestalde, paretetan zintzilikatutako eguneko plateren berri azaltzen duten arbeletan ere informazioa frantses hutsean zen.

Lapurdi

Zenbakia: 601/2008 Arrazoia:

Erakundea: ANARRI TABERNA Oharrak eta kartelak gaztelania hutsean zeudenez, erreklamazio-orriak eskatu zituzten uztailaren 9an. Nagusia haserretu egin zen eta ez zien boligraforik utzi nahi izan kexa egin ahal izateko.

Zenbakia: 929/2008 Arrazoia:

Erakundea: ARANTZAZUKO HOTELA Arantzazuko hotel berrituan hartu zuten ostatua. Jatetxeko eta tabernako zerbitzariek ez zekiten euskaraz. Gelako ateko ez molestatzeko txartela hizkuntza askotan idatzita zegoen, euskaraz izan ezik. Gela barruan Itun berriaren ale bat zegoen, honako hau ere gaztelaniaz eta ingelesez, baina euskararen arrastorik ez zuen.

Bizkaia

Zenbakia: 791/2008 Arrazoia:

Erakundea: BEOLA OSTATUA Almandozko BEOLA jatetxean mahaia noren izenean hartua dagoen adierazteko txartela gaztelania hutsean jarri zieten mahai gainean. Halaber, menuaren karta nahiz ordainagiria gaztelania hutsean jaso zituzten.

Nafarroa

Saltzailearen bisita-txartela frantses hutsean da.

Nafarroa

Lapurdi ERANTZUN DUTE

OSTALARITZA

211

Gipuzkoa

Zenbakia: 792/2008 Arrazoia:

Erakundea: BEOLA OSTATUA BEOLA OSTATUAren webgunean gaztelaniaz besterik ezin da eskuratu informazioa

Nafarroa

Zenbakia: 354/2008 Arrazoia:

Erakundea: HONDARRIBIKO BATZOKIA Maiatzaren 15ean, arratsaldean, herritarra Hondarribiko Batzokira joan zen. Tabernako langileari arratsalde on esan eta langileak buenas tardes erantzun zion. Herritarrak euskaraz ez al zekien galdetu zion, eta langileak ¿y por qué tengo que saber? erantzun zion. Bertan zeuden Batzokiko kideek ere langileak euskaraz jakiteko obligaziorik ez zuela adierazi zuten eta etarra deitu zioten herritarrari.

Gipuzkoa

Zenbakia: 732/2008 Arrazoia:

Erakundea: IKEA FOOD Ordainagiria gaztelania hutsean idatzia dago.

Bizkaia

Zenbakia: 733/2008 Arrazoia:

Erakundea: IKEA FOOD Ordainagiriaren atzeko aldean Vizcaya ageri da.

Bizkaia

Zenbakia: 626/2008 Arrazoia:

Erakundea: ILMC PIZZAS Zabaldu dituen eskuorriak frantses hutsean dira.

Lapurdi

Zenbakia: 664/2008 Arrazoia:

Erakundea: LE MADRID Abuztuaren 13an Donibane Lohizuneko ostatuan frantses hutsean jaso zuen ordainagiria.

Nafarroa

Zenbakia: 665/2008 Arrazoia:

Erakundea: LE MADRID Abuztuaren 13an Donibane Lohizuneko ostatuan ezin izan zuen zerbitzariarengandik zerbitzua euskaraz jaso. Frantsesez eta gaztelaniaz bai, ordea.

Nafarroa

Zenbakia: 1166/2008 Arrazoia:

Erakundea: LO MEJOR DE LA GASTRONOMÍA Donostian, azaroaren 24tik 27ra bitartean Lo mejor de la gastronomía kongresua burutu zen Kursaal Jauregian. Kongresuaren berri eman eta antolatzaileekin komunikatzeko edota izena emateko sortutako webgunea www.lomejordelagastronomia.com lau hizkuntzatan zabal daiteke: gaztelaniaz, ingelesez, frantsesez eta italieraz, baina ez euskaraz. Gipuzkoako Foru Aldundiak babestutako ekimena da.

Gipuzkoa ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 327/2008 Arrazoia:

Erakundea: MAISONNAVE HOTELA Iruñeko MAISONNAVE hoteletik gaztelania hutsean bidali dizkiote erakunde bati faktura eta harekin batera heldu den oharra.

Zenbakia: 881/2008 Arrazoia:

Erakundea: NH VILLA DE BILBAO HOTELA NH Villa de Bilbao hotelaren fakturak gaztelaniaz eta ingelesez daude; euskaraz, ordea, ez.

Zenbakia: 310/2008 Arrazoia:

Erakundea: PIZZA HUT Apirilaren 29an PIZZA HUTek banatutako eskuorria jaso zuen etxeko postontzian. Gaztelania hutsean idatzia dago.

Nafarroa

Zenbakia: 166/2008 Arrazoia:

Erakundea: TELEPIZZA 2008ko otsailean postontzietan banatu zuen publizitate-orria gaztelania hutsean zegoen. Hitz bakar bat ere ez zen ageri euskaraz.

Nafarroa

Zenbakia: 397/2008 Arrazoia:

Erakundea: TELEPIZZA 2008ko ekainaren 5ean etxeetan banatutako publizitate-orria gaztelania hutsean zegoen. Hitz bakar bat ere ez zen ageri euskaraz.

Nafarroa

Zenbakia: 1141/2008 Arrazoia:

Erakundea: TELEPIZZA Errenteria-Oreretako saltokiak Oiartzungo etxeetan banatu zuen uztaila bitarteko eskaintzei buruzko eskuorrian informazio gehiena gaztelania hutsean idatzia dago.

Gipuzkoa

212

Nafarroa

Araba

5.7. PROFESIONALAK, ZERBITZUAK ETA MERKATARITZA TXIKIA 1. ESPEDIENTE KOPURUA: 62 Kexa horietatik 41ek profesionalekin eta zerbitzuekin dute zerikusia, beste 20ak merkataritza txikiarekin dute lotura.

2. ADIERAZLEEN ARABERAKO BALORAZIOA 2.1. Izaera Bideratu diren espediente gehienetan eskubidea urratu da. Eskubideaz gain legea ere urratu den kasuak bakanak dira. Izan ere, egun kontsumitzaileen eta erabiltzaileen hizkuntza-eskubideak babesteko indarrean den legeriak, EAEko kontsumitzaile eta erabiltzaileen eskubideak soilik zaintzen ditu, eta horiek ere ez ditu osoki bermatzen, 6/2003 Legea garatzeko onetsi berria den 123/2008 Dekretuak ez baitu inolako betebeharrik aurreikusten jendaurrean 15 enplegatu baino gutxiago dituzten establezimenduentzat. 2.2. Puntualtasuna / sistematikotasuna 2008 urtean jaso ditugun kexek erakusten digute eskubidearen urraketa sistematikoa dela esparru honetan. Alde batetik, behin eta berriz errepikatzen dira zerbitzu-enpresa edo establezimendu bati arrazoi berberarekin zuzendutako kexak, eta bestetik, eskubide-urraketaren eragina ez da banakakoa, aitzitik, jende multzo zabalari eragiten dio. 2.2.b Erabilera KEXEN ZIOA Abisu emateko oharrak gaztelania hutsean Jakinarazpenak gaztelania hutsean Euskarazko zerbitzurik ez Agiriak gaztelania hutsean Bidalketak egiteko azaletako oharrak gaztelaniaz soilik Argitalpenak gaztelania hutsean Publizitate-euskarriak gaztelania hutsean Publizitate-euskarrietan gaztelania nagusi Errotulua gaztelania hutsean Euskarazko bertsio akastunak Ahozko zerbitzurik ez euskaraz

213

Webgunea euskaraz ez Kontratua gaztelania hutsean Betetzeko inprimakiak gaztelania hutsean Jarraibideak euskaraz ez Ordainagiria gaztelania hutsean

2.3. Larritasuna Larritasunaren ikuspegitik 249-2008, 265-2008, eta 447-2008 espedienteak nabarmenduko genituzke. 249-2008 espedientearen kasuan, herritarrak FAGOR enpresarekin egin zuen gasaren instalazioaren kontratua, eta faktura euskaraz edota ele bietan bidaltzeko eskatu arren, gaztelaniaz bidaltzen jarraitzen dute bi urtez, herritarraren eskubideari eta legeak ezartzen dien betebeharrari jaramonik egin gabe. 265-2008 kexan adierazten den moduan BULTZ-LAN CONSULTINGek besteak beste, Sustatzaile Berrientzat Enpresa Kudeaketa izeneko ikastaroak eskaintzen ditu. Ikastaro horiek Justizia, Lan eta Gizarte Segurantzak diruz lagundutakoak izan arren, eta enpresak sortzen dituzten autonomoek diru-laguntzak jaso ahal izateko nahitaez egin beharrekoak ez dira euskaraz eskaintzen. EAEko 6/2003 Legeak argi dio, Euskal herri-administrazioek ematen dituzten laguntzen edo diru-laguntzen onuradunak diren edo lankidetza-hitzarmena duten erakunde edo pertsona juridikoen kasuan kontsumitzaile eta erabiltzaileen hizkuntza-eskubideei dagokien bermeak hitzarmenaren xedearekin erlazionatutako harremanen eremua ere hartuko duela (39.2.b. art.) eta kontsumitzaile zein erabiltzaileekiko harremanetan bi hizkuntza ofizialak agertzea bermatuko dutela. Administrazio Publikoek ez dute ordea ofizialtasun bikoitza edota herritarren hizkuntza-eskubideen bermeari begirako neurriak ere, betearazten, lehen ardura haiena bada ere. 447-2008 kexaren kasuan, herritarrak PAGES JAUNESek egin eskaintzari iragarkia jarriko zuela erantzun zion baldin eta bere herriaren izena euskaraz agertzen bazen, hots, Senpere eta ez St PĂŠe-sur-Nivelle. Horretarako zerbait ordaindu beharko zuela erantzun zioten. Bitartean frantsesez dohainik litzateke. Kexak berak agertzen duen moduan, euskara erabili nahi izatea beti garestiago.

3. ARLOAREN ARABERAKO BALORAZIOA EREMUA PROFESIONALAK ETA ZERBITZUAK MERKATARITZA TXIKIA

214

41 20

PROFESIONALAK ETA ZERBITZUAK ZERBITZUAK Herritarrek kexa egiteko izan dituzten arrazoiek erakusten dute eskubide-urraketa ohikoagoa dela idatzizko erabileran ahozkoan baino. Hala, bileretarako deiak, herritarrei zuzendutako ohar idatziak, erabiltzaileek bete beharreko inprimakiak, webguneen edukiak, herritarrei luzatutako agiriak, eta publizitate-euskarriak izan dira kexa egiteko arrazoi nagusiak. Ahozko zerbitzuari dagokionez, berriz, 5 kexa jaso dira. Larriena erakunde publikoekin hitzarmena izanik dirulaguntzak jaso ahal izateko nahitaez egin beharreko ikastaroak euskaraz eskaintzen ez dituen ikastegiarena genuke, hain zuzen ere, hitzarmena duen erakunde publikoak erakusten duen utzikeriagatik, eta, ondorioz,eragiten duen diskriminazioagatik. MERKATARITZA TXIKIA Merkataritza txikiaren esparruan, publizitate-euskarriak nagusitu dira kexen zio. 20 kexatatik 17 publizitateak eragindakoak izan dira.

5. SINOPSIAK: PROFESIONALAK ETA ZERBITZUAK Zenbakia: 169/2008 Arrazoia:

Erakundea: ALBA LIMPIEZAS LIMPIEZAS ALBAk joan den otsailean atarietan garajea noiz garbituko zen jakinarazteko jarri zuen ohar idatzia gaztelania hutsean idatzita zegoen.

Nafarroa

Zenbakia: 389/2008 Arrazoia:

Erakundea: ASFI SERVICIOS INTEGRALES Garajeen jabeek gaztelania hutsean jaso dute ekainaren 16an egitekoa den Ezohiko Batzar Orokorrerako deia. Postontzian gutuna jaso dute eta igogailuetan ere oharrak jarri dituzte.

Nafarroa

Zenbakia: 796/2008 Arrazoia:

Erakundea: ASFI SERVICIOS INTEGRALES ASFIk gaztelania hutsean igorri ohi dizkie jakinarazpenak Iruñeko Azueloko Monasterioa plazako 3. atariko bizilagunei. Azkenak irailaren 25ekoa eta irailaren 29koa. Atarian eta igogailuetan ere, jakinarazpen berdinak gaztelania hutsean jarri dituzte.

Nafarroa

Zenbakia: 988/2008 Arrazoia:

Erakundea: ASFI SERVICIOS SERVICIOS INTEGRALES Iruñeko Azueloko Monasterioa plazako 3. atariko etxejabeek gaztelania hutsean jaso dute ASFIk azaroaren 4an eginiko ezohiko Batzar Orokorraren inguruan bidalitako akta.

Nafarroa

Zenbakia: 265/2008 Arrazoia:

Erakundea: BULTZ – LAN CONSULTING CONSULTING BULTZ-LAN CONSULTINGek besteak beste, Sustatzaile Berrientzat Enpresa Kudeaketa izeneko ikastaroak eskaintzen ditu. Eusko Jaurlaritzako Justizia, Lan eta Gizarte Segurantzak diruz lagundutako ikastaroak diren arren, eta enpresak sortzen dituzten autonomoentzako dirulaguntzak jaso ahal izateko nahitaez egin beharrekoak izan arren, ez dira euskaraz eskaintzen. Ikastaro horietan banatzen den materiala ere gaztelania hutsean dago.

Gipuzkoa

Zenbakia: 70/2008 Arrazoia:

Erakundea: BZ DISTRIBUCIÓN BZ DISTRIBUCIONESek publizitate-bidalketak egiteko erabiltzen duen azala gaztelania hutsean dago.

Nafarroa

Zenbakia: 915/2008 Arrazoia:

Erakundea: CARMEN INMOBILIER Irailaren 15etik 29ra bitarteko eskaintzen berri emateko plazaratu duen aldizkariaren 76. alearen azalean, Le spécialiste du Pays Basque ageri den arren, frantses hutsean da.

Lapurdi

Zenbakia: 778/2008 Arrazoia:

Erakundea: CIRAUNZA ERAIKINAK Gasteizko Strasbourg ibilbideko 2. eraikinean jarritako zenbait plakaren euskarazko itzulpenek akatsak dituzte: airez tapeneko gela, etxe bizitzako ezkerrako eskailera, hamalaugarren, sartzeko etxe, trastalekuak etab.

Araba

Zenbakia: 987/2008 Arrazoia:

Erakundea: COMERCIAL CAMPOS COMERCIAL CAMPOS delakoak gaztelania hutsean paratu du atarian azaroaren 12tik 14ra bitartean inurrien suntsiketa eginen dutela jakinarazteko oharra.

Nafarroa

215

Zenbakia: 723/2008 Arrazoia:

Erakundea: DINA Gaztelania hutsean jaso du iraileko eskaintzari buruzko publizitatea faxez.

Nafarroa

Zenbakia: 983/2008 Arrazoia:

Erakundea: ERA INMOBILIER ERA higiezinen agentziaren publizitate-aldizkariaren iraileko-urriko alea, 22.a, frantses hutsean jaso zuen.

Lapurdi

Zenbakia: 755/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKAL HERRIKO PACTPACT-CDHAR - EGOITZA ETA GARAPENA GARAPENA Irailaren 16an Baionako egoitzan ezin izan zuen harrera zegoen langilearengandik ez ondoren artatu zuenarengandik ere zerbitzua euskaraz jaso. Lehendabizikoari euskaraz zuzendu zitzaionean harridura aurpegiarekin begiratu zion. Herritarrak euskaraz ez zekien galdetu zion orduan, eta langileak oker zebilela bulego hartara joz erantzun zion. Bigarren langileak euskaraz pixka bat bazekiela erran zion arren, azalpenak frantsesez eman behar izan zituen herritarrak.

Zenbakia: Zenbakia: 756/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKAL HERRIKO PACTPACT-CDHAR - EGOITZA ETA GARAPENA Webguneak frantsesezko bertsioa baino ez du; ez da informazioa euskaraz eskuratzeko aukerarik.

Lapurdi

Zenbakia: 757/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKAL HERRIKO PACTPACT-CDHAR - EGOITZA EGOITZA ETA GARAPENA Irailaren 16an Baionako egoitzan jaso zituen eskuorri guztiak frantses hutsean idatziak dira.

Lapurdi

Zenbakia: 793/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKALIT EUSKALITek Kalitatearen Europako Asteari buruzko informazioa gaztelania hutsean bidaltzen die ekitaldiren bat antolatzen ari direnei.

Araba

Zenbakia: 249/2008 Arrazoia:

Erakundea: FAGOR FAGOR enpresarekin du herritarrak gasaren instalakuntzaren kontratua. Aurten kontratua bidali diote, baina berriz ere gaztelania hutsean, nahiz eta 2 urtez jarraian eskatu euskaraz edota bi hizkuntzetan bidaltzeko.

Gipuzkoa

Zenbakia: 129/2008 Arrazoia:

Erakundea: FONTANERÍA, CALEFACCIÓN Y GAS BELAGUA Otsailaren 25ean gaztelania hutsean jaso dute bizilagunek ur-kontadoreen irakurketa datuak idazteko inprimakia.

Nafarroa

Zenbakia: 687/2008 Arrazoia:

Erakundea: FONTANERÍA, CALEFACCIÓN Y GAS BELAGUA Abuztuko hondarreko astean gaztelania hutsean jaso dute bizilagunek uraren kontadoreen irakurketa datuak idazteko inprimakia.

Nafarroa

Zenbakia: 909/2008 Arrazoia:

Erakundea: GARMIN Eskuratu duen GPSaren jarraibide-orriak ingelesez, portugesez eta gaztelaniaz idatziak dira, baina ez da euskararen arrastorik. Horrez gain, argibideak ematen dituen ahotsa hamaika hizkuntzatan entzun daitekeen arren, ez dago euskaraz entzuterik.

Lapurdi

Zenbakia: 910/2008 Arrazoia:

Erakundea: GARMIN

Zenbakia: 133/2008 Arrazoia:

Erakundea: GESVYF – GESTIÓN INTEGRAL DE PROYECTOS Otsailaren 12an erakunde batean gaztelania hutsean jaso dituzte Portal de Navarrari buruzko gutuna eta eskuorria.

Nafarroa ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 255/2008 Arrazoia:

Erakundea: IGAN – PROYECTOS OBRAS OBRAS Y REFORMAS PROYECTOS, OBRAS Y REFORMAS IGANek Errenteria-Oreretako postontzietan banatu zuen publizitateeskuorria gaztelania hutsean idatzita zegoen.

Gipuzkoa

Zenbakia: 743/2008 Arrazoia:

Erakundea: IKAI IKAI establezimenduak zerbitzuak ezagutzera emateko Arrotxapean banatu dituen publizitate-txartelak gaztelania hutsean daude. Ez da hitz bakar bat ere ageri euskaraz.

Nafarroa

Zenbakia: 659/2008 Arrazoia:

Erakundea: INOXIBAR Herritarrak INOXIBAR enpresaren produktu bat erosi du. Produktuarekin batera heldu den informazioa gaztelaniaz eta ingelesez dago, baina ez euskaraz

Gipuzkoa

Zenbakia: 677/2008 Arrazoia:

Erakundea: IRUÑA MOTOR IRUÑA MOTOR saltokiaren eskuorria jaso du abuztuaren 20an etxeko postontzian. Eskuorria gaztelania hutsean da. Seat Experience Tour ageri da bertan.

Nafarroa

Zenbakia: 962/2008 Arrazoia:

Erakundea: JACAR INPERMEABLES Y AISLAMIENTOS JACAR eraikinaren aurrealdea zaharberritzeko lanak burutzen ari da. Bada, atarian gaztelania hutsean paratu du oharra: Se ruega a los vecinos que retiren plantas y objetos de los balcones y terrazas (...).

Nafarroa

Zenbakia: 867/2008 Arrazoia:

Erakundea: KOPY LEKU KOPY LEKU enpresako langile bat inprimagailu-fotokopiagailuaren mantenua egitera joan zen enpresa batera. Mantenua egin zela egiaztatzeko agiri bat sinatzeko eskatu zien bertako langileei. Aipatu agiria gaztelania hutsean idatzita zegoen.

Gipuzkoa

Zenbakia: 193/2008 Arrazoia:

Erakundea: LANKOR Martxoaren 1ean KURSAALeko leihatilara joan zen sarrerak erostera eta euskaraz zuzendu zitzaion bertako langileari. Hark ez ziola ulertzen erantzun zion. Herritarrak euskaraz arta zezakeen langilerik ez al zegoen galdetu zion, eta langileak ezetz esan zuen. Erreklamazio-orriak eskatuta, ez zegoela adierazi zitziaon.

Zenbakia: 1160/2008 Arrazoia:

Erakundea: KSA GESTIÓN Oiartzungo etxeetan gaztelania hutsean jaso zuten KSA GESTION higiezinen agentziaren eskuorria, Nafarroako Los Arcos herrian egiten ari ziren etxebizitza batzuei buruzkoa.

Gipuzkoa

Zenbakia: 136/2008 Arrazoia:

Erakundea: MAVI POST MAVI POSTek publizitate-bidalketak egiteko erabiltzen duen azala gaztelania hutsean dago.

Nafarroa

Webgunea hamaika hizkuntzatan kontsulta daitekeen arren, ez du euskarazko bertsiorik.

216

Lapurdi ERANTZUN DUTE

ERANTZUN DUTE Lapurdi ERANTZUN DUTE

Gipuzkoa ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 1154/2008 Arrazoia:

Erakundea: MUR PROTECT Oiartzungo etxeetan gaztelania hutsean jaso dute eskuorria.

Zenbakia: 643/2008 Arrazoia:

Erakundea: NUESTRA SEÑORA BEGOÑA EHORZTETXEA Nuestra Señora de Begoña ehorztetxeak Durangon duen Tanatorioko sarrerako errotulu elektronikoan Tanatorioa Durangaldeko ageri da Durangaldeko Tanatorioa beharrean.

Bizkaia

Zenbakia: 644/2008 Arrazoia:

Erakundea: NUESTRA SEÑORA BEGOÑA EHORZTETXEA Durangaldeko Tanatorioko langileek ezin izan diote erabiltzaileari arreta euskaraz eskaini.

Bizkaia

Zenbakia: 640/2008 Arrazoia:

Erakundea: ORBEA ORBEA bizikleta-enpresaren webgunea gaztelaniaz, ingelesez, eta frantsesez ikus daiteke; ez, ordea, euskaraz.

Bizkaia

Zenbakia: 755/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKAL HERRIKO PACTPACT-CDHAR - EGOITZA ETA GARAPENA Irailaren 16an Baionako egoitzan ezin izan zuen harrera zegoen langilearengandik ez ondoren artatu zuenarengandik ere zerbitzua euskaraz jaso. Lehendabizikoari euskaraz zuzendu zitzaionean, harridura aurpegiarekin begiratu zion. Herritarrak euskaraz ez zekien galdetu zion orduan, eta langileak oker zebilela bulego hartara joz erantzun zion. Bigarren langileak euskaraz pixka bat bazekiela erran zion arren, azalpenak frantsesez eman behar izan zituen herritarrak.

Lapurdi

Zenbakia: 756/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKAL HERRIKO PACTPACT-CDHAR - EGOITZA ETA GARAPENA

Zenbakia: 757/2008 Arrazoia:

Erakundea: EUSKAL HERRIKO PACTPACT-CDHAR - EGOITZA ETA GARAPENA GARAPENA Irailaren 16an Baionako egoitzan jaso zituen eskuorri guztiak frantses hutsean idatziak dira.

Zenbakia: 447/2008 Arrazoia:

Erakundea: PAGES JAUNES Apirilaren 4ean PAGES JAUNES taldetik herritarra deitu zuten erakundearen telefono-zenbakia gidan agertzea nahi zuen galdetzeko. Herritarrak euskaraz hitz egiteko eskaria egin zion langileari, baina ezin izan zuen elkarrizketa euskaraz burutu. Horrez gain, gidan erakundearen iragarkia jarriko zutela erantzun zion, baldin eta herriaren izena euskaraz agertzen bazen, hots, Senpere eta ez St Pée-sur-Nivelle. Horretarako zerbait ordaindu beharko duela erantzun dio langileak, frantsesez dohainik izan arren.

Webguneak frantsesezko bertsioa baino ez du; ez da informazioa euskaraz eskuratzeko aukerarik.

Gipuzkoa

ERANTZUN DUTE

Lapurdi ERANTZUN DUTE Lapurdi ERANTZUN DUTE Lapurdi ERANTZUN DUTE

Zenbakia: 568/2008 Arrazoia:

Erakundea: RICOH Iruñeko egoitzaren aldaketaren berri ematen duen jakinarazpen-gutuna gaztelania hutsean jaso du ekainaren 26an.

Nafarroa

Zenbakia: 817/2008 Arrazoia:

Erakundea: RICOH RICOH España S.L.U.ren Iruñeko ordezkaritzak bidalitako jakinarazpena jaso du bezeroak. Jakinarazpena gaztelania hutsean idatzita dago.

Nafarroa

Zenbakia: 124/2008 Arrazoia:

Erakundea: SERGAFINCAS Bizilagunek gaztelania hutsean jaso dute otsailaren 26an egitekoa zen Batzar Orokorrerako deia.

Nafarroa

Zenbakia: 177/2008 Arrazoia:

Erakundea: TALLER DE SOCIOLOGÍA – SOZIOLOGIA TAILERRA 2008ko otsailaren 21ean Iruñeko TALLER DE SOCIOLOGÍA delakotik deitu zioten etxera inkesta bati erantzuteko prest zegoen galdezka. Baietz erantzun zuen baldin eta euskaraz galdetzen bazioten. Inkestagileak berak euskaraz ez zekiela erantzun zion. Taldeko beste inork ez ote zekien galdetu zion herritarrak eta hark ezetz. Horiek horrela ez zuen inkesta euskaraz erantzuteko aukerarik izan.

Nafarroa

Zenbakia: 1239/2008 Arrazoia:

Erakundea: VK COMUNICACIÓN COMUNICACIÓN VK komunikazioak 2008ko abenduaren 12an Mondragon Unibertsitatean antolatutako jardunaldien berri emateko prentsa-oharra bidali zion erakunde bati posta elektronikoz. Prentsa-oharra euskaraz eta gaztelaniaz bidali arren, jardunaldiaren berri ematen zuen mezua gaztelania hutsean idatzita zegoen.

Gipuzkoa

Zenbakia: 225/2008 Arrazoia:

Erakundea: ZARAZ Kalea autoentzat moztua dagoela iragartzeko Arraiozen paratu duen kartela gaztelania hutsean idatzia dago: Prohibido el paso.

Nafarroa

Zenbakia: 580/2008 Arrazoia:

Erakundea: ZORELOR ZORELOR enpresaren webgunea gaztelaniaz, ingelesez, portugesez eta frantsesez bistara daiteke, baina ez euskaraz, nahiz eta enpresa Gasteizkoa izan.

Nafarroa

MERKATARITZA TXIKIA Zenbakia: 1142/2008 Arrazoia:

Erakundea: BALIBALI-LOUNGE Oiartzungo etxeetan banatu zuen eskuorria gaztelania hutsean dago.

Gipuzkoa

Zenbakia: 1123/2008 Arrazoia:

Erakundea: EL ALMACÉN DEL DESCANSO Oiartzungo etxeetan eskaintzei buruz banatu eskuorria, Por jubilación vendemos todo, gaztelania hutsean dago.

Gipuzkoa

Zenbakia: 1124/2008 Arrazoia:

Erakundea: EL ALMACÉN DEL DESCANSO Oiartzungo etxeetan eskaintzei buruz banatutako eskuorria, Por trasladado de almacén central, gaztelania hutsean dago.

Gipuzkoa

217

Zenbakia: 1145/2008 Arrazoia:

Erakundea: EL ALMACÉN DEL DESCANSO Uztailaren 10etik irailaren 30era bitarteko eskaintzei buruz Oiartzungo etxeetan banatu publizitate-aldizkaria gaztelania hutsean dago.

Gipuzkoa

Zenbakia: 1146/2008 Arrazoia:

Erakundea: EL ALMACÉN ALMACÉN DEL DESCANSO Oiartzungo etxeetan eskaintzei buruz banatu eskuorria, Por jubilación vendemos todo, gaztelania hutsean dago.

Gipuzkoa

Zenbakia: 1148/2008 Arrazoia:

Erakundea: HIPERSOFÁ Oiartzungo etxeetan eskaintzei buruz banatu publizitatea, Las mejores oportunidades en descanso, gaztelania hutsean dago.

Gipuzkoa

Zenbakia: 218/2008 Arrazoia:

Erakundea: IDEAL JANTZIJANTZI-DENDA Martxoaren 10 arratsaldean ezin izan zuen egokitu zitzaion saltzailearengandik zerbitzua euskaraz jaso

Gipuzkoa

Zenbakia: 539/2008 Arrazoia:

Erakundea: INAC Iruñerriko herritarrak ekainaren 17an publizitatea jaso zuen etxeko postontzian; bada, ez da euskararen arrastorik.

Zenbakia: 1151/2008 Arrazoia:

Erakundea: JB. SISTEMAS DE PROTECCIÓN PROTECCIÓN SOLAR Oiartzungo etxeetan gaztelania hutsean jaso dute saltokiko eskuorria.

Gipuzkoa

Zenbakia: 1152/2008 Arrazoia:

Erakundea: JOSTA MENDI Oiartzungo etxeetan gaztelania hutsean jaso zuten Colección 08, Mueble Terraza Jardín, Primavera-Verano publizitate-aldizkaria.

Gipuzkoa

Zenbakia: 36/2008 Arrazoia:

Erakundea: JOYERÍA ZULUAGA BITXITEGIA Webgunean gaztelaniaz baino ezin zitekeen eskuratu informazioa lehen. Euskarazko bertsioa eraikitzen ari zirela zirudien, izan ere, ikurrina hautatuz gero, menua euskaraz ikus zitekeen. Orain, euskarazko bertsioaren hastapena zirudiena kendu egin dute, eta informazioa ingelesez eskura daiteke oso-osorik. Beraz, gaztelaniaz eta ingelesez bai, baina euskaraz ez.

Nafarroa

Zenbakia: 1002/2008 Arrazoia:

Erakundea: Erakundea: L’AS DE CAROTTE Baionako ostatuak zenbait joko eskaintzen duela iragartzeko egin publizitate eskuorria, baita webgunea ere, frantses hutsean dira.

Lapurdi

Zenbakia: 696/2008 Arrazoia:

Erakundea: LAPITXURI BENTA Dantxarineako LAPITXURI BENTAn herritarrari luzatu dioten ordainagiria gaztelaniaz eta frantsesez idatzia dago, baina ez euskaraz.

Nafarroa

Zenbakia: 1012/2008 Arrazoia:

Erakundea: LOREZTIA Baionan eztia saltzen duen dendak plazaratu eskuorrian, euskarazko izenburu bat txikiz agertzen bada ere, frantsesa da nagusitzen.

Lapurdi

Zenbakia: 1137/2008 Arrazoia:

Erakundea: MARIGORRI Oiartzungo etxeetan banatutako eskuorrian informazio gehiena gaztelania hutsean idatzia dago.

Gipuzkoa

Zenbakia: 1125/2008 Arrazoia:

Erakundea: Erakundea: MUEBLES – SOFÁS - COLCHONES Otsailaren 1etik martxoaren 1era bitarteko eskaintzei buruz Oiartzungo etxeetan banatu publizitatealdizkaria gaztelania hutsean dago.

Gipuzkoa

Zenbakia: 1126/2008 Arrazoia:

Erakundea: MUEBLES – SOFÁS - COLCHONES Oiartzungo etxeetan eskaintzei buruz banatu eskuorria, Por jubilación vendemos todo, gaztelania hutsean idatzia dago.

Gipuzkoa

Zenbakia: 1147/2008 Arrazoia:

Erakundea: MUEBLES – SOFÁS - COLCHONES Oiartzungo etxeetan eskaintzei buruz banatu publizitatea, Por crisis de venta vendemos todo, gaztelania hutsean idatzia dago.

Gipuzkoa

Zenbakia: 216/2008 Arrazoia:

Erakundea: TRIP Martxoaren hasieran Altzan etxeko postontzian gaztelania hutsean jaso zuen Campaña outlet. Tiramos la casa por la ventana izeneko eskuorria.

Gipuzkoa

Zenbakia: 1128/2008 Arrazoia:

Erakundea: TRIP OUTLET Hernaniko TRIP OUTLET saltokiak gaztelania hutsean idatzitako eskuorriak banatu ohi ditu Oiartzungo etxeetan.

Gipuzkoa

218

Nafarroa ERANTZUN DUTE

Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia Hizkuntz Eskubideen Behatokia

Ondorio nagusiak

6.1. 6.2.

Nazioarteko erakundeen gomendioak Behatokiaren ondorioak

220

6. ONDORIO NAGUSIAK NAGUSIAK Behatokiaren diagnosia berretsi dute Europako Kontseiluak eta Nazio Batuen Erakundeak 2001. abenduaren 21ean Euskararen Telefonoa abiatu zenean zerbitzuaren arrakasta-maila zein izango zen aurreikustea zaila zen. 2008ko abenduaren 31ra bitartean 6.990 espediente bideratu ditu, eta horietarik 6.102 hizkuntzaeskubideen urraketak izan dira. 6.102 hizkuntza-eskubide horiek guztiek bideratze zorrotza izan dute. Hartara, kexa eragin duen administrazio, erakunde, enpresa edo dena delakoarekin harremanetan jarri izan da Behatokia kexaren berri emateko. Halaber, kexaren zioari erreparatzeko eta hori berriz ere ez gertatzeko eskaera zuzena egin izan zaie guztiei. Horren ondorioz, hainbat jarrera-aldaketa izan direla ez dago zalantzarik. Izan ere, oro har, eta Behatokira igorritako erantzunen arabera, hainbatek prestutasuna agertu dute kexari konponbidea emateko. Hala ere, erantzun askok borondate ona agertu badute ere, urteen poderioz ohartu ahal izan gara neurri eraginkorrik ez dela hartu. Hartara, nazioarteko erakundeetara jotzeko aukera ere baliatu izan du Behatokiak herritarren kexen berri emateko. Ondorioz, 2008an Behatokiak nazioartean egindako lanaren uzta jaso dugu, bai Nazio Batuen Erakundean, bai eta Europako Kontseiluan ere. Eta bi erakunde horiek argitaratu dituzten txostenetan egiaztatu ahal izan dugu Behatokiak urteroko txostenetan agertzen dituen kezka bertsuak dituztela. Hartara, herritarren hizkuntza-eskubideen urraketa zehatz eta errealen aurrean ezin izan dute ezikusiarena egin.

6.1. 6.1. NAZIOARTEKO ERAKUNDEEN GOMENDIOAK a) EUROPAKO KONTSEILUA Hizkuntz Eskubideen Behatokiak euskalgintzako beste 16 erakunderen babesarekin Erregio edo Gutxiengoen Hizkuntzen Europako Ituna betetzeari buruzko txostena aurkeztu zuen Europako Kontseiluan, aipatu Itunaren bigarren ebaluazioan. 2008ko abenduan Europako Kontseiluko Ministroen Kontseiluak eta Adituen Batzordeak gomendioak eman zituzten argitara. Jarraian, horien laburpena jaso nahi izan dugu, urtero Behatokiak egiten duen diagnosiarekin antzekotasunak ikusi ahal izateko.

221

JUSTIZIA • Legeak ez die epaileei zein magistratuei euskararen derrigorrezko ezagutza ezartzen, eta beraz, horrek zailtzen du konpromisoa betetzea. • Alde batek hizkuntza ulertzen ez duela argudiatzen duenean, euskara erabiltzeko eskubidea ukatzea konpromisoen kontra dator. • Marko juridikoa aldatzeko eskaera egiten zaio Estatuari, bai eta langile elebidunen kopurua igotzeko neurriak har ditzala ere. ESPAINIAKO ESTATUKO ADMINISTRAZIOA • Oso agerikoa da konpromisoen ez-betetze maila. Hartara, gomendio berezituak agertzen dira behin eta berriro Adituen txostenean. Zerbitzu publikoak eskaintzen dituzten enpresen gabeziak ere jasotzen dira: RENFE; CORREOS… • Agerikoa da Estatuaren jarrera, izan ere, Nafarroan dauden langileei dagokienez, hamar urtetan jaitsi egin da euskaldunen kopurua. • Gaztelania ezagutzeko derrigortasuna ezin da aitzakia izan euskaldunon eskubideak urratzeko. NAFARROAKO ADMINISTRAZIOA ADMINISTRAZIOA Hezkuntza: Hezkuntza • TIL eredua dela-eta ingelesa sartzeak euskarari dagokionez zein ondorio izango duen argitzeko galdetzen zaio. • Aipagarria da Lanbide Heziketan ikusten duen gabezia. Hortaz, Nafarroako Gobernuak erabilitako argudioa ez du onartzen Batzordeak: “Lanbide Heziketan ez dute zertan ikasi hizkuntza bat” • Helduen euskalduntze-alfabetatzea: diru-laguntzen jaitsiera nabarmentzen du. Administrazioa eta zerbitzu publikoak • Gomendioa egiten dio Nafarroako Gobernuari zerbitzua euskaraz ahalbidetzeko. • Zerbitzu publikoa eskaintzen duten enpresa pribatuetan hizkuntzairizpiderik jarri ez izana ere agerian jartzen du. • Nafarroako Administrazioetako langile elebidunen kopurua emendatzeko neurriak har ditzatela eskatzen dute. Hedabideak: Hedabideak • Ez da konpromiso bat bera ere bete. • Beste behin Euskalerria Irratiaren egoera salatzen du Batzordeak. • Kezka bizia agertzen du Nafarroan telebista digitalen demarkazioarekin, horrek Xaloa eta Ttipi-ttapa telebisten desagerpena ekar dezakeelako. Horren harira gomendioa egiten du Batzordeak. GizarteGizarte-bizitza eta bizitzabizitza-ekonomikoa • Konpromiso bat bera ere ez da bete: informazio falta dutelako edota ez dela bete egiaztatu dutelako. • Osasungintzan dauden gabeziak agerian jartzen ditu. Langileen 0.70ek besterik ez du ezarrita euskararen derrigorrezko ezagutza. 222

•

Kontsumitzaileei begira inolako legerik edota bestelakorik onartu ez izana ere agerian jartzen du Batzordeak.

EUSKO JAURLARITZA Hezkuntza • Lanbide heziketaren inguruko kezka agertzen du Batzordeak. Zerbitzu publikoak • Kezka agertzen du beste behin Batzordeak herritarrek Osakidetzan jarritako kexen inguruan. Propio jaso du 2006an ezarri zela lehen aldiz euskararen derrigorrezko ezagutza, baina oraindik hizkuntzaeskubideak urratzen direla. Hobekuntzak egon arren, urratsak eman behar direla agertu dute. • Batzordeak positiboki baloratzen du Kontsumitzaileen Estatutua baina horren aplikazioaz kezka agertzen dute, izan ere, Behatokiak agerian jarri zituen hainbat enpresa publikoren inguruan jasotako kexak: OSALAN, EGAILAN, etab. GizarteGizarte-bizitza eta bizitzabizitza-ekonomikoa • Formalki konpromisoak betetzen direla agertzen badu ere, orain egiaztatu beharko dute Legea dela betetzea. • Azken ondorioetan Adituen Batzordearen arabera Osakidetzak eta Ertzaintzak kezkak sortzen dituzte. Azpimarratu behar dugu, Europako Kontseiluko Adituen Batzordeari helarazitako txostenean Behatokiaren irakurketaz haratago herritarren kasu zehatzak erakutsi zitzaizkiola benetako egoera eta oztopoak egiaztatu ahal izateko.

NAZIO BATUEN ERAKUNDEA 2008an Eskubide Ekonomiko, Sozial eta Kulturalen Batzordean bildu zen Nazio Batuen Erakundeko Genevako egoitzan. Aipatu bileran Frantziako Estatuak Eskubide Ekonomiko, Sozial eta Kulturalen Nazioarteko Itunean jasotzen diren konpromisoen ebaluazioa egin zen. Hizkuntz Eskubideen Behatokiak herritarrek helarazitako kexetan oinarritutako txostena bidaltzeaz gain, partehartze aktiboa izan zuen Batzordean, eta bertan egindako eskaera guztiak bere egin zituen Batzordeak azken hausnarketetan eta gomendioetan: • •

•

Batzordeak ardura agertzen du gutxiengoek Estatuan duten aitortza ofizial-ezarengatik. Kultura-eskubideekin kezka berezia agertzen du. Batzordea ohartu da Estatuak ez dituela beharrezko ahaleginak egin erregio edo gutxiengoen hizkuntzak mantentzeko eta sustatzeko. Halaber, hizkuntza horien aitortza formal ezak eragina izan du hizkuntza horietako hiztunen gainbeheran. Batzordeak berresten du berdintasuna delakoaren printzipioa eta bereizkeria eragiteko debekua ez direla beti egokiak giza eskubideen

223

•

• •

berme eraginkorra segurtatzeko. Hartara gomendioa egiten dio Konstituzioak gutxiengoen inguruan duen jarrera berrikusteko, eta ofizialki onartzeko gutxiengoen taldeen edota kultura-aniztasuna bermatzeko beharra. 2001eko gomendioak berresten ditu Batzordeak: Eskubide Zibil eta Politikoen Nazioarteko Itunaren 27. artikuluan zein Haurren Eskubideen Itunaren 30. artikuluetan dituen oharrak kentzeko, Erregio edo Gutxiengoen Hizkuntzen Europako Ituna berresteKO, Gutxiengo Nazionalen Babeserako Hitzarmen-markoa sinatu eta berresteKO. Halaber, giza eta ekonomia baliabide nahikoa segurta dezala eskatzen dio Estatuari. Azkenik, Konstituzioan gutxiengoen edo eskualdeko hizkuntzen aitortza formal ezari dagokionez, Estatuari jarrera berrikus dezala eskatzen dio.

6.2. 6.2. BEHATOKIAREN ONDORIOAK Ondorio zehatzei dagokienez, tamalez, 2001 urteko txostenetik hona behin eta berriro errepikatzen direla ikusi dugu. 2007ko txostenean kezka berezia izan genuen hizkuntza-eskubideen berme progresiboak eragiten zituen urraketekin. 2008an 2007an egindako hausnarketa bera egiterik badugu, milatik gora hizkuntza-eskubide urraketa bideratu ostean. Iazko txostenean nabarmendutako tempus zehaztu gabeek eragiten zuten defentsa-gabeziaren aurrean neurri eraginkorrik ez da hartu; beraz, beste urte batez, antzeko zioak zituzten kexak bideratu behar izan ditugu, eta horien konponbideari begira antzeko erantzunak jaso ditugu. Bestalde, ondorio nagusietan sartuko ez badugu ere, aurreko orrialdeetako kexa guztiak kontuan harturik, beste urte batez berretsi behar dugu Euskal Herriko lurralde guztietan urratzen direla hizkuntza-eskubideak eta administrazio guztiek urratu dituztela hizkuntza-eskubideak. FRANTZIAKO ESTATUKO ADMINISTRAZIOA •

Estatu-mailako Administrazioek 1994ko 94-665 Legea (Toubon Legea) baliatzen dute sistematikoki euskaldunok eskubidez gabeturik gaudela gogorarazteko. ESPAINIAKO ESTATUKO ADMINISTRAZIOA

• •

Estatuko Administrazioak aitzakia berriak erabiltzen ditu herritarren hizkuntza-eskubideei ez erreparatzeko, besteak beste, Estatu osorako jakinarazpenak edota kanpainak direla. Gaztelania jakitea derrigortasuna da eta bestelako hizkuntzak erabiltzea eskubidea; hartara, balio osoa dute gaztelania hutsean idatzitako jakinarazpenek.

224

JUSTIZIA • Euskaraz egin nahi duten herritarrekiko bereizkeria gero eta nabariagoa da. • Legeak eskubideak aitortzen dituela onartu arren, horri ez erreparatzea ez dela desegokia jakinarazi dute 2008an.

AUTONOMIA ERKIDEGOAK HERRIZAINGOA / BARNE-SAILA • Ertzaintzan euskara normalizatzeko Dekretuak 10 urteko epean hasierako plantillaren %40 euskalduntzeko aurreikuspena egin bazuen ere, ez da bete. • Aipatu Dekretuaren epea amaituta, 2. hizkuntza eskakizuna izango duten lanpostuak zein diren zehaztu gabe jarraitzen dute. • Foruzainen lan-deialdiko lanpostu batean ere ez da derrigorrezkoa izan euskararen ezagutza. OSASUNGINTZA • Osakidetzako lan-deialdi berrian langile erdaldun elebakarrak kontratatzeko lege-zirrikitua baliatu zuten; beste behin, herritarren hizkuntza-eskubideen urraketak betikotzeko. • Nafarroan, Legeak ezarritako eremu euskalduneko herritarrei aitortzen dizkien eskubideak ere ez ditu bermatzen. • Nafarroako Funtzio Publikoaren Zuzendaritzatik emandako datuek ez dute zehazten zenbat lanpostu berri sortu diren osasun arloan, baina guztietatik bakarrean eskatu da euskara ezagutu beharra (fisioterapeuta), eta bakar batean ere ez da baloratu euskara merezimendu gisa. NAFARROAKO ADMINISTRAZIOA • • •

•

Behin eta berriro gogorarazi behar zaie Administrazioei legea zein eskubideak urratzen ari direla. Kasuren batean Arartekoak legearen irakurketa malguagoan oinarritutako erantzun positiboagoa eman dio Behatokiari Euskarabideak baino. Ingelesaren ezagutza baloratzea normalizatu nahi dute Administrazio Publikoko deialdietan. Euskararen ezagutza gero eta gutxiago baloratzen duten bitartean. EREMU SOZIOEKONOMIKOA SOZIOEKONOMIKOA Kontsumitzaile eta erabiltzaile euskaldunon hizkuntza-eskubideen bermean aurrerapausorik ez da izan 2008an. Halaber, azpimarratu behar da publizitatearen eremuan enpresa gehienek herritar euskaldunekiko erakusten duten utzikeria.

225

226

227

228